Varkenspest; Verslag algemeen overleg van de vaste commissie voor LNV op 16 en 17 april 1997 met minister Van Aartsen (LNV) over de varkenspest
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25229, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

02-06-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25229 nr. 11

21-05-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieGedachtewisseling in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25229Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 73 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 229Varkenspestnr. 11VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 21 mei 1997De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 16 en 17 april 1997 overleg gevoerd met minister Van Aartsen
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij over de varkenspest.Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Vos (GroenLinks) constateerde dat minister Van Aartsen
de bestrijding van de varkenspest beschouwt als een soort oorlogsvoering met
het virus als onberekenbare tegenstander. Na aanvankelijk optimisme dat de
strijd na een tiendaagse veldtocht te overwinnen zou zijn, blijkt de situatie
helaas veel ernstiger en omvangrijker te zijn. Het einde van de epidemie is
nog niet in zicht. Er is nog geen zekerheid te bieden of het probleem in september
onder de duim is.Gelet op de huidige situatie, met te volle hokken en een te geringe destructiecapaciteit,
is het de vraag of het niet het meest effectief, het diervriendelijkst en
het goedkoopst is om de inseminatie in de afgeschermde gebieden in Noord-Brabant
onmiddellijk stop te zetten. Hoe berekent de minister de kosten en de baten
van een dergelijke maatregel?Mevrouw Vos wees op een artikel van prof. Wiepkema in het Algemeen Dagblad,
waarin deze het toestaan van vaccinatie, bij voorkeur met een markervaccin,
en vooral een betere huisvesting van de dieren bepleitte. Zal het dierenwelzijn
een nadrukkelijke rol spelen in de herstructurering van de sector? Wat verstaat
de minister op dit punt onder extensivering? Door de heer Noordhuizen, hoogleraar
aan de universiteit van Wageningen, is in het Agrarisch Dagblad het idee van
gesloten bedrijven, regioclustering van bedrijven en slacht per regio voorgelegd.
Hoe ziet de minister dit concept? Maken ook de milieuaspecten, zoals de mestproblematiek,
onderdeel uit van de plannen voor de toekomst? Overigens was de fractie van
GroenLinks van mening dat de gelden voor de aanpak van het mestprobleem, louter
voor dat probleem gebruikt mogen worden, hoewel de herstructurering van de
sector gepaard kan gaan met de aanpak van de milieuproblemen.Gebleken is dat het ontbreken van een bruikbaar draaiboek een ernstig
gemis is geweest bij het uitbreken van het virus. Het gesleep met dieren, op 4 februari, had direct te maken met het ontbreken van een draaiboek.
Is de minister niet met terugwerkende kracht van mening dat het ontbreken
van een draaiboek grote problemen heeft veroorzaakt?De fractie van GroenLinks had graag opheldering over de gang van zaken
bij het KI-station in Wanroij. Hoe beoordeelt de minister het toezicht door
het ministerie en het gegeven, bijvoorbeeld blijkend uit Engelse literatuur,
dat het sperma een risicofactor kan zijn?De fractie van GroenLinks merkte ten slotte op dat een fokverbod in de
afgeschermde gebieden zeker aan de orde moet zijn. Moet hiertoe niet worden
overgegaan, in samenhang met een noodvaccinatie? Wil de minister een dergelijk
scenario laten doorrekenen en vervolgens voorleggen aan de Kamer?De heer Stellingwerf (RPF) merkte naar aanleiding van de huidige
varkenspestsituatie op dat de mens ver verwijderd is geraakt van het ideaal
van het goede rentmeesterschap over de schepping. Dat is schrijnend voor de
varkens en de boerengezinnen, maar ook voor de samenleving, die meent een
varkenshouderijsysteem te hebben ontwikkeld dat met techniek beheersbaar is,
maar dat daardoor nu extra kwetsbaar lijkt te zijn geworden, zoals blijkt
uit de gang van de zaken rond de KI. Het einde van de epidemie is nog niet
in zicht. In een interview in de NRC van 10 april jl. stelt de minister dat
de strijd in het meest optimistische scenario niet vóór september
van dit jaar zal worden gewonnen. De feiten van de laatste dagen, namelijk
uitbreiding van de regio waar het vervoersverbod geldt en een aantal nieuwe
gevallen van varkenspest, bevestigen deze visie.De RPF-fractie erkende dat er in de bestaande noodsituatie drastische
maatregelen moesten en moeten worden getroffen, maar dat op enig moment tijdens
een epidemie niet is in te schatten hoe drastisch de maatregelen moeten zijn.
Achteraf kan slechts geconstateerd worden of de maatregelen gepast zijn geweest.
Wel is wellicht wetswijziging nodig om te voorkomen dat met dieren gesleept
wordt tussen het moment waarop het vermoeden van varkenspest bekend wordt,
en het moment van het daadwerkelijke besluit om tot actie over te gaan.In het licht van het goede rentmeesterschap is er de plicht, te zoeken
naar gepaste, maar ook verantwoorde maatregelen. Daarom is het moeilijk te
accepteren dat er van de afgemaakte dieren slechts een klein deel besmet is
met het virus. Het moet toch mogelijk zijn dat de dieren worden gescreend
en op een normale manier worden geslacht. Is de minister bereid, te onderzoeken
of de EU-regels op dit punt aangepast kunnen worden en of de analysecapaciteit
kan worden vergroot? Is het juist dat Duitsland voor 3000 ton varkensvlees
van niet besmette dieren uit gebieden waar een vervoersverbod gold, ontheffing
heeft gekregen om normaal te slachten en het vlees in te blikken?Er is alle reden voor een bezinning op de toekomstige plaats en structuur
van de intensieve veehouderij. Op dit punt zijn, bijvoorbeeld door de heer
Noordhuizen in het Agrarisch Dagblad, al waardevolle analyses gemaakt en suggesties
gedaan. Er moet nu reeds aan uitwerking voor de lange termijn worden begonnen.Het is de vraag of het ethisch nog verantwoord is om enerzijds alle zeugen
in de varkenspestgebieden maar te blijven insemineren en biggen geboren laten
worden en anderzijds op hetzelfde moment in hetzelfde gebied evenveel biggen
af te maken en te vernietigen. Mede gezien de ernst van de situatie, zijn
er op dit moment voldoende redenen voor een tijdelijk en/of gedeeltelijk fokverbod.
Zo'n fokverbod zou alleen moeten gelden in de gebieden waar een vervoersverbod
van kracht is. Er valt ook te denken aan de mogelijkheid dat slechts een gedeelte,
bijvoorbeeld de helft, van het aantal zeugen op een bepaald bedrijf jongen
mag krijgen. Op die manier houdt het bedrijf nog fokcapaciteit, valt er aan
het einde van de epidemie niet een geheel gat in de fokcyclus en wordt tijdens
de epidemie, tenminste op de min of meer gesloten bedrijven, de
nodige ruimte gecreëerd voor de aanwezige varkens. De boeren moeten dan
voor de niet geboren generaties schadeloos gesteld worden. Op deze manier
wordt het geld dat nu wordt uitgegeven aan het voeren, opkopen en vernietigen
van vele honderdduizenden dieren, beter besteed. In ieder geval moet het mogelijk
gemaakt worden dat boeren in de varkenspestgebieden vrijwillig voor een dergelijke
fokstop kiezen. De vergoedingsregels dwingen de boer nu immers, mee te gaan
in het produceren voor de vernietiging. Wil de minister de mogelijkheid van
een vrijwillige fokstop creëren?Onderkend moet worden dat er pas vier maanden na de introductie van welk
fokverbod dan ook geen of minder biggen worden geboren. Keuzes in dezen zijn
altijd arbitrair, ook vanwege de verwachting van de duur van de epidemie.
De doorslaggevende vraag is wanneer de tijd rijp is voor een fokstop.De heer Keur (VVD) stelde dat in een open Europa het risico
op dier- en plantenziekten steeds groter wordt. Omdat er in de media wordt
gesproken over illegale varkenstransporten naar het buitenland, is de vraag
hoe Nederland in de hand kan houden dat verspreiding naar andere landen wordt
voorkomen.Door de RVV is erkend dat er sperma is verhandeld naar België. Is
er ook sperma in andere EU-landen terechtgekomen?In een eerder overleg is door de VVD gevraagd naar het non-vaccinatiebeleid
in Europa. De huidige EU-regelgeving staat vaccinatie niet toe. Hoewel de
VVD de argumenten van de minister begreep, vroeg zij toch of de minister dit
punt volgende week op de agenda van de Landbouwraad wil plaatsen om het in
Europees verband beter te regelen.De heer Huys (PvdA) merkte op dat het vervoersverbod en de
nadere maatregelen die genomen zijn en nog genomen worden, noodzakelijke maatregelen
zijn. Wel pleitte hij voor aanvulling door middel van een selectief fokverbod,
en wel beperkt tot de gesloten gebieden en tot een deel van de zeugen. Zeugen
kennen in het algemeen een productietijd van tweeënhalf jaar. Dit betekent
dat ieder jaar 40% van de zeugen vernieuwt. Als een ondernemer de oudste 40%
uitschakelt voor het fokken, is dat een garantie voor het op peil houden van
enige productie. Hierdoor wordt tevens bereikt dat er niet gefokt wordt voor
vernietiging. Hoewel het fokverbod een draconische maatregel genoemd mag worden,
is het op z'n minst macaber om te fokken voor aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid
van vernietiging. Het gaat erom, de productie tijdelijk op een lager pitje
te zetten.Het is duidelijk dat er bij de opkoopregeling welzijnsproblemen op de
bedrijven ontstaan. Is het echter mogelijk, de opkoopregeling zo in te richten
dat er in relatie tot het capaciteitsprobleem geen onaanvaardbare welzijnsproblematiek
ontstaat?De bedrijven krijgen te maken met grote verliezen, hoewel er soms flink
wordt vergoed. Men moet er echter ook aan denken dat de belastingbetalers
miljoenen guldens moeten opbrengen, ook als er geld uit de EU komt.De minister heeft de commissie op 27 maart jl. ingelicht over het starten
van een onderzoek naar het functioneren van het KI-station in Wanroij, omdat
daar onvolkomenheden gesignaleerd waren. Daarbij zou het functioneren van
de RVV aan de orde komen. Gezien alle commotie die er is ontstaan, is het
goed als de minister de commissie erop korte termijn, zo nodig vertrouwelijk,
over informeert op grond van welke rapportages de minister de uitspraken over
het onderzoek heeft gedaan. De PvdA-fractie wacht af wat het rechercheonderzoek
oplevert. In bepaalde situaties is het mogelijk dat een KI-station in een gesloten
gebied ligt, maar niet de bedrijven waar geïnsemineerd moet worden. Voor
die bedrijven raakt de normale voorziening van sperma geblokkeerd. Omdat de
boeren altijd een uitweg zoeken, zal de bedrijfs-KI gaan bloeien, met alle
risico's van dien. De PvdA-fractie pleit ervoor, te bezien of hiervoor een
oplossing denkbaar is, temeer daar het aantal te insemineren zeugen afneemt.
In het voorstel voor een selectief fokverbod neemt het aantal nog verder af.De minister heeft erop gewezen dat moet worden nagedacht over de toekomst
van de varkenshouderij in Nederland. Onder andere vanuit het bedrijfsleven
zijn hierop goede reacties gekomen. Kan de minister op korte termijn enkele
contouren aangeven voor de ontwikkeling van de varkenshouderij? Natuurlijk
rust er een zware verantwoordelijkheid op de sector om een stap te zetten,
maar de overheid zal haar verantwoordelijkheid ook stevig moeten nemen, gelet
op de miljoenen die ermee gemoeid zijn.De heer Ter Veer (D66) zei dat hij van een werkbezoek aan Boekel
geruster is teruggekomen dan hij erheen ging. Hij realiseerde zich dat het
nu slechts gaat om een honderdtal getroffen bedrijven op de in totaal meer
dan 10 000 varkensbedrijven en dat Twente, de Achterhoek en de Gelderse
Vallei nog geen varkenspest kennen. Het is nog merkwaardiger dat er in de
Limburgse Peel geen varkenspest heerst. Er staat kennelijk een Chinese muur
om het gebied waar het virus heerst. Hoewel het virus in Noord-Brabant nog
niet onder de duim is, is toch enige relativering op haar plaats.De overheid is op het moment vrij royaal, want er zijn al honderden miljoenen
besteed. Is het dan niet verbijsterend dat een deel van de sector nog steeds
volhardt in de boycot van de mestregels? Hoe kan bijvoorbeeld Wien van den
Brink het nog steeds wagen om de goodwill van de samenleving, gelet op de
besteding van de honderden miljoenen, op de proef te stellen? Hoe groot is
de schade die zij daarmee afroepen over de sector?Het incasseringsvermogen van individuele varkenshouders wordt zeer zwaar
op de proef gesteld. Daarom is het gerechtvaardigd, met royaal overheidsgeld
te proberen, de ziekte uit te bannen en de financiële nood bij de bedrijven
te lenigen. De fractie van D66 zei, het eens te zijn met de maatregelen die
de minister heeft getroffen, maar zij zag graag dat de minister in Europees
verband sterk pleit voor preventief enten. Vanwege het altijd latent aanwezig
zijnde varkenspestvirus in de populatie wilde zwijnen in andere landen van
Europa, is het een illusie te denken dat het non-vaccinatiebeleid kan worden
voortgezet.De fractie van D66 had, in het licht van het voorgaande, geen behoefte
aan een fokverbod. Als de minister uit Brussel terugkomt met toestemming om
preventief te enten, moet binnen vier maanden verdere uitbreiding van het
virus tot staan gebracht kunnen worden.Op het punt van het onderzoek van het OM ten aanzien van het KI-station
in Wanroij past terughoudendheid van de zijde van de politiek. Wat is echter
de visie van de minister op de welles-nietesdiscussie over de werkwijze van
het KI-station? Voor de fractie van D66 stond vast dat de bron van alle kwaad
is gelegen in het onvermogen van het KI-station Wanroij om ervoor te zorgen
dat het virus niet in het station kwam.De minister heeft aangekondigd, eind april in een brief aan de commissie
te melden hoe de herstructurering van de sector moet worden aangepakt. De
fractie van D66 bepleitte, kort en goed, een bouwstop op varkensstallen, met
terugwerkende kracht vanaf 15 februari 1997. Dit pleidooi staat uitvoeriger
weergegeven in het dagblad Trouw van hedenochtend. Van elke drie varkens die
in Nederland geproduceerd worden, zijn er twee bestemd voor de export. Nederland
blijft echter met alle mest zitten. Men moet zich realiseren dat
er een grens is aan het opvangen van het mestprobleem en dat Nederland vol
is voor varkens.De heer Van der Vlies (SGP) ervoer de huidige situatie als
zeer aangrijpend, zowel voor getroffen ondernemers als voor de dieren.Ondanks alle getroffen maatregelen, lijkt het probleem nog niet beheersbaar.
De maatregelen die achtereenvolgens steeds scherper zijn geworden, zijn helaas
nodig. De SGP-fractie had daarover wel vragen, maar zij wilde de minister
daarover in dit stadium niet lastig vallen, laat staan afvallen. Een van de
vragen is of het ethisch verantwoord is dat ook veel gezonde dieren het slachtoffer
worden van de maatregelen. Zou men de aantoonbaar gezonde dieren toch in een
consumptieprogramma willen brengen, dan moet daar een koper voor zijn. Als
die koper er niet is, loopt het programma vast. Dat is in economische zin
overtuigend, maar in emotionele en ethische zin hield de SGP-fractie op dit
punt haar vragen.Er komen signalen naar voren dat de regels over het vervoerverbod hier
en daar worden overtreden. Kan de minister zijn visie hierop geven? Is het
mogelijk, dit probleem in moraliteit te tackelen?De minister heeft aangekondigd, er advies over te vragen om de biggen
eerder dan bij Europese regelgeving mogelijk is uit het programma te nemen.
Ook hierin schuilt een ethisch probleem. De afweging van graduele verschillen
kan ertoe leiden dat biggen op jongere leeftijd uit het programma worden genomen
dan volgens de huidige regels mogelijk is.Over de opslagcapaciteit van mest komen verschillende geluiden naar voren.
Kan de minister hierop zijn visie geven?De SGP-fractie was niet ontevreden over de financiële verantwoordelijkheid
die de overheid neemt in de opkoopregeling en de ruimprogramma's. Dat de inkomens
stilvallen, kan in bepaalde bedrijven tot grote dilemma's leiden. Zal de overheid
voorkomen dat door deze situatie goed gerunde en eigenlijk gezonde bedrijven
failliet gaan? Er moeten overbruggingsregelingen komen. Waar de overheid daarbij
een rol speelt, moet zij dat weten af te dekken.Voor de middellange termijn valt niet te ontkomen aan een discussie over
de vraag hoe het in de eerste dagen van de epidemie is gegaan. Hoe zat het
precies met de toegankelijkheid van de informatie, met de logistiek, met de
controle op het transport, enz.? Overigens treft de mensen die onder grote
druk in het veld moeten werken, geen verwijt.De SGP-fractie was van oordeel dat niet valt te ontkomen aan een discussie
over de toekomstige structuur van de sector, uiteraard te voeren door en met
de sector. Ethisch is het moeilijk te accepteren dat wordt gefokt voor vernietiging.
Anderzijds heeft het onderbreken van fokprogramma's grote gevolgen voor de
kwaliteit en de duurzaamheid van de sector. In het licht van de inschatting
van de duur van de epidemie was de SGP-fractie er niet aan toe, te pleiten
voor een fokverbod. Naarmate de epidemie voortduurt, moet daarover genuanceerder
worden gedacht. Een vrijwillig fokverbod spreekt in dit verband wel aan, mits
men daarvoor financiële steun krijgt.De SGP-fractie hoorde te weinig over de problematiek boven de grote rivieren.
Er gaan geruchten over illegale biggenhandel. Omdat de prijs in het buitenland
toeneemt, wordt de verleiding groot om een binnenweggetje te vinden. Kunnen
die geruchten worden ontzenuwd?Het is vervelend en ongelukkig dat er sfeerbedervende verwijten zijn gemaakt
rondom het KI-station in Wanroij, de RVV, enz. Het recht moet zijn beloop
hebben. De sfeerbedervende verwijten scheppen niet het klimaat om gezamenlijk
de epidemie te lijf te blijven gaan.De SGP-fractie zei, haar uitgangspunt te kiezen in een bijbels genormeerd
rentmeesterschap. Gelet op bijvoorbeeld de schaalgrootte van de bedrijven
en het capaciteitsvraagstuk, is men aan de grenzen van de discussie gekomen.
In de historie is gebleken dat het een intellectuele verwaandheid
is, te veronderstellen dat men de ziektes onder dieren kan uitbannen. Hierop
moet het beleid worden afgestemd.Omdat mens en dier in nood zijn, pleitte de SGP-fractie ervoor dat de
overheid een biddag uitschrijft. De regering heeft dat in 1847 voor het laatst
gedaan, naar aanleiding van een dreigende mislukking van de oogst. Nadien,
tot recent toe, heeft men geen biddag uitgeschreven, doch de kerken opgeroepen
om de nood te gedenken, bijvoorbeeld in 1866, toen de runderpest uitbrak.
Er zijn in deze sector veel mensen die hun nood beleven voor het aangezicht
van de Schepper en de Heere God.De heer Van der Linden (CDA) zei dat de rampspoed die de bedrijven
en gezinnen treft, soms het ergste doet vrezen. Het is daarom van belang,
een zodanige oplossing te kiezen die de nood van de gezinnen en bedrijven
kan lenigen. Nu het ernaar uitziet dat de epidemie nog vier tot zeven maanden
kan duren, doet zich het probleem voor dat bedrijven volstrekt zonder inkomen
komen te zitten, terwijl de kosten doorlopen. Is de minister bereid, in speciale
gevallen speciale voorzieningen te treffen?Als het gaat om mensen die met de I&R-regeling geknoeid hebben, heeft
de CDA-fractie geen enkel mededogen met een korting van 35%. Wordt er echter
gekort vanwege futiliteiten, dan is dat onaanvaardbaar, zeker in relatie tot
de steken die de overheid heeft laten vallen ten aanzien van de RVV. Wil de
minister nog eens laten bekijken of er bij die bedrijven wel sprake is van
opzet? De heer Van der Linden zegde toe, betrokkenen te vragen om bewijzen
van kortingen vanwege futiliteiten over te leggen aan de commissie en de minister.De CDA-fractie vroeg, voorrang te verlenen aan het opheffen van problemen
bij bedrijven die te maken hebben met grote problemen van dierenwelzijn. Rond
Rijsbergen is er nu, na acht weken, nog steeds geen duidelijkheid, hoewel
er na dertig dagen een besluit genomen moet worden over het vrijgeven dan
wel het uitvaardigen van een opkoopregeling.Er is in de verwerkingscapaciteit nu een achterstand van drie weken. Kan
de minister aangeven wat het inhuren van verwerkingscapaciteit in het buitenland
oplevert? Wil de minister ook de mogelijkheid van het inblikken van vlees
bezien? Inblikken kan een substantiële oplossing bieden, is na invriezing
goedkoper dan vernietigen, kan marktverstoring voorkomen en biedt werkgelegenheid.
Wil de minister aansluiten bij de inblikregeling die in Duitsland van kracht
is? Ethisch gezien is het ook beter om in te blikken, want dan wordt er niet
louter voor de vernietiging gewerkt.De mestopslag is een groeiend probleem op de bedrijven. Wil de minister
bevorderen dat de mest geïnjecteerd kan worden? Maatwerk is in dezen
op zijn plaats.De minister heeft medegedeeld dat hij de situaties van de bedrijven op
maat wilde bekijken. De CDA-fractie vroeg, met name de situatie van het KI-station
in Helden te bekijken. Dit station ligt op 200 meter van de grens van 12 kilometer.
Kan dit station gecontroleerd, op maat, uit het gesloten gebied gehaald worden?
Als dit niet gebeurt, vindt er insleep van sperma uit andere landen plaats,
waarvan de nadelen groter kunnen zijn dan het toepassen van maatwerk.De CDA-fractie verklaarde zich tegenstander van een fokverbod, omdat zo'n
verbod op korte termijn geen oplossing biedt en omdat anders de prop in de
verwerkingscapaciteit groter wordt. Bij een fokverbod ontstaat er op termijn
een groter probleem, omdat er na de epidemie een groot tekort aan biggen zal
zijn. Bovendien wordt het risico van insleep van biggen uit het buitenland
vergroot. De nadelen van een fokverbod zijn dus groter dan de voordelen. Er
is goede hoop dat, met de genomen maatregelen, de epidemie in augustus of
september onder de duim is. Als nu het politieke besluit wordt genomen dat
er geen fokverbod wordt ingesteld, is dat een gegeven voor de sector. Het
betekent dat de bedrijven onder de generieke regeling blijven
vallen, mochten zij onverhoopt door de epidemie getroffen worden.De CDA-fractie vroeg of de minister denkt dat met de huidige aanpak de
zogenaamde prop van drie weken die in de verwerkingscapaciteit zit, kan worden
weggewerkt. Is daarbij het inschakelen van buitenlandse verwerkingscapaciteit
toereikend?In de afgelopen periode liep de minister een beetje achter de feiten aan.
De vraag is of de minister de situatie rond de varkenspest heeft onderschat.
De nu voorgestelde intensivering van de aanpak had de steun van de CDA-fractie.De minister heeft aan de Kamer geschreven, te overwegen om alle verdachte
bedrijven die boven de grote rivieren zijn gelegen, eveneens preventief te
ruimen, afhankelijk van de bevindingen van het ijkmoment. De CDA-fractie verzette
zich daartegen. Ook hierbij is nuancering op haar plaats. Wil de minister
ook hierbij maatwerk leveren? Met andere woorden, wil de minister de term
«alle verdachte bedrijven» zodanig interpreteren dat zij gecontroleerd
verder kunnen functioneren?Ten aanzien van het KI-station in Wanroij heeft de minister een hard oordeel
uitgesproken, hoewel hij dat later nuanceerde. Kan de minister de zware beschuldigingen
staven aan de hand van feiten? Als dat niet mogelijk is, wil de minister dan
zijn oordeel opschorten tot na het onderzoek? Kan de minister de Kamer alle
feiten overleggen? Wanneer heeft de minister zijn collega Sorgdrager om een
onderzoek verzocht en op welke feiten is dat verzoek gegrond? Wil de minister
nog eens uitspreken dat hij expliciet verantwoordelijk is voor de RVV en de
ID-DLO en dus ook voor de controle op het KI-station Wanroij? Vindt de minister
dat de RVV in dit geval slecht gefunctioneerd heeft? Vindt de minister dat
de RVV ook in andere gevallen slecht gefunctioneerd heeft? Heeft er inmiddels
een AID-onderzoek plaatsgevonden naar de rol van de RVV bij de export van
sperma naar België? Kan de Kamer de resultaten van dat onderzoek krijgen?
Is er sprake geweest van bewust illegale export naar België dan wel van
een menselijk tekort schieten? Omdat het station in Venhorst wél is
gesloten, is de vraag of de minister het KI-station in Wanroij niet eerder
als een risicofactor heeft gezien? Wil de minister in overleg met het KI-station
nog eens kijken naar de precieze grenzen van het risicogebied? Omdat de minister
gezegd heeft dat het «een rommeltje» is in Wanroij, was de CDA-fractie
van mening dat de minister vandaag alle feiten op tafel moet leggen. Hoewel
de Kamer geen rechtbank is, moet de minister de Kamer volledig informeren,
opdat de Kamer een oordeel kan geven over de geleverde informatie.De minister heeft geschreven dat al vanaf eind december 1996 circulatie
en verspreiding van het virus heeft plaatsgevonden. Hoe is het dan mogelijk
dat het virus pas zo laat ontdekt is? Welke maatregelen zijn getroffen toen
er de eerste verdenking van varkenspest was? Wat waren de rollen van de overheid
en de sector in deze beginperiode?De CDA-fractie gaf nu voorrang aan de bestrijding van de varkenspest,
maar zij wilde de rol van de overheid op een later tijdstip uitgebreid aan
de orde stellen.De heer Poppe (SP) constateerde dat de varkenspest een groot
probleem is voor de betrokken boeren, maar ook voor de mensen die werken in
de bedrijven die afhankelijk zijn van de varkenssector. Wordt er ook iets
gedaan voor deze mensen en voor alle andere mensen die in de bijstand komen?De minister heeft aangekondigd dat hij wil komen tot deïntensivering
in de sector. Betekent dit dat de minister wil spreiden over Nederland of
moeten er minder varkens komen?Het stoppen van de inseminatie in de besmette gebieden is op zichzelf
een logische gedachte. Immers, niemand kan accepteren dat biggen na een aantal
weken worden afgemaakt en verwerkt tot veevoer. Komt er bovendien
niet te veel dierlijk veevoer? Wat gebeurt er precies met de kadavers van
de afgemaakte varkens?De minister heeft gezegd dat toelating van het markervaccin niet te verwachten
is vóór eind 1998. Kennelijk is de minister naar Brussel gegaan
om toelating te bespoedigen. Gaat het hierbij om het oude vaccin of om het
nieuwe markervaccin? Als het om het oude vaccin gaat, is de vraag of het geen
problemen oplevert bij de vaststelling van varkenspest, zeker direct buiten
de besmette gebieden.De studies rondom de werkzaamheid van het markervaccin en de veiligheid
voor mens, dier en milieu zijn bijna afgerond, heeft de minister geschreven.
Die studies hebben drie jaar geduurd sinds de eerste ontwikkeling van het
vaccin. Is dat een gewone periode voor wetenschappelijke studie of is de zaak
een tijdje op de plank blijven liggen bij de ID-DLO omdat vaccinatie niet
is toegestaan door de EU?Moet er niet over gedacht worden om minder biggen per zeug te fokken,
door de tijd als fokzeug in te korten en door de zeug minder intensief te
gebruiken? Is dat niet een mogelijkheid voor deïntensivering?Tot nu toe is het beleid om de varkenspest uit te roeien door het al dan
niet preventief ruimen. Het is bekend dat het virus permanent onder de wilde
zwijnen is. Moet niet worden vastgesteld dat het beleid van ruimen is mislukt
en dat uitroeien zonder vaccinatie niet mogelijk is? Moet niet worden geconstateerd
dat het virus steeds kan terugkeren? Met andere woorden, wanneer zal de EU
zo ver zijn dat kan worden overgegaan tot vaccinatie?De heer Blauw (VVD) steunde het gemaakte onderscheid tussen
het incidentele probleem en het structurele. Het incidentele probleem moet
zo snel mogelijk opgelost worden. De structurele aanpak begint eind april
met een discussie met het landbouwbedrijfsleven.Alle maatregelen die tot nu toe zijn genomen, hebben in meerderheid de
goedkeuring van de EU en het landbouwbedrijfsleven. De maatregelen die nu
genomen worden, hebben als doel, erger te voorkomen.Voor de VVD-fractie was duidelijk geworden dat een aanpassing van de Veewet
nodig is om het gesleep met varkens in de beginfase van een epidemie te vermijden.
Het vacuüm tussen verdacht zijn en vaststellen van besmetting vraagt
in deze intensieve sector nader aandacht.Tijdens het werkbezoek is gesuggereerd dat er een mogelijkheid voor het
injecteren van mest moet komen in het getroffen gebied. Vraag aan de minister
is of er voldoende opslagcapaciteit is.Het landbouwbedrijfsleven stelt dat het versneld afvoeren van jonge varkens
tussen 8 en 25 kg voldoende soelaas biedt om de dierenwelzijnsproblemen tot
een minimum te beperken. Wat is de visie van de minister hierop?Een fokverbod was voor de VVD-fractie nog niet aan de orde. Als fokkers
na een bepaalde datum niet meer in aanmerking komen voor een financiële
vergoeding, komt dat hoogstens enigszins tegemoet aan het financiële
probleem van de overheid. Het ethische vraagstuk wordt dan niet opgelost.Wanneer was het KI-station Wanroij precies verdacht? In het veld worden
twee data, namelijk 5 maart en 18 maart, genoemd. Heeft het ministerie eerst
de datum van 5 maart genoemd en is dat later door de RVV en het crisisteam
aangepast?Hoe kan in de huidige situatie, met import van sperma uit Europa, worden
voorkomen dat insleep van ziekte plaatsvindt? Zolang niet duidelijk vaststaat
dat sperma absoluut niet de bron kan zijn van verspreiding van het virus,
is import een risicofactor.Overigens is het vanuit veterinair oogpunt absoluut onverantwoord dat
men in KI-stations sperma van meer dan tien beren samenvoegt en daarna over
Nederland verdeelt. Het stemde de VVD-fractie tevreden dat het landbouwbedrijfsleven
heeft gezegd dat dit niet meer kan. De commotie die is ontstaan over een mogelijk justitieel onderzoek naar
de werkwijze van de RVV, is door de VVD-fractie voorzien. Immers, de RVV is
verantwoordelijk voor de controle op het station in Wanroij. De VVD zag op
dit punt de argumentatie van de minister met belangstelling tegemoet.Tijdens het werkbezoek is terecht aandacht gevraagd voor bedrijven die
langere tijd geen inkomsten hebben door de epidemie. Vooraanstaande Rabo-mensen
hebben gezegd: gezonde bedrijven, die nu gekweld worden door de varkenspest,
gaan daar niet aan kapot. Is dat ook de mening van de minister?In de gebieden boven de grote rivieren waar de intensieve veehouderij
extensief aanwezig is, stelde de VVD-fractie zich terughoudend op tegenover
preventieve ruiming. Preventief ruimen kan als isolering niet mogelijk is.De VVD was vooralsnog niet toe aan de noodwet die door de fractie van
D66 is bepleit. De VVD wilde wel over een noodwet spreken, maar dan genuanceerder,
op basis van een drietal criteria. Ten eerste kan voor nieuwe vestigingen
en voor uitbreidingen die als nieuwe vestiging worden beschouwd, slechts een
vergunning worden verleend als ze echt grondgebonden zijn. Ten tweede kan
slechts een vergunning worden verleend voor een gesloten bedrijfssysteem.
Ten derde moet worden bekeken of er een ruimer veterinair afstandscriterium
dan 50 meter toegepast moet worden. Hiermee wordt voorkomen dat ontwikkelingsmogelijkheden
van solide ondernemers worden beperkt omdat er ergens anders een probleem
is.De VVD-fractie constateerde dat er eerst preventief is geruimd, dat dit
vervolgens gestaakt is en dat er nu weer preventief wordt geruimd. Hoe consistent
is het deskundig advies in dezen?De minister zei dat de ethische kant van het probleem zeer
zwaar weegt bij regering en Kamer. Het welzijnsvraagstuk laat hem niet onberoerd.
Het is een thema dat hem sterk beweegt vanaf 4 februari.Hij constateerde dat er veel publiciteit is over dingen die niet deugen
in deze zaak. Toch houdt het gros van de boeren zich aan de regelgeving. Zij
pogen, er in deze situatie het beste van te maken. Dat is voor de boeren en
hun gezinnen bepaald niet eenvoudig.Op het moment zijn er dagelijks meer dan 1 000 mensen overheidspersoneel
aan het werk rondom de epidemie. Dat betreft niet alleen diensten van het
ministerie van LNV, zoals de RVV en de ID-DLO, maar ook de politie, de AID,
de douane en het leger. Door deze mensen wordt zeer veel werk verzet.In aanvulling op het pakket van maatregelen waarover de minister de Kamer
heeft geïnformeerd in de brieven van 10 en 15 april jl., was hij voornemens,
de opkoopregeling aan te passen ten aanzien van de jonge biggen. Het doel
daarvan is vooral, de welzijnsproblemen op de bedrijven in de gesloten gebieden
zoveel mogelijk te beperken. Het eerder weghalen van biggen op de bedrijven
betekent concreet het ontlasten van de opkoopregeling en minder volle hokken.
Bij de bepaling van deze aanvullende maatregelen heeft de minister zich sterk
laten leiden door de advisering van de commissie-Van den Berg, ingesteld om
het welzijnsvraagstuk bij dit soort calamiteiten te beoordelen. De commissie
adviseert, de biggen in de leeftijd van nul tot twee weken op te kopen en
om zo snel mogelijk de nog aanwezige biggen boven de leeftijd van twee weken
over te nemen. De minister heeft beide adviezen overgenomen, maar hij heeft
een fasering in de tijd aangebracht, gegeven de verwerkingscapaciteit. Gestart
zal worden met het opkopen van de biggen van nul tot twee weken. Zodra er
voldoende verwerkingsruimte beschikbaar is, zullen ook biggen die ouder zijn
dan twee weken, bij de bedrijven worden opgehaald. Deze maatregel houdt geen
vervoer van biggen in, omdat zij worden gedood op het bedrijf. Over het welzijnsaspect
van deze maatregel zijn de geleerden het niet eens. De minister heeft
de commissie-Van den Berg om advies gevraagd, omdat ook hij een drempel over
moest en omdat hij de beslissing niet louter op het departement wilde laten
nemen. De commissie heeft geadviseerd, deze weg te volgen, overigens zonder
zich vast te leggen op het welzijnsthema. Uitgaande van de schatting dat het
totale probleem tot september duurt, is het zaak, de problemen in de loop
van mei, juni en juli niet te laten oplopen. Dat is de motivatie achter deze
uiterst onaangename maatregel. De regering zal met de Europese Commissie in
overleg treden om een Brusselse co-financiering voor de opkoop van de jonge
biggen van toepassing te laten zijn. De keuze voor deze aanvullende maatregel
betekent dat de minister nu nog niet kiest voor het stilleggen van de productie.
Deze aanvullende maatregel heeft effecten over een periode van vier, vijf
à tien, elf maanden. Het staat evenwel niet vast dat de crisis in september
achter de rug is. Daarom zal de minister in de komende periode het probleem
van dag tot dag blijven volgen. Hij houdt de route van een inseminatieverbod
open, voor het geval duidelijk wordt dat de crisis veel langer aanhoudt dan
iedereen hoopt. Hoewel in de komende maand van dag tot dag heel goed in de
gaten wordt gehouden in welke richting de verspreiding van het virus gaat,
valt geen antwoord te geven op de vraag wanneer de minister beslist over het
instellen van een inseminatieverbod. Als deze week al een beslissing wordt
genomen, kan dat veel te vroeg blijken te zijn. Als door het samenstel van
maatregelen niet wordt bereikt dat de curve in de epidemie omlaag gaat, zal
de minister een verbod op insemineren opnieuw aan de orde stellen, hoezeer
daarmee ook de economische zenuw van de bedrijfstak wordt geraakt. Het moment
waarop een inseminatieverbod opnieuw wordt bekeken, is niet alleen afhankelijk
van het aantal nieuwe bedrijven dat getroffen wordt en het tempo waarin bedrijven
met de epidemie te maken krijgen, maar ook van het gebied waar die bedrijven
liggen. Alsdan zal de minister ook de gedachte die de heer Huys lanceerde
van een selectief inseminatieverbod, bij de beslissing betrekken. Het is immers
verstandig, bij het nemen van een drastische maatregel de alternatieven binnen
het type maatregelen af te wegen. De regering hoopt natuurlijk dat het niet
zo ver hoeft te komen.Als een ondernemer de keuze wil maken voor een vrijwillig fokverbod, dan
is die keuze aan de ondernemer zelf. Op dit moment ligt hier geen taak voor
de overheid. Het moet worden ingekaderd in een totaal pakket van maatregelen.
Gelet op de manier waarop de sector werkt, is het onwaarschijnlijk dat ondernemers
komen tot een vrijwillig fokverbod.De minister zei dat het de bedoeling is, in de komende periode met het
landbouwbedrijfsleven te spreken over de toekomst, over de extensivering en
wat daarmee samenhangt. Sommigen vinden dat te vroeg, anderen vinden het al
te laat. Aan het einde van deze maand wordt de discussie over de extensivering
gestart. Er liggen al diverse plannen, bijvoorbeeld van het productschap.
De discussie moet niet worden beperkt tot enkele thema's, zoals het vervoer
en de exportverzamelplaatsen. Er is ook de gedachtelijn van professor Noordhuizen.
In de komende periode komt ook LTO Nederland met een idee. Er moet in brede
zin een gedachtewisseling met het bedrijfsleven komen, teneinde te komen tot
de contouren van maatregelen die in de komende jaren gestalte krijgen. Het
is een herstructurering die zich tot ver na het jaar 2000 zal uitstrekken.
Misschien is het net als bij de tuinbouw nodig om een plan voor 2010 te maken.
Wellicht kan het nu worden gericht op 2005. Het moet een herstructurering
zijn waarbij in eerste instantie ook de sector zelf met gedachten en ideeën
naar voren komt. De minister zei dat hem in gesprekken met de land- en tuinbouwbonden
duidelijk is geworden dat men op het grondvlak al nadenkt over de vraag hoe
het na de crisis verder moet. Hij was van mening dat er ook een verbinding
moet worden gelegd met het mestvraagstuk. Voor dat vraagstuk staat al een
route vast, waarvoor ook geld beschikbaar is. Het zou een merkwaardige zaak
zijn als de dossiers van de mest en de pest niet met elkaar worden verbonden.
Het is niet de bedoeling, de gelden die beschikbaar zijn voor het opkopen
van mestrechten of voor plannen in de regio's, hiervoor ter beschikking te
stellen. In de 475 mln. zit echter ook een component bedrijfsontwikkeling.De minister schetste enkele contouren voor een discussie over de structuur
en de toekomst. Men moet absoluut toe naar meer gesloten bedrijven. Het is
ook nodig, «brandsingels» tussen de bedrijven te creëren.
Er moeten ook zaken in de keten veranderen. Die veranderingen hebben te maken
met het soort productie. Blijft Nederland de kraamkamer van Europa? Als de
export steeds verder groeit, is er ook een probleem op het gebied van het
vervoer van varkens in Europa. Het is de vraag of dat op de lange duur kan
worden getolereerd. Een andere mogelijke richting is die van de «verwaarding»
van het product. Dat is in wezen de richting die de Deense intensieve veehouderij
heeft gevolgd. Daarbij moet meteen een koppeling worden gelegd met het mestvraagstuk,
omdat er dan meer mestvarkens in Nederland komen gedurende een langere periode.
De overheid zal hierin bepaalde randvoorwaarden stellen uit veterinair oogpunt
en uit welzijnsoogpunt.De minister herhaalde dat hij de reactie van de Europese Unie in de beginfase
van de epidemie een paniekreactie vond. Bij de Europese commissaris lag het
verzoek om eerst een inspectietocht in Nederland te organiseren, alvorens
de inmiddels bekende maatregelen te nemen. Dat is in discussie geweest, maar
vrij plotseling heeft zich die situatie gewijzigd.Bij het uitbreken van de epidemie was er wel degelijk een tweetal draaiboeken
ter beschikking. De Kamer heeft die draaiboeken ook ontvangen. Een probleem
was echter dat er vlak vóór de besmetverklaring van het eerste
bedrijf al een gerucht rondging in het betrokken gebied. Dat heeft ertoe geleid
dat men in de periode vóór 4 februari is gaan slepen met dieren.
Wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren is niet nodig, want
op basis van deze wet kunnen de maatregelen worden genomen die de minister
nodig acht. Het gaat dus niet om een wijziging van de Veewet. In sommige gemeenten
zijn aanvankelijk de aangekondigde maatregelen niet aangeplakt. Daardoor is
daar pas later het samenstel van maatregelen van kracht geworden. De minister
heeft toen terstond mededeling aan de Kamer gedaan van deze ongelukkige situatie
en van fouten die in de eerste fase zijn gemaakt. De minister zei, daarvoor
de verantwoordelijkheid te nemen, hoewel hij aannam dat het zelfs met het
meest perfecte draaiboek nog niet goed zou zijn gegaan. De verantwoordelijkheid
ligt niet louter en alleen bij de overheid. De sector had en heeft ook een
verantwoordelijkheid. Het is immers niet de overheid geweest die op 4 februari
met dieren is gaan slepen. Men moet niet aan draaiboekenfetisjisme doen, want
zeker in de beginfase gaan de zaken altijd wat stroef. Ook de politiediensten
waren er in de beginfase nog niet geheel op ingespeeld. De minister heeft
de Kamer al toegezegd, met een evaluatie te zullen komen, maar dat moment
is nog niet aangebroken.Is het destrueren wel nodig en zijn er geen mogelijkheden, te komen tot
conservenbewerking van het vlees? Conservenbewerking is waarschijnlijk uitstel
van de pijn, omdat de voorraden niet geconsumeerd zullen worden, zoals in
België in het begin van de jaren negentig is gebleken. Na een aantal
jaren moet het materiaal dan alsnog vernietigd worden. De minister is hierover
in discussie met de Europese Commissie, maar zij is er niet echt enthousiast
over.Indachtig de BSE-problematiek, heeft de minister de problematiek van besmetting
via het sperma diverse malen aan de orde gesteld. In het handboek van Taylor
staat dat besmetting via sperma een «relatively unimportant» route
is. Deskundigen achten het risico verwaarloosbaar. Het staat ook niet in de
bestrijdingsrichtlijn van de Europese Unie. In de praktijk heeft het probleem
zich nog nooit voorgedaan. Bovendien is uitgegaan van de strikte hygiënische
maatregelen binnen de KI-stations. Op het moment dat deze overdracht als een
mogelijke route werd aangegeven, zijn de bijbehorende maatregelen
getroffen. Slechts bij een zeer gering percentage besmette zeugen is sprake
geweest van inseminatie. Alleen in het geval van de uitbraak in Nederweert
kan de besmetting slechts worden verklaard door kunstmatige inseminatie. Het
is niet uitgesloten dat de inseminator of de handeling van de inseminatie
daarbij een rol speelt. Dat valt echter naderhand niet meer te bepalen. Dat
is ook de reden geweest om op dit punt de maatregelen te treffen die in de
brief van de minister zijn aangegeven.Wat de controle aan de landsgrenzen betreft is de systematiek dat het
land van verzending certificeert en controleert. Het land van ontvangst mag
slechts steekproefsgewijze controleren. De ontvangende landen zijn dus afhankelijk
van het verzendende land. De EU inspecteert de keuringsaanpak per lidstaat
om de kwaliteit te bewaken.Er is inderdaad sperma naar België gegaan. Er is legaal geëxporteerd
naar België, Duitsland en Frankrijk. Deze landen zijn naar aanleiding
van de situatie in Nederland onmiddellijk geïnformeerd over de doses,
de bedrijven, enz. De partners hebben daar positief op gereageerd.De minister was van mening dat vaccineren in wezen een methodiek van uitgestelde
destructie is. Vaccineren in Nederland leidt ertoe dat de EU niet anders kan
doen dan de grenzen voor Nederland sluiten. Dan zou in Nederland moeten worden
overgegaan tot een vernieuwing van de hele varkensstapel. Dat is tentatief
aan de orde geweest in een aantal gesprekken in en om het Permanent veterinair
comité (PVC). Vernieuwing van de hele varkensstapel zou enorme economische
kosten met zich meebrengen. In dit soort gevallen is een betere mogelijkheid
gelegen in het markervaccin. Het is door de ID-DLO uitgevonden. Het is in
een tweetal praktijkgevallen beproefd, onder auspiciën van de ID-DLO.
De resultaten daarvan waren goed, maar het zal nog op grotere schaal moeten
worden getest. Het proces van certificering is gestart. Zoals bij elk geneesmiddel,
moet dat proces eerst afgerond zijn. Pas dan, als de EU dat wil, kan er sprake
zijn van toepassing van het markervaccin. De minister heeft dit punt aan de
orde laten stellen in het PVC. In een brief aan de Europese collega's heeft
de minister ook aandacht gevraagd voor het markervaccin, want er is veel aan
gelegen, de verschrikkelijke maatregelen die nu genomen moeten worden, in
de toekomst te kunnen voorkomen.De minister bevestigde dat er signalen zijn dat er zich enkele problemen
hebben voorgedaan op het gebied van welzijn tijdens het vervoer in het kader
van de opkoop- en overnameregeling. In genoemde regeling zijn de voorschriften,
de controle en de sancties ten aanzien van welzijn helder omschreven. Zo is
het vervoer van wrakke varkens verboden en mogen beladingsnormen niet worden
overschreden. De controle in dit kader geschiedt door de RVV. Bij het niet
naleven van de voorschriften, zal aan de vervoerder geen nieuwe ontheffing
worden verleend.Vervolgens lichtte de minister zijn in de NRC van vorige week donderdag
gedane uitspraak toe dat het bij het KI-station Wanroij «een grote rommel»
is. Het is zeer ernstig dat varkenspest het KI-station binnengekomen is, gelet
op het uitgangspunt dat de hygiënische maatregelen in dergelijke stations
besmetting moeten uitsluiten. De oorzaak van een en ander kan dan ook alleen
maar te verklaren zijn door slordigheid. Bovendien is er sprake geweest van
het meer dan in aanzienlijke mate gebruikmaken van mengsperma op dit KI-station,
soms zelfs in een samenstelling van circa 50 beren. Het gebruik van mengsperma
is, zoals bekend, inmiddels verboden, maar sperma van een dergelijke samenstelling
is wel heel bijzonder. Daarnaast blijkt er sprake te zijn van een ondoorzichtige
administratie vanwege verplaatsing van een bedrijfscomputer naar een ander
onderdeel van varkensverbetering zuid. Ook had het de minister gestoord dat
het KI-station niet in staat is gebleken om onlangs een EU-missie die zich
bezighoudt met het gehele vraagstuk van kunstmatige inseminatie en die dat
station bezocht, op enig niveau en professioneel te ontvangen.
Ten slotte constateerde de minister dat er in strijd met de geldende EU- en
nationale regelgeving sperma is geëxporteerd via het KI-station Helden.In een overleg gisteren met de minister heeft het bestuur van de stichting
varkensverbetering zuid niet verhuld dat er fouten zijn gemaakt en heeft het
duidelijk gemaakt van deze affaire te willen leren en een aantal verbeteringen
te zullen aanbrengen.Zodra de eerste meldingen binnenkwamen dat er het nodige mis was rond
het KI-station in Wanroij, is er een proces op gang gekomen dat uiteindelijk
moest leiden tot een full-dress onderzoek. In eerste instantie is door de
AID een intern bedrijfscontrolerapport opgesteld. Op 19 maart heeft de minister
van zijn secretaris-generaal de melding gekregen dat de RVV de zendingen via
het KI-station Helden naar België ten onrechte had gecertificeerd. In
de daaropvolgende dagen heeft de minister het openbaar ministerie verzocht
om een onderzoek in te stellen naar het gehele Wanroijcomplex, inclusief de
betrokken instanties. Het oriënterend onderzoek was vorige week donderdag
in een stadium van afronding, hetgeen het openbaar ministerie ertoe heeft
geleid het gehele dossier ter beschikking te stellen van de rijksrecherche.
In de vertrouwelijke briefing aan de vaste commissie op 27 maart, waarvan
naar inmiddels blijkt geen verslag is gemaakt, is door de minister mededeling
gedaan van de start van genoemd proces.Volgens de heer Van der Linden (CDA) kon die mededeling, gelet
op het vertrouwelijke karakter van dat toen gevoerde overleg, niet als zodanig
gezien worden als een mededeling aan de Kamer. Hij vroeg dan ook waarom de
minister in de schriftelijke gedachtewisseling met de Kamer geen melding heeft
gemaakt van genoemde ontwikkeling en waarom deze via een krantenartikel gekozen
heeft voor het doen van forse uitspraken over Wanroij, terwijl de zaak in
feite nog in onderzoek was.De minister zei in genoemd krantenartikel desgevraagd een oordeel
te hebben gegeven over de administratieve gang van zaken in het KI-station
Wanroij, een oordeel dat hij heden ten dage nog zou vellen. Aangezien echter
in het interview niet gevraagd werd naar de betrokkenheid van de RVV, vond
de minister het op dat moment niet opportuun dat te melden. De Kamer heeft
vorige week donderdagmiddag om ongeveer drie uur een nadere brief van zijn
hand ontvangen, aangezien hem in de ochtend van die dag was gemeld dat er
toch nog een aantal onduidelijkheden waren ten aanzien van de voortzetting
van het onderzoek. Pas in de loop van vorige week donderdagavond en eigenlijk
pas definitief de dag daarop werd duidelijk dat het OM het onderzoek zou doorzetten.
De minister wilde in die situatie niet halve informatie geven, wetende dat
de volgende week het nu aan de orde zijnde debat zou plaatsvinden.De heer Van der Linden (CDA) meende dat de wijze waarop de
minister in dezen geopereerd heeft, de sector als het ware in de beklaagdenbank
heeft gezet, waarbij de rol van de RVV in feite buiten beschouwing is gebleven.
Is de minister overigens van oordeel dat de veterinaire organisatie als zodanig
goed op orde is en slagvaardig opereert?De minister hechtte eraan het belang te benadrukken dat dergelijke
zaken bij publiek licht, in het openbaar worden behandeld en verantwoord.
Het probleem was er niet geweest als er op het KI-station Wanroij geen besmet
sperma was geweest en als dit station geen materiaal aan de RVV had aangeboden
voor de export. De RVV heeft in dezen dus ook een fout gemaakt. In hoeverre
dit tot uiteindelijke vervolging zal leiden, is een zaak van het openbaar
ministerie. De minister benadrukte dat hij in die bewuste periode terstond
te kennen heeft gegeven dat er ook naar de interne gang van zaken
bij de RVV op dit punt gekeken moest worden. Hij meende alle maatregelen te
hebben genomen die hij in de hoedanigheid van zijn functie in dat kader moest
nemen.De vraag of de veterinaire organisatie op orde is en of hij vertrouwen
heeft in die organisatie, beantwoordde de minister bevestigend. De RVV is
een organisatie die naar beste weten en overtuiging zijn taken verricht. Hij
wees ook op de vaak moeilijke en bijna onmogelijke omstandigheden waaronder
de honderden medewerkers van de RVV hun werk moeten doen, zowel tijdens de
varkenspestepidemie als tijdens hun meer reguliere taakvervulling. Hopelijk
over niet al te lange tijd zal een BCG-onderzoek worden afgerond naar het
functioneren van de RVV, aangezien er natuurlijk een aantal zaken zijn die
beter kunnen, hetgeen overigens in het algemeen voor veel rijksdiensten geldt.
Naast het feit dat nog eens scherp gekeken moet worden naar de diverse verantwoordelijkheden
tussen de overheid en het bedrijfsleven zelf, vroeg de minister er ook aandacht
voor dat veterinaire diensten in Nederland en de rest van Europa er gaandeweg
aan zullen moeten wennen dat ze niet alleen een specialistisch karakter hebben,
maar dat ze ook een bepaalde rol spelen ten aanzien van de samenleving als
geheel.De gang van zaken in het KI-station Wanroij maakt het nodig om de administratieve
en logistieke manier van werken en organisatie bij alle KI-stations in Nederland
nog eens goed tegen het licht te houden, teneinde te garanderen dat het sperma
ziektevrij is en voor export kan worden gecertificeerd. Inmiddels wordt door
Coopers & Lybrand een quick scan terzake uitgevoerd. Het bedrijfsleven
zelf is zich ook bewust van de noodzaak om tot aanscherpingen te komen om
risico's te vermijden en staat dan ook positief tegenover deze ontwikkeling.Kortingen in het kader van de I&R-regeling vinden niet plaats op grond
van futiliteiten, zoals het ontbreken van een adres op een vervoersdocument.
Het toepassen van de kortingen geschiedt op basis van grote zorgvuldigheid.
Overigens is er voor betrokkenen de mogelijkheid van een bezwaarschriftenprocedure,
waarvan inmiddels ook in hoge mate gebruik wordt gemaakt, een procedure die
bij de administratieve rechter kan eindigen.De minister stelde vast dat de voorzieningen zowel uit het fonds als uit
de uitkoopregeling ervoor zorgen dat de economische schade van de varkensbedrijven
voor het overgrote deel wordt vergoed op basis van een zekere marktconformiteit.
De mate van inkomensverlies dat optreedt door leegstand, hangt af van de hoeveelheid
zeugen en biggen waarover de desbetreffende boeren de beschikking hadden.Indien overgegaan wordt tot preventief ruimen boven de grote rivieren
zal eveneens sprake moeten zijn van maatwerk op basis van de bevindingen bij
de eerste tracering waar het gaat om diercontacten, persoonscontacten, buurtbesmetting
etc. Van automatismen is in dit verband in ieder geval geen sprake, zo betoogde
de minister.Het gebied rond Rijsbergen, waarvoor de fractie van het CDA bijzondere
aandacht heeft gevraagd, kan pas worden vrijgegeven wanneer het onderzoek
is afgesloten en wanneer onomstotelijk vaststaat dat daar geen varkenspest
heerst. Complicerende factor is dat een zeer groot aantal monsters vals positieven
oplevert, waardoor extra analyse nodig is. Aan dat laatste wordt optimaal
gewerkt en naar de minister hoopte, kan in de loop van deze week hierover
verder uitsluitsel worden gegeven. Mocht opkoop nodig blijken te zijn, dan
zal daar uiteraard toe worden overgegaan.Over de mestopslag is navraag gedaan bij dé KVP-expert de heer
Terpstra die te kennen heeft gegeven dat na minimaal zes dagen het risico
van virusverspreiding verwaarloosbaar is, een conclusie die mede is gebaseerd
op menging van varkensmest van besmette en onbesmette beren. Er mag geïnjecteerd
worden na zes dagen en er is voldoende opslagcapaciteit. De achtergrond van
de discussie die van tijd tot tijd op dit punt oplaait, is er
overigens veeleer in gelegen dat door boeren kosten moeten worden gemaakt
voor de afzet.Los van de huidige uitbraak van varkenspest in Nederland, moet geconstateerd
worden dat in de afgelopen tien jaar het non-vaccinatiebeleid in de Europese
Unie wel het nodige succes heeft gehad, met name waar het gaat om de kostenfactor.
De huidige uitbraak is van een geheel andere orde. Herhaling daarvan is alleen
te voorkomen via de toepassing van het markervaccin.Alle geruimde en opgekochte varkens worden gedestrueerd en verwerkt tot
veevoeder, waarbij geldt dat zoogdiermeel niet mag worden gevoerd aan herkauwers.
Verwerkte varkenskadavers komen via het veevoer terecht in het voer voor varkens
en pluimvee, hetgeen verantwoord is omdat het Nederlandse destructieproces
aan de zwaarste eisen voldoet die in de Unie zijn gesteld. Daarnaast gaat
een deel van dat veevoer naar het buitenland. Op dit moment zijn er wat betreft
de afzet gaan marktproblemen.De AID heeft tot op dit moment geen aanwijzingen dat er sprake zou zijn
van illegale biggenhandel op enige schaal.De gedachte die spreekt uit de suggestie van de heer Van der Vlies om
in verband met de varkenspest een nationale biddag uit te schrijven, was de
minister zeer sympathiek en hij zegde toe die over te brengen aan de minister-president.
Wel voegde de minister er aan toe, van oordeel te zijn dat onder erkenning
overigens van de grote geestelijke nood waarvan onder de betrokken boerengezinnen
sprake kan zijn, hierin als zodanig geen taak kan liggen voor de overheid
zelf, aangezien de liturgie en de gang van zaken binnen de kerken niet binnen
haar invloedssfeer liggen. Gedachtewisseling in tweede termijnMevrouw Vos (GroenLinks) benadrukte, alle scenario's en de
aantallen dieren die bij de maatregelen in het geding zijn overziende, het
grote belang om te blijven beseffen dat het in eerste instantie gaat om levende
dieren. Een en ander geeft tevens aanleiding om serieus na te denken over
de herstructurering van de sector, op welk punt de minister inmiddels terecht
al een duidelijke voorzet heeft gegeven. Mevrouw Vos vroeg hem om bij het
verdere overleg dat hij hierover met de sector gaat voeren, ook te betrekken
de verwerkende industrie en de dierenbeschermings- en milieuorganisaties.De fractie van GroenLinks bleef bij haar mening dat er te laat is ingegrepen
door de overheid waar er sprake kon zijn van vermoedens van varkenspest en
zij zal bij de bespreking van de evaluatie hierop nader terugkomen.Ten aanzien van het voorstel om de biggen in de leeftijd van nul tot twee
weken op te kopen en om zo snel mogelijk de nog aanwezige biggen boven de
leeftijd van twee weken over te nemen, vroeg zij om nadere informatie over
de welzijnsgevolgen voor de zeugen zelf en was zij benieuwd te horen of het
voorstel ook in belangrijke mate was ingegeven door het kostenaspect. Op welke
wijze en door wie worden de biggen overigens gedood en welke risico's loopt
men daarbij? Is overigens niet overwogen om abortussen op te wekken bij drachtige
zeugen?De fractie van GroenLinks bleef van mening dat het nu instellen van een
fokverbod in de afgeschermde gebieden noodzakelijk is. Het doorgaan met fokken
voor vernietiging is niet verantwoord.Vervolgens vroeg zij, onder verwijzing naar berichten van de Dierenbescherming
over ontoelaatbare situaties rond het dierenvervoer, de controle op dat vervoer
te verscherpen.Mevrouw Vos had verder nog behoefte aan een toelichting op een recent
teletextbericht waarin gesproken wordt over een tijdelijke stopzetting van
de AID-controle op de mestboekhouding in Zeeland, Brabant en Limburg. In een artikel in de NRC wordt melding gemaakt van een onderzoeksrapport
Organisatie veterinair complex dat al in juni vorig jaar zou zijn afgerond
en waarin zou staan dat de ambtelijke diensten die belast zijn met de strijd
tegen de varkenspest, in een organisatie werken die niet goed werkbaar is.
Wat is de reactie van de minister hierop en kan de Kamer over dat rapport
beschikken?De heer Stellingwerf (RPF) kon aangaande de problematiek van
de varkenspest en de daarbij te nemen maatregelen niet aan de conclusie ontkomen
dat er sprake is van een kiezen uit twee kwaden. Over wat het minst kwade
is, wordt in ieder geval op onderdelen verschillend gedacht binnen de Kamer,
zo constateerde hij.Hij was van mening dat pas een zinnige discussie over de gang van zaken
bij het KI-station Wanroij mogelijk is na ommekomst van de resultaten van
het rechercheonderzoek.Bij zijn toezegging om bij de EU meer in te zetten op conservenbewerking
van het overgrote deel van de Nederlandse varkens dat gezond is en dat in
wezen perfect vlees voortbrengt, straalde de minister wat te weinig zelfvertrouwen
uit, terwijl juist een daadkrachtige aanpak in dezen nodig is. Wanneer men
er in slaagt dat vlees in het normale spoor richting consumenten te houden,
valt er tevens een grote hoeveelheid vernietigingscapaciteit vrij voor noodzakelijk
te doden dieren. Eventueel kan ingeblikt vlees ter beschikking worden gesteld
aan hulporganisaties zoals de VN ten behoeve van noodprogramma's.Waar de reactie van de minister op de mogelijkheid van een vrijwillige
fokstop nogal kort door de bocht was, vroeg hij hem om alsnog een nadere uiteenzetting
op dit punt te geven.Het voorstel om biggen in de leeftijd van nul tot twee weken op te kopen
houdt in wezen een afwijking in van de wettelijke termijn van drie weken.
Waar nu niet zozeer de ruimte op de bedrijven het werkelijke probleem vormt,
als wel de vernietigingscapaciteit, ging de heer Stellingwerf ervan uit dat
zodra deze capaciteit weer voldoende is, genoemde driewekentermijn direct
in werking treedt. De lagere kosten die gemoeid zijn met het vernietigen van
biggen van nul tot twee weken ten opzichte van oudere biggen, mogen in dezen
dan toch niet het doorslaggevende argument blijven?Op grond van de beschikbare informatie nam de heer Stellingwerf aan dat
uit de maatregel inzake de nul tot twee weken oude biggen de verplichting
voortvloeit om ten aanzien van inseminatie één bronstronde over
te slaan.De heer Poppe (SP) vroeg of de minister bereid was om in afwachting
van de discussie in EU-verband over het markervaccin, de productie van dit
door de ID-DLO ontwikkelde vaccin vervroegd ter hand te nemen en het in ieder
geval in de gebieden rondom de besmettingshaarden toe te dienen.Refererend aan de opmerking van de minister dat het jong weghalen van
de biggetjes bij de zeug geen welzijnsproblemen oplevert mits een cyclus van
de zeug wordt overgeslagen, vroeg de heer Poppe wat de consequenties zullen
zijn wanneer twee of drie cycli bij de zeug worden overgeslagen. Voorkomen
moet worden dat er bevrucht wordt om de geboren vrucht vervolgens meteen te
vernietigen. Voorkomen is beter dan ruimen. Een inseminatiestop leidt na vier
weken in ieder geval tot het resultaat dat niet meer behoeft te worden geruimd.De heer Van der Vlies (SGP) vroeg nog aandacht van de minister
voor een bericht in de LNV-knipselkrant, dat de werkdruk onder het management
van de gehele operatie enorm groot en continu is en dat dit nog wel eens voor
problemen zou kunnen zorgen. Hij sloot zich aan bij de opmerkingen van de heer Stellingwerf over de
vleesbewerking van gezonde varkens en over de vrijwillige fokstop.Het weghalen van biggen van nul tot twee weken bij de zeug had niet echt
zijn sympathie, mede gelet op de verschillende visies van wetenschappers,
boeren en anderen op de gevolgen van zo'n maatregel. Hij voelde in dit licht
veel meer voor de suggestie van de heer Huys inzake een selectief fokverbod.Wat betreft de inkomenseffecten bij leegstand was het antwoord van de
minister wat mager. Bij andere vergelijkbare calamiteiten is de overheid wel
bereid gevonden zich in bepaalde gevallen met de banken te verstaan en een
zekere mate van stimulering op dit punt te bewerkstelligen.De heer Van der Linden (CDA) sloot zich aan bij de vraag van
de heer Van der Vlies over de inkomenseffecten en zijn eerdere vraag over
de biddag.Ten aanzien van het serieuze vraagstuk van de verwerkingscapaciteit overhandigde
de heer Van der Linden de minister een aantal schriftelijke suggesties met
het verzoek daarover met de sector te overleggen.De CDA-fractie was tegenstander van de maatregel om de biggen van nul
tot twee weken weg te halen bij de zeug, niet alleen vanwege het welzijnsaspect,
maar ook omdat die de hokken niet echt leegmaakt. Bovendien heeft het weghalen
van biggen vanaf drie weken oud meer effect, omdat ze dan al meer in de groeifase
zitten.De heer Van der Linden hoorde graag de bevestiging van de minister dat
wanneer het gebied rond Rijsbergen op 18 april nog niet is vrijgegeven, onmiddellijk
de opkoopregeling voor knelpuntgevallen in werking zal treden.Hij vond de wijze van benadering van de minister aangaande het KI-station
Wanroij niet overtuigend. Naast het al in gang gezette rechercheonderzoek
diende naar zijn mening ook grondig onderzocht te worden op welke wijze de
besmetting heeft plaatsgevonden en wat nu eigenlijk de risicofactoren voor
besmetting zijn.Verder kreeg hij nog graag antwoord op zijn in eerste termijn gestelde
vraag over het KI-station Helden. Als er geen echte risico's aan verbonden
zijn, moet het toch mogelijk zijn dit station uit het gesloten gebied te halen?Ten slotte verzocht de heer Van der Linden om in het evaluatierapport
ook aandacht te besteden aan de wijze waarop het overleg met België heeft
plaatsgevonden.De heer Keur (VVD) kon na het werkbezoek aan Boekel van vorige
week vrijdag niet anders dan concluderen dat de medewerkers aldaar het enorme
probleem van de varkenspest op een bijzonder goede wijze aanpakken, hetgeen
complimenten verdient.Waar hier sprake is van een epidemie die niet op zichzelf staat, verdiende
het naar de mening van de heer Keur aanbeveling om in EU-verband nader te
spreken over een protocol in relatie tot het vaccinatiebeleid.Ten slotte sloot hij zich vooral gelet op het probleem van de logistiek,
aan bij scenario 1 van de commissie van toezicht waar het gaat om het verwijderen
van de biggen van nul tot twee weken.De heer Huys (PvdA) was de minister dankbaar voor zijn toelichting
op de gang van zaken rond het KI-station Wanroij en wachtte met belangstelling
de resultaten van het rechercheonderzoek af. In dat licht was hij het dan
ook eens met de uitspraak terzake van het CDA-Kamerlid mevrouw Ardenne-van
der Hoeven in de NRC van twee dagen geleden: «Het is nu niet het moment
om de balans van wat goed en fout ging, op te maken». De heer Van der Linden (CDA) gaf te kennen dat er absoluut
geen licht zit tussen haar uitspraak en de uitspraak die hijzelf in dit debat
heeft gedaan. In beide gevallen wordt de minister aangespoord om de Kamer
volledig en tijdig te informeren.Volgens de heer Huys (PvdA) moest men wel blind zijn om dat
licht niet te zien.De maatregel inzake de nul tot twee weken oude biggen lijkt eigenlijk
onontkoombaar is. Uit informatie van deskundigen valt op te maken dat de gevolgen
hiervan voor het welzijn van de zeug een probleem kunnen zijn, dat overigens
wel overzienbaar is. Indien het perspectief van die maatregel echter is dat
er drie tot vier maanden geen fokmogelijkheden zijn, zou dit een tijdelijk
fokverbod gedurende datzelfde aantal maanden evenwel dichterbij kunnen brengen.
Gezien ook de melding gisteren van zes nieuwe uitbraken, verzocht de heer
Huys de minister in dezen heel nadrukkelijk de vinger aan de pols te houden
en als het moment daar is daadwerkelijk in te grijpen. Fokken voor vernietiging
moet voorkomen worden.Onder verwijzing naar de recente brief van LTO Nederland waarin een naar
zijn mening onverantwoorde oprekking werd bepleit inzake het uitrijden van
mest, sprak de heer Huys de hoop uit dat de minister vast zal houden aan zijn
uitgangspunten terzake en zo nodig zal optreden.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) was van oordeel dat vanaf het
uitbreken van de varkenspest tot het huidige moment de Kamer steeds tijdig,
adequaat en zorgvuldig is geïnformeerd door de minister over de ontwikkelingen
terzake. Naast het handhaven en zo nodig uitbreiden van kortetermijnmaatregelen,
is het van belang aandacht te besteden aan de lange termijn, waarbij gedacht
kan worden aan bespreking in EU-verband van vaccinatie en aan herstructurering
van de sector. In het kader van die herstructurering pleitte mevrouw Augusteijn
voor een bouwstop op varkensstallen, met terugwerkende kracht vanaf 15 februari
1997, voor een andere vorm van fokken en voor nieuwbouw van milieuvriendelijke
stallen, niet in uitbreidende maar in vervangende zin.Verder vroeg zij de minister nader in te gaan op de financiële gevolgen
van de varkenspestepidemie voor de vervoerders, de slachterijen en de vleesverwerkende
industrie en op regelingen die in dat kader eventueel voor dergelijke bedrijven
van toepassing zijn. Haar hebben namelijk berichten bereikt dat die gevolgen
in sommige gevallen zeer ernstig zijn.Naast het wegnemen van biggen boven de leeftijd van twee weken, lijkt
de maatregel inzake de biggen van nul tot twee weken mede soelaas te kunnen
bieden. Gelet ook op de verschillende reacties van deskundigen op dit punt,
vroeg zij nog wel of de minister kon toezeggen dat de gevolgen van laatstgenoemde
maatregel geen grote bezwaren met zich brengt voor het welzijn van de zeugen
en toekomstige biggen.De heer Blauw (VVD) refereerde met betrekking tot de speenperiode
nog aan het in Amerika toegepaste zogenaamde «early weaning system»,
waarbij de dieren hormonaal worden behandeld en vroeg of in een dergelijk
systeem ook is voorzien waar het de tweeweekse termijn in Nederland betreft.
In dat licht bracht hij nogmaals onder de aandacht zijn pleidooi voor een
drieweekse termijn, die beter past in het natuurlijke ritme van de dieren.De minister merkte op, dat er waar mogelijk aandacht wordt
besteed aan het punt van de heel hoge werkdruk voor het betrokken overheidspersoneel
als gevolg van de varkenspestepidemie. Feit blijft echter dat vooralsnog aan
een prioriteitenverschuiving in de werkzaamheden op dit moment niet valt te
ontkomen. In aanvulling op zijn eerdere opmerking in eerste termijn over het voorstel
inzake de opkoop van jonge biggen had de minister er behoefte aan nog het
volgende nadrukkelijk onder de aandacht te brengen. Veel wetenschappers hebben
verschillende meningen gegeven over het voorstel, maar het is aan de politiek
zelf om op een gegeven moment, na inwinning van allerlei adviezen, de knoop
door te hakken. In een crisissituatie kan men het zich niet veroorloven om
te blijven discussiëren. De nu gekozen optie is in ieder geval de minst
slechtste. Naast het zoveel mogelijk beperken van de welzijnsproblemen op
de bedrijven in de gesloten gebieden, is het de bedoeling van de maatregel
om de hoeveelheid te destrueren materiaal terug te brengen, waar de huidige
destructiecapaciteit op dit moment nog een probleem vormt. Het weghalen van
biggen in de leeftijd van nul tot twee weken scheelt qua opslag en destructiecapaciteit
meer dan 200% ten opzichte van weghalen van biggen op een leeftijd van twee
tot vier weken. Daarnaast spelen de productiviteit van de zeug op langere
termijn en financiële aspecten een rol. De minister hechtte er dan ook
aan in de richting van de heer Stellingwerf te benadrukken dat het alsdan
intrekken van de maatregel niet alleen afhankelijk is van louter en alleen
het oplossen van het destructiecapaciteitsprobleem.Wat betreft het welzijn van de biggen is het weghalen op een leeftijd
van nul tot twee weken niet slechter dan op oudere leeftijd. Bij het welzijn
van de zeug spelen twee belangrijke aspecten een rol, te weten de melkproductie
en het inkrimpen van de baarmoeder. De melkproductie bij de zeug is na drie
weken op haar top. De kans op uierontstekingen neemt toe naarmate de melkproductie
hoger is. Dat pleit er dus voor, biggen zo snel mogelijk weg te halen. In
de ogen van de minister zou hiervan de logische consequentie kunnen zijn dat
op dit punt gekeken moet worden naar de huidige wettelijke termijn van drie
weken. Hij ging ervan uit dat de Raad voor dierenaangelegenheden hem op dit
punt van advies zal kunnen dienen.Het krimpen van de baarmoeder vindt vooral plaats in de eerste dagen na
de geboorte, met name ten gevolge van het zogen door de pasgeboren biggen.
Het in de eerste dagen na de geboorte weghalen van de biggen, geeft dus risico,
maar dat risico is niet onoverkomelijk als de eerste bronst na het weghalen
van de biggen wordt overgeslagen, hetgeen ook in het belang van de betrokken
veehouder is. Hij zegde toe de mogelijkheid van een richtlijn terzake na te
gaan, teneinde een en ander te waarborgen. Desgevraagd wees de minister erop
dat er zoals er in het gehele traject geen sprake is van vergoeding van vervolgschade,
dit ook in dit geval zal gelden.De minister meende te weten dat een hormonale behandeling zoals die volgens
de heer Blauw in Amerika geschiedt, in dit geval niet van toepassing is.Op de vraag van de heer Poppe aangaande de gevolgen van het overslaan
van twee of drie bronsten kon de minister geen antwoord geven, aangezien hij
op dat punt niet om advisering heeft gevraagd.De minister had de indruk dat de bezwaren vanuit de sector tegen de maatregel
mogelijkerwijs zijn gebaseerd op de ervaringen met abortus blauw uit 1991,
waarbij er sprake was van vruchtbaarheidsproblemen. Toen ging het echter om
een ziekteverschijnsel, terwijl het in de huidige omstandigheden in feite
gaat om gezonde zeugen en biggen.Bij het overleg over de herstructurering zullen meerdere partijen dan
alleen de sector zelf betrokken worden. De suggestie van mevrouw Vos op dit
punt nam hij graag over.Het rapport waarop mevrouw Vos aan het eind van haar betoog doelde, is
niet het BCG-rapport, dat nog niet is afgerond, maar waarschijnlijk het rapport
dat het brede terrein van de veterinaire organisatie omvat en niet zozeer
de RVV zelve. De minister was uiteraard bereid dat rapport aan de Kamer te
overleggen. Wat betreft de beginfase van de varkenspestepidemie is het inderdaad fout
geweest dat er een aantal uren sprake was van enige onzekerheid. Dat kan vertaald
worden met «te laat ingrijpen», maar een hoofdverantwoordelijkheid
hiervoor legde de minister toch in hoge mate ook bij de betrokken boeren zelf,
die toch wisten hoe gevaarlijk hun gedrag was.Aan de controle op het dierentransport zal zeker verder prioriteit worden
gegeven.Bij conservenbewerking van vlees dreigt het gevaar dat voorraden niet
geconsumeerd zullen worden zodat na een aantal jaren het materiaal alsnog
vernietigd moet worden. De Europese Commissie zelf heeft zich in ieder geval
niet enthousiast getoond voor een dergelijke methode. Hoewel de minister bereid
was de mogelijkheid van conservenbewerking opnieuw aan de orde te stellen
in Europees verband, wilde hij nu reeds niet de indruk bij de Kamer wekken
dat dit tot een succesvolle route zou leiden. Waar de Europese Commissie al
een hoge mate van terughoudendheid betracht bij het aanbieden van conservenbewerkt
vlees voor de eigen binnenmarkt, is juist voorzichtigheid geboden om dat vlees
in die vorm aan te bieden aan organisaties zoals de VN.De minister achtte het vanwege de economische gevolgen onwaarschijnlijk
dat ondernemers zelf zullen kiezen voor een vrijwillige fokstop.De heer Stellingwerf (RPF) deed, mede ten behoeve van de destructiecapaciteit,
de suggestie om teneinde boeren enigermate te stimuleren tot een vrijwillige
fokstop, hun een iets hogere compensatie te geven dan die welke ze nu ontvangen
voor een verkregen big die vernietigd wordt.De minister achtte deze suggestie en de gedachte van een selectief
fokverbod, zoals door de heer Huys verwoord, zaken die in ogenschouw kunnen
worden genomen indien de noodzaak van nadere maatregelen zich aandient bij
een langer voortduren van de crisis dan nu voorzien.Ook de minister had kennis genomen van de berichten uit de bancaire wereld
met betrekking tot de optredende inkomenseffecten bij leegstand. Volledigheidshalve
wees hij nog op het borgstellingsfonds van de overheid dat ter beschikking
staat.Met betrekking tot de destructiecapaciteit is inmiddels een toezegging
ontvangen van de Belgische autoriteiten. Het overleg met Duitsland terzake
is nog gaande. Bovendien is er extra opslag in vrieshuizen geregeld. Op het
moment echter waarop een bedrijf geruimd moet worden, heeft dat in alle opzichten
voorrang. Met het ruimen van een bedrijf met bijvoorbeeld 14 000 varkens
zijn alleen al twee dagen elektrocutie en anderhalve dag destructie gemoeid.Voor Rijsbergen is tot nu toe incidenteel de opkoopregeling toegepast.
Morgen vindt in dat kader wederom een opkoping plaats. Mocht dat gebied onverhoopt
voor een langere periode dicht moeten blijven, dan zal voor het Rijsbergse
als zodanig de opkoopregeling van kracht worden, maar wellicht dat binnen
nu en enkele dagen definitief komt vast te staan dat vals positief niet positief
is.Zowel binnen als buiten het Permanent veterinair comité zijn de
contacten met de Belgische regering aangaande de varkenspestepidemie veelvuldig
en voortreffelijk. Gegeven de drie uitbraken vanaf 1989 bestaat er bij de
Belgen wel een zeer grote bezorgdheid over de situatie in het buurland.De minister was vooralsnog niet bereid het KI-station Helden vrij te geven.
In het gisteren gevoerde overleg met de stichting is dat punt ook niet aan
de orde geweest.Hij achtte het een goede gedachte om, zoals de heer Keur heeft geopperd,
de mogelijkheden na te gaan om te komen tot een Europees protocol in verband
met het vaccinatiebeleid. De thema's wat betreft de langere termijn, waarvoor mevrouw Augusteijn
aandacht vroeg, zullen betrokken worden bij het overleg over de structuur
en de toekomst van de sector.Wat betreft de inkomensverliezen die optreden bij andere betrokken partijen
dan de varkenshouders zelf, zal er geen sprake zijn van een inkomenscompensatieregeling
van de zijde van de regering. Overigens worden slachterijen, vervoerders en
vrieshuizen ingeschakeld in het kader van de ruimingsoperaties. Het zou dan
ook onjuist zijn te veronderstellen dat er in de sector alleen maar sprake
zou zijn van inkomensverliezen. Feit blijft dat evenals de boeren geen vergoeding
krijgen voor vervolgschade, de overige betrokken partijen in de sector die
ook niet krijgen. Desgevraagd door mevrouw Augusteijn zegde de minister de
Kamer toe schriftelijk inzicht te verschaffen in genoemde inkomensgevolgen
en eventuele knelpunten als gevolg van de nu ontstane situatie. De voorzitter van de commissie,BlauwDe griffier van de commissie,Coenen XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), voorzitter, Van
der Vlies (SGP), ondervoorzitter, M. M. H. Kamp (VVD), Smits (CDA), Reitsma
(CDA), Huys (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Ter Veer (D66), Witteveen-Hevinga
(PvdA), Feenstra (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA),
Schuurman (CD), Augusteijn-Esser (D66), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M. B. Vos (GroenLinks),
Van Waning (D66), Keur (VVD), O. P. G. Vos (VVD), Passtoors (VVD) en Th. A.
M. Meijer (CDA).Plv. leden: De Haan (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Remkes (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Biesheuvel (CDA), Van Gijzel
(PvdA), Liemburg (PvdA), Hoekema (D66), Verspaget (PvdA), M. M. van der Burg
(PvdA), Verkerk (AOV), Dijksma (PvdA), Poppe (SP), Van Walsem (D66), Jorritsma-van
Oosten (D66), Gabor (CDA), Leerkes (Unie 55+), Van Zijl (PvdA), Oedayraj Singh
Varma (GroenLinks), Doelman-Pel (CDA), Cornielje (VVD), Verbugt (VVD), H.
G. J. Kamp (VVD) en Beinema (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25229-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl