Wijziging artikel 45 van de Politiewet 1993 i.v.m. stellen van regels ten aanzien van het vermogen van de regio's; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27039, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-08-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27039 nr. 5

17-08-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27039Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 039Wijziging van artikel 45 van de Politiewet 1993 in verband met het stellen
van regels ten aanzien van het vermogen van de regio'snr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 17 augustus 2000Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het verslag over het wetsvoorstel.
Gaarne gaan wij hieronder in op de vragen die de leden van de fracties hebben
gesteld en de opmerkingen die zij hebben gemaakt over dit wetsvoorstel.Het verheugt ons dat de leden van de PvdA-fractie met ons van mening zijn,
dat behoefte bestaat aan de mogelijkheid om regels te stellen met betrekking
tot de vermogensvorming bij de politieregio's. Dit wetsvoorstel voorziet daarin.
De vraag of de mogelijkheid moet bestaan om regels te stellen met betrekking
tot de vermogensvorming is, naar ons oordeel, van een andere orde dan de vraag
of en in welke mate vermogensvorming kan en mag plaatsvinden. De laatste vraag
betreft de concrete uitwerking van de voorgestelde bepaling in gedelegeerde
regelgeving. Daarbij spelen de adviezen van de Stuurgroep implementatie modernisering
politiezorg (STIMP) inzake de vermogensposities en vermogensverevening een
belangrijke rol, zoals ook in de memorie van toelichting is aangegeven. Deze
stuurgroep is ingesteld naar aanleiding van het Convenant politie 1999 (Stcrt.
26 november 1999, nr. 229, blz. 14–15) dat is gesloten tussen de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de korpsbeheerders van de
regionale politiekorpsen. In het convenant is onder meer de afspraak neergelegd
dat de politieregio's in een meer gelijkwaardige financiële positie –
zoals bedoeld in het regeerakkoord – moeten komen. Met het oog daarop
heeft de STIMP onder andere de opdracht gekregen advies uit te brengen over
de wijze waarop deze doelstelling kan worden bereikt door middel van het stellen
van normen ten aanzien van de bedrijfsvoering en de financiële positie
van de politieregio's, alsmede door de verdeling van middelen. Volgens afspraak
in het convenant stelt de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
vervolgens de normen en de systematiek vast. De STIMP heeft inmiddels haar
adviezen uitgebracht. De STIMP heeft op basis van normering van vermogensbestanddelen
en met hantering van enkele uitgangspunten, per regio het normvermogen berekend,
gericht op een grotere financiële gelijkwaardigheid. De Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Tweede Kamer over de adviezen
van de STIMP en de implementatie daarvan geïnformeerd bij brief van 3
juli 2000 (Kamerstukken II 1999/2000, 26 345, nr. 37). In verband met
dit wetsvoorstel zijn met name de rapporten en het advies met
betrekking tot de vermogensverevening van belang. Deze rapporten en het advies
zijn als bijlagen bij de genoemde brief aan de Tweede Kamer gevoegd.De leden van de PvdA-fractie achten het gewenst dat de voordracht voor
de in artikel 45, vijfde lid, bedoelde algemene maatregel van bestuur aan
de Tweede Kamer wordt voorgelegd. Wij zouden echter – mede gelet op
de overwegend technische aard van de te regelen materie – niet willen
kiezen voor een dergelijke formele betrokkenheid van het parlement bij de
totstandkoming van de algemene maatregel van bestuur op basis van artikel
45, vijfde lid. In dit verband wijzen wij ook op aanwijzing 35 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving. Hier lijkt ons geen bijzondere reden als bedoeld in deze
aanwijzing te bestaan, die een formele betrokkenheid van het parlement bij
de totstandkoming van de hier bedoelde algemene maatregel van bestuur rechtvaardigt,
evenmin als bij bijvoorbeeld de totstandkoming van de algemene maatregel van
bestuur op basis van artikel 44, derde lid, van de Politiewet 1993. Zoals
te doen gebruikelijk bij gedelegeerde regelgeving op basis van de Politiewet
1993 die rechtstreekse consequenties heeft voor de politieregio's, zal het
ontwerp van de in artikel 45, vijfde lid, bedoelde algemene maatregel van
bestuur, voor commentaar worden voorgelegd aan het «politieveld».Onder vermogen, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden, moet worden
verstaan: het totaal van de passiefzijde van de balans, derhalve de som van
eigen vermogen, de voorzieningen, de verschillende soorten reserves en de
schulden die zijn aangegaan. Ook de verschillende activa-posten, zoals de
(waardering van de) huisvesting, spelen hierbij echter nadrukkelijk een rol.
Voor een overzicht van de vermogensposities van de 25 politieregio's verwijzen
wij deze leden naar de desbetreffende tabel bij de reeds genoemde brief van
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 3 juli 2000.De leden van de fractie van de PvdA hebben voorts gevraagd of met de door
hen aangehaalde volzin is bedoeld de politieregio's met een vermogen aan te
sporen hun vermogen zo snel mogelijk te besteden. Zulks zou kunnen leiden
tot een ondoelmatige besteding van publiek geld, zoals deze leden stellen.
Wij hebben met de volzin bedoeld aan te geven dat de financiële middelen,
die voor een bepaald tijdvak aan een regio zijn toegekend, in die periode
metterdaad worden besteed overeenkomstig het doel waarvoor zij beschikbaar
zijn gesteld, namelijk ten behoeve van politiezorg in de eigen politieregio.
Vermogensvorming dient beperkt te blijven tot hetgeen nodig is vanuit het
oogpunt van een gezonde integrale bedrijfsvoering. Daarbij tekenen wij aan
dat, zoals ook in de memorie van toelichting is gesteld, de politieregio's
in beginsel naar eigen inzicht invulling kunnen geven aan de besteding van
de middelen. De verantwoordelijkheid voor een rechtmatige en doelmatige besteding
van de aan de regio's ter beschikking gestelde middelen, berust primair bij
de onderscheiden politieregio's. Dit vloeit voort uit het decentrale karakter
van het Nederlandse politiebestel. Naast de verantwoordelijkheden op decentraal
niveau liggen verantwoordelijkheden op rijksniveau. Wij zien de voorgestelde
regeling als een nadere ondersteuning van de verantwoordelijkheid van de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor de rechtmatige en doelmatige
besteding van politiegelden voor zover deze vallen onder de begroting van
het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zoals ook bij
de parlementaire behandeling van de Politiewet 1993 is aangegeven, is het
van belang dat op rijksniveau een interventiemogelijkheid bestaat, voor het
geval het ontbreken van een bepaalde mate van sturing op centraal niveau in
het beheer van de regionale politiekorpsen zou leiden tot verspilling of verkeerde
besteding van schaarse overheidsmiddelen (Kamerstukken II 1992/1993,
22 562, nr. 10). In dat verband zien wij ook het voorgestelde artikel
45, vijfde lid.In antwoord op de vraag van deze leden waarom wij, reeds voordat het advies
van de STIMP is ontvangen, het standpunt hebben ingenomen dat verevening door
middel van directe feitelijke afroming niet voor de hand ligt, willen wij
benadrukken dat, zoals ook is aangegeven in de memorie van toelichting, wij
de voorkeur eraan geven dat politieregio's door middel van een tijdige en
doelmatige besteding het bovenmatige deel van het vermogen ten goede laten
komen aan de politiezorg. Het preventieve aspect staat dus voorop. Er is daarnaast
een aantal praktische bezwaren te noemen tegen een feitelijke afroming van
bovenmatige vermogens. Zo moet bedacht worden dat het bij vermogen niet alleen
gaat om financiële middelen als zodanig maar ook om vermogen dat vastligt
in bijvoorbeeld huisvesting of andere langjarige bestedingen, zoals automatisering.
Een feitelijke afroming daarvan is onmogelijk.De leden van de PvdA-fractie vragen wat de consequenties zullen zijn voor
de organisatie en de financiële situatie van de «armere»
regio's, nu wij niet kiezen voor verevening van te hoge reservevorming. Voor
het advies dat de STIMP ter zake heeft uitgebracht en de implementatie daarvan,
verwijzen wij naar bovengenoemde brief van de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties, waarin tevens is aangegeven op welke wijze de vermogenspositie
van de «arme» regio's wordt versterkt, zodat zij – in relatie
tot de andere regio's – in een meer gelijkwaardige financiële positie
zullen komen. De STIMP heeft bouwstenen aangedragen voor normering van vermogensbestanddelen,
waardoor het mogelijk is te komen tot een objectieve vergelijking van de financiële
positie van regio's. In de algemene maatregel van bestuur op basis van artikel
45, vijfde lid, zullen – mede in relatie tot het nieuwe bekostigingsstelsel –
regels worden gegeven met betrekking tot de vorming, het aanhouden en de aanwending
van vermogen, dat nodig is voor een gezonde bedrijfsvoering nu en in de toekomst.Zoals ook is aangegeven in de bovengenoemde brief van de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt, waar het gaat om de aanvulling
respectievelijk korting op de vermogens van «arme» en «rijke»
regio's, uitgegaan van een per regio berekend normvermogen en een ruimte van
12,5% boven en 12,5% onder dat normvermogen. Zo krijgen regio's die thans
een vermogen hebben dat meer dan 12,5% lager is dan het normvermogen een aanvulling
tot het niveau van 12,5 % onder het normvermogen. Regio's die thans een vermogen
hebben van meer dan 12,5% boven het normvermogen, moeten dit vermogen terug
brengen tot het niveau van maximaal 12,5% boven het normvermogen. Deze regio's
dienen het surplus binnen drie jaar weg te werken door dit te besteden aan
concrete politiezorg, volgens een door de regio's op te stellen en door de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te beoordelen plan.
Daarbij wordt een aantal strikte voorwaarden gehanteerd. De bekostiging van
de aanvulling voor de regio's met een te laag eigen vermogen geschiedt door
bij alle regio's 1,7% in mindering te brengen op de algemene bijdrage, die
zij in 2001 en 2002 ontvangen. Deze korting dienen de korpsen te muteren op
het eigen vermogen, opdat de sterkte-doelstelling niet in het gedrang komt.
Daarnaast wordt van rijkswege een bijdrage van circa 28 miljoen gulden beschikbaar
gesteld. Op deze wijze worden uiterlijk in 2002–2003, overeenkomstig
de doelstelling, de vermogens van alle regio's binnen de gewenste bandbreedte
rond het normvermogen gebracht, en worden zodoende de verschillen in financiële
positie tussen de regio's tot een aanvaardbaar niveau teruggebracht. Met het
voorgestelde artikel 45, vijfde lid, wordt een uitdrukkelijke basis gecreëerd
voor het stellen van regels met betrekking tot het vermogen, waarvoor
de STIMP bouwstenen heeft geleverd.In antwoord op de vraag van deze leden hoe lang de «rijke»
regio's rijk blijven en de «arme» regio's arm, merken wij op dat
deze terminologie haar waarde zal verliezen, nadat de bovenbedoelde verevening
is uitgevoerd. De vermogensposities zullen alsdan binnen een aanvaardbare
bandbreedte rond een normvermogen zijn teruggebracht, zodat de termen «arm»
en «rijk» feitelijk niet meer van toepassing zullen zijn.Wij hebben er op zich zelf genomen geen bezwaar tegen dat politieregio's
vermogen vormen, zo antwoorden wij deze leden. Integendeel, ten behoeve van
een gezonde integrale bedrijfsvoering is enige mate van reservevorming nuttig
en noodzakelijk. Wij hebben er echter wel bezwaar tegen indien een regio ten
laste van collectieve middelen een vermogen opbouwt dat groter is dan vanuit
het oogpunt van een gezonde integrale bedrijfsvoering nodig is. De STIMP heeft
een drietal functies van het vermogen aangeduid. Als eerste functie is de
financieringsfunctie onderscheiden. Hieronder wordt verstaan het beschikbaar
hebben van eigen vermogen voor de permanente vermogensbehoefte: het permanente
vermogensbeslag. Dit vermogen wordt gebruikt voor het financieren van vaste
activa en het netto werkkapitaal. Als tweede functie is de bufferfunctie onderscheiden.
Het gaat daarbij om het opvangen van incidentele tekorten. De buffer zou gedefinieerd
kunnen worden als percentage van de algemene bijdrage. Ten derde is genoemd
de weerstandsfunctie. Daarbij is van belang dat er voldoende weerstandsvermogen
aanwezig is voor het opvangen van bedrijfsrisico's, zoals calamiteiten, systeemrisico's,
evenementenrisico's en aansprakelijkheidsrisico's. Voor een nadere invulling
van deze begrippen zij verwezen naar het eindrapport van de STIMP, Onderzoek
vermogenspositie politieregio's, dat als bijlage is gevoegd bij de meergenoemde
brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 3
juli jl.De leden van de PvdA-fractie hebben voorts gevraagd of de recente geschiedenis
niet heeft geleerd dat het hebben van omvangrijke vermogens kan leiden tot
onttrekking aan politieke verantwoordelijkheid, beïnvloeding en sturing,
met het risico van ondoelmatige bestedingen of juist als signaal van te ruime
bekostiging. De STIMP, zo antwoorden wij, heeft op basis van normering van
vermogensbestanddelen en uitgaande van enkele uitgangspunten, per regio het
normvermogen berekend, gericht op een grotere financiële gelijkwaardigheid.
Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat de vermogensvorming van de regio's binnen
een zekere bandbreedte rond dit normvermogen zal liggen. Overigens, worden
in en krachtens de voorgestelde Wet financiering decentrale overheden (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 906, nr. 2), die de Wet financiering lagere overheid
vervangt, ook normen gesteld voor het aangaan van lang- en kortlopende leningen
(met name renterisiconorm en kasgeldlimiet).Wij vinden het principieel niet wenselijk, zo vervolgen wij ons antwoord
aan deze leden, indien een regio ervoor zou kiezen collectieve middelen te
reserveren voor een ander doel dan waarvoor zij beschikbaar zijn gesteld of
indien door cumulatie een reservevorming ontstaat die een redelijke grens
van vermogensvorming door een overheidsorganisatie te boven gaat.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre aandacht zal worden besteed
aan aspecten als de wijze van monitoring, de normen en criteria waaraan vermogensvorming
moet voldoen, de grenzen die worden gesteld en de maatregelen bij overschrijding.
Deze leden achten het gewenst dat bijzondere aandacht wordt gegeven aan de
voor vermogen relevante factoren en risico's. Wij denken in het
kader van dit wetsvoorstel aan het stellen van regels ten aanzien van de aard,
de normatieve omvang en de functies van het vermogen, de functies van het
vermogen, de toegestane soorten voorzieningen, de wijze van financiering,
de gewenste mate van aanhouden van liquide middelen en de omzetting in activa.
Na het treffen van de vereveningsmaatregelen zal door middel van het monitoren
van de vermogenspositie van de regio's goed zicht worden gehouden op de verdere
ontwikkeling daarvan. Wij volgen die ontwikkeling reeds enige tijd nauwgezet.
Zodoende hebben wij duidelijke verschillen in vermogenspositie tussen de regio's
waargenomen. Dat is ook een reden geweest voor het maken van afspraken in
het Convenant politie 1999 en als vervolg daarop het instellen van de STIMP.
In het bijzonder zal in de komende jaren erop worden toegezien hoe de rijkere
regio's hun overtollige reserves zullen aanwenden voor politiezorg zodat ze
aan de gestelde grenzen zullen voldoen, als ook op situaties waarin regio's
onverhoopt de minimum- dan wel maximumgrens die is gesteld met betrekking
tot het eigen vermogen dreigen te overschrijden.De leden van de PvdA-fractie achten het gewenst dat een eventuele vermogensvorming
zichtbaar en op een voor «benchmarking» geschikte wijze wordt
beschreven in de financiële verslaglegging, conform de bepalingen in
het Burgerlijk Wetboek en de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving. Wij ondersteunen
deze wens en derhalve zal in de nog op te stellen regelgeving op basis van
artikel 45, vijfde lid, daaraan ruime aandacht worden geschonken, zodat optimale
helderheid over vermogen en vermogensopbouw bestaat. Zulks is in onze ogen
een noodzakelijke voorwaarde om de vermogensvorming van een regio goed te
kunnen blijven volgen en beter in staat te zijn om steeds een goede vergelijking
tussen de regio's onderling te kunnen maken. Daarbij wordt uitgegaan van het
Besluit comptabele regelgeving regionale politiekorpsen (BCRRP) en daarnaast
de toepasselijke bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek en de Richtlijnen voor
de jaarverslaggeving.Een apart, maar niet te scheiden, onderdeel bij vermogensvorming betreft
het lenen, beleggen en uitlenen. Het kabinetsbeleid ten aanzien van de door
de leden van de fractie van de PvdA aangegeven onderwerpen, wordt ontwikkeld
in het kader van het voorstel voor de Wet financiering decentrale overheden.
Deze wet zal gelden voor alle «openbare lichamen», waaronder politieregio's,
zoals blijkt uit artikel 1 van het wetsvoorstel. Ten aanzien van de genoemde
onderwerpen bevat dat wetsvoorstel onder meer de bepaling, dat het aangaan
en verstrekken van leningen uitsluitend is geoorloofd in het kader van de
uitoefening van de publieke taak. Aan de invulling van dit begrip is uitgebreid
aandacht besteed in het Verslag en de Nota naar aanleiding van het verslag
bij de voorgestelde Wet financiering decentrale overheden. In beginsel is
het invullen van het begrip publieke taak aan de betrokken openbare lichamen
zelf, uiteraard op basis van hun wettelijke taakomschrijving. Het in- en doorlenen
van middelen om daarmee inkomsten te genereren wordt in ieder geval niet tot
de publieke taak gerekend.Voorts is bepaald dat het uitzetten van overtollige middelen is toegestaan,
mits deze uitzettingen een prudent karakter hebben, en niet zijn gericht op
het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Over de inhoud
van deze bepaling worden bij ministeriële regeling nadere regels gesteld.
Het concept voor de bedoelde regeling is ter informatie aan de Tweede Kamer
gestuurd bij de nota naar aanleiding van het verslag. Onder andere wordt daarin
bepaald dat het uitzetten van gelden uitsluitend is toegestaan in de vorm
van producten waarbij de hoofdsom intact blijft, bij financiële instellingen
die voldoen aan de in de regeling gestelde eisen. Op de vragen van de leden van de fractie van de VVD met betrekking tot
het doel van dit wetsvoorstel, antwoorden wij als volgt. Dit wetsvoorstel
moet worden gezien in verband met het gezamenlijk streven van het kabinet –
in lijn met de wens van de Tweede Kamer – en de politieregio's om te
komen tot een meer gelijkwaardige financiële positie van politieregio's,
nu en in de toekomst. Politieregio's dienen de rijksbijdrage rechtstreeks
aan te wenden ten behoeve van de politiezorg. Voorts dienen zij hun vermogensvorming
te beperken tot hetgeen nodig is vanuit het oogpunt van gezonde integrale
bedrijfsvoering. In dit verband is het van belang dat regels worden gegeven
betreffende de vorming, het aanhouden en de aanwending van vermogen. Het voorgestelde
artikel 45, vijfde lid, eerste volzin, biedt daarvoor een uitdrukkelijke basis.
De regio's dienen te voldoen aan deze regels. Ofschoon wij er vanuit gaan
dat de politieregio's zich rekenschap geven van de bedoelde regels en daaraan
voldoen, bestaat de mogelijkheid dat een politieregio onverhoopt niet voldoet
aan deze regels. In dat verband is het – in lijn met de wens van de
Tweede Kamer, zoals ook uitgedrukt in de motie-De Graaf c.s. (Kamerstukken
II 1997/98, 26 064, nr. 10) – van belang dat in een voorkomend
geval geïntervenieerd kan worden. Thans ontbreekt daarvoor een uitdrukkelijke
basis in de Politiewet 1993. Wij stellen in dit verband voor om in artikel
45, vijfde lid, tweede volzin, aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
de bevoegdheid toe te kennen om in een voorkomend geval zo nodig over te gaan
tot vermindering van de rijksbijdragen die aan de desbetreffende regio op
grond van artikel 44, eerste lid, beschikbaar worden gesteld.Het onderhavige wetsvoorstel, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden,
biedt aan de bestaande relatief rijkere regio's de gelegenheid om aan een
korting op toekomstige rijksbijdragen te ontkomen, door tijdig de bovenmatige
reserves in te zetten voor politiezorg. Op deze wijze wordt voorkomen dat,
zoals deze leden stellen, reserves die gevormd zijn door het voeren van een
gezond financieel beheer, afgeroomd zullen worden en regio's «gestraft»
zouden worden voor een in het verleden opgebouwd vermogen. Zoals gezegd, dienen
de regio's met een relatief te groot vermogen het berekende overschot aan
eigen vermogen binnen drie jaar om te zetten in directe politiezorg in de
eigen politieregio.De leden van de VVD-fractie hebben voorts gevraagd of het redelijk is
politieregio's door middel van kortingen op toekomstige bijdragen van het
Rijk te laten betalen voor de bovenmatige vermogens die zij door omstandigheden
en op een toegestane manier hebben opgebouwd. Aan de politieregio's wordt
ingevolge artikel 44, eerste lid, van de Politiewet 1993, jaarlijks een bijdrage
beschikbaar gesteld met het oog op de kosten van politie. Deze bijdrage heeft
grotendeels het karakter van een lumpsum. De regio's hebben een grote vrijheid
bij de besteding daarvan. Een belangrijke begrenzing van deze bestedingsvrijheid
ligt besloten in het doel waarvoor de uitkering beschikbaar wordt gesteld,
namelijk de kosten van de politie. Wendt een regio – om welke reden
dan ook – de met het oog op de kosten van de politie ter beschikking
gestelde middelen, niet volledig voor dat doel aan, dan is het naar ons oordeel
niet onredelijk om te interveniëren en deze middelen te laten vloeien
in het algemene politiebudget. Het is ongewenst dat een regio ten laste van
collectieve middelen een vermogen opbouwt dat groter is dan vanuit het oogpunt
van een gezonde integrale bedrijfsvoering nodig is. Thans ontbreekt een uitdrukkelijke
rechtsgrond in de Politiewet 1993 voor de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties om op te treden tegen zo'n ongewenste situatie. Zoals
ook in de memorie van toelichting is aangegeven, is de vigerende regelgeving
op rijksniveau ten aanzien van het vermogen van de politieregio's namelijk
vooral gericht op uniformering van de inrichtingseisen die met betrekking
tot reserves en voorzieningen aan de begroting en de jaarrekening
worden gesteld. Met dit wetsvoorstel beogen wij een expliciete wettelijke
basis te bieden voor het geven van regels betreffende het vermogen van de
regio's. Mede gelet op de betekenis van een gelijkwaardige financiële
positie van de politieregio's, achten wij het van belang dat de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zo nodig kan optreden tegen de vorming
en het aanhouden van bovenmatige vermogens door regio's en dat hij bij het
beschikbaar stellen van middelen daarmee rekening kan houden. Met de in dit
wetsvoorstel neergelegde bepaling wordt een expliciete rechtsgrond geboden
voor de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties om op te treden
indien een politieregio onverhoopt in strijd met de gegeven regels over een
groter vermogen beschikt dan volgens de norm aanvaardbaar is. Deze minister
kan dan in een voorkomend geval het meerdere naar rato in mindering brengen
op toekomstige bijdragen aan de desbetreffende regio. Deze bevoegdheid heeft,
zoals gezegd, het karakter van ultimum remedium; in eerste instantie zal worden
getracht via andere wegen te bevorderen dat aan de regio ter beschikking gestelde
bijdragen daadwerkelijk worden aangewend voor de politiezorg. In de memorie
van toelichting is in dit verband ook gewezen op de mogelijkheid om, in aansluiting
op de meer algemene voorwaarden ten aanzien van de aanwending van vermogen,
nadere en specifiek op de regio gerichte eisen te stellen aan de omzetting
en de besteding van een boven de norm gevormd en aangehouden vermogen. Bij
de afweging of in een voorkomend geval wordt overgegaan tot vermindering van
de toekomstige bijdragen, kan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
eventuele bijzondere feitelijke omstandigheden van de betrokken regio in ogenschouw
nemen, zoals de vraag of de overschrijding een tijdelijk of structureel karakter
heeft en de vraag welke maatregelen de regio heeft getroffen om op zo kort
mogelijke termijn weer te voldoen aan de gestelde vermogensgrenzen.Zoals gezegd, vloeien de in mindering gebrachte middelen in het algemene
politiebudget; deze middelen blijven derhalve beschikbaar voor de politie.
Overigens verwachten wij dat de bevoegdheid om te korten op de rijksbijdrage
in die zin haar schaduw vooruit werpt dat regio's zich aan de gegeven regels
houden omdat zij weten dat zij, indien zij dat niet doen, kunnen worden gekort
op de toekomstige bijdrage. Wij zien tegen deze achtergrond geen bezwaar,
indien een regio niettemin niet voldoet aan de regels met betrekking tot vermogensvorming,
in een voorkomend geval te besluiten tot een korting op de toekomstige bijdragen
aan de desbetreffende regio.Wij mogen nog erop wijzen dat, zoals de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties heeft aangegeven in zijn meergenoemde brief van 3 juli
2000, regio's die thans een bovenmatig vermogen hebben drie jaren de tijd
krijgen om het surplus aan te wenden voor de politiezorg in de regio, conform
een plan dat zij bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
indienen. Onder een bovenmatig vermogen verstaan wij: een eigen vermogen dat
meer dan 12,5% groter is dan het normvermogen, zoals bedoeld in het advies
van de STIMP met betrekking tot de vermogensposities.Op basis van het voorgestelde artikel 45, vijfde lid, kan de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties besluiten tot vermindering van
de toekomstige rijksbijdragen. Hij kan daartoe besluiten indien een regio
niet voldoet aan de gegeven regels betreffende het vermogen van de regio's.
Bij de afweging of de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
in een voorkomend geval overgaat tot vermindering van de toekomstige bijdragen
spelen rekenkundige regels een rol, maar daarnaast kunnen ook bijzondere omstandigheden
van de desbetreffende regio in ogenschouw worden genomen. De toe
te passen vermindering betreft een onderwerp die in de gedelegeerde regelgeving
op basis van artikel 45, vijfde lid, wordt uitgewerkt.Onder verwijzing naar hetgeen wij hiervoor hebben aangegeven in antwoord
op dezelfde vraag van de leden van de PvdA-fractie, antwoorden wij dat onder
vermogen moet worden verstaan: het totaal van de passiefzijde van de balans.De leden van de VVD-fractie stellen niet te begrijpen waarom in het wetsvoorstel
niet is aangegeven wat de financiële consequenties van het voorstel zijn
voor de armere regio's. Zij hebben gevraagd of de middelen die beschikbaar
komen voor de armere regio's geboekt worden als onderbesteding, of moeten
deze worden beschouwd als boeten en als zodanig aangemerkt als inkomsten van
het ministerie. In dit verband kan een onderscheid worden gemaakt tussen regio's
die thans een relatief te klein vermogen hebben en anderzijds regio's die
in de toekomst onverhoopt worden geconfronteerd met een relatief te klein
vermogen. Waar het gaat om regio's die thans een relatief te klein vermogen
hebben, is de implementatie van de adviezen van de STIMP van belang. Zoals
in de meergenoemde brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van 3 juli jl. is aangegeven, is in totaal circa 200 miljoen gulden beschikbaar,
om de vermogens van deze regio's binnen de gewenste bandbreedte te kunnen
brengen. Dit bedrag wordt deels gedekt door 1,7% in te houden van de algemene
bijdrage aan de regio's voor de jaren 2001 en 2002. Daarnaast is door het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties circa 28 miljoen
gulden ter beschikking gesteld. Wij gaan ervan uit dat de situatie dat regio's
na de vermogensverevening opnieuw tegen de ondergrens voor de bandbreedte
aanlopen, zich niet eenvoudig zal voordoen. De voorstellen voor vermogensverevening
bieden ons inziens een goede basis om te komen tot een gezond financieel beheer
met een passende vermogenspositie.Volgens de leden van de CDA-fractie is enige centrale organisatie van
de financiën van de politieregio in zijn algemeenheid om beheersredenen
gewenst. Waar deze leden spreken van «sluipende centralisatie»
wensen wij allereerst nogmaals te benadrukken dat de grondstructuur van het
politiebestel decentraal bepaald is en dat, wat ons betreft, ook blijft. Dit
wetsvoorstel moet worden gezien in verband met het gezamenlijk streven van
het kabinet – in lijn met de wens van de Tweede Kamer – en de
politieregio's om te komen tot een meer gelijkwaardige financiële positie
van politieregio's. Het is van belang dat politieregio's de door het Rijk
met het oog op de kosten van de politie verstrekte bijdragen rechtstreeks
aanwenden ten behoeve van de politiezorg en dat zij hun vermogensvorming beperken
tot hetgeen nodig is vanuit het oogpunt van een gezonde integrale bedrijfsvoering.
Het onderhavige wetsvoorstel biedt in dat licht de expliciete wettelijke basis
om regels te geven met betrekking tot de vorming, het aanhouden en de aanwending
van vermogen, alsmede om, in een voorkomend geval, over te gaan tot korting
op toekomstige bijdragen, zodat bovenmatige vermogensvorming in de toekomst
kan worden voorkomen.De leden van de CDA-fractie hebben ons voorts gevraagd aan te geven wat
wij vinden van de figuur van de brede doeluitkering voor de politieregio's.
Bij de totstandkoming van het regionale politiebestel is – in lijn met
uitgangspunt «decentraal tenzij...» – uitdrukkelijk gekozen
voor een bekostigingsstructuur die zich kenmerkt door een brede doeluitkering.
Slechts in beperkte mate zou nog sprake zijn van bijzondere bijdragen voor
specifieke doelen. De Politiewet 1993 en de daarop gebaseerde lagere regelgeving –
met name het Besluit financiën regionale politiekorpsen (BFRP) –
gaan uit van een bekostigingsstructuur met een brede doeluitkering. Wij hechten
veel waarde aan deze structuur, ook voor de toekomst. In de afgelopen jaren
zijn evenwel, op grond van beleidsmatige overwegingen, diverse bijzondere
bijdragen ontstaan. Zoals is aangegeven in de meergenoemde brief van de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 3 juli 2000, vindt –
in lijn met de adviezen van de STIMP – een schoning plaats in die zin
dat bijzondere bijdragen zo veel mogelijk worden opgenomen in de basisbekostiging.Naar aanleiding van de vraag met betrekking tot een veelvuldiger inzet
van de figuren van de bijzondere bijdrage en de aanvullende bijdrage, merken
wij het volgende op. De bijzondere bijdrage, bedoeld in artikel 3 van het
Besluit financiën regionale politiekorpsen, is bedoeld voor kosten van
bepaalde activiteiten die niet door verhoging van de algemene bijdrage aan
regio's kunnen worden vergoed. Een bijzondere bijdrage wordt in beginsel dan
ook slechts gedurende een beperkte periode verleend. Wordt na ommekomst van
die periode besloten om de activiteiten voor te zetten, dan dient bekostiging
plaats te vinden uit de algemene bijdrage. De aanvullende bijdrage, bedoeld
in artikel 4 van het BFRP, is bedoeld voor het geval een regio onverhoopt
in financiële nood is geraakt. Een aanvullende bijdrage wordt voor ten
hoogte drie jaren verstrekt. Mede gelet op het bekostigingsstelsel en het
karakter van de bijzondere bijdrage en van de aanvullende bijdrage, ligt een
veelvuldiger inzet daarvan niet in de rede.Dit wetsvoorstel laat het uitgangspunt voor het bekostigingsstelsel, de
brede doeluitkering, onverlet. Omdat deze benaming ook na de aanvaarding van
het onderhavige wetsvoorstel nog steeds in overeenstemming met zijn aard is
en de lading dekt, zien wij geen reden om de uitkering een andere naam te
geven, zoals de leden van de CDA-fractie vragen.Deze leden hebben voorts hun verbazing uitgesproken over het feit dat
in de memorie van toelichting wordt gesproken over de mogelijkheid om als
voorwaarde aan de algemene bijdrage te stellen dat rekening wordt gehouden
met de landelijke beleidsthema's. Zij menen hiervan niets gehoord te hebben
bij de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 1993
in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau met
betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties. Wij mogen deze leden herinneren aan de memorie
van toelichting bij dat wetsvoorstel, waarin wij, in verband met de doorwerking
van de landelijke beleidsthema's hebben gewezen op de in het BFRP bedoelde
bevoegdheid tot gehele of gedeeltelijke terugvordering van verleende rijksbijdragen,
indien blijkt dat de bijdragen niet overeenkomstig de gestelde regels zijn
besteed of niet is voldaan aan de voorwaarden die zijn gesteld aan de besteding
van de rijksbijdragen. Eén van die voorwaarden, zo hebben wij aangegeven,
kan zijn dat bij de besteding van de rijksbijdragen in voldoende mate wordt
rekening gehouden met de landelijke beleidsthema's (Kamerstukken II 1999–2000,
26 813, nr. 3, blz. 4). In verband met het amendement-Rietkerk is tijdens
de parlementaire behandeling van het bedoelde wetsvoorstel gesproken over
de voorgestelde aanwijzingsbevoegdheid (artikel 43d) mede in relatie tot financiële
instrumenten. De aanwijzingsbevoegdheid is bedoeld om de doorwerking van de
landelijke beleidsthema's in de regionale beleids- en beheerscyclus te bevorderen.
Anders dan de leden van de CDA-fractie veronderstellen, hebben wij in dat
verband geenszins de mogelijkheid ontkend om langs de weg van het toezicht
op het financiële beheer van de regionale politiekorpsen de doorwerking
van de landelijke beleidsthema's te bevorderen, maar is door ons de voorkeur
uitgesproken voor de voorgestelde aanwijzingsbevoegdheid, zijnde
een instrument dat meer specifiek op die doorwerking is gericht (Handelingen
II 1999/2000, blz. 4571–4572).Wat de door de leden van de CDA-fractie bedoelde centrale beïnvloedings-
en aanwijzingsinstrumenten in relatie tot de politieregio's betreft, stellen
wij voorop, dat uit het decentrale karakter van de politieorganisatie voortvloeit
dat de mogelijkheden op centraal niveau om te interveniëren op hoofdlijnen
georiënteerd zijn. De bevoegdheden dienen ter ondersteuning van de ministeriële
verantwoordelijkheid voor de eenheid en kwaliteit van de politie(-zorg) in
Nederland. De beheersbevoegdheden op rijksniveau betreffen grosso modo het
verstrekken van financiële bijdragen voor de kosten van politie, alsmede
het stellen van regels en randvoorwaarden met betrekking tot het (financiële)
beheer en het stellen van regels met betrekking tot de samenwerking tussen
de politiekorpsen onderling en met de Koninklijke marechaussee. Wij wijzen
met betrekking tot het (financiële) beheer van de regionale korpsen op
de artikelen 44 en 45 van de Politiewet 1993 en twee daarop gebaseerde besluiten:
het Besluit beheer regionale politiekorpsen (BBRP) en het hiervoor reeds genoemde
BFRP. Overigens, in het wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 1993
in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau met
betrekking tot de regionale politiekorpsen bij de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties – dat thans bij de Eerste Kamer ligt (Kamerstukken
I 1999/2000, 26 813, nr. 219) – is voorzien in een regeling voor
de totstandkoming van de landelijke beleidsthema's en de doorwerking daarvan
in de regionale beleids- en beheerscyclus.Wat het BFRP betreft kan het volgende worden gezegd. Het besluit biedt
een regeling voor de vaststelling van de algemene bijdrage, de bijzondere
bijdrage en de aanvullende bijdrage. Bij de voorlopige vaststelling van de
algemene bijdrage kunnen bestedingsvoorwaarden worden gesteld. De Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties kan op basis van artikel 7,
tweede lid, van het BFRP besluiten tot gehele of gedeeltelijke terugvordering
van verleende rijksbijdragen, indien uit de te overleggen bescheiden blijkt
dat de bijdragen niet overeenkomstig de gestelde regels zijn besteed of niet
is voldaan aan de bestedingsvoorwaarden die zijn gesteld. Aan de begroting
kan goedkeuring worden onthouden, indien de begroting niet reëel sluitend
is dan wel strijdig is met het recht of het algemeen financieel belang. Ook
indien blijkt dat niet is voldaan aan de voorwaarden die zijn gesteld aan
de besteding van de rijksbijdragen, kan goedkeuring aan de begroting worden
onthouden, zo is in artikel 9, vijfde lid, van het BFRP bepaald. Een regio
kan onder preventief toezicht worden geplaatst. Op basis van het BFRP kunnen
nadere regels worden gesteld met betrekking tot de regionale beleids- en beheersstukken.
Voor een meer uitgebreide inventarisatie van de financiële beheersrelatie
tussen de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de politieregio's,
alsmede het financiële beheer van het korpsen, zoals dat binnen de politieregio's
is geregeld, mogen wij voorts verwijzen naar de brief van de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 10 november 1999 (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 345, nr. 25).De Politiewet 1993 kent thans de volgende aanwijzingsbevoegdheden. Op
basis van artikel 16 van de Politiewet 1993 kunnen de commissaris van de Koning
en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties onder omstandigheden
aanwijzingen geven ter zake van het ter handhaving van de openbare orde te
voeren beleid. Artikel 6, derde lid, van de Politiewet 1993 biedt de Minister
van Justitie de bevoegdheid om de commandant van de Koninklijke marechaussee
aanwijzingen te geven ten behoeve van de strafrechtelijke handhaving van de
rechtsorde en de beveiliging van de burgerluchtvaart tegen terroristische
aanslagen. Een min of meer vergelijkbare bevoegdheid heeft de Minister van
Justitie met betrekking tot het Korps landelijke politiediensten
(KLPD). Zo kan deze minister op basis van artikel 38, eerste lid, van de Politiewet
1993 aanwijzingen geven aan de korpschef van het KLPD. Het gaat bij beide
bevoegdheden om de taakuitoefening van de Koninklijke marechaussee, respectievelijk
het KLPD onder rechtstreekse verantwoordelijkheid van de Minister van Justitie.
Van andere orde dan deze aanwijzingsbevoegdheden is de aanwijzingsbevoegdheid,
bedoeld in artikel 53 van de Politiewet 1993. Die aanwijzingsbevoegdheid betreft
niet de taakuitvoering van de politie, maar het beheer van een regionaal politiekorps.Tenslotte is in het wetsvoorstel tot wijziging van de Politiewet 1993
in verband met de concentratie van beheersbevoegdheden op rijksniveau bij
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voorzien in een
nieuwe aanwijzingsbevoegdheid om de doorwerking van de landelijke beleidsthema's
in de regionale beleids- en beheerscyclus te bevorderen (artikel 43d, eerste
lid).Zoals gezegd, kunnen aan de algemene bijdrage bestedingsvoorwaarden worden
verbonden (artikel 2, negende lid, van het BFRP). In de nota van toelichting,
zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden van de CDA- fractie, is ter zake
aangegeven, dat, om het karakter van de algemene bijdrage als lumpsum financiering
zoveel mogelijk in stand te houden, voor de algemene bijdrage het uitgangspunt
blijft dat deze in beginsel vrij besteedbaar is. Bij de bevoegdheid om bestedingsvoorwaarden
te stellen aan de algemene bijdrage is met name gedacht aan de verwezenlijking
van de beleidsthema's die op centraal niveau aandacht vragen. Tegen deze achtergrond
beantwoorden wij de vraag of hier impliciet een ongeclausuleerde bevoegdheid
is gegeven, ontkennend. Dit is in lijn met het decentrale karakter van de
politieorganisatie en – in samenhang daarmee – het uitgangspunt
dat de mogelijkheden op centraal niveau om te interveniëren op hoofdlijnen
georiënteerd zijn.Op de vraag van deze leden of het voorkomen dan wel «sanctioneren»
van een te hoge reserve niet leidt tot sub-optimale bestedingen dan wel potverteren,
antwoorden wij daarvoor niet bevreesd te zijn. Het blijft nodig om ten behoeve
van een gezonde financiële bedrijfsvoering gelden te reserveren voor
bestedingen met een duurzaam karakter (huisvesting, automatisering etc.).
Het vraagstuk dat in dit wetsvoorstel aan de orde is, betreft de situatie
dat regio's een dusdanig omvangrijk vermogen hebben opgebouwd of zullen opbouwen
dat het vermogen dat nodig is voor een gezonde financiële bedrijfsvoering
wordt overtroffen. Aan die regio's waar dat het geval is, zal worden gevraagd
om dit surplus te besteden aan politiezorg. De Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties ziet erop toe dat dit surplus ook daadwerkelijk de
politiezorg ten goede komt. Indien dit niet het geval is, kan deze minister
in het uiterste geval besluiten dat de begroting van de desbetreffende regio
niet wordt goedgekeurd en dat een korting wordt toegepast op de algemene bijdrage.Deze leden vragen of het niet wenselijk is een fonds op te richten waarin
tegen een redelijke vergoeding de bovenmatige reserves worden gestort, en
waaruit de minder vermogende regio's tegen gunstige voorwaarden kunnen lenen.
Wij kunnen ons niet vinden in dit voorstel, waarbij in feite toch weer de
gedachte van een rechtstreekse overheveling van middelen van de ene regio
naar de andere regio aan de orde komt. Wij geven er de voorkeur aan om –
via regelgeving – te bevorderen dat regio's de rijksbijdragen daadwerkelijk
aanwenden voor de politiezorg in de regio en dat de vermogensvorming van de
regio's binnen de perken blijft.De STIMP heeft, zoals gezegd, haar werkzaamheden inmiddels afgerond. In
de meergenoemde brief van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van 3 juli 2000, is onder meer aangegeven hoe per regio wordt
bepaald of sprake is van een bovenmatig vermogen en dat de regio's met een
bovenmatig vermogen de gelegenheid hebben binnen drie jaar het surplus volledig
aan te wenden voor de directe politiezorg in de regio, een en ander volgens
een door de regio's op te stellen en door de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties te beoordelen plan. Voor de goede orde wijzen wij erop
dat derhalve geen sprake is van directe interventie van rijkswege in het vermogen
van de betrokken regio's.Naar aanleiding van de casuspositie die de leden van de CDA-fractie schetsen,
willen wij beginnen met de opmerking dat – in lijn met het decentrale
karakter van het Nederlandse politiebestel – politieregio's in de eerste
plaats zelf verantwoordelijkheid dragen ter zake van het financiële beheer
en dat in dit verband sprake is van een relatief terughoudend toezicht door
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Naar algemene norm,
zo vervolgen wij ons antwoord, dienen politieregio's geen verplichtingen aan
te gaan, die uitstijgen boven hun financiële draagkracht en derhalve
hun financiële zelfstandigheid bedreigen. Zulks geldt a fortiori voor
risicovolle activiteiten, die een potentiële bedreiging vormen voor het
(handhaven van het) begrotingsevenwicht. De begroting van een politieregio
dient reëel materieel in evenwicht te zijn. In geval van activiteiten
met risico's dienen in de begroting – in overeenstemming met de mate
van deze risico's – middelen gereserveerd te worden bij wijze van voorziening
dan wel dienen deze risico's te worden omschreven in de risico-paragraaf bij
de toelichting op de begroting. Aldus is de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties in staat in het kader van het begrotingstoezicht deze
risico's te betrekken bij de oordeelsvorming of sprake is van een evenwichtige
begroting. In dit verband wordt ook verwezen naar de eerder genoemde brief
van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 10 november
1999 over de financiële activiteiten van politieregio's. De Wet financiering
decentrale overheden zal ook van toepassing zijn op politieregio's. Zoals
ook is aangegeven in de nota naar aanleiding van het verslag bij dat wetsvoorstel,
maakt het toezicht op de politieregio's in verband met de Wet financiering
decentrale overheden integraal onderdeel uit van de verslaglegging in het
kader van het toezicht door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
op het financiële beheer van de regionale politiekorpsen.De leden van de D66-fractie hebben aangegeven dat zij verheugd zijn, dat
wij door middel van dit wetsvoorstel uitvoering geven aan de meergenoemde
motie-De Graaf c.s. Tevens hebben zij aangegeven dat zij ons standpunt delen,
dat de bijdragen die aan de regio's worden verstrekt, moeten worden aangewend
ten behoeve van de politiezorg en dat de vermogensvorming beperkt moet blijven
tot wat uit een oogpunt van gezonde bedrijfsvoering noodzakelijk is.Een belangrijke oorzaak van de bestaande financiële ongelijkwaardigheid
tussen politieregio's, zo vervolgen wij ons antwoord aan deze leden, is terug
te voeren op – zoals deze leden zelf al aangeven – het verschil
in uitgangspositie na de reorganisatie van 1994. Bij de regiovorming was reeds
sprake van aanzienlijke financiële verschillen tussen regio's. Regio's
zijn indertijd geconfronteerd met een «bruidschat» in de vorm
van terreinen, gebouwen en materieel, die om niet zijn overgedragen, maar
tegelijk ook met een «erfenis» in termen van huisvesting en personeel.
Ook andere elementen hebben daarbij een rol gespeeld. Op basis van onderzoek
heeft de STIMP kunnen vaststellen dat voor een aantal regio's met een te klein
vermogen geldt dat zij in 1994 zijn gestart vanuit een moeilijke financiële
positie. Vervolgens zijn zij er niet in geslaagd hun financiële positie
aanmerkelijk te verbeteren. Een aantal andere politieregio's
had niet zo zeer een slechte uitgangspositie, maar is in de periode na de
reorganisatie van de politie door aanhoudende tekorten in de exploitatiesfeer
in de problemen gekomen.Zoals is aangegeven in de memorie van toelichting, zien wij dit wetsvoorstel
mede in verband met de afspraak in het regeerakkoord, dat de Politiewet 1993
zo wordt gewijzigd, dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
beheersmatige en beleidsmatige voorwaarden kan stellen aan de aan de regio's
ter beschikking gestelde middelen. In dit wetsvoorstel is, zoals de leden
van de fractie van D66 terecht opmerken, dwingend geformuleerd dat bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur regels worden gegeven betreffende
het vermogen van de regio's. Het gaat daarbij om regels met betrekking tot
de vorming, het aanhouden en de aanwending van vermogen.De vraag van deze leden met betrekking tot het Convenant politie 1999
en de relatie tussen dat convenant en het onderhavige wetsvoorstel, beantwoorden
wij als volgt. Op 9 november 1999 hebben de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en de korpsbeheerders van de regionale politiekorpsen
het Convenant politie 1999 gesloten. In het convenant is onder meer de afspraak
neergelegd dat de politieregio's in een meer gelijkwaardige financiële
positie – zoals bedoeld in het regeerakkoord – moeten komen. Zoals
wij hiervoor reeds uiteen hebben gezet, heeft de STIMP met het oog daarop
onder andere tot opdracht gekregen advies uit te brengen over de wijze waarop
deze doelstelling kan worden bereikt door middel van normen ten aanzien van
de bedrijfsvoering en de financiële positie van de politieregio's alsmede
door de verdeling van middelen. Volgens afspraak in het convenant stelt de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vervolgens de normen
en de systematiek vast. De STIMP heeft inmiddels haar adviezen uitgebracht.
Over de adviezen en de implementatie daarvan is de Tweede Kamer is geïnformeerd.
Met dit wetsvoorstel wordt een uitdrukkelijke basis gecreëerd voor het
stellen van regels met betrekking tot het vermogen, waarvoor de STIMP bouwstenen
heeft geleverd. Wij zien het onderhavige wetsvoorstel in lijn met de aangehaalde
afspraak in het convenant dat de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
de normen en de systematiek vaststelt.De normen in de voorgestelde Wet financiering decentrale overheden zijn
vooral gericht op het bevorderen van een solide financieringswijze en een
verantwoord «treasurybeheer». Politieregio's vallen ingevolge
artikel 1 van dat wetsvoorstel onder het bereik daarvan en derhalve gelden
de in die wet gestelde normen ook voor het financieringsbeleid van de politieregio's.
Zoals bekend, vallen de politieregio's thans ingevolge het besluit van de
Minister van Binnenlandse Zaken en van de Staatssecretaris van Financiën
van 28 april 1994 (Stcrt. 84) onder het bereik van de Wet financiering lagere
overheid. In aanvulling op de Wet financiering decentrale overheden biedt
het onderhavige wetsvoorstel de expliciete rechtsbasis voor het stellen van
regels met betrekking tot de vorming, het aanhouden en de aanwending van vermogen
door de politieregio's in het algemeen en biedt het de mogelijkheid om in
een voorkomend geval te besluiten tot vermindering van de toekomstige rijksbijdragen.In verband met de voorgestelde Wet financiering decentrale overheden is
de inpassing van een «treasurystatuut» van belang. Wij zijn voornemens
ter zake aansluiting te zoeken bij de regels die ingevolge het bepaalde in
het BCRRP reeds met het oog op eisen van doelmatigheid en controle op regionaal
niveau worden vastgesteld met betrekking tot de organisatie van de administratie
en van het beheer van de vermogenswaarden van de regio. De leden van de fractie van GroenLinks hebben hun verbazing uitgesproken
over het voorstel om door middel van een algemene maatregel van bestuur materieel
invulling te geven aan de wet. Naar ons oordeel is de te regelen materie evenwel
van dien aard dat, mede gelet op hetgeen thans in de Politiewet 1993 is geregeld,
niet de wet maar een vorm van gedelegeerde regelgeving, aangewezen is voor
het geven van regels met betrekking tot de vorming, het aanhouden en de aanwending
van vermogen. Zoals wij hiervoor reeds hebben aangegeven, zijn naar ons oordeel,
mede gelet aanwijzing 35 van de Aanwijzingen voor de regelgeving, geen bijzondere
redenen aanwezig voor formele betrokkenheid van het parlement bij de totstandkoming
van de algemene maatregel van bestuur, in de vorm van een voorhangprocedure.Het onderwerp van het onderhavige wetsvoorstel verschilt zo zeer van de
materie die zal worden geregeld in het voorstel voor een Kaderwet zelfstandige
bestuursorganen, dat gelijktijdige behandeling van de wetsvoorstellen niet
in de rede ligt, zo vervolgen wij ons antwoord aan de leden van de fractie
van GroenLinks. Van versnippering van richtlijnen voor het vermogensbeheer
is ook geen sprake. Overigens waar de vragen van deze leden zijn gebaseerd
op de gedachte dat een politieregio is aan te merken als een zelfstandig bestuursorgaan,
willen wij benadrukken dat de politieregio bij de totstandkoming van de Politiewet
1993 niet als zodanig is benoemd, maar als een «(publiekrechtelijke)
rechtsfiguur sui generis met uitputtend in de wet omschreven bestuursbevoegdheden
en een geschillenregeling» (Kamerstukken II 1992/93, 22 562, nr.
3 , blz. 41). Ofschoon een politieregio enkele kenmerken draagt van een zelfstandig
bestuursorgaan, bestaan wezenlijke verschillen tussen beide figuren. Mede
gelet op de verantwoordelijkheidsverdeling ter zake van de politie –
waarbij het zwaartepunt niet op centraal niveau maar op decentraal niveau
ligt – kan een politieregio niet worden aangemerkt als een zelfstandige
bestuursorgaan volgens de definitie daarvan in de Aanwijzingen voor de regelgeving:
een bestuursorgaan op het niveau van de centrale
overheid, dat niet hiërarchisch ondergeschikt is aan een minister (aanwijzing
124a).Waar wij in de memorie van toelichting hebben gesproken over het onlangs
gewijzigde BFRP, bedoelen wij het BFRP zoals dat luidt sinds de inwerkingtreding
van het besluit van 24 maart 1999 tot wijziging van het BFRP (Stb. 156). Bij
die gelegenheid is in het BFRP onder meer de bevoegdheid opgenomen om voorwaarden
te verbinden aan de besteding van de algemene bijdrage (artikel 2, negende
lid). Daarbij is, zoals in de nota van toelichting bij het genoemde besluit
is aangegeven, gedacht aan bijvoorbeeld de realisatie van landelijke beleidsthema's
die betrekking hebben op het gehele politiebudget, bijvoorbeeld waar het de
sterkte van de politie betreft. De op basis van het onderhavige wetsvoorstel
te geven regels met betrekking tot het vermogen van de regio's worden, zoals
in het voorgestelde artikel 45, vijfde lid, is aangegeven, opgenomen in de
algemene maatregel van bestuur op basis van artikel 45, eerste lid. Daarbij
wordt gedacht aan het bestaande BFRP. Bij de te geven regels denken wij onder
meer aan regels ten aanzien van de aard, de normatieve omvang en de functies
van het vermogen, de toegestane soorten voorzieningen, de wijze van financiering,
de gewenste mate van aanhouden van vermogen in de vorm van liquide middelen
en de omzetting in activa. De STIMP levert bouwstenen voor de op basis van
het voorgestelde artikel 45, vijfde lid, te geven regels met betrekking tot
het vermogen.In verband met de vragen van de leden van de fractie van GroenLinks met
betrekking tot het rapport van de Algemene Rekenkamer «Vermogensvorming
bij instellingen op afstand van het Rijk» (Kamerstukken II 1999/2000,
27 066, nr. 2) en de daarin opgenomen brief van de Minister van Financiën, merken wij het volgende op. De passage uit de bedoelde
brief moet worden gelezen in relatie tot de voorgestelde Wet financiering
decentrale overheden. Op grond van artikel 1, onder d, van die wet vallen
politieregio's expressis verbis onder het bereik van die wet, zodat de bepalingen
in die wet onverkort van toepassing zijn op het financieringsbeleid van de
politieregio's. Het onderhavige wetsvoorstel interfereert niet met de voorgestelde
Wet financiering decentrale overheden, maar is een aanvulling daarop.Naar aanleiding van het idee van deze leden om het vermogensbeheer van
de politie centraal te laten uitvoeren, willen wij benadrukken dat de wetgever
bij de totstandkoming van de Politiewet 1993 uitdrukkelijk heeft gekozen heeft
voor een in hoofdzaak decentraal georganiseerd politiebestel en dat wij dit
decentrale karakter ook in de toekomst wensen te handhaven, zoals wij ook
bij eerdere gelegenheden in overleg met de Staten-Generaal hebben aangegeven.
Naast de verantwoordelijkheden op decentraal niveau liggen verantwoordelijkheden
op rijksniveau. Bij de afbakening en invulling van de onderscheiden verantwoordelijkheden
hanteerde de wetgever destijds het uitgangspunt «decentraal, tenzij...».
In lijn met dit uitgangspunt – dat voor ons onverkort grote waarde heeft –
liggen verantwoordelijkheden en bevoegdheden met betrekking tot het beheer,
waarvan de financiën een wezenlijk onderdeel vormen, primair op regionaal
niveau. In dit verband is ook van belang dat de financiële bijdrage die
op basis van artikel 44, eerste lid, van de Politiewet 1993 van rijkswege
aan de regio's wordt verstrekt, vrijwel geheel een lumpsum is, zodat de regio's
een grote mate van beleidsvrijheid hebben en de belemmeringen voor een verantwoord,
modern, efficiënt en flexibel beheer van het korps zo klein mogelijk
zijn. In dit verband noemen wij ook het relatief terughoudend toezicht dat
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uitoefent op het
financiële beheer van de regionale politiekorpsen, dat uitgaat van slagvaardige
politieregio's.Zoals wij hiervoor hebben aangegeven, vormt dit wetsvoorstel een signaal
voor de regio's, dat een tijdige en doelmatige besteding van de middelen ten
behoeve van de politiezorg is geboden, in die zin dat regio's de financiële
middelen, die voor een bepaald tijdvak aan een regio zijn toegekend, in die
periode daadwerkelijk moeten besteden overeenkomstig het doel waarvoor zij
beschikbaar zijn gesteld, namelijk ten behoeve van politiezorg in de regio
en dat vermogensvorming beperkt blijft tot hetgeen nodig is vanuit het oogpunt
van een gezonde integrale bedrijfsvoering.Naar ons oordeel is de bevoegdheid om te korten op toekomstige bijdragen
aan een regio zeer wel realistisch en handhaafbaar, zo antwoorden wij deze
leden. Wij tekenen daarbij aan, dat deze bevoegdheid naar verwachting haar
schaduw vooruit werpt in die zin, dat regio's zich aan de gegeven regels houden
omdat zij weten dat zij, indien zij dat niet doen, kunnen worden gekort op
de toekomstige bijdragen. Wij wijzen erop dat deze bevoegdheid het karakter
heeft van ultimum remedium; in eerste instantie zal worden getracht via andere
wegen, bijvoorbeeld bestuurlijk overleg, te bevorderen dat de aan de regio
ter beschikking gestelde bijdragen metterdaad worden aangewend met het oog
op de kosten van politie. Afhankelijk van de omstandigheden kan in een voorkomend
geval bij mismanagement eventueel een aanwijzing op basis van artikel 53 Politiewet
1993 gegeven worden. Indien sprake is van frauduleuze handelingen die vallen
onder bepalingen van het Wetboek van Strafrecht, bepaalt het openbaar ministerie
of er termen zijn om vervolging in te stellen. Tenslotte wijzen wij er in
dit verband op, dat een ontslagsanctie jegens de korpsbeheerder thans niet
mogelijk is, vanwege de wettelijke koppeling van het korpsbeheerderschap aan
het burgemeesterschap van de centrumgemeente. In dit verband kan de nota «Bestel
in balans» (Kamerstukken II 1998/1999, 26 661, nr.
1) worden genoemd, waarin wij– in lijn met het regeerakkoord –
hebben gekozen voor benoeming van de korpsbeheerder bij koninklijk besluit
in plaats van de bestaande wettelijke koppeling aan het burgemeesterschap
van de centrumgemeente. Het wetsvoorstel dat is gebaseerd op de nota «Bestel
in balans» en de gedachtewisseling met de Tweede Kamer daarover, zal
naar verwachting najaar 2000 bij de Tweede Kamer worden ingediend. Naar ons
oordeel bevordert het bestuurlijk model, waarbij de korpsbeheerder voor het
door hem gevoerde (financiële) beheer verantwoording aflegt tegenover
primair het regionale college en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
regels stelt en toezicht houdt met betrekking tot het financiële beheer
van de politiekorpsen, dat misstanden zoveel mogelijk worden voorkomen. Ook
noemen wij in dit verband de accountantscontrole die op de financiële
stukken plaatsvindt.In verband met de vraag die deze leden stelden, merken wij op dat vanwege
de publieke functie van de politieregio's en de omstandigheden dat zij als
zodanig gemeenschapsgelden beheren, hun financiële beheer risicomijdend
dient te zijn. Dat geldt in het algemeen, dus onafhankelijk van de vraag wat
eventuele financiële baten en lasten zijn. Het aantrekken van leningen
noch het verstrekken van leningen en garanties om daarmee inkomsten te genereren
(bankachtige activiteiten) behoort tot de publieke taak van openbare lichamen.
In dit verband is de voorgestelde Wet financiering decentrale overheden van
belang, die ook geldt voor politieregio's. Het is evident dat, zo een politieregio
al overgaat tot het aantrekken en uitzetten van leningen en het verlenen van
garanties, zulks uitsluitend behoort te geschieden ten behoeve van de uitoefening
van de politietaak. In deze lijn is er geen sprake van dat de financiële
baten van risicovol beleggen bij de politieregio's komen te liggen, terwijl
de lasten bij eventueel mismanagement voor rekening van de gemeenschap (of
het rijk) komen. Met de voorgestelde Wet financiering decentrale overheden
worden de transparantie van de treasury-functie en de kwaliteit van de verantwoording
bevorderd. Deze wet en de daarop gebaseerde regelgeving, waaronder de aanpassing
van het Besluit comptabele regelgeving regionale politiekorpsen, beogen een
helder ingekaderde uitoefening van de treasury-functie bij de in artikel 1
van dat wetsvoorstel genoemde openbare lichamen, namelijk provincies, gemeenten,
waterschappen, politieregio's en bepaalde gemeenschappelijke regelingen. Wij
hopen dat wij met de beantwoording van hun vragen, de leden van de fractie
van GroenLinks – die in het verslag spreken van gevoelens van instemming
met de geest van de wet – hebben kunnen overtuigen van de concrete keuzes
die wij hebben gemaakt in dit wetsvoorstel.Het verheugt ons te kunnen constateren dat de leden van de fracties van
RPF en GPV met ons de noodzaak van het onderhavige wetsvoorstel inzien. Bij
de op basis van artikel 45, vijfde lid, te geven regels, gaat het om de vorming,
het aanhouden en de aanwending van vermogen. Het doel daarbij is te bevorderen
dat de politieregio's op termijn in een meer gelijkwaardige financiële
positie komen te verkeren. De voorgestelde regeling laat het decentrale karakter
van het Nederlandse politiebestel en de daaruit voortvloeiende verantwoordelijkheidsverdeling
tussen Rijk en regio, onverlet. Zo blijft de verantwoordelijkheid voor de
rechtmatige en doelmatige besteding van de aan de politieregio's ter beschikking
gestelde middelen een primair decentrale verantwoordelijkheid. Tegen deze
achtergrond komt de in artikel 45, vijfde lid, bedoelde gedelegeerde regelgeving
tot stand. Overigens, betreft dit wetsvoorstel niet normen die zijn gericht
op het bevorderen van een solide financieringswijze en een verantwoord «treasurybeheer».
Die normen worden gesteld in het kader van de voorgestelde Wet financiering
decentrale overheden. Zoals wij hiervoor reeds hebben aangegeven, wordt met het voorgestelde
artikel 45, vijfde lid, een uitdrukkelijke basis gecreëerd voor het stellen
van regels met betrekking tot het vermogen, waarvoor de STIMP bouwstenen heeft
geleverd.Met betrekking tot de vraag die de leden van de fractie van RPF en GPV
tenslotte hebben gesteld naar een vergelijking tussen enerzijds regels die
in het kader van het onderhavige wetsvoorstel worden gegeven ten aanzien van
politieregio's en anderzijds regels die ten aanzien van andere overheidsinstellingen
worden gesteld, merken wij op dat zo'n vergelijking naar ons oordeel in het
kader van de behandeling van dít wetsvoorstel niet dienstig is. Bij
de totstandkoming van de Politiewet 1993 is de politieregio aangemerkt als
een publiekrechtelijke rechtsfiguur sui generis. Er is waar het gaat om de
politieregio's, sprake van een volstrekt eigensoortige bestuurlijke organisatie
en verdeling van verantwoordelijkheden – langs de lijnen van gezag en
beheer – over organen op verschillende bestuurlijke niveaus.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsDe Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,K. G. de Vries 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27039-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl