Wijziging van de Drank- en Horecawet; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25969, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

18-01-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25969 nr. 6

14-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. ALGEMEEN Alcohol: gebruik en problemenHet verbruik van bier, wijn en sterke drank per hoofd
van de bevolking (teruggerekend tot liters pure alcohol) Ontwikkelingen in de alcoholwetgevingBedrijfseffecten en gezondheidswinstHoofdelementen van het wetsvoorstelVerplichte vaststelling van de vereiste leeftijdenToegangseis van 16 jaar voor grote dansgelegenheden, zoals
discothekenEen verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende
dranken in benzinestations en daaraan verbonden winkelsEen verbod op het verstrekken van alcohol in personeelskantines
en bedrijfsrestaurantsEen verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende
dranken in niet-levensmiddelenzakenUitbreiding en herformulering verbod uitoefening andere
nering in een inrichtingEen ruimere bevoegdheid voor gemeentenBestuursreglement omtrent sociale hygiëne in de niet-commerciële
horecaGrondslag voor reclamebeperkingGrondslag voor alcoholverbod in voetbalstadions en enkele
andere categorieën van instellingenNieuwe omschrijving van het begrip inrichtingAfschaffing van ontheffingenpraktijkUitbreiding gronden tot weigering en intrekking van de
vergunningConsultatie van betrokken organisatiesHandhaving en bestuurlijke boetenNotificatieB. ARTIKELSGEWIJZE BEHANDELING AlgemeenArtikel 1Artikel 6Artikel 10, tweede lidArtikel 11a, eerste lidArtikel 15Artikel 16Artikel 17a, eerste lid, sub asub bArtikel 17a, tweede lidArtikel 23Artikel 26Artikel 31, eerste lid, sub dArtikel 38Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25969Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 111 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 969Wijziging van de Drank- en Horecawetnr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 14 januari 1999Met belangstelling heb ik kennis genomen van het verslag over het voorstel
van wet tot wijziging van de Drank- en Horecawet. Daaruit is mij duidelijk
geworden dat de Tweede Kamer, net als de regering, verontrust is over de ernst
en omvang van de alcoholproblematiek in ons land. Het is goed te kunnen vaststellen
dat de doelstelling van het alcoholmatigingsbeleid wordt onderschreven en
dat de fracties zich merendeels kunnen vinden in de overwegingen die ten grondslag
liggen aan dit wetsvoorstel. Verder proef ik waardering voor de hoofdlijnen
van de voorgestelde maatregelen, zij het dat er op specifieke onderdelen ook
kritische kanttekeningen worden geplaatst en sommige fracties bedenkingen
uiten.Ik acht het van belang het onderhavige wetsvoorstel, in combinatie met
het «Handhavingsplan consumentenleeftijdsgrenzen alcohol, tabak en kansspelautomaten»
(kamerstukken II, 1997–1998, 25 984, nr. 1), in een ruimer perspectief
te plaatsen. Dit wetsvoorstel is slechts één van de instrumenten
in het kader van het alcoholmatigingsbeleid van de regering. Sinds de start
daarvan in het midden van de jaren tachtig heeft het streven naar een evenwichtige
en samenhangende mix van voorlichting en preventie (gericht op consumenten
aan de vraagzijde), hulpverlening en zorg (voor probleemdrinkers en alcoholisten),
regelgeving (ter kanalisering van het aanbod), accijnsheffing (inzet van het
prijsinstrument) en zelfregulering door de branche (beperking van reclame
en marketing) altijd voorop gestaan. Het wetsvoorstel moet dan ook beschouwd
worden als een bijdrage aan de oplossing van het alcoholprobleem, maar niet
als dé oplossing. Gezien de grote maatschappelijke schade en het vele
menselijke leed dat door alcoholmisbruik ontstaat bij het individu, in zijn
omgeving en voor de samenleving als geheel moeten we mijns inziens elk instrument
benutten. Op de in het verslag gestelde vragen en gemaakte opmerkingen ga ik als
volgt in, waarbij zoveel mogelijk de volgorde van het verslag is aangehouden. A. ALGEMEEN Alcohol: gebruik en problemenIn reactie op de vragen van de leden van de PvdA-fractie benadruk ik dat
de voorgestelde maatregelen overwegend preventief van aard zijn en vooral
ten doel hebben te voorkomen dat beginnende drinkers (dat zijn vooral jongeren)
en bestaande sociale drinkers in de problemen geraken. Het ligt derhalve in
de verwachting dat er minder problemen voor deze drinkers zèlf zullen
ontstaan en dat er minder probleemdrinkers zullen komen; dit alles bezien
in samenhang met de effecten van de andere beleidsinitiatieven. Maar van deze
wetswijziging mogen geen wonderen verwacht worden en overspannen verwachtingen
over de positieve maatschappelijke effecten van de voorgestelde maatregelen
moeten we niet koesteren. Het is wel realistisch te veronderstellen dat het
wetsvoorstel een bijdrage zal leveren aan het voorkomen en beperken van alcoholgerelateerde
problemen. Daarentegen mogen we van dit wetsvoorstel weer niet verwachten
dat het een oplossing kan bieden voor de problemen van de bestaande excessieve
drinkers en alcoholverslaafden. Zij zullen zèlf hun verantwoordelijkheid
moeten nemen, al dan niet op eigen kracht. Daarbij kan men zich laten bijstaan
en helpen door onder meer de huisarts, de ambulante verslavingszorg, de verslavingsklinieken,
de Anonieme Alcoholisten en andere zelfhulpgroepen.Het op 7 april 1998 aan u aangeboden Handhavingsplan voorziet erin dat
de onderhavige wijziging van de Drank- en Horecawet op het punt van de leeftijdsgrenzen
niet alleen normstellend zal zijn en evenmin slechts een signaalfunctie zal
hebben. Het kabinet heeft met de voorgestelde wijziging van de wet en ondersteund
door de in het plan opgenomen inspanning een serieuze poging ondernomen te
komen tot een meer verantwoorde distributie van genotmiddelen en een betere
jeugdbescherming. Daar is ook alle aanleiding toe, want het roken, drinken,
blowen en gokken – en daardoor dus ook het misbruik van riskante stoffen
als alcohol, tabak en soft drugs – begint de laatste jaren, mede onder
invloed van allerlei media- en commerciële factoren, op steeds jongere
leeftijd.De leden van de PvdA-fractie vragen om een nauwkeurig overzicht van de
voorgestelde maatregelen en de bij iedere maatregel behorende mogelijkheden
tot handhaving in de praktijk en sancties.De belangrijkste elementen van het wetsvoorstel zijn samengevat in paragraaf 4
op pagina 8 van het algemene deel van de memorie van toelichting. In antwoord
op de vraag van de leden van de PvdA-fractie zijn die maatregelen hierna nog
eens opgesomd, waarbij dan expliciet is ingegaan op aspecten van naleving,
toezicht en handhaving. In zijn algemeenheid geldt dat wordt voorgesteld overtredingen
van de verboden en voorschriften als economische delicten aan te merken. Bevoegd
tot opsporing van deze delicten zijn de officieren van justitie, de politie,
de ambtenaren van de inspectie Gezondheidsbescherming, Waren en Veterinaire
Zaken (inspectie W & V; voorheen de inspectie Gezondheidsbescherming)
en de ambtenaren van de Economische Controledienst (ECD). De sanctie op overtreding
is vervolging op grond van de Wet op de economische delicten. Daarnaast kunnen
de colleges van burgemeester en wethouders – indien het vergunningsplichtige
inrichtingen betreft – de vergunning intrekken. Het weigeren van een
aanvraag voor een nieuwe vergunning voor een bestaande zaak kan een college
ook, namelijk als verwacht moet worden dat overtredingen zullen plaatsvinden,
bijvoorbeeld omdat de aanvrager zich in het verleden weinig van wettelijke
voorschriften heeft aangetrokken.Hieronder volgt het gevraagde overzicht van de nieuwe maatregelen. Artikel 1:– het wettelijk onderscheid tussen alcoholhoudende en niet-alcoholhoudende
dranken komt te liggen bij 0,5% in plaats van bij 1,5%;– de regelgeving inzake leeftijdsgrenzen, verstrekking aan dronken
personen en risico op ordeverstoring wordt van toepassing op legerplaatsen,
treinen en bussen.De eerste wijziging heeft momenteel slechts gevolgen voor het product
«Shandy» dat een alcoholpercentage heeft van 1%. De nieuwe begrenzing
van wat onder alcoholhoudende drank wordt verstaan, zal naar verwachting geen
noemenswaardige extra handhavingscapaciteit vergen. De tweede bepaling behelst
een gedeeltelijke uitbreiding van het bereik van het wettelijke regime en
geeft handvatten om problemen bij het verstrekken van alcohol voor gebruik
ter plaatse buiten een horeca-inrichting te voorkomen en effectief te bestrijden.
Naast de benodigde extra capaciteit voor het toezien op de naleving van de
leeftijdsgrenzen in het algemeen lijkt een extra inspanning van de overheid
in deze niet nodig.Artikel 2: bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld
met betrekking tot reclame voor alcoholhoudende drank. Overtreding van dergelijke
regels zal een economisch delict zijn. Het zwaartepunt bij het toezicht en
de opsporing zal liggen bij de inspectie W & V, waarvoor alsdan capaciteit
zal moeten worden vrijgemaakt.Artikel 5a: de verplichting tot vaststelling van een reglement door niet-commerciële
organisaties inzake een verantwoorde alcoholverstrekking, alsmede het in dit
verband voldoen aan bij algemene maatregel van bestuur gestelde regels. Indien
niet aan de verplichting tot het in het leven roepen van het bedoelde reglement
is voldaan, zal de gevraagde vergunning voor het horecabedrijf moeten worden
geweigerd; indien de voorschriften of beperkingen met voeten worden getreden,
zal de vergunning moeten worden ingetrokken. Handhaving zal in eerste instantie
door de vergunningverlener – burgemeester en wethouders – geschieden,
waar nodig ondersteund door bevindingen van politie of inspectie W & V,
in het kader van de uitvoering van het vergunningenstelsel. Het zal naar verwachting
niet of nauwelijks extra capaciteit vergen.Artikel 11: het niet toelaten van zelfbedieningsgroothandel en het bedrijfsmatig
verkopen, opkopen of verhuren van goederen, dan wel het bedrijfsmatig aanbieden
van diensten in een horecalokaliteit. (Deze bepaling is een uitbreiding van
het verbod op de kleinhandel in andere goederen dan drank binnen een inrichting.)
Overtreding is een economisch delict. Toezicht en opsporing zal in eerste
instantie moeten geschieden door de Inspectie W & V. De politie en de
ECD zullen ook een rol kunnen spelen. Overtredingen kunnen leiden tot intrekking
van de vergunning of weigering als een nieuwe vergunning voor een bestaande
zaak wordt gevraagd en het evident is dat overtredingen zullen plaatsvinden.
Dit vergroot de mogelijkheid om overtredingen tegen te gaan. Er zal niet of
nauwelijks extra capaciteit nodig zijn.Artikel 11a: het verbod om een slijterij rechtstreeks in verbinding te
laten staan met een ruimte, waarin de kleinhandel of een andere genoemde economische
activiteit wordt uitgeoefend. (Herformulering van een bestaand ingrijpender
verbod.) Overtreding is een economisch delict. Toezicht en opsporing zal moeten
geschieden door de inspectie W de politie en de ECD kunnen ook een rol spelen.
Overtredingen kunnen leiden tot intrekking van de vergunning of weigering
als een nieuwe vergunning voor een bestaande zaak wordt gevraagd en verwacht
kan worden dat overtredingen zullen plaatsvinden. Dit vergroot de mogelijkheid
om overtredingen tegen te gaan. Met de bestaande handhavingscapaciteit zal
naar verwachting een beter resultaat kunnen worden bereikt.Artikel 15: het verbod om bedrijfsmatig of anders dan om niet alcohol
voor gebruik elders dan ter plaatse te verstrekken in non-food winkels en de plicht tot het opstellen van zwak-alcoholhoudende dranken op een
zodanige wijze dat deze dranken duidelijk zijn te onderscheiden van alcoholvrije
dranken. Overtreding van deze bepalingen is een economisch delict. Bij het
toezicht en de opsporing zal vooral de inspectie W & V een belangrijke
rol spelen; de politie en de ECD kunnen ook een rol spelen. De eerstgenoemde
bepaling beoogt de verdere proliferatie van alcohol tegen te gaan, omdat de
eerste signalen er zijn dat bedrijfsmatig alcoholhoudende drank in de non-food
sector wordt verstrekt; de tweede bepaling beoogt een duidelijk onderscheid
aan te brengen tussen frisdranken en alcohol ten einde elk risico uit te sluiten
dat ongewild alcoholhoudende drank wordt gekocht. Het toezicht en de opsporing
zullen naar verwachting geen of nauwelijks extra capaciteit vergen.Artikel 15a: het verbod om gelegenheid geven tot het bestellen bij en
het afleveren van sterke drank anders dan door slijters en partijen-cateraars
en voor wat betreft zwak-alcoholhoudende drank anders dan vanuit een voor
het publiek gesloten besloten ruimte, tenzij het een ruimte betreft waar levensmiddelen
worden verkocht. Ten aanzien van de handhaving verwijs ik naar het bij artikel
15 gestelde.Artikel 16: het verbod om:– zwak-alcoholhoudende drank (buiten de privé-situatie),
onderscheidenlijk sterke drank, te verstrekken aan personen waarvan niet is
vastgesteld dat zij de vereiste leeftijd van 16 jaar, onderscheidenlijk 18
jaar, hebben;– in lokaliteiten van ten minste 300 m2, die zijn uitgerust
voor dansen, personen toe te laten van wie niet is vastgesteld dat ze ten
minste 16 jaar oud zijn;– personen, waarvan niet is vastgesteld dat zij ten minste 16 jaar
oud zijn, in een slijtlokaliteit aanwezig te laten zijn, indien zij niet begeleid
worden door een persoon van 21 jaar of ouder;– de aanwezigheid in de inrichting toe te laten van een persoon,
die kennelijk onder invloed van een psychotrope stof verkeert (dit is een
aanvulling op het bestaande verbod op het toelaten van de aanwezigheid van
personen in kennelijke staat van dronkenschap). De laatste bepaling maakt
het mogelijk om personen onder invloed van drugs te weren, hetgeen niet zozeer
een extra inspanning van de inspectie W & V zal vergen.Een adequaat toezicht op de naleving van de leeftijdsgrenzen van 16 en
18 jaar zal niet altijd eenvoudig zijn en een omvangrijke inspanning vergen.
Ik verwijs hiervoor naar het Handhavingsplan, waaraan nog een uitvoeringsarrangement
zal worden gekoppeld. Voor de goede orde wijs ik er wel op dat de gestelde
leeftijdsgrenzen – met uitzondering van die voor het betreden van danslokaliteiten
groter dan 300 m2 - op zich al zeer lang bestaan, doch dat de voorgestelde
nieuwe formulering de handhaving zal vergemakkelijken. Overtreding is een
economisch delict. Op naleving van de norm zal vooral de inspectie W &
V toezien en er is ook een rol weggelegd voor de politie en gemeentelijke
toezichthouders. Overtredingen kunnen leiden tot intrekking van de vergunning,
maar ook tot weigering als een nieuwe vergunning voor een bestaande zaak wordt
gevraagd en verwacht mag worden dat overtredingen zullen gaan plaatsvinden.
De handhaving wordt ondersteund door het voorschrift dat bij de toegang een
bord moet worden opgehangen, waarop de leeftijdsgrenzen staan vermeld.Artikel 17a:– geen alcoholverstrekking in benzinestations of daaraan verbonden
winkels noch in winkels in wegrestaurants;– geen alcoholverstrekking in personeelskantines en bedrijfsrestaurants
tijdens de normale openingsuren;– de mogelijkheid van een bij algemene maatregel van bestuur te
stellen verbod op alcoholverstrekking in stadions als zij zijn opengesteld
voor het publiek in verband met wedstrijden van het betaald voetbal, in bij die maatregel aangewezen (delen van) gebouwen waarin sport wordt beoefend
dan wel sportieve recreatie plaatsvindt of in (delen van) gebouwen in gebruik
bij in die maatregel aangegeven categorieën van instellingen op het terrein
van de maatschappelijke dienstverlening, het sociaal-cultureel werk, de gezondheidszorg
en het onderwijs.Overtreding is een economisch delict. Toezicht en opsporing zullen in
eerste instantie berusten bij de inspectie W & V. Ook voor de politie
en ECD kan er een taak zijn weggelegd.Voor winkels bij benzinestations komt mijn voorstel vanuit controle-oogpunt
neer op een vereenvoudiging. Bovendien zal de zichtbaarheid en sociale controle
groot zijn. Om deze redenen verwacht ik op voorhand dat de handhaving weinig
inspanning zal vergen. Voor wat betreft personeelskantines en bedrijfsrestaurants
is het reeds vrijwel overal usance om op het werk buiten recepties geen alcohol
te verstrekken. Voor de bij algemene maatregel van bestuur te stellen verboden
zal alsdan overwogen moeten worden hoe de handhaving het beste gestalte kan
krijgen.Artikel 18: ter aanvulling op de bestaande verordenende bevoegdheid kunnen
gemeenten gedurende een beperkte periode ook de verkoop van zwak-alcoholhoudende
drank verbieden. De verkoop uit winkels kan tijdelijk worden stopgezet. Voorts
kunnen gemeenten voortaan bij verordening regels stellen omtrent voorschriften
die aan een vergunning kunnen worden verbonden. Te denken valt bijvoorbeeld
aan regels met betrekking tot toezicht, die de ondernemer in acht dient te
nemen. Overtreding is een economisch delict. Toezicht en opsporing zal door
de politie plaatsvinden. Deze bevoegdheid is op zichzelf een extra handhavingsinstrument
dat ingezet kan worden bij dreigende wanordelijkheden.Artikel 21:– het verbod een lokaliteit geopend te houden zonder de aanwezigheid
van een leidinggevende;– de mogelijkheid van een bij algemene maatregel van bestuur te
stellen verbod voor het dienst laten doen in een lokaliteit van personen jonger
dan 18 jaar.Overtreding is een economisch delict. Het eerste verbod is in feite een
aanvulling op de thans reeds bestaande intrekkingsgrond waarvan sprake is,
indien blijkt dat een leidinggevende meer dan incidenteel afwezig is. Het
vergroot de mogelijkheid voor politie en inspectie W & V om een goede
werking van het vergunningenstelsel te garanderen. Het mogelijk te stellen
tweede verbod is een instrument dat ik, indien noodzakelijk, kan inzetten
ter ondersteuning van het toezicht op de naleving van de leeftijdsgrenzen.
Bij het toezicht en de opsporing zal het zwaartepunt liggen bij de inspectie
W & V, de politie en gemeentelijke toezichthouders. Uiteraard kan bij
herhaalde overtreding (recidive) ook weigering of intrekking van de vergunning
aan de orde zijn als adequate bestuurlijke reactie.Verder verwijs ik in dit verband naar paragraaf 6 van de memorie
van toelichting, alwaar het nieuwe instrument van de bestuurlijke boetes als
mogelijkheid ter vergroting van de handhaafbaarheid van de verschillende normen
is genoemd. Afgelopen zomer is geconcludeerd dat bestuurlijke boetes de handhaafbaarheid
van de Drank- en Horecawet zullen kunnen verbeteren. In de brief d.d. 24 augustus
1998 van de minister-president aan de Tweede Kamer met het oog op het debat
over de regeringsverklaring is een wetsvoorstel «Intensivering terugdringing
overmatig alcoholgebruik» aangekondigd. Dat wetsvoorstel zal ertoe strekken
voor overtredingen van verschillende bepalingen van de Drank- en Horecawet
bestuurlijke boetes te introduceren, zoals dat ook door mij aan u zal worden
voorgesteld voor de Tabakswet en de Warenwet. Bovendien verwijs ik nogmaals
naar voornoemd Handhavingsplan, dat betrekking heeft op de naleving van de
leeftijdsgrenzen, aangezien op dat punt nu – en zonder extra
inspanning zou dat ook in de toekomst het geval zijn – het gros van
de overtredingen plaatsvindt. Daar voeg ik aan toe dat het Handhavingsplan
voldoende ruimte laat om bij het uitvoeringsarrangement flexibel te handelen.
Tenslotte verwijs ik naar mijn antwoorden in het artikelsgewijze deel van
deze Nota naar aanleiding van het verslag, waar ik specifieker op de handhavingsmogelijkheden
inga.De leden van de fractie van de PvdA pleiten voor een samenhangend voorlichtingsbeleid
inzake alcohol, drugs en tabak.Voor zover effectief geacht, is die samenhang er al geruime tijd, bijvoorbeeld
in het project «Gezonde school en genotmiddelen» van het Trimbos-instituut.
In het recente plan «Uitgaan & drugs 1998–2001» zal
waar mogelijk alcoholpreventie meegenomen worden. In het algemeen, en zeker
bij campagnes via de massamedia, moet worden betwijfeld of gecombineerde voorlichting
over niet roken, minder drinken en geen drugs gebruiken wel kán werken.
Een boodschap zal namelijk helder moeten zijn, maar ook zodanig gebracht dat
de uiteenlopende doelgroepen bereid zijn die boodschap tot hun geestelijke
eigendom te maken, hun houding aan te passen en hun gedrag daarmee in overeenstemming
te brengen. Ik acht het dan ook weinig zinvol ten aanzien van bijvoorbeeld
alcohol een zelfde soort campagne te voeren als over soft drugs, hoewel er
ontegenzeglijk diverse dwarsverbanden zijn tussen het gebruik van de verschillende
genotmiddelen onder jongeren. Zo hoeft bijvoorbeeld de sociale acceptatie
van verantwoord drinken niet te verdwijnen. Het gaat er nu juist om dat riskant
en overmatig alcoholgebruik sociale afkeuring gaat oproepen in plaats van
dat veel drinken het imago van stoerheid blijft behouden. Bij roken (altijd
schadelijk) en druggebruik ligt dat uit voorlichtingsoogpunt toch anders.
Daarbij komt dat er in termen van gezondheidsrisico's en maatschappelijke
schade nogal wat verschillen bestaan tussen de stoffen alcohol, tabak en drugs.
Overigens zij benadrukt dat de campagnes tegen roken al lopen sinds het begin
van de jaren zeventig, dat de campagne «Drank maakt meer kapot dan je
lief is.» eind 1986 is gestart en dat er sinds enkele jaren ook campagnes
in de sfeer van preventie van druggebruik zijn. De Minister van Algemene Zaken
rapporteert jaarlijks aan de Tweede Kamer over de voorgenomen campagnes bij
alle ministeries.Over het aanbod van de alcoholbranche om te komen tot samenwerking bij
campagnes heeft afgelopen zomer overleg op ambtelijk niveau plaatsgevonden.
Ik ben in beginsel positief over dit voorstel van de branche, zij het dat
het dan wel om een geheel ander soort campagne moet gaan dan de branche aanvankelijk
voor ogen stond. Behoudens deze voorwaarde lijken er dan ook mogelijkheden
te ontstaan om de al geruime tijd bestaande samenwerking tussen alcoholbranche
en rijksoverheid, zoals die onder meer plaatsvindt bij het bestrijden van
het rijden onder invloed en de preventie van alcoholproblemen op het werk,
in de komende tijd uit te breiden. Daarbij gaan mijn gedachten uit naar een
gezamenlijke, nationale introductiecampagne ter gelegenheid van de inwerkingtreding
van de in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde leeftijdsvaststelling
bij het verstrekken van alcoholhoudende dranken. Zo'n initiatief zou zich
mijns inziens rechtstreeks dienen te richten op de aanbieders van alcohol
(vooral in de horeca), de gemeenten, toezichthoudende instanties en betrokken
intermediairs. Van een gezamenlijk plan is evenwel in dit stadium nog geen
sprake. Bovendien hangt de wijze waarop de voorlichting moet plaatsvinden
nauw samen met het in voorbereiding zijnde uitvoeringsarrangement bij het
Handhavingsplan. Daarbij komt dat ik vooralsnog ook geen middelen beschikbaar
heb om met de alcoholbranche te komen tot gezamenlijke financiering van zo'n
grote bewustwordingsactie met betrekking tot leeftijdsgrenzen voor jongeren. Ik ben verheugd dat de leden van de VVD-fractie de doelstelling van de
wet, alcoholmatiging, steunen.Bij welk consumptieniveau er sprake is van gebruik of van misbruik, verschilt
in de praktijk per individu, per situatie, in de tijd, naar geslacht, leeftijd
et cetera. Het kabinet werkt ter zake van het alcoholmatigingsbeleid al jaren
lang samen (onder meer bij verkeer en werk) met de branche. Inderdaad is het
zo dat de Stichting Verantwoord Alcoholgebruik (STIVA) en de Stichting Zelfregulering
Alcoholbranche (STIZA) al geruime tijd nuttig werk verzetten om de marketing
van alcoholhoudende dranken in ons land binnen redelijke grenzen te houden.
De regering heeft nog wel vertrouwen in deze zelfregulering, maar dit instrument
alleen reikt niet ver genoeg om de alcoholproblematiek voldoende aan te pakken.De leden van de VVD-fractie vragen of inzicht kan worden gegeven in alle
preventie-activiteiten die vallen onder de verantwoordelijkheid van de centrale
overheid.Hieronder volgt een overzicht van lopende projecten. Het gaat om activiteiten
die geheel of gedeeltelijk door de rijksoverheid of intermediaire organisaties,
zoals het Praeventiefonds/ZorgOnderzoek Nederland, worden gefinancierd. MinisterieUitvoeringActiviteitToelichtingVWS/JUS/V&WNIGZ + regionale Steunpunten Ben
jij sterker dan drank?Publiekscampagne, regionale activiteiten en projecten
in kader van «Drank maakt meer kapot dan je lief is.» VWSNIGZAlcohol
InfolijnTelefonische informatie- en advieslijn VWSTrimbos-instituutDe
Gezonde School en GenotmiddelenProject gericht op invoering van schoolgezondheidsbeleid
in het voortgezet onderwijs VWSALCON + regionale verslavings-zorg-instellingenAlcohol en werk Voorlichting rond thema alcohol en werk; uitvoering
bedrijfsalcoholprogramma's (samen met STIVA) V&W/VWSVVNBen
jij sterker dan drank?Publiekscampagne «Rijalcoholvrij»VWS/V&W Trimbos-instituut/VVN/SWOV Rijden onder invloedProject bij campagne «Uitgaan & drugs» gericht op alcohol,
drugs en verkeer V&WRegio + CBRVoorlichting rijders
onder invloedStructurele preventie bij strafoplegging (EMA) VWS/V&WNIGZ/regioVoorlichting
jonge automobilisten Voorlichting ingepast in rijopleiding V&WDNN/SWOV/STIVA/KHN
e.a. Regioproef Alcohol en verkeerTegengaan rijden onder invloed
(lokale projecten met horeca, taxi, politie, VVN)Het is verheugend te kunnen constateren dat de leden van de CDA-fractie
de ernst en omvang van de alcoholproblemen in onze samenleving onderkennen
en daar samen met het kabinet iets aan willen doen.Helaas heeft de behandeling van deze voorstellen lang op zich laten wachten
en is de indiening – dit tevens in antwoord op vragen op dit punt van
de leden van de fractie van de SP – later geschied dan destijds was
voorzien, hetgeen inderdaad te betreuren is, maar de regering heeft niet stil
gezeten en heeft in de tussentijd wel de nodige andere preventie-inspanningen
gepleegd. Voor de bedoelde vertraging zijn ook verschillende redenen aan te
voeren, zoals het in de afgelopen jaren eerst doorvoeren van een andere wijziging
van de Drank- en Horecawet (modernisering vestigingswetgeving), de personele
bezetting binnen het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met
prioriteit voor het tabaksontmoedigingsbeleid en drugpreventiebeleid,
het horen van de betrokken maatschappelijke sectoren en de alcoholbranche,
uitgebreid interdepartementaal overleg in verband met de reikwijdte van de
voorstellen, de verplichte toetsingen op bedrijfseffecten (inclusief de buitenlandtoets),
uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, de gezondheidseffectscreening en dergelijke.
Het is nu zaak dat branches, overheden en particuliere organisaties samen
slagvaardig actie ondernemen om de verdere proliferatie van alcohol in onze
maatschappij tegen te gaan en het aanbod te kanaliseren ten einde tot een
verantwoorde distributie te komen en zo alcoholmisbruik te beperken.Inderdaad is het zo dat dit wetsvoorstel, als onderdeel van het totale
alcoholmatigingsbeleid, zowel gericht is op het voorkomen van misbruik in
specifieke risicosituaties door kwetsbare groepen als op alcoholmatiging in
het algemeen. Deze constatering van de leden van de fractie van D66 vat ik
op als steun voor deze in 1986 door de regering gekozen benadering.De leden van de SP-fractie willen meer inzicht hebben in het alcoholgebruik
gedurende de laatste 15–20 jaar. Zij vragen de regering cijfers te geven
over de ontwikkeling van het verbruik.Deze cijfers luiden als volgt. Het verbruik van bier, wijn en sterke drank per hoofd
van de bevolking (teruggerekend tot liters pure alcohol) JaarBierWijnSterke
drankTotaal 19804.821.362.728.9 19814.481.802.528.819824.102.032.578.7 19834.381.892.638.919844.172.072.368.6 19854.222.042.248.519864.302.092.218.6 19874.211.962.078.319884.151.972.108.3 19894.281.951.928.219904.141.901.988.1 19914.052.012.028.219924.102.141.908.2 19933.992.051.887.919944.082.091.777.9 19954.102.161.748.019964.052.191.768.0 1997*4.172.241.728.1* Voorlopige cijfersUit de tabel valt af te lezen dat het alcoholgebruik in de laatste twintig
jaar licht is gedaald. Bier wordt verreweg het meest gedronken, het gebruik
van wijn is aanmerkelijk opgekomen en de consumptie van sterke drank is na
een periode van daling nu min of meer gestabiliseerd.De SP-fractie vraagt ook naar de mogelijke invloed van maatregelen (van
overheid of bedrijfsleven) en van campagnes (zoals «Drank maakt meer
kapot dan je lief is.» en «Geniet, maar drink met mate.»).Het is niet goed mogelijk een precieze inschatting te maken van de invloed
van een bepaalde maatregel of een bepaalde campagne op de ontwikkelingen in
het drankgebruik en -misbruik. Ten eerste is het onderzoeken van de exacte
effecten van een landelijke massamediale campagne of een overheidsmaatregel,
waarbij in principe elke inwoner van Nederland bereikt wordt, niet goed mogelijk.
Een onderzoeker zal namelijk geen representatieve controlegroep kunnen vinden,
waarmee vergelijkingen zijn te maken. Ten tweede hoeft een dalend alcoholgebruik na introductie van een maatregel of na de start van een campagne niet
altijd een rechtstreeks gevolg te zijn van die nieuwe overheidsmaatregel of
die nieuwe matigingsboodschap. Een plots optredende daling van het alcoholgebruik
kan bijvoorbeeld ook geheel of gedeeltelijk toe te schrijven zijn aan een
slechte zomer, een schokkende televisiedocumentaire over alcoholisme of een
spraakmakend incident, zoals destijds de koelvloeistof in de zoete witte wijn.
Ten derde moet men in het evaluatie-onderzoek altijd rekening houden met onjuiste
rapportage van het drinkgedrag. Het is bekend dat bij elke enquête naar
alcoholgebruik de ondervraagden bewust of onbewust een deel van hun feitelijk
alcoholgebruik niet opgeven. Eén van de oorzaken is dat de respondent
de eigen consumptie vanuit zijn geheugen moet reconstrueren. Dan geeft men
vaak minder op dan feitelijk is geconsumeerd. Daarbij speelt sociale wenselijkheid
waarschijnlijk een rol. Een matigingscampagne maakt een drinker over het algemeen
bewuster van de hoeveelheid alcohol die hij of zij consumeert en leidt er
aldus toe dat de doelgroep bij enquêtes vaak hogere, maar wél
feitelijk juistere schattingen van het eigen alcoholgebruik geeft. Wegens
het probleem van de onderrapportage wordt door sommigen meer waarde gehecht
aan verbruikscijfers gebaseerd op accijnsgegevens (voorgaande cijfers) dan
aan enquête-cijfers naar alcoholgebruik. Een vierde reden die het moeilijk
maakt precies aan te geven wat de invloed is van een bepaalde maatregel of
een bepaalde campagne is het feit dat in de afgelopen 13 jaar diverse maatregelen
in het kader van een breed alcoholmatigingsbeleid in samenhang zijn genomen.
Dan is het effect van de aparte onderdelen van het beleid meestal niet meer
te achterhalen. Toch is een samenhangend beleid volgens deskundigen uit preventie-oogpunt
de gewenste en effectieve aanpak. Dit is te illustreren met resultaten van
de bestrijding van het rijden onder invloed. De laatste decennia zijn allerlei
maatregelen genomen om dit tegen te gaan: de 0,5 promille grens in de wet,
de introductie van de ademanalyse, speciale campagnes over rijden onder invloed,
algemene matigingscampagnes, promotie van alcoholvrije alternatieven, schoolvoorlichting,
acties in de sport en het wegtransport, de introductie eerst van AVC-cursussen
en later van EMA-cursussen, meer politiecontrole, lik-op-stuk-beleid voor «first
offenders» et cetera. Alle activiteiten samen hebben geleid tot een
daling van het aantal alcoholverkeersongevallen. Het is echter niet goed mogelijk
aan te geven wat de bijdrage is geweest van de verschillende maatregelen afzonderlijk.Het door de leden van de SP-fractie gememoreerde onderzoek «Alcoholgebruik
in beeld» van het Nederlands Economisch Instituut (NEI) is mij bekend.We zijn het daarmee deels eens. Het bevestigt een van de uitgangspunten
van het alcoholmatigingsbeleid van de regering sinds 1986, te weten dat een
belangrijk deel van alle alcoholmisbruik plaatsvindt onder de matige drinkers,
gewoonweg omdat er zo veel matige drinkers zijn. Dit is de aloude zogenoemde
preventieparadox: een kleine groep drinkers pleegt aan de lopende band misbruik,
maar de grote groep matige drinkers, die af en toe over de schreef gaat, geeft
alles bij elkaar aanleiding tot meer maatschappelijke schade. Het is precies
om deze reden dat de preventieve beleidsinspanningen ook moeten worden gericht
op de grote groep matige drinkers. Dat is sinds 1986 ook gebeurd en aan die
koers houdt de regering vast.Het aantal riskante en bovenmatige drinkers is een dynamisch gegeven en
is dan ook moeilijk betrouwbaar aan te geven. We mogen er gerust van uit gaan
dat het meestal zo is dat hoe meer er gedronken wordt, des te meer kans op
alcoholproblemen er is (en dat naarmate mensen minder drinken er ook een kleinere
kans is op het ontstaan van alcoholproblemen); dit vanaf het begin gehanteerde
beleidsuitgangspunt van rechtevenredigheid is vooral een kwestie van gezond
verstand, waarvoor je eigenlijk geen wetenschappelijke theorieën
nodig hebt (hoewel ze er volop zijn) om het te kunnen aannemen.Er zijn drie recente onderzoeken die pogen een antwoord te geven op de
vraag hoeveel riskante en bovenmatige drinkers er in werkelijkheid zijn. Dat
zijn het Rotterdams bevolkingsonderzoek van het Instituut voor Verslavingsonderzoek
(IVO), het NEMESIS-onderzoek van het Trimbos-instituut en het hiervoor bedoelde
onderzoek van het NEI. Helaas hanteren deze drie instituten verschillende
begrippen, zodat de onderzoeksresultaten niet direct vergelijkbaar zijn. Uit
het onderzoek van het IVO, gehouden onder 3537 Rotterdammers van 16–69
jaar, bleek 8% excessief te drinken. In dat onderzoek is excessief drinken
gedefinieerd als een gerapporteerd gebruik van minimaal 4 glazen bier, wijn
of sterke drank op meer dan 21 dagen per maand, dan wel minimaal 6 glazen
op meer dan 8 dagen per maand. De bevinding van het NEMESIS-onderzoek onder
7076 Nederlanders tussen 18 en 65 jaar is dat er in totaal bij ruim 8,3% in
de 12 maanden voorafgaande aan het onderzoek sprake was van alcoholmisbruik-
of afhankelijkheid. Voor deze studie gebruikte men het internationaal ontwikkelde
diagnose-instrumenten DSM-III-R. Het NEI komt in haar studie op 10% van de
Nederlanders van 16 jaar en ouder die bovenmatig drinkt. Daarvan is in die
studie sprake bij een gerapporteerd dagelijks gebruik van 3 glazen of meer
bier, wijn of sterke drank. Een deel van deze bovenmatige drinkers zal zo
nu en dan óf vaak riskant drinken, bijvoorbeeld gebruik voor deelname
aan verkeer, werk en sport of drinken tijdens de zwangerschap of om stress
te bestrijden. Eenvijfde van deze bovenmatige drinkers gebruikt volgens het
NEI zoveel alcohol dat zij schadelijke gevolgen voor hun gezondheid zullen
ondervinden. Op grond van al deze cijfers neemt VWS aan dat in ons land circa
9% van de volwassen bevolking te veel en/of riskant alcohol gebruikt. Het
gaat met name om blanke jongens en mannen.Accijns- en BTW-opbrengsten zijn weliswaar inkomsten voor de Staat, maar
daarmee zijn het volgens de economische wetenschap nog geen maatschappelijke
baten. Als er bijvoorbeeld veel minder zou worden gedronken, en de regering
de wegvallende inkomsten niet zou kunnen missen, dan zou een andere soort
accijns of heffing kunnen worden verhoogd ten einde voldoende inkomsten voor
de overheid te genereren. Kortom, accijnzen leveren in economische zin geen
meerwaarde in de zin van maatschappelijke baten op. Overigens moge duidelijk
zijn dat de alcoholaccijnzen mede bedoeld zijn om het gebruik te matigen en
misbruik te voorkomen. Tot zover over de vragen van de SP-fractie.Ik betreur het dat de leden van de RPF en het GPV met de nodige reserves
hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.Voor de route van een geheel nieuwe Alcoholwet is nu niet gekozen. Het
geschetste «alternatief» van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG), waarnaar ook de leden van de CDA-fractie vragen, is een scenario dat
we nog in deze kabinetsperiode gaan onderzoeken; dit is echter nog geen optie
voor nu, alleen al niet omdat men in die benadering vooralsnog, en mijns inziens
ten onrechte, geen onderscheid maakt tussen de openbare inrichtingen waar
wel en waar geen alcohol wordt geschonken. Bovendien acht ik de wijzigingen
in het alcoholregime door dit wetsvoorstel van zodanig belang dat ze niet
op weer nieuwe studies naar nog betere wetten moeten wachten.De leden van de fracties van de RPF en GPV vragen waarom in artikel 17a
drie wettelijke grondslagen voor algemene maatregelen van bestuur zijn neergelegd
in plaats van te kiezen voor rechtstreeks werkende wettelijke bepalingen.Die keuze is om de volgende redenen gemaakt.– Voor wedstrijden in het betaald voetbal is er nu zelfregulering
(drooglegging van wedstrijden met verhoogd spanningsveld). Deze situatie
noopt niet tot direct ingrijpen. Niet mag worden uitgesloten dat ontwikkelingen
daar in de toekomst wel aanleiding toe kunnen geven. Vandaar het voorstel
dit mogelijk te maken.– In verband met een verbod als bedoeld in artikel 17a, tweede lid,
sub b, zal ik eerst laten onderzoeken voor welke soorten accommodaties en
bij welke takken van sport een verbod op alcoholverstrekking wenselijk en
haalbaar is. Dit zal uiteindelijk vermoedelijk resulteren in een regeling
die rekening houdt met de diversiteit aan horecafaciliteiten binnen de sportwereld.
Daartoe biedt een algemene maatregel van bestuur een beter en fijnmaziger
kader dan een wet in formele zin.– Bij een verbod op alcoholverstrekking in instellingen als bedoeld
in artikel 17a, tweede lid, sub c, is om wetstechnische redenen gekozen voor
delegatie, onder meer omdat zeker uitzonderingen zullen moeten worden gemaakt,
bijvoorbeeld voor permanente woonsituaties. Ook dit leent zich beter voor
regeling bij algemene maatregel van bestuur.Overigens verwacht ik dat van het opnemen van de onderhavige wettelijke
grondslagen een preventief werkend signaal richting de betrokken sectoren
uitgaat; meer dan nu zal men bereid zijn in eigen kring regelingen ter preventie
van alcoholmisbruik te treffen.Gezien het feit dat het voorgestelde pakket wijzigingen inderdaad van
niet geringe omvang is, heeft de regering begrip voor de opinie van de SGP-fractie
dat het zicht op de relatie met de huidige Drank- en Horecawet wordt bemoeilijkt
en het verband met de bestaande wettekst niet altijd even makkelijk valt te
leggen. Desgewenst heb ik voor de vaste commissie de integrale wettekst beschikbaar,
waarin de voorgestelde wijzigingen zijn verwerkt. Ontwikkelingen in de alcoholwetgevingHet klopt dat de problemen in de horeca zich allang niet meer beperken
tot alcoholmisbruik. Er wordt ook veel (passief) gerookt en – in bepaalde
gelegenheden – volop gegokt; drugs zijn helaas eveneens geen uitzondering
meer in de moderne uitgaansgelegenheden, zoals de SP-fractie terecht naar
voren brengt, zij het dat het gedoogbeleid zich niet uitstrekt tot gelegenheden
met een horecavergunning. Het kabinet sluit de optie van een kaderwet openbare
inrichtingen op termijn niet uit, maar zoals hiervoor al opgemerkt, is het
nu nog niet mogelijk daarover een weloverwogen besluit te nemen. Verder werken
we aan wettelijke mogelijkheden de penetratie van criminelen in onder meer
de horeca beter tegen te gaan: een Voorstel van wet bevordering integere besluitvorming
openbaar bestuur ligt voor advies bij de Raad van State en een nieuw, aangescherpt
ontwerp-Besluit eisen zedelijk gedrag zal ik binnenkort aanhangig maken in
de ministerraad.De leden van de SP-fractie willen weten wat de mening is van de regering
over het verzoek van de VNG de reeks van wetten, op basis waarvan geen veroordeling
mag hebben plaatsgevonden, in het Besluit eisen zedelijk gedrag uit te breiden
met de Wet op de weerkorpsen, de Wet wapens en munitie, de Wet arbeid vreemdelingen
en de Vreemdelingenwet. Ook vraagt men de mening van de regering over het
voorstel van de VNG eerdere bestuurlijke sancties, zoals sluiting, mee te
wegen.Ten aanzien van de specifieke delicten, waarvan een veroordeling zal worden
meegewogen, zal in het in voorbereiding zijnde nieuwe Besluit eisen zedelijk
gedrag Drank- en Horecawet een uitbreiding worden voorgesteld. Bij de aanscherping
van het besluit denk ik aan overtreding van enkele discriminatiebepalingen,
bepalingen omtrent deelname aan criminele organisaties en bepalingen inzake
kinderporno en mensenhandel. Bovendien ben ik voornemens enkele artikelen
van de Wet op de weerkorpsen en de particuliere beveiligingsorganisaties en
de Wet wapens en munitie in het besluit te doen opnemen. Verder
zal een voorafgaande sluiting van de inrichting op grond van de Gemeentewet
of een gemeentelijke verordening, meegewogen worden. Op het voorstel van de
VNG om in het nieuwe besluit ook overtredingen op te nemen van de Wet arbeid
vreemdelingen en de Vreemdelingenwet zal niet worden ingegaan. Die overtredingen
zijn namelijk niet specifiek verbonden met alcoholverstrekking.De leden van de SP-fractie vragen of de eisen met betrekking tot sociale
hygiëne voldoen.De op 1 januari 1996 ingevoerde eis dat alle bedrijfsleiders en beheerders
van alcoholverstrekkende inrichtingen dienen te beschikken over kennis en
inzicht in sociale hygiëne, voldoet vrijwel geheel aan de verwachtingen.
Sinds 1996 is aan meer dan 100 000 leidinggevenden het toen ingevoerde
bewijsstuk sociale hygiëne verstrekt. De opleidingen en examens vinden
inmiddels ook in de Arabische en Turkse taal plaats. Door de introductie van
de cursus sociale hygiëne heeft een aanzienlijk aantal toekomstige bedrijfsleiders
en beheerders in de horeca- en slijtersbranche geleerd verantwoord gastheer
te zijn. In de praktijk bleek de eis dat leidinggevenden dienen te beschikken
over een bewijsstuk sociale hygiëne onvoorzien problemen op te leveren
bij het zoeken naar vrijwilligers voor besturen van niet-commerciële
organisaties op het terrein van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele,
educatieve en godsdienstige aard. Daarom wordt voorgesteld dat bestuursleden
van deze rechtspersonen worden uitgezonderd van onder meer deze eis. Om echter
te waarborgen dat ook in sportkantines en dergelijke sprake zal zijn van een
verantwoorde alcoholverstrekking en om tot uitdrukking te brengen dat het
bestuur daarvoor ten volle verantwoordelijk is, is in het wetsvoorstel de
eis opgenomen dat er voor elke niet-commerciële horeca-inrichting een
bestuursreglement omtrent sociale hygiëne dient te zijn en dat de feitelijk
aanwezige beheerder wél over het diploma moet beschikken. Deze nieuwe
regeling voor de niet-commerciële sector vind ik alleszins gerechtvaardigd.
Het gaat hier immers om sportkantines, waarin de bedrijfsvoering mede beperkt
is door de regelgeving ter voorkoming van onwenselijke concurrentie met de
reguliere horeca (para-commercialisme). Bovendien gaat het om «non profit»
organisaties, waarbij de onderlinge band vooral gebaseerd is op sportieve
of recreatieve activiteiten. Bedrijfseffecten en gezondheidswinstIn reactie op de vraag van de SP-fractie merk ik op dat het instrument
van de gezondheidseffectscreening en -rapportage van recente datum is (zie
mijn brief van 12 juli 1996 aan de Tweede Kamer). Om die reden is dit wetsvoorstel
als eerste «maatregel» in het kader van de bestrijding van alcoholmisbruik
getoetst op gezondheidseffecten. Daarnaast heeft de verplichte bedrijfseffectentoets
plaatsgevonden in combinatie met de toetsing op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
Mede op basis van de bevindingen uit al deze onderzoeken is de regering tot
de uiteindelijke afweging tusen economische en volksgezondheidsbelangen, zoals
neergelegd in het onderhavige wetsvoorstel, gekomen. De gememoreerde vaststelling
uit het rapport «De som der delen» van het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu wordt zonder meer onderschreven; ik hoop dat binnenkort
bij de Tweede Kamer een voorstel ter wijziging van de Tabakswet kan worden
ingediend. Bij intersectoraal of facetbeleid is het maken van duidelijke keuzen
inderdaad belangrijk om succesvol te zijn. Het moge duidelijk zijn dat de
belangen van economie en volksgezondheid, daar waar het gaat om enerzijds
de afzet en anderzijds het gebruik en misbruik van genotmiddelen, lang niet
altijd in elkaars verlengde liggen. Hoofdelementen van het wetsvoorstelDe preventieve doelstelling van het alcoholmatigingsbeleid en van dit
wetsvoorstel geniet brede steun in de Tweede Kamer, zoals mij ook weer blijkt
uit de algemene opmerkingen van de leden van de fracties van D66 en GroenLinks.
Hierna zal ik graag ingaan op de bij deze leden nog levende vragen en kanttekeningen.Ik vind het jammer dat de leden van de RPF en het GPV kritisch zijn over
de wijze van operationalisering van de doelstelling van het alcoholmatigingsbeleid
in dit wetsvoorstel. Niet valt te ontkennen dat er op onderdelen sprake is
van een compromis; tegelijkertijd ware de betekenis van dit wetsvoorstel ook
weer niet uit te vlakken.De leden van de fracties van de RPF en van het GPV willen weten of de
regering tevreden is met het veronderstelde geringe effect van de voorgestelde
maatregelen, zeker als wordt gelet op de brede beschouwing in de memorie van
toelichting over het zeer hoge alcoholgebruik en de negatieve gevolgen die
dat heeft voor individu en samenleving.In antwoord hierop zij allereerst gesteld dat de Drank- en Horecawet van
oudsher, en daarin brengt het wetsvoorstel geen verandering, randvoorwaarden
schept voor een verantwoorde distributie (kanalisatie) van alcohol in de samenleving
en dus niet rechtstreeks of in hoofdzaak gericht is op daling van de alcoholconsumptie
per hoofd van de bevolking, hoewel dat natuurlijk wel een effect kan zijn.
Als bijvoorbeeld het misbruik terugloopt of het buitenshuis drinken door jongeren
beneden de 16 jaar afneemt, omdat leeftijdsvaststelling vereist wordt en op
de naleving daarvan wordt toegezien, dan zal dat gevolgen hebben voor de totale
consumptie. In het kader van de bedrijfseffectentoets is geschat dat de thans
voorgestelde maatregelen een daling van 0,3% van de totale alcoholomzet (=
30 miljoen consumpties) tot gevolg zullen hebben. Hierbij is om calculatieredenen
uitgegaan van 100% naleving van de wettelijke bepalingen nu en van 100% naleving
in de toekomst. Omdat de naleving van met name de consumentenleeftijdsgrenzen
thans zeer te wensen overlaat en het plausibel is te veronderstellen dat die
naleving door de nieuwe wettelijke bepalingen en het extra toezicht daarop
zal verbeteren, mag worden verwacht dat er in de praktijk een groter effect
zal optreden. Daarbij ware ook in ogenschouw te nemen dat de verwachte daling
van het gebruik zich zal concentreren bij de naar schatting 700 000 drinkende
jongeren, zodat bínnen die belangrijke doelgroep van de maatregelen
het gunstige effect aanmerkelijk groter zal zijn dan 0,3%.Aanvullende maatregelen zijn in de toekomst denkbaar. Dat hangt enerzijds
af van de werking van dit wetsvoorstel en anderzijds ook van de autonome ontwikkeling
van de alcoholproblematiek in de komende jaren. Verhoging van de alcoholaccijnzen
blijft een andere optie om het alcoholgebruik te matigen, zoals ook geschetst
in het Belastingplan voor de 21ste eeuw.Inmiddels is in het kader van de begrotingsbehandeling 1999 een Alcoholnota
aan de Tweede Kamer toegezegd. Daarin zal de ernst en omvang van de alcoholproblematiek
opnieuw in kaart worden gebracht en zal aan de hand van de bevindingen per
beleidsinstrument worden bezien welke nadere maatregelen nodig, wenselijk
en opportuun zijn.De leden van de fracties van de RPF en het GPV missen in dit wetsvoorstel
concrete bepalingen in relatie tot alcoholmisbruik en zinloos geweld, zoals
een verbod op «happy hours», en de leden van de fracties van het
SGP en de SP vragen de mogelijkheid van een algemeen verbod op piekuren en
«happy hours» te willen onderzoeken. In dit verband verwijs ik naar het regeringsstandpunt («verbod op
«happy hours»») in het plan van aanpak ter bestrijding van
geweld op straat, dat de vorige Minister van Justitie in februari 1998 aan
de Tweede Kamer heeft aangeboden en waarover op 24 november 1998 een algemeen
overleg met de Tweede Kamer heeft plaatsgehad. Thans werken we aan de uitvoering
daarvan; zo is door samenwerking tussen het ministerie van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, het ministerie van Justitie, het openbaar ministerie,
de VNG, de politie, Koninklijke Horeca Nederland en het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport onlangs de «Handreiking veilig uitgaan» tot stand
gekomen. Deze is eind november 1998 met een ondersteunende aanbiedingsbrief
van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van de Minister
van Justitie breed verspreid onder gemeenten, politieregio's, openbaar ministerie
en horeca-organisaties.Wat «happy hours» in concreto betreft, zou het kabinet het
toejuichen als de alcoholbranche met een landelijk initiatief zou komen om
hieraan een einde te maken. Ik heb reden om te veronderstellen dat er binnen
het betrokken bedrijfsleven in die richting wordt gedacht.Dat de leden van de fracties van de RPF en het GPV overtuigde voorstanders
zijn van een intensiever samenhangend alcoholmatigingsbeleid vind ik een positieve
zaak en spoort ook goed met de benadering van de regering, zoals onder meer
vastgelegd in het regeerakkoord en de Rijksbegroting 1999.De SGP-fractie betwijfelt of dit wetsvoorstel wel volledig recht doet
aan het doel van alcoholmatiging.Dat de door de preventie-organisaties bepleite verdergaande maatregelen
niet zijn opgenomen, heeft enerzijds te maken met de afweging tussen economische
en volksgezondheidsbelangen, die ik hiervoor al schetste, en hangt anderzijds
samen met het mijns inziens onontbeerlijke draagvlak in de samenleving. Zo
is het vorige kabinet – en hiermee beantwoord ik tevens vragen van de
leden van de fracties van het CDA en de SP – teruggekomen op haar aanvankelijke
voornemen van medio juli 1997 om de leeftijdsgrens voor de verkoop van bier
en wijn te verhogen tot 18 jaar, omdat hiervoor onvoldoende draagvlak bleek
te bestaan, zodat verwacht mocht worden dat de spontane naleving veel te wensen
over zou laten. Nu het voorstel luidt om voor de leeftijdsgrenzen de status
quo te handhaven, heeft de alcoholbranche zich daarentegen uitdrukkelijk gecommitteerd
aan het blijvend bevorderen van een hoge naleving door de eigen achterban.
Dat «voordeel» voor de handhaving en het verwachte maatschappelijk
draagvlak voor het continueren van deze leeftijdsgrenzen heeft het kabinet
in laatste instantie het zwaarst laten wegen. Verplichte vaststelling van de vereiste leeftijdenTen aanzien van de handhaving van de wettelijke leeftijdsgrenzen zijn
de nodige vragen gesteld en zorgen geuit. De leden van de VVD-fractie plaatsen
kanttekeningen bij de «kennelijk bestemd voor»-bepaling. De leden
van de fractie van D66 vragen hoe het zit met de strafbaarheid bij het doorgeven
van drank aan te jeugdigen. De leden van de fractie van het CDA uiten hun
twijfel aan en zorg over de daadwerkelijke mogelijkheid tot handhaving en
vragen om een reactie op een krantenartikel, waarin een journalist beschrijft
dat de leeftijdsgrenzen op grote schaal worden overtreden. Ook vraagt deze
fractie om een reactie op de suggestie om ook de jongeren zelf strafbaar te
stellen en om aan te geven hoe de handhavingsinspanningen van gemeentelijke
toezichthouders en politie nader kunnen worden geconcretiseerd. Voorts wordt
een inhoudelijke reactie gevraagd op het feit dat de verschijningsvorm van
veel jongeren zodanig is dat ze zonder meer veel ouder lijken. Ook de leden
van de D66-fractie stellen dit subjectieve element aan de orde
en vragen naar de werking van de legitimatieplicht en of de invoering van
een apart leeftijdsdocument in het vooruitzicht wordt gesteld. Voorts vragen
de leden van GroenLinks en de SP-fractie naar de praktische uitwerking van
de controle, mede ook gelet op de grote verkrijgbaarheid en het mogelijk ontstaan
van een stiekeme drinkcultuur. De fracties van RPF en GPV informeren naar
de rol en mogelijkheden van de inspectie W & V en de verhouding tot het
lokaal bestuur, alsmede naar mijn reactie op de suggestie om de rol van het
lokale bestuur te versterken.Ik ben verheugd dat de leden van de fracties in het algemeen de noodzaak
onderschrijven om tot een afdoende handhaving van de leeftijdsgrenzen te komen.
Allereerst wil ik beklemtonen dat de voorgestelde formulering van het algemene
verbod op het bedrijfsmatig of tegen betaling verstrekken van alle alcoholhoudende
drank aan personen beneden 16, en van sterke drank aan personen onder 18 jaar,
de handhavers aanmerkelijk meer houvast zal bieden. De introductie van de
plicht tot vaststelling van de leeftijd van een ieder die er niet overduidelijk
uitziet als ouder dan 16 of 18 jaar is hiervan een cruciaal onderdeel.
De regering heeft er daarbij bewust voor gekozen de jongeren zelf niet strafbaar
te stellen. De bedrijfsmatige verstrekking en andere verstrekkingen tegen
betaling zijn strafbaar, niet de gratis verstrekking binnen de beslotenheid
van het gezin of op privé-bijeenkomsten. Het ligt dan ook voor de hand
dat alle aandacht, vooral in termen van toezicht en handhaving, uit moet gaan
naar de verstrekkers en ondernemers, welke laatste van die verstrekking in
financiële zin profiteren. Het strafbaar stellen van de jeugd zou –
naar ik vrees – afbreuk doen aan het leggen van de verantwoordelijkheid
waar die behoort te liggen. Anders dan bij gokkasten waarop zonder tussenkomst
van personeel kan worden gespeeld, is bij de aankoop van drank altijd een
verstrekker in het geding. Uiteraard is het zo dat de grote beschikbaarheid
van alcoholhoudende drank een zware wissel op de handhaving zal trekken, ook
al worden er in het wetsvoorstel beperkingen voorgesteld. Verder laat de formulering
«... welke drank kennelijk bestemd is voor... » geen ruimte voor
ontduiking en disculpatie door de verantwoordelijke verstrekker als het evident
is dat ouderen de drankjes doorgeven aan jongeren beneden de vereiste leeftijden.
Voor de goede orde wijs ik in dit verband op de precieze betekenis van het
woord «kennelijk». De verstrekker moet een en ander redelijkerwijs
kunnen waarnemen. Zijn of haar verantwoordelijkheid strekt zich niet uit tot
ruimten, plaatsen of tijdstippen die niet meer door de verstrekker kunnen
worden waargenomen. Voor alle duidelijkheid: de bedrijfsmatige verstrekker –
personeelslid of ondernemer – blijft strafbaar, niet de oudere klant
die de drankjes doorgeeft. Ik concludeer dat de voorgestelde nieuwe formulering,
in combinatie met het voorstel dat overtredingen voortaan een economisch delict
zijn, op zichzelf reeds betere handvatten zijn om de leeftijdsgrenzen te handhaven.
Enerzijds omdat de overtreder zich moeilijker kan disculperen, anderzijds
omdat de sanctionering onder het regime van de Wet economische delicten zwaarder
is.In hoeverre een effectieve aanpak een stiekeme drinkcultuur in het leven
zou kunnen roepen, laat zich mijns inziens niet goed voorspellen. Het is goed
zich in dit verband te realiseren dat ook de verkoop in winkels aan de leeftijdsgrenzen
van 16 en 18 jaar is gebonden. Overigens merk ik wel op dat er in het gezin
en op besloten privé-bijeenkomsten voor jongeren volop mogelijkheden
blijven bestaan om buiten de sfeer van het gewin alcohol te consumeren die
ouderen eerder hebben aangeschaft.Het is ontegenzeggelijk zo dat de verschijningsvorm van sommige jongeren
zodanig is dat hun leeftijd slechts bij benadering valt te schatten. De gekozen
formulering van het voorgestelde artikel 16 houdt hier terdege rekening mee.
Het verplicht de verstrekker immers een ruime marge te nemen. Hij of zij kan
slechts afzien van het vaststellen van de vereiste leeftijd als de vraag of
de aspirant-koper gezien zijn uiterlijk wel oud genoeg is, überhaupt
niet aan de orde is. Met andere woorden: de wet dwingt er niet toe te controleren
als twijfel omtrent de leeftijd mogelijk is, maar zegt dat altijd gecontroleerd
moet worden, tenzij de vereiste leeftijd buiten twijfel is. Aan een apart
en nieuw document om de vereiste leeftijd vast te stellen, denk ik vooralsnog
niet, maar ik wil het in dit stadium ook niet ten principale van de hand wijzen.
Het zou overigens kunnen gebeuren – althans het valt niet uit te sluiten –
dat de alcohol- en of tabaksbranche hiermee zelf komt, zoals eerder bijvoorbeeld
in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten is gebeurd. Mocht dat het
geval zijn, dan zal ik bezien of een dergelijk document voldoende betrouwbaar
is voor het vaststellen van de vereiste leeftijden. Naast het paspoort en
het document, waarover een vreemdeling ingevolge de Vreemdelingenwet moet
beschikken, zijn er naar mijn mening nog genoeg bestaande documenten, zoals
bijvoorbeeld het rijbewijs, de OV-jaarkaart voor studenten en het bromfietscertificaat,
die bij algemene maatregel van bestuur kunnen worden aangewezen. Al deze documenten
bevatten immers gegevens over de leeftijd en zijn voorzien van een pasfoto.
Een afzonderlijke leeftijdskaart zou misschien wel een nuttige aanvulling
kunnen zijn als in de praktijk toch onduidelijkheden zouden blijken te bestaan.Er is recent in Nederland op beperkte schaal onderzoek gedaan naar de
spontane naleving van de thans geldende leeftijdsgrenzen van 16 jaar voor
zwak-alcoholhoudende dranken en die van 18 jaar voor sterke drank. Zo is in
het kader van het onderzoek «Aangeschoten wild; jongeren, alcohol, drugs
en agressie tijdens uitgaan» (Intraval, 1998) in opdracht van het Nationaal
Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ) en gefinancierd
door de ministeries van Justitie en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
een telefonische enquête onder jongeren gehouden naar hun mogelijkheden
om in de horeca drank te bestellen en is dit tevens aan de orde gekomen in
diepte-interviews met horeca-ondernemers. Daarop zegt 57% van de jongeren
dat het onder de 16 jaar in de praktijk altijd mogelijk is zwak-alcoholhoudende
dranken te bestellen en antwoordt 28% dat dit meestal mogelijk is. Van de
geïnterviewde ondernemers geeft 70% aan dat jongeren onder de 18 jaar
in hun gelegenheid geen sterke drank (kunnen) krijgen. Van de jongeren beweert
echter 76% dat bestellen wel altijd mogelijk is en zegt 20% dat dit meestal
mogelijk is. Andere cijfers zijn afkomstig uit journalistieke bevindingen,
verschenen in het Algemeen Dagblad van 21 augustus 1997 en in de Nieuwe Revu
van 25 februari 1998. Uit beide proefondervindelijke «testen»
bleek dat zelfs jonge kinderen van 13 à 14 jaar in de meeste gevallen
ongehinderd alcoholhoudende drank konden aanschaffen, zowel in de supermarkt
als in de horeca, en vaak ook bij de slijter. Voor mij zijn dergelijke publicaties
een signaal om ernst te maken met het bevorderen van een goede naleving van
de leeftijdsgrenzen door onder meer daadwerkelijk toezicht en effectieve handhaving.
Mijn gedachten over de vraag hoe tot de meest adequate aanpak te komen, zijn
verwoord in het Handhavingsplan. De inspectie W & V is, als onderdeel
van het staatstoezicht op de volksgezondheid, de eerst aangewezen toezichthouder
om deze taak op zich te nemen. Het gaat hierbij om een rechtstreekse vorm
van controle en opsporing. Dit moet los worden gezien van de uitvoering van
de Drank- en Horecawet door de gemeenten, dat wil zeggen de handhaving van
het vergunningenstelsel. Uiteraard verwacht ik ook extra inspanningen van
de gemeentelijke overheden en van de politie, zoals ik in het Handhavingsplan
al heb aangegeven en zoals eveneens in de eerder gememoreerde «Handreiking
veilig uitgaan» wordt bepleit. In het Handhavingsplan is voorgesteld
om f 1 miljoen voor pilot-projecten te reserveren om een en ander op
gemeentelijke schaal van de grond te tillen. In het kader van het op te stellen
uitvoeringsarrangement voor het Handhavingsplan zal dit worden uitgewerkt. In reactie op het dringende verzoek van de leden van de CDA-fractie om
de Tweede Kamer te zijner tijd in de gelegenheid te stellen haar oordeel over
de inhoud van ontwerp-algemene maatregelen van bestuur te kunnen geven en
naar aanleiding van de opmerking van de leden van de D66-fractie over (sub-)delegaties
en het niet eraan te pas komen van het parlement ter zake, ben ik gaarne bereid
de hoofdlijnen van de belangrijkste voorgenomen algemene maatregelen van bestuur
met de Tweede Kamer te bespreken. Overigens ligt het mijns inziens ook in
de rede dat de betrokken branches en sectoren in de samenleving vooraf worden
gehoord over de hoofdlijnen van deze algemene maatregelen van bestuur.Zoals de leden van de CDA-fractie met enkele van hun vragen suggereren,
houdt een adequate handhaving zijdelings verband met het voorkomen van redeloos
geweld op straat, omdat dit nu eenmaal sterk samenhangt met de katalyserende
rol die alcoholmisbruik hierbij speelt. Wat betreft geïntegreerd horecabeleid
verwijs ik naar het adviesmodel ter zake dat het ministerie van Economische
Zaken in samenwerking met de horecabedrijfstak en de VNG enkele jaren geleden
heeft opgesteld en dat sommige gemeenten sindsdien in praktijk brengen.In het regeerakkoord is aangegeven dat het alcoholmatigingsbeleid geïntensiveerd
zal worden, ook in budgettaire zin. Desalniettemin constateren de leden van
de CDA-fractie terecht dat ik vooralsnog niet voldoende dekking heb gevonden
voor de financiering van het Handhavingsplan. Hoewel een en ander in concreto
wellicht pas in het begrotingsjaar 2000 zal spelen, is het inderdaad zaak
hierover nu in overleg te treden met de mede betrokken bewindslieden van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, van Economische Zaken en van Justitie. Ik kan
in verband hiermee nog niet ingaan op de overige specifieke vragen ter zake.
Desgewenst zal ik daarover op een later moment graag met de Tweede Kamer van
gedachten wisselen.De leden van de CDA-fractie vragen of bekend is welk effect piekuren en
zogenaamde «happy-hours» hebben op het consumptiegedrag van met
name jongere consumenten.Uit het hiervoor gememoreerde onderzoek «Aangeschoten wild»
blijkt dat 60% van de geïnterviewde horeca-ondernemers speciale promotie-acties
organiseert om het drinkgedrag van jongeren te stimuleren. Hierbij gaat het
om gratis verstrekken, alsmede om piekuren en «happy-hours». De
ondernemers zijn van mening dat jongeren door deze acties inderdaad andere
drankjes gaan uitproberen en meer gaan drinken. Van de geïnterviewde
jongeren geeft 30% aan door dit soort acties meer alcohol te gaan drinken.In reactie op de vragen van de D66-fractie over het Handhavingsplan en
de introductie van bestuurlijke boetes verwijs ik kortheidshalve naar het
hiervoor daarover al door mij naar voren gebrachte.De leden van de SP-fractie vragen wat bekend is over de oorzaken van het
toenemende alcoholgebruik bij jeugdigen. Verder vragen zij of de regering
wil ingaan op de stelling dat een integrale aanpak in relatie tot de oorzaken
nodig zal zijn.Er is een combinatie van oorzaken aan te wijzen voor de stijging van het
alcoholgebruik bij jeugdigen. Volgens het onderzoek «Jongeren en risicogedrag»
van de interdepartementale Commissie Jeugdonderzoek, vinden jongeren risicogedrag
leuk, plezierig en spannend. Volgens dit rapport wordt risicogedrag in de
hand gewerkt door het ontberen van steun en controle van volwassenen. Hoe
meer een individu kwalitatief goede relaties kan aangaan met belangrijke anderen,
des te kleiner is de kans op het vertonen van ernstig en persistent risicogedrag.
Daarnaast noemt het rapport de invloed van veranderingen in de
samenleving die waarschijnlijk een direct effect hebben op het gemak waarmee
jongeren te verleiden zijn tot risicogedrag. Jongeren hebben meer geld te
besteden en zijn derhalve, meer dan vroeger, in de gelegenheid om uit te gaan
en te consumeren. Tenslotte noemt het rapport genetische aanleg of biomedische
stoornissen die een rol spelen bij risicogedrag. Inzicht in de achtergronden
van risicogedrag is belangrijk, omdat het aanknopingspunten kan bieden voor
een integrale aanpak.De leden van de SP-fractie willen graag een reactie op het verzoek van
de VNG om het Handhavingsplan breder van opzet te maken. Voor de SGP-fractie
is het commentaar van de VNG aanleiding om ten aanzien van de rol van de inspectie
W & V verduidelijking te vragen tegen de achtergrond van artikel 174 van
de Gemeentewet in relatie tot een aantal bepalingen uit de Drank- en Horecawet.Het Handhavingsplan beperkt zich inderdaad tot handhaving van de leeftijdsgrenzen,
maar daarbij moet ik wel opmerken dat het niet alleen om de verkrijgbaarheid
van alcohol gaat. Er zit in dit plan een koppeling met het benodigde toezicht
op de naleving van de voorgestelde leeftijdsgrens van 18 jaar voor het verstrekken
van tabaksproducten, het spelen op gokkasten en het bezoeken van een speelautomatenhal.
Ik benadruk dat juist de naleving van de leeftijdsgrenzen door de branches
zo problematisch ligt. Ten aanzien van de overige bepalingen van de Drank-
en Horecawet geldt dit niet of zeker niet in die mate, hoewel er natuurlijk
altijd het nodige te verbeteren valt. Artikel 174 van de Gemeentewet houdt
in dat de burgemeester zelfstandig het toezicht heeft op openbare samenkomsten,
vermakelijkheden en voor het publiek openstaande gebouwen. Niet van belang
daarbij is of daar alcoholhoudende dranken worden verstrekt. De artikelen
3, 16, 17a, 18, 30 en verscheidene andere bepalingen van de Drank- en Horecawet
hebben de distributie van alcoholhoudende drank als onderwerp en behelzen
in dit kader een vergunningensysteem, door de gemeenten uit te voeren, en
op zich zelf staande verbodsbepalingen. Artikel 174 van de Gemeentewet en
deze bepalingen bijten elkaar niet.Als het gaat om handhaving van de openbare orde heeft de burgemeester
ingevolge artikel 172 van de Gemeentewet eveneens een eigen verantwoordelijkheid.
Ingevolge het tweede lid van dat artikel bedient hij zich bij de uitoefening
van die taak van de onder zijn gezag staande politie. Ook het bestaan van
deze bepaling naast de Drank- en Horecawet levert geen problemen op.De leden van de fracties van het RPF en van de GPV uiten hun grote twijfel
of voor wat betreft de handhaving van de leeftijdsgrenzen kan worden volstaan
met een uitbreiding van 50 formatieplaatsen bij de inspectie W & V en
vragen zich af in hoeverre deze extra capaciteit zijn invloed heeft op het
gemeentelijk handelen. Ik stel voorop dat de beoogde uitbreiding van de handhavingscapaciteit
met 50 formatieplaatsen op het huidige bestand van een paar honderd bijzondere
opsporingsambtenaren bij de Inspectie W & V van een zodanige omvang is
dat een substantiële bijdrage zal kunnen worden geleverd aan de handhaving
van de leeftijdsgrenzen. Voorts voorziet het Handhavingsplan in een versterking
van de rol van de lokale overheid. Bij controle door de Inspectie W &
V zullen zaken aan het licht komen die in de sfeer van de vergunning gesanctioneerd
kunnen worden. Dergelijke zaken zullen uiteraard worden doorgegeven aan de
gemeente, waarbij het natuurlijk een zaak van gemeentelijke verantwoordelijkheid
is hier adequaat op in te spelen. De extra handhavingscapaciteit zal worden
ingezet voor rechtstreeks toezicht van de rijksoverheid op de bedrijven en
de hieraan verbonden opsporingstaken. De leden van de fracties van RPF en van het GPV vinden het wenselijk het
aantal verkooppunten verder te beperken. Zij vragen waarom niet is gekozen
voor een inperking van de verkrijgbaarheid van alcoholhoudende dranken. Zij
vragen ook wat het effect zou zijn op de daling van het alcoholgebruik als
de leeftijdsgrens voor het verstrekken van alcoholhoudende drank van 16 naar
18 jaar zou worden opgehoogd.In het wetsvoorstel staan diverse bepalingen die zullen leiden tot een
beperking van het aantal verkooppunten. Zo wordt de verkoop in winkels verbonden
aan benzinestations en in personeelskantines verboden. Bovendien kent het
wetsvoorstel een artikel dat de verkoop van alcohol in niet-levensmiddelenzaken
verbiedt. Het effect van een verhoging van de consumentenleeftijdsgrens naar
18 jaar is niet eenvoudig betrouwbaar te schatten. In de bedrijfseffectentoets
is daartoe wel een poging gedaan. Hierbij is noodzakelijkerwijs uitgegaan
van de aanname van 100% naleving van de huidige leeftijdsgrenzen van 16 en
18 jaar en van 100% naleving van één grens van 18 jaar. De resultaten
waren: een afname van de alcoholomzet in de horeca met f 102 miljoen
en een afname van de alcoholverkoop in de detailhandel ten bedrage van f 21
miljoen. Uitgaande van een gemiddelde consumptieprijs in de horeca van f 2,50
betreft dit dan zo'n 40 miljoen glazen bier en wijn. In de detailhandel (uitgaande
van een verkoopprijs die neerkomt op f 0,90 per glas bier en wijn) zou
het gaan om 23 miljoen consumpties. Een ophoging van de leeftijd naar 18 jaar
zou dus bij 100% naleving naar verwachting resulteren in een daling van het
alcoholgebruik met 63 miljoen glazen. Toegangseis van 16 jaar voor grote dansgelegenheden, zoals
discothekenDe leden van de fracties van de VVD, het CDA en de SP stellen enkele vragen
over de werking van artikel 16, derde lid.De omschrijving van horecalokaliteit in dit artikellid is zodanig gekozen
dat de categorie vrij nauwkeurig wordt afgebakend. Voorts is van belang dat
ik heb gekozen voor de formulering «gedurende de tijd dat de lokaliteit
voor het publiek is geopend» ten einde de mogelijkheid te behouden dat
grote gelegenheden kunnen worden gebruikt voor familiebijeenkomsten, met inbegrip
van jongeren beneden de 16 jaar. Immers, bruiloften en andere partijen zijn
niet voor het publiek toegankelijk.De keuze om de scheidslijn te leggen bij een vloeroppervlakte van 300
m2 – daarmee beantwoord ik tevens een vraag van de fractie
van D66 – is een pragmatische en is gebaseerd op statistieken van het
Bedrijfschap Horeca & Catering. Op deze wijze zijn de lokaliteiten benoemd,
waarin jeugdigen worden aangetroffen, namelijk discotheken. Ik meen dan ook
niet meer belemmeringen te hebben geïntroduceerd dan strikt noodzakelijk
is.Dansscholen worden niet getroffen als het gaat om danslessen. Deze zijn
immers besloten. Voor grote openbare feesten, die gehouden worden in lokaliteiten
met een vloeroppervlakte van 300 m2 of meer in dansscholen, geldt
de bepaling wel. Zij is daarvoor ook bedoeld.Lokaliteiten met een vloeroppervlakte van 300 m2 of meer kunnen
(gezien de omschrijving van het derde lid van artikel 16) ook worden gebruikt
voor bijeenkomsten met jeugdigen onder de 16 jaar, mits de alcohol maar vooraf
uit de ruimte wordt verwijderd. Dit geeft speelruimte aan exploitanten die
zich op kinderen willen richten, bijvoorbeeld met een kinderdisco. Voor deze
constructie is gekozen met het oog op een eenvoudige handhaafbaarheid. Immers,
de aanwezigheid van alcoholhoudende drank is gemakkelijk en objectief vast
te stellen. Of er van aanwezige alcolholhoudende dranken wel of niet geschonken
wordt, zou beduidend moeilijker zijn te constateren.Door het derde artikellid mogen jongeren beneden de 16 jaar niet meer
naar binnen in de bedoelde grote dansgelegenheden, zodat daar alleen nog vastgesteld behoeft te worden dat iemand 18 jaar of ouder is als
het gaat om de directe of indirecte verstrekking van sterke drank. Dit zal
inderdaad niet altijd even eenvoudig zijn, maar het gaat hier mijns inziens
toch wel om een overzienbare praktijk en dientengevolge een uitvoerbare bepaling.Ten aanzien van de leeftijdscontrole bij de ingang op de toegangseis van
16 jaar, waartegen de leden van de fractie van GroenLinks zich keren, geldt
hetzelfde als wat ik hiervoor al opmerkte met betrekking tot de leeftijdsgrenzen
voor het verstrekken van alcoholhoudende dranken. Naar aanleiding van hun
suggestie voor een meer geëigend alternatief, te weten het niet meer
doorschenken aan mensen, of die nu 16 of 56 zijn, die duidelijk aan hun
taks zitten, voeg ik daar nog het volgende aan toe, dit mede in het licht
van de kwalijke rol die alcoholmisbruik als katalyserende factor speelt bij
openbare orde problemen en straatgeweld. Artikel 252 van het Wetboek van Strafrecht
bepaalt:«1. Met gevangenisstraf van ten hoogste negen maanden of geldboete
van de derde categorie wordt gestraft:1°. hij die aan iemand die in kennelijke staat van dronkenschap verkeert,
bedwelmende drank verkoopt of toedient;2°. hij die een kind beneden de leeftijd van zestien jaren dronken
maakt;3°. hij die iemand door geweld of bedreiging met geweld dwingt tot
het gebruik van bedwelmende drank.2. Indien het feit zwaar lichamelijk letsel ten gevolge heeft, wordt de
schuldige gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete
van de vierde categorie.3. Indien het feit de dood ten gevolge heeft, wordt hij gestraft met gevangenisstraf
van ten hoogste negen jaren of geldboete van de vijfde categorie.4. Indien de schuldige het misdrijf in zijn beroep begaat, kan hij van
de uitoefening van dat beroep worden ontzet.».Daarnaast bevat de Drank- en Horecawet van oudsher een verbod op het toelaten
van de aanwezigheid van dronken personen. De Code voor alcoholhoudende dranken
(zelfregulering sinds 1990) bevat in aanvulling hierop de bepaling: «De
leden van de alcoholbranche zullen zich onthouden van het verkopen of verstrekken
van alcoholhoudende dranken aan degenen die in kennelijke staat van dronkenschap
verkeren.». Daarnaast bevat de Code een gedragsadvies voor de horeca,
waarin onder meer de volgende bepaling is opgenomen: «De horeca zal
zich inspannen om verkeersdeelname van gasten na het gebruik van alcohol tegen
te gaan door waar mogelijk vervangend vervoer of een overnachting aan te bevelen
en desgewenst behulpzaam te zijn bij de realisering daarvan.» In gewone
taal betekent een en ander dat maatschappelijk verantwoordelijk handelende
kroegbazen, slijters en andere aanbieders van alcohol geen dronken mensen
in hun zaak toelaten, een taxi bellen of ander vervoer regelen, dan wel anderszins
maatregelen treffen als iemand beschonken raakt, en in elk geval zeker geen
alcohol meer verkopen of blijven dóórschenken. Ten einde adequaat
om te kunnen gaan met deze ge- en verboden bestaan er al geruime tijd opleidingsprogramma's
voor ondernemers en medewerkers. Kortom, aan «beleid» op dit terrein
ontbreekt het niet. De spontane naleving, het toezicht daarop en als sluitstuk
een adequate handhaving schieten daarentegen tekort. Daar wil het kabinet,
samen met de alcoholbranche, de politie, de gemeenten en andere betrokken
partijen, verandering in gaan brengen. Een verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende
dranken in benzinestations en daaraan verbonden winkelsDe leden van de CDA-fractie ontvangen graag een nadere onderbouwing van
het voorgestelde verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende dranken
in benzinestations en daaraan verbonden winkels.In het wetsvoorstel is een algemeen verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende
dranken in benzinestations en daaraan verbonden winkels opgenomen. De rechtvaardiging
van deze bepaling ligt in het volledig afwijzen van de combinatie verkeer
en alcohol, alsmede in de heldere boodschap die van dit verbod uitgaat. Sinds
de inwerkingtreding van de nieuwe Winkeltijdenwet is het benzinestations toegestaan
om ook buiten de reguliere winkeltijden «niet weggebonden» artikelen
te verkopen. Er is echter een uitzondering gemaakt voor alcoholhoudende dranken.
Tankshops die ná 22.00 uur of op zon- en feestdagen open zijn, mogen
thans geen alcoholhoudende dranken in hun assortiment hebben. Omdat benzinestations
langs autowegen en autosnelwegen die onder het beheer van het rijk vallen,
ruime openingstijden moéten hebben (dat is een voorwaarde!) is het
deze benzinestations nu al verboden alcoholhoudende drank in hun assortiment
te hebben. Het thans voorgestelde algehele verbod heeft – uitgaande
van 100% naleving van de thans geldende wettelijke bepalingen – dus
slechts gevolgen voor een beperkte groep, namelijk de winkels bij benzinestations
in steden en dorpen, alsmede langs kleinere wegen die uitsluitend op reguliere
winkeltijden open zijn.De CDA-fractie vraagt ook in te gaan op het onderzoek van de Stichting
Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), waaruit de ontbrekende
relatie zou blijken tussen aanschaf van zwak-alcoholhoudende dranken bij benzinestations
en het rijden onder invloed.Het bedoelde onderzoek «Rijden onder invloed in 1996–1997»,
waarin onder meer gegevens staan over de herkomst van rijders onder invloed,
geeft helaas geen antwoord op de vraag of de verkoop van bier en wijn door
benzinestations direct (daarna) heeft geleid tot rijden onder invloed. Het
onderzoek is namelijk uitgevoerd in weekendnachten, op tijdstippen dat uitsluitend
benzinestations langs de snelweg open zijn die krachtens de Winkeltijdenwet
geen alcohol mogen verkopen.De fracties van CDA en D66 vragen in te gaan op de functie die benzinestations
vervullen als buurtwinkel en op de gevolgen qua omzetverlies en inkomstenderving
die zich in individuele gevallen zullen kunnen voordoen.Uit het onderzoek «Winkelverkopen bij benzinestations; een inventarisatie»
van Research voor Beleid uit mei 1997 bleek dat vier van de vijf klanten van
de tankshop onderweg is; één op de vijf klanten kwam speciaal
voor aankopen naar het benzinestation. De winkelende klanten gaven gemiddeld
f 9 per persoon uit, vooral aan sigaretten en snoep. Slechts 12% van
de klanten kocht levensmiddelen. In de bedrijfseffectentoets is geraamd dat
de omzet van zwak-alcoholhoudende drank f 120 miljoen bedraagt; hiervan
zou ongeveer de helft, namelijk f 55 miljoen, niet legaal zijn. Verwacht
mag worden dat het voorgestelde verbod voor bepaalde individuele bedrijven
een omzetverlies zal kunnen betekenen. Voor de hele branche betekent het naar
schatting een bruto-winstdaling van 1%, een verlies dat geen onoverkomenlijke
problemen zal opleveren.De leden van de CDA-fractie vragen daarnaast in te gaan op de verbazing
bij de BOVAG dat de verkoop van alcohol, bestemd voor directe consumptie in
wegrestaurants langs de snelweg, onaangetast blijft. Wegrestaurants hebben
over het algemeen een multifunctioneel karakter. Er komen niet
alleen chauffeurs en hun mede-passagiers, maar ook bezoekers van besloten
privé-bijeenkomsten (zoals trouwerijen), met name in de zalen van de
hotels langs de snelweg. Vooralsnog wil ik zo'n verbod dan ook niet overwegen.Naar aanleiding van de vragen door de leden van de CDA-fractie over het
kabinetsbeleid inzake het goedkoper inslaan in het buitenland van grote hoeveelheden
drank door slijters, horeca-exploitanten en consumenten merk ik het volgende
op. Dit verschijnsel staat geheel los van het onderhavige wetsvoorstel. Voorts
wijs ik er op dat ondernemers die in andere EU-lidstaten accijnsgoederen inkopen,
op grond van de desbetreffende richtlijnen de accijns in Nederland verschuldigd
zijn. De accijns moet in beginsel namelijk voldaan worden in het land van
consumptie. Dit geldt niet voor accijnsgoederen die particulieren zélf
voor eigen gebruik meenemen uit andere lidstaten. Een en ander is een direct
gevolg van de inwerkingtreding van de interne EU-markt. Een verbod op het verstrekken van alcohol in personeelskantines
en bedrijfsrestaurantsEnkele fracties hebben vragen over het verbod op het verstrekken van alcohol
in personeelskantines en bedrijfsrestaurants. De leden van de fracties van
de VVD en van GroenLinks willen weten of er nog wel recepties gehouden kunnen
worden. GroenLinks wil bovendien weten of er tijdens het diner bij overwerk
nog geschonken kan worden. De CDA-fractie vraagt hoe het voorgestelde verstrekkingsverbod
gezien moet worden in relatie tot de inspanningen van de Stichting Alcohol
Consultancy Nederland (ALCON). De leden van de fractie van D66 vragen of het
besluit om al dan niet te verstrekken in bedrijfskantines niet beter overgelaten
kan worden aan werkgevers, waarbij men er op wijst dat met voorlichting al
veel te bereiken valt. Bovendien vragen zij zich af of er daadwerkelijk sprake
is van een probleem op of nabij de werkvloer.In antwoord op deze vragen herhaal ik eerst dat het gebruik van alcohol
zich in het algemeen niet verdraagt met werken. Dat geldt zeker bij ingewikkelde
handelingen, verantwoordelijk werk en het leveren van hoogwaardige prestaties.
Tot nu toe bestaat het beleid ter preventie van alcoholproblemen op het werk
uit:– voorlichting, preventie en cursussen, onder meer door ALCON;– het arbeidsomstandighedenbeleid en de bedrijfshulpverlening;– specifieke regelgeving in de Scheepvaartverkeerswet en de Wet
luchtverkeer;– bepalingen in CAO's over niet drinken tijdens werkuren.Met dit wetsvoorstel komt daar een verbod op het bedrijfsmatig verstrekken
van alcohol in personeelskantines en bedrijfsrestaurants bij. Het gaat hier
alleen om de normale openingsuren. Op een feest van de personeelsvereniging
in de avonduren kan geschonken blijven worden (als het bedrijfsrestaurant
ten minste beschikt over een horecavergunning). Het gratis schenken van alcohol
op door de werkgever georganiseerde bedrijfsrecepties en andere besloten gelegenheden
blijft ook mogelijk. Daarentegen zal bij het eten in de personeelskantine
of het bedrijfsrestaurant wegens overwerk geen alcoholverstrekking mogelijk
zijn. Het drinken in de pauze van en tijdens het werk is immers precies wat
dit wetsvoorstel wil tegengaan. Ik verwacht dat het voorgestelde verbod een
steun in de rug is voor de preventie-activiteiten van ALCON en andere betrokken
partijen. Een van de oogmerken van ALCON is immers het stimuleren van bedrijven
en instellingen om structureel aandacht te besteden aan het voorkomen en terugdringen
van alcoholproblemen op de werkplek. Dat dit nodig is, blijkt wel uit het
feit dat volgens een schatting van enkele jaren geleden zo'n 17% van alle
bedrijfsongevallen in ons land samenhangt met alcoholgebruik. Bedrijfsongevallen
onder invloed gebeuren het vaakst in de aanloop naar of in de
eerste uren van de dienst en na de middagpauze. Het voorgestelde verbod is
een nieuw instrument dat een aanvullende bijdrage kan leveren aan de preventie
van deze problematiek. De bepaling biedt werkgevers en werknemers overigens
voldoende ruimte om via zelfregulering desgewenst verdere afspraken te maken. Een verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende
dranken in niet-levensmiddelenzakenDe regering neemt met tevredenheid kennis van de steun van de leden van
de D66-fractie voor een verbod op het verstrekken van zwak-alcoholhoudende
drank in niet-levensmiddelenzaken.De vraag van de SP-fractie of de regering een verdergaand verbod op de
verstrekking van alcohol heeft overwogen, kan ik bevestigend beantwoorden.
Zo is in het kader van de bedrijfseffectentoets nagegaan wat een algeheel
verbod op de winkelverkoop van alcohol door de «droge» horeca
(snackbars zonder Drank- en Horecawetvergunning) zou hebben betekend. Het
ging hierbij uitdrukkelijk om een verbod op het verstrekken van alcohol voor
gebruik elders dan ter plaatse, dus niet voor gebruik in de snackbar. Hieruit
kwam onder meer naar voren dat zo'n verbod zou resulteren in een niet onaanzienlijk
omzetverlies en minder werkgelegenheid in de snackbarbranche (minus 1234 fte's).
Zo'n economisch effect wenst de regering niet voor haar rekening te nemen.
Daarom is dit voornemen niet in het wetsvoorstel opgenomen. Uitbreiding en herformulering verbod uitoefening andere
nering in een inrichtingDe leden van de VVD-fractie vragen of de consequentie van de uitbreiding
en herformulering van het verbod op het uitoefenen van andere nering in de
inrichting niet leidt tot ingrijpende, onpraktische verbouwingen.De onderhavige bepaling is uitgebreid met een verbod op dienstverlening
en zelfbedieningsgroothandel ten einde een halt toe te roepen aan de ontwikkeling
dat steeds meer branches overgaan tot het verstrekken van alcoholhoudende
drank als nevenactiviteit. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om videotheken, waar
een drankje wordt geschonken. Ik acht het ten principale van belang dat horeca-activiteiten
niet worden gecombineerd met gewone nering en dienstverlening, omdat het onwenselijk
is dat burgers, die voor een bepaalde vorm van dienstverlening een bedrijf
bezoeken, ongevraagd (en vaak ook ongewild) worden geconfronteerd met een
aanbod van drank en aldus mogelijk in de verleiding komen om te gaan drinken.
Het gevolg van het voorgestelde verbod is dat zich in een horecalokaliteit
geen dienstverlenende activiteiten meer zullen voordoen. Bij de zelfbedieningsgroothandel
verplicht het verbod tot enige praktische aanpassingen, indien men het slijtersbedrijf
wenst te continueren; de scheiding tussen de slijterij en de rest van de groothandelsruimte
zal dan namelijk hetzelfde dienen te zijn als bij de kleinhandel. Dat wil
zeggen: ook bij de zelfbedieningsgroothandel zal er een verkoopvrije sluis
moeten zijn tussen de slijterij en de rest van de zaak. Hiermee wordt de ongelijkheid
tussen de zelfbedieningsgroothandels, die ruime mogelijkheden bieden voor
het doen van privé-aankopen, en de gewone kleinhandels op dit punt
opgeheven.De leden van de D66-fractie vragen naar de wijze waarop een slijterij
gescheiden moet zijn van de andere nering.Een klant zal tussen de slijterij en de andere kleinhandelsactiviteiten
altijd een neringvrije sluis moeten passeren. Dit is bepaald om het zelfstandige
karakter van de slijterij te waarborgen. De wijze waarop zo'n sluis vorm zal moeten krijgen, zal ik uitwerken in het nieuwe Besluit inrichtingseisen
Drank- en Horecawet. Daarbij denk ik overigens aan vrij eenvoudige en heldere
regels, zoals het vastleggen van minimale maten van de neringvrije sluis.
Het maakt op zich niet uit waarmee de slijterij via zo'n sluis verbonden is,
zolang deze er maar is. Het kan derhalve een supermarkt betreffen. Een ruimere bevoegdheid voor gemeentenDe leden van de VVD-fractie vragen waarom de verplichte advisering, waarin
de artikelen 16 en 18 voorzien met betrekking tot de gemeentelijke verordeningen,
komen te vervallen.Dit voorstel komt voort uit het feit dat de advisering nauwelijks toegevoegde
waarde heeft.Anders dan de leden van de VVD-fractie hebben begrepen, is de uitbreiding
van de bevoegdheid van gemeenten in artikel 18 – namelijk de mogelijkheid
om een tijdelijk verbod in te stellen op het verstrekken van alcohol uit winkels –
geen gevolg van concrete vragen van afzonderlijke gemeenten, maar een antwoord
op een binnen vele gemeenten levende behoefte aan een adequaat instrumentarium
om voldoende het hoofd te kunnen bieden aan wanordelijkheden die het gevolg
kunnen zijn van ongebreideld alcoholgebruik. Voorts leeft ook binnen vele
gemeenten de behoefte om aan vergunningen zo nodig voorschriften te kunnen
verbinden. Op dit moment bestaan er tussen de gemeenten geen grote verschillen
ten aanzien van het gemeentelijke alcoholbeleid – toeristische (kust)plaatsen
en de grote steden daargelaten –, mede doordat de meeste gemeenten gebruik
maken van modelverordeningen van de VNG. De verschillen, die er bestaan, zijn
geïndiceerd door uiteenlopende lokale omstandigheden. De voorgestelde
wijzigingen zullen daarin, naar ik verwacht, geen wezenlijke verandering brengen. Bestuursreglement omtrent sociale hygiëne in de niet-commerciële
horecaDe leden van de D66-fractie steunen het voorstel om in de niet-commerciële
horeca te komen tot bestuursreglementen omtrent sociale hygiëne. Zij
willen van de regering wel meer duidelijkheid over de vraag of, en zo ja welke
aanvullende eisen aan bestuursreglementen zullen worden gesteld. De SP-fractie
vraagt of er niet voldoende middelen moeten komen om mensen aan te stellen
die voldoende kennis hebben.Het ligt inderdaad in de bedoeling bij algemene maatregel van bestuur
vast te leggen welke zaken geregeld moeten worden in een bestuursreglement
voor de niet-commerciële horeca. Als onderwerpen voor een bestuursreglement
valt te denken aan: beperkingen aan het assortiment alcoholhoudende dranken,
beleid ter promotie van alcoholvrije dranken en voorschriften over de prijsverhouding
tussen alcoholhoudende en alcoholvrije dranken. Kortom, het bestuursreglement
moet waarborgen dat in sportkantines en andere niet-commerciële instellingen
verantwoord alcohol wordt verstrekt. Introductie van een bestuursreglement
is een praktische oplossing voor het thans nogal eens voorkomende probleem
van verenigingen en stichtingen met een bar in eigen beheer dat het moeilijk
is nieuwe bestuursleden te vinden die in het bezit zijn van een bewijsstuk
sociale hygiëne. Het gaat in deze gevallen niet om aan te stellen personeel,
maar om vrijwilligers die bereid zijn in het bestuur zitting te nemen. Grondslag voor reclamebeperkingDe leden van de VVD-fractie vragen mij nadrukkelijk waarom het verbod
tot alcoholreclame is voorgesteld en of dit beter werkt dan de Code voor alcoholhoudende
dranken. De leden van de CDA-fractie zijn van oordeel dat op het kabinet de
plicht rust om voldoende te motiveren op grond waarvan de onderhavige grondslag
wordt voorgesteld en vragen naar de noodzaak om deze «stok achter de
deur» te plaatsen. Verder vragen de laatstgenoemde leden of duidelijkheid
verschaft kan worden over de status van modieuze dranken als «alcopops»,
«shooters» en mixdranken in relatie tot de code en wanneer het
regeringsstandpunt over de evaluatie van de werking en de effectiviteit aan
de Tweede Kamer zal worden aangeboden. De leden van de SP-fractie vragen of
de regering kan aangeven hoe en wanneer zij van de bevoegdheid krachtens de
onderhavige grondslag gebruik zou willen maken en of voorts kan worden toegelicht
hoe het op dit moment met de zelfregulering is gesteld. Verder vragen de leden
van de fracties van RPF en GPV een nadere toelichting op de voorgestelde wettelijke
grondslag voor een algemene maatregel van bestuur ter beperking van alcoholreclame
en welke motieven daaraan ten grondslag liggen; deze leden vragen eveneens
waarop de regering haar vermeende positieve oordeel over de code, zoals verwoord
in de memorie van toelichting, baseert, alsmede of de evaluatie van de werking
en de effectiviteit van de code al heeft plaatsgevonden, en zo ja, waarom
de Tweede Kamer deze evaluatie nog niet heeft ontvangen, dan wel zo niet,
of het oordeel van de regering dan niet voorbarig is. Tot slot vragen deze
leden of de conclusie mag worden getrokken dat voornoemd oordeel over de zelfregulering
betrekkelijk is, en zo ja, of een veel verdergaande wettelijke regeling dan
niet meer in de rede ligt. De leden van de SGP-fractie vragen waarom ik slechts
een «stok achter de deur» wil, terwijl uit preventie-overwegingen
met name voor jongeren een wettelijke regeling voor reclame-uitingen of –
nog beter – een verbod op alcoholreclame wenselijk is, waaraan deze
leden toevoegen dat op ruimere gronden dan alleen in het belang van de volksgezondheid
regels moeten worden gesteld met betrekking tot de inhoud van alcoholreclame,
bijvoorbeeld als de openbare orde en zedelijkheid in het geding zijn.Al deze vragen beantwoord ik achtereenvolgens als volgt. Als ik de vraag
van de VVD-fractie letterlijk moet opvatten, dan is er sprake van een misverstand:
ik stel namelijk geen verbod op alcoholreclame voor. In reactie op de vraag
van de CDA-fractie wil ik benadrukken dat de bedoelde motivering in de memorie
van toelichting in voldoende mate is geschied en dat de noodzaak voor deze
«stok achter de deur» duidelijk is aangegeven. Desalniettemin
ware het in deze paragraaf hiernavolgende te beschouwen als een aanvulling
hierop.Als uitvloeisel van de motie van het lid Janmaat-Abee c.s. (kamerstukken
II, 1986–1987, 19 243, nr. 9) in het kader van de nota «Alcohol
en samenleving» kwam op 1 september 1990 de Code voor alcoholhoudende
dranken van de gehele alcoholbranche tot stand. Sindsdien heeft de STIZA jaarlijks
een rapport over het functioneren van de code opgesteld. Uit deze eigen evaluaties
blijkt dat de code in het algemeen redelijk is nageleefd en naar behoren functioneert,
aldus de STIZA. Nu is het zaak, mede gezien de vragen ter zake van de leden
van de fracties van de VVD, CDA, SP, RPF, GPV en SGP, een formeel standpunt
te bepalen over de evaluatie van de werking in de praktijk van de Code voor
alcoholhoudende dranken. Dat gebeurt hierna. Het heeft jaren geduurd vooraleer
zo'n standpunt is bepaald. Daar zou kritiek op kunnen zijn, maar een belangrijk
gevolg is wel dat de branche voldoende tijd is gegund om orde op zaken te
stellen.Bij de standpuntbepaling heeft als toetsingscriterium de vraag centraal
gestaan of de code een betekenisvolle bijdrage levert aan het alcoholmatigingsbeleid. Naar mijn oordeel heeft de code tot medio jaren negentig
redelijk gewerkt, maar is er de laatste jaren de sleet in gekomen en worden
de grenzen al te zeer afgetast, alsmede regelmatig ook overschreden. Deze
negatieve ontwikkeling valt voor een beperkt deel te verklaren – maar
daarmee nog niet te billijken – uit de internationale concurrentie (buitenlandse
bierbrouwers schromen bijvoorbeeld niet om reclame te maken op shirts van
voetballers, bij bokswedstrijden, autoraces et cetera). Positief is dat de
zelfreguleringsslogan «Geniet, maar drink met mate.» inmiddels
zo bekend is geworden (overigens omdat er veel alcoholreclame op televisie
is). Verder mag niet onvermeld blijven dat de branche een interne klachtenprocedure
kent, enerzijds ten einde de individuele fabrikanten en importeurs in het
gareel te houden en anderzijds ter voorkoming van formele klachten bij de
Reclame Code Commissie. Relevant is ook dat de Vereniging van Nederlandse
Slijters en Wijnhandelaren (VNSW) op 11 november 1997 uit de zelfregulering
is gestapt, omdat men niet langer kon instemmen met de naar het oordeel van
de zelfstandige slijters slechte (spontane) naleving van de code binnen bepaalde
sectoren van de alcoholbranche. Door opzegging van de code heeft de VNSW steun
willen geven aan de thans door mij voorgestelde wettelijke grondslag voor
een besluit inzake beperking van alcoholreclame.Bij zelfregulering is er in de praktijk geen sprake van actief toezicht
door een onafhankelijke partij. Het probleem is dat bij dit soort codes weinig
mensen genegen zijn tot het indienen van klachten (behalve als het om klachten
over de goede zeden of het fatsoen gaat). Het heeft dan ook weinig zin om
uitsluitend te kijken naar de jurisprudentie van de Reclame Code Commissie.
Dat is slechts een beperkte maatstaf. Daarom heb ik voor het bepalen van mijn
standpunt gebruik gemaakt van de evaluatierapporten van de STIZA, gegevens
van het Commissariaat van de Media en van de Stichting Alcoholpreventie (STAP),
welke laatste organisatie ik een beperkte stimuleringsbijdrage verstrek. De
STIZA-evaluatierapporten geven inzicht in de eigen interventies binnen de
branche als er naar hun oordeel sprake is van overtredingen. Het betrof in
1997 ruim 40 interventies. De activiteiten van STAP resulteerden in 1998 in
meer dan 20 klachten, waarvan de meerderheid door de Reclame Code Commissie
is toegewezen.De hoofdpunten van mijn kritiek op de code vat ik hierna samen.– Sportsponsoring, vooral door de brouwers, is sinds 1990 sterk
in volume toegenomen. De laatste paar jaar is bierreclame bij sportevenementen
en -wedstrijden, met name van tennis en voetbal, dan ook al te zichtbaar geworden.
Twee grote biermerken staan nummer 3 en 5 op de lijst van grootste sportsponsors.
Ik beschouw dit in het licht van de afspraak eind jaren tachtig dat het verbinden
van een merknaam aan een sportief evenement mogelijk moest blijven (ten einde
het voortbestaan van de Amstel Gold Race niet in gevaar te brengen). Wat nu
echter in de praktijk gebeurt, blijft daartoe bij lange na niet beperkt. Er
wordt immers op grote schaal en met grote formaten reclame gemaakt bij de
sportevenementen, waaraan men de eigen merknaam heeft verbonden (bijvoorbeeld
de Heineken Trophy, Amstel Cup en Grolsch Open). Bovendien worden de meeste
van deze evenementen ook nog eens langdurig uitgezonden via televisie, zodat
het bereik van de reclame-uitingen vanzelfsprekend zeer sterk toeneemt, hetgeen –
naar ik aanneem – ook de bedoeling van de sponsors is. Echter, feitelijk
worden sport en drank op deze manier zo stevig met elkaar geassocieerd dat
weinig tot niets meer overblijft van het oude adagium dat actieve sport en
alcohol gescheiden van elkaar horen te blijven. Een meer terughoudende benadering
is hier zeker op zijn plaats.– De sponsoring van en reclame bij jongeren- en muziekevenementen
is in de afgelopen jaren eveneens fiks gegroeid. Het gaat dan bijvoorbeeld om festijnen als de «FFWD Heineken Dance Parade»
in Rotterdam, de «Zomergoud Beachgames» en de «Heineken
Night of the Proms». Op de toptien van grootste sponsoren van jongerenevenementen
komen twee biermerken voor, op de eerste en de zesde plaats. Deze in het kader
van het alcoholmatigingsbeleid onwenselijke ontwikkeling ware onder meer te
beschouwen in het licht van code-artikel 26: «De leden van de branche
zullen bij sponsoring van evenementen terughoudendheid betrachten in hun reclame-uitingen
voor alcoholhoudende dranken ten aanzien van kwetsbare groepen, met name minderjarigen.».– Sponsoring van televisieprogramma's heeft helaas eveneens een
grote vlucht genomen. Zo worden de filmuitzendingen op bepaalde televisiezenders
gesponsord door een bekend biermerk, heeft een popmuziekprogramma voor jongeren
op een van de commerciële zenders zelfs de naam van een ander traditioneel
biermerk in de titel en is er op een echte jongerenmuziekzender als MTV eveneens
sprake van programmasponsoring («Ministry of Sound») door een
Nederlandse bierbrouwer. Een ander voorbeeld is de sponsoring door onder meer
een wodka-merk van door het jongerenmuziektelevisiekanaal TMF georganiseerde
jeugdevenementen, zoals R & B Danceparties. Deze evenementen worden aangekondigd
in de reclameblokjes van TMF, waarbij de namen van de sponsors genoemd en
getoond worden. Volgens de eigen kijkcijfers van TMF is driekwart van de doelgroep
tussen de 13 en 19 jaar. Een en ander strookt naar mijn mening niet met de
code, in het bijzonder niet met de daarbij behorende volgende intentie: «Ten
slotte zullen de leden van de branche de nodige terughoudendheid betrachten
ten aanzien van: «...; g. het hanteren van reclame-instrumenten bij
jongerenprogramma's en jongerenactiviteiten, ...; h. de sponsoring van programma's.».
Dit klemt des te meer daar het hier gaat om jongerenprogramma's, zodat ook
enkele bepalingen inzake minderjarigen in dit verband van toepassing zijn.
Bij deze constateringen voel ik mij gesteund door het Commissariaat voor de
Media dat onlangs scherpe veroordelingen heeft uitgesproken en fikse boetes
heeft opgelegd, onder meer aan Veronica voor het «... veelvuldig, langdurig
en prominent ...» in beeld brengen van het logo van een hiervoor bedoeld
biermerk tijdens door dat biermerk gesponsorde televisieprogramma's. Volgens
het commissariaat is er sprake van sluikreclame, hetgeen volgens de Mediawet
is verboden. Het Commissariaat voor de Media vindt dat het de spuigaten uitloopt
met dergelijke uitingen en zal dan ook binnenkort meer programma's onder de
loep nemen, waaronder één van de hiervoor bedoelde popmuziekprogramma's
voor jongeren.– Het laatste hoofdpunt van kritiek op het functioneren van de Code
voor alcoholhoudende dranken in de praktijk betreft het feit dat er in veel
alcoholreclame nog steeds een verband wordt gesuggereerd tussen drinken en
sociaal of seksueel succes. Op de keper beschouwd is het zo dat veel reclamespots
ter promotie van alcoholhoudende dranken eigenlijk alleen maar succesvolle
mannen en aantrekkelijke vrouwen tonen die het geweldig naar hun zin hebben,
maar nimmer de werkelijkheid laten zien, bijvoorbeeld dat je van veel bier
drinken een dikke buik krijgt of dat na overvloedige alcoholconsumptie de
seksuele prestaties juist minder worden, althans bij mannen. Een en ander
is bij uitstek het geval in de reclamespots voor exotische discodrankjes,
waarvan de marketing naar mijn waarneming is gericht op jonge meisjes. Dit
alles ondanks de bepaling «Reclame-uitingen mogen niet de indruk wekken
dat het nuttigen van alcoholhoudende dranken een bijdrage levert aan sociaal
of seksueel succes» in artikel 15 van Richtlijn 89/552/EEG van de Raad
van de Europese Unie betreffende de coördinatie van bepaalde wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten inzake de uitoefening van
televisie-omroepactiviteiten («Televisie zonder grenzen»)
(PbEG L 202), welke bepaling letterlijk is overgenomen in de code.Daarnaast is er de volgende kritiek op specifieke punten.– «Alcopops» vallen, zoals de leden van de CDA-fractie
terecht opmerken, inderdaad gewoon onder de definitie van alcoholhoudende
dranken en daarmede onder de werkingssfeer van de code. Hiermee is echter
niet alles gezegd; het gaat mij om andere zaken, zoals dat de merk- of soortnaam
van «alcopops» niet de indruk mag wekken dat het om frisdrank
of limonade gaat, dat het alcoholpercentage duidelijk en expliciet op het
etiket wordt vermeld, dat men daarop geen jongeren aansprekende thema's, symbolen
of idolen gebruikt en dat ze in het schap op de supermarkt bij het bier en
de wijn, en niet bij de limonades, staan. Naar mijn opvatting moeten de genoemde
beperkingen een integraal onderdeel van de code gaan vormen, waaraan ik overigens
toevoeg dat het onderhavige wetsvoorstel al voorziet in de oplossing van de
«schapproblematiek», maar dat hoeft geen belemmering te vormen
om er ook in de code de juiste aandacht aan te geven.– Bij tijd en wijle duiken er toch weer reclame-uitingen op, waarbij
in de uiting zelf een relatie met (top)sport wordt gelegd of op zijn minst
gesuggereerd. Als voorbeeld moge dienen de straataffiches voor ons grootste
biermerk tijdens het laatste Wereldkampioenschap voetbal. Verder heeft een
bierbrouwer een virtuele «Sports Bar» op Internet. Dit soort zaken
acht ik in strijd met de code, niet alleen in het algemeen met de geest daarvan,
maar ook met de letter en wel met artikel 20, lid 1.– Proeverijen in de detailhandel vinden – ondanks dat dit
verboden is in de code en in de Drank- en Horecawet – nog steeds plaats.
De ratio achter dit verbod is dat er een scheiding moet zijn tussen tappen
(verkoop voor gebruik ter plaatse) en slijten (verkoop voor gebruik elders
dan ter plaatse). Er mag dus niet in de winkel of in de slijterij alcohol
geschonken worden; wél in aparte proeflokalen, afgescheiden van de
slijtlokaliteit of de winkel. Toen de branche, in samenspraak met de regering,
destijds de desbetreffende wettelijke verbodsbepaling overnam in de code was
de bedoeling en ook de verwachting dat dit zou leiden tot een beter naleving
door de achterban. Dit is helaas nog geen bewaarheid geworden. Hierover zal
ik opnieuw met de branche in overleg treden.– Het «Gedragsadvies Horeca» is zeker niet zonder betekenis
voor een verantwoorde alcoholverstrekking, maar moet helaas al vele jaren
door het leven als een los ingevoegd vel bij het code-boekje. Ik zal er bij
de branche op aandringen dat dit gedragsadvies nu eindelijk ook integraal
in de code wordt opgenomen.– «Piekuren» in de horeca (bier tijdelijk voor een gulden
per glas) zijn naar mijn oordeel over het algemeen een overtreding, omdat
de branche in de code heeft bepaald dat het verstrekken van drank tegen een
symbolische vergoeding is verboden en men in de toelichting op de code heeft
gespecificeerd dat daarmee een prijsstelling is bedoeld die lager dan of gelijk
is aan de helft van de reguliere verkoopprijs. Mede gezien het verband tussen
«happy hours», piekuren, alcoholmisbruik en redeloos geweld op
straat acht ik dit een zwaarwegend punt.Alles bij elkaar genomen, moet ik tot de conclusie komen dat de Code voor
alcoholhoudende dranken niet voldoende betekenisvol is voor en slechts een
beperkte bijdrage levert aan het alcoholmatigingsbeleid van de regering. Ik
wil dan ook in overleg met de gehele alcoholbranche komen tot een nieuwe,
stevig aangescherpte zelfregulering, inclusief afspraken over een actief toezicht
en duidelijker sanctionering. Daarin zullen niet alleen bestaande
bepalingen moeten worden aangescherpt en nieuwe bepalingen moeten worden toegevoegd,
maar zal ook de reikwijdte en werkingssfeer moeten worden uitgebreid ten einde
een en ander beter te laten aansluiten op de voortschrijdende veranderingen
in de werkelijkheid, vooral op mediaterrein en in de sfeer van de marketing.Dit is echter niet de enige reden – nu ben ik weer terug bij de
concrete vragen van enkele fracties – voor de noodzaak van onderhavige
«stok achter de deur»-bepaling. Die is namelijk mede gelegen in
het feit dat artikel 15 van voornoemde Richtlijn «Televisie zonder grenzen»
destijds door de branche is overgenomen in de code en niet middels de Drank-
en Horecawet is geïmplementeerd. Implementatie van richtlijnen kan en
mag weliswaar onder voorwaarden via zelfregulering (hoewel de Europese Commissie
er bepaald geen voorstander van is), maar daarbij geldt dan ten minste de
voorwaarde dat de overheid een wettelijk «vangnet» moet hebben.
In dit licht bezien, is de onderhavige «kapstok»-bepaling nodig. Grondslag voor alcoholverbod in voetbalstadions en enkele
andere categorieën van instellingenDiverse fracties hebben vragen gesteld over het voorstel om in de wet
een grondslag op te nemen voor een bij algemene maatregel van bestuur in te
stellen alcoholverbod bij diverse soorten instellingen.De opmerkingen van de fracties van D66, GroenLinks en de SP over het verbod
op alcoholverstrekking in onderwijsinstellingen beschouwt de regering als
steun voor de gekozen benadering. Het ligt mijns inziens in de rede, zoals
deze fracties ook aangeven, voor scholen – en zelf zou ik daar ziekenhuizen
aan willen toevoegen – eerder actie te ondernemen dan voor de instellingen
van maatschappelijke dienstverlening en sociaal-cultureel werk, waar het wenselijk
is eerst nog onderzoek te doen.Een grondslag voor een verbod op de verkoop van alcohol in voetbalstadions
ondervindt evenzeer steun. Het is niet mogelijk zo'n verbod op alcoholverstrekking
ook te laten gelden als er in het stadion niet gevoetbald wordt (tijdens popconcerten
bijvoorbeeld), omdat de wettelijke mogelijkheid is beperkt tot de tijden waarop
de stadions open zijn voor wedstrijden van het betaald voetbal. Overigens
heb ik in de memorie van toelichting gesteld dat een algemene maatregel van
bestuur, waarin alle betaald voetbalwedstrijden worden drooggelegd, pas zal
worden geïntroduceerd als zelfregulering door de verantwoordelijke organisaties,
in het bijzonder vanuit de KNVB, tot onvoldoende resultaten blijkt te leiden.
Een zodanige wettelijke maatregel zou tevens betrekking hebben op internationale
voetbalevenementen in ons land, zoals het Europese Kampioenschap in 2000.
Overigens is in het «Overheidskader beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen
EK 2000» inmiddels bepaald dat in de stadions dan geen (algehele) verkoop/verstrekking
van alcoholhoudende dranken zal plaatsvinden en dat er buiten de stadions
rond publieke plaatsen waar supporters evenementen worden aangeboden en rond
verblijfplaatsen van supporters geen verstrekking van alcoholhoudende dranken
plaatsvindt met inachtneming van de door de burgemeester te stellen voorwaarden.Bij een verstrekkingsverbod voor de instellingen, bedoeld in artikel 17,
tweede lid, sub c, is het niet mijn bedoeling dit ook betrekking te laten
hebben op gebouwen met een woonfunctie, zoals bejaardenoorden. Dit zou de
bewoners namelijk in hun persoonlijke vrijheid belemmeren. De mening van GroenLinks
in deze deel ik dan ook. Nieuwe omschrijving van het begrip inrichtingNaar aanleiding van de vragen van de D66-fractie over het nieuwe begrip
inrichting merk ik het volgende op. Het nieuwe begrip houdt in dat de aanvrager
van een vergunning voor de uitoefening van het horecabedrijf zelf bepaalt
welk deel van een besloten ruimte hij tot zijn inrichting wil rekenen. Dat
deel moet aan de inrichtingseisen voldoen en moet op zichzelf weer een besloten
ruimte zijn, met dien verstande dat terrassen buiten die besloten ruimte kunnen
vallen. Terrassen behoren wel tot de inrichting en moeten, ongeacht of zij
in de open lucht of in een besloten ruimte zijn gesitueerd, in de onmiddellijke
nabijheid liggen van de horecalokaliteit. Ten aanzien van terrassen in winkels
is de eis strikter; deze dienen direct aan te sluiten op de lokaliteit. Dit
is gedaan om te voorkomen dat in winkels alcohol kan worden geschonken op
losse «eilandjes» in de winkel. De beursgebouwen zijn alle tevens
horeca-inrichting. De alcoholverstrekking aldaar kan plaatsvinden in horecalokaliteiten
of op terrassen die in de onmiddellijke nabijheid daarvan liggen. Afschaffing van ontheffingenpraktijkDe leden van de fractie van D66 hebben een aantal vragen over het afschaffen
van ontheffingen.Vooraf merk ik op dat het uitsluitend gaat om het afschaffen van door
de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport te verlenen ontheffingen.
Thans worden per jaar tussen de 1200 en 1600 ontheffingsaanvragen behandeld.
De voorgestelde wijzigingen – ik wijs bijvoorbeeld op de verlaging van
de leeftijdsgrens voor leidinggevenden en de wijziging van het inrichtingenbegrip
in combinatie met de wijziging van de artikelen 9 tot en met 13 – maken
de ontheffingsmogelijkheid overbodig. Er ontstaat naar mijn mening hierdoor
niet een ongewenste rigide situatie. De eisen die worden gesteld zijn zo essentieel
dat een ontheffingensysteem daar niet bij past. Uitbreiding gronden tot weigering en intrekking van de
vergunningDe leden van de D66-fractie stellen de vraag aan de orde welke bevoegdheden
gedeputeerde staten hebben als zij een gemeentelijke verordening onacceptabel
vinden nu geen goedkeuring van dit college op de verordeningen meer is vereist.Het is niet de bedoeling dat gedeputeerde staten bevoegdheden houden ten
aanzien van lokale verordeningen krachtens de Drank- en Horecawet, net zomin
als zij deze op dit moment hebben ten aanzien van de meeste andere gemeentelijke
verordeningen. De mogelijkheid voor de provinciale bestuurders is, zoals de
fractie van D66 terecht opmerkt, in het wetsvoorstel beperkt tot het zonodig
ter (spontane) vernietiging voordragen van verordeningen aan de Kroon. Overigens
zullen gedeputeerde staten nog wel belast blijven met de beslissing op aanvragen
voor een Drank- en Horecawet-vergunning als de gemeente zelf vergunninghouder
wenst te zijn. Een dergelijke aanvraag moet dan worden getoetst aan de wet
en aan de gemeentelijke verordeningen, omdat immers ook gemeenten zelf zich
moeten houden aan beperkingen en voorschriften die zij andere ondernemers
oplegt. Consultatie van betrokken organisatiesDe leden van de SP-fractie vragen om een reactie van de regering op de
gememoreerde uitlatingen van het Overlegplatform Drank- en Horecawet.In de afgelopen jaren is met de alcoholbranche meermalen overleg gevoerd over dit wetsvoorstel en zijn de afzonderlijke maatregelen
besproken. In dat kader zijn dezerzijds concessies gedaan en is in overwegende
mate tegemoet gekomen aan de reële praktijkbezwaren van de alcoholbranche.
Daarom wil ik daarover nu slechts opmerken dat ik die houding van de alcoholbranche
betreur.Over de vragen van deze leden inzake door het NIGZ naar voren gebrachte
punten, voor zover hiervoor al niet aan de orde gesteld, het volgende. Er
is vooral om inhoudelijke redenen gekozen voor de constructie van een grondslag
voor een algemene maatregel van bestuur en niet voor een rechtsreeks werkend
verbod op de alcoholverkoop in stadions voor het betaalde voetbal. Het kabinet
heeft in dit stadium nog het voordeel van de twijfel willen geven aan de zelfregulering
van de KNVB in overleg met de betrokken gemeentebesturen.Voor scholen is daarentegen vooral om technische redenen (zie de onvermijdelijk
enigszins gedetailleerde regelgeving in het Besluit beperking verkoop en gebruik
tabaksproducten krachtens de Tabakswet) gekozen voor delegatie. Tenslotte
lijkt het mij opportuun de gevolgen van alcoholbeperking in sportaccommodaties
te gaan onderzoeken. Het komt mij namelijk voor dat te zijner tijd, en mede
afhankelijk van de uitkomsten van zo'n onderzoek, nadere alcoholmatigingsmaatregelen
in deze sector wenselijk zijn en voordelen opleveren in termen van verkeersveiligheid
en gezondheidsbescherming. Handhaving en bestuurlijke boetenHet antwoord op de vragen van de leden van de fracties van het CDA en
de SP over bestuurlijke boetes heb ik al aan het begin van deze nota gegeven.
De vraag hoe horecabedrijven thans worden gecontroleerd op het blijven schenken
aan klanten die aangeschoten of dronken zijn is – deels – ook
al beantwoord. Hier zij nogmaals benadrukt dat zowel het Wetboek van Strafrecht
als de Drank- en Horecawet en de Code voor alcoholhoudende dranken hieromtrent
verscheidene bepalingen kennen. Verboden is bijvoorbeeld het toelaten van
de aanwezigheid van dronken personen, de verkoop van alcohol aan dronken personen,
het dronken voeren van kinderen en het onder dwang laten drinken. Het is mij
niet bekend hoe vaak men een overtreding van deze artikelen constateert, casu
quo hoeveel veroordelingen ter zake zijn uitgesproken.De leden van de CDA-fractie vragen of het waar is dat het Openbaar Ministerie
in Alkmaar voornemens is ruimere toepassing van artikel 252 van het Wetboek
van Strafrecht te bevorderen.De gememoreerde berichtgeving hierover in de media is onjuist. Wel zijn
in twee Noord-Hollandse gemeenten in het kader van geïntegreerd horecabeleid
recent afspraken over veilig uitgaan gemaakt met horeca-ondernemers. In dit
verband is de horecabranche nadrukkelijk gewezen op de strekking en reikwijdte
van artikel 252 van het Wetboek van Strafrecht.De leden van de CDA-fractie vragen wanneer de resultaten bekend zullen
zijn van de onderzoeken die erop gericht zijn meer inzicht te verkrijgen in
de ernst en de omvang van de problematiek van drugs en verkeer. Ook willen
zij weten of in die onderzoeken gekeken wordt naar de effecten van gecombineerde
consumptie van alcohol en drugs. Bovendien vragen deze leden wat de stand
van zaken is in het kader van de Europese Unie en of inmiddels meer inzicht
bestaat in het antwoord op de vraag of aanvullende regelgeving nodig is over
rijden onder invloed van andere rijgevaarlijke stoffen.De Minister van Verkeer en Waterstaat heeft mede namens de Minister van
Justitie en mij op 15 juli 1998 een beleidsnotitie over drugs en verkeer aan
de Tweede Kamer aangeboden. Daarin is gemeld dat aan de universiteiten
van Groningen en Limburg subsidie is verleend voor een gezamenlijke studie
naar de invloed van MDMA op het rijgedrag in verschillende experimentele situaties,
maar ook in het «gewone» verkeer. Dit onderzoek loopt tot eind
1999. Daarnaast is de SWOV onlangs een vervolgonderzoek gestart ten einde
een landelijk representatief beeld te krijgen van de aard en omvang van druggebruik
in het verkeer. De resultaten worden medio 1999 verwacht. In dit SWOV-onderzoek
wordt ook gekeken naar het gecombineerd gebruik van drugs en alcohol. In Europees
verband werkt men inmiddels gezamenlijk aan het zoeken naar oplossingen voor
de problematiek van rijgevaarlijke middelen en verkeer. Men streeft onder
meer naar het goed afstemmen van onderzoek, zodat in de toekomst de gegevens
beter vergelijkbaar worden. Een ambtelijke werkgroep bekijkt of – in
navolging van België en Duitsland – aanvullende regelgeving nodig
is met betrekking tot (een aantal) illegale drugs.Dit staat los van de recente politieke discussie over de wenselijkheid
van verlaging van het wettelijk toegestane bloedalcoholgehalte van 0,5 naar
0,2 promille. NotificatieBij nader inzien is besloten dit voorstel van wet zekerheidshalve te notificeren
(30 december 1998; notificatienummer 98/0592/NL) aan de Commissie van de Europese
Gemeenschappen ter voldoening aan artikel 8, eerste lid, van richtlijn 98/34/EG
van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 22 juni 1998
betreffende een informatieprocedure op het gebied van normen en technische
voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij
(PbEG L 204), zoals gewijzigd bij richtlijn nr. 98/48/EG van 20 juli 1998.
Tevens zal melding plaatsvinden aan het Secretariaat van de Wereldhandelsorganisatie,
ter voldoening aan artikel 2, negende lid, van de op 15 april 1994 te Marrakech
tot stand gekomen Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (Trb.
1994/235). B. ARTIKELSGEWIJZE BEHANDELING AlgemeenIn het besef van het grote belang van een goede naleving en effectieve
controle van de onderhavige regelgeving heeft het lid Van de Camp van de CDA-fractie
onder stuk nummer vier al in een vroegtijdig stadium een amendement ingediend,
waarbij de toevoeging van een evaluatiebepaling wordt voorgesteld. De leden
van de fracties van de RPF en van het GPV stellen vragen over een evaluatiebepaling.Het amendement strekt ertoe de voorgestelde maatregelen binnen een periode
van drie jaar op hun functioneren in de praktijk te evalueren. Dit lijkt mij
een zinvolle wettelijke verplichting en ik treed dit amendement dan ook positief
tegemoet, al zou ik de voorkeur geven aan een iets langere periode (bijvoorbeeld
vier jaar na het in werking treden van de wet). Artikel 1De leden van de D66-fractie vragen of een feestje waar mensen, als bijdrage
in de kosten, van te voren een vast bedrag betalen onder niet bedrijfsmatige
verstrekking van alcohol tegen betaling valt.Het antwoord op deze vraag luidt bevestigend. Dit is overigens niets nieuws.
In de huidige wet heeft de werkzaamheidsvergunning als bedoeld in artikel
3, eerste lid, onder c, betrekking op deze situatie. Deze sociëteitsvergunning
heeft als achtergrond de situatie dat mensen die een onderlinge
band hebben samen onder meer alcohol nuttigen en de kosten daarvan gezamenlijk
dragen. Deze praktijk moet onder het vergunningenstelsel blijven, omdat anders
een belangrijk deel van de alcoholverstrekking buiten de huiselijke kring
niet onder de vergunningsplicht zou vallen. Een van de gevolgen daarvan zou
bijvoorbeeld zijn dat schuurfeesten een volstrekt ongecontroleerde legale
activiteit worden. Artikel 6In antwoord op enkele vragen van de leden van de CDA-fractie kan ik berichten
dat de algemene maatregel van bestuur inzake de inrichtingseisen tegelijk
met het onderhavige artikel en met het artikel, dat voorziet in het vervallen
van de ontheffingsmogelijkheid, in werking zal moeten treden. Het is mijn
bedoeling de voorbereiding daarvan spoedig na afloop van uw behandeling van
het onderhavige wetsvoorstel te starten. Ik zal daarbij naar deregulering
streven.Ten aanzien van de verkoopvrije ruimte heb ik al opgemerkt dat ik denk
aan het stellen van minimale maten voor de uitvoering van de sluis. Die eis
zal ik zodanig formuleren dat de slijterij als een apart gesitueerde winkelruimte
zal worden ervaren. Artikel 10, tweede lidDe vraag van de leden van de CDA-fractie of dit artikel zo moet worden
gelezen dat proeverijen in verkooplokaliteiten niet mogelijk zijn, beantwoord
ik bevestigend. Overigens is dit ook thans al niet mogelijk. In het kader
van de aanscherping van het alcoholmatigingsbeleid past mijns inziens geen
liberalisering op dit punt. In de huidige wet is het inderdaad mogelijk proeflokalen
afgescheiden van een slijterij of wijnhandel in te richten. Dit blijft mogelijk,
maar zal voorbehouden blijven aan degenen die de daarvoor benodigde bouwkundige
en financiële inspanningen willen plegen. Het voorstel van het Overlegplatform
Drank- en Horecawet houdt een liberalisering in, waarvoor ik niet voel. Overigens
is het voorstel van de branche vanuit handhavingsoogpunt onuitvoerbaar. Artikel 11a, eerste lidEen café-restaurant in een warenhuis eist – dit in antwoord
op een vraag van de leden van de SGP-fractie – een afscheiding tussen
de horeca-eenheid, die de inrichting in de zin van de Drank- en Horecawet
zal zijn, en de rest van het warenhuis. In de rest van het warenhuis kan alle
mogelijke kleinhandel, waaronder de verkoop van wijn, plaatsvinden. Voor dit
laatste geldt overigens ingevolge artikel 15, tweede lid (nieuw), dat dit
alleen mag als onderdeel van een gevarieerd assortiment aan levensmiddelen.
Speciaalzaken in levensmiddelen mogen nu alcohol verkopen. Dit blijft zo.
De voorgestelde wijziging houdt in dat winkels met een geheel ander assortiment
(bijvoorbeeld CD's, spijkerbroeken of wenskaarten) geen alcohol meer zullen
mogen verkopen. Artikel 15De leden van de CDA-fractie nodigen het kabinet uit nog eens nadrukkelijk
in te gaan op het feit dat tabakswinkels niet onder de vrijstelling van artikel
15 vallen.In het voorgestelde tweede lid van artikel 15 wordt onder meer gesproken
van «winkels waarin in overwegende mate levensmiddelen... worden verkocht».
Rookwaren zijn geen levensmiddelen maar genotmiddelen. Het voorstel houdt
dus in dat tabakswinkels geen zwak-alcoholhoudende dranken (meer) mogen verkopen.
Dit voornemen is geheel in lijn met een van de uitgangspunten van het regeringsbeleid
voor riskante genotmiddelen, namelijk om de verkoopkanalen van
de diverse (potentieel) verslavende stoffen zoveel mogelijk gescheiden te
houden. Artikel 16Naar aanleiding van de vragen van de leden van de CDA-fractie herhaal
ik op dit moment nog niet te denken aan de introductie van een speciale leeftijdskaart.
Er zijn mijns inziens voldoende documenten beschikbaar aan de hand waarvan
betrouwbaar kan worden vastgesteld of de vereiste leeftijd is bereikt. Mochten
zich in de praktijk problemen voordoen met de leeftijdsvaststelling door de
alcoholverstrekkers, dan kan altijd nog worden overwogen een speciale leeftijdskaart
te (laten) introduceren.Voor de toegang tot gewone café's wordt geen leeftijdsgrens voorgesteld,
wel voor de grotere dansgelegenheden. Door de combinatie van de wettelijke
eis dat de leeftijd altijd moet worden vastgesteld, tenzij er niet de geringste
twijfel bestaat dat betrokkene inderdaad 16 jaar of ouder, dan wel 18 jaar
of ouder, is, en een gerichte extra handhavingsinspanning verwacht ik een
redelijke tot behoorlijke naleving. De vergelijking met de huidige praktijk
van krasloten acht ik niet juist, alleen al niet omdat kopers van krasloten
niet door een deur gaan met een portier ervoor.Op de vragen van de fracties van de RPF en het GPV ben ik hiervoor al
grotendeels ingegaan. Tegen een algemeen verbod tot cafébezoek van
jongeren is in te brengen dat jongeren, maar bijvoorbeeld ook ouders met kinderen,
dan geen horecabedrijf meer zouden mogen bezoeken, terwijl daar voor het nuttigen
van een hapje of alcoholvrij drankje niets op tegen is. Vaak ook worden horeca-activiteiten
gecombineerd met tal van maatschappelijke en culturele evenementen waar jongeren
dan niet meer aan zouden kunnen deelnemen. Artikel 17a, eerste lid, sub aDe leden van de fracties van de RPF en het GPV vragen op welke wijze het
verbod van alcoholverkoop in bedrijfskantines in de praktijk zal worden gehandhaafd.Ik verwacht dat dit verbod over het algemeen spontaan zal worden nageleefd.
Hiertoe kan ALCON zonodig ook nog een voorlichtingsinspanning leveren. Overtreding
van dit artikel is een economisch delict. Het toezicht en de opsporing zal
primair berusten bij de inspectie W & V. Ook voor de ECD kan een taak
zijn weggelegd. Zonodig is het in laatste instantie uiteraard mogelijk de
vergunning in te trekken. sub bDe leden van de fracties van de RPF, het GPV en de SGP vragen naar de
beweegredenen om winkels in restaurants langs provinciale wegen niet te verbieden
zwak-alcoholhoudende drank te verkopen. De leden van de SGP-fractie vragen
de regering zo'n verbod alsnog op te nemen.De reden om winkels in wegrestaurants langs de provinciale wegen niet
op te nemen, is simpelweg dat dergelijke winkels thans niet of nauwelijks
bestaan en evenmin de verwachting bestaat dat zulke winkels er gaan komen.
Dit type winkel is nu eenmaal inherent aan het restaurant langs de autosnelweg.
Het heeft dan ook niet veel zin zo'n verbod alsnog op te nemen. De vraag of
verkoop voor directe consumptie in de wegrestaurants zelf onaangetast blijft,
moet ik bevestigend beantwoorden. De horeca langs de snelweg heeft een multifunctioneel
karakter en een verstrekkingsverbod voor dit type inrichtingen zou moeilijk
uitvoerbaar zijn. In dit verband heeft de horecabranche meermalen aangegeven
zijn verantwoordelijkheden goed te kennen. Artikel 17a, tweede lidDe leden van de VVD-fractie vragen wat een eventueel verbod om alcohol
te verstrekken in (delen van) sportaccommodaties voor gevolg zal hebben voor
het voortbestaan van sportverenigingen. De leden van de CDA-fractie wijzen
erop dat veel sportverenigingen en instellingen afhankelijk zijn van hun barinkomsten.
Zij vragen of onderzoek is verricht naar de effecten en consequenties van
het hier bedoelde verbod en zo ja, wat de uitkomsten daarvan waren, en zo
nee, of de regering bereid is onderzoek te starten. De leden van de CDA-fractie
vragen hoe de regering oordeelt over het voorstel van het Overlegplatform
Drank- en Horecawet om artikel 17a, tweede lid, sub b, in te trekken.In het kader van de bedrijfseffectentoets is vooralsnog alleen nagegaan
wat het effect zou zijn van een verstrekkingsverbod in stadions voor betaald
voetbal. Voor een verbod op alcoholverstrekking in andere (delen van) sportaccommodaties
en bepaalde andere instellingen is niet nagegaan wat de gevolgen zouden zijn.
Op dit moment ligt er ook geen concreet voornemen om de traditionele sportverenigingen
geheel droog te leggen. Vooraleer introductie van een alcoholverbod in bepaalde
accommodaties voor te stellen, zal eerst gedegen onderzoek moeten worden gedaan,
waarna in de nota van toelichting bij de desbetreffende algemene maatregel
van bestuur vanzelfsprekend uitgebreid zal worden ingegaan op de consequenties
van zo'n maatregel voor de betrokken verenigingen. Bovendien zal een eventueel
besluit op grond van artikel 17a in overleg met de daarbij mede betrokken
bewindspersonen worden voorbereid. Het voorstel van de branche om artikel
17a, tweede lid, sub b, in te trekken is dan ook niet overgenomen. Het is
immers noodzakelijk een instrument voorhanden te hebben waarmee de bedrijfsmatige
verstrekking van alcohol in bepaald soorten sportaccommodaties tegengegaan
kan worden. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan de «natte» bar
in zwembaden waar veel jeugdigen komen.De VVD-fractie wil ook weten of een verstrekkingsverbod in bepaalde categorieën
instellingen in zal houden dat ieder gebruik van alcohol binnen zo'n instelling
onmogelijk wordt.Deze vraag beantwoord ik ontkennend. Een eventueel verstrekkingverbod
op grond van artikel 17a, tweede lid, zal altijd alleen betrekking hebben
op het bedrijfsmatig verstrekken van alcohol, niet op het niet-bedrijfsmatig
schenken van alcohol aan gasten of het privé-gebruik van alcohol.De leden van de fracties van RPF en het GPV vragen naar de motieven om
de term «betaald voetbal» te gebruiken. De leden van de SGP-fractie
vinden dat het in de rede had gelegen het alcoholgebruik ook bij de amateursportbeoefening
aan banden te leggen. Zij menen dat «betaald voetbal» in het tweede
lid, sub a, vervangen moet worden door «sportevenementen».Een algemene maatregel van bestuur, waarin geregeld zou worden dat tijdens
wedstrijden in het betaald voetbal geen alcohol verstrekt mag worden, ligt
in het verlengde van de vigerende zelfregulering voor wedstrijden met een
verhoogd spanningsveld. Nu al geldt voor zulke wedstrijden een verbod op het
verstrekken van alcohol op het gehele stadionterrein, behoudens in niet vrij
voor het publiek toegankelijke ruimten. Bovendien moet gefouilleerd worden
op het meenemen van alcohol, flessen, blikjes, vuurwerk et cetera. Omdat de
meeste problemen in termen van agressie, vandalisme en openbare orde zich
voordoen bij wedstrijden in het betaalde voetbal, acht ik voorlopig alleen
daarvoor de onderhavige bevoegdheid nodig. Alcoholverboden dienen te worden
toegepast waar zich reële problemen of risico's voordoen. Dat is de ratio
van de hier voorgestelde bevoegdheid. Artikel 23De leden van de CDA-fractie vragen wat de positie van touringcars is in
relatie tot dit artikel. Touringcars zijn middelen voor personenvervoer. De
positie hiervan is geregeld in het voorgestelde derde lid van artikel 1. Op
deze vervoermiddelen is gedurende de tijd dat zij als zodanig worden gebruikt
de wet slechts gedeeltelijk van toepassing. Zo vallen zij niet onder de vergunningplicht,
maar wel onder de bepalingen betreffende de leeftijdsgrenzen, het verbod alcohol
te verstrekken als er gevaar bestaat voor de openbare orde, veiligheid of
zedelijkheid en het verbod personen jonger dan 16 jaar dienst te laten doen.Artikel 23, derde lid, heeft geen betrekking op touringcars; het gaat
daar om venten. Bezorgende melkhandelaren zijn geregeld in onderdeel b van
het derde lid en mogen ingevolge het voorstel alleen alcohol verstrekken als
zij beschikken over een vervoermiddel, waarin de klant naar binnen kan, en
als zij een gevarieerd assortiment aan levensmiddelen en kruideniersartikelen
aanbieden. Een melkhandelaar die alleen een traditioneel assortiment melkproducten
aanbiedt, mag derhalve geen alcohol verkopen. Artikel 26In antwoord op de vraag van de leden van de fractie van het CDA naar een
concreet voorbeeld wanneer «redelijkerwijs» moet worden aangenomen
dat bij of krachtens de wet gestelde verboden zullen worden overtreden, noem
ik de situatie waarin de bouwkundige voorzieningen zodanig zijn dat al onmiddellijk
bij exploitatie zal blijken dat er strijd met de wet is. Ter illustratie kan
dienen een aanvraag voor een slijterij die rechtstreeks in open verbinding
staat met een ruimte waarin een supermarkt zal worden gevestigd. Thans komt
het met regelmaat voor dat in deze situatie een vergunning moet worden verleend,
terwijl gebruikmaking van die vergunning onvermijdelijk tot een overtreding
van de Drank- en Horecawet leidt. Ook komt het voor dat de vergunningaanvrager
vooraf zelf aangeeft dat zijn bedrijfsformule inhoudt dat de wet zal worden
overtreden en dit ook via de publiciteit laat blijken.De leden van de CDA-fractie vragen verder of het gevaar bestaat dat op
een inrichting, waarvan de vergunning is ingetrokken op grond van problemen
op het terrein van de openbare orde, de openbare veiligheid of de openbare
zedelijkheid, een doem komt te rusten die doorwerkt naar mogelijke nieuwe
uitbaters en eigenaren.Een zodanige intrekking van de vergunning kan zijn oorzaak vinden in het
soort publiek dat de inrichting frequenteert, zodat deze daarmee wordt geïdentificeerd.
Zou snel na de intrekking heropening krachtens een nieuwe vergunning mogelijk
zijn, dan gaan de ongeregeldheden in het algemeen op de oude voet door, zo
leert de ervaring. Met andere woorden: er moet een tijd geen kans worden gegeven
aan een nieuwe uitbater, ten einde de slechte loop uit de zaak te halen. Als
de intrekking daarentegen zijn oorzaak vindt in de persoon van de uitbater,
moet voorkomen worden dat dezelfde persoon via een juridische constructie
(rechtspersoon) of stroman direct na de intrekking weer de verantwoordelijkheid
voor de zaak zou krijgen. Door de voorgestelde bepaling kan een en ander worden
gerealiseerd.De leden van de SP-fractie vragen waarom vrees voor verstoring van de
openbare orde geen grond is om een vergunning te weigeren.Een redelijk vermoeden van overtreding van artikel 17 is ingevolge het
voorgestelde onderdeel d van artikel 26, eerste lid, wel degelijk een weigeringsgrond.
Een gerechtvaardigde vrees dat zich bij de uitoefening van het
horecabedrijf openbare orde problemen zullen gaan voordoen, is dus een weigeringsgrond. Artikel 31, eerste lid, sub dIn antwoord op de vraag van de SGP-fractie merk ik op dat in artikel 31,
eerste lid, onder d, niet de vrees voor verstoring van de openbare orde als
zodanig een intrekkingsgrond is, maar concrete feiten die zich hebben voorgedaan
en die zich naar verwachting zullen herhalen als de vergunning niet wordt
ingetrokken. Voor het overige verwijs ik naar mijn antwoord bij artikel 26,
eerste lid, omdat het tweede lid van artikel 31 de mogelijkheid biedt de vergunning
in te trekken als in strijd is gehandeld met artikel 17. Het verschil tussen
beide bepalingen is dat het tweede lid een kan-bepaling is, zodat het aan
de gemeente is om te bepalen bij welk incident wel of niet het middel van
intrekking ware te gebruiken, terwijl het eerste lid gebiedt tot intrekking
over te gaan als de gemeente een ordeverstoring als meer dan een incident
taxeert, ongeacht de verwijtbaarheid van de leidinggevenden. Artikel 38De leden van de fracties van het CDA, de SP en de SGP vragen een toelichting
op mijn voorstel om de ontheffingsmogelijkheid van de burgemeester (het mogelijk
maken van het buiten horeca-inrichtingen verstrekken van zwak alcoholhoudende
drank tijdens bijzondere gelegenheden van zeer tijdelijke aard) niet langer
te doen gelden voor uitsluitend horeca-ondernemers. De leden van de eerstgenoemde
en laatstgenoemde fracties wensen bovendien uitleg waarom ik voorstel de ontheffingsperiode
te maximaliseren op een aaneengesloten periode van ten hoogste 12 dagen.De jurisprudentie, waardoor uitsluitend nog horeca-ondernemers voor de
ontheffing in aanmerking kunnen komen, heeft geleid tot knelpunten in de praktijk.
Andere gekwalificeerde ondernemers, zoals vakbekwame cateraars en mobiele
horeca-ondernemers die meereizen met kermissen en soortgelijke evenementen,
kwamen in de positie te verkeren dat zij niet langer beschouwd werden als
ondernemer in de zin van het huidige artikel 38. Mijn voorstel om thans te
eisen dat de aanvrager er zorg voor dient te dragen dat de alcoholverstrekking
geschiedt onder de onmiddellijke leiding van een persoon die onder meer dient
te beschikken over kennis en inzicht met betrekking tot sociale hygiëne,
ten minste 21 jaar oud is en niet in enig opzicht van slecht levensgedrag
mag zijn, schept een kader waardoor de verstrekking op verantwoorde wijze
kan plaatsvinden en lost bovengenoemde knelpunten op. De opvatting dat de
groep, die door mijn voorstel voor ontheffing in aanmerking kan komen, te
oncontroleerbaar en onbeheersbaar zou worden, deel ik niet. Het verkrijgen
van ontheffing is immers geen automatisme. De burgemeester bepaalt in het
kader van het ontheffingenbeleid aan wie en voor welke situatie ontheffing
kan worden verleend en kan daarbij beperkingen opleggen en voorts nadere voorschriften
verbinden aan een ontheffing.In de huidige redactie van artikel 38, tweede lid, is het begrip «van
zeer tijdelijke aard» niet nader gespecificeerd, terwijl de praktijk
op dit punt om meer duidelijkheid vraagt. Gelet op de tijdsduur van belangrijke
evenementen meen ik aan de behoefte van gemeenten tegemoet te kunnen komen
door de periode te maximaliseren op 12 aaneengesloten dagen. Hier staat tegenover
dat de mogelijkheid vervalt om bij gemeentelijke verordening een algehele
vrijstelling van ten hoogste 8 dagen per jaar te verlenen. Zo'n algehele vrijstelling,
die in beginsel aan een ieder de mogelijk geeft om te tappen, acht ik in dit
tijdsgewricht niet verantwoord.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-Eilers 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25969-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl