Vaststelling begroting van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2005; Lijst van vragen en antwoorden over het jaarverslag van de Militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst (MIVD) over het jaar 2004
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-X, nr. 121

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

13-09-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-X nr. 121

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVragen en Antwoorden1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 44 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 XVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2005nr. 121LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 2 september 2005De commissie voor Defensie1 heeft een aantal
vragen voorgelegd aan de minister van Defensie inzake het jaarverslag van
de Militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst (MIVD) over het jaar 2004
(def0500068).De minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 2 september
2005. Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,AlbayrakDe adjunct-griffier van de commissie,KokVragen en Antwoorden1Deelt de regering de kritiek van de Commissie van Toezicht
betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) dat de nauwkeurigheid
van het digitale registratiesysteem dat de Militaire inlichtingen- en veiligheidsdienst
(MIVD) bijhoudt van de uitoefening, ingang en beëindiging van bevoegdheden,
veelal te wensen overlaat? Wat is de reactie van de regering op de aanbeveling
om het registratiesysteem aan te passen, in die zin dat per uitgeoefende bevoegdheid
de begin- en einddatum worden genoemd, zodat in één oogopslag
duidelijk is wanneer er dient te worden genotificeerd?De MIVD heeft mede op basis van de opmerkingen van de Commissie van Toezicht
medio mei 2005 een nieuwe versie van het digitale registratiesysteem in gebruik
genomen. De knelpunten ten aanzien van onder meer de nauwkeurigheid van het
registratiesysteem behoren hiermee tot het verleden. De Audit Dienst Defensie
is gevraagd een audit uit te voeren naar de opzet en de werking van het registratiesysteem.2Hoe beoordeelt de regering de opvatting van de CTIVD
dat er bij onderzoek van de MIVD op het terrein van terrorismebestrijding
te allen tijde een aanwijsbaar defensiebelang gemoeid moet zijn en dat het
in de rede ligt om onderzoek af te sluiten en over te dragen aan de AIVD,
in het geval van verwerking van persoonsgegevens ten aanzien van individuele
targets een ernstig vermoeden dat zij een gevaar vormen voor de veiligheid
of paraatheid van de krijgsmacht, ontbreekt?De MIVD heeft op grond van artikel 7 tweede lid, van de Wiv 2002 een taak
op het gebied van contra-terrorisme. De regering meent dat een onderzoek van
de MIVD op het gebied van contra-terrorisme te allen tijde sprake moet zijn
van een aanwijsbaar defensiebelang. Indien tijdens een Contra-Terrorisme-onderzoek
blijkt dat geen sprake is van een aanwijsbaar defensiebelang, wordt het onderzoek
gestaakt. Het onderzoek wordt overgedragen aan de AIVD als uit het onderzoek
blijkt dat sprake is van personen van wie het ernstig vermoeden bestaat dat
zij een gevaar vormen voor de democratische rechtsorde.3Hoe beoordeelt de regering de opvatting van de CTIV
atpgij verlenging van inzet van bevoegdheden buiten plaatsen in gebruik bij
Defensie, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties c.q. het
hoofd van de AIVD niet hoeft te worden geraadpleegd en dat volstaan kan worden
met tijdige informatie over de uitoefening ervan aan de AIVD, dus lager dan
ministerieel niveau? Deelt de regering de opvatting dat zo nodig de wet op
dit punt aangepast zou kunnen worden?In die gevallen waarbij moet wordt beoordeeld in hoeverre bij de inzet
van een bijzondere bevoegdheid buiten plaatsen in gebruik van Defensie interferentie
optreedt met lopende operaties van de AIVD wordt thans conform goede procedurele
afspraken gewerkt. Hiermee wordt voorkomen dat de operationele inzet van de
MIVD stagneert. Niettemin kan het ministeriële overeenstemmingsvereiste
vertragend werken. Thans wordt bezien in hoeverre beoordeling niet voortaan
door het Hoofd AIVD namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
kan geschieden en in hoeverre de Wiv 2002 dienaangaande zou moeten worden
aangepast. Hetzelfde geldt overigens ook voor het ministeriële goedkeuringsvereiste
ex artikel 58, tweede lid, Wiv 2002 bij wederzijdse verzoeken om technische
bijstand. 4Ligt het, op basis van de groeiende samenwerking tussen
de diverse Nederlandse inlichtingendiensten, niet voor de hand om de zeggenschap
over de jaarlijkse vaststelling van de Inlichtingen- en Veiligheidsbehoefte
Defensie (IVD) te verbreden?De Inlichtingen- en Veiligheidsbehoefte Defensie zal zoals aangekondigd
in de kabinetsreactie op het rapport van de commissie bestuurlijke evaluatie
van de AIVD jaarlijks in de Raad voor Nationale Veiligheid worden vastgesteld
na voorbereiding in het Comité Verenigde Inlichtingendiensten Nederland.
Hiermee is een verbreding over de zeggenschap gerealiseerd. Dit laat onverlet
de wettelijke bevoegdheid van de minister van Defensie de MIVD aanwijzingen
te geven en prioriteiten te stellen met betrekking tot de taakuitvoering van
de MIVD.5Is de samenwerkingsregeling AIVD-MIVD inmiddels vastgesteld?
Wordt deze ook naar de Kamer gestuurd?De samenwerkingsregeling AIVD en de MIVD is op 8 juli 2005 ondertekend
door de Minister-President en de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en Defensie. De samenwerkingsregeling is reeds aan de Kamer gezonden.6Hoe beoordeelt de regering de samenwerking met de AIVD
en waar kan deze, naast de intensivering ervan in het kader van de samenwerkingsregeling
AIVD-MIVD, verbeterd worden?Samenwerking tussen operationele diensten waar onder de inlichtingen-
en veiligheidsdiensten is eveneens speerpunt van regeringsbeleid in de strijd
tegen het terrorisme. In dat verband is reeds een aantal maatregelen getroffen
om de samenwerking tussen de operationele diensten te verbeteren. De CT-Infobox
is hier een goed voorbeeld van. De samenwerkingsregeling AIVD-MIVD is een
veelomvattende regeling waarin concrete afspraken zijn gemaakt op velerlei
terreinen van samenwerking. De regering heeft de overtuiging dat hiermee een
goede aanzet is gegeven voor een intensieve en structurele samenwerking.7Maakt de MIVD pas sinds 1 januari 2005 deel uit
van de Contra-Terrorisme Infobox (CT-Infobox)? Zo ja, waarom pas vanaf die
datum?De huidige CT-Infobox is een voortzetting van het sinds mei 2004 ingestelde
samenwerkingsverband van het KLPD, het OM, de politie, de IND en de AIVD.
Dit samenwerkingsverband is eind 2004 uitgebreid met de MIVD. Zie kamerstukken
TK, vergaderjaar 2004–2005, 29 754 en 27 925, nr. 21 en 27 925
en 29 754, nr. 157.8Is het juist dat het jaar 2004 (kennelijk) in het teken
stond van de intensivering van de samenwerking van de MIVD met andere diensten
(o.a. de AIVD)? Is daarbij verwezenlijkt wat men zich voor ogen had gesteld?
Is verdere intensivering mogelijk/noodzakelijk?De MIVD voert als regel een beleid dat gericht is op het verbeteren en
intensiveren van de samenwerking met nationale en internationale diensten.
De strijd tegen het internationale terrorisme vereist een substantiële
inspanning op het gebied van samenwerking en gegevensuitwisseling. In nationaal
verband zijn de CT-Inbox en de samenwerkingsregeling met de AIVD
goede voorbeelden van intensivering van samenwerking. Internationale samenwerking
is van essentieel belang voor een goede informatiepositie van de MIVD mede
in verband met de bescherming van onze uitgezonden militairen. De MIVD streeft
er voortdurend naar om de samenwerking met (inter)nationale partners te intensiveren
en slaagt daar ook in. De deelname van de Nederlandse krijgsmacht aan de EU-Battle
Groups leidt eveneens tot een intensievere samenwerking tussen de militaire
inlichtingendiensten van de deelnemende Europese lidstaten.9In het jaarverslag van 2003 werd gesteld dat het al-Qa'ida
netwerk binnen een periode van twee jaar in staat moet worden geacht een massavernietigingswapen
in te zetten (pagina 26). Waarom is de twee jaar in het jaarverslag 2004 vervangen
door «op termijn»?Inlichtingendiensten maar ook wetenschappers trachten de kans op een aanslag
met een massavernietigingswapen in te schatten. De inschattingen worden gebaseerd
op informatie over het mogelijke bezit van massavernietigingswapens, de inschatting
van experimentele ontwikkelingen in laboratoria, informatie over de mogelijke
intenties van terreurorganisaties en calculaties van de effecten van de mogelijke
inzet van een massavernietigingswapen. De wijziging van «binnen een
periode van twee jaar» tot «op termijn» heeft te maken met
voortschrijdend inzicht op de genoemde terreinen. Hoewel al-Qa'ida in een
reeks van verklaringen heeft aangegeven de intentie te hebben om een massavernietigingswapen
tegen Amerikanen in te zetten, wordt op basis van nieuwe inzichten de inzet
ervan momenteel niet waarschijnlijk geacht. Indicatief is een recent Amerikaans
onderzoek waarin het gecombineerde risico van alle scenario's werd ingeschat
tot een kans van 50 procent voor de inzet van een massavernietigingswapen
in de komende vijf jaar. De kans neemt toe tot 70 procent als de periode wordt
verlengd tot de komende tien jaar. De «vuile bom» is het belangrijkste
risico, gevolgd door de inzet van een chemisch of biologisch wapen. De inzet
van een kernwapen is het minst waarschijnlijke scenario.10Welke betekenis heeft de Nationale Signals Intelligence
Organisatie (NSO) voor de strijd tegen het internationale islamitische terrorisme?De organisatie van de NSO wordt in een aantal fasen opgebouwd. Naar verwachting
zal in september 2005 de eerste fase van de NSO worden gerealiseerd, de oprichting
van het Satellietgrondstation (SGS) NSO. Het SGS NSO levert satellietinterceptiecapaciteit
aan de MIVD en de AIVD welke informatie tevens wordt gebruikt voor de bestrijding
van terrorisme. Vanaf eind 2005 zal de uitbreiding van de satellietinterceptiecapaciteit
in fasen operationeel worden gesteld. Op dit moment zijn twee schotelantennes
in gebruik bij de MIVD. De NSO zal in het SGS NSO uiteindelijk kunnen beschikken
over ongeveer twintig schotels. De huidige capaciteit wordt daarmee aanzienlijk
uitgebreid. De informatie afkomstig uit satellietinterceptie wordt (mede)
gebruikt voor de strijd tegen het internationaal islamitische terrorisme.11Is er sprake van rekrutering en opleiding van terroristen,
alsmede van «fundraising» door moslimfundamentalisten in Bosnië-Herzegovina?Er zijn aanwijzingen dat zich in Bosnië-Herzegovina vermeende terroristen
bevinden, evenals aan al Qa'ida gelieerde Sleeper Cells. Er zijn geen aanwijzingen dat terroristische operaties vanuit Bosnië-Herzegovina
worden geleid, al kan niet worden uitgesloten dat op individuele basis rekruteringen plaats vinden. Er zijn aanwijzingen voor fundraisingin Bosnië-Herzegovina, en dat deze geldstromen ten
goede komen aan de financiering van terroristische activiteiten.12Klopt het dat het vertrek van de mujahedin onderdeel
uitmaakte van de Dayton vredesakkoorden? Waarom wordt er niet opgetreden tegen
de aanwezigheid in Bosnië van non-gouvernementele organisaties die banden
hebben met radicale groeperingen in het Midden-Oosten?De aftocht van buitenlandse strijders maakt deel uit van de bepalingen
in het verdrag van Dayton. Een aantal van hen heeft deze bepaling echter ontdoken
door de Bosnische nationaliteit aan te nemen. Dit betreft overigens niet alleen
buitenlandse vrijwilligers van islamitische overtuiging maar ook huurlingen
afkomstig uit onder meer West-Europese landen.Tegen NGOs, van welke signatuur dan ook, wordt opgetreden als zij aantoonbaar
wetten hebben overtreden dan wel het landsbelang schaden. Dit heeft ook herhaaldelijk
plaatsgevonden!13Hoe groot acht de regering de kans dat het staatsverband
van Servië en Montenegro uiteenvalt? Hoe staat de Servische minderheid
in Montenegro tegenover het streven van de Montenegrijnse politieke leiding?Vanaf 2006 bestaat de mogelijkheid dat de Montenegrijnse bevolking
zich per referendum uitspreekt over onafhankelijkheid. De kans op het uiteenvallen
van het staatsverband Servië en Montenegro is derhalve aanwezig, maar
is mede afhankelijk van de speelruimte die de Internationale Gemeenschap bereid
is te bieden. Het is overigens niet zeker dat een absolute meerderheid van
de Montenegrijnse bevolking instemt met onvoorwaardelijke onafhankelijkheid.Met name in het noorden van de republiek, waar een substantieel deel van
de bevolking zich als Servisch beschouwt, zijn velen voorstander van het behoud
van het gezamenlijke staatsverband.14Onderhouden restanten van Al-Qa'ida in Afghanistan
en Pakistan nog substantieel contact met moslim-extremisten in Irak of elders
in het Midden-Oosten of in Noord-Afrika of Europa? Wat is de betekenis daarvan?Er zijn contacten vastgesteld tussen al-Qa'ida en moslim-extremisten in
het Midden-Oosten. Voor zover kan worden nagegaan zijn de contacten operationeel
en ideologisch van aard.15Hoe beoordeelt de regering de bevindingen van het recente
onderzoek van RAND, in opdracht van de US Air Force, over de opbouw van het
Chinese militaire vermogen? Deelt de regering de voorspelling dat China in
2025 meer aan Defensie uit zal geven dan welk Europees land dan ook?De belangrijkste factoren die invloed hebben op het Chinese toekomstige
militaire vermogen, lijken deel uit te maken van het berekeningsmodel van
RAND. Problematisch voor een exacte analyse van het (huidige) Chinese defensiebudget
is dat het Chinese begrotingssysteem weinig transparant is en betrouwbare
data over de (onderverdeling van de) defensie-uitgaven zijn schaars. Schattingen
van de werkelijke omvang van de Chinese defensie-uitgaven, uitgedrukt in %
van het BNP, lopen sterk uiteen (van 2,3%–2,7%, zoals aangegeven door
RAND, tot 4 à 5% volgens andere bronnen). Het is te verwachten dat
de Chinese militaire uitgaven in 2025, door RAND geschat op ca.
2½ maal het bedrag van 2001, groter zijn dan die van enig individueel
Europees land. Deze absolute toename in militaire uitgaven houdt ongeveer
gelijke tred met de snelle economische ontwikkeling van China: het Chinese
BNP bedroeg in 2004 USD 1601 mld. (grosso modo evenveel als Frankrijk)
en zal naar verwachting in de komende twintig jaar verdrievoudigen. Een groot
deel van de te verwachten stijging van de Chinese defensie-uitgaven zal worden
besteed aan vervanging en modernisering van sterk verouderd materieel. Ook
de kosten voor salariëring van militair personeel zullen naar verwachting
verder toenemen.16Klopt het dat China één van de grootste,
zo niet de grootste, importeur van wapens ter wereld is?In de loop van de jaren '90 werd duidelijk dat China's militaire capaciteit,
in vergelijking met die van westerse strijdkrachten, sterk verouderd was.
Ook de Chinese defensie-industrie was, en is, relatief onderontwikkeld. Daarom
is overgegaan tot een versnelde aankoop van buitenlands, onder andere Russisch,
militair materieel. Deze inhaalslag, die overigens nog niet is voltooid, heeft
China gemaakt tot één van de grootste importeurs van wapens
ter wereld.17Kan de regering nader ingaan op de militaire samenwerking
tussen Rusland en China? Klopt het dat er sprake is van omvangrijke wapenverkopen
van Rusland aan China?Sinds begin jaren negentig, toen China en Rusland begonnen met militaire
samenwerking, levert Rusland wapens en ander militair materieel aan China.
Hoewel de meeste wapenleveranties van de afgelopen jaren relatief verouderd
Russisch materieel betroffen, zijn er aanwijzingen dat Rusland in de toekomst
ook high-tech materieel wil gaan exporteren. Om
hun goede onderlinge band te benadrukken en voor export beschikbaar militair
materieel in de praktijk te tonen, organiseerden beide landen in augustus
een grootschalige militaire oefening, «Peace Mission
2005.»Er is sprake van omvangrijke wapenverkopen van Rusland aan China. Zo heeft
China vorig jaar een overeenkomst gesloten met het Russische staatswapenexportbedrijf «Rosoboronexport» voor de levering van geavanceerde
grond-lucht geleide wapensystemen. Rusland levert Sukhoi 30MK2 gevechtsvliegtuigen
aan de Chinese marine-luchtvaartdienst, alsmede componenten voor in China
geassembleerde Sukhoi 27SK gevechtsvliegtuigen. Naar verwachting zal Sukhoi
op korte termijn aan China voorstellen om gezamenlijk een vijfde generatie
gevechtsvliegtuig te ontwikkelen.18Wat is de analyse van de regering van de opbouw van
de vloot van China? Klopt het dat de Chinese marine in 2010 over maar liefst
85 onderzeeboten zal beschikken?De Peoples Liberation ArmyNavy (PLAN) is verantwoordelijk
voor het bewaken van de maritieme veiligheid van China en het behouden van
de soevereiniteit over de territoriale wateren en de bijkomende maritieme
rechten en belangen. Er is met de modernisering van de PLAN meer nadruk komen
te liggen op maritieme oorlogvoering door het beter integreren van inzetmogelijkheden
van maritieme eenheden en het verbeteren van de mogelijkheden tot het uitvoeren
van (nucleaire) tegenaanvallen. Naast het verbeteren van het materiaal wordt de operationele inzet van
eenheden verhoogd, onder andere door deel te nemen aan gezamenlijke operaties
van diverse marine-eenheden om de interoperabiliteit te verhogen. Daarnaast
is met de aanschaf van KILO-klasse onderzeeërs van Rusland en de ontwikkeling
van verschillende conventionele en nucleaire onderzeeërs, duidelijk dat
de onderzeedienst binnen de marine van het Chinese Volksbevrijdingsleger een
zeer hoge prioriteit geniet.Per 1 januari 2005 waren 71 conventionele onderzeeboten in dienst.
Bovendien is een onbekend aantal mini-onderzeeboten in diverse stadia van
aanbouw. Het totale aantal onderzeeboten is momenteel tenminste 76 stuks.
Voor de periode tot 2010 is voorzien dat tien nieuwe conventionele onderzeeboten
en een onbekend aantal mini-onderzeeboten in gebruik zullen worden genomen.
Tien tot twaalf verouderde conventionele onderzeeboten zullen uit dienst genomen
worden. Het is waarschijnlijk juist dat de Chinese marine in 2010 over ongeveer
85 onderzeeboten zal beschikken, mogelijk zelfs meer.19Zijn er aanwijzingen voor betrokkenheid van Iran bij
het terrorisme in Irak? In hoeverre probeert Iran de politieke situatie in
Irak te beïnvloeden en welke banden onderhoudt men met radicale shi'itische
groeperingen?Er zijn geen harde aanwijzingen voor betrokkenheid van Iran bij het terrorisme
in Irak. Van oudsher heeft Iran banden met enkele voormalige oppositiebewegingen
die nu deelnemen aan de Iraakse (overgangs-)regering. De betrekkingen tussen
Iran en Irak zijn in de afgelopen maanden aanzienlijk opgewaardeerd. Half
juli bracht de Iraakse MP Al-Ja'fari, die tijdens het bewind van Saddam Hoessein
enige jaren in Iran verbleef, een driedaags bezoek aan Teheran, waar hij onder
meer sprak met de uitgaande president Khatami, de uitgaande minister van Buitenlandse
Zaken, Kharrazi, en de inkomende president, Ahmadinejad. Het bezoek werd van
Iraanse zijde verwelkomd als bijdrage aan het herstel van normale betrekkingen
tussen de buurlanden, die zwaar te lijden hadden gehad van de tussen 1980
en 1988 onder het regime van Saddam Hoessein gevoerde oorlog. Tijdens het
bezoek werd een verdrag getekend voor samenwerking op verschillende gebieden
zoals vervoer, handel en diensten. Ook werden vijf gezamenlijke werkgroepen
ingesteld betreffende terrorismebestrijding, handel, economie, grensbewaking
en politiek overleg. Iran en Irak willen laten zien dat samenwerking tussen
shi'iten in beide landen een positieve ontwikkeling is en geen bedreiging
voor de regio in bredere zin.20Zal bij de blijvende aandacht van de MIVD voor de situatie
in Irak, ook bijzondere aandacht worden besteed aan de grote aantallen moslimextremisten
daar?De aanwezigheid van moslimextremisten in Irak behoudt de aandacht van
de MIVD.21Is de MIVD van mening dat het zwaartepunt van de activiteiten
van Al-Qa'ida is verschoven van Afghanistan/Pakistan naar Irak? Hoe worden
de relaties ingeschat tussen moslim-extremisten in Irak en moslim-extremisten
in West-Europa resp. Nederland? Hoeveel Nederlandse moslim-extremisten zijn
er, naar de inschatting van de MIVD, actief (geweest) in Irak? Het zwaartepunt van de activiteiten van al-Qa'ida ligt in Afghanistan
en Pakistan. Wel zijn kontakten tussen kaderleden van al-Qa'ida en het verzet
in Irak vastgesteld. De relaties tussen moslim-extremisten in Irak en moslim-extremisten
in West-Europa respectievelijk Nederland lijkt overwegend facilitair van aard.
Extremisten uit Europa en ook uit Nederland worden gerekruteerd in landen
van herkomst om in Irak te gaan strijden en deel te nemen aan de Jihad. De
extremisten krijgen in Irak een «training on the job» en keren
veelal na hun opleiding terug naar het land van herkomst en maken doorgaans
deel uit van een netwerk van extremisten. Ook ontplooien zij in het land van
herkomst rekruteringsactiviteiten die succesvol kunnen zijn mede vanwege hun
aanzien als strijder. Jihad-veteranen kunnen direct, of in de toekomst, worden
ingezet om ook in het land van herkomst assistentie te verlenen bij het voorbereiden
van aanslagen of anderszins operationeel te worden ingezet. Naar inschatting
van de MIVD is een aantal Nederlandse moslim-extremisten/jihadisten in Irak
actief geweest. Een exact aantal is niet bekend.22Wat kan worden gemeld over de nationaliteit van niet-Irakese
moslim-extremisten die in Irak actief zijn resp. geweest zijn?Het grootste deel van de buitenlandse strijders in Irak is afkomstig uit
Arabische landen in de regio en uit Noord-Afrika. Daarnaast waren en mogelijk
zijn personen uit West-Europa actief in Irak als buitenlandse strijder.23Hoe beoordeelt de regering de toenadering van Syrië
en Iran tot elkaar in politiek en militair opzicht?Iran en Syrië hebben sinds de jaren '80 een goede verstandhouding
met als directe aanleiding de gemeenschappelijke aversie tegen het regime
van Saddam Hoessein in Irak. Een andere aanleiding is inmiddels meer naar
de voorgrond getreden, nl. de gezamenlijke aversie tegen vergaande Amerikaanse
bemoeienis met en aanwezigheid in de regio, die als bedreigend wordt ervaren.
Het betreft hier overigens geen militair-strategische band, maar een relatie
op basis van wederzijds belang in de gehele regio.24Hoe groot acht de regering de kans dat er massavernietigingswapens
van Irak naar Syrië overgebracht zijn?De overbrenging van massavernietigingswapens van Irak naar Syrië
wordt als onwaarschijnlijk beoordeeld.25Hoe beoordeelt de regering de Syrische terugtocht uit
Libanon? Welke consequenties heeft dit voor de stabiliteit van Libanon?Onder druk van de internationale gemeenschap en de binnenlandse politieke
situatie in Libanon, heeft Syrië het besluit genomen zijn troepen uit
Libanon terug te trekken. De Syrische aanwezigheid in Libanon had aanvankelijk
een stabiliserende werking waardoor de beëindiging van de Libanese burgeroorlog
bewerkstelligd kon worden. In de daaropvolgende periode werd de Syrische aanwezigheid
en daarmee gepaard gaande Syrische politieke en economische inmenging echter
steeds meer als een zeer negatieve invloed ervaren door het overgrote deel
van de Libanese bevolking. Het feit dat Syrië nu gevolg heeft gegeven
aan haar verplichting onder Veiligheidsraadsresolutie 1559 en haar troepen
heeft teruggetrokken uit Libanon wordt, door Nederland als een positieve ontwikkeling gezien. De recente verkiezingen, die na de Syrische terugtrekking plaatshadden,
zijn goed verlopen en het is nu de taak van de nieuwe Libanese regering om
de noodzakelijke institutionele, politieke en economische hervormingen door
te voeren. In dit verband is ook het waarborgen van de interne stabiliteit
van belang. Hoewel er sinds de Syrische terugtrekking met enige regelmaat
aanslagen op politici hebben plaatsgevonden hebben deze tot op heden nog niet
tot een ernstige destabilisering geleid. Voor de waarborging van de stabiliteit
is het eveneens van belang dat de nieuwe regering binnen redelijke termijn
ook de uitvoering van het onderdeel van resolutie 1559 ter hand neemt waarin
wordt opgeroepen tot de ontmanteling van alle in Libanon aanwezige milities,
waaronder de militaire tak van Hezbollah.26In het jaarverslag staat dat Hezbollah opereert binnen
een door Syrië aangegeven kader. Hoe beoordeelt de regering de relatie
tussen Iran en Hezbollah?De Libanese Hezbollah is een organisatie met een grote achterban onder
de Libanese Shi'itische bevolkingsgroep. Als gevolg hiervan heeft zij in recente
verkiezingen een substantieel aantal parlementszetels verworven en wordt de
partij nu ook in de Libanese regering vertegenwoordigd. De organisatie onderhoudt
traditioneel nauwe betrekkingen met het, eveneens shi'itische, Iraanse regime.
Over de Nederlandse positie met betrekking tot Hezbollah is de Kamer bij diverse
gelegenheden geïnformeerd. Ik verwijs hierbij onder andere naar de toelichting
die de minister van Buitenlandse Zaken heeft gegeven tijdens de behandeling
van de begroting Buitenlandse Zaken 2005, het verslag van de RAZEB van 21 februari
2005 en de beantwoording van vragen van het lid Van Baalen over het aangaan
van relaties tussen de EU en Hezbollah van 22 november 2004. Daarnaast
speelt voor Hezbollah ook haar positie binnen het Libanese politieke bestel
een belangrijke rol. Voor de organisatie is het thans van belang hoe de internationale
gemeenschap en de Libanese regering gevolg zullen geven aan de uitvoering
van resolutie 1559 welke oproept tot de ontmanteling van de militaire tak
van de organisatie. De relatie van Hezbollah met Iran moet tegen deze context
en de invloed die andere actoren op de organisatie hebben worden afgezet.27Kan de regering uitgebreider ingaan op de situatie
in Saoedi-Arabië? Hoe beoordeelt de regering de rol van Saoedi-Arabië
bij de verspreiding en financiering van het wahhabisme?Saoedi-Arabië is geen theocratie. In tegenstelling tot de shi'itische
geloofsgenoten in Iran claimt de wahhabitische clerus niet het goddelijk recht
om te regeren. Wel speelt de clerus een belangrijke rol in de legitimering
van de macht van het huidige koningshuis. De koning regeert over het land
conform de «door God gegeven heilige en eeuwige» islamitische
wet (shar'iah), zoals die uitgedragen wordt door de religieuze geleerden (ulema).
De koning draagt officieel de titel «Beschermer van de Twee Heilige
Plaatsen» (Mekka en Medina). Saoedi-Arabië kent geen grondwet en
beschouwt de Koran alszodanig. Om die reden is consensus tussen koningshuis
en de gemeenschap van schriftgeleerden voorwaarde voor de totstandkoming van
nieuwe wetgeving.Het centrale gezag probeert voortdurend (meer) greep op de ulema te krijgen
door hen op te nemen in staatsorganen, zoals de Hoge Raad van Ulema. De leden
van deze adviesraad worden door de koning benoemd. Voorts is de minister van
Justitie een schriftgeleerde en een afstammeling van Ibn Abd al-Wahhab, de
grondlegger van de wahhabitische geloofsleer. In 1993 volgde
de oprichting van het ministerie van Religieuze Zaken. Hiermee kwam een betere
controle tot stand over de activiteiten van voorgangers, liefdadigheidsinstellingen
en universiteiten. Na de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten in
2001, maar met name na de confrontatie met een serie aanslagen in eigen land
in 2003 en 2004, is de Saoedische overheid zich bewust geworden van de noodzaak
deze controle te verscherpen. De tolerantie voor uitingen van extreem fundamentalistisch
denken is afgenomen. Religieus fundamentalisme was jarenlang de enige manier
waarop ongenoegen binnen de Saoedische samenleving geuit kon worden. Verwacht
wordt dat, na het recente aantreden van Koning Abdullah, de vrijheid van meningsuiting
geleidelijk zal toenemen. De vrijlating van drie hervormers kort na zijn benoeming
kan gezien worden als een positief signaal.28Wat kan de Kamer worden gemeld over de mate waarin
«buurlanden terroristische groeperingen, waaronder al-Qa'ida-cellen,
in de regio faciliteren» en over de wijze waarop dit gebeurt? Om welke
buurlanden gaat het dan?De MIVD doet geen inhoudelijke mededelingen in het openbaar over lopende
onderzoeken. Zonodig wordt de Commissie voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
van Uw kamer geïnformeerd.29Welke gevolgen heeft de aanslag in Beslan gehad voor
de Russische veiligheidsstrategie? Klopt het dat Rusland zich nu het recht
voorbehoudt om preventief militair op te treden?De gijzelingsactie in Beslan heeft geleid tot organisatorische maatregelen
waarmee de aansturing, inzet en onderlinge coördinatie van Russische
ordeen veiligheidsdiensten moeten worden verbeterd. Hoewel er inmiddels toenemende
aandacht is voor de onderliggende socio-economische problematiek in de Kaukasus,
is de Russische reactieve veiligheidsstrategie in de regio nog niet wezenlijk
veranderd.Kort na de gijzelingsactie in Beslan heeft de Russische regering verklaard
zich het recht voor te behouden om buiten de staatsgrenzen preventief militair
op te treden in het kader van de bestrijding van het internationale terrorisme.
Rusland heeft in 2002 preventieve bombardementen uitgevoerd in de Georgische
Pankisi-vallei.30Kan de regering de illegale leverantie van Kh-55 kruisraketten
vanuit Oekraïne aan Iran en China bevestigen (zie Janes Defence Weekly,
30 maart 2005, pagina 6 «Ukrainian cruise missile transfer under
scrutiny»)? In hoeverre is hier sprake geweest van Russische betrokkenheid?
Klopt het dat deze raketten capabel zijn om uitgerust te worden met een nucleaire
lading en dat de luchtmacht van Iran in staat is ze vanaf hun Su-24's af te
vuren? Hoe zorgelijk is deze leverantie?De proliferatie van KH-55 kruisraketten (zonder raketkop met lading) naar
Iran en China, in de periode 2000–2001, kan worden bevestigd. Er zijn
concrete aanwijzingen voor de betrokkenheid van Russische individuen, maar
geen aanwijzingen voor betrokkenheid van Russische staatsorganen. De KH-55
kan worden uitgerust met een nucleaire lading. De luchtmacht van Iran wordt
niet in staat geacht een dergelijke grote raket met een Sukhoi-24 af te vuren.
De primaire problematiek van deze leverantie is de proliferatie van aan kruisvluchtwapens
gerelateerde technologie. 31Wat kan worden gemeld over de productie resp. verkoop
van wapens in Trans-Dnjestrië en over de afnemers daarvan?Het staat vast dat Trans-Dnjestrië enkele conventionele wapens of
componenten hiervan voor de eigen krijgsmacht en voor Russische bedrijven
produceert. Tevens zijn er de afgelopen jaren verschillende berichten geweest
over het opduiken van wapens uit Trans-Dnjestrië in conflictregio's zoals
Tsjetsjenië, Abchazië en het voormalig Joegoslavië. Deze wapens
zijn vaak afkomstig uit voormalige Sovjet munitiedepots, maar worden ook nieuw
geproduceerd in Trans-Dnjestrië. 32De ontrafeling van het netwerk van de Pakistaanse wetenschapper
Khan hebben de beperkingen van de bestaande export controle regimes aangetoond.
Welke maatregelen worden genomen om deze te versterken? Kan de regering daarbij
nader ingaan op het Proliferation Security Initiative? Welke rol speelt Nederland
daarin?Versterking van de bestaande exportcontroleregimes gebeurt voortdurend.
Maatregelen bestaan voornamelijk uit intensivering van informatie-uitwisseling
tussen de leden onderling, periodieke aanpassingen van de goederenlijsten
waarvoor een nationale exportvergunning moet worden aangevraagd, en veelvuldige
«outreach» activiteiten naar landen die zich niet hebben aangesloten
bij exportcontroleregimes.PSI beoogt de bestaande instrumenten in de strijd tegen proliferatie van
massavernietigingswapens en het internationale terrorisme aan te vullen en
te versterken. De deelnemende landen zien PSI ook als waarschuwing aan niet-statelijke
actoren en staten die uit oogpunt van proliferatie een risico vormen. Nederland
neemt actief deel aan PSI, onder andere door het deelnemen aan oefeningen
en internationaal overleg. Nederland organiseert een PSI-oefening in de haven
van Rotterdam in de periode van 4–6 april 2006.33Wanneer verwacht de regering dat Iran zal beschikken
over raketten met een nog groter bereik dan de typen waarover het land nu
beschikt? Wanneer komt Iran te beschikken over intercontinentale raketten?
Hoe moet in dat licht het nucleaire programma van Iran bezien worden?Na 2007 zal Iran mogelijk kunnen beschikken over raketten met een bereik
dat voldoende is om de Balkan en nabijgelegen delen van Afrika te bereiken.
Indien Iran daadwerkelijk een militair nucleair programma zou hebben, ligt
het voor de hand dat Iran zal trachten overbrengingsmiddelen geschikt te maken
voor nucleaire wapens.34Kan de regering aangeven aan welke landen Noord-Korea
ballistische raketten en rakettechnologie levert en met welke landen wordt
samengewerkt?Noord-Korea heeft raketten en rakettechnologie geleverd aan onder meer
Syrië en Iran (type SCUD) alsmede aan Iran en Pakistan (type NO DONG).
Aangenomen wordt dat Noord-Korea met deze landen samenwerkt op dit terrein.35Is het dragen van Lonsdale kleding door (aspirant-)militairen
op zichzelf onaanvaardbaar wat de regering betreft of moet er aantoonbaar
sprake zijn van een uiting van extreem-rechtse opvattingen? Lonsdale is een (sport)kledingmerk dat door allerlei mensen wordt gedragen.
Het merk zelf heeft niets met racisme of rechts-extremisme te maken. Lonsdale
wordt echter ook veel gedragen door jongeren met extreem-rechtse ideeën.
Het dragen van Lonsdale kleding door (aspirant-)militairen is op zichzelf
niet onaanvaardbaar. Er moet aantoonbaar sprake zijn van een uiting van extreem-rechtse
opvattingen. In dit verband verwijs ik naar de brief van mijn ambtgenoot van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 6 juli 2005 met betrekking
tot de AIVD-nota over «Lonsdale-jongeren».36De regering stelt dat het voor de krijgsmacht onnodige
risico's met zich meebrengt als de MIVD een verzoek bij Justitie indient om
een aan een medewerker van Defensie opgelegde straf bekend te maken. Kan de
regering dit nader toelichten?Het feit dat commandanten niet altijd en justitie niet automatisch de
MIVD op de hoogte stelt van veroordelingen met betrekking tot het plegen van
strafbare feiten van defensiepersoneel, brengt onnodige (veiligheids) risico's
met zich mee. Bij hernieuwde veiligheidsonderzoeken worden justitiële
antecedenten opgevraagd. Het opvragen van dergelijke gegevens kan soms jaren
na een veroordeling zijn waardoor de informatie niet tijdig de MIVD bereikt.37Om toch P&O2000+ bij de MIVD in te kunnen voeren
moeten aanvullende maatregelen genomen worden. Hoe verhoudt zich de introductie
van P&O2000+ bij de MIVD tot de grote problemen die er nu al met dit systeem
zijn elders in de Defensieorganisatie?De problemen met P&O2000+ gelden ook voor de MIVD. Het nieuwe personeelsadminstratiesysteem,
People Soft, dat deel uitmaakt van P&O2000+, zal om veiligheidsredenen
in aangepaste vorm bij de MIVD worden geïmplementeerd.38Waarom heeft de regering bij de paragraaf «vaste
commissies voor Defensie en Buitenlandse Zaken» de foto's van woordvoerders
Buitenlandse Zaken van drie Tweede Kamerfracties opgenomen?Het plaatsen van afbeeldingen van politici in het jaarverslag van de MIVD
symboliseert de betrokkenheid van de politiek bij het werk van inlichtingen-
en veiligheidsdiensten en het afleggen van verantwoording aan het parlement.
Met het plaatsen van afbeeldingen van parlementsleden in het jaarverslag wordt
dit benadrukt. De keuze van de afbeeldingen van parlementsleden is willekeurig.
In het vorige jaarverslag waren bijvoorbeeld de afbeeldingen van twee fractievoorzitters
uit de Tweede Kamer geplaatst.XNoot1Samenstelling: Leden: De Vries (PvdA), Bakker (D66), Koenders (PvdA),
Van Beek (VVD), Karimi (GL), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Albayrak
(PvdA), voorzitter, Balemans (VVD), Van Baalen (VVD), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Van Winsen (CDA), Van den Brink (LPF), Mastwijk (CDA), Herben (LPF), ondervoorzitter,
Duyvendak (GL), Kortenhorst (CDA), Huizinga-Heringa (CU), Van Velzen (SP),
Algra (CDA), Haverkamp (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Straub (PvdA),
Blom (PvdA), Eijsink (PvdA), Brinkel (CDA), Szabó (VVD).Plv. leden: Van Dam (PvdA), Van der Laan (D66), Waalkens (PvdA), Lenards
(VVD), Halsema (GL), Fierens (PvdA), De Ruiter (SP), Adelmund (PvdA), Van
Miltenburg (VVD), Visser (VVD), Oplaat (VVD), De Haan (CDA), Nawijn (Groep
Nawijn), Smilde (CDA), Hermans (LPF), Vendrik (GL), Bruls (CDA), Van der Staaij
(SGP), De Wit (SP), De Vries (CDA), Ormel (CDA), Ferrier (CDA), Van Heemst
(PvdA), Tichelaar (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Jonker (CDA), Veenendaal
(VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-X-121.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl