Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2024-09-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2024-2025
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 613
 XIII
 
 Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (XIII) voor het jaar 2024 (wijziging samenhangende met Miljoenennota)
 
 
 Nr. 2
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken,
 
 mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 D.S.
 Beljaarts
 
 
 
 De Minister van Klimaat en Groene Groei,
 
 S.T.M.
 Hermans
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1
 Leeswijzer
 
 Ondergrenzen toelichtingen
 Voor het toelichten van de begrotingsmutaties zĳn in deze eerste suppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen in de onderstaande tabel.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 In sommige gevallen, waar politiek relevant, worden ook posten toegelicht beneden deze ondergrenzen.
 
 
 
 2
 Beleid
 
 
 
 2.1
 Overzicht belangrĳkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
 
 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024
 
 Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2024 (Suppletoire begroting september) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Uitgaven 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2024 (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)
 
 
 
 
 
 14.250.066
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 Deep Tech Fund
 
 
 3
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Ramingsbijstelling Tegemoetkoming blokaansluitingen
 
 
 2
 
 
 – 18.675
 
 
 
 
 Kapitaal verstrekking ROM's
 
 
 3
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 Onttrekking reserve Duurzame Energie
 
 
 4
 
 
 113.021
 
 
 
 
 Afboeken voedingsartikel
 
 
 6
 
 
 – 208.855
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Regulier
 
 
 
 – 707.921
 
 
 
 
 Kasschuiven Klimaatfonds
 
 
 
 – 1.309.195
 
 
 
 
 Kasschuiven Nationaal Groeifonds
 
 
 
 – 802.664
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 44.109
 
 
 
 
 
 Stand suppletoire begroting september 2024
 
 
 
 
 
 11.369.886
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Deep Tech Fund
 Als onderdeel van de gehele herijking van het Toekomstfonds is de raming voor de uitfinanciering van het Deep Tech Fund aangepast op basis van de verwachtte capital calls van Invest-NL. Dit doordat follow-on investeringen sneller volgen dan initieel geraamd doordat bedrijven en fondsen waar sinds 2022 in is geïnvesteerd sneller groeien dan verwacht.
 Ramingsbijstelling Tegemoetkoming blokaansluitingen
 Het budget is naar aanleiding van een raming van de Belastingdienst met € 18,7 mln naar beneden bijgesteld.
 Kapitaal verstrekking ROM's
 Voor de kapitaalverstrekking aan de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen zullen in 2026 nog enkele kapitaalstortingen plaatsvinden. De gereserveerde middelen hiervoor (€ 10 mln) worden daarom naar 2026 geschoven. Hiernaast zijn er middelen beschikbaar gesteld voor de beheersvergoeding voor de ROM's omtrent de Corona Overbruggingsleningen (COLs) voor de jaren 2024–2027.
 Onttrekking reserve Duurzame Energie
 In 2024 is sprake van een totaal tekort van € 113,1 mln op de SDE- budgetten daarom wordt via een onttrekking aan de reserve duurzame energie budget toegevoegd aan het SDE+-budget waar de grootste tegenvaller in de uitgaven zichtbaar is.
 Afboeken voedingsartikel
 Het voedingsartikel voor fondsbegrotingen wordt per direct afgeschaft, omdat de systematiek van een fondsbegroting gelijk wordt gesteld aan die van een departementale begroting. Dit heeft ertoe geleid dat artikel 6 Bijdrage aan het Nationaal Groeifonds van de EZ-begroting (hoofdstuk XIII) leeg is geboekt.
 Kasschuiven Regulier
 Deze reeks bestaat uit de reguliere kasschuiven op de EZ begroting. De grootste zijn KVK (€ 35 mln), Prijsplafond energie kleinverbruikers (€ 75 mln) en het herijken van het Toekomstfonds (€ 373 mln). Bij het Toekomstfonds is, voor het gehele artikel, gekeken hoe het kasbudget in een beter ritme kan worden gezet. Dat heeft geleid tot verschillende kasschuiven op Fund To Fund (€ 73 mln), SEED (€ 63 mln), ETCI (€ 68 mln) en Innovatiekrediet (€ 54 mln).
 Kasschuiven Klimaatfonds
 In deze reeks zitten de kasschuiven voor het Klimaatfonds, er is o.a. voor de ISDE-regeling (€ 190 mln), opschalingsinstrument waterstof (€ 369 mln) en IPCEI waterstof (€ 442 mln) geschoven. Op het opschalingsinstrument waterstof wordt € 369 mln middels kasschuiven naar achter geschoven. Vanwege vertraging in de realisatie van de tenders voor de import en productie van waterstof worden betalingen in latere jaren verwacht. Ook worden de overgehevelde middelen voor Hystock (waterstofopslag) in het juiste ritme geplaatst.
 Kasschuiven Nationaal Groeifonds
 In deze reeks zitten de kasschuiven voor het Nationaal Groeifonds, er is geschoven op het voedingsartikel (€ 287 mln), Quantumdelta (€ 38 mln) en kleinere kasschuiven. De grootste kasschuif is voor het fonds zelf, hier wordt het kasbudget voor de voorwaardelijke projecten en reserveringen in een beter ritme gezet.
 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024
 
 Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2024 (Suppletoire begroting september) (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Ontvangsten 2024
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting 2024 (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen)
 
 
 
 
 
 5.868.597
 
 
 
 
 
 
 Belangrijkste suppletoire mutaties
 
 
 
 
 
 
 
 Bijstelling ETS- ontvangsten
 
 
 4
 
 
 50.000
 
 
 
 
 Ontvangsten Mijnbouwwet
 
 
 5
 
 
 80.000
 
 
 
 
 Dividenduitkering EBN
 
 
 5
 
 
 400.000
 
 
 
 
 Frequentieveilingopbrengsten
 
 
 1
 
 
 147.427
 
 
 
 
 Onttrekking reserve Duurzame Energie
 
 
 4
 
 
 113.021
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Kasschuiven Regulier
 
 
 
 – 24.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Overige mutaties
 
 
 
 85.291
 
 
 
 
 
 Stand suppletoire begroting september 2024
 
 
 
 
 
 6.719.736
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Bijstelling ETS- ontvangsten
 De raming is bijgesteld op basis van de jaarlĳkse actualisatie van de ETS-prĳzen. De raming van de ETS-ontvangsten is met € 50 mln naar boven bĳgesteld.
 Ontvangsten Mijnbouwwet
 De ontvangsten Mijnbouwwet zijn met € 80 mln naar boven bijgesteld op basis van hogere verwachtte winstaandeel over 2024.
 Dividenduitkering EBN
 Er heeft een bijstelling van € 400 mln plaatsgevonden, dit is het effect van de verwachte winst van GasTerra die voor 40% bij EBN landt.
 Frequentieveilingopbrengsten
 Dit betreft de ontvangsten van de veiling van de frequenties voor de landelĳke 5G-netwerken die in de zomer van 2024 heeft plaatsgevonden.
 Onttrekking reserve Duurzame Energie
 In 2024 is sprake van een totaal tekort van € 113,1 mln op de SDE- budgetten daarom wordt via een onttrekking aan de reserve duurzame energie toegevoegd aan het SDE+-budget waar de grootste tegenvaller in de uitgaven zichtbaar is.
 Kasschuiven Regulier
 Deze reeks bestaat uit de reguliere kasschuiven op de EZ begroting. Dit zijn twee kasschuiven op het Toekomstfonds, Fund to Fund (€ 119 mln) en DVI II (€ 68 mln) en een lening van InvestNL (€ 65 mln). Bij het Toekomstfonds is, voor het gehele artikel, gekeken hoe het kasbudget in een beter ritme kan worden gezet.
 
 
 
 
 3
 Beleidsartikelen
 
 
 
 3.1
 Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 483.552
 
 
 
 
 – 6.361
 
 
 
 
 477.191
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 415.516
 
 
 
 
 – 15.433
 
 
 
 
 400.083
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 97.349
 
 
 
 
 – 19.005
 
 
 
 
 78.344
 
 
 
 
 
 Cyber security
 
 
 1.211
 
 
 943
 
 
 2.154
 
 
 
 
 Subsidiemaatregel telecom Caribisch Nederland
 
 
 7.800
 
 
 
 7.800
 
 
 
 
 EU-cofinanciering Digital Europe
 
 
 8.010
 
 
 – 3.464
 
 
 4.546
 
 
 
 
 Beter aanbesteden
 
 
 295
 
 
 
 295
 
 
 
 
 NGF – project AiNed
 
 
 33.049
 
 
 – 211
 
 
 32.838
 
 
 
 
 NGF – project Nationaal Onderwijslab
 
 
 5.984
 
 
 – 60
 
 
 5.924
 
 
 
 
 NGF – project 6G Future Network Services
 
 
 41.000
 
 
 – 16.213
 
 
 24.787
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 38.973
 
 
 
 
 – 11.162
 
 
 
 
 27.811
 
 
 
 
 
 Onderzoek&opdrachten
 
 
 7.901
 
 
 – 3.414
 
 
 4.487
 
 
 
 
 Beleidsvoorbereiding en evaluaties Veiligheid en Frequenties
 
 
 3.868
 
 
 – 393
 
 
 3.475
 
 
 
 
 Digital trust centre
 
 
 5.757
 
 
 – 1.994
 
 
 3.763
 
 
 
 
 Cyber security
 
 
 8.745
 
 
 – 1.004
 
 
 7.741
 
 
 
 
 ICT beleid
 
 
 4.644
 
 
 358
 
 
 5.002
 
 
 
 
 CSIRT – DSP
 
 
 5.947
 
 
 – 4.907
 
 
 1.040
 
 
 
 
 Nationaal Groeifonds
 
 
 2.111
 
 
 120
 
 
 2.231
 
 
 
 
 Vervolgprogramma beter aanbesteden
 
 
 0
 
 
 72
 
 
 72
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 72.367
 
 
 
 
 4.791
 
 
 
 
 77.158
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 25.816
 
 
 1.296
 
 
 27.112
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 46.551
 
 
 3.495
 
 
 50.046
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 201.548
 
 
 
 
 9.675
 
 
 
 
 211.223
 
 
 
 
 
 Bijdrage Metrologie
 
 
 12.330
 
 
 – 92
 
 
 12.238
 
 
 
 
 Raad voor de Accreditatie
 
 
 1.586
 
 
 59
 
 
 1.645
 
 
 
 
 Bijdrage ACM
 
 
 848
 
 
 51
 
 
 899
 
 
 
 
 Bijdrage aan het CBS
 
 
 186.784
 
 
 9.657
 
 
 196.441
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 5.279
 
 
 
 
 268
 
 
 
 
 5.547
 
 
 
 
 
 Bijdrage Nederlands Normalisatie Instituut
 
 
 1.405
 
 
 63
 
 
 1.468
 
 
 
 
 Bijdrage aan internationale organisaties
 
 
 3.874
 
 
 205
 
 
 4.079
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 74.653
 
 
 
 
 147.427
 
 
 
 
 222.080
 
 
 
 
 
 Ontvangsten ACM
 
 
 162
 
 
 
 162
 
 
 
 
 Ontvangsten High Trust
 
 
 40.200
 
 
 
 40.200
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 34.291
 
 
 147.427
 
 
 181.718
 
 
 
 
 
 
 Tabel 5 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 483.552
 
 
 
 
 – 6.361
 
 
 
 
 477.191
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 483.552
 
 
 – 6.361
 
 
 477.191
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbedrag in 2024 is verlaagd met € 6,4 mln. Dit heeft te maken met enkele bijstellingen, zowel naar boven als naar beneden. Zo wordt er € 15,1 mln toegevoegd in het kader van loon- en prijsbijstelling. Er wordt voor Digital Europe € 9,2 mln vanuit 2024 geschoven naar latere jaren vanwege een aanpassing in de tijdslijnen van de werkprogramma’s. Verder wordt € 4,8 mln overgeheveld naar J&V voor CSIRT taken die bij dat departement worden belegd. Daarnaast is er een schuif van € 1,7 mln naar 2026 ten behoeve van het toezicht op de AI Act en Data Act vanwege vertraging op Europees niveau. Hiernaast vinden er cumulatief een aantal kleinere verplichtingenmutaties plaats die samen optellen tot € 5,8 mln.
 Uitgaven
 Subsidies
 NGF-project 6G Future Network Services
 Dit betreft een kasschuif voor het NGF project FNS, waarbij de middelen op basis van een geactualiseerde raming in het juiste kasritme geplaatst zijn.
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 Bijdrage aan het CBS
 Dit betreft onder andere de uitkering van de loon- en prijsbijstelling voor het CBS.
 Ontvangsten
 Diverse ontvangsten
 Dit betreft de ontvangsten van de veiling van de frequenties voor de landelĳke 5G-netwerken die in de zomer van 2024 heeft plaatsgevonden.
 
 
 
 3.2
 Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.690.364
 
 
 
 
 – 401.812
 
 
 
 
 4.288.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 3.153.211
 
 
 
 
 – 413.290
 
 
 
 
 2.739.921
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 1.852.486
 
 
 
 
 – 489.606
 
 
 
 
 1.362.880
 
 
 
 
 
 MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 8.501
 
 
 386
 
 
 8.887
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 22.269
 
 
 406
 
 
 22.675
 
 
 
 
 Bevorderen ondernemerschap
 
 
 16.011
 
 
 3.057
 
 
 19.068
 
 
 
 
 Cofinanciering EFRO
 
 
 31.977
 
 
 
 31.977
 
 
 
 
 Bijdrage aan ROM's
 
 
 15.049
 
 
 2.333
 
 
 17.382
 
 
 
 
 Verduurzaming industrie
 
 
 88.694
 
 
 – 6.356
 
 
 82.338
 
 
 
 
 Startup beleid
 
 
 7.454
 
 
 – 416
 
 
 7.038
 
 
 
 
 Urgendamaatregelen Industrie
 
 
 11.940
 
 
 
 11.940
 
 
 
 
 Invest-Nl
 
 
 11.775
 
 
 713
 
 
 12.488
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 52.000
 
 
 
 52.000
 
 
 
 
 Europees Defensie Fonds cofinanciering
 
 
 5.000
 
 
 – 3.600
 
 
 1.400
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten Startersregeling
 
 
 1.003
 
 
 
 1.003
 
 
 
 
 Infrastructuur duurzame industrie (PIDI)
 
 
 1.150
 
 
 – 1.050
 
 
 100
 
 
 
 
 Herstructurering winkelgebieden
 
 
 15.399
 
 
 – 641
 
 
 14.758
 
 
 
 
 R&D mobiliteitssectoren
 
 
 33.100
 
 
 
 33.100
 
 
 
 
 SEG
 
 
 6.900
 
 
 
 6.900
 
 
 
 
 NGF – project Groenvermogen van de Nederlandse economie
 
 
 467.937
 
 
 – 325.000
 
 
 142.937
 
 
 
 
 NGF – project Health-RI
 
 
 12.000
 
 
 
 12.000
 
 
 
 
 NGF – project RegMed XB
 
 
 5.699
 
 
 2.692
 
 
 8.391
 
 
 
 
 NGF – project QuantumDeltaNL
 
 
 127.817
 
 
 – 37.817
 
 
 90.000
 
 
 
 
 NGF – project Oncode-PACT
 
 
 70.921
 
 
 
 70.921
 
 
 
 
 NGF – project Circulaire Plastics
 
 
 92.207
 
 
 
 92.207
 
 
 
 
 NGF – project NXTGEN HIGH TECH
 
 
 93.045
 
 
 – 6
 
 
 93.039
 
 
 
 
 NGF – project PhotonDelta
 
 
 97.883
 
 
 – 24.622
 
 
 73.261
 
 
 
 
 NGF – project Opschaling PPS beroepsonderwijs
 
 
 42.183
 
 
 
 42.183
 
 
 
 
 NGF – project Biobased Circular
 
 
 21.700
 
 
 – 208
 
 
 21.492
 
 
 
 
 NGF – project Material Independence & Circular Batteries
 
 
 58.359
 
 
 – 40
 
 
 58.319
 
 
 
 
 Indirecte kostencompensatie ETS
 
 
 186.000
 
 
 
 186.000
 
 
 
 
 IPCEI Cloudinfrastructuur en services
 
 
 11.385
 
 
 627
 
 
 12.012
 
 
 
 
 IPCEI Micro elektronica
 
 
 38.016
 
 
 599
 
 
 38.615
 
 
 
 
 Aanvullende tegemoetkoming evenementen
 
 
 1.900
 
 
 
 1.900
 
 
 
 
 Investeringen Verduurzaming Industrie – Klimaatfonds
 
 
 130.010
 
 
 – 79.000
 
 
 51.010
 
 
 
 
 EuroHPC
 
 
 10.193
 
 
 – 9.535
 
 
 658
 
 
 
 
 EuroQCI
 
 
 5.606
 
 
 – 5.606
 
 
 0
 
 
 
 
 Tegemoetkoming Energiekosten
 
 
 23.190
 
 
 
 23.190
 
 
 
 
 Qredits duurzaamheid
 
 
 10.000
 
 
 – 7.000
 
 
 3.000
 
 
 
 
 Stikstofaanpak piekbelasters industrie
 
 
 4.600
 
 
 
 4.600
 
 
 
 
 Brexit Adjustment Reserve
 
 
 425
 
 
 – 65
 
 
 360
 
 
 
 
 Ruimte voor economie / bedrijventerreinen
 
 
 2.789
 
 
 
 2.789
 
 
 
 
 Overig
 
 
 10.399
 
 
 543
 
 
 10.942
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 
 Qredits
 
 
 30.000
 
 
 
 30.000
 
 
 
 
 NGF project PhotonDelta leningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 87.945
 
 
 
 
 – 10.000
 
 
 
 
 77.945
 
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 42.228
 
 
 
 42.228
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.972
 
 
 
 8.972
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering
 
 
 11.745
 
 
 
 11.745
 
 
 
 
 Garantie Ondernemersfinanciering Corona
 
 
 15.000
 
 
 
 15.000
 
 
 
 
 MKB financiering
 
 
 10.000
 
 
 – 10.000
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 19.781
 
 
 
 
 2.075
 
 
 
 
 21.856
 
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 5.845
 
 
 3.232
 
 
 9.077
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 790
 
 
 26
 
 
 816
 
 
 
 
 Regeldruk
 
 
 2.336
 
 
 – 1.173
 
 
 1.163
 
 
 
 
 Budget Samenwerking regio
 
 
 1.215
 
 
 – 10
 
 
 1.205
 
 
 
 
 Small Business Innovation Research
 
 
 150
 
 
 
 150
 
 
 
 
 Stikstofaanpask piekbelasters industrie
 
 
 8.625
 
 
 
 8.625
 
 
 
 
 Verduurzaming industrie
 
 
 820
 
 
 
 820
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 173.854
 
 
 
 
 11.985
 
 
 
 
 185.839
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 173.109
 
 
 11.947
 
 
 185.056
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 745
 
 
 38
 
 
 783
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 411.143
 
 
 
 
 99.308
 
 
 
 
 510.451
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan TNO
 
 
 224.824
 
 
 60.872
 
 
 285.696
 
 
 
 
 Kamer van Koophandel
 
 
 158.173
 
 
 41.948
 
 
 200.121
 
 
 
 
 Bijdrage aan NWO-TTW
 
 
 28.146
 
 
 – 3.512
 
 
 24.634
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 32.335
 
 
 
 
 372
 
 
 
 
 32.707
 
 
 
 
 
 MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)
 
 
 32.335
 
 
 372
 
 
 32.707
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 545.667
 
 
 
 
 – 27.424
 
 
 
 
 518.243
 
 
 
 
 
 Internationaal Innoveren
 
 
 55.539
 
 
 – 2.712
 
 
 52.827
 
 
 
 
 PPS toeslag
 
 
 195.911
 
 
 1.115
 
 
 197.026
 
 
 
 
 TO2 (excl. TNO)
 
 
 61.764
 
 
 17.193
 
 
 78.957
 
 
 
 
 Topsectoren overig
 
 
 12.294
 
 
 17.624
 
 
 29.918
 
 
 
 
 Ruimtevaart (ESA)
 
 
 83.374
 
 
 1.527
 
 
 84.901
 
 
 
 
 Bijdrage NBTC
 
 
 10.204
 
 
 622
 
 
 10.826
 
 
 
 
 Overige bijdragen aan organisaties
 
 
 6.432
 
 
 – 960
 
 
 5.472
 
 
 
 
 Economische ontwikkeling en technologie
 
 
 5.514
 
 
 – 1.499
 
 
 4.015
 
 
 
 
 EU-cofinanciering JTF
 
 
 17.730
 
 
 
 17.730
 
 
 
 
 Faciliteiten toegepast onderziek TO2 en RKI
 
 
 87.175
 
 
 – 60.334
 
 
 26.841
 
 
 
 
 NGF – project NXTGEN Ruimtevaart
 
 
 9.730
 
 
 
 9.730
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 305.535
 
 
 
 
 4.259
 
 
 
 
 309.794
 
 
 
 
 
 Luchtvaartkredietfaciliteit
 
 
 863
 
 
 
 863
 
 
 
 
 Rijksoctrooiwet
 
 
 45.966
 
 
 
 45.966
 
 
 
 
 Eurostars
 
 
 4.250
 
 
 
 4.250
 
 
 
 
 F-35
 
 
 10.576
 
 
 
 10.576
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 1.242
 
 
 4.259
 
 
 5.501
 
 
 
 
 Bedrijfssteun
 
 
 41.700
 
 
 
 41.700
 
 
 
 
 Tegemoetkoming vaste lasten
 
 
 100.000
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 Ontvangsten verduurzaming industrie
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 BMKB
 
 
 33.000
 
 
 
 33.000
 
 
 
 
 BMKB groen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Groeifaciliteit
 
 
 8.000
 
 
 
 8.000
 
 
 
 
 Garantie Ondernemingsfinanciering
 
 
 13.000
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 Onttrekking reserve GO
 
 
 20.750
 
 
 
 20.750
 
 
 
 
 Tegemoetkoming Energiekosten
 
 
 26.188
 
 
 
 26.188
 
 
 
 
 Brexit Adjustment Reserve
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Tabel 7 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 4.690.364
 
 
 – 401.812
 
 
 4.288.552
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 1.285.000
 
 
 – 10.000
 
 
 1.275.000
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 3.405.364
 
 
 – 391.812
 
 
 3.013.552
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbedrag in 2024 is verlaagd met € 401,8 mln. Dit is het saldo van met name de volgende mutaties:
 
 
 –
 Onder de categorie Investeringen Verduurzaming Industrie is er voor de NIKI € 211,8 mln van het verplichtingenbudget in 2024 verschoven naar latere jaren in verband met de mogelijke openstelling van de regeling eind 2024 en het daardoor aangaan van verplichtingen over de jaargrens heen. Hiernaast is er voor de VEKI € 116,2 mln van het verplichtingenbudget in 2024 verschoven naar latere jaren op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van RVO. Dit resulteert in een cumulatieve bijstelling van in totaal – € 328 mln aan verplichtingenbudget in 2024 voor dit instrument.
 
 
 –
 Voor de Faciliteiten Toegepast Onderzoek is het verplichtingenbudget met € 114 mln naar beneden bijgesteld als gevolg van het overboeken van middelen van de eerste ronde naar de instrumenten en departementen voor de TO2s en TKIs die middelen toegekend hebben gekregen.
 
 
 –
 Voor het NGF-project Groenvermogen van de Nederlandse economie wordt het verplichtingenbudget met € 83,7 mln verlaagd en naar latere jaren geschoven om dit in lijn te brengen met het verwachte ritme van verplichtingen de komende jaren.
 
 
 –
 Voor de Stikstofaanpak Piekbelasters Industrie wordt € 53 mln van het verplichtingenbudget uit 2024 doorgeschoven naar 2025. De regeling wordt in 2024 opengesteld maar leidt pas begin 2025 tot daadwerkelijke verplichtingen.
 
 
 –
 Het verplichtingenbudget voor TNO is opgehoogd met € 90,2 mln als gevolg van het toekennen van de middelen voor de eerste ronde van de Faciliteiten Toegepast Onderzoek en aanvullende opdrachten vanuit andere departementen.
 
 
 –
 Voor de KVK is het verplichtingenbudget opgehoogd met € 41,9 mln in 2024 met name als gevolg van een kas- en verplichtingenschuif om wijzigingen in de financieringssystematiek van het Handelsregister op te vangen. Deze middelen zijn naar voren geschoven uit de jaren 2028 en 2029.
 
 
 –
 Als gevolg van de overhevelingen rondom de Faciliteiten Toegepast Onderzoek naar de instrumenten voor de Toegepaste Onderzoeksinstellingen (TO2) is het verplichtingenbudget voor deze instellingen met € 28,2 mln opgehoogd.
 
 
 –
 Als gevolg van het uitkeren van de loon- en prijsbijstelling en aanvullende opdrachten is het verplichtingenbudget voor de bijdrage aan RVO met € 11,9 mln opgehoogd voor 2024.
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 NGF-project Groenvermogen van de Nederlandse economie
 Het betreft een kas- en verplichtingenschuif voor NGF-project Groenvermogen van de Nederlandse economie om het beschikbare budget in lijn te brengen met het verwacht ritme van verplichtingen en uitgaven.
 NGF-project QuantumDeltaNL
 Op basis van de prognoses van RVO en de uitbetalingsbehoefte van Stichting QuantumDelta worden de kasmidelen van het NGF-project Quantum-DeltaNL naar latere jaren geschoven. Dit betreft onder andere de uitfinanciering van de subsidiebeschikking aan de Stichting QuantumDelta en een verwachte uitfinanciering van een nog te beschikken subsidie rondom internationale samenwerking.
 Investeringen Verduurzaming Industrie Klimaatfonds
 Dit betreft kas- en verplichtingenschuif voor de VEKI-regeling op basis van een geactualiseerde realistische raming door RVO van verplichtingen en (kas)uitgaven in 2024 en doorwerking naar latere jaren. Mede met het oog op openstellingsperiode van de VEKI over de jaargrens, tot in januari 2025.
 NGF-project PhotonDelta
 Op basis van de prognoses van RVO en de uitbetalingsbehoefte van de Stichting PhotonDelta worden de kasmiddelen van het NGF-project PhotonDelta naar achteren geschoven. Dit betreft onder andere de uitfinanciering van de subsidiebeschikking aan Stichting PhotonDelta en een nieuwe beschikking rondom het Startup fonds binnen het NGF-project, welke dit jaar van start gaat.
 Garanties
 MKB Financiering
 Het amendement Romke/De Jong/Aarsten over het ondersteunen van het mkb duurzaamheidsleningen regelde € 10 mln als voorschot vanuit Porthos als voorloper op beschikbare middelen uit het klimaatfonds. Vanuit het klimaatfonds is € 10 mln beschikbaar gesteld waardoor het voorgeschoten bedrag weer terug kan naar Porthos. De € 10 mln aan klimaatfonds middelen zijn apart zichtbaar op de begroting onder Qredits duurzaamheid.
 Bijdragen aan Baten-Lastendiensten
 Bijdrage RVO.nl
 Het budget voor de uitvoeringskosten van RVO is met € 11,9 mln opgehoogd voor 2024, dit onder andere als gevolg van aanvullende opdrachten die zijn toegevoegd (o.a. uitvoering Brexit Adjustment Reserve (BAR), en grondstoffen en circulair), het aanvullen van het beschikbare budget als gevolg van de gestegen tarieven, en de uitkering van de loon- en prijsbijstellling.
 Bijdragen aan ZBO's/RWT's
 Bijdrage aan TNO
 Voor de Faciliteiten Toegepast Onderzoek is in het najaar van 2023 een besluit genomen over de toekenning van de middelen van de eerste ronde. De middelen voor de toegekende projecten zijn overgeheveld naar de instrumenten en beleidsverantwoordelijke departementen vanaf waar de middelen worden beschikt aan de betreffende instellingen (o.a. TNO, Deltares, MARIN, NLR, KNMI, Naturalis, WR, NFI).
 Kamer van Koophandel
 Bij de KvK wordt een nieuwe financieringssystematiek voor het Handelsregister (HR) ingevoerd, waarbij vergoedingen voor het inzien en verstrekken van informatie uit het HR vervallen en vervangen worden door jaarbijdragen. In de aanloopfase stijgen administratieve kosten om de jaarbijdragen te verwerken en blijven de bijdragen zelf nog uit totdat deze verwerkt zijn. In latere jaren zal dit tekort snel worden ingelopen. Om de eigen vermogens- en liquiditeitspositie in de aanloopfase te versterken is een kasschuif toegepast in de rijksbijdragen aan de KvK.
 Bijdragen aan (internationale) organisaties
 TO2 (excl.TNO)
 Voor de Toegepaste Onderzoeksinstellingen (TO2s) Deltares, MARIN, en NLR waarvoor EZ beleidsverantwoordelijk is zijn de toekenningen voor de eerste ronde van de Faciliteiten Toegepast Onderzoek toegevoegd aan het budget voor deze instellingen. Hiernaast is het budget voor deze instellingen geïndexeerd via de uitkering van de loon- en prijsbijstelling.
 Topsectoren overige
 Dit betreft een verzameling van mutaties op meerdere instrumenten, waaronder uitkering van de loon- en prijsbijstelling, beschikbaar stellen van budget voor het werkbudget Topsectoren, en actualisatie van de budgetten voor NWO en SBO.
 Faciliteiten toegepast onderzoek TO2 en RKI
 Voor de Faciliteiten Toegepast Onderzoek is er in het najaar van 2023 een besluit genomen over de toekenning van de middelen van de eerste ronde. Met deze mutatie wordt onder andere het toegekende budget voor TNO overgeheveld naar het Rijksbijdrage instrument voor TNO.
 
 
 
 3.3
 Beleidsartikel 3 Toekomstfonds
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 487.183
 
 
 
 
 – 246.933
 
 
 
 
 240.250
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 715.086
 
 
 
 
 – 346.560
 
 
 
 
 368.526
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 4.593
 
 
 
 
 – 2.173
 
 
 
 
 2.420
 
 
 
 
 
 Smart Industry (subsidie)
 
 
 420
 
 
 
 420
 
 
 
 
 Thematisch Technology Transfer
 
 
 4.173
 
 
 – 2.173
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 690.262
 
 
 
 
 – 333.708
 
 
 
 
 356.554
 
 
 
 
 
 Volledig revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 Fund to Fund
 
 
 84.864
 
 
 – 72.959
 
 
 11.905
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 13.849
 
 
 – 10.790
 
 
 3.059
 
 
 
 
 Dutch Future Fund
 
 
 12.584
 
 
 
 12.584
 
 
 
 
 Deep Tech Fund
 
 
 50.000
 
 
 20.000
 
 
 70.000
 
 
 
 
 Fonds Alternatieve Financiering
 
 
 25.907
 
 
 
 25.907
 
 
 
 
 Economische Veiligheid Fonds
 
 
 100.000
 
 
 
 100.000
 
 
 
 
 European Tech Champions Initiative (ETCI)
 
 
 78.100
 
 
 – 68.100
 
 
 10.000
 
 
 
 
 Deels revolverend
 
 
 
 
 
 
 
 Innovatiekrediet
 
 
 120.734
 
 
 – 67.734
 
 
 53.000
 
 
 
 
 Risicokapitaal SEED
 
 
 104.058
 
 
 – 63.058
 
 
 41.000
 
 
 
 
 Vroege fase / informal investors
 
 
 57.235
 
 
 – 36.237
 
 
 20.998
 
 
 
 
 Start ups / MKB
 
 
 825
 
 
 – 825
 
 
 0
 
 
 
 
 Q4C
 
 
 9.689
 
 
 – 9.689
 
 
 0
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 
 
 
 
 
 Met vermogensbehoud
 
 
 
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 5.893
 
 
 – 5.893
 
 
 0
 
 
 
 
 Onco research
 
 
 8.726
 
 
 – 5.626
 
 
 3.100
 
 
 
 
 Smart Industry (leningen)
 
 
 279
 
 
 
 279
 
 
 
 
 Thematische Technology Transfer
 
 
 9.519
 
 
 – 5.019
 
 
 4.500
 
 
 
 
 RegMed XB
 
 
 8.000
 
 
 – 7.778
 
 
 222
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 20.231
 
 
 
 
 – 10.679
 
 
 
 
 9.552
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 20.231
 
 
 – 10.679
 
 
 9.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 149.900
 
 
 
 
 – 70.629
 
 
 
 
 79.271
 
 
 
 
 
 ROM's
 
 
 30.000
 
 
 2.412
 
 
 32.412
 
 
 
 
 Fund to Fund
 
 
 80.550
 
 
 – 80.550
 
 
 0
 
 
 
 
 DVI II
 
 
 9.050
 
 
 – 9.050
 
 
 0
 
 
 
 
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 
 
 
 768
 
 
 768
 
 
 
 
 Smart industry
 
 
 0
 
 
 91
 
 
 91
 
 
 
 
 Innovatiekredieten
 
 
 20.000
 
 
 13.000
 
 
 33.000
 
 
 
 
 SEED
 
 
 10.300
 
 
 2.700
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 
 Tabel 9 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 487.183
 
 
 
 
 – 246.933
 
 
 
 
 240.250
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 487.183
 
 
 – 246.933
 
 
 
 240.250
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget in 2024 is verlaagd met € 246,9 mln. Dit is als gevolg van de herijking van alle ramingen op het Toekomstfonds. De voornaamste aanpassingen op het verplichtingenbudget in 2024 hebben plaatsgevonden op het Innovatiekrediet (€ – 133,8 mln), Vroegefasefinanciering (€ – 28,4 mln), Fund to Fund (€ – 23,0 mln), SEED (€ – 13,7 mln), en de bijdrage aan RVO (€ – 10,6 mln). Dit verplichtingenbudget is naar latere jaren in de begroting binnen het Toekomstfonds geschoven.
 Uitgaven
 Leningen
 Fund to Fund
 Doordat de ontvangsten op DVI I en DVI II worden gesaldeerd bij de uitvoerder OostNL en de investeerder EIF zijn er minder uitgaven benodigd om de volledige investering van € 130 mln in DVI I en € 100 mln in DVI II te doen. Dit omdat de ontvangsten bij EIF en OostNL direct weer worden ingezet om nieuwe uitgaven te doen in DVI I en II: de ROM saldeert de ontvangsten met de uitgaven. Hierdoor is er minder kasbudget benodigd dan initieel geraamd. Door het revolverende karakter van het Toekomstfonds en dit instrument worden de middelen naar achteren geschoven om dit aan te laten sluiten op de nieuwe ontvangstenraming.
 ROM's
 Voor de kapitaalverstrekking aan de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen zullen in 2026 nog enkele kapitaalstortingen plaatsvinden. De gereserveerde middelen hiervoor (€ 10 mln) worden daarom naar 2026 geschoven. Hiernaast zijn er middelen beschikbaar gesteld voor de beheersvergoeding voor de ROM's omtrent de Corona Overbruggingsleningen (COLs) voor de jaren 2024–2027.
 Investeringen in fundamenteel en toegepast onderzoek
 Een deel van het budget van het originele buffer instrument van het onderzoeksdeel van het Toekomstfonds wordt ingezet voor de 3e tender van de TTT-regeling. Voor het onderzoeksdeel is geen buffer meer nodig omdat deze afloopt.
 Onco research
 De capital calls van Oncode hebben een ander ritme over de jaren heen dan bij aanvang is geraamd. Met deze kasschuif wordt de raming realistischer gemaakt.
 Thematische Technology Transfer
 Voor de 3e tender van de TTT wordt het budget in het juiste ritme gezet. In deze schuif worden er middelen van na 2029 naar voren gehaald.
 RegMed XB
 De subsidiemodule generatieve geneeskunde is opgesteld en wordt deze zomer opengezet. Hiermee kan er een definitieve raming worden gemaakt. Dit betreft een kasschuif waarmee de middelen in het goede ritme worden gezet aan de hand van die raming.
 Deep Tech Fund
 Als onderdeel van de gehele herijking van het Toekomstfonds is de raming voor de uitfinanciering van het Deep Tech Fund aangepast op basis van de verwachtte capital calls van Invest-NL. Dit doordat follow-on investeringen sneller volgen dan initieel geraamd doordat bedrijven en fondsen waar sinds 2022 in is geïnvesteerd sneller groeien dan verwacht.
 European Tech Champions Initiative (ETCI)
 Om aan te sluiten op de capital calls van het Europees Investeringsfonds (EIF) worden de resterende kasmiddelen van de initiele € 100 mln verdeeld over de jaren 2024 tot en met 2027.
 Innovatiekrediet
 Dit betreft een kasschuif om de middelen in het juiste ritme te zetten. In deze schuif worden middelen naar jaren geboekt die na 2029 zijn. Tevens wordt het overschot op het Innovatiekrediet, ontstaan door extra ontvangsten en meevallers in de uitgaven van afgelopen jaar, ingezet voor de 3e tender van de TTT-regeling.
 Risicokapitaal Seed
 Als onderdeel van de gehele herijking van het Toekomstfonds is de raming voor de SEED aangepast op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van RVO.
 Vroege fase/ informal investors
 Als onderdeel van de gehele herijking van het Toekomstfonds is de raming voor de Vroegefasefinanciering (VFF) aangepast op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van RVO en NWO-TTW.
 Bijdragen Baten-Lastendiensten
 Bijdrage RVO.nl
 Als onderdeel van de gehele herijking van het Toekomstfonds is het budget voor de bijdrage aan RVO naar beneden bijgesteld op basis van de verwachtte kosten in de komende jaren voor de uitvoering van de regelingen op het Toekomstfonds die bij RVO zijn belegd.
 Ontvangsten
 Fund to Fund
 De ontvangsten voor DVI I worden gesaldeerd bij de uitvoerder OostNL en de investeerder EIF. Hierdoor zijn de ontvangsten op de investeringen binnen het Dutch Venture Initiative I nog niet teruggekomen naar de EZ-begroting. De ontvangsten binnen EIF en OostNL worden opnieuw ingezet voor additionele investeringen in DVI I waardoor ook de uitgaven lager zijn. Om inzichtelijk te houden dat er nog ontvangsten terug moeten komen op DVI I, ten minste € 130 mln, worden alle ontvangsten in de huidige begroting naar 2029 geschoven.
 DVI II
 De ontvangsten voor DVI II worden gesaldeerd bij de uitvoerder OostNL en de investeerder EIF. Hierdoor zijn de ontvangsten op de investeringen binnen het Dutch Venture Initiative II nog niet teruggekomen naar de EZ-begroting. De ontvangsten binnen EIF en OostNL worden opnieuw ingezet voor additionele investeringen in DVI II waardoor ook de uitgaven lager zijn. Om inzichtelijk te houden dat er nog ontvangsten terug moeten komen op DVI II, ten minste € 100 mln, worden alle ontvangsten in de huidige begroting naar 2029 geschoven.
 Innovatiekredieten
 De ontvangstenraming voor het gedeelte Klinische projecten (KP) wordt geactualiseerd en daarmee opgehoogd. De hoger geraamde ontvangsten voor het KP gedeelte wordt deels ingezet om de naar beneden bijgestelde ontvangsten van het Technische projecten gedeelte op te vangen. Het resterende deel van de hogere ontvangsten voor het KP gedeelte wordt op startups/mkb geplaatst om beschikbaar te blijven binnen het bedrijvendeel van het toekomstfonds.
 
 
 
 3.4
 Beleidsartikel 4 Een doelmatige energievoorziening en beperking van de klimaatverandering
 
 
 Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 25.904.549
 
 
 
 
 – 10.314.560
 
 
 
 
 15.589.989
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 5.564.451
 
 
 
 
 – 1.362.445
 
 
 
 
 4.202.006
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 4.425.834
 
 
 
 
 – 1.332.149
 
 
 
 
 3.093.685
 
 
 
 
 
 Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)
 
 
 58.534
 
 
 880
 
 
 59.414
 
 
 
 
 Hernieuwbare Energietransitie (HER+)
 
 
 26.214
 
 
 – 795
 
 
 25.419
 
 
 
 
 Energie-efficiency
 
 
 1.256
 
 
 – 272
 
 
 984
 
 
 
 
 Green Deals
 
 
 43
 
 
 13
 
 
 56
 
 
 
 
 Demonstratieregeling Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+)
 
 
 91.776
 
 
 – 27.290
 
 
 64.486
 
 
 
 
 Subsidieregeling Duurzame Scheepsbouw (SDS)
 
 
 2.728
 
 
 – 56
 
 
 2.672
 
 
 
 
 Projecten Klimaat en Energieakkoord
 
 
 11.016
 
 
 – 8.276
 
 
 2.740
 
 
 
 
 SDE
 
 
 269.500
 
 
 0
 
 
 269.500
 
 
 
 
 SDE+
 
 
 671.476
 
 
 – 4.530
 
 
 666.946
 
 
 
 
 SDE++
 
 
 532.965
 
 
 0
 
 
 532.965
 
 
 
 
 Aardwarmte
 
 
 37.500
 
 
 1.093
 
 
 38.593
 
 
 
 
 ISDE-regeling
 
 
 703.790
 
 
 – 203.433
 
 
 500.357
 
 
 
 
 Carbon Capture Storage (CCS)
 
 
 4.450
 
 
 60
 
 
 4.510
 
 
 
 
 Hoge Flux Reactor
 
 
 5.440
 
 
 170
 
 
 5.610
 
 
 
 
 Caribisch Nederland
 
 
 19.622
 
 
 – 1.829
 
 
 17.793
 
 
 
 
 Overige subsidies
 
 
 107.489
 
 
 – 74.850
 
 
 32.639
 
 
 
 
 Opschalingsinstrument waterstof
 
 
 410.250
 
 
 – 357.850
 
 
 52.400
 
 
 
 
 Maatregelen voor CO2-reductie
 
 
 615
 
 
 0
 
 
 615
 
 
 
 
 Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE)
 
 
 500
 
 
 – 198
 
 
 302
 
 
 
 
 IPCEI waterstof
 
 
 438.608
 
 
 – 438.431
 
 
 177
 
 
 
 
 Vulmaatregelen gasopslag
 
 
 100.400
 
 
 4.346
 
 
 104.746
 
 
 
 
 MIEK
 
 
 7.408
 
 
 – 2.124
 
 
 5.284
 
 
 
 
 Schadeafhandeling mijnbouw Limburg
 
 
 3.528
 
 
 0
 
 
 3.528
 
 
 
 
 Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS)
 
 
 17.599
 
 
 – 11.499
 
 
 6.100
 
 
 
 
 NGF-project NieuweWarmteNu!
 
 
 35.551
 
 
 0
 
 
 35.551
 
 
 
 
 Tegemoetkoming energieprijzen 2022
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023
 
 
 300.000
 
 
 – 75.664
 
 
 224.336
 
 
 
 
 Compensatie aanbestedende diensten SEFE-contracten
 
 
 60.000
 
 
 – 147
 
 
 59.853
 
 
 
 
 Tegemoetkoming blokaansluitingen
 
 
 245.830
 
 
 – 19.950
 
 
 225.880
 
 
 
 
 Investeringen waterstofbackbone
 
 
 34.410
 
 
 – 659
 
 
 33.751
 
 
 
 
 NGF – project Circulaire zonnepanelen
 
 
 135.000
 
 
 – 113.232
 
 
 21.768
 
 
 
 
 Geothermie (Klimaatfonds)
 
 
 3.000
 
 
 – 3.000
 
 
 0
 
 
 
 
 Ondersteuning energiehubs
 
 
 47.636
 
 
 – 47.636
 
 
 0
 
 
 
 
 Kwaliteitsbudget energieprojecten
 
 
 14.700
 
 
 0
 
 
 14.700
 
 
 
 
 Subsidie project Djewels
 
 
 26.000
 
 
 0
 
 
 26.000
 
 
 
 
 Correctieregeling duurzame warmte
 
 
 0
 
 
 31.130
 
 
 31.130
 
 
 
 
 Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten
 
 
 0
 
 
 21.880
 
 
 21.880
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 24.000
 
 
 
 
 370
 
 
 
 
 24.370
 
 
 
 
 
 Lening EBN
 
 
 24.000
 
 
 0
 
 
 24.000
 
 
 
 
 Lening InvestNL
 
 
 0
 
 
 370
 
 
 370
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 149.204
 
 
 
 
 – 44.473
 
 
 
 
 104.731
 
 
 
 
 
 Onderzoek mijnbouwbodembeweging
 
 
 5.441
 
 
 – 1.002
 
 
 4.439
 
 
 
 
 SodM onderzoek
 
 
 2.183
 
 
 64
 
 
 2.247
 
 
 
 
 Uitvoeringsagenda klimaat
 
 
 473
 
 
 – 368
 
 
 105
 
 
 
 
 Klimaat mondiaal
 
 
 1.280
 
 
 – 394
 
 
 886
 
 
 
 
 Onderzoek en opdrachten
 
 
 86.138
 
 
 – 69.200
 
 
 16.938
 
 
 
 
 Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)
 
 
 26.189
 
 
 – 17.293
 
 
 8.896
 
 
 
 
 Energiehulp Oekraïne
 
 
 27.500
 
 
 2.000
 
 
 29.500
 
 
 
 
 Projecten Kernenergie
 
 
 0
 
 
 41.720
 
 
 41.720
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 146.973
 
 
 
 
 29.513
 
 
 
 
 176.486
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 109.324
 
 
 36.856
 
 
 146.180
 
 
 
 
 Bijdrage RDI
 
 
 9.041
 
 
 – 1.206
 
 
 7.835
 
 
 
 
 Bijdrage NEa
 
 
 21.003
 
 
 – 4.899
 
 
 16.104
 
 
 
 
 Bijdrage KNMI
 
 
 2.843
 
 
 – 51
 
 
 2.792
 
 
 
 
 Bijdrage NVWA
 
 
 968
 
 
 50
 
 
 1.018
 
 
 
 
 Bijdrage RIVM
 
 
 1.008
 
 
 – 921
 
 
 87
 
 
 
 
 Bijdrage RWS
 
 
 2.786
 
 
 – 316
 
 
 2.470
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 162.247
 
 
 
 
 6.930
 
 
 
 
 169.177
 
 
 
 
 
 Doorsluis COVA-heffing
 
 
 111.000
 
 
 0
 
 
 111.000
 
 
 
 
 TNO kerndepartement
 
 
 49.170
 
 
 6.822
 
 
 55.992
 
 
 
 
 TNO SodM
 
 
 2.077
 
 
 108
 
 
 2.185
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 616.002
 
 
 
 
 – 19.464
 
 
 
 
 596.538
 
 
 
 
 
 Uitkoopregeling
 
 
 1.055
 
 
 0
 
 
 1.055
 
 
 
 
 Regeling toezicht energiebesparingsplicht
 
 
 16.360
 
 
 – 2.750
 
 
 13.610
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden
 
 
 598.587
 
 
 – 16.714
 
 
 581.873
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 40.191
 
 
 
 
 – 3.172
 
 
 
 
 37.019
 
 
 
 
 
 Nuclear Research Group (NRG)
 
 
 20.004
 
 
 195
 
 
 20.199
 
 
 
 
 Internationale contributies
 
 
 17.756
 
 
 – 1.075
 
 
 16.681
 
 
 
 
 PBL Rekenmeesterfunctie
 
 
 2431
 
 
 – 2.292
 
 
 139
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.297.476
 
 
 
 
 288.878
 
 
 
 
 2.586.354
 
 
 
 
 
 Ontvangsten COVA
 
 
 111.000
 
 
 0
 
 
 111000
 
 
 
 
 Opbrengst heffing ODE (SDE++)
 
 
 5.000
 
 
 0
 
 
 5.000
 
 
 
 
 Ontvangsten zoutwinning
 
 
 2.511
 
 
 0
 
 
 2.511
 
 
 
 
 Onttrekking reserve duurzame energie en klimaattransitie
 
 
 1.105.508
 
 
 113.021
 
 
 1.218.529
 
 
 
 
 ETS-ontvangsten
 
 
 850.000
 
 
 50.000
 
 
 900.000
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 223.457
 
 
 65.000
 
 
 288.457
 
 
 
 
 Opbrengsten tenders Wind op Zee
 
 
 0
 
 
 60.857
 
 
 60.857
 
 
 
 
 
 
 Tabel 11 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 25.904.549
 
 
 
 
 – 10.314.560
 
 
 
 
 15.589.989
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 25.904.549
 
 
 – 10.314.560
 
 
 15.589.989
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget wordt per saldo met € 10,3 mld verlaagd. Dit saldo is het resultaat van verschillende verhogingen en verlagingen van verplichtingenbudgetten. Met name een verplichtingenschuif voor de SDE ++ speelt hierbij een rol (€ 8,5 mld).
 Ophogingen (groter dan € 10 mln):
 
 
 –
 Bijdrage RVO (€ 36,9 mln): omdat er tekort is op het budget voor de uitvoeringskosten van de diverse RVO-regelingen zijn zowel het kas- als verplichtingenbudget opgehoogd door dekking uit de beleidsbudgetten waar sprake is van hogere uitvoeringskosten in 2024.
 
 
 –
 TNO kerndepartement (€ 15,5 mln): er zijn verschillende mutaties geweest op deze post. De grootste hiervan is een toevoeging van € 9,6 mln aan verplichtingenruimte vanuit het budget voor aardwarmte om een opdracht te kunnen verstrekken aan TNO-AGE.
 
 
 –
 Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden (€ 117,6 mln): er zijn meerdere mutaties geweest op dit budget. De grootste is een verplichtingenschuif voor de gebiedsinvesteringen bij aanlandingslocaties van € 160 mln van latere jaren naar 2024. Daarnaast is er een schuif geweest naar 2025 om ruimte te creëren voor een bijdrage in dat jaar aan het BTW-compensatiefonds (€ 12,3 mln). Tot slot zijn er verschillende overhevelingen gedaan naar o.a. het BTW-compensatiefonds (€ 29,1 mln), BZK (€ 10 mln) en IenW (€ 13,0 mln). Verder is er € 30,1 mln toegevoegd aan het budget voor loon- en prijsbijstelling. Overige mutaties verklaren het resterende verschil.
 
 
 Verlagingen (groter dan € 10 mln):
 
 
 –
 SDE + (€ 89,2 mln): er zijn diverse mutaties op het SDE-domein geweest. Het gros wordt verklaard door verplichtingenschuiven op het flankerend beleid wind op zee naar latere jaren. Daarnaast heeft een groot aantal overhevelingen naar andere departementen plaatsgevonden (IenW, LNV).
 
 
 –
 SDE ++ (€ 8.546,7 mln): dit betreft grotendeels een verplichtingenschuif naar 2025 omdat de openstelling van 2024 naar verwachting voor een groot deel pas begin 2025 verplicht wordt.
 
 
 –
 ISDE-regeling (€ 203,4 mln): zie hiervoor de toelichting hieronder bij de uitgavenmutaties.
 
 
 –
 Overige subsidies (€ 33,0 mln): zie hiervoor de toelichting hieronder bij de uitgavenmutaties. Het verschil tussen kas- en verplichtingenmutatie wordt veroorzaakt doordat bij de overheveling van budget naar artikel 2 de verplichting volledig in 2024 staat en de kasbetalingen verspreid over drie jaar.
 
 
 –
 Opschalingsinstrument waterstof (€ 499 mln): dit betreft grotendeels diverse verplichtingenschuiven naar 2025 en verder omdat verplichtingen voor de regelingen die hieronder vallen voor een groot deel pas na 2024 worden aangegaan.
 
 
 –
 IPCEI waterstof (€ 393,9 mln): dit betreft deels een correctie op de budgetten die via de eindejaarsmarge 2023 aan de begroting waren toegevoegd (€ 221,8 mln) en deels de doorwerking van de ombuiging op middelen voor de ontwikkeling van batterijen en groene waterstof zoals in het Hoofdlijnenakkoord geschetst (€ 183,0 mln).
 
 
 –
 Warmtenetten investeringssubsidie (WIS) (€ 325,6 mln): dit betreft deels een correctie op eerder onjuist uitgekeerde eindejaarsmarge 2023 (€ 129,6 mln). Daarnaast is er verplichtingenbudget naar latere jaren geschoven omdat de verwachting is dat er dit jaar minder subsidies zullen worden verleend dan eerder was geprognosticeerd.
 
 
 –
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023 (€ 75,7 mln): zie de toelichting hieronder bij de uitgavenmutaties.
 
 
 –
 Tegemoetkoming blokaansluitingen (€ 20,0 mln): zie de toelichting hieronder bij de uitgavenmutaties.
 
 
 –
 NGF-project circulaire zonnepanelen (€ 44,0 mln): dit betreft het verplichtingendeel van dit NGF-projectdat doorschuift naar 2025.
 
 
 –
 Ondersteuning energiehubs (€ 47,6 mln): de verplichtingen hiervoor zullen pas in 2025 en 2026 worden aangegaan. Met deze mutatie worden deze middelen naar die jaren verschoven.
 
 
 –
 Correctieregeling duurzame warmte (€ 19,2 mln): dit betreft een technische correctie op de eindejaarsmarge 2023 van de verplichtingen budgetten die in het voorjaar zijn opgeboekt.
 
 
 –
 Projecten kernenergie (€ 140,6 mln): € 76,9 mln hiervan betreft een technische correctie. Het grootste deel van het restant wordt verklaard door diverse verplichtingenschuiven naar latere jaren (€ 64,3 mln).
 
 
 –
 Regeling toezicht energiebesparingsplicht (€ 10,9 mln): deze mutatie wordt grotendeels verklaard doordat dit verplichtingenbudget deels wordt ingezet om een tegenvaller elders te dekken (€ 8,1 mln).
 
 
 Uitgaven
 Subsidies
 Demonstratieregeling Klimaat- en Energie-innovatie (DEI+)
 Een deel van het kasbudget van de DEI+ wordt naar 2025 en verder verschoven vanwege het feit dat er verschillende lopende subsidieprojecten zijn vertraagd. Ook wordt er € 1,5 mln gebruikt om een tekort bij RVO te dekken.
 ISDE-regeling (Investeringssubsidie Duurzame Energie en Energiebesparing)
 In totaal wordt er voor € 208,8 mln aan middelen van 2024 naar latere jaren geschoven voor de ISDE. Dit wordt gedaan om een tekort in latere jaren deels op te kunnen vangen en om de budgetten beter te laten aansluiten op de verwachte uitgaven. Bovendien worden de middelen conform amendement Boswijk (Kamerstuk 36 410 XIII, nr. 18) voor het stimuleren van kleine houten windmolens voor het mkb verdeeld over de jaren t/m 2028.
 Verder is er loon- en prijsbijstelling toegevoegd aan de ISDE (€ 10,7 mln). Het restant aan verschil wordt verklaard door enkele budgetmutaties om tekorten bij RVO te dekken (– € 4,5 mln) en om een stimuleringscampagne (– € 0,8 mln) op te zetten voor het in gebruik nemen van (hybride) warmtepompen.
 Overige subsidies
 Er wordt voor € 18,7 mln geschoven naar latere jaren om de middelen voor het flankerend beleid rondom vergassing, effciëntere benutting elektriciteitsnet en Zon op Zee in een juist kasritme te zetten.
 Ook is er een overboeking geweest naar artikel 2 van € 10 mln voor «randvoorwaarden technische arbeidsmarkt», omdat het beleid vanuit dit artikel wordt gefinancierd.Tegenover deze budgetverlagingen staat een terugboeking van € 5 mln van artikel 2 naar artikel 4 die voor Qredits beschikbaar waren gesteld. Deze middelen waren met een amendement (Kamerstuk 36410 XIII, nr. 15) eerder vanuit artikel 4 naar artikel 2 overgeheveld, maar bleken daar uiteindelijk niet nodig omdat hier middelen voor beschikbaar waren gesteld vanuit het Klimaatfonds.
 Daarnaast zijn er subsidies losgekoppeld van «overige subsidies», zie daarvoor «Correctieregeling duurzame warmte» (€ 31,1 mln) en «Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten» (€ 21,9 mln). Verder is het budget voor «Zon op Zee» (€ 6,4 mln) losgekoppeld. Dit budget is ook gelijk geschoven naar 2025 en later en komt daarom niet meer terug in de budgettaire tabel van deze begroting.
 Tot slot is er € 2,1 mln toegevoegd aan het budget vanuit de loon- en prijsbijstelling en het tekort voor de uitvoering bij RVO met € 0,2 mln gedekt.
 Opschalingsinstrument waterstof
 In totaal wordt er voor € 368,7 mln aan kasbudget geschoven naar latere jaren, zodat de budgetten in lijn worden gebracht met de verwachte uitgaven. Dit betreft uitgaven voor Hystock (grootschalige ondergrondse opslag van waterstof), uitgaven voor het waterstofnetwerk op zee, de import van groene waterstof en diverse elektrolyse-regelingen (onshore en offshore). Het restant aan mutaties betreft loon- en prijsbijstelling (€ 12,1 mln) en de dekking van tekorten op de RVO-uitvoeringskosten (€ 1,2 mln).
 IPCEI waterstof
 Middelen voor het Important Project of Common European Interest (IPCEI) waterstof worden naar latere jaren geschoven, dit betreft een totaal van € 441,8 mln. De reden voor de schuif is dat de uitvoering is vertraagd als gevolg van gestegen rentelasten en inflatie. Verder is er loon-prijsbijstelling toegevoegd (€ 11,5 mln) en worden er middelen gebruikt om diverse tekorten te dekken bij onder andere de RVO-uitvoeringskosten (€ 0,7 mln) en het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (€ 7,5 mln).
 Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS)
 Een deel van het kasbudget van de WIS komt dit jaar niet tot besteding en wordt naar latere jaren geschoven in verbrand met de intrekking van een project en vertraging in andere lopende projecten. Daarnaast wordt € 2,3 mln gebruikt om een tekort op de RVO-uitvoeringskosten te dekken.
 Tijdelijk prijsplafond energie kleinverbruikers 2023
 Een deel van de in 2024 beschikbare middelen voor het tijdelijk prijsplafond (€ 75 mln) wordt geschoven naar 2025 vanwege de verwachting dat eindafrekeningen met energieleveranciers pas in dat jaar zullen plaatsvinden.
 Tegemoetkoming blokaansluitingen
 Het budget is naar aanleiding van een raming van de Belastingdienst met € 18,7 mln naar beneden bijgesteld. Verder wordt er € 1,3 mln geschoven naar 2025 omdat de Belastingdienst verwacht werkzaamheden rondom nacontroles in dat jaar uit te moeten voeren. Deze worden dan vanuit de KGG-begroting bekostigd.
 NGF-project Circulaire zonnepanelen
 Dit betreft een NGF-project voor de ontwikkeling en industrialisatie van drie innovatieve zon-pv-technologieën. Het project SolarNL wordt uitgevoerd door een consortium van negen Nederlandse zon-pv-bedrijven, zes universiteiten, NWO-Instituut AMOLF, TNO en vier hogescholen. Hiervoor zullen door RVO maatwerkbeschikkingen worden afgegeven aan de individuele deelnemers van het consortium. De middelen zijn oorspronkelijk in een gelijk kas-verplichtingenritme overgeheveld vanuit het NGF. RVO heeft op basis van de subsidieverzoeken en gesprekken met het consortium een inschatting gemaakt van het benodigde verplichtingen- en kasritme voor de verschillende bedrijven uit het consortium. De totale kasschuif van 2024 naar latere jaren bedraagt € 113,2 mln.
 Ondersteuning energiehubs
 In totaal wordt circa € 45 mln geschoven naar latere jaren. Dit zijn middelen die oorspronkelijk zijn toegevoegd met een amendement door lid Erkens (Kamerstuk 36410-XIII, nr. 20). Met deze kasschuif blijven deze middelen in latere jaren beschikbaar. Verder is er voor circa € 2,7 mln aan budget overgeheveld naar het RVO-uitvoeringsbudget voor werkzaamheden rondom de Routekaart Netcongestie en de kennisfunctie rondom netcongestie.
 Correctieregeling duurzame warmte
 Er is een technische correctie geweest waardoor dit budget, dat eerder onder «overige subsidies» viel is losgetrokken om deze apart te presenteren.
 Efficiëntere benutting elektriciteitsnetten
 Er is een technische correctie geweest waardoor dit budget, dat eerder onder «overige subsidies» viel is losgetrokken om deze apart te presenteren.
 Opdrachten
 Onderzoek en opdrachten
 Het budget voor «Projecten kernenergie» is losgekoppeld van dit budget, dit verklaart een totale mutatie van – € 41,7 mln. Bovendien zijn er budgetten voor kernenergie geschoven (€ 27,4 mln) naar latere jaren om de budgetten beter in lijn te brengen met de verwachte uitgaven. Er zijn verder diverse mutaties geweest waaronder een mutatie om het tekort bij RVO te dekken (– € 1,4 mln).
 Programma Opwek Energie op Rijksvastgoed (OER)
 Het budget voor OER wordt met € 17,3 mln verlaagd, met name door een kasschuif van 2024 naar 2025 en 2026 en een overheveling van budget naar de begroting van IenW als voorfinanciering van de kosten die Rijkswaterstaat moet maken voor de aanleg van een geleiderail bij de A37 die nodig is in verband met de aanleg van een zonnepark daar. Ook is er € 0,8 mln gebruikt om het tekort bij RVO te dekken.
 Projecten kernenergie
 Er is een technische correctie geweest waardoor dit budget, dat eerder onder «Onderzoek en opdrachten» viel is losgetrokken om deze apart te presenteren.
 Bijdrage aan agentschappen
 Bijdrage RVO
 Met deze suppletoire begroting wordt € 5 mln aan loon- en prijsbijstelling toegevoegd aan dit budget. Bovendien wordt € 30,3 mln toegevoegd aan het budget vanuit beleidsbudgetten om het tekort in 2024 op de uitvoeringskosten op te vangen. Dit tekort is ontstaan doordat de afgelopen jaren veel regelingen zijn toegevoegd aan het opdrachtenpakket van RVO en het beschikbare budget daarmee geen gelijke tred heeft gehouden. Tot slot is er € 1,5 mln toegevoegd aan het budget vanuit het budget voor de ondersteuning van energy hubs voor de Routekaart Netcongestie en de Kennisfunctie rond netcongestie.
 Bijdrage aan medeoverheden
 Uitvoeringskosten klimaat medeoverheden
 Na de 1e suppletoire begroting hebben budgetmutaties plaatsgevonden waarmee onder andere overboekingen zijn gedaan naar het BTW-compensatiefonds (– € 29,6 mln), IenW (voor het stimuleren emissieloze mobiliteit (– € 13 mln) en BZK (– € 10 mln) voor personeelskosten in de RES-regio's via het Gemeentefonds.
 Daarnaast is er loon- en prijsbijstelling toegevoegd (€ 31,8 mln) aan het budget en budget voor een tekort op het het Nationale Programma Energie Strategie (€ 8,6 mln) toegevoegd. Overige mutaties zorgen voor de resterende € 4,5 mln aan verschil, waaronder € 2 mln welke gebruikt is om het tekort bij RVO te dekken.
 Ontvangsten
 Onttrekking reserve duurzame energie en klimaattransitie
 Er wordt € 113,0 mln extra onttrokken uit de SDE-reserve in 2024. De onttrekking is nodig omdat er enerzijds minder terugontvangsten voor verstrekte voorschotten worden verwacht (€ 41,6 mln) en anderzijds blijken de uitgaven binnen het SDE-domein als gevolg van de gedaalde energieprijzen hoger uit te vallen (€ 71,4 mln).
 ETS-ontvangsten
 Op basis van de jaarlĳkse actualisatie van de ETS-prĳzen wordt de raming van de ETS-ontvangsten met € 50 mln naar boven bĳgesteld.
 Diverse ontvangsten
 Een ontvangst voor een lening verschaft door Invest-NL zou oorspronkelijk in de periode 2025–2028 terugbetaald worden. Deze is echter al in 2024 terugbetaald. Vandaar dat er een opwaartse bijstelling is gedaan in de ontvangsten voor 2024 voor € 65,0 mln. Daarnaast is er nog een kleinere opwaartse ontvangstenbijstelling vanuit de NEa gedaan van ongeveer € 0,2 mln.
 Ontvangsten tenders Wind op Zee
 De bedrijven die de tenders voor de windparken IJmuiden Ver Alpha en Beta hebben gewonnen dienen de kosten die door RVO gemaakt zijn voor de locatieonderzoeken en de MER-rapportages terug te betalen. Voor zowel IJmuiden Ver Alpha als voor IJmuiden Ver Beta gaat het om een eenmalige terugbetaling in 2024 van € 19,8 mln, totaal € 39,7 mln. Daarnaast leveren de windparken tenderopbrengsten op over een periode van 40 jaar, deze opbrengsten bedragen € 21 mln per jaar, deze worden in 2024 voor het eerst ontvangen.
 
 
 
 3.5
 Beleidsartikel 5 Een veilig Groningen met perspectief
 
 
 Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.576.447
 
 
 
 
 435.242
 
 
 
 
 4.011.689
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 2.959.386
 
 
 
 
 – 62.269
 
 
 
 
 2.897.117
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies (regelingen)
 
 
 
 
 210.989
 
 
 
 
 – 35.779
 
 
 
 
 175.210
 
 
 
 
 
 Waardevermeerderingsregeling
 
 
 62.124
 
 
 5.000
 
 
 67.124
 
 
 
 
 Geestelijke bijstand
 
 
 550
 
 
 
 550
 
 
 
 
 Duurzaam herstel
 
 
 39.431
 
 
 – 25.353
 
 
 14.078
 
 
 
 
 Woonbedrijf
 
 
 1.330
 
 
 
 1.330
 
 
 
 
 Diverse subsidies versterken
 
 
 66.537
 
 
 – 3.150
 
 
 63.387
 
 
 
 
 Subsidieregelingen bestuurlijke afspraken
 
 
 7.914
 
 
 
 7.914
 
 
 
 
 Huurderscompensatie
 
 
 350
 
 
 
 350
 
 
 
 
 Nieuwbouwregeling
 
 
 4.930
 
 
 
 4.930
 
 
 
 
 Economische bedrijvigheid
 
 
 27.823
 
 
 – 17.130
 
 
 10.693
 
 
 
 
 Uitbreiding bereik woningverbeteringssubsidie
 
 
 0
 
 
 4.854
 
 
 4.854
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 807.975
 
 
 
 
 10.010
 
 
 
 
 817.985
 
 
 
 
 
 Vergoeding fysieke schade
 
 
 424.479
 
 
 
 424.479
 
 
 
 
 Vergoeding waardedaling
 
 
 64.000
 
 
 
 64.000
 
 
 
 
 Vergoeding immateriële schade
 
 
 88.215
 
 
 
 88.215
 
 
 
 
 Commissie Bijzondere Situaties
 
 
 3.000
 
 
 231
 
 
 3.231
 
 
 
 
 Herbeoordeling waardedaling
 
 
 0
 
 
 522
 
 
 522
 
 
 
 
 Vastgelopen dossiers
 
 
 20.949
 
 
 – 1.639
 
 
 19.310
 
 
 
 
 Vergoeding zelf aangebrachte voorzieningen
 
 
 2.334
 
 
 – 2.102
 
 
 232
 
 
 
 
 Vergoeding schade door versterkingsmaatregelen
 
 
 63.755
 
 
 – 305
 
 
 63.450
 
 
 
 
 Knelpunten (bestuurlijke afspraken)
 
 
 3.234
 
 
 1.850
 
 
 5.084
 
 
 
 
 Versterken industrie
 
 
 1.359
 
 
 
 1.359
 
 
 
 
 Knelpunten IMG
 
 
 25.000
 
 
 10.453
 
 
 35.453
 
 
 
 
 Versterken in eigen beheer
 
 
 111.650
 
 
 
 111.650
 
 
 
 
 Duurzaam Herstel
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.217.802
 
 
 
 
 1.456
 
 
 
 
 1.219.258
 
 
 
 
 
 Werkbudgetten
 
 
 28.123
 
 
 – 1.949
 
 
 26.174
 
 
 
 
 Versterkingsoperatie
 
 
 637.337
 
 
 500
 
 
 637.837
 
 
 
 
 Knelpunten (bestuurlijke afspraken)
 
 
 25.492
 
 
 – 1.850
 
 
 23.642
 
 
 
 
 Versterken industrie
 
 
 241
 
 
 
 241
 
 
 
 
 Vergoeding Norg akkoord
 
 
 494.142
 
 
 – 3.245
 
 
 490.897
 
 
 
 
 Vastgelopen dossiers
 
 
 3.500
 
 
 
 3.500
 
 
 
 
 Verduurzaming bij versterken
 
 
 28.967
 
 
 
 28.967
 
 
 
 
 Duurzaam Herstel
 
 
 0
 
 
 8.000
 
 
 8.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 256.747
 
 
 
 
 18.345
 
 
 
 
 275.092
 
 
 
 
 
 Bijdrage RVO.nl
 
 
 254.177
 
 
 18.345
 
 
 272.522
 
 
 
 
 Bijdrage aan bestuur Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG)
 
 
 2.570
 
 
 
 2.570
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 9.458
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 9.458
 
 
 
 
 
 TNO publieke SDRA
 
 
 1.400
 
 
 
 1.400
 
 
 
 
 Raad voor de Rechtbijstand
 
 
 8.058
 
 
 
 8.058
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 450.123
 
 
 
 
 – 56.469
 
 
 
 
 393.654
 
 
 
 
 
 Mkb-programma (bestuurlijke afspraken)
 
 
 7.200
 
 
 64
 
 
 7.264
 
 
 
 
 Nationaal Programma Groningen
 
 
 97.175
 
 
 1.131
 
 
 98.306
 
 
 
 
 Compensatie gemeenten en provincie (bestuurlijke afspraken)
 
 
 114.277
 
 
 489
 
 
 114.766
 
 
 
 
 Clustering en gebiedsfonds (bestuurlijke afspraken)
 
 
 167.801
 
 
 – 71.161
 
 
 96.640
 
 
 
 
 Sociaal-emotionele ondersteuning door gemeenten (bestuurlijke afspraken)
 
 
 2.000
 
 
 5.158
 
 
 7.158
 
 
 
 
 NCG bijdrage aan medeoverheden
 
 
 6.350
 
 
 350
 
 
 6.700
 
 
 
 
 Knelpunten gemeenten sociaal domein
 
 
 14.400
 
 
 
 14.400
 
 
 
 
 Leefbaarheid en wijkontwikkeling
 
 
 12.500
 
 
 7.500
 
 
 20.000
 
 
 
 
 Sociale agenda
 
 
 15.100
 
 
 
 15.100
 
 
 
 
 Erfgoedprogramma
 
 
 13.320
 
 
 
 13.320
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 6.292
 
 
 
 
 168
 
 
 
 
 6.460
 
 
 
 
 
 Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG)
 
 
 0
 
 
 168
 
 
 168
 
 
 
 
 Raad voor Rechtspraak
 
 
 6.292
 
 
 
 6.292
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 2.900.978
 
 
 
 
 480.000
 
 
 
 
 3.380.978
 
 
 
 
 
 Ontvangsten Mijnbouwwet
 
 
 200.000
 
 
 80.000
 
 
 280.000
 
 
 
 
 Dividenduitkering EBN
 
 
 1.167.000
 
 
 400.000
 
 
 1.567.000
 
 
 
 
 Dividenduitkering GasTerra
 
 
 3.600
 
 
 
 3.600
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM fysieke schade
 
 
 450.418
 
 
 
 450.418
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM uitvoeringskosten schade
 
 
 398.998
 
 
 
 398.998
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM waardedaling
 
 
 60.747
 
 
 
 60.747
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM immateriële schade
 
 
 159.572
 
 
 
 159.572
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM publieke SDRA
 
 
 3.506
 
 
 
 3.506
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM versterken industrie
 
 
 3.073
 
 
 
 3.073
 
 
 
 
 Diverse ontvangsten
 
 
 4.145
 
 
 
 4.145
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM versterkingsoperatie
 
 
 389.183
 
 
 
 389.183
 
 
 
 
 Nationaal Programma Groningen (bijdrage NAM)
 
 
 50.000
 
 
 
 50.000
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM Nieuwbouwregeling
 
 
 6.665
 
 
 
 6.665
 
 
 
 
 Ontvangsten NAM juridische bijstand
 
 
 4.071
 
 
 
 4.071
 
 
 
 
 
 
 Tabel 13 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 3.576.447
 
 
 
 
 435.242
 
 
 
 
 4.011.689
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 3.576.447
 
 
 435.242
 
 
 4.011.689
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Het verplichtingenbudget in 2024 is ten opzichte van de 1e suppletoire begroting per saldo verhoogd met € 435,2 mln. Dit is het saldo van met name de volgende mutaties:
 
 
 –
 Overboekingen vanaf de Aanvullende Post voor Woonbedrijf (€ 5 mln). Het Woonbedrijf ontvangt subsidie voor het beheren van aangekochte woningen in het aardbevingsgebied.
 
 
 –
 Om het budget Economische bedrijvigheid beter aan te laten sluiten bij het ritme van de verwachte uitgaven, wordt € 17 mln uit 2024 doorgeschoven naar 2028 en 2029. Zie post Economische bedrijvigheid onder de uitgaven.
 
 
 –
 Ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2024 wordt het budget voor diverse subsidies versterken in 2024 verlaagd met € 2,8 mln.
 
 
 –
 Door de gedaalde gasprĳs zĳn de verwachte uitgaven aan de vergoeding Norg akkoord naar beneden bĳgesteld (– € 3,3 mln).
 
 
 –
 Het budget Knelpunten IMG is in 2024 met € 10 mln opgehoogd door € 5 mln uit 2026 en 2027 naar voren te halen. Zie post Knelpunten IMG onder uitgaven.
 
 
 –
 Op drie regelingen is het verplichtingenbudget in 2024 verhoogd door budget uit latere jaren naar 2024 te schuiven. Dit betreft het Nationaal Programma Groningen (€ 244 mln uit de jaren 2025–2028), Clustering en gebiedsfonds (€ 135,9 mln uit de jaren 2025–2028) en Compensatie gemeenten en provincie (€ 50 mln uit 2025). Deze bedragen zijn opgenomen in de meerjarige regeling Verstrekking specifieke uitkeringen aardbevingsgebied Groningen. Omdat de verwachting is dat de uitkeringen in 2024 verplicht worden, is het volledige verplichtingenbudget in 2024 geraamd.
 
 
 –
 Ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2024 wordt het verplichtingenbudget van Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) in 2024 verlaagd met € 3,4 mln. Zie post Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) onder uitgaven.
 
 
 –
 Op Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG), MKB-programma, Nationaal Programma Groningen, Werkbudgetten, Compensatie gemeenten en provincie, Clustering en gebiedsfonds, Commissie Bijzondere Situaties, Sociaal-emotionele ondersteuning door gemeenten, Knelpunten IMG en Uitbreiding bereik woningsverbeteringssubsidie is loon- en prijsbijstelling uitgekeerd (€ 12,7 mln).
 
 
 –
 Overige mutaties verklaren per saldo de resterende € 4,1 mln.
 
 
 Subsidies
 Duurzaam herstel
 Duurzaam schadeherstel maakt deel uit van de versterkings- en hersteloperatie (Kamerstuk 33 529, nr. 948). Het budget in 2024 op het financieel instrument subsidies wordt met € 25,3 mln verlaagd vanwege een overboeking naar andere financiële instrumenten op artikel 5. Een deel van deze werkzaamheden wordt uitgevoerd door de NCG, hiervoor is respectievelijk € 8 mln en € 1,5 mln overgeboekt naar de financiële instrumenten opdrachten en (schade)vergoedingen. Daarnaast maakt RVO ten behoeve van IMG uitvoeringskosten voor de werkzaamheden voor Duurzaam herstel. Deze kosten worden overgeheveld naar bijdrage aan agentschappen (€ 15,9 mln).
 Economische bedrijvigheid
 Om een sterk ondernemings- en vestigingsklimaat te ondersteunen heeft het kabinet in de kabinetsreactie op PEGA (Nĳ Begun) hiervoor € 115 mln beschikbaar gesteld. Om het budget beter aan te laten sluiten bij het ritme van de verwachte uitgaven, wordt € 17 mln uit 2024 doorgeschoven naar de jaren 2028 en 2029.
 (Schade)vergoedingen
 Knelpunten IMG
 In de kabinetsreactie op de parlementaire enquête is aangekondigd dat het IMG de bevoegdheid krĳgt om individuele knelpunten in de schadeafhandeling voortvarender op te lossen (maatregel 4 uit Nĳ Begun). Hiervoor is meerjarig in totaal € 70 mln gereserveerd. Omdat de uitputting van dit budget sneller gaat dan eerder verwacht, is het budget in 2024 met € 10 mln opgehoogd door € 5 mln uit 2026 en 2027 naar voren te halen. Daarnaast is er voor dit jaar bijna € 0,5 mln loon- en prijsbijstelling aan het budget voor knelpunten IMG toegevoegd.
 Opdrachten
 Vergoeding Norg akkoord
 Door de gedaalde gasprĳs zĳn de verwachte uitgaven aan de vergoeding Norg akkoord naar beneden bĳgesteld (– € 3,3 mln).
 Duurzaam herstel
 Duurzaam schadeherstel maakt deel uit van de versterkings- en hersteloperatie (Kamerstuk 33 529, nr. 948). Een deel van deze werkzaamheden wordt uitgevoerd door de NCG via het financieel instrument opdrachten. Hiervoor is in 2024 € 8 mln overgeboekt vanuit het financieel instrument subsidies.
 Bijdrage aan agentschappen
 Bijdrage RVO
 RVO voert in opdracht van de IMG de schadeafhandeling uit. Er is voor dit jaar € 18,9 mln toegevoegd aan de bijdrage RVO voor Duurzaam herstel (€ 15,9 mln), het Interventieteam Vastgelopen Situaties (€ 1,6 mln) en de Commissie Bijzondere Situaties (€ 1,4 mln). Daarnaast maakt RVO uitvoeringskosten voor de Herbeoordeling waardedaling. Hiervoor heeft een verrekening met vorig jaar plaatsgevonden (– € 0,5 mln).
 Bijdrage aan medeoverheden
 Clustering en gebiedsfonds
 In het kader van de bestuurlijke afspraken uit 2020 en maatregel 15 uit Nij Begun worden uitkeringen gedaan aan medeoverheden voor clustering van woningen en het gebiedsfonds (blokken B en D uit de bestuurlijke afspraken). Ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2024 is het budget in 2024 per saldo met € 69,6 mln verlaagd. Dat wordt voornamelijk veroorzaakt doordat dit bedrag naar de jaren 2026 en 2027 is doorgeschoven. Ter voorbereiding op de Meerjarige regeling verstrekking specifieke uitkeringen aardbevingsgebied Groningen 2024–2030 is met de regio het verwachte uitgavenritme herijkt. Deze verschuiving brengt het budget hiermee in lijn. Daarnaast vindt er een overheveling plaats van € 5,1 mln in 2024 voor het Programma Sociaal en Gezondheid naar het budget voor sociaal-emotionele ondersteuning door gemeenten. Dit is onderdeel van de bijdrage van meerjarig € 28,3 mln vanuit Blok B Clusterwoningen voor het Programma Sociaal en Gezondheid. Tot slot is er in 2024 € 3,6 mln loon- en prijsbijstelling toegevoegd aan dit budget.
 Leefbaarheid en wijkontwikkeling
 Voor het verbeteren van de leefbaarheid in gebieden waar veel woningen worden versterkt is in Nij Begun meerjarig € 200 mln beschikbaar gesteld (maatregel 14). Ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2024 wordt het budget in 2024 verhoogd met € 7,5 mln. Dat wordt veroorzaakt door een verschuiving van budget vanuit de jaren 2028–2029 naar de jaren 2024–2027. Ter voorbereiding op de Meerjarige regeling verstrekking specifieke uitkeringen aardbevingsgebied Groningen 2024–2030 is met de regio het verwachte uitgavenritme herijkt. Deze verschuiving brengt het budget in lijn met deze verwachting.
 Ontvangsten
 Ontvangsten Mijnbouwwet
 De ontvangsten Mijnbouwwet worden met € 80 mln naar boven bijgesteld op basis van hogere te verwachten ontvangen winstaandeel over 2024.
 Dividend EBN
 De bijstelling van € 400 mln is het effect van de verwachte winst van GasTerra die voor 40% bij EBN landt.
 
 
 
 3.6
 Beleidsartikel 6 Bijdrage Nationaal Groeifonds
 
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.646.581
 
 
 
 
 – 2.646.581
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 497.425
 
 
 
 
 – 497.425
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 497.425
 
 
 
 
 – 497.425
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan het Nationaal Groeifonds
 
 
 497.425
 
 
 – 497.425
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 15 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.646.581
 
 
 
 
 – 2.646.581
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 2.646.581
 
 
 – 2.646.581
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Met ingang van de ontwerpbegroting 2025 wordt het voedingsartikel voor fondsbegrotingen afgeschaft, omdat de systematiek van een fondsbegroting gelijk wordt gesteld aan die van een departementale begroting. Dit heeft ertoe geleid dat artikel 6 Bijdrage aan het Nationaal Groeifonds van de EZ-begroting (hoofdstuk XIII) leeg is geboekt.
 
 
 
 
 4
 Niet-beleidsartikelen
 
 
 
 4.1
 Artikel 40 Apparaat
 
 
 Tabel 16 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 711.238
 
 
 
 
 50.995
 
 
 
 
 762.233
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 711.238
 
 
 
 
 50.995
 
 
 
 
 762.233
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 541.208
 
 
 
 
 44.282
 
 
 
 
 585.490
 
 
 
 
 
 eigen personeel
 
 
 503.859
 
 
 – 95.287
 
 
 408.572
 
 
 
 
 inhuur externen
 
 
 22.528
 
 
 129.907
 
 
 152.435
 
 
 
 
 overige personele uitgaven
 
 
 14.821
 
 
 9.662
 
 
 24.483
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 170.030
 
 
 
 
 6.713
 
 
 
 
 176.743
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 9.245
 
 
 6.839
 
 
 16.084
 
 
 
 
 bijdrage aan SSO's
 
 
 13.382
 
 
 18.021
 
 
 31.403
 
 
 
 
 DICTU
 
 
 19.588
 
 
 8.729
 
 
 28.317
 
 
 
 
 overige materiële uitgaven
 
 
 127.815
 
 
 – 26.876
 
 
 100.939
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 140.055
 
 
 
 
 1.204
 
 
 
 
 141.259
 
 
 
 
 
 NCG
 
 
 117.028
 
 
 0
 
 
 117.028
 
 
 
 
 Overig
 
 
 23.027
 
 
 1.204
 
 
 24.231
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Personele uitgaven
 De begrote uitgaven voor eigen personeel zijn met € 95,3 mln verminderd. Dit komt grotendeels doordat er budget van eigen personeel is verdeeld over de onderdelen Inhuur externen en Overige personele uitgaven. Dit komt doordat alle personele uitgaven van de diensten onder «eigen personeel» waren geraamd, terwijl deze uitgaven ook over de verschillende categorieën moesten worden verdeeld. Dit is nu gecorrigeerd. De per saldo ophoging van de personele uitgaven wordt grotendeels verklaard door de toevoeging van de uitgekeerde loonbijstelling.
 Materiële uitgaven
 De begrote uitgaven voor overige materiële uitgaven zijn met ongeveer € 26,9 mln verminderd. Dit komt grotendeels doordat er budget van overige materiële uitgaven is verdeeld over de onderdelen ICT, Bijdrage aan SSO's en DICTU. Dit komt doordat alle materiële uitgaven van de diensten onder «overige materiële uitgaven» waren geraamd, terwijl deze uitgaven ook over de verschillende categorieën moesten worden verdeeld. Dit is nu gecorrigeerd. De per saldo ophoging van de materiele uitgaven wordt grotendeels verklaard door de toevoeging van de uitgekeerde prijsbijstelling.
 
 
 
 4.2
 Artikel 41 Nog onverdeeld
 
 
 Tabel 17 Nog onderdeeld (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire Begrotingen, NvW en amendementen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september(2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 233.753
 
 
 
 
 – 233.753
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 233.753
 
 
 
 
 – 233.753
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 124.415
 
 
 
 – 124.415
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 109.338
 
 
 
 – 109.338
 
 
 
 0
 
 
 
 
 Onverdeeld
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Onvoorzien
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Loon- en prijsbijstelling
 Betreft de verdeling van de loon- en prijsbijstellingstranche 2024 over relevante artikelonderdelen.