Invoering WEB; Brief minister met beleidsreactie op onderzoeken mbt kostenimplicatie invoering WEB en apparatuursituatie in de BVE-sector
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25635, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

01-10-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25635 nr. 10

23-09-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBeleidsreactie op onderzoek «Investeren in toekomstgericht
beroepsonderwijs. Onderzoek naar de achterstanden in de apparatuursituatie
van de BVE-sector» 1. Inleiding2. Onderzoeksresultaten 2.1 De opdracht2.2 De aanpak2.3 Resultaten van het onderzoek De aanwezige apparatuurApparatuurbeleidDe benodigde apparatuurDe achterstandAanbevelingen3. Beoordeling4. OplossingsrichtingBeleidsreactie op het onderzoek «Kostenimplicaties
van de WEB. Gevolgen voor bekostigde onderwijsinstellingen» 1. Inleiding2. Onderzoeksresultaten 2.1 De onderzoeksvraag2.2 De aanpak2.3 De uitkomst van het onderzoek3. Beoordeling4. Oplossingsrichting
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25635Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 635Invoering WEBnr. 10BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 23 september 1998Mede op verzoek van de Tweede Kamer heeft mijn voorganger in de afgelopen
maanden onderzoek laten doen naar respectievelijk de kostenimplicatie van
de invoering van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) en de apparatuursituatie
in de BVE-sector. De onderzoeksrapporten hebben uw Kamer eerder bij brief
bereikt (zie de brief van 26 mei 1998, alsmede de brief van 8 juni
1998). Daarin is door mijn voorganger aangekondigd zo spoedig mogelijk met
een beleidsreactie te komen.Hierbij treft u mijn beleidsreactie op beide onderzoeken aan.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans Beleidsreactie op onderzoek «Investeren in toekomstgericht
beroepsonderwijs. Onderzoek naar de achterstanden in de apparatuursituatie
van de BVE-sector» 1. InleidingVan diverse kanten is de afgelopen jaren aandacht gevraagd voor de apparatuursituatie
in het secundair beroepsonderwijs. In 1996 hebben achtereenvolgens de bureaus
Moret Ernst & Young1 en Berenschot2 een rapport uitgebracht over de financiële positie
van instellingen in de BV-sector. In deze rapporten wordt melding gemaakt
van signalen over achterstanden in de apparatuursituatie. Moret Ernst &
Young spreekt van een achterstand met betrekking tot de noodzakelijk geachte
inventaris en apparatuur (blz. 10). Berenschot is van oordeel dat de
instellingen onvoldoende middelen kunnen vinden om oudere apparatuur te vervangen
(blz. 55). Beide bureaus bevelen nader onderzoek aan.Ook de Inspectie van het Onderwijs wijst op de ontoereikendheid van de
outillage in met name instellingen voor technisch onderwijs om de eindtermen
van de desbetreffende opleidingen te kunnen realiseren (blz. 13).3 Tenslotte heeft de oud VNO-voorzitter en oud minister
van Onderwijs en Wetenschappen mr. C. van Veen, medio 1997 in een open brief
zijn bezorgdheid uitgesproken over de financiële situatie in het technische
beroepsonderwijs.4 Deze bezorgdheid betrof eveneens
de apparatuursituatie.Tijdens overleg met de Tweede Kamer over de implementatie van de Wet Educatie
en Beroepsonderwijs (WEB) is meerdere keren gesproken over de financiële
positie van instellingen en de apparatuursituatie, mede naar aanleiding van
bovengenoemde signalen. Dit was voor mijn voorganger aanleiding om in zijn
beleidsreactie op het onderzoek van Berenschot een nader onderzoek naar de
apparatuursituatie in het beroepsonderwijs van de BVe-sector aan te kondigen.
Nader onderzoek was ook nodig gelet op de ontwikkelingen in de Bve-sector:
fusies, schaalvergroting, decentralisatie huisvesting (OKF), nieuwe opleidingenstructuur,
lump sum bekostiging met als consequentie een stelsel van baten en lasten
en afschrijvingen.In september 1997 is door mijn voorganger, na vergelijking van verschillende
offertes, daartoe een opdracht verleend aan de combinatie van de bureaus ICS
en CINOP.Begin mei 1998 hebben beide bureaus het rapport «Investeren in toekomstgericht
beroepsonderwijs. Onderzoek naar de achterstand in de apparatuursituatie van
de BV-sector» uitgebracht. Hierin wordt een actueel beeld geschetst
van de apparatuursituatie in de Bve-sector.In deze beleidsreactie wil ik allereerst ingaan op de bevindingen van
ICS/CINOP. Vervolgens zal ik de resultaten beoordelen en op hoofdlijnen uiteenzetten
hoe ik wil omgaan met de conclusies en aanbevelingen. 2. Onderzoeksresultaten 2.1 De opdrachtDe onderzoeksopdracht aan ICS en CINOP luidde als volgt:1. Geef een actueel en representatief beeld van de feitelijke apparatuursituatie
van de bve-instellingen2. Geef een beeld van de apparatuurbehoefte, uitgaande van de derde generatie
eindtermen en rekening houdend met een doelmatige en sobere opzet van het
onderwijs.3. Druk het verschil tussen de feitelijk aanwezige en de benodigde apparatuur
uit in geld. 4. Geef aan hoe de situatie kan worden verbeterd. 2.2 De aanpakVoor de beantwoording van de onderzoeksvragen hebben ICS/CINOP de volgende
wegen bewandeld:– Allereerst heeft er een inventarisatie plaats gevonden van de
huidige apparatuursituatie via een enquête onder een representatieve
steekproef van afdelingen beroepsonderwijs van Bve-instellingen. Daarbij is
niet alleen de feitelijke stand van zaken gemeten. Via een algemene vragenlijst
is ook ingegaan op het in de afgelopen jaren gevoerde beleid van de instellingen
inzake de apparatuursituatie. In totaal zijn 446 afdelingen verspreid over
alle instellingen benaderd en zijn 1604 inventaris lijsten uitgezet. Hiervan
werden 980 bruikbare inventaris lijsten bij 239 afdelingen terug ontvangen.
Voor het trekken van conclusies op landelijk niveau en naar sectoren is dit
ruim voldoende.– Vervolgens zijn de gegevens uit deze bevraging geëxtrapoleerd
om een beeld te krijgen voor het totale beroepsonderwijs in de Bve-sector.
Van de aanwezige apparatuur zijn normatief bepaald de boekwaarde en de halfwaarde
op basis van de vervangingswaarde. Het verschil tussen beide geeft een indicatie
van de mate van «veroudering» van de apparatuur.– In samenspraak met de landelijke organen voor het beroepsonderwijs
(LOB's) is door de onderzoekers een «vertaling» gemaakt van de
derde generatie eindtermen naar de minimaal benodigde apparatuur. Deze «vertaling»
heeft plaats gevonden op het niveau van bedrijfstakken en is waar nodig nader
verbijzonderd. Dit heeft geresulteerd in nieuwe normlijsten. Met behulp van
de feitelijk aanwezige deelnemers en opleidingsstructuur is een beeld geschetst
van de benodigde apparatuur. De LOB's zijn als informatiebron gehanteerd vanwege
hun betrokkenheid bij het opstellen van de eindtermen en hun onafhankelijke
positie ten opzichte van de apparatuursituatie van de instellingen.– Daarna is een confrontatie opgesteld uitgaande van de nieuwwaarde
van de bestaande met die van de benodigde apparatuur. Het resultaat hiervan
geeft een beeld van de mate waarin de bestaande apparatuursituatie aansluit
bij de derde generatie eindtermen. ICS/CINOP spreken in dit verband van een
onderwijskundige achterstand.– Ten slotte zijn aanbevelingen gedaan voor mogelijke oplossingsrichtingen.Samengevat hanteren de onderzoekers twee begrippen om de apparatuursituatie
in beeld te brengen:– achterstand in verband met de veroudering van de aanwezige apparatuur;– achterstand door het niet aansluiten van de aanwezige apparatuur
bij de minimaal benodigde apparatuur uit hoofde van de derde generatie eindtermen.De onderzoekers hebben als criterium voor de «veroudering»
van de apparatuur gekozen voor de aanname dat onder normale omstandigheden
voor de totale sector gemiddeld de helft van het apparatuurbestand is afgeschreven.
Een lagere boekwaarde dan deze halfwaarde duidt er op dat de aanwezige apparatuur
gemiddeld genomen sterker verouderd is.Cruciaal is voorts de door de onderzoekers gehanteerde afschrijvingssystematiek
ter bepaling van de boekwaarde van de aanwezige apparatuur. Voor dit doel
is geen gebruik gemaakt van gegevens van de instellingen, maar is informatie
ingewonnen bij het Nederlands Inkoopcentrum. De daar gehanteerde percentages
gaan in het algemeen uit van de technische levensduur, rekening
houdende met de onderwijskundige context waarin de apparatuur wordt gebruikt.De in het onderzoek gehanteerde definitie van apparatuur is toegespitst
op de onderwijssituatie. Apparatuur ten behoeve van administratie en management
alsmede meubilair (ook in de onderwijssituatie) zijn buiten beschouwing gelaten.
Dit geldt ook voor de verbruiksmaterialen. 2.3 Resultaten van het onderzoek De aanwezige apparatuurICS/CINOP signaleert een achterstand. Gemiddeld genomen wordt in de Bve-sector
gewerkt met verouderde apparatuur, afgezet tegen het criterium van de halfwaarde.
Bij een normale leeftijdsopbouw zou de boekwaarde van de apparatuur van alle
instellingen tezamen ongeveer overeen moeten komen met de helft van de totale
aanschafwaarde (= halfwaarde). Uit het onderzoek blijkt, dat de boekwaarde
van de aanwezige apparatuur ongeveer 110 miljoen gulden lager is. Dit wijst
op een relatief verouderd apparatuur-bestand. In de technische sector is deze
achterstand het grootst, te weten circa 90 miljoen gulden. ApparatuurbeleidUit het onderzoek komt naar voren dat veel afdelingen geen uitgewerkt
meerjarig beleidsplan hebben voor hun apparatuur. Wel beschikt men over een
registratie van de aanwezige apparatuur. In 1996 hebben de meeste afdelingen
fors meer in apparatuur geïnvesteerd. Uit de enquête blijkt verder
dat de bijdrage van het bedrijfsleven in de apparatuur bescheiden is. Ongeveer
20 procent van de afdelingen heeft een regeling met het bedrijfsleven die
tot extra inkomsten leidt voor apparatuur. De benodigde apparatuurUitgaande van een doelmatige en sobere opzet van het secundair beroepsonderwijs
is er volgens de onderzoekers een investeringsimpuls nodig om de apparatuur
te brengen op het niveau van de derde generatie eindtermen. Deze impuls is
door de onderzoekers berekend op 400 miljoen gulden (te weten: de aanschafwaarde
van de op grond van de derde generatie eindtermen benodigde apparatuur van
1050 miljoen gulden minus de aanschafwaarde van de reeds aanwezige, en bruikbare,
apparatuur van 650 miljoen gulden). Deze impuls vindt zijn oorzaak niet in
veroudering van apparatuur, maar hangt samen met het achterblijven van noodzakelijke
investeringen ten behoeve van onderwijskundige vernieuwingen.Ongeveer 75 procent van de afdelingen geeft in het onderzoek aan te verwachten
de komende jaren tot vervanging van apparatuur te moeten komen, in verband
met de invoering van de derde generatie eindtermen.Volgens de onderzoekers zal de benodigde investeringsimpuls vooral moeten
worden ingezet in de sector techniek (71 procent). Voor de sectoren Economie
en Dienstverlening & Gezondheidszorg liggen deze percentages op respectievelijk
12 en 17. De achterstandResumerend wordt de omvang van de apparatuurachterstand door ICS/CINOP
als volgt geraamd (in miljoenen guldens):  NieuwwaardeNormatieve
Boekwaarde*BoekwaardeAchterstand – aanwezige apparatuur650325215110– benodigde apparatuur die niet in de instellingen
aanwezig is400  400 Totaal1050325215510* Dit is de halfwaarde. AanbevelingenDe onderzoekers doen een aantal suggesties voor oplossing van de achterstand.
Naast de noodzaak van een investeringsimpuls wijzen zij op de mogelijkheid
van versterking van de (in- en externe) samenwerkingsverbanden om optimaal
gebruik te kunnen maken van de (investeringen in) apparatuur. Verder adviseren
zij de instellingen om meer systematisch meerjarige apparatuurbeleidsplannen
op te stellen. Ten slotte wijzen zij er op dat niet te veel verwacht moet
worden van versterking van de beroepspraktijkvorming als alternatief voor
verbetering van de apparatuursituatie. 3. BeoordelingHet rapport bevat veel informatie over de op de instellingen aanwezige
apparatuur en de in het licht van de onderwijskundige doelstellingen benodigde
apparatuur. In korte tijd is zeer veel werk verzet, zowel door de onderzoekers
als door de Bve-instellingen en de LOB's, om deze informatie boven water te
krijgen.De uitkomsten van het onderzoek bevestigen in grote lijnen de meer impressionistische
bevindingen die in de kantlijn van andere rapporten zijn geformuleerd. Er
is sprake van een achterstand in de apparatuursituatie van de instellingen
in de Bve-sector. Deze achterstand kent twee dimensies: een meer dan gemiddeld
verouderde apparatuur en een onvoldoende beantwoorden van de apparatuur aan
de onderwijskundige vereisten.Een goede apparatuurvoorziening is in de eerste plaats van belang voor
de effectiviteit van de onderwijskundige processen en de aansluiting tussen
onderwijs en arbeidsmarkt. De arbeidsmarkt relevantie van de opleidingen hangt
mede samen met een adequate scholing van deelnemers met moderne apparatuur,
die aansluit bij de eisen van de tijd. Deze scholing vindt ten dele plaats
binnen de instelling zelf en natuurlijk ook op de werkvloer. Een adequate
apparatuurvoorziening binnen de instelling is onontbeerlijk voor de aantrekkelijkheid
en effectiviteit van het beroepsonderwijs en voor de toerusting op de arbeidsmarkt.
Daarnaast zullen instellingen met een ontoereikende apparatuurvoorziening
minder aantrekkelijk zijn voor (potentiële) deelnemers.Met dit onderzoek is het mogelijk zinnige en actuele conclusies te trekken
over de apparatuurachterstand in de sector. In het rapport wordt deze op 510
miljoen gulden geraamd, waarvan circa 110 miljoen gulden betrekking heeft
op een te lage boekwaarde en globaal 400 miljoen gulden samenhangt met onderwijskundige
vernieuwingen. De achterstanden zijn het meest pregnant in de technische sector
van het secundair beroepsonderwijs. De andere sectoren vertonen echter ook
achterstanden. Duidelijk is dat de nieuwe eindtermen, die in samenspraak met
het bedrijfsleven tot stand zijn gekomen, forse investeringen vergen in nieuwe
apparatuur. Daarnaast zijn vernieuwingsinvesteringen noodzakelijk
als gevolg van de voortgaande technologische ontwikkelingen in het onderwijs
en de gewijzigde eisen van de arbeidsmarkt.In het onderzoek is rekening gehouden met mogelijke doelmatigheidswinsten
als gevolg van de fusieprocessen en de OKF-operatie. Hiervoor is in de berekeningen
gecorrigeerd. Daarnaast is gewerkt met sobere afschrijvingspercentages en
is rekening gehouden met de bijdragen van het bedrijfsleven. Bij de berekening
van de achterstand is als referentiepunt de halfwaarde gehanteerd. Hierdoor
wordt impliciet rekening gehouden met het feit dat een deel van de verouderde
apparatuur in voorkomende gevallen nog bruikbaar kan zijn. Overigens mag dit
criterium niet zonder meer als normatief voor de individuele instelling worden
gezien.Zorgelijk is het signaal dat niet alle instellingen beschikken over deugdelijke
meerjarenplannen en dat de samenwerking met het bedrijfsleven en andere instellingen
op het gebied van de apparatuur onvoldoende ontwikkeld is.De onderzoeksgegevens bieden goede aanknopingspunten als basismateriaal
voor het ontwikkelen van meerjarenplannen door de instellingen. Tevens kunnen
zij figureren als nulmeting bij de toekomstige monitoring van de ontwikkeling
in de apparatuurvoorziening van de Bve-sector (zie ook de oplossingsrichting). 4. OplossingsrichtingDe afgelopen jaren is het inzicht gegroeid dat het (secundair) beroepsonderwijs
van groot belang is voor (de ontwikkeling van) de Nederlandse economie. Een
goede apparatuurvoorziening is noodzakelijk voor hoogwaardig beroepsonderwijs.
De investeringen en verbeteringen in de voorbije jaren in het beroepsonderwijs
verdienen een noodzakelijk complement in de apparatuurvoorziening. Zonder
dat complement zal de effectiviteit van het beroepsonderwijs geringer zijn.
Er is een inhaalslag nodig om bestaande achterstanden weg te werken. De eerder
genoemde onderzoeken van Moret Ernst & Young en van Berenschot naar de
financiële positie van de instellingen in de afgelopen jaren laten geen
beeld zien dat de instellingen ruimschoots middelen beschikbaar hebben of
extra middelen kunnen vrijmaken voor investeringen in apparatuur.Er zijn additionele investeringen nodig om de apparatuursituatie op het
vereiste niveau te brengen. Binnen mijn begroting zijn voor dit doel middelen
gereserveerd. Over een periode van vier jaar is in twee tranches 96 miljoen
gulden beschikbaar. Daarnaast komen via het aanpalende programma's extra middelen
vrij die eveneens van invloed zijn op de apparatuurvoorziening van de bve-sector.
Ik denk daarbij aan het ICT-programma en aan de technocentra. Ik zal mij beraden
in welke sectoren de noden het grootste zijn om zo effectief mogelijk de beschikbare
middelen te kunnen inzetten. Daarbij leg ik de nadruk op de achterstand uit
hoofde van onderwijskundige vernieuwing. Immers, het op kunnen doen van leerervaringen
die behoren tot de nieuwe kwalificatiestructuur is van primair belang voor
het onderwijsproces.Voor wat betreft de noodzakelijke structurele middelen verwijs ik allereerst
naar de beschikbare middelen voor de kwaliteitsimpuls nieuwe taken WEB en
voortijdig schoolverlaten zonder diploma (VSV). Via prioritering en intensivering
op onderdelen komen hier ook middelen beschikbaar voor de apparatuurvoorziening.
Deze dienen enerzijds voor de exploitatie, anderzijds moeten deze middelen
financieringsarrangementen (rente en aflossing) mogelijk maken
teneinde de apparatuursituatie fors te verbeteren.Overigens is het aan de instellingen om tot een optimale verdeling binnen
dit budget te komen. De apparatuursituatie speelt een rol bij de nagestreefde
kwaliteitsimpuls. Het past niet in de besturingsrelatie om daar op voorhand
schotten in aan te brengen. Ik acht dat ook niet gewenst uit een oogpunt van
doelmatigheid. Met nadruk merk ik op dat een dergelijk arrangement geen vrijblijvendheid
betekent. Via de monitor en bestuurlijk overleg worden de prestaties gevolgd
en worden zonodig de (individuele) instellingen hierop aangesproken.Verder zou de samenwerking tussen de instellingen onderling en tussen
instellingen en het bedrijfsleven in dit kader verder moeten worden versterkt.
Het onderzoek laat zien dat slechts een klein deel van de instellingen op
dit terrein actief is. De mogelijkheden zullen hier verder moeten worden verkend.
Het initiatief ligt op dit punt bij de instellingen. Zij zullen in het verlengde
van andere contacten die zij met het bedrijfsleven hebben ook op dit punt
de contacten verder moeten uitbouwen. Afstemming kan ook leiden tot efficiëntie
voordelen. Het gaat erom alle mogelijkheden te benutten om middelen vrij te
spelen. Deze samenwerking zal onderdeel uitmaken van de hierna te schetsen
monitoring.In combinatie verwacht ik dat met deze maatregelen en activiteiten een
belangrijke verbetering van de apparatuursituatie in de BVE-sector wordt gegeven.Voor de inzet van de beschikbare middelen wil ik de volgende procedure
hanteren. Op korte termijn zal ik mij beraden over de verdeelsleutel voor
de eerste tranche (38,4 miljoen gulden). Deze tranche komt beschikbaar in
1999. Tegelijkertijd wil ik de komende jaren de ontwikkeling in het apparatuurbeleid
van de instellingen monitoren.Dat betreft zowel de incidentele impuls als de overige middelen en activiteiten.
Het voorliggende onderzoek van ICS/CINOP geldt daarbij als ijkpunt (nulmeting).
De uitkomsten van de monitor wil ik vervolgens gebruiken voor bestuurlijk
overleg met de Bve-raad over de vorderingen. Niet alleen de voortgang op sectoraal
niveau, maar ook de voortgang van individuele instellingen zal input vormen
voor het vervolgtraject. De resultaten van de monitor wil ik tevens gebruiken
bij het beschikbaar stellen van de tweede tranche van 57,6 miljoen gulden
in 2002.Langs deze weg worden de instellingen uitgedaagd, maar krijgen ze ook
de maximale ruimte om toegespitst op hun eigen situatie de apparatuurvoorziening
te verbeteren.Uiteraard zal ik met de verschillende actoren in het veld nader overleggen
over mijn beleidsvoornemens en zal ik de Kamer informeren over de uitkomsten
van de monitor. Beleidsreactie op het onderzoek «Kostenimplicaties
van de WEB. Gevolgen voor bekostigde onderwijsinstellingen» 1. InleidingIn de Memorie van Toelichting bij de Wet educatie en beroepsonderwijs
(WEB)1 heeft mijn ambtsvoorganger aangegeven dat
deze wet budgettair neutraal kan worden ingevoerd. Hij baseerde zich daarbij
mede op de akkoorden Sebastiaan 1 en Sebastiaan 2 over de taakverdeling tussen
de onderwijsinstellingen en de landelijke organen. Na de invoering van de
WEB op 1 januari 1996 plaatste de Vaste Kamer Commissie voor Onderwijs
kanttekeningen bij de budgettair neutrale invoering hiervan. Ook gaf de Bve
Raad te kennen dat de invoering van de WEB tot nieuwe taken dan wel tot taakintensivering
bij de onderwijsinstellingen zou leiden. Hierbij speelden een rol de op handen
zijnde decentralisatie van de huisvesting (OKF-operatie) en de decentralisatie
van de arbeidsvoorwaarden. Sedertdien is het niveau van bekostiging van het
secundair beroepsonderwijs voortdurend ter discussie gesteld. In 1995 volgde
een onderzoek naar de financiële positie van BVE-instellingen door het
bureau Moret Ernst en Young2. De resultaten hiervan
waren aanleiding om in 1996 het bureau Berenschot een beoordeling te laten
maken van de effecten van voorgenomen maatregelen op de financiële positie
van het secundair beroepsonderwijs.3 Voor mijn
voorganger was dat reden om in 1997 eenmalig een knelpuntenpot in het leven
te roepen voor evidente financiële problemen van individuele instellingen
in het secundair beroepsonderwijs.4 Voor die knelpuntenpot
is 30 miljoen gulden beschikbaar gesteld. Daarnaast gaven beide rapporten
aanleiding om nader onderzoek te laten verrichten naar achterstanden in de
apparatuursituatie in de BVE-sector5. Bij de behandeling
van de begroting van OCenW in 1997 is via de motie Bolkestein vanaf 1998 structureel
30 miljoen toegevoegd aan de lump sum van de BVE-instellingen ten behoeve
van de nieuwe taken. Ten slotte waren de kanttekeningen van de Vaste Kamer
Commissie en de signalen van de Bve Raad voor mijn ambtsvoorganger aanleiding
een onderzoek op instellingsniveau te laten uitvoeren naar de taken van de
BVE-onderwijsinstellingen na de invoering van de WEB ten opzichte van de daaraan
voorafgaande periode.Het onderzoek is in de periode september 1997 tot juni 1998 uitgevoerd
door het «IOO bv Economisch onderzoek voor de publieke sector»
en stond onder leiding van een ambtelijke stuurgroep. De stuurgroep werd begeleid
door een externe commissie die bestond uit een onafhankelijk voorzitter, vertegenwoordigers
van de Bve Raad en van de onderwijsinspectie. Het IOO werd bijgestaan door
een panel voor een juiste interpretatie van de wetsteksten. Het panel bestond
uit een onafhankelijk voorzitter, een inhoudelijk secretaris, vertegenwoordigers
van de Regionale Opleidingen Centra (ROC's) en van de Landelijke organen beroepsonderwijs,
medewerkers van de Inspectie van het Onderwijs en ambtenaren van het ministerie
van OCenW.In deze beleidsreactie wil ik eerst ingaan op de bevindingen van het IOO.
Vervolgens zal ik de resultaten beoordelen en op hoofdlijnen aangeven hoe
ik wil omgaan met de conclusies uit het onderzoek. 2. Onderzoeksresultaten 2.1 De onderzoeksvraagHet onderzoek beperkte zich tot de BVE-onderwijsinstellingen en kende
de volgende onderzoeksvraag: Is er door de invoering van de WEB per 1 januari 1996 bij BVE-instellingen
sprake van nieuwe en/of vervallen taken ten opzichte van het verleden en van
taakintensivering of -extensivering? Gedoeld wordt op kwantitatieve of kwalitatieve
veranderingen die structureel van aard zijn en die kostenverhoging of -verlaging
met zich meebrengen. 2.2 De aanpakDe vraag of de WEB per saldo tot een taakverzwaring bij de onderwijsinstellingen
heeft geleid, is door het IOO beantwoord met behulp van drie verschillende
deelonderzoeken:1. Een literatuurstudie om na te gaan welke taken zijn veranderd op basis
van wet- en regelgeving. Via een documentanalyse is een juridische vergelijking gemaakt tussen
taken die bij en krachtens de WEB zijn geregeld en de taken op grond van de
oude wet- en regelgeving. Dit leverde een inventarisatie op van de taken die
zijn veranderd.2. Case-studies bij zes ROC's om na te gaan of de veranderde taken een
taakverzwaring dan wel een taakverlichting met zich meebrengen. Een taakverzwaring
(-verlichting) kan per saldo resulteren uit verschuiving van, verandering
in en nieuwe taken.In de casestudies is de relatie tussen de (pré-)WEB-taken en de
daarvoor ingezette middelen in beeld gebracht. De case-studies leveren een
beoordeling op van de zwaarte van de veranderde taken.3. Een enquête onder alle 46 ROC's om na te gaan of de veranderde
taken meerkosten dan wel minderkosten met zich meebrengen.Om vast te kunnen stellen welke meerkosten dan wel minderkosten de veranderde
taken met zich meebrengen, zijn vier vragenlijsten ontwikkeld die onder meer
vragen bevatten over de personeelsinzet voor specifieke WEB-taken. In elk
van deze lijsten zijn vragen gesteld over de periode 1995/1996 tot en met
1997/1998 op respectievelijk centraal ROC-niveau, unit-niveau en branche-niveau.
De vragen over de personeelsinzet per taak in de units beroepsonderwijs vormen
het hart van de enquête. 2.3 De uitkomst van het onderzoek1. Literatuurstudie: welke taken zijn veranderd?De invoering van de WEB brengt volgens de onderzoekers taakveranderingen
voor de BVE-onderwijsinstellingen met zich mee op de volgende terreinen:* Aanbod en inrichting van het onderwijs. Het implementeren van de derde generatie eindtermen (invoering van de
nieuwe kwalificatiestructuur).* Beroepspraktijkvorming. Het afsluiten van de beroepspraktijkvormingsovereenkomsten en de leerlingbegeleiding
tijdens de beroepspraktijkvorming* Toetsing en examinering. Examineringstaken van de beroepsbegeleidende leerweg. Het invoeren van externe legitimering.* Toegankelijkheid. Zorg voor de toegankelijkheid, in het bijzonder voor kansarme groepen.* Kwaliteit en doelmatigheid. Inrichten van een stelsel voor kwaliteitszorg door de instellingen. Aanbieden van doelmatige leerwegen, in het bijzonder door te zorgen
voor een adequate afstemming tussen opleidingen voor educatie en beroepsopleidingen.* Informatievoorziening. Systematisering en uitbreiding van het leveren van informatie, zoals
door de aanmelding voor registratie in het Centraal Register Beroepsopleidingen,
door het opstellen van de Onderwijs en Examenregeling en door het opstellen
van het kwaliteitszorgverslag.2. Case-studies: brengen de veranderde taken een taakverzwaring dan wel
een taakverlichting met zich mee?Uit de case-studies blijkt dat alle WEB-taken per saldo een taakverzwaring
kennen. Deze taakverzwaring draagt deels een incidenteel karakter en is voornamelijk
het gevolg van het tijdelijk naast elkaar voortbestaan van opleidingen in
de oude en in de nieuwe kwalificatiestructuur. Het onderzoek geeft aan dat
de incidentele taakverzwaring een duur heeft van zeker vier jaar. Daarnaast
is er sprake van een structurele (blijvende) taakverzwaring die vooral betrekking
heeft op de beroepsbegeleidende leerweg en de volgende taken omvat:* het vaststellen van de onderwijs- en examenregeling (OER),* het afsluiten van onderwijs- en beroepspraktijkovereenkomsten,* de begeleiding op de beroepspraktijkplaats,* het ontwikkelen, afnemen en beoordelen van toetsen en examens.3. Enquête: brengen de veranderde taken meerkosten dan wel minderkosten
met zich mee?Uit de enquête blijkt dat de incidentele meerkosten geleidelijk
oplopen tot 75 miljoen gulden in 1997 en in 1998 om daarna weer af te nemen.
De structurele meerkosten van de invoering van de nieuwe taken belopen per
saldo 67 miljoen gulden. Hierbij is al rekening gehouden met een structurele
taakverlichting bij de beroepsopleidende leerweg vanwege een door de WEB mogelijk
gemaakte en door de instellingen gerealiseerde verlenging van de praktijkperiode.De verdeling tussen de posten incidenteel versus structureel is gebaseerd
op een beoordeling door de onderzoekers per afzonderlijke taak. De oordeelsvorming
door de onderzoekers heeft plaatsgevonden op basis van inzichten in de aard
van de desbetreffende taken, die zijn ontwikkeld bij de casestudies en in
de daaraan voorafgaande documentanalyse. 3. BeoordelingHet IOO-rapport bevat een grote hoeveelheid informatie over de wijze waarop
de ROC's vorm en inhoud geven aan hun onderwijs- en ontwikkelingsproces en
met welke taakveranderingen zij worden geconfronteerd. Hoewel de WEB op 1 januari
1996 van kracht is geworden, is de implementatie nog niet voltooid. Er is
sprake van een meerjarig en gefaseerd implementatieproces waarin organisatorische
veranderingen, onderwijskundige veranderingen, veranderingen op het gebied
van examinering en kwaliteitszorg en tenslotte de bekostiging van BVE-instellingen
tot stand moeten komen. Sommige onderdelen van de WEB wachten nog op invoering.
Voor die onderdelen geldt voorlopig een overgangsregeling. Het onderzoek vond
plaats in een periode dat de ROC's nog volop bezig waren met het opzetten
van een nieuwe organisatiestructuur als gevolg van een complex fusieproces
waarbij het versnipperde BVE-veld bestaande uit vele honderden instellingen
is teruggebracht tot 65 instellingen, waarvan 46 ROC's met gemiddeld zo'n
14 000 deelnemers.Het onderzoek kan worden omschreven als doelmatig en gedegen. De gekozen
methodiek om vanuit drie invalshoeken de onderzoeksvraag te beantwoorden,
heeft ertoe bijgedragen dat een evenwichtig beeld is ontstaan
dat recht doet aan de wet én aan de door de instellingen minimaal benodigde
inspanningen om tot een goede implementatie van de WEB te komen. Veel zorg
is besteed aan de methodiek en daarmee aan de betrouwbaarheid van de uitkomsten
van de landelijke enquête. Vragen over de periode 1995/1996 tot en met
1997/1998 zijn gesteld op centraal ROC-niveau, unit-niveau en branche-niveau.
De onderzoekers hebben extra checks uitgevoerd die een indicatie geven van
de representativiteit van antwoorden op vragen over grootheden waarover ook
informatie uit andere bron, in casu het ministerie van OCenW, beschikbaar
is. Het gaat om twee soorten kengetallen: het percentage leerlingen dat in
het beroepsonderwijs de beroepsbegeleidende en de beroepsopleidende leerweg
volgt en de leerling-personeelsratio's. De verschillen tussen de landelijke
gegevens 1996 en de responsgegevens 1997 blijken bij statistische toetsing
niet significant te zijn.Het onderzoek geeft een heldere illustratie van de het implementatieproces
op instellingsniveau. Het onderzoek geeft verder aan dat de implementatie
van de WEB op het niveau van de instelling gepaard gaat met soms ingrijpende
verschuivingen en veranderingen van taken. De individuele instellingen hebben
daar ieder, gegeven hun uitgangssituatie, op een eigen wijze invulling aan
gegegeven. Zij verkeren in verschillende stadia van het implementatieproces,
waarmee langs meerdere wegen naar het einddoel wordt toegewerkt. Dit is van
belang voor de oplossingsrichting die ik voor wil stellen: deze moet ruimte
bieden om aan te sluiten bij de verscheidenheid waar nu sprake van is om zo
de investeringen die instellingen al hebben gedaan, optimaal tot zijn recht
te laten komen.De conclusie van het onderzoek is dat de invoering van de WEB leidt tot
tijdelijke en structurele kostenverhogingen. De tijdelijke verhogingen zijn
in de voorbije periode zo goed mogelijk door de instellingen zelf opgevangen.
Deels gebeurde dat door temporisering van activiteiten, deels door herprioritering
van activiteiten. De zorg die bestaat over de kwaliteit van het onderwijs
en het rapport van de apparatuursituatie zijn echter indicaties dat er grenzen
zijn aan wat de instellingen redelijkwijs binnen de eigen budgetten kunnen
realiseren.Het onderzoek bevat enkele belangrijke onzekerheden. Zo is het onderzoek
gebaseerd op één jaar daadwerkelijke ervaring in de praktijk.
De komende jaren zal moeten blijken in hoeverre dat een adequate basis is
geweest voor voorspellingen. Een andere onzekerheid is dat de structurele
meerkosten mede gebaseerd zijn op in de toekomst te realiseren besparingen
door een verhoging van de praktijkcomponent van de beroepsopleidende leerweg.
Naast het risico waar de onderzoekers op wijzen, namelijk dat dit wel sterk
bepaald wordt door de mogelijkheden die de conjuncturele situatie biedt, wil
ik daar het volgende over zeggen.Het is een ongewenste ontwikkeling als de begeleiding van de beroepspraktijkvorming
vanuit financiële en niet primair vanuit onderwijskundige overwegingen
wordt vormgegeven als het sluitstuk van het onderwijsprogramma. Juist voor
een goede aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt is een adequate
begeleiding van de deelnemer op de werkplek van groot belang. Een begeleiding
die plaatsvindt onder verantwoordelijkheid van de instelling, en die een belangrijk
instrument is in de maatwerk-aanpak, zeker wat betreft het tegengaan van voortijdig
schoolverlaten.Met de invoering van de WEB biedt ook de instrumentatie op dat laatste
dossier meer houvast: invoering van assistent- en basisberoepsopleidingen,
intensievere leerlingbegeleiding, de kwalificatiestructuur, en de beroepspraktijkvorming.
Het voorkomen van ongediplomeerd schoolverlaten is dan ook nadrukkelijk
verbonden met de verdere ontwikkeling van de nieuwe taken WEB. Voor een effectieve
bijdrage aan de preventie van het voortijdig schoolverlaters is het dan ook
noodzakelijk dat de instrumenten die de WEB hiervoor bevat in het licht van
de nieuwe taken integraal worden ontwikkeld. 4. OplossingsrichtingHet onderzoek maakt duidelijk dat om de verbeteringen die met de invoering
van de WEB in gang zijn gezet, beter in te bedden in het secundair beroepsonderwijs
extra financiële ondersteuning nodig is. Ook in het regeerakkoord wordt
gesproken van een kwaliteitsimpuls in de BVE-sector. Instellingen worden aangesproken
op het onderwijs dat ze aanbieden. Onderdeel daarvan is het tegen gaan van
ongediplomeerd schoolverlaten (V.V.). De nieuwe taken WEB en het V.V.-dossier
zijn naar mijn mening onlosmakelijk met elkaar verbonden.Binnen mijn begroting zijn middelen beschikbaar om het implementatietraject
krachtig te ondersteunen. Deze middelen lopen op tot 96 miljoen gulden structureel
vanaf 2000. Ik wil daar op voorhand geen schotten in plaatsen. Dat past naar
mijn mening niet in de besturingsfilosofie waarbij de autonomie en eigen verantwoordelijkheid
van de instellingen het centrale uitgangspunt vormen. Ook maken de onderzoeksresultaten
(instellingen verkeren in een verschillend stadium van implementatie) en de
onderlinge verwevenheid van beide dossiers een opsplitsing van de extra middelen
weinig doelmatig.Rond de jaarwisseling zal ik op het punt van het Voortijdig School Verlaten
met een plan komen. Tevens zal daarbij de relatie met het beleid van andere
departementen aan de orde zal komen. Zonder daar thans op vooruit te willen
lopen, kan ik wel melden dat ik een deel van de beschikbare middelen zal gebruiken
voor een versterking van de mogelijkheden op gemeentelijk niveau om het VSV-probleem
aan te pakken. Uitgangspunt van het beleid is dat de instellingen zelf verantwoordelijk
zijn voor de wijze waarop de nieuwe taken verder in het onderwijsproces worden
ingebed. De overheid stelt daarvoor de middelen beschikbaar. Dit zal gepaard
gaan met heldere en zichtbare afspraken over door de instellingen te leveren
prestaties. Er kan geen sprake zijn van vrijblijvendheid. Over de verantwoording
door de instellingen wil ik binnenkort nader afspraken maken met de Bve Raad.
Ik wil daarbij prioriteit geven aan de structurele component van de berekende
meerkosten. Samen met de middelen die vanaf 1998 structureel beschikbaar zijn
gesteld, worden de instellingen zo in staat gesteld hun eigen verantwoordelijkheden
op een daadkrachtige manier op te pakken.Een doelmatige inzet van de beschikbare middelen is, waar mogelijk, gediend
met een toevoeging van deze middelen aan de lump-sum. Op deze manier en door
de samenhang van de dossiers ontstaat voor instellingen ook ruimte om binnen
de reguliere lump-sum op onderdelen weer prioriteit te geven aan andere zaken,
zoals de verdere verbeteringen van de apparatuursituatie. Over de precieze
verdeelsleutel zal ik mij nog beraden.Uiteindelijk wil ik komen tot een bestuurlijk arrangement met de instellingen
waarin verantwoording wordt afgelegd over het realiseren van de WEBse doelstellingen
en de correctiemechanismen wanneer dit nodig mocht zijn. Met een dergelijk
arrangement worden de verantwoordelijkheden gelegd waar ze thuishoren (i.c.
de instellingen) zonder dat elke sturing van rijkswege bij voorbaat
uit handen wordt gegeven. De Kamer zal ik regelmatig informeren over de vorderingen.
 XNoot1Moret Ernst & Young, 1995, Een onderzoek naar de financiële positie
van de BVE-sector in 1994, Utrecht. XNoot2Berenschot, 1996, Beoordeling van voorgenomen maatregelen aangaande de
financiële positie van de MBO/BBO-sector, Utrecht. XNoot3Inspectie van het Onderwijs, 1998, Onderwijs verslag over het jaar 1997,
beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Eerder wees de inspectie op het bestaan
van achterstanden in de apparatuursituatie bij de invoering van lump sum bekostiging. XNoot4Veen, mr. C. Van, 1997, Open brief over de staat van het secundair beroepsonderwijs
aan de minister van Onderwijs Cultuur en wetenschappen, Den Haag.XNoot1Kamerstukken II, 1993–1994, 23 778, nr. 3.XNoot2Moret Ernst en Young, 1995, Een onderzoek naar de financiële positie
van de BVE-sector in 1994, Utrecht.XNoot3Berenschot, 1996, Beoordeling van voorgenomen maatregelen aangaande de
financiële positie van de MBO/BBO-sector, Utrecht.XNoot4Tijdelijke regeling steunmaatregelen financiële positie
en financieel management BVE-instellingen, Uitleg gele katern, 23 juli 1997.XNoot5ICS/CINOP, 1998, Investeren in toekomstge- richt beroepsonderwijs. Onderzoek
naar de achterstanden in de apparatuursituatie van de BVE-sector, Gouda. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25635-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl