Vaststelling begroting van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2003; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28600-X, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

02-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28600-X nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)Wetsartikel 2 (begrotingen baten-lastendiensten)OndertekeningLichaamB. DE BEGROTINGSTOELICHTING1. LEESWIJZER1.1 Algemeen1.2 Indeling van de beleidsbegroting 20031.3. Defensie VBTB-groeiparagraaf1.4 Voortgang projecten in het kader van het Defensiematerieelproces
(DMP)1.5 Budgetflexibiliteit1.6 Dollarproblematiek2. HET BELEID2.1.A. BELEIDSAGENDA1. HET STRATEGISCH AKKOORD2. VEILIGHEIDSANALYSE2.1 Veiligheidsrisico's2.2 Hoofdtaken van de krijgsmacht2.3 Internationale veiligheidsorganisaties3. SPEERPUNTEN3.1 Speerpunt 1: Bestrijding van terrorisme3.1.1 Wat gaat Defensie doen in het kader van de strijd
tegen het terrorisme?3.1.2 Terrorismebestrijding: geen nieuwe hoofdtaak, wél
een nieuwe uitdaging3.1.3 Het Actieplan van de regering3.1.4 Verdere maatregelen3.1.5 Internationale samenwerking3.2 Speerpunt 2: Versterking van de Europese militaire
capaciteiten in EVDB- en Navo-verband3.2.1 Wat gaat Defensie doen voor de versterking van de
Europese capaciteiten?3.2.2 EVDB-projecten3.2.3 De aanpassing van de nationale plannen3.2.4 Intensivering Europese militaire samenwerking3.2.5 European Capabilities Action Plan3.2.6 Financiële aspecten van het voorzitterschap
van de EU3.3 Speerpunt 3: Uitvoering van de Defensienota 20003.3.1 De Koninklijke marine:3.3.2 De Koninklijke landmacht:3.3.3 De Koninklijke luchtmacht:3.3.4 De Koninklijke marechaussee:3.3.5 Milieubeleid en ruimtelijke ordeningMilieubeleidRuimtelijke ordening3.4 Speerpunt 4: de voortzetting van het Veranderingsproces
Defensie, met bijzondere aandacht voor de uitvoering van het Strategisch Akkoord3.4.1 Hoe wordt het Veranderingsproces Defensie voortgezet?3.5 Speerpunt 5: versterking van het personeelsbeheer3.5.1 Het personeelsbeheer in 2003. De «Agenda voor
het personeelsbeleid van de toekomst»4. FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET DEFENSIEBELEIDVredesoperatiesBeleidsmatige mutaties VoorjaarsnotaBewaking Koninklijk Huis («De Eikenhorst»)Bestrijding terrorisme o.b.v. middensommen Koninklijke
marechausseeGrensbewakingDoelmatigheidsmaatregelenTechnische mutatiesFinanciering SDD-faseVoorschot premietekort prepensioenMiddensommenonderzoek Koninklijke marechausseeNiet relevante ramingsbijstelling militair ouderdomspensioenOverige mutatiesStrategisch AkkoordStrategisch Akkoord (incl augustusbrief)Intensivering EVDB2.1.B. BELEIDSPROGRAMMAToelichtingHoofdtaken krijgsmachtTaakstellingenSporenDoelstellingenCriminaliteitsbestrijding, rechtshandhaving en rampenbestrijdingVerankeringDe bestrijding van het terrorismeDe versterking van de Europese militaire capaciteitenDe uitvoering van de Defensienota 2000Het veranderingsprocesHet personeelsbeheerBELEIDSPROGRAMMAInternationaal Nationaal TAAKSTELLINGENEfficiency Overig Arbeidsvoorwaarden Prijsbijstelling 2.2 De beleidsartikelenInleiding tot de beleidsartikelenDe hoofddoelstellingen van DefensieBeleidsartikel 01 Koninklijke marineAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenVeranderdoelstellingenDe afstoting van drie mijnenbestrijdingsvaartuigen in
de periode 2000 tot 2002.De afstoting van drie P-3C Orions in de periode 2001–2003.Budgettaire gevolgen van beleidActiviteitenCommandant der Zeemacht in Nederland (CZMNED)Commandant der Zeemacht in het Caribisch Gebied (CZMCARIB)Commandant van het Korps Mariniers (CKMARNS)Materieel LogistiekOpleidingenAdmiraliteitInvesteringenProject Fregatten van de Zeven Provinciën-klasse
 Project Aanpassing Mijnenbestrijdingscapaciteit (PAM)
 Project Hydrografische Opnemingsvaartuigen (HOV) Project Tweede Landing Platform Dock (LPD-2) Project Vervanging Hr.Ms. Zuiderkruis Project NH-90 Project CUP-Orion Theatre Ballistic Missile Defence (TBMD) Vervanging Verbindingsapparatuur Mariniers (NIMCIS) Project Marinierskazerne Buitenveld Project Satellietcommunicatie voor militair gebruik (MILSATCOM)
 Overige investeringenSubsidiesOntvangstenBudgetflexibiliteitBudgetflexibiliteitVeronderstellingenGroeiparagraaf VBTBBeleidsartikel 02 Koninklijke landmachtAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenVeranderdoelstellingenHRF(L)HQOperationele Gereedheidsstatus (OGS) 11 Air Manoeuvre
Brigade in 2003Versterken van de gevechtskracht en het expeditionaire
vermogenOptimaliseren platform Peace Enforcement brigadeJoint Air Defence School (JADS)Stroomlijning van de bedrijfsvoering en stavenOverzicht budgettaire gevolgen van beleidActiviteiten1 Divisie «7 December»Nationaal Commando (NATCO)Opleidings- en TrainingsCommando (OTCKL)Overige Eenheden BLSLandmachtstafInvesteringenAutomatiseringProject Tracking en Tracing LogistiekProject Wissellaadsystemen 165kN Project Vervanging Trekkeropleggercombinatie (Tropco's)
400kN en 650kN Commandovoering, verbindingen en gevechtsinlichtingenProgramma TITAAN (Theater Independent Tactical Army and
Airforce Network) Project Battlefield Management System (BMS) LuchtverdedigingFuture Ground Based Air Defence system (FGBAD) 1e fase ManoeuvreProject Licht Verkennings- en Bewakingsvoertuig (LVB)
en klein pantservoertuig Project Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Groot
Pantserwielvoertuig (GTK/MRAV/PWV), 1e fase Project Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Infanterie
Gevechtsvoertuig (IGV) Project Gevechtswaardeverbetering Leopard 2 Project Medium Range Antitank (MRAT) Project Tactische Indoorsimulator (TACTIS) Project Gevechtsveldcontroleradar Project Duelsimulatoren en geïnstrumenteerd oefenterrein
(DS-IOT) VuursteunProject Vervanging M109 Project Waarnemingsopbouw GevechtssteunProject Vervanging Brugleggende tank Leopard 1 InfrastructuurInfrastructuurproject Legering officieren en onderofficieren
in Den Haag Infrastructuurproject Integrale Veiligheidszorg (IVZ)
 Project Hoger Onderhoud KL Infrastructuurproject De Peel Infrastructuurproject De Strijpse Kampen Niet meer opgenomen DMP-projectenNiet onder Investeringen vallende exploitatieprojectenProject NBC-kleding Subsidies en bijdragenOntvangstenBudgetflexibiliteitBudgetflexibiliteitVeronderstellingenGroeiparagraaf VBTBBeleidsartikel 03 Koninklijke luchtmachtAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenVeranderdoelstellingenVersterking van de inzetbaarheid en het voortzettingsvermogen
van de THGKLuVerbetering inzetbaarheid/voortzettingsvermogen van Reaction
Force (RF)-squadronsOpheffing 336 squadron en afstoting twee F-27M vliegtuigenVergroting doelmatigheid door integratie opleidingen in
operationeel squadronVoortzettingsvermogen waarborgen door maatregelen in de
logistieke sfeerConcentratie van de grondgebonden luchtverdediging op
luchtmachtbasis De PeelBudgettaire gevolgen van beleidUitgavenverdeling naar wapensystemenActiviteitenTactische LuchtmachtJachtvliegtuigenHelikoptersLuchttransportGrond-lucht geleide wapensCommandovoeringLogistiek Centrum Koninklijke luchtmachtToerekening uitgaven LCKlu aan operationele doelstellingen/wapensystemen Koninklijke Militaire School LuchtmachtStaf Bevelhebber der LuchtstrijdkrachtenInvesteringenJachtvliegtuigenProject F-16 MLU (Mid Life Update)-ontwikkeling, productie
en inbouw Project F-16 ALQ-131 Update Project verbetering lucht-grond bewapening F-16 Project F-16 Luchtverkenning (LVS) Project Unmanned Reconnaissance Aerial Vehicles (URAV's)
 Project Vervanging F-16 HelikoptersProject Luchtmobiele brigade Project Capaciteitsverbetering AH-64D Project Zelfbescherming Transporthelikopters Geleide wapensProject Vervanging HAWK PIP III Project Patriot PAC-III upgrade (basic load) CommandovoeringProject Naderingsapparatuur (Military Approach and Surveillance
System MASS) Project Link-16 Overige systemenProject vliegtuigbrandbestrijdingsvoertuigen Project infrastructuur LCKLu OntvangstenBudgetflexibiliteitBudgetflexibiliteitVeronderstellingenGroeiparagraaf VBTBBeleidsartikel 04 Koninklijke marechausseeAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenVeranderdoelstellingenUitbreiding ten behoeve van terrorismebestrijdingVerbetering interne en externe sturingVoortgang Beleidsplan Kmar 2000Uitbreiding opleidingscapaciteit OCKmarOvername 103 eskadron van de Koninklijke landmachtBudgettaire gevolgen van beleidBudgetverdeling 2003 Koninklijke marechausseeActiviteitenStavenOpleidingscentrum Koninklijke marechaussee (OCKMar)InvesteringenProject «C2000 Startregio KMar» Project «C2000 Landelijke Roll-out Defensie»
 Project «Nieuwbouw District Noord-Holland/Utrecht»
 Project «Aanpassing en uitbreiding infrastructuur
OCKMar» OntvangstenBudgetflexibiliteitBudgetflexibiliteitVeronderstellingenGroeiparagraaf VBTBBeleidsartikel 09 Uitvoeren vredesoperatiesAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenBudgettaire gevolgen van beleidActiviteitenStabilisation Force (SFOR)Operatie «Enduring Freedom» (OEF)«International Security Assistance Force»
(ISAF)«Task Force Fox» (TFF)«Peace Support Operations» (PSO)Kleine missies, waaronder: «Bosnia Kosovo Air Component»
(BKAC)«United Nations International Police Task Force»
(UNIPTF)«European Community Police Assistance Mission»
(ECPA)«Federation Mine Action Centre» (FEDMAC)«European Union Monitoring Mission» (EUMM)OVSE-missie in AlbaniëOVSE-missie in Moldavië«United Nations Truce Supervision» (UNTSO)VeronderstellingenGroeiparagraaf VBTBBeleidsartikel 10 Civiele takenAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaKustwacht NederlandExplosievenopruimingHulp aan civiele overhedenBudgettaire gevolgen van beleidActiviteitenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaToezichthoudende en opsporingstaken:Dienstverlenende taken:Kustwacht NederlandToezichthoudende en opsporingstaken:Dienstverlenende taken:ExplosievenopruimingOntvangstenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaKustwacht NederlandExplosievenopruimingVeronderstellingenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaKustwacht NederlandBeleidsartikel 11 Internationale samenwerkingAlgemene beleidsdoelstellingNader geoperationaliseerde doelstellingenBijdragen aan de gemeenschappelijke Navo-begrotingVersterking van de Europese militaire capaciteiten ten
behoeve van het DCI en de Headline Goal van het Europese Veiligheids- en Defensiebeleid
(EVDB)AttachésOverige internationale samenwerkingBudgettaire gevolgen van beleidActiviteitenBijdragen aan de gemeenschappelijke Navo-begrotingVersterking van de Europese militaire capaciteiten ten
behoeve van het DCI en de Headline Goal (EVDB-fondsen)AttachésOverige internationale samenwerkingVeronderstellingenGroeiparagraaf VBTB2.3 De niet-beleidsartikelenNiet-beleidsartikel 60 Ondersteuning krijgsmachtGrondslag van het artikelBudgettaire gevolgenActiviteitenDefensie Verkeers- en VervoersorganisatieInstituut Keuring en Selectie DefensieMilitair Geneeskundig Facilitair BedrijfInstituut Defensie LeergangenOverige Interservice DienstenDefensie Materieel CodificatiecentrumDienst Archieven-, Registratie- en InformatiecentrumDienst Personeels- en SalarisadministratieCentrale Beheersorganisatie Militair SalarisssysteemMaatschappelijke Dienst DefensieDiensten Geestelijke VerzorgingBureau Internationale Militaire SportKoninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum BronbeekAlgemeenInvesteringenOntvangstenGroeiparagraaf VBTBNiet-beleidsartikel 70 Geheime uitgavenGrondslag van het artikelBudgettaire gevolgenNiet-beleidsartikel 80 Nominaal en onvoorzienGrondslag van het artikelDe budgettaire gevolgenToelichting op de geraamde bedragenLoonbijstellingPrijsbijstellingEfficiencytaakstellingTaakstelling Strategisch AkkoordNiet-beleidsartikel 90 AlgemeenGrondslag van het artikelBudgettaire gevolgenApparaatsuitgavenKerndepartementMilitaire Inlichtingen en VeiligheidsdienstProgramma-uitgavenInvesteringenMilieu-uitgavenPensioenen en uitkeringenWetenschappelijk onderzoekSubsidies en bijdragenOverige departementsbrede uitgavenOntvangstenKerndepartementPensioenen defensiepersoneel3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF3.1 Groeiparagraaf mededeling over de bedrijfsvoering3.2. Bedrijfsvoeringsthema's3.2.1. Verbetering bedrijfsvoering (inclusief financieel
en materieelbeheer)3.2.2. Invoering Competitieve Dienstverlening (CDV)3.2.3. Uitvoering IV-plan Defensie3.2.4 Verdere uitwerking van VBTB3.2.5. Invoering Eigentijds Begrotingsstelsel3.2.6. Herziening personele sturing3.2.7. Uitbesteding DTO4. BATEN-LASTENDIENSTEN4.1 Defenise Telematica OrganisatieAlgemene informatieProducten en diensten van de DTOOrganisatieDoelmatigheidSturen op resultaatDoelstellingen 2003Toelichting per postBATENOpbrengsten moederdepartementOpbrengst overige departementenRentebatenLASTENPersonele kosten Materiële kosten RentelastenAfschrijvingen activaImmateriële vaste activamateriële vaste activaDotaties voorzieningenToelichting bij het kasstroomoverzicht DTOOperationele kasstroomInvesteringskasstroomFinancieringskasstroomUitkering aan moederdepartement.Aflossing op leningen.Beroep op leenfaciliteit.Overzicht vermogensontwikkeling KengetallenOmzet per medewerker.Resultaatmarge4.2 Dienst Gebouwen, Werken en TerreinenAlgemene informatieTaken van de DGW&TOrganisatieDoelmatigheidDoelstellingenDe begroting van baten en lasten Toelichting per postBATENOpbrengsten moederdepartement.Opbrengst overige departementenOpbrengst derdenLASTENPersonele lastenMateriële lastenUitbestedingRentelastenAfschrijvingenDotaties voorzieningenResultaatbestemmingKasstroomoverzicht Toelichting bij het kasstroomoverzicht DGW&TOperationele kasstroomInvesteringskasstroomFinancieringskasstroomOverzicht vermogensontwikkelingKengetallen Productiviteit per directe medewerkerVerhouding indirect/totaalFlexibiliteit5. BIJLAGEN BIJLAGE 1 VERDIEPINGSBIJLAGEToelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties)Mutaties burgerpersoneel:Militair personeelInhuur personeelOnderhoud geleide wapensActiviteitenreductieTerugontvlechting DWS/IKSInvesteringsprojectenPRIMESHIP-IIMMHSLCFLPD-2PAMNH-90MILSATCOMMunitieInformatievoorziening investeringenInfrastructuurToelichting beleidsmatige mutaties:Verhoging in het kader van EACCToelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor verplichtingen-
als uitgavenmutaties):Aanpassing begrotingssterkteTerugontvlechting DWS/IKSDiverse mutaties investeringsprojectenAanpassing overige exploitatieToelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties)Aanpassing militair personeelOpleidingenOnderhoudVervanging F-16Apache generieke capaciteitsverbeteringUnmanned Aerial VehiclesLink 16BrandstoffenPharosF-16 ALQ-131 updateF-16 verbetering lucht-grond bewapeningAanpassing infrastructuurTransporthelikopters zelfbeschermingHAWK vervangingHerfasering Luchtmobiele BrigadeToelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties):Uitbreiding Schipholteam (drugskoeriers)Terugontvlechting DWS/IKSToelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties):Intensivering EVDB (Strategisch Akkoord)Toelichting Beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties):Terugontvlechting DWS/IKSHerfasering bedrijfsrestaurant IDLOverheveling diensten van het kerndepartementToelichting mutatiesUitdeling loonbijstellingOverboeking naar AlgemeenTegemoetkoming fiscalisering dienstauto'sHogere ontvangsten DTOEindafrekening eindejaarsmarge 2001Herfasering bedrijfsrestaurant IDLPrijsbijstellingStrategisch AkkoordToelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor verplichtingenals
uitgavenmutaties):Overboeking diensten naar Ondersteuning KrijgsmachtBIJLAGE 2 MOTIES EN TOEZEGGINGENA. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties B. Door de bewindslieden gedane toezeggingen BIJLAGE 3 WETGEVING EN CIRCULAIRESBIJLAGE 4 AANSTELLINGSBEHOEFTEBIJLAGE 5 MEERJARENRAMINGENBIJLAGE 6 KENGETALLEN EN VOLUMEGEGEVENSKengetallen en volumegegevens beleidsartikel 01 Koninklijke
marine Kengetallen en volumegegevens Beleidsartikel 02 Koninklijke
landmacht Kengetallen en volumegegevens beleidsartikel 03 Koninklijke
luchtmacht Kengetallen en volumegegevens beleidsartikel 04 Koninklijke
marechaussee Kengetallen en volumegegevens Beleidsartikel 10 Civiele
taken Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 60 Ondersteuning
krijgsmacht Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 90 Algemeen
(onderdeel Kerndepartement) Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 90 Algemeen
(onderdeel MIVD) Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 90 Algemeen
(onderdeel Pensioenen, Uitkeringen en Wachtgelden) BIJLAGE 7 CONVERSIELIJSTBIJLAGE 8 TREFWOORDENREGISTERBIJLAGE 9 LIJST VAN AFKORTINGEN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28600-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 626 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 600 XVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie
(X) voor het jaar 2003nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING . Inhoudsopgave blz   A.Artikelsgewijze toelichting bij het begrotingswetsvoorstel2   B.De begrotingstoelichting3   1.Leeswijzer4   2.Het beleid92.1.A. Beleidsagenda9 B. Beleidsprogramma32 2.2.De beleidsartikelen39  Inleiding tot de beleidsartikelen39 Beleidsartikel 01 Koninklijke marine41 Beleidsartikel 02 Koninklijke landmacht59 Beleidsartikel 03 Koninklijke luchtmacht83 Beleidsartikel 04 Koninklijke marechaussee100 Beleidsartikel 09 Uitvoeren vredesoperaties112 Beleidsartikel 10 Civiele taken120  Beleidsartikel 11 Internationale samenwerking126 2.3.De niet-beleidsartikelen132  Niet-beleidsartikel 60 Ondersteuning
krijgsmacht132  Niet-beleidsartikel 70 Geheime uitgaven143  Niet-beleidsartikel 80 Nominaal en
onvoorzien144  Niet-beleidsartikel 90 Algemeen146   3.De bedrijfsvoering152   4.Baten-lastendiensten1574.1Defensie Telematica Organisatie157 4.2Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen165   5.Bijlagen173 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage174  Bijlage 2: Moties en toezeggingen194  Bijlage 3: Overzicht wetgeving en
circulaires198  Bijlage 4: Aanstellingsbehoefte199 Bijlage 5: Meerjarenramingen200  Bijlage 6: Ramingskengetallen en volumegegevens217  Bijlage 7: Conversielijst237  Bijlage 8: Trefwoordenregister239 Bijlage 9: Lijst van afkortingen240A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat
van het ministerie van Defensie voor het jaar 2003 vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2003. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2003.Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2003 vastgesteld. De in de begroting opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de begrotingstoelichting).Wetsartikel 2 (begrotingen baten-lastendiensten)Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en lasten en de
kapitaaluitgaven en- ontvangsten van de baten-lastendiensten Defensie Telematica
Organisatie (DTO) en de Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen (DGW&T) voor
het jaar 2003 vastgesteld. De in die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen
worden toegelicht in onderdeel B van deze memorie van toelichting (de begrotingstoelichting)
en wel in de paragraaf inzake de baten-lastendiensten.Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt op grond
van het bepaalde in artikel 25a, derde lid, onder b, van de Wet op de Raad
van State.De Minister van Defensie,A. H. KorthalsB. DE BEGROTINGSTOELICHTING1. Leeswijzer2. Het beleid2.1. De beleidsagenda2.2. De beleidsartikelen2.3. De niet-beleidsartikelen3. De bedrijfsvoering4. Baten-lastendiensten5. Bijlagen 1. LEESWIJZER1.1 AlgemeenDe evaluatie van de beleidsbegroting 2002 en het hierover gevoerde overleg
met de Kamer vormt de basis van de beleidsbegroting 2003. De indeling van
de begroting 2002 blijft naar aanleiding van de wens van de Kamer grotendeels
gehandhaafd. Wel zijn met inachtneming van de Rijksbegrotingsvoorschriften
enkele aanpassingen doorgevoerd, welke voornamelijk leiden tot een verbeterd
onderscheid tussen de beleidsartikelen en de niet-beleidsartikelen.1.2 Indeling van de beleidsbegroting 2003De begroting 2003 is opgebouwd uit een begrotingsstaat, een beleidsparagraaf,
een bedrijfsvoeringsparagraaf, een paragraaf inzake de baten-lastendiensten
en de bijlagen. De beleidsparagraaf bevat de beleidsagenda waarin de beleidsprioriteiten
van Defensie voor 2003 worden belicht. Deze beleidsprioriteiten of speerpunten
zijn verder uitgewerkt bij de beleidsartikelen waarin een relatie wordt gelegd
tussen de doelstellingen (wat wil Defensie bereiken?), de activiteiten (wat
gaat Defensie daarvoor doen?) en de middelen (wat kost Defensie dat?).De indeling van de beleidsbegroting is nog steeds inputgeoriënteerd,
dat wil zeggen dat de uitgaven welke worden gedaan voor het instandhouden
(qua materieel, personeel maar ook geoefendheid) van de vier krijgsmachtdelen
afzonderlijk worden geraamd. Daarnaast worden onder afzonderlijke beleidsartikelen
geraamd de uitgaven die extra worden gedaan voor inzet ten behoeve van het
uitvoeren van vredesoperaties (beleidsartikel 09 Uitvoeren vredesoperaties),
de inzet van eenheden voor het uitvoeren van civiele taken en hulp aan civiele
autoriteiten (beleidsartikel 10 Civiele taken). Tenslotte worden onder het
beleidsartikel 11 Internationale samenwerking de bijdragen aan de Navo en
de extra uitgaven in het kader van het Europese Veiligheids- en Defensie Beleid
geraamd.De uitgaven voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD),
Wetenschappelijk Onderzoek en Ontwikkeling (WOO), Pensioenen en uitkeringen
en Ziektekostenverzekering Defensiepersoneel zijn indirecte apparaatsuitgaven
en gekoppeld aan meerdere beleidsdoelstellingen. Ze zijn daarom begroot onder
het niet-beleidsartikel Algemeen.Omdat de activiteiten van het Defensie Interservice Commando (Dico) worden
verricht ten behoeve van verschillende beleidsartikelen en een bedrijfsmatig
karakter hebben worden de hiervoor benodigde gelden geraamd in een niet-beleidsartikel
«Ondersteuning krijgsmacht». Het onderscheiden van de bedrijfsmatige
activiteiten past in de ontwikkeling naar de invoering van het, door het ministerie
van Financiën verder gestalte te geven, Eigentijds Begrotingsstelsel
(EBS). Door de ondersteunende activiteiten waar mogelijk op te delen naar
«afnemers» verbetert het inzicht in de relatie tussen middelen,
activiteiten en operationele doelen.In de bedrijfsvoeringparagraaf wordt het groeitraject voor de mededeling
over de bedrijfsvoering toegelicht en aandacht besteed aan de verdere verbetering
van het financieel- en materieel beheer, de informatievoorziening en de uitvoering
van de projecten VBTB en EBS. De paragraaf inzake de baten-latendiensten
presenteert de gegevens van de Defensie Telematica Organisatie (DTO) en de
Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen (DGW&T).Het aantal bijlagen is, net als in 2002, op verzoek van de Kamer fors
groter dan is voorgeschreven in de Rijksbegrotingsvoorschriften. Zo zijn naast
de verplichte overzichten «Verdiepingsbijlage» en «Moties
en toezeggingen» ook de overzichten «Wetgevingsprojecten»,
«Aanstellingsbehoefte», «Ramingkengetallen», «Meerjarenramingen»,
een lijst met «Afkortingen» en een trefwoordenlijst opgenomen.
Tenslotte is toegevoegd een conversie-overzicht, waarmee wordt aangegeven
uit welke onderdelen van de begrotingsartikelen 2002 de nieuwe beleids- en
niet-beleidsartikelen zijn opgebouwd.1.3. Defensie VBTB-groeiparagraafIn de begroting 2003 is bij de beleidsartikelen een VBTB-groeiparagraaf
opgenomen. Hierin wordt ingegaan op de specifieke ambities en activiteiten
voor het betreffende beleidsartikel. Omdat een aantal onderwerpen defensiebreed
wordt aangepakt, is hierna deze defensiebrede groeiparagraaf opgezet.Omdat, op verzoek van de Kamer, de voorliggende artikelindeling nog grotendeels
inputgeörienteerd is, zal voor de begroting 2004 nogmaals worden bezien
welke mogelijkheden bestaan de defensiebegroting in te delen conform de VBTB-uitgangspunten.
Bij de verdere uitwerking van de begrotingsindeling zal de hieraan gekoppelde
interne verantwoordelijkheidsverdeling in kaart worden gebracht en de relatie
tussen doelstellingen, activiteiten en middelen verder zijn verbeterd.In aansluiting op het VBTB-project wordt de systematiek van toerekening
van uitgaven aan doelstellingen in samenhang met het project Eigentijds Begrotingsstelsel
(EBS) vorm gegeven. Binnen deze kaders wordt de toerekening van uitgaven aan
doelstellingen per beleidsartikel nader uitgewerkt. De precieze uitwerking
zal per beleidsartikel verschillen maar voor de Koninklijke marine, de Koninklijke
landmacht en de Koninklijke luchtmacht zal worden gestreefd naar kosteninzicht
per (samengevoegde) categorie van wapensysteem of eenheid, zoals vastgelegd
in de doelstellingenmatrix. Naast de bij wet geautoriseerde uitgaven (of kosten)
zal extracomptabel worden aangegeven welke uitgaven aan de onderscheiden categorieën
uit de doelstellingenmatrix zijn toe te rekenen. Voorzien wordt dat in de
toekomst alle uitgaven van het eigen beleidsartikel, met uitzondering van
de apparaatsuitgaven, zinvol en éénduidig worden toegerekend
aan de genoemde categorie uit de doelstellingenmatrix. De apparaatsuitgaven,
waarbij gedacht kan worden aan de krijgsmachtdeelstaf, worden niet toegerekend
maar separaat zichtbaar gemaakt. In de begroting 2004 zal het artikel ondersteuning
krijgsmacht per afnemer extracomptabel worden weergegeven. Tevens zal bij
de ondersteunende diensten van de krijgsmachtdelen inzicht worden geboden
in de producten per afnemende categorie uit de doelstellingenmatrix en de
daaraan gerelateerde uitgaven. Daar waar bij de krijgsmachtdelen in deze begroting
nog geen sprake is van inzicht in uitgaven per samengevoegde categorie van
wapensystemen of eenheden, zal dit met de ontwerpbegroting 2004 worden doorgevoerd.Alle beleidsartikelen zullen tenminste eens per vijf jaar worden geëvalueerd
op doeltreffendheid en doelmatigheid, conform de RegelingPrestatiegegevens
en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid. De programmering hiervoor is vermeld
bij de beleidsartikelen.De Tweede Kamer heeft met de moties van Walsem c.s. van 13 december 2000
en van 15 april 2002 de regering gevraagd garanties te geven dat niet-financiële
informatie in begroting en jaarverslag betrouwbaar is en hiervoor een normenkader
te ontwikkelen. In de Comptabiliteitswet (CW) 2001 zijn eisen geformuleerd
ten aanzien van de betrouwbaarheid van de in het jaarverslag opgenomen gegevens.
De betrouwbaarheidseisen ten aanzien van de financiële gegevens zijn
ten opzichte van de CW 1976 niet gewijzigd. De niet-financiële informatie,
zoals deze in de begroting is opgenomen, moet conform de CW 2001 op een deugdelijke
wijze totstandkomen en aan daaraan te stellen kwaliteitsnormen voldoen. De
verdere invulling van deze eis is afhankelijk van de ontwikkeling van een
kwalitatief normenkader voor de niet-financiële informatie. Om de betrouwbaarheid
van niet-financiële informatie in het algemeen te kunnen waarborgen worden
bij Defensie binnen de reguliere bedrijfsvoering verbeteringen doorgevoerd
van de in 2002 totstandgekomen standaard begrippenlijst. Daarnaast zullen
in 2003 in het kader van de verbetering van de informatievoorziening de processen
worden ingedeeld en benoemd. Ook worden audits uitgevoerd naar de kwaliteit
van de informatievoorziening. Er is gestart met het ontwikkelen van geautomatiseerde
managementinformatiesystemen voor de defensieleiding en voor de krijgsmachtdelen.
Eerste versies hiervan zullen in 2003 verschijnen. Hiermee moet op flexibele,
gestructureerde en betrouwbare wijze informatie bijeen worden gebracht als
ondersteuning voor het planning- en controlproces. Tenslotte worden alle prestatie-indicatoren,
zoals gepresenteerd in de defensiebegroting 2003, systematisch getoetst op
volledigheid, relevantie en eenduidigheid en waar nodig verbeterd ten behoeve
van de begroting 2004.In de bedrijfsvoeringsparagraaf is een groeiparagraaf opgenomen ten aanzien
van de Mededeling over de Bedrijfsvoering bij Defensie.1.4 Voortgang projecten in het kader van het Defensiematerieelproces
(DMP)Met ingang van de begroting 2003 is het Materieelprojectenoverzicht (MPO),
dat voorheen als bijlage werd gevoegd, geïntegreerd in de Artikelsgewijze
toelichting. Daarin vindt u informatie over de lopende niet-gemandateerde
DMP-projecten, alsmede de niet-gemandateerde DMP-projecten waarvan wordt voorzien,
dat in de periode tot eind 2003 een behoeftestellingsbrief zal worden aangeboden
aan de Kamer. Ondanks de integratie van de informatie uit het MPO en de artikelsgewijze
toelichting, blijft het MPO als zodanig bestaan. Het is beschikbaar op de
internetsite van het ministerie van Defensie (www.mindef.nl).De informatie in de artikelsgewijze toelichting omvat de doelstelling
van het project en de DMP-fasering. Voorts wordt in de inhoudelijke toelichting
bij de projecten met name ingegaan op activiteiten en ontwikkelingen die in
het begrotingsjaar 2003 worden voorzien. Waar mogelijk en voor zover dit uit
commercieel oogpunt toelaatbaar wordt geacht, wordt nadere financiële
informatie gegeven over de niet-gemandateerde DMP-projecten indien in de periode
van de meerjarenbegroting een verplichting of kasuitgave wordt voorzien. In
andere gevallen zal worden volstaan met een indicatieve aanduiding van de
financiële projectomvang. Tevens zijn opgenomen de niet-gemandateerde projecten die in de fase van
realisatie verkeren. Voorts is een overzicht opgenomen van de gemandateerde
projecten. Hierop is een inhoudelijke toelichting opgenomen indien sprake
is van een reële prijsoverschrijding c.q. prijsonderschrijding van meer
dan € 2,5 miljoen. Tenslotte zijn opgenomen de vervallen en verschoven
projecten, voorzien van een korte toelichting. Een actualisering van de voortgangsinformatie
zal worden gegeven bij de eerste suppletore begroting. Hiermee wordt invulling
gegeven aan de in de brief over de evaluatie van het Defensiematerieelkeuzeproces
gedane toezegging om twee maal per jaar een overzicht te geven van de grote
investeringsprojecten.1.5 BudgetflexibiliteitDe overzichten met betrekking tot de budgetflexibiliteit die zijn opgenomen
bij de beleidsartikelen, zijn ten opzichte van de begroting 2002 gewijzigd.
Thans wordt slechts ingegaan op de flexibiliteit van de geraamde programma-uitgaven
en niet, zoals in de begroting 2002 op de flexibiliteit van de totaal geraamde
uitgaven. Over de aanpassing van de wijze waarop de budgetflexibiliteit wordt
gepresenteerd, is door de minister van Financiën overleg gevoerd met
de Kamer. In lijn met de VBTB-gedachte is, conform de aanwijzingen van de
minister van Financiën, bij de beleidsartikelen onderscheid gemaakt tussen
apparaatsuitgaven en programma-uitgaven. Een deel van de als zodanig onderkende
programma-uitgaven kent overigens een aanzienlijke component apparaatsuitgaven
in enge zin. Dit betreft de bezoldigings- en exploitatieuitgaven van de operationele
en direct ondersteunde eenheden. Bij het weergeven van de budgetflexibiliteit
is er voor gekozen om de bezoldigingsuitgaven als juridisch verplicht te beschouwen
en de overige exploitatieuitgaven als complementair verplicht. In het licht
van de taakstellingen voortvloeiend uit het Regeerakkoord is evenwel een klein
deel met ingang van 2003 als niet (complementair) verplicht aangemerkt.Als extra zijn bij het beleidsartikel 04 Koninklijke marechaussee, evenals
in de begroting 2002, naast de juridisch en complementair verplichte bedragen,
de ramingen voor de speerpuntprojecten (in de Defensienota 2000 genoemde investeringsprojecten)
opgenomen, voor zover deze nog niet zijn begrepen in de juridisch dan wel
complementair verplichte bedragen. Deze projecten zijn noodzakelijk om het
beleid zoals verwoord in de Defensienota 2000 te realiseren en dienen derhalve
als verbonden bedragen te worden beschouwd. Bij de andere krijgsmachtdelen
zijn deze projecten reeds begrepen in de juridisch dan wel complementair verplichte
bedragen.1.6 DollarproblematiekDoor Defensie wordt een groot deel van het budget besteed in dollars.
De bedragen die hiervoor in de begroting zijn opgenomen zijn tegen een vaste
koers omgerekend. Voor de begroting 2003, inclusief de meerjarencijfers, is
uitgegaan van een verhouding €1 = $ 1. Om de negatieve gevolgen van een
stijging van de dollarkoers zo veel als mogelijk te beperken wordt door Defensie
gebruik gemaakt van termijndollars. Zodra een contract, luidend in dollars
is afgesloten, worden de hiervoor benodigde dollars ingekocht tegen een vastgestelde
koers. Het streven is erop gericht 80 % van de dollarbehoefte af te dekken
met termijndollars, teneinde het negatieve effect van een excessieve koersontwikkeling
zo veel als mogelijk in te dammen. Ondanks dit instrument bleek dat de dollarkoersontwikkeling voor grote problemen bleef zorgen voor de defensiebegroting.
Inmiddels is dan ook de dollarcompensatie tot een specifiek onderdeel van
de jaarlijkse prijsbijstellingsmethodiek verheven. Dit betekent dat Defensie
wordt gecompenseerd voor een afwijking in de dollarkoers van meer dan 15%
ten opzichte van de in de laatste gepresenteerde beleidsnota (de Defensienota
2000) gehanteerde koers. Bij het bepalen van de compensatie wordt derhalve
rekening gehouden met een «eigen risico». Tevens is de ondergrens
van de compensatie gesteld op 0,3% van de netto begrotingsuitgaven. De systematiek
werkt evenwel twee kanten uit: indien de koers meer dan 15% daalt onder de
koers die is gebruikt in de laatst gepresenteerde beleidsnota, vindt er een
vrijval plaats. 2. HET BELEID2.1.A. BELEIDSAGENDA1. HET STRATEGISCH AKKOORDDe taakstellingen in het Strategisch Akkoord zijn er vooral op gericht
door «ontstaffing» en «ontbureaucratisering» tot verbetering
van de doelmatigheid te komen. Daarnaast is er een volumekorting op het burgerpersoneel
en zijn er beperkingen van de prijsbijstelling, de subsidies, de ramingsbijstelling
voor het asielbeleid en de inhuur van externen. Ook bevat het Strategisch
Akkoord een aantal maatregelen op het gebied van arbeidsvoorwaarden die resulteren
in kortingen op de loonbijstelling, die nog niet verwerkt zijn in de begroting
en de onderstaande tabel. Het ambitieniveau voor de deelneming aan vredesoperaties
is aangepast. Er zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor het Europees
veiligheids- en defensiebeleid (EVDB). De taakstellingen zijn als volgt vastgesteld
(vanaf 2006 structureel): (x € 1 miljoen) 2003200420052006cumulatief Beperking prijsbijstelling tranche 200256,655,755,353,8221,4Volume- en efficiencykorting burgerpersoneel26,744,061,469,5201,6Efficiencykorting militair personeel (excl. Kmar)24,649,373,998,6246,4Subsidietaakstelling2,43,95,56,318,1Taakstelling inhuur externen7,07,07,07,028,0Ramingsbijstelling SDD-fase30,020,010,0 60,0Ramingsbijstelling asielbeleid*3,73,73,73,714,8Versobering ziektekostenregeling** 5,210,710,826,7Totaal taakstellingen Strategisch Akkoord151,0188,8227,0249,7816,5* Deze ramingsbijstelling wordt op initiatief van het ministerie van Justitie
eerst in de Nota van wijziging budgettair verwerkt.** De gevolgen van deze taakstelling kunnen pas worden verwerkt bij de
rijksbrede uitdeling van de Kabinetsbijdrage.De beleidsintensivering voor het EVDB (vanaf 2006 structureel): (x € 1 miljoen) 2003200420052006cumulatiefUitgavenverhoging t.b.v. EVDB10,030,040,050,0130,0Er is de bewindslieden veel aan gelegen de personele taakstellingen op
verantwoorde wijze uit te voeren: een efficiencykorting van vier procent voor
al het burgerpersoneel en het militair personeel (met uitzondering van de
marechaussee) en daarbovenop een volumekorting van vijf procent voor het burgerpersoneel,
behalve het burgerpersoneel bij de marechaussee. Een generieke korting op
het militaire en het burgerbestand zou onvoldoende recht doen aan de specifieke
kenmerken van de krijgsmacht en de evenwichtige samenstelling van de defensie-organisatie
verstoren. Het streven naar meer doelmatigheid zou zo zijn doel voorbij kunnen
schieten. In plaats hiervan zal zorgvuldig worden bezien hoe en waar werkzaamheden
op een minder personeelsintensieve wijze kunnen worden uitgevoerd, te beginnen
in het begrotingsjaar 2003. In overeenstemming met de Agenda van de Toekomst
die de sociale partners begin 2002 met Defensie zijn overeengekomen, zal een
concrete aanpak het personeel snel uitsluitsel over de toekomst geven. Zakelijkheid
en zorgvuldigheid zullen hand in hand gaan om personeelsleden waarvoor geen
plaats meer is zo snel mogelijk naar de arbeidsmarkt te begeleiden. Andere
ingrijpende maatregelen, zoals een selectieve vacaturestop, zijn evenmin uitgesloten.Het departement van Defensie zal verschillende sporen volgen om de beoogde
personele en financiële taakstellingen te bereiken en richt zich vooral
op de verbetering van de verdere doelmatigheid van staven en ondersteunende
eenheden, alsmede de verdere verbetering van de doelmatigheid van operationele
eenheden (het primaire proces). Naast de maatregelen op het gebied van doelmatigheid
wordt, voor zover het de beperking prijsbijstelling betreft, ook bezien het
tijdelijk (meerjarig) korten op of beëindigen van investeringen en, zo
nodig, het aanpassen van onderdelen van de Defensienota 2000. De sporen zullen
nader moeten worden uitgewerkt tot concrete maatregelen die op termijn effect
zullen sorteren. Vóór de behandeling van de begroting van Defensie
wordt de Kamer bij brief ingelicht over deze maatregelen. Bij deze brief wordt
een Nota van wijziging gevoegd.Het streven is er op gericht aantasting van de operationele capaciteiten
zoveel mogelijk te vermijden. Dit is allerminst een eenvoudige opgave, want
Defensie wordt de laatste jaren geconfronteerd met oplopende spanning op de
materiële exploitatiekosten, terwijl de investeringen onder druk staan.
Daarom zijn al eerder diverse maatregelen getroffen om de kosten van de exploitatie
bij Defensie te drukken. Daar komen nu de taakstellingen bij. Het pakket aan
maatregelen waartoe uiteindelijk zal worden besloten, zal daarom niet alleen
de vereiste besparingen moeten genereren, maar ook de voorwaarden moeten scheppen
voor een gezonde bedrijfsvoering in de komende jaren.Kernelementen in de defensieparagraaf in het Strategisch Akkoord –
ontschotting en integratie, betere samenwerking tussen de krijgsmachtdelen,
grotere doelmatigheid en een duidelijke structuur en aansturing – zijn
belangrijke drijfveren van het Veranderingsproces Defensie. Termen als «paars»,
«joint» en «combined» zijn hiervoor kenmerkend. Het
veranderingsproces zal de komende tijd mede in het licht van het rapport-Franssen
worden voortgezet. Naar verwachting zullen in de Nota van wijziging de eerste
resultaten hiervan zichtbaar worden.De terreuraanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten hebben
het besef versterkt dat de bescherming van het nationale en bondgenootschappelijke
grondgebied andere, meer uiteenlopende eisen aan de krijgsmacht
stelt dan in afgelopen decennia het geval was. De transformatie van de krijgsmacht
in de richting van expeditionaire, mobiele, veelzijdig inzetbare en modulair
opgebouwde eenheden zal dan ook worden voortgezet. Nederland blijft betrokken
bij crisisbeheersingsoperaties. De regering trekt de komende jaren de grens
bij drie gelijktijdige vredesoperaties van bataljonsgrootte, of het equivalent
daarvan. De gevolgen voor de bedrijfsvoering worden bezien in samenhang met
de uitvoering van de taakstelling voor Defensie in het Strategisch Akkoord,
die aanzienlijke personele reducties met zich meebrengt. Een nadere uitwerking
hiervan wordt meegenomen in de eerder genoemde brief aan de Kamer, die vóór
de begrotingsbehandeling zal worden verstuurd.In overeenstemming met het Strategisch Akkoord zijn de Defensienota 2000
en de beleidsnotities inzake het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid en
«Defensie en terrorisme» (nota van 18 januari 2002, Kamerstuk
27 925, nr. 40, vergaderjaar 2001–2002), alsmede het «Actieplan
Terrorismebestrijding en veiligheid» (5 oktober 2001, Kamerstuk 27 925,
nr. 10, vergaderjaar 2001–2002) van de regering, de komende jaren richtinggevend
bij de verdere verbetering van de operationele capaciteiten van de krijgsmacht.
De initiatieven die in de EU en de Navo zijn genomen ter versterking van de
operationele capaciteiten, vullen elkaar aan en dienen tevens ter preventie
en bestrijding van de gevolgen van het terrorisme. De beleidsintensiveringen
ten behoeve van het EVDB, oplopend tot € 50 miljoen in 2006, komen
evenzeer het bondgenootschap ten goede. De modulaire benadering stelt partners
in staat door middel van concrete projecten de gezamenlijke capaciteiten te
versterken en tekortkomingen ongedaan te maken. 2. VEILIGHEIDSANALYSE1Op 11 september 2001 kreeg de wereld een andere aanblik. Sindsdien wordt
de mogelijkheid dat terreuraanslagen tot grootschalige politieke en economische
ontwrichting van kwetsbare Westerse maatschappijen leiden, veel scherper onder
ogen gezien. De terroristische dreiging mag niet lichtvaardig worden opgevat.
Zij richt zich niet uitsluitend tegen de Verenigde Staten, maar kan zich ook
bij ons voordoen. Waar de risico's van terreuraanslagen momenteel veel aandacht
krijgen in de analyse van de veiligheidssituatie, laat deze zich mede karakteriseren
door andere gevaren waarmee Nederland rekening moet houden. Voor het uitvoeren
van een doelmatig veiligheidsbeleid in deze voortdurend veranderende internationale
context is de intensieve samenwerking met het ministerie van Buitenlandse
Zaken van belang. De defensieorganisatie levert aan het geïntegreerde
veiligheidsbeleid een op de expertise van de krijgsmacht toegesneden bijdrage.
De hoofdtaken van de krijgsmacht en de internationale veiligheidsorganisaties
waarin ons land opereert hebben hun geldigheid dan ook niet verloren.2.1 Veiligheidsrisico'sIn de Defensienota 2000 wordt de aard van de gevaren gekarakteriseerd,
waaraan de Westerse wereld, en dus ook Nederland, blootstaat. Deze eigenschappen
zijn in 2003 nog steeds bepalend:– moeilijke voorspelbaarheid – bij de aanslagen tegen de Verenigde
Staten op 11 september 2001 werd deze eigenschap op dramatische manier bewaarheid;– grotere diversiteit – niet-conventionele veiligheidsrisico's
aan de lagere zijde van het geweldsspectrum, zoals de gevaren van fundamentalisme,
criminaliteit en drugshandel, van onbeheersbare vluchtelingenstromen en milieurampen,
nemen in uiteenlopende verschijningsvormen toe. Niettemin wordt in de veiligheidsanalyse
ook rekening gehouden met grootschalige gewapende conflicten (bijvoorbeeld
tussen India en Pakistan en in het Midden-Oosten);– het ontbreken van een scherpe scheiding tussen binnen- en tussenstatelijke
conflicten – conflicten die binnen één staat begonnen
zijn, verstoren vaak de stabiliteit van een hele regio. Dit wordt onder meer
geïllustreerd door de olievlekwerking van conflicten op de Balkan in
de jaren negentig en in de Afrikaanse Grote Meren-regio. De oorzaken hiervoor
zijn zowel «spill-over» (door bijvoorbeeld vluchtelingenstromen),
als het verstoren van machtsverhoudingen in (stabiele) landen door de inmenging
van buurlanden;– afstanden verdwijnen – de juistheid van dit kenmerk werd
bevestigd doordat de terroristische aanslagen van 11 september hun origine
hadden in Afghanistan en andere landen die terroristen onderdak bleken te
bieden. Meer in het algemeen gaan van staten met gebrekkige staatsstructuren
(«failing» of zelfs «failed» staten) vaak negatieve
externe effecten uit (proliferatierisico's; handel in mensen, drugs en wapens;
etc.) op de Westerse samenlevingen;– proliferatierisico's – de betekenis van de verspreiding
van massa-vernietigingswapens (nucleair, biologisch of chemisch) en hun overbrengingsmiddelen
in de veiligheidsanalyse groeit, zeker in relatie met de dreiging van terrorisme.
Risicolanden als Irak, Iran, Syrië, Noord-Korea en Libië hebben
op dit gebied ambities. Voor de Verenigde Staten was deze dreiging mede aanleiding
afstand te nemen van het ABM-verdrag en over te gaan tot het aanleggen van
«missile defenses». Dit onderwerp was nogmaals nadrukkelijk
aan de orde op de bijeenkomst van de Navo-ministers van Defensie op 6 juni
2002.Tussen de continenten kan een grote differentiatie in veiligheidsrisico's
worden geconstateerd. In sommige regio's is geweldsuitoefening (of de dreiging
daarmee) aan de orde van de dag. Daar heerst continu een toestand waarin het
onderscheid tussen oorlog en vrede nauwelijks kan worden gemaakt. Bovendien
hebben gewapende conflicten hun eigen dynamiek. Zo kan een strijd die voornamelijk
om machtspolitieke redenen was begonnen ontaarden in een oorlog waarin economische
motieven op de voorgrond staan. De bandbreedte aan veiligheidsrisico's die
vooral uit instabiele regio's afkomstig zijn, is echter sterk toegenomen.
Hieronder vallen bijvoorbeeld de proliferatie van conventionele wapens en
middelen (bijvoorbeeld mijnen in allerlei verschijningsvormen) die vooral
bedoeld zijn om de toegang te ontzeggen tot een bepaald gebied, een gebied
waar later eventueel Nederlandse militairen in een vredesoperatie kunnen worden
ingezet.Maar de veiligheidsrisico's gelden in het bijzonder in het geval van terrorisme.
In de Defensienota 2000 werden terroristische dreigingen nog gerekend tot
geweldsvormen met een lage intensiteit. Zoals onder meer ook blijkt uit het
«Actieplan Terrorismebestrijding en veiligheid» en de nota «Defensie
en terrorisme» is het Kabinet doordrongen van het potentieel ontwrichtende
karakter van terreuraanslagen. Het voorkomen en beperken van de gevolgen van
terrorisme is dientengevolge verheven tot speerpunt van het defensiebeleid
in 2003.2.2 Hoofdtaken van de krijgsmachtIn de Defensienota 2000 worden naast de bescherming van de integriteit
van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied (inclusief de Nederlandse
Antillen en Aruba) twee andere beleidsdoelstellingen van de krijgsmacht beschreven:
respectievelijk de bevordering van de internationale rechtsorde en stabiliteit
en de ondersteuning van civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding
en humanitaire hulp (zowel nationaal als internationaal). Deze traditionele
afbakening van taken doet steeds minder recht aan de verscheidenheid aan scenario's
waarin de inzet van Nederlandse militairen denkbaar is. Zoals hiervoor is
opgemerkt, hebben de terreuraanslagen van 11 september 2001 op de Verenigde
Staten het besef versterkt dat de bescherming van het nationale en bondgenootschappelijke
grondgebied andere, meer uiteenlopende eisen aan de krijgsmacht stelt dan
in afgelopen decennia het geval was. De transformatie tot een expeditionaire
krijgsmacht met veelzijdig inzetbare en modulair opgebouwde eenheden is dan
ook noodzaak.Nederland blijft betrokken bij crisisbeheersingsoperaties. Deze betrokkenheid
is het resultaat van de afwegingen die worden gemaakt in het licht van de
internationale politiek-militaire ontwikkelingen. Nauwe samenwerking met het
ministerie van Buitenlandse Zaken is hierbij van belang. Op het ogenblik zijn
ongeveer 2300 Nederlandse militairen over de hele wereld ingezet in grote
en kleine vredesmissies. Het grote aantal vredesoperaties waaraan Nederland
de afgelopen drie jaar heeft deelgenomen, onder meer in Bosnië-Herzegovina,
Kosovo, Macedonië, op Cyprus, tussen Ethiopië en Eritrea, in Afghanistan
en thans opnieuw in Macedonië, onderstreept het belang van crisisbeheersing.
Ook de derde hoofdtaak heeft de afgelopen jaren aan belang gewonnen. Dit blijkt
niet alleen uit de rol die de krijgsmacht speelt bij de preventie van terrorisme en de bestrijding van de gevolgen ervan, maar ook uit de inschakeling
van militairen bij natuurrampen, de landbouwcrises en humanitaire catastrofes.
In het Strategisch Akkoord wordt een uitgebreid pakket aan maatregelen gepresenteerd
op het gebied van veiligheid en rechtshandhaving. Bezien zal worden welke
bijdragen Defensie hieraan kan leveren.2.3 Internationale veiligheidsorganisatiesDe Navo blijft de hoeksteen van het Nederlandse veiligheidsbeleid. De
verdragsorganisatie belichaamt de transatlantische band. De Navo staat garant
voor de collectieve verdediging. De onmisbaarheid hiervan trad wederom aan
het licht bij het inroepen van de bijstandsverplichting na de aanslagen van
11 september. Daarnaast stabiliseert de Balkan zich, dankzij de door de Verenigde
Naties gemandateerde Navo-operaties. Uit onder andere het Strategisch Concept,
dat de Navo in 1999 heeft aangenomen, blijkt dat de Alliantie zich aanpast
aan de steeds veranderende veiligheidssituatie. In navolging en in de geest
van het «Defence Capabilities Initiative» (DCI) zoekt de Navo
naar een meer op de huidige omstandigheden toegesneden, geconcentreerde aanpak,
gericht op de versterking van de militaire capaciteiten en met een kritische
blik op de besteding van de nationale defensiebudgetten. Op de top van Praag,
die in november 2002 wordt gehouden, wordt een nieuw initiatief voor de versterking
van een beperkt aantal capaciteiten van het bondgenootschap gelanceerd, dat
in tegenstelling tot het DCI een meer verplichtend karakter zal hebben. De
regering heeft bij de totstandkoming van het initiatief een actieve rol gespeeld.
De mogelijkheden van prioriteitsstelling, modulevorming en rolspecialisatie,
«pooling» van capaciteiten, multinationale planning en multinationale
verwerving moeten in de nieuwe Navo-aanpak centraal staan. Het is belangrijk
dat dit nieuwe initiatief en het «European Capabilities Action Plan»
(ECAP) van de EU elkaar versterken. Ook beslist het bondgenootschap in Praag
over uitbreiding met een tweede groep toetreders. Niet alleen door het opnemen
van nieuwe lidstaten in de gepacificeerde zone van het bondgenootschap, maar
ook door samenwerking met andere staten in het Euro-Atlantisch gebied (in
de vorm van het Partnerschap voor de Vrede en het MAP-proces), draagt de Navo
bij aan het vergroten van stabiliteit. De verder verbeterde relatie met de
Russische Federatie, zoals die na 11 september 2001 tot stand is gekomen,
werd onlangs vorm gegeven door de oprichting van de Navo-Rusland Raad en,
bilateraal tussen Rusland en de Verenigde Staten, door het verdrag over de
vermindering van het aantal strategische kernwapens.De regering ziet het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid (EVDB) geenszins
als tegenstrijdig met de betekenis van de Navo. Integendeel: als de EU ook
in de toekomst een waardevolle partner van de Verenigde Staten wil blijven,
zullen de Europese landen zélf een grotere militaire bijdrage moeten
kunnen leveren. Dit streven is vervat in de «Headline Goal» (HLG):
het vermogen van de Unie om in 2003 een strijdmacht van 50 000 –
60 000 militairen voor minstens één jaar te kunnen uitzenden
ten behoeve van de uitvoering van zogeheten Petersberg-taken. De relatieve
verschuiving van territoriale verdediging naar crisisbeheersing voltrekt zich
ook in de Navo. De uitvoering van vredesoperaties buiten het verdragsgebied
en de campagne tegen het terrorisme heeft het onderscheid tussen artikel 5-
en niet-artikel 5-operaties verder doen vervagen.Het EVDB blijft kortom een speerpunt van het defensiebeleid, en Nederland
blijft gangmaker bij de versterking van Europese militaire capaciteiten. Tegen
deze achtergrond kreeg Defensie eerder incidenteel extra financiële
middelen en is nu in het Strategisch Akkoord besloten tot een beleidsintensivering.
Hiermee voert Defensie projecten uit die de tekorten in Europese militaire
capaciteiten beogen op te heffen. Met dit oogmerk heeft Nederland het initiatief
genomen tot het «European Capabilities Action Plan», binnen het
kader waarvan thans op negentien punten werkgroepen actief zijn. Op eigen
initiatief heeft ons land vooral projecten geëntameerd met Duitsland,
het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.Aan de hand van de veiligheidsanalyse liggen achtereenvolgens de maatregelen
tegen het terrorisme en de maatregelen die gericht op het versterken van het
EVDB in de rede als speerpunten van het defensiebeleid in 2003. Daarnaast
blijft de uitvoering van de Defensienota 2000 onverminderd noodzakelijk, onder
meer om de krijgsmacht adequaat van materieel te voorzien. Als vierde speerpunt
is het voortzetten van het veranderingsproces van de defensieorganisatie zelf
gehandhaafd. Het personeelsbeheer blijft ten slotte grote aandacht vragen
en wordt in 2003 op een aantal punten verder aangescherpt. Deze maatregelen
zijn vooral gericht op zakelijkheid en zorgvuldigheid ter uitvoering van de
taakstellingen van het Strategisch Akkoord. 3. SPEERPUNTENSamenvattend, de vijf speerpunten van het Defensiebeleid in 2003 zijn
dus:– bestrijding van terrorisme;– versterking van Europese militaire capaciteiten en samenwerking;– uitvoering van de Defensienota 2000;– voortzetting van het Veranderingsproces bij Defensie, met bijzondere
aandacht voor de uitvoering van het Strategisch Akkoord;– versterking van het personeelsbeheer.3.1 Speerpunt 1: Bestrijding van terrorismeNa de aanslagen op de VS werkt Nederland aan het voorkomen van terroristische
dreigingen en de bestrijding van de gevolgen als terroristische aanslagen
toch hebben plaatsgehad. Defensie werkte actief mee aan het eerdergenoemde
«Actieplan Terrorismebestrijding en Veiligheid». Daarnaast stelde
de minister van Defensie kort na de aanslagen van 11 september de ambtelijke
taakgroep «Defensie en terrorisme» in. Het eindrapport van deze
taakgroep is, na bespreking in het kabinet, aan de Tweede Kamer gestuurd en
daar op 4 april 2002 besproken. Het departement is ook betrokken bij de uitvoering
van de Gemeenschappelijke Verklaring over intensivering van de samenwerking
tussen de landen van het Koninkrijk bij de bestrijding van het terrorisme.Nederland beschikt over een moderne, goed uitgeruste krijgsmacht die een
belangrijke bijdrage kan leveren aan de bestrijding van het terrorisme, zowel
in de vorm van militaire bijstand en steunverlening in Nederland als in het
buitenland. Snelle inzetbaarheid, flexibiliteit en «joint» optreden
van elementen van de krijgsmacht zijn ook van belang bij de bestrijding van
het terrorisme. De hiertoe in de Defensienota 2000 genomen maatregelen zijn
onverkort relevant. Dat geldt ook voor de beleidsvoornemens ter versterking
van de Europese crisisbeheersingscapaciteiten in het kader van de EU Headline
Goal en het DCI (en het vervolg daarop) van de Navo. Als actief lid van de
brede coalitie tegen het terrorisme draagt Nederland op veel verschillende
manieren in deze internationale strijd bij, ook op het militaire vlak. Zo
leveren onze militairen een waardevolle bijdrage aan de operatie «Enduring
Freedom». Ook spelen zij als leden van de «International Security
and Assistance Force» (ISAF) een belangrijke rol bij de stabilisering
van Afghanistan. De krijgsmacht draagt in Koninkrijksverband bij met de kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Ook in 2003 zullen Nederlandse militairen
en de defensieorganisatie een belangrijke rol blijven spelen bij de bestrijding
van het terrorisme.3.1.1 Wat gaat Defensie doen in het kader van de strijd
tegen het terrorisme?De krijgsmacht levert de militairen die hun werk doen aan de grenzen van
het Koninkrijk en in operaties in het buitenland. Ook in 2003 zullen Nederlandse
militairen in de operatie «Enduring Freedom» en in vredesmissies
worden ingezet. Om de defensieorganisatie beter in staat te stellen tot een
bijdrage aan de bestrijding van het terrorisme is afgelopen voorjaar een groot
aantal maatregelen van sterk uiteenlopende aard voorgesteld. Het gaat om zowel
nieuwe beleidsvoornemens als om eerder geformuleerde behoeftestellingen die
in het licht van de terroristische dreiging een hogere prioriteit verdienen.
Sommige maatregelen zijn organisatorisch of procedureel van aard en konden
op korte termijn en met geringe kosten worden verwezenlijkt.
Andere maatregelen vergen grotere uitgaven of moeten in internationaal verband,
met name in de EU en de Navo, gestalte krijgen.3.1.2 Terrorismebestrijding: geen nieuwe hoofdtaak, wél
een nieuwe uitdagingTerrorismebestrijding wordt géén aparte hoofdtaak van de
krijgsmacht, noch komt het in de plaats van een van de bestaande taken. De
betrokkenheid van de krijgsmacht bij de bestrijding van het terrorisme vloeit
namelijk voort uit alle drie bestaande hoofdtaken. Het is in dat verband ook
goed voor ogen te houden dat de rol van het ministerie van Defensie bij de
bestrijding van het terrorisme in Nederland, naast de taken van de Koninklijke
marechaussee in het politiebestel, bestaat uit de ondersteuning van andere
overheidsdiensten. De defensieorganisatie is het vangnet en, in bijzondere
omstandigheden, de sterke arm van de civiele autoriteiten. Terrorismebestrijding
vormt voor het militaire apparaat vooral een extra uitdaging. Dit sluit accentverschuivingen
binnen en tussen hoofd- taken echter niet uit.Zo is in het licht van de terroristische dreiging het belang van de derde
hoofdtaak van de krijgsmacht – de ondersteuning van civiele autoriteiten –
onmiskenbaar toegenomen. Ter ondersteuning van civiele instanties kan om de
inzet van militaire middelen worden gevraagd om terroristische aanslagen te
verijdelen of hun gevolgen te beperken. Defensie moet zich samen met andere
overheidsdiensten zo goed mogelijk voorbereiden op deze ondersteunende taak.
Het rapport van de taakgroep bevat daartoe nuttige maatregelen. Het gaat in
2003 onder meer om de verdere realisering van de reeds in gang gezette:– gezamenlijke beoefening van procedures van militaire en civiele
autoriteiten en organisaties zoals politie, brandweer en GGD. Ook zullen vaker
operationele oefeningen worden gehouden waarbij zowel militaire als civiele
autoriteiten zijn betrokken. In het kader van een recente Navo-brede oefening
was hiervan al sprake. Ook de operationele samenwerking tussen Defensie en
de brandweer krijgt op korte termijn meer aandacht;– verbetering van de nationale vertaling van bewakings- en beveiligingsmaatregelen
in het kader van het alarmingssysteem van de Navo (het «NATO Precautionary
System»);– oprichting van een krijgsmachtbreed kenniscentrum over bescherming
tegen nucleaire, biologische en chemische middelen (NBC) en een NBC-school,
waarvan civiele instanties eveneens gebruik kunnen maken;– oprichting van een parate NBC-compagnie bij de Koninklijke landmacht,
die tevens kan worden ingezet in het kader van militaire bijstand en steunverlening;– intensivering van de samenwerking met de politie op het gebied
van explosievenopruiming.3.1.3 Het Actieplan van de regeringDefensie werkt ook actief mee aan andere elementen uit het «Actieplan
terrorismebestrijding en veiligheid» van de regering. Voor de uitvoering
van deze maatregelen wordt tot en met 2006 in totaal ongeveer € 90
miljoen aan de defensiebegroting toegevoegd uit de fondsen die de regering
voor het Actieplan beschikbaar heeft gesteld. De inspanningen zijn
mede gericht op de opheffing van tekortkomingen in Europees verband. Het gaat
in 2003 om een bedrag van afgerond € 20,2 miljoen dat Defensie zal
besteden aan:– de versterking van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(MIVD), waarvoor jaarlijks € 1,7 miljoen is uitgetrokken;– de versterking van de Koninklijke marechaussee (persoonsbeveiliging,
buitengrenscontroles, versterking Kmar-teams grensoverschrijdende criminaliteit,
beveiliging luchtvaart). Hiervoor is in 2003 € 2,5 miljoen begroot,
en tevens voor de jaren 2003 tot en met 2006 een structurele bijdrage van € 12,5
miljoen jaarlijks voorzien; en– de exploitatie van de versterking van de Bijzondere Bijstandseenheden
(BBE) van het Korps mariniers, waarvoor jaarlijks € 3,4 miljoen
wordt uitgetrokken.3.1.4 Verdere maatregelenOp grond van de aanbevelingen van haar eigen departementale taakgroep
heeft Defensie besloten al op korte termijn een aantal verdere maatregelen
uit te voeren:– voor de speciale eenheden wordt specialistische apparatuur aangeschaft.
Ook wordt de samenwerking geïntensiveerd tussen het Korps commandotroepen,
de speciale eenheden van het Korps mariniers en de hierbij behorende ondersteunende
eenheden. In Navo-verband heeft Nederland hiervoor nadrukkelijk aandacht gevraagd;– verder worden maatregelen genomen op het gebied van inlichtingen
en veiligheid, en de bewaking en beveiliging van defensieobjecten en -personeel;– het oprichten van een «joint» kenniscentrum van de
explosievenopruimingsdienst (EOD), ter ondersteuning van de krijgsmachtdelen
en de tevens op te richten «joint» EOD-school. Het kenniscentrum
en de school worden in een «joint» EOD-centrum ondergebracht;– op eenzelfde manier worden kenniscentra en opleidingen op het
gebied van de bescherming tegen nucleaire, biologische en chemische (NBC-)middelen
gezamenlijk ondergebracht;– voorts worden projecten ontwikkeld ter versterking van de mogelijkheden
van de krijgsmacht zich tegen NBC-wapens te weer te stellen. Het betreft de
projecten «Geïmproviseerde collectieve NBC-protectiesystemen»,
«Verwerving NBC-ontsmettingscapaciteit» en «Vervanging NBC-beschermende
kleding».De aan de uitvoering van deze maatregelen verbonden kosten worden geraamd
op ongeveer € 4,5 miljoen voor het begrotingsjaar 2002. Zij zijn
structureel en drukken hierdoor voor de gehele periode van de Defensienota
2000 (2002–2009) voor ongeveer € 32 miljoen op de defensiebegroting.
Deze kosten worden binnen de defensiebegroting geaccommodeerd. De financiële
gevolgen van deze maatregelen zijn verwerkt in de eerste suppletore begroting
voor 2002. De meerjarige doorwerking is opgenomen in de huidige begroting.3.1.5 Internationale samenwerkingDe terroristische dreiging vergt toch vooral ook een internationaal antwoord.
Dit houdt ook in dat de aanpassing van het Nederlandse defensiebeleid alleen
zin heeft als met andere landen wordt samengewerkt. Defensie heeft daarom
het initiatief genomen om in Navo-verband ervaringen uit te wisselen en inspanningen
op elkaar af te stemmen om, waar mogelijk, gebruik te kunnen maken van de
mogelijkheden tot internationale samenwerking. In navolging van Nederland
hebben veelbondgenoten eveneens laten weten hun defensiebeleid
aan te passen. Het rapport van de taakgroep van Defensie biedt een goede basis
voor de inbreng van Nederland.Ook de discussie in de Navo over de structurele bijdrage van het bondgenootschap
aan de bestrijding van het terrorisme is goed op gang gekomen. Duidelijk is
dat de Navo zich rekenschap zal moeten geven van de terroristische dreiging
tegen leden van het bondgenootschap. De rol van de Navo bij de bescherming
tegen biologische en chemische wapens en versterking van de samenwerking op
inlichtingengebied staan hierbij vanzelfsprekend hoog op de agenda. Tijdens
de Navo-Top van Praag in november 2002 moet de rol van de Navo bij de bestrijding
van het terrorisme zijn beslag krijgen.3.2 Speerpunt 2: Versterking van de Europese militaire
capaciteiten in EVDB- en Navo-verbandDe versterking van de Europese militaire capaciteiten heeft vanwege 11
september 2001 niet aan belang ingeboet. Integendeel, de wenselijkheid van
capaciteitversterking – nodig voor een grotere Europese rol en een evenwichtiger
lastenverdeling tussen de transatlantische partners – is nog eens beklemtoond.
De versterking van de capaciteiten op het gebied van inlichtingenverzameling,
strategisch transport en commandovoering is juist ook in de context van de
internationale strijd tegen het terrorisme van belang. Tegen de achtergrond
van het nemen van verantwoordelijkheden op het gebied van militaire operaties
als een meer gelijkwaardige en meer bruikbare partner van de VS krijgt de
ambitie van de EU gestalte om metterdaad crisisbeheersingsoperaties ter hand
te nemen. Zo wordt per 1 januari 2003 de UNIPTF in Bosnië-Herzegovina
opgevolgd door een civiele politiemissie van de EU, de EUPM. Daarnaast heeft
de EU zich onder voorwaarden bereid verklaard de militaire missie «Amber
Fox» van de Navo in Macedonië over te nemen. Ten slotte dient het
Nederlandse EU-voorzitterschap in 2004 zich aan. Nederland wordt in die periode
belast met de verdere ontwikkeling van het EVDB. De minister van Defensie
is in deze periode eerstverantwoordelijk voor de militaire aspecten van het
EVDB, in het bijzonder de capaciteitversterking. In 2003 wordt begonnen met
de organisatorische en inhoudelijke voorbereidingen van het EU-voorzitterschap.
Om deze redenen blijft de versterking van de Europese militaire capaciteiten
een speerpunt van het Nederlandse defensiebeleid.3.2.1 Wat gaat Defensie doen voor de versterking van de
Europese capaciteiten?Het speerpunt krijgt in 2003 op drie manieren gestalte. Ten eerste via
de Europese projecten die worden gefinancierd uit de initiële EVDB-voorziening
van € 136 miljoen. Nederland draagt hiermee bij aan de opheffing
van de tekorten die zowel in het kader van de HLG, als van het DCI van de
Navo zijn vastgesteld. Daarnaast is Defensie als een vervolg op de EVDB-voorziening
voor de komende kabinetsperiode een structurele bijdrage toegekend voor de
versterking van de Europese militaire capaciteiten, oplopend tot € 50
miljoen in 2006 en vanaf dat jaar structureel. Ten derde door middel van de
aanpassing van bestaande nationale plannen; waar mogelijk worden plannen bijgesteld
om in internationaal verband de doelmatigheid te vergroten. Ten vierde door
de verdere intensivering van de (bilaterale) samenwerking met onder meer Duitsland,
Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Deze intensivering versterkt
zichzelf en lijkt steeds meer natuurlijk door de toenemende convergentie tussen
de Europese krijgsmachten als gevolg van de concentratie op crisisbeheersingstaken.3.2.2 EVDB-projectenDe EVDB-projecten vormen de kern van het EVDB-beleid. De uitvoering van
deze projecten vordert gestaag. De volgende beleidsintensiveringen wordt de
hoogste prioriteit toegekend vanwege het grote belang dat deze EVDB-projecten
hebben voor de strijd tegen het terrorisme:– het ombouwen van zes pantserwielvoertuigen van het type «Fuchs»
voor NBC-detectie voor de gezamenlijke Duits-Nederlandse NBC-detectiecapaciteit,
die eind 2003 goeddeels operationeel kan zijn. Hiervoor is in 2003 € 9,5
miljoen geraamd;– het onderzoeken van de mogelijkheden en middelen voor een verkenningscapaciteit
tegen biologische wapens, waarvoor in 2003 € 0,5 miljoen is geraamd.Het gaat in 2003 voorts om projecten die voor een deel al in uitvoering
zijn:– de installering van commandofaciliteiten op het tweede «Landing
Platform Dock» (LPD). Hiervoor is in 2003 in de EVDB-voorziening een
bedrag van € 4,2 miljoen geraamd;– de versnelde invoering van een defensiebreed «tracking and
tracing»-systeem, dat de logistieke ondersteuning van de krijgsmacht
zal verbeteren. De kosten hiervan bedragen in totaal € 8,6 miljoen;
in 2003 € 1,2 miljoen;– de operationalisering van de in 2002 opgerichte «European
Airlift Coordination Cell» (EACC), waarvoor over de periode tot en met
2005 € 0,9 miljoen en in 2003 € 0,225 miljoen is geraamd;– de uitwerking van de overeenkomst met het Verenigd Koninkrijk
over het «role 3» veldhospitaal, waarvoor de kosten in 2003 € 1,9
miljoen bedragen;– de omvorming van het hoofdkwartier van het Duits-Nederlandse legerkorps
tot Navo «High Readiness Forces»-hoofdkwartier. Hiervoor wordt
in 2003 € 3,6 miljoen vrijgemaakt;– deelneming aan de ontwikkeling van een Europees luchtgrondwaarnemingsradarsysteem
(Sostar-X), waarvoor in 2003 € 1,2 miljoen is geraamd.3.2.3 De aanpassing van de nationale plannenIngegeven door de wens de plannen zo goed mogelijk af te stemmen op de
Europese behoeften en de mogelijkheden tot internationale samenwerking maximaal
te benutten, heeft Defensie heeft in 2001 haar nationale plannen getoetst
aan de HLG en het DCI. Een resultaat daarvan was het besluit af te zien van
de aanschaf van «Light Utility Helicopters» (LUH), waarvoor € 129,5
miljoen was gereserveerd. In plaats daarvan wordt in 2003 een behoefte bepaald
voor de aanschaf van (middel)zware helikopters, mede om de tekorten in de
Europese transporthelikoptercapaciteit te verminderen. Ook werden de investeringen
voor «Short Range Air Defence» (Shorad) uitgesteld, zodat in multinationaal
verband een doelmatiger organisatie van de luchtverdediging kan worden ontwikkeld.
Hierdoor viel € 52 miljoen in de planning vrij. Voor de verwerving
van (middel)zware transporthelikopters kon daardoor in totaal € 181,5
miljoen worden gereserveerd, waarvan in 2003 € 0,5 miljoen wordt
benut. 3.2.4 Intensivering Europese militaire samenwerkingNederland zoekt samen met zijn Europese partners naar mogelijkheden om
de internationale militaire samenwerking zo effectief en doelmatig mogelijk
te benutten. Hierbij zijn «pooIing» van gezamenlijke capaciteiten
en taakspecialisatie nadrukkelijk aan de orde. In aanvulling op reeds bestaande
samenwerkingsverbanden, zoals de «Western European Armaments Group»
(WEAG) waarvan Nederland in 2003 en 2004 voorzitter is, gaat het in 2003 om
de volgende projecten:Bilateraal:– de samenwerking met Duitsland wordt als gevolg van de op 19 juni
2002 in Fassberg (Duitsland) ondertekende ministeriële intentieverklaring
op de volgende terreinen versterkt (zie Kamerstuk 28 000X, nr. 33 d.d.
2 juli 2002):• Patriot-eenheden, onder meer door de overname van drie Duitse Patriot-systemen
ter vervanging van de verouderde Hawk PIP III-systemen als onderdeel van een
Europese capaciteit voor de verdediging tegen tactische ballistische raketten
(«Extended Air Defence»/»Tactical Ballistic Missile Defence»);• de grondgebonden luchtverdediging, vooral op het gebied van Shorad;• de bescherming van militaire eenheden tegen NBC-wapens. De initiatieven
betreffen onder andere de samenwerking op het gebied van onderzoek naar beschermingsmaatregelen
tegen de inzet van biologische wapens en de oprichting van een gezamenlijke
«pool» voor mobiele NBC-detectiemiddelen;• het luchtmobiel optreden;• het strategische zeetransport en de opleiding en training voor
amfibisch optreden. Ook wordt met Duitsland in het kader van het Duits-Nederlandse legerkorps
gewerkt aan een «Corps Troops Concept», dat erop is gericht snel
legerkorpseenheden te kunnen uitzenden ter ondersteuning van een crisisbeheersingsoperatie
die door het Duits-Nederlands legerkorpshoofdkwartier wordt geleid en waarin
afspraken zijn vastgelegd over de werkverdeling tussen Duitsland en Nederland;– de beoogde samenwerking met Frankrijk inzake de gezamenlijke ontwikkeling,
verwerving en exploitatie, alsmede de gezamenlijke operationele inzet, van
een binationale UAV-capaciteit (Unmanned Aerial Vehicles).Multilateraal:– het in gebruik nemen van de in september 2002 op te richten «European
Sealift Co-ordination Cell» en het maximeren van het gebruik van de
«Air Transport and Air-to-air Refuelling Exchange of Services»
(ATARES) van de European Air Goup (EAG);– het verder uitwerken van de Europese maritieme samenwerking in
het algemeen (de samenwerking tussen de «Channel Commanders»,
de bevelhebbers der zeestrijdkrachten van het Verenigd Koninkrijk, Duitsland,
Frankrijk, België en Nederland) en de amfibische samenwerking in het
bijzonder (het Europees Amfibisch Initiatief: het Verenigd Koninkrijk, Spanje,
Italië, Frankrijk en Nederland);– in het licht van de intensivering van de Europese samenwerking
op het gebied van de grondgebonden luchtverdediging is onder andere met Frankrijk,
Duitsland en het Verenigd Koninkrijk een raamovereenkomst gesloten over de
ontwikkeling van de toekomstige grondgebonden luchtverdedigingssystemen. Een
eerste stap van Nederland betreft de verwerving van een «Battlefield
Management Command, Control, Communication & Computerisation and Information»
(BMC4I) -systeem. Hiervoor is in 2003 € 10,9 miljoen uitgetrokken.3.2.5 European Capabilities Action PlanEr is veel winst te behalen met het verder coördineren van de versplinterde
Europese inspanningen en het intensiveren van de samenwerking tussen de partners.
In dat kader wijst Nederland in zowel de Navo als EU op de noodzaak de effectiviteit
en de doelmatigheid van de Europese defensie-inspanningen te vergroten. Het
op Nederlands initiatief eind 2001 tot stand gekomen «European Capabilities
Action Plan» (ECAP) is hiervan het resultaat. Onder de paraplu van het
ECAP zijn inmiddels zeventien landenpanels geformeerd, waarin wordt gezocht
naar mogelijkheden om capaciteiten te versterken door plannen en projecten
beter af stemmen. Nederland neemt deel aan twaalf landenpanels. In de landenpanels
op het gebied van onbemande vliegtuigen («Unmanned Aerial Vehicles» –
UAV), «Theatre Ballistic Missile Defence» (TBMD) en die op het
gebied van verken- en doelopsporingscapaciteit, de zogenaamde STA-units waaronder
ook het Istar-project valt, is Nederland de (co-) voorzitter. Overigens zal
de Navo, mede op voorspraak van de minister van Defensie, op de Top van Praag
in november 2002 als een gemodificeerde voortzetting van het DCI soortgelijke
initiatieven ontplooien.3.2.6 Financiële aspecten van het voorzitterschap
van de EUNederland bekleedt van 1 juli tot 31 december 2004 het voorzitterschap
van de Europese Unie. In het kader van het voorzitterschap wordt Defensie,
in tegenstelling tot voorgaande voorzitterschappen, met aanzienlijk meer taken
belast. Dit is het gevolg van de ontwikkeling van het EVDB en de verwezenlijking
van de Headline Goal. Hiervoor zullen extra organisatorische en personele
kosten moeten worden gemaakt. Met het oog op de voorbereiding van het voorzitterschap
is voor 2003 in de defensiebegroting een bedrag van € 1,25 miljoen
gereserveerd.3.3 Speerpunt 3: Uitvoering van de Defensienota 2000De activiteiten van de krijgsmachtdelen zijn er ook in 2003 op gericht
de gevechtskracht en het expeditionair vermogen te versterken, met het oog
op het gezamenlijk optreden van de krijgsmachtdelen («joint»)
en/of van staten («combined»). Per krijgsmachtdeel worden de volgende
projecten uitgevoerd, onder het voorbehoud dat de maatregelen die genomen
moeten worden in het kader van de taakstellingen van het Strategisch Akkoord
consequenties kunnen hebben voor het onderstaande overzicht:3.3.1 De Koninklijke marine:– de aanvang van de bouw van het tweede LPD;– het vervolgen van de paraatstelling van het derde mariniersbataljon;– de proeftocht van het derde LCF;– het voltooien van de studie naar de mogelijkheden de LCF-fregatten
uit te rusten met een «Theatre Ballistic Missile Defence» (TBMD)
capaciteit;– het voortzetten van de modernisering van tien mijnenbestrijdingsvaartuigen;– de voortgang van de bouw van twee hydrografische opnemingsvaartuigen; – de voortgang van de modernisering van tien P-3C Orion maritieme
patrouillevliegtuigen,– de verwerving in «single service management» (SSM)
van militaire satelliet communicatie (milsatcom)-capaciteit ten behoeve van
de gehele krijgsmacht.3.3.2 De Koninklijke landmacht:– het voorzien in nieuwe C2-ondersteuningsmiddelen voor het HRF-hoofdkwartier
van het Duits-Nederlandse legerkorps;– de verdere paraatstelling van de pantserinfanteriebataljons;– de gevechtswaardeverbetering van de Leopard-2;– het voorbereiden van de instroom van het «Medium Range Anti-Tank»
(MRAT) wapensysteem, mede ten behoeve van de Koninklijke marine;– de voortzetting van het project vervanging van de pantservoertuigen
(inclusief die voor de pantserinfanterie), waarbij voor 2003 geldt dat:• met betrekking tot het infanteriegevechtsvoertuig (IGV) de specifieke
vereisten van de vier overgebleven productalternatieven worden vastgesteld,
alsmede studies op het gebied van munitie en bewapening worden vervolgd;• van het bewakings- en verkenningsvoertuig de «Fennek»
de eerste voertuigen instromen;• met betrekking tot het groot pantserwielvoertuig (PWV) de trilaterale
ontwikkelingsfase wordt voortgezet en de eerste prototypen worden getest;– de invoering van de hoofdcomponenten van de Tactische Indoorsimulator
(Tactis), waarmee verschillende wapensystemen geïntegreerd kunnen trainen
in een gesimuleerde omgeving;– de voorbereiding van de verwerving van wissellaadsystemen, de
trekker-opleggercombinatie;– de voorziene vervanging van de M114/39 en een deel van de M109
vuurmonden door de invoering van het nieuwe artilleriesysteem PzH-2000;– het uitwerken van de samenwerking met de Koninklijke luchtmacht
op luchtmachtbasis De Peel bij de oprichting van de «Joint Air Defence
School» en het «Joint Air Defence Centre»;– de integratie met de Grondgebonden Luchtverdediging van de Koninklijke
luchtmacht op luchtmachtbasis De Peel;– in 2003 zal de operationele gereedheidsstatus van de «Air
Manoeuvre Brigade» worden bereikt.3.3.3 De Koninklijke luchtmacht:– de deelneming aan de «System Development and Demonstration»
(SDD)-fase van de «Joint Strike Fighter» (JSF);– de versterking van de inzetbaarheid en het voortzettingsvermogen
van de Tactische Helikoptergroep;– een voorstudie en verwervingsvoorbereiding van middelzware helikopters
in het licht van het Europese tekort aan transporthelikopters, waarbij tevens
wordt voorzien in de behoefte aan lichte helikopters;– elektronische zelfbeschermingsmiddelen in te bouwen in de transporthelikopters;– het doen van behoeftestellingen voor generieke capaciteitsverbetering
van de gevechtshelikopters;– de beoogde vervanging van de HAWK PIP III geleide raketsystemen door drie moderne Patriot luchtverdedigingssystemen met TMD-capaciteit,
die van Duitsland kunnen worden overgenomen;– het aanvullen van de tijdens operatie «Allied Force»
in Kosovo verbruikte precisiewapens van de F-16. Een verdere uitbreiding van
deze wapens is voorzien vanaf 2003.3.3.4 De Koninklijke marechaussee:– de optimalisering van de planning en controlcyclus;– het implementeren van de door de «Reorganisatie Staven van
de Koninklijke marechaussee» ontwikkelde nieuwe organisatiestructuur
en de daaraan gekoppelde personele uitbreiding;– de verbetering van het financieel beheer;– het ontwikkelen van een op maat gesneden personeelsbeleid;– het uitvoeren van de beleidsintensiveringen ten aanzien van de
grensbewaking op Schiphol en het actieplan «Terrorismebestrijding en
Veiligheid»;– de aanpassing van de infrastructuur van het opleidingscentrum
in Apeldoorn;– het verbeteren van de samenwerking tussen de KLPD, de regiokorpsen
van de politie en de Koninklijke marechaussee.3.3.5 Milieubeleid en ruimtelijke ordeningMilieubeleidHet milieubeleid bij Defensie wordt gestimuleerd en geïntensiveerd.
De doelstelling is het verbeteren van het inzicht in, alsmede de beheersing
en vermindering van de belasting van het milieu. De middelen worden voornamelijk
gebruikt voor de bevordering van het gebruik van duurzame energie zoals wind-
en zonne-energie en voor het bevorderen van doelmatiger energiegebruik. Voor
de intensivering van het milieubeleid is in 2003 € 9 miljoen beschikbaar.
De Defensie Milieubeleidsnota 2000 loopt in 2004 af. In 2003 zal verder worden
gewerkt aan de verwezenlijking van de verschillende milieudoelstellingen uit
de nota en aan de voorbereidingen van de opvolger van deze milieunota.Ruimtelijke ordening– Na de parlementaire behandeling van de delen 2 en 3 van het «PKB
Structuurschema Militaire Terreinen-2» kan in 2003 begonnen worden aan
de uitvoering van het Structuurschema;– in 2003 zullen de risicoanalyses van munitiecomplexen worden voortgezet.
Daar waar tegenstrijdigheden met het externe veiligheidsbeleid van Defensie
worden geconstateerd zullen deze zo nodig worden weggenomen;– voor vier luchtvaartterreinen (Woensdrecht, Eindhoven, Volkel
en De Peel) zal in 2003 in overleg met het ministerie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieu een definitieve geluidszone worden vastgesteld.
Ook zal in 2003 het geluidsisolatieprogramma rondom de militaire luchtvaartterreinen
worden voltooid;– vóór 2004 zal in samenwerking met het ministerie
van Verkeer en Waterstaat de Luchtvaartwet worden gewijzigd op het punt van
de aanwijzing van luchtvaartterreinen en het vastleggen van milieuaspecten.
Onderdeel daarvan is een betere regulering van burgermedegebruik van militaire
luchtvaartterreinen. 3.4 Speerpunt 4: de voortzetting van het Veranderingsproces
Defensie, met bijzondere aandacht voor de uitvoering van het Strategisch AkkoordHet in 1998 begonnen Veranderingsproces Defensie heeft vruchten afgeworpen.
De defensieorganisatie functioneert beter en er zijn met de ambtelijke en
militaire leiding duidelijke afspraken gemaakt over de informatievoorziening
aan de bewindslieden:– iedereen weet nu wie waarvoor verantwoordelijk en afrekenbaar
is;– gaat er onverhoopt iets mis, dan kan direct worden opgetreden
en verantwoording worden afgelegd;– incidenten of ongewenst gedrag moeten onverwijld en compleet worden
gemeld. Hiervoor zijn de commandantenmeldingen aan de bewindslieden;– het Crisisonderzoeksteam heeft Defensie geholpen om een goede
werkwijze te ontwikkelen bij het omgaan met calamiteiten;– de bevelhebbers zitten elke maandag om de tafel met de bewindslieden
en de ambtelijke top;– de bevelhebbers en de commandant van het Dico leveren drie keer
per jaar een Toprapportage in waarin zij verantwoording afleggen over het
functioneren van hun organisatiedeel;– de rol van de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht is versterkt.
Dit is een extra waarborg dat informatie zijn weg naar de bewindslieden vindt.Deze concrete maatregelen blijken in de praktijk belangrijke verbeteringen,
maar geven geen aanleiding tot zelfgenoegzaamheid. Evenals andere delen van
de rijksoverheid staat de defensieorganisatie steeds voor de uitdaging de
organisatie toe te snijden op de hoge eisen van onze tijd.Eerder is vastgesteld dat het Veranderingsproces Defensie voldoende is
gerijpt om nieuwe, transparante werkwijzen binnen Defensie te verankeren in
nieuwe organisatiestructuren. Het externe adviesbureau dat het Veranderingsproces
Defensie ondersteunde, kwam tot hetzelfde oordeel. Inmiddels was ook de vraag
opgekomen of de gewenste versterking van de positie van de Chef Defensiestaf
zou moeten uitmonden in het koppelen van een opperbevelhebberschap aan die
functie. Op verzoek van de voormalige minister van Defensie heeft de Adviescommissie
Opperbevelhebberschap, de zogenoemde commissie Franssen, zich beraden op vragen
inzake de inrichting van de defensieorganisatie, in het bijzonder of aan de
functie van Chef Defensiestaf een opperbevelhebberschap zou moeten worden
verbonden. De commissie heeft haar rapport op 19 april jl. uitgebracht.3.4.1 Hoe wordt het Veranderingsproces Defensie voortgezet?Het Veranderingsproces Defensie krijgt nieuwe impulsen. Op het kerndepartement
worden civiele functionarissen benoemd op van oorsprong militaire stoelen
en omgekeerd. De instelling van het Directoraat-Generaal Financiën en
Control (DGF&C) onderstreept het belang van «toezicht» en
«control». De intensivering van de samenwerking tussen de krijgsmachtdelen
wordt met kracht voortgezet. De krijgsmachtdelen en het Dico groeien in 2003
verder naar elkaar toe. «Joint» optreden is niet alleen relevant
in het veld, in het luchtruim en op zee, maar ook bij de staven en op het
departement. Activiteiten reiken steeds vaker over grenzen van krijgsmachtdelen
heen. De commissie-Franssen heeft belangwekkende aanbevelingen gedaan om de
organisatie en structuur van Defensie nog doeltreffender en doelmatiger te
maken. Ook het Strategisch Akkoord onderstreept het belang van de beoogde
veranderingen. Het zal hierbij tevens als leidraad dienen. Daarin is immers
vastgesteld dat «de samenwerking tussen de krijgsmachtonderdelen moet
worden verbeterd. Dat bevordert de doelmatigheid en de efficiency. Dit vereist
een duidelijke structuur en aansturing. Langs de lijnen die al ingezet zijn
dient te worden gewerkt aan verdere ontschotting en integratie binnen de krijgsmacht,
onder andere in operationeel denken en opleidingen.»3.5 Speerpunt 5: versterking van het personeelsbeheerHet personeel blijft de kurk waarop de defensieorganisatie drijft. Het
personeelsbeheer is voor de krijsmacht dan ook onverminderd een speerpunt.
Zoals in hoofdstuk 1 is vermeld, onderzoekt het ministerie hoe de taakstellende
reducties op evenwichtige wijze kunnen worden uitgevoerd. Deze reducties raken
buiten de Koninklijke marechaussee ál het militaire personeel, in zowel
in de aansturing en ondersteuning, als op de werkvloer. De termen «ontstaffing»
en «ontbureaucratisering» zijn het belangrijkste richtsnoer: daardoor
moet de doelmatigheid worden vergroot. Het streven is gericht op het uitvoeren
van de taakstelling voor het militaire personeel zonder de primaire doelstelling
van de defensieorganisatie, namelijk het leveren van gevechtskracht, te raken.
Ook de geoefendheid dient op peil te blijven. Daarbij geldt dat veel burgers
bij de krijgsmacht in ondersteunende en uitvoerende sectoren, zoals onderhoud
en herstel, werkzaam zijn. Er moet dan ook voor worden gewaakt dat de vermindering
van burgerpersoneel juist tot een verlies aan doelmatigheid leidt. Dit zijn
de randvoorwaarden waarbinnen de reducties zullen worden uitgevoerd. In overeenstemming
met de «Agenda voor de toekomst» die eerder dit jaar met de sociale
partners is overeengekomen, zullen de concrete voornemens snel worden bekendgemaakt,
zodat het personeel niet onnodig lang in het ongewisse wordt gelaten over
de gevolgen van de taakstellingen.Een modern personeelsbeheer blijft in de komende jaren een voorwaarde
voor een sterke positie op de arbeidsmarkt. Met de Defensienota 2000 is een
belangrijke stap gezet op weg naar de versterking en professionalisering ervan.
De eerste resultaten hiervan zijn geboekt. Met de werknemers is een uitstekend
pakket aan arbeidsvoorwaarden overeengekomen. Op basis van de nu overeengekomen
arbeidsvoorwaarden moet verder worden gewerkt aan het optimaliseren van het
personeelsbeheer en de verhouding tussen werkgever en werknemer. De komende
jaren worden maatregelen genomen om de verhoudingen tussen werknemer en werkgever
te optimaliseren. Dit is dan ook een van de belangrijke punten uit de in de
vorige alinea genoemde «Agenda voor het personeelsbeleid van de toekomst».Een deel van de maatregelen is er op gericht de belangstelling voor een
werkkring bij Defensie te vergroten en, zonder concessies aan de selectie-eisen
voor het militair personeel te doen, een groter deel van de sollicitanten
metterdaad aan te trekken. Deze wervingsbevorderende maatregelen moeten dan
ook voortvarend worden doorgezet. Verhoudingsgewijs werken er op dit moment
weinig vrouwen bij Defensie, hoewel vrouwen een steeds groter deel uitmaken
van de beroepsbevolking. Een van de aandachtspunten is dan ook om het aandeel
vrouwen in de defensieorganisatie te vergroten, zowel via de
werving, als door beleid gericht op het behoud van vrouwen die reeds bij Defensie
werkzaam zijn.3.5.1 Het personeelsbeheer in 2003. De «Agenda voor
het personeelsbeleid van de toekomst»In februari 2002 is de «Agenda voor de toekomst» verschenen.
Dit document is het resultaat van een aantal gesprekken tussen de sociale
partners en de vertegenwoordigers van Defensie: de staatssecretaris, de CDS,
de bevelhebbers, de toenmalige DG Personeel en de voorzitters van de bonden
(het AC, de ACOP, de CCOOP en de CMHF). De agenda omvat negen thema's waarin
het personeelsbeleid een belangrijke rol speelt. Concrete voornemens op personeelsgebied
werden ondergebracht in de «Agenda voor het personeelsbeleid van de
toekomst» en in een plan van aanpak dat onder regie van het kerndepartement
en in nauw overleg met de krijgsmachtdelen en de sociale partners wordt uitgevoerd.
Dit plan van aanpak betreft op hoofdlijnen:– bij de totstandkoming van het personeelsbeheer en de arbeidsvoorwaarden
moet Defensie met maatwerk beter inspelen op de individuele wensen van de
werknemers. Met het oog hierop wordt gedacht aan regelingen die commandanten
een zekere mate van vrijheid van handelen geven, en een betere voorbereiding
van het lijnmanagement en de personeelsdiensten. Het functioneren van de medezeggenschapsorganen
kan worden verbeterd en er komt een studie naar de relatie tussen rang, functie
en bezoldiging;– in de opleidingen zal meer aandacht worden geschonken aan de versterkte
werkgeversrol van leidinggevenden op de uitvoerende niveaus. Een punt van
aandacht is de manier waarop de politieke besluitvorming rondom uitzendingen
beter de werkvloer zou kunnen bereiken;– Defensie werkt aan een meer «open» personeelssysteem.
Motiverende loopbaanmogelijkheden vormen hierin een centraal element. Voorts
moeten voorzieningen worden getroffen om personeelsleden waarvoor geen plaats
meer is met perspectief te laten terugkeren naar de burgermaatschappij. Maatregelen
in dit kader zijn verbetering van de loopbaanbegeleiding, regulering van de
uitstroom, begeleiding van personeel naar functies en werk buiten de defensieorganisatie.
De maatregelen komen neer op de flexibilisering en individualisering van het
personeelsbeleid (CAO à la carte);– ter versterking van de arbeidsmarktpositie gaat Defensie het militaire
personeelssysteem veranderen. Overwogen wordt het personeel in de toekomst
aan te stellen voor onbepaalde tijd, zodat het onderscheid tussen BOT en BBT
vervalt. Dat betekent niet dat iedereen een volledige carrière binnen
de krijgsmacht kan doorlopen. Zowel de organisatie als het personeel zal op
relevante momenten in de loopbaan keuzes moeten maken tussen voortzetting
van het werk bij Defensie of daarbuiten. Dat vergt een zorgvuldige loopbaanbegeleiding
en toereikende opleidingsfaciliteiten. In 2003 komt er een nieuwe sturingssystematiek
voor de personeelsplanning en zullen de nodige aanpassingen van de rechtspositie
worden voorbereid;– het debat over de vermaatschappelijking van de krijgsmacht en
de positie van de militair in de samenleving wordt voltooid. De specifieke
eisen die voor het militaire beroep gelden (en hoe deze eisen moeten worden
vastgelegd in regelgeving) worden nader bepaald. Ook wordt vastgesteld in
hoeverre algemene wetgeving en zorgvoorzieningen van toepassing zijn op defensiepersoneel; – het stelsel van vergoedingen en toelagen wordt vereenvoudigd en
er wordt onderzoek gedaan naar te gedetailleerde of knellende regelgeving.Het plan van aanpak zal in 2003 ten dele kunnen worden verwezenlijkt.
Dit hangt onder meer af van de arbeidsvoorwaardenonderhandelingen. Een aantal
projecten is inmiddels begonnen. 4. FINANCIËLE GEVOLGEN VAN HET DEFENSIEBELEIDOm de aansluiting van de begroting 2003 met de begroting 2002 (in totalen)
mogelijk te maken, is hieronder een overzicht opgenomen met de belangrijkste
mutaties: Bedragen x € 1 miljoen 200120022003200420052006Ingediende ontwerpbegroting 20027 257,47 017,36 977,96 986,66 999,06 965,8Nota van wijziging in verband met terrorismebestrijding 16,920,217,617,617,6Begroting 20027 257,47 034,26 998,17 004,27 016,66 983,4       Najaarsnotamutaties 2001– 37,6     Slotwetmutaties 2001– 27,6            Vredesoperaties (exclusief ontvangsten) 88,45,55,55,55,5       Beleidsmatige mutaties Voorjaarsnota             Bewaking Koninklijk Huis («De Eikenhorst») 0,74,44,44,44,4 Bestrijding terrorisme o.b.v. midden- 1,43,43,43,43,4 sommen Koninklijke marechaussee      Grensbewaking 1,02,03,04,04,0       Efficiencymaatregelen  – 1,4– 3,0– 3,7– 4,0Totaal beleidsmatige mutaties 91,513,913,313,613,3       Technische mutaties             Loonbijstelling 192,2191,2193,2194,8195,9Prijsbijstelling (100 %) 96,375,574,373,771,7 Toevoeging eindejaarsmarge (incl. EVDB) 105,8    Bijstelling ontvangstenramingen      (incl. vredesoperaties € 5,5 miljoen) 23,911,511,63,62,6 Financiering SDD-fase 48,097,099,3115,721,2 Voorschot premietekort prepensioen  56,055,455,355,2Middensommenonderzoek Kmar 2,74,15,58,311,0Niet-relevante ramingsbijstelling militair      ouderdomspensioen   – 25,7– 37,5– 6,5Overige mutaties 1,61,71,82,12,5Totaal technische mutaties 470,5437,0415,4416,0353,6       Strategisch Akkoord (inclusief augustusbrief)      Korting prijsbijstelling – 72,2– 56,6– 55,7– 55,3– 53,8Volume- en efficiencykorting personeel  – 51,3– 93,3– 135,3– 168,1Taakstelling subsidie  – 2,4– 3,9– 5,5– 6,3Taakstelling inhuur externen  – 7,0– 7,0– 7,0– 7,0Ramingsbijstelling SDD-fase  – 30,0– 20,0– 10,0 Intensivering EVDB  10,030,040,050,0Totaal Strategisch Akkoord – 72,2– 137,3– 149,9– 173,1– 185,2Totaal mutaties 489,8313,6278,8256,5181,7Ontwerpbegroting 20037 192,27 524,07 311,77 283,07 273,17 165,1VredesoperatiesHet kabinet heeft in 2001 besloten tot deelneming aan de operatie «Enduring
Freedom» en de «International Security Assistance Force»
(ISAF). Hiertoe is in 2002 het budget voor vredesoperaties, inclusief € 5,5
miljoen verrekenbare ontvangsten, verhoogd met € 93,9 miljoen. Voor
nadere reserveringen wordt vanaf 2003 € 5,5 miljoen toegevoegd.Beleidsmatige mutaties VoorjaarsnotaBewaking Koninklijk Huis («De Eikenhorst»)De beveiliging van «De Eikenhorst» in Wassenaar leidt tot
een intensivering van de bewakingstaak van de Koninklijke marechaussee. Hiertoe
is een uitbreiding van het aantal marechaussees nodig. Voor het noodzakelijke
beheer en de personele inzet zijn gelden ter beschikking gesteld.Bestrijding terrorisme o.b.v. middensommen Koninklijke
marechausseeHet middensommenonderzoek bij de Koninklijke marechaussee (zie ook de
technische mutaties) heeft ten aanzien van het «Actieplan Terrorismebestrijding
en Veiligheid» van de regering geleid tot een bijstelling.GrensbewakingDoor het ministerie van Justitie zijn normen gesteld voor de doorlooptijden
bij de grenscontrole op de luchthaven Schiphol. Om deze normen te kunnen halen
is extra inzet nodig waarvoor middelen ter beschikking zijn gesteld.DoelmatigheidsmaatregelenHet Kabinet heeft bij Voorjaarsnota besloten tot een taakstellende efficiencykorting
op het defensiebudget.Technische mutatiesDe belangrijkste technische mutaties betreffen de uitdeling van de loonbijstelling
2002, de uitdeling van de prijsbijstelling, de toevoeging, conform de systematiek
van de eindejaarsmarge, van de niet in 2001 tot aanwending gekomen gelden
(waaronder een deel van het EVDB-budget) en de verhoging van het uitgavenbudget
als gevolg van hogere ontvangsten dan voorzien. De uitdeling van de prijsbijstelling
is in het overzicht opgenomen alsof deze voor de volle 100% door het ministerie
van Financiën is uitgekeerd. Het niet uitgekeerde deel (75%) is opgenomen
onder de «Taakstellingen Strategisch Akkoord».Financiering SDD-faseAangezien de betaling voor de «System Development and Demonstration»
(SDD)-fase voor de ontwikkeling van het JSF-gevechtsvliegtuig geheel via de
begroting van het ministerie van Defensie zal verlopen, zijn de hiertoe op
de begroting van het ministerie van Economische Zaken opgenomen bedragen overgeboekt
naar de defensiebegroting. Tevens zijn hiervoor fondsen uit de algemene middelen
beschikbaar gesteld.Voorschot premietekort prepensioenIn het kader van de introductie van een militair prepensioen is een financieringsarrangement
overeengekomen met het ministerie van Financiën, hetgeen leidt een bevoorschotting
van het initieel aan de orde zijnde premietekort. Dit voorschot wordt vanaf
2015, als het tekort omslaat in een overschot, terugbetaald. Middensommenonderzoek Koninklijke marechausseeHet bleek dat in de afgelopen jaren bij diverse intensiveringen een te
lage middensom per vte werd gehanteerd. Ook werd onvoldoende rekening gehouden
met kosten voor «overhead». Het exploitatiebudget van de Koninklijke
marechaussee kwam hierdoor onder druk te staan. Een vergelijkend onderzoek
tussen de politie en de Koninklijke marechaussee naar de opbouw van de middensommen
heeft geleid tot een aanpassing van de middensommen en de daarbij te hanteren
systematiek voor de overhead. Dit onderzoek heeft geleid tot de vaststelling
van de middensom per executieve vte van € 55 062,– op
het prijspeil van 2001. Voorts zal een opslag van 26% voor overhead en stafcapaciteit
worden gerekend. Bij de Voorjaarsnota van 2002 is dat verrekend en zijn de
gelden aan de begroting van de Koninklijke marechaussee toegevoegd. Tevens
zijn op basis van deze middensommen gelden toegevoegd voor de gedeeltelijke
uitbreiding van de stafcapaciteit.Niet relevante ramingsbijstelling militair ouderdomspensioenDe in de begroting opgenomen reeks, welke als niet-relevant is gekwalificeerd,
is als gevolg van recente inzichten nader bijgesteld.Overige mutatiesTenslotte vallen onder de overige mutaties de overhevelingen tussen het
ministerie van Defensie en andere departementen, de extra-gelden voor het
NIOD-rapport over Srebrenica en afrondingsverschillen.Strategisch AkkoordStrategisch Akkoord (incl augustusbrief)De door Defensie in te vullen taakstelling uit het Strategisch Akkoord,
inclusief 75 % van het bedrag van de prijsbijstelling, is naar soort taakstelling
weergegeven. In afwachting van nadere besluitvorming over te nemen maatregelen
zijn de hiermee gemoeide bedragen gestald op het artikel Nominaal en Onvoorzien.Intensivering EVDBBesloten is om de EVDB-voorziening, welke een tot nu toe een incidenteel
karakter droeg, structureel van aard te doen zien. Hiertoe is een oplopende
reeks toegevoegd aan de defensiebegroting, welke uiteindelijk vanaf 2006 structureel € 50,0
miljoen bedraagt. 2.1.B. BELEIDSPROGRAMMAToelichtingBij de uitvoering van het Strategisch Akkoord zullen in de periode 2003–2006
de volgende uitgangspunten worden gehanteerd:Hoofdtaken krijgsmachtDe Nederlandse krijgsmacht kent drie hoofdtaken. Naast de bescherming
van de integriteit van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied (inclusief
de Nederlandse Antillen en Aruba) zijn dat de bevordering van de internationale
rechtsorde en stabiliteit en de ondersteuning van civiele autoriteiten bij
rechtshandhaving (onder meer grensbewaking), rampenbestrijding en humanitaire
hulp (zowel nationaal als internationaal). Thans worden wereldwijd zo'n 2300
militairen ingezet in het kader van crisisbeheersingsoperaties. Verder wordt
de krijgsmacht ingeschakeld bij het voorkomen en bestrijden van terrorisme,
natuurrampen, landbouwcrises en humanitaire catastrofes.TaakstellingenDe taakstellingen in het Strategisch Akkoord zijn vooral gericht op de
vergroting van de doelmatigheid van de defensieorganisatie door ontstaffing
en ontbureaucratisering. Verder gaat het om een volumekorting op het burgerpersoneel
en beperkingen van de prijsbijstelling, de subsidies, de ramingsbijstelling
voor het asielbeleid en de inhuur van externen. Het Strategisch Akkoord omvat
tevens maatregelen op het gebied van arbeidsvoorwaarden die resulteren in
kortingen op de loonbijstelling; deze zijn nog niet verwerkt in de begroting.
Het ambitieniveau voor de deelneming aan vredesoperaties is aangepast. Daarentegen
zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor het Europees Veiligheids- en
Defensiebeleid (EVDB).SporenDefensie zal verschillende sporen volgen om de beoogde personele en financiële
taakstellingen te bereiken. Daarbij zullen de inspanningen zich vooral richten
op de verbetering van de doelmatigheid van staven en ondersteunende eenheden,
alsmede de verbetering van de doelmatigheid van operationele eenheden (het
primaire proces). Naast de doelmatigheidsmaatregelen worden, voor zover het
de beperking van de prijsbijstelling betreft, ook de mogelijkheden bezien
om tijdelijk (meerjarig) te korten op investeringen of deze te beëindigen
en om, zo nodig, onderdelen van de Defensienota 2000 aan te passen. In dit
verband zullen ook de mogelijke gevolgen van de verlaging van het ambitienivau
worden bezien. De sporen zullen nader worden uitgewerkt tot concrete maatregelen
die op termijn effect zullen sorteren. Vóór de behandeling van
de begroting van Defensie wordt de Kamer bij brief ingelicht over deze maatregelen.DoelstellingenHet streven is aantasting van operationele capaciteiten zo veel mogelijk
te vermijden. Dit is allerminst eenvoudig, aangezien Defensie de laatste jaren
wordt geconfronteerd met oplopende spanning op de materiële exploitatiekosten,
terwijl de investeringen onder druk staan. Tegen die achtergrond zijn al eerder
diverse maatregelen getroffen om de exploitatiekosten te verlagen. Defensie
bereidt een pakket van maatregelen voor dat niet alleen de vereiste
besparingen moet opleveren, maar ook de voorwaarden moeten scheppen voor een
gezonde bedrijfsvoering in de komende jaren.Er is de bewindslieden veel aan gelegen de personele taakstellingen van
het Strategisch Akkoord verantwoord uit te voeren. Het betreft een efficiencykorting
van vier procent voor al het burgerpersoneel en het militair personeel (met
uitzondering van de marechaussee) en een volumekorting van vijf procent voor
het burgerpersoneel, behalve het burgerpersoneel bij de marechaussee. Een
generieke korting op het militaire en het burgerbestand zou onvoldoende recht
doen aan de specifieke kenmerken van de krijgsmacht en de evenwichtige samenstelling
van de defensieorganisatie verstoren. Het streven naar meer doelmatigheid
zou zo zijn doel voorbij kunnen schieten. In plaats hiervan zal zorgvuldig
worden bezien hoe en waar werkzaamheden op een minder personeelsintensieve
wijze kunnen worden uitgevoerd, te beginnen in het begrotingsjaar 2003. In
overeenstemming met de Agenda van de Toekomst zal een concrete aanpak het
personeel snel uitsluitsel over de toekomst geven. Zakelijkheid en zorgvuldigheid
zullen hand in hand gaan om personeelsleden waarvoor geen plaats meer is zo
snel mogelijk naar de arbeidsmarkt te begeleiden. Andere ingrijpende maatregelen,
zoals een selectieve vacaturestop, zijn evenmin uitgesloten.Criminaliteitsbestrijding, rechtshandhaving en rampenbestrijdingIn het Strategisch Akkoord zijn gelden beschikbaar gesteld voor criminaliteitsbestrijding,
rechtshandhaving en rampenbestrijding. De minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties zal in oktober, voor de begrotingsbehandeling van dit
ministerie, een plan van aanpak aanbieden aan de Kamer. In dat kader houdt
Defensie rekening met intensiveringen. Binnen de veiligheidsketen speelt Defensie
immers een rol van betekenis, in de eerste plaats de Koninklijke marechaussee
en in sommige gevallen de overige krijgsmachtdelen (bijvoorbeeld kustwachtactiviteiten).VerankeringHet Strategisch Akkoord wordt verankerd in de speerpunten van het Defensiebeleid:De bestrijding van het terrorismeDefensie draagt hieraan bij via de inzet van militairen in en rondom Afghanistan
(operatie «Enduring Freedom» en «ISAF»). Verder heeft
Defensie in het licht van het toegenomen belang van de ondersteuning van civiele
autoriteiten diverse maatregelen genomen. Het betreft onder meer de gezamenlijke
beoefening van procedures van militaire en civiele autoriteiten en organisaties,
operationele oefeningen en de oprichting van een kenniscentrum over bescherming
tegen nucleaire, biologische en chemische middelen (NBC) en een NBC-school,
waarvan civiele instanties gebruik kunnen maken. Verder werkt Defensie mee
aan het «Actieplan Terrorismebestrijding en veiligheid» van de
regering via de versterking van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(MIVD), de Koninklijke marechaussee (persoonsbeveiliging, buitengrenscontroles,
bestrijding grensoverschrijdende criminaliteit, beveiliging luchtvaart) en
van de Bijzondere Bijstandseenheden (BBE) van het Korps mariniers. Met deze maatregelen draagt Nederland overeenkomstig het Strategisch Akkoord
eraan bij dat Nederland een betrouwbare partner blijft in de internationale
strijd tegen het terrorisme.De versterking van de Europese militaire capaciteitenDefensie draagt hier in de eerste plaats aan bij door de defensieplannen
te toetsen aan de vastgestelde Europese militaire tekortkomingen. Aan de hand
daarvan kunnen plannen worden bijgesteld om ruimte te maken voor nieuwe projecten.
In de tweede plaats heeft Defensie sinds 2000 € 136 miljoen gekregen
voor extra projecten ter versterking van de Europese militaire capaciteiten.
Met de EVDB-intensivering van het Strategisch Akkoord kan Defensie ook de
komende periode Europese projecten in gang zetten. In de derde plaats werkt
Nederland aan de vergroting van de Europese doelmatigheid. In dat kader streeft
Nederland naar vergaande militaire samenwerking met zijn Europese bondgenoten
en partners.De uitvoering van de Defensienota 2000De activiteiten van de krijgsmachtdelen zijn ook de komende jaren gericht
op de versterking van de gevechtskracht en het expeditionair vermogen, met
het oog op het gezamenlijk optreden van de krijgsmachtdelen. De hoofdlijnen
van de Defensienota stemmen overeen met de kernelementen van de defensieparagraaf
van het Strategisch Akkoord – ontschotting en integratie, betere samenwerking
tussen de krijgsmachtdelen, grotere doelmatigheid en een duidelijke structuur
en aansturing. De Defensienota wordt uitgevoerd onder voorbehoud van de gevolgen
van de uitwerking van het Strategisch Akkoord.Het veranderingsprocesHet in 1998 begonnen Veranderingsproces Defensie heeft vruchten afgeworpen.
De defensieorganisatie functioneert beter en er zijn met de ambtelijke en
militaire leiding duidelijke afspraken gemaakt over de informatievoorziening
aan de bewindslieden. Defensie blijft zich inspannen de organisatie optimaal
toe te snijden op de hoge eisen van onze tijd. De commissie-Franssen heeft
terzake belangwekkende aanbevelingen gedaan. Het Strategisch Akkoord onderstreept
het belang van de beoogde veranderingen en zal hierbij als leidraad dienen.Het personeelsbeheerDefensie werkt verder aan de optimalisering van het personeelsbeheer,
een voorwaarde voor een sterke positie op de arbeidsmarkt. Met de Defensienota
2000 en de begin 2002 met de sociale partners overeengekomen Agenda voor het
Personeelsbeleid zijn belangrijke stappen gezet op weg naar de versterking
en de verdere professionalisering van het personeelsbeheer. De komende periode
wordt verder gewerkt aan de optimalisering ervan, evenals de verhouding tussen
werkgever en werknemer. De personele taakstellingen van het Strategisch Akkoord
zullen conform de doelstellingen (zie boven) ter hand worden genomen. BELEIDSPROGRAMMAInternationaal 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Voortzetting tweesporenbeleid Navo/GBVB• Versterking militair
crisisbeheersingsvermogen van de Navo en de Europese Unie • Bijdrage
aan mondiale stabiliteit• Bevordering internationale militaire samenwerking • Modernisering
militaire structuren/capaciteiten Navo • Verwezenlijking Headline Goal •
Deelneming crisisbeheersingsope-raties, thans in en rondom Afghanistan (ISAF/«Enduring
Freedom»), Bosnië (SFOR) en Macedonië (Task Force Fox)Defensie Defensie, BZ Defensie
 Defensie, BZ Navo-top
Praag HGIS       Versterking EVDB• Nederlandse bijdrage aan de versterking van de Europese capaciteiten• Aanwijzing aanvullende projecten
ter versterking van de Europese militaire capaciteitenMinisterRapportage:
november 2002€ 130,0 t/m
2006De Navo blijft de hoeksteen van het Nederlandse veiligheidsbeleid, belichaamt
de transatlantische band en staat garant voor de collectieve verdediging.
Tegen die achtergrond hecht de regering grote betekenis aan de ontwikkeling
van het EVDB. Langs deze weg kan Europa ook in de toekomst een waardevolle
transatlantische partner blijven. Nederland zet zich binnen de EU en de Navo
in het bijzonder in voor versterking van de Europese militaire capaciteiten.
De beleidsintensivering welke oploopt tot € 50 miljoen structureel
vanaf 2006 stelt Nederland in staat actief bij te dragen aan het opheffen
van de militaire tekortkomingen die zijn vastgesteld in het kader van de Helsinki
Headline Goal van de EU en van het Defence Capability Initiative (DCI) van
de Navo. Defensie stelt thans een lijst samen met aanvullende projecten ter
versterking van de Europese militaire capaciteiten. Mede met het oog op de
Navo-top van november 2002 in Praag wil Defensie deze projecten op korte termijn
vaststellen. Gezien de omvang van de EVDB-intensivering betreft het waarschijnlijk
een vijftal projecten, gericht op specifieke Europese militaire tekortkomingen.
Het eerste project is recentelijk vastgesteld. Het gaat om de ombouw van zes
Fuchs-pantservoertuigen voor de gezamenlijke Duits-Nederlandse NBC-detectiecapaciteit.
Deze capaciteit, waarvan de kosten zijn geraamd op € 10 miljoen,
zal eind 2003 goeddeels operationeel zijn. Nationaal 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Verlaging ambitieniveau van max. vier
naar max. drie operaties per jaar • Beoordeling op basis van
het Toetsingskader • Onderzoek naar mogelijke gevolgen voor de Defensie-organisatie,
in samenhang met de taakstelling uit het Strategisch AkkoordMindef, MinBuza en MP Eerste rapportage: november 2002        Betrouwbare partner in internationale strijd tegen
terrorisme• Bestrijding en voorkoming
terrorisme• Bijdrage aan Actieplan
Terrorisme en Veiligheid – 2001 • Overige maatregelen •
Bijdrage aan versterking Europese militaire capaciteiten ten behoeve van terrorismebestrijding •
Deelneming aan internationale operaties in het kader van terrorismebestrijdingDefensie, overige betrokken departementenDefensie
 Defensie Defensie, BZ € 89,7 miljoen t/m 2006 € 32,0
miljoen t/m 2009 HGISIn het voorjaar van 2002 heeft Defensie ter verbetering van de bijdrage
aan de bestrijding van het terrorisme een groot aantal maatregelen voorgesteld.
Deze omvatten zowel nieuwe beleidsvoornemens als eerder geformuleerde behoeftestellingen
die in het licht van de terroristische dreiging een hogere prioriteit verdienen.
Sommige maatregelen zijn organisatorisch of procedureel van aard en konden
op korte termijn worden verwezenlijkt en binnen de begroting worden opgevangen.
Andere maatregelen zijn nog niet geëffectueerd, maar worden nader bezien.
Zij vergen grotere uitgaven en worden betrokken bij de invulling van de EVDB-intensivering.
 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Verbetering samenwerking krijgsmachtdelen• Vergroting doelmatigheid en efficiency• Ontschotting en integratie,
zie verder actiepunten efficiencytaakstellingenMinister en staatssecretarisEerste rapportage: november 2002 «Paars», «joint» en «combined» zijn
sleutelbegrippen bij de vergroting van de doelmatigheid en de efficiency van
de krijgsmachtdelen. Activiteiten overschrijden steeds vaker de grenzen tussen
de krijgsmachtdelen. De mogelijkheid om gezamenlijk militair op te treden
wordt steeds meer de norm. Dat heeft logischerwijs ook gevolgen voor de staven
en het departement. Langs de reeds ingezette lijnen van de Defensienota 2000
kan de Defensie-organisatie verder worden ontschot en geïntegreerd. Daarbij kan worden gedacht aan de gehele of gedeeltelijke samenvoeging
van de krijgsmachtdeelstaven met het kerndepartement, vermindering van het
aantal defensielocaties (via concentratie), centralisatie en concentratie
van de operationele eenheden en ondersteuning, en aan maatregelen op personeel,
financieel, organisatorisch, materieellogistiek en ICT-terrein.TAAKSTELLINGENEfficiency 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Efficiencykorting (4%) en volumekorting (5%) bij
het burgerpersoneel Efficiencykorting (4%) bij het militair personeel• Vergroting doelmatigheid en efficiency• Ontstaffing en ontbureaucratisering
van staven en ondersteunende eenheden • Verbetering van het primaire
proces, de operationele eenhedenMinister en staatssecretaris, sociale partnersEerste rapportage: november 2002€ 201,6 € 246,4Overig 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Beperking inhuur externen• Terugdringen inhuur als onderdeel
van de totale efficiencykorting• Onderzoek, in samenhang met de volume- en efficiencykorting op het
totale personeelsbestandMinister en staatssecretarisEerste rapportage: november 2002€ 28,0Subsidietaakstelling• Generieke vermindering van het budget• OnderzoekMinister en staatssecretarisEerste rapportage: november 2002€ 18,1Ramingsbijstelling asielbeleid• Bijstelling budget Asielbeleid als gevolg aangepaste instroomraming• Ramingsbijstelling voor het
taakveld Handhaving VreemdelingenwetMindef en MinjustEerste rapportage:
november 2002€ 14,8Arbeidsvoorwaarden 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Aanpassing arbeidsvoorwaarden sector Defensie• Versobering ziektekostenregeling •
Aansluiting bij het nieuwe WAO/WW-beleid en fiscale wetgeving• Overleg met Centrales van Overheidspersoneel
in het kader van de eerstvolgende CAO (2004 en later)Staatssecretaris, Sociale partnersVersobering ziektekosten in 2004. Overige maatregelen in lijn
met rijksbrede afspraken€ 26,7In de aanloop naar de invoering van een basisverzekering in de zorg worden
de ziektekosten-regelingen van overheidspersoneel met ingang van 2004 versoberd.
Deze taakstelling zal loonsomevenredig over de sectoren worden verdeeld. Voorts
zijn de in het Strategisch Akkoord opgenomen afspraken op het gebied van de
sociale zekerheid (uitkeringen bij ziekte, WAO en WW) voor de sector Defensie
relevant omdat deze van invloed kunnen zijn op de thans bij Defensie geldende
bovenwettelijke uitkeringen. In de sfeer van de fiscale regelgeving gaat het
met name om de voorziene totstandkoming van de levensloopregeling binnen het
bestaand fiscaal kader.Prijsbijstelling 1. Voornemens Strategisch Akkoord2. Doelen3. Acties4. Actoren5. Deadlines6. Budget x 1mln Inhouding van 75% van prijsbijstellingstranche
2002 • Onderzoek exploitatieuitgaven en omvang en
tijdstip investeringsprojectenMinister en staatssecretarisEerste rapportage: november 2002€ 221,4 Ramingsbijstelling dollarkoers SDD-fase• Aanpassing budget op basis van recent aangekochte
termijndollars• Budgettaire
verwerking in begrotingMindefEerste rapportage: Voorjaarsnota 2003€ 60,02.2 De beleidsartikelenInleiding tot de beleidsartikelenDe hoofddoelstellingen van DefensieDe basis van de hoofddoelstellingen van Defensie is het gestelde in (het
herziene) artikel 97, lid 1 van de Grondwet: «Ten behoeve van de verdediging
en ter bescherming van de belangen van het Koninkrijk, alsmede ten behoeve
van de handhaving en de bevordering van de internationale rechtsorde, is er
een krijgsmacht». Voor de krijgsmacht gelden drie hoofddoelstellingen,
te weten:1. de bescherming van de integriteit van het eigen en bondgenootschappelijke
grondgebied, inclusief de Nederlandse Antillen en Aruba;2. de bevordering van de internationale rechtsorde en stabiliteit;3. ondersteuning van de civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding
en humanitaire hulp, zowel nationaal als internationaal.De drie hoofddoelstellingen worden gerealiseerd met behulp van de vier
krijgsmachtdelen. Al naar gelang de aard en wijze van optreden zijn per krijgsmachtdeel
nader geoperationaliseerde doelstellingen bepaald en in het betreffende beleidsartikel
opgenomen en toegelicht.Eerste doel van het defensiebeleid is het verzekeren van de eigen en bondgenootschappelijke
territoriale integriteit. Aan deze algemene beleidsdoelstelling wordt invulling
gegeven door het gereedstellen en instandhouden van operationele eenheden
van de krijgsmacht en het daarnaast beschikbaar hebben van mobilisabele eenheden.
Voor de algemene verdediging kunnen alle middelen van de krijgsmacht worden
ingezet. Omdat Nederland vrijwel altijd met andere landen, in de eerste plaats
de Navo-partners, zal optreden is interoperabiliteit en flexibiliteit van
de strijdkrachten vereist. Door spanningen en destabiliserende ontwikkelingen
aan de rand van het Navo-verdragsgebied of door terrorisme kunnen eigen en
bondgenootschappelijke belangen worden aangetast. Hierdoor kunnen verplichtingen
op grond van artikel 5 van het Navo-verdrag ontstaan. Zowel het inzetgereed
krijgen en houden van operationele eenheden als het gezamenlijk kunnen optreden
(«joint») van krijgsmachtdelen is in een dergelijk geval van cruciaal
belang.Met de inzet van militaire middelen levert Defensie een bijdrage aan een
actief veiligheidsbeleid, dat zich niet beperkt tot de zorg voor de veiligheid
van het eigen land en die van de bondgenoten, maar zich ook uitstrekt tot
breed opgezette conflictpreventie, crisisbeheersing en vredesopbouw, zowel
in Europa als daarbuiten. Ook in 2003 zal Nederland, teneinde de internationale
rechtsorde te handhaven en te bevorderen, met militaire middelen bijdragen
aan internationale vredesoperaties. Naast de al langer lopende operaties op
de Balkan, worden Nederlandse militairen tevens ingezet in de internationale
wateren rond het Arabisch schiereiland en het Caribisch gebied, in Afghanistan
en omringende landen en op verschillende andere plaatsen in de wereld. Hiermee
wordt invulling gegeven aan het ambitieniveau zoals dat in de Defensienota
2000 is verwoord. De verwachting is dat in 2003 in ieder geval (een deel van)
de operaties zal worden voortgezet. Het belang van crisisbeheersing voor de
krijgsmacht is na 11 september 2001 geenszins afgenomen. De teloorgang van
staatsstructuren en samenlevingen elders in de wereld, hoe ver weg ook, kan
immers klaarblijkelijk gevolgen hebben voor onze eigen veiligheid. Ook
het lenigen van humanitaire nood en het voorkomen van vluchtelingenstromen
is een belangrijk motief om deel te nemen aan vredesoperaties.Defensie wil voorts door middel van internationale samenwerking bijdragen
aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het Nederlandse veiligheids-
en defensiebeleid. Het belang van internationale samenwerking is verder toegenomen
in het licht van de in EU- en Navo-verband voorgenomen versterking van de
Europese crisisbeheersingscapaciteiten. Deze versterking – een van de
speerpunten uit de beleidsagenda – is nodig om de effectiviteit en de
doelmatigheid van de Europese defensie-inspanningen te vergroten, zowel binnen
de Navo (DCI) als bij de realisatie van de Helsinki Headline Goal van de Europese
Unie. De Navo is de hoeksteen van het Nederlandse veiligheidsbeleid. Het Navo-lidmaatschap
vergroot de mogelijkheden tot handhaving en bevordering van de internationale
rechtsorde en veiligheid. Door bij te dragen aan de financiering van de Navo-programma's
en budgetten draagt Nederland bij aan de instandhouding van de geïntegreerde
militaire structuur van het bondgenootschap.Door de plaatsing van attachés op een aantal geselecteerde ambassades
in het buitenland en vlag- en opperofficieren bij internationale staven draagt
Nederland bij aan het veiligheidsbeleid in het algemeen en aan de bestaande
veiligheidsstructuren. Overige internationale samenwerking neemt voornamelijk
de vorm aan van het bijstaan van Midden- en Oost-Europese (MOE) landen op
het gebied van opleiding en training, financiële en materiele ondersteuning.
Doel hiervan is de toetreding van deze staten tot de Navo mede te faciliteren.Naast de taken die de krijgsmacht uitvoert in het kader van de internationale
veiligheid, worden militairen en in voorkomend geval ook militair materieel –
op verzoek en onder gezag van civiele autoriteiten – ingezet om bij
te dragen aan de handhaving van de nationale rechtsorde en veiligheid en steunverlening
in het kader van het algemeen belang.Behalve aan het voldoen aan mogelijke verzoeken van deze aard door de
civiele autoriteiten zal in 2003 ook de nodige aandacht worden gegeven aan
de beoefening van procedures die militaire en civiele autoriteiten en organisaties
tijdens crises dienen te hanteren. Zo staan bijvoorbeeld rampenbestrijdingsoefeningen
op luchtvaartterreinen op het programma, waarbij vooral lokale overheden en
instanties een rol van betekenis spelen. Op nationaal niveau is een Crisis
Management Exercise (CMX) gepland. Ook is een oefening van het Defensie beleidsteam
voorzien.De aanslagen van 11 september en de daarop volgende gebeurtenissen hebben
het belang van deze derde hoofddoelstelling van de krijgsmacht – de
ondersteuning van civiele autoriteiten – onderstreept. Defensie werkt,
mede op grond van bestaande regelingen in het kader van de militaire bijstand
en steunverlening, nauw samen met andere overheidsdiensten in Nederland. De
krijgsmacht fungeert op die manier met de haar ter beschikking staande middelen
als «vangnet» voor civiele autoriteiten. Beleidsartikel 01 Koninklijke marineAlgemene beleidsdoelstellingDe Koninklijke marine beoogt de realisatie van een adequaat maritiem-militair
vermogen door de gereedstelling van voor hun taak berekende eenheden ter ondersteuning
van de hoofddoelstellingen van Defensie. Een samenstel van eenheden vormt
een module die met eenheden van andere krijgsmachtdelen (joint) en/of krijgsmachten
van andere staten (combined) inpasbaar zijn in grotere internationale verbanden.
De bijdrage van de zeestrijdkrachten aan het totale militaire vermogen wordt
voor een groot deel bepaald door het gebruik van de vrije zee. Dit stelt hen
in staat vroegtijdig in een operatiegebied aanwezig te zijn zonder de territoriale
integriteit van andere landen te schenden. Zodoende zijn zij geschikt om bij
te dragen aan het voorkomen van een conflict of op te treden in geval van
een crisis. Als de preventie van een conflict faalt, zijn zeestrijdkrachten
in staat direct (door de inzet van scheepswapens of mariniers) of indirect
(door het opleggen van een embargo) de situatie op land te beïnvloeden.
In geval van een grootschaliger, landgebonden operatie leveren zeestrijdkrachten
cruciale ondersteuning en bescherming. Zeestrijdkrachten zijn daarnaast in
staat om de veiligheid op en nabij de eigen territoriale wateren te waarborgen.Nader geoperationaliseerde doelstellingenDe geoperationaliseerde doelstellingen van de Koninklijke marine worden
weergegeven in de onderstaande doelstellingenmatrix. Hierin is aangegeven
hoeveel eenheden (kwantiteit) binnen welke termijn (reactietijd) beschikbaar
dienen te zijn voor inzet ten behoeve van de drie hoofddoelstellingen van
Defensie. Uitgangspunt daarbij is dat de eenheden binnen de aangeven gereedheidstermijn
voor het gehele geweldsspectrum inzetbaar zijn (kwaliteit). De indeling van
de gereedheidstermijnen sluiten aan bij de Navo-indeling in High Readiness
Forces (HRF) en Forces of Lower Readiness (FLR). De eerstvolgende evaluatie
naar de doelstellingen van dit beleidsartikel vindt plaats in 2005. Type eenheidInzetbaarTotaalHRFFLR   Directop korte termijnop lange termijn Commandant der Zeemacht in NederlandFregatten*)13372+1 Bevoorradingsschepen2 2  Amfibisch schip (LPD)1 1  Onderzeeboten4121 Mijnenbestrijdingsvaartuigen12282 Hydrografische vaartuigen2 2  Maritieme helikopters20794  Maritieme patrouillevliegtuigen7232 Commandant van het Korps MariniersMariniersbataljons **)4121 Ondersteunende mariniers- bataljons
***)312  Bijzondere bijstandseenheid
mariniers11  Commandant der Zeemacht in het Caribisch GebiedFregat11   Maritieme helikopter11   Maritieme patrouillevliegtuigen33   Ondersteuningsvaartuig1 1  Marinierspelotons met gevechtssteun624  Pelotons Antilliaanse militie2 2  Peloton Arubaanse militie1 1 *) Het additionele fregat in de kolom FRL betreft een LCF in proeftochtstatus.**) Dit zijn de manoeuvrebataljons, waarvan 3 MARNSBAT in oprichting is.
Van dit MARNSBAT zijn permanent 2 compagnieën (6 pelotons) met een beperkte
organieke ondersteuning gestationeerd in de West (zie CZMCARIB).***) Betreffen het Gevechtssteun-, het Amfibisch Ondersteunings- en het
Logistieke Bataljon.VeranderdoelstellingenIn deze paragraaf worden de veranderdoelstellingen van de Koninklijke
marine uit de Defensienota 2000 toegelicht voor zover deze geen projecten
betreffen. De projecten worden toegelicht in de paragraaf investeringen. De
eerder al gereed gemelde veranderdoelstellingen (MHKC (Marine Hoofdkwartier/Kustwachtcentrum),
afstoting van twee fregatten) zijn niet meer opgenomen.De afstoting van drie mijnenbestrijdingsvaartuigen in
de periode 2000 tot 2002.De mijnenbestrijdingsvaartuigen Hr.Ms. Alkmaar, Hr.Ms. Delfzijl en Hr.
Ms. Dordrecht zijn uit dienst gesteld. Naar een koper wordt gezocht.De afstoting van drie P-3C Orions in de periode 2001–2003.De drie P-3C Orions zijn geïdentificeerd. In verband met de omvangrijke
inzet van de P-3C Orions onder gelijktijdige aanloop van de Capability Upkeep
P-3C Orions en de doorloop van groot onderhoud, is besloten één
P-3C Orion tot einde 2002 door te laten vliegen. Alle drie de vliegtuigen
blijven beschikbaar voor verkoop. Budgettaire gevolgen van beleidDe financiële middelen die de Koninklijke marine ter beschikking
staan voor de realisatie van de nader geoperationaliseerde doelstellingen
zijn in de volgende tabel opgenomen. Budgettaire gevolgen beleid
beleidsartikel 01 (bedragen x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen1 359 0101 597 3511 234 9991 261 1701 170 5781 165 9031 387 750Uitgaven       Programmauitgaven       Commandant der Zeemacht in Nederland334 560338 388342 113339 168337 844337 174335 906Commandant der Zeemacht in het Caribisch Gebied66 00371 08670 45870 70570 10869 92769 908Commandant van het Korps Mariniers115 085119 259121 887123 979122 723121 662120 611Ondersteunende eenheden288 073290 104283 017276 958272 543274 720272 069Subsidies217149149149149149149Investeringen408 222379 180411 534396 726376 833327 362368 047Totaal Programmauitgaven1 212 1601 198 1661 229 1581 207 6851 180 2011 130 9931 166 690Apparaatsuitgaven       Admiraliteit213 909220 446195 099192 931193 246197 151194 330Wachtgelden en inactiviteitswedden16 95316 19812 18611 19610 2609 4038 723Totaal Apparaatsuitgaven230 862236 644207 285204 127203 506206 554203 053Totale uitgaven1 443 0221 434 8101 436 4431 411 8121 383 7071 337 5471 369 743Ontvangsten45 28054 508115 92060 92153 92052 90852 908ActiviteitenDe activiteiten van de Koninklijke marine worden onderverdeeld in operationele,
ondersteunende en bestuurlijke activiteiten, deze zijn ondergebracht bij de
Resultaat Verantwoordelijke Eenheden. De Commandant der Zeemacht in Nederland
(CZMNED), de Commandant der Zeemacht in het Caribisch Gebied (CZMCARIB) en
de Commandant van het Korps Mariniers (CKMARNS) zijn verantwoordelijk voor
de operationele activiteiten. Het Centrum voor Automatisering van Missiekritieke
Systemen (CAMS, voorheen CAWCS), Marinebedrijf (MB), Koninklijk Instituut
voor de Marine (KIM) en Opleidingen Koninklijke marine (OKM) geven inhoud
aan de ondersteunende activiteiten. De bestuurlijke activiteiten worden door
de Admiraliteit gecoördineerd en ondersteund. De activiteiten van de Koninklijke marine zijn veelomvattend. Naast de
in deze begroting opgenomen activiteiten zijn er ook activiteiten die hier
niet nader zijn benoemd. Deze niet nader benoemde ondersteuning, zoals bewaking,
is veelal intern van aard en is onlosmakelijk verbonden met de benoemde activiteiten.
Ze draagt evenzeer bij aan de realisatie van de doelstellingen.Commandant der Zeemacht in Nederland (CZMNED)CZMNED is verantwoordelijk voor het gereedstellen, inzetbaar houden en
inzetten van de operationele eenheden van de vloot, met uitzondering van de
eenheden die vallen onder CZMCARIB en de Bevelhebber der Zeestrijdkrachten
(BDZ). Tevens vervult hij de functie van Admiraal BENELUX (ABNL). Daartoe
beschikt hij over een geïntegreerde Belgisch-Nederlandse operationele
staf en een taakorganisatie. De taakorganisatie realiseert de operationele
inzet van de Belgische en Nederlandse eenheden. CZMNED heeft als nevenfunctie
de operationele leiding over de Kustwacht Nederland (KWNED) waartoe het kustwachtcentrum
is gecolloceerd met het Marine Hoofd Kwartier (zie ook beleidsartikel Civiele
taken).CZMNED bestaat uit de Groep Escorteschepen, de Groep Maritieme Helikopters,
de Groep Maritieme Patrouillevliegtuigen, de Onderzeedienst en de Mijnendienst.
Naast deze operationele groepen omvat CZMNED diverse commandementen en ondersteunende
organisatiedelen. Voor het uitvoeren van de taken zijn de onderstaande vaardagen
en vlieguren geraamd. Prestatiegegevens CZMNEDMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke
uitkomst 2002Raming 2003Fregatten/bevoorradingsschepen/amfibisch
schip (LPD)    Standing Naval Forces Atlantic & MediterreanVaardagen431140294 UK/NL Amphibious Force & NAVO Striking fleetVaardagen17858130Nationale en internationale oefeningen en overige activiteitenVaardagen759692767Onderzeeboten    Nationale en internationale oefeningen en overige activiteitenVaardagen465200430Mijnenbestrijdingsvaartuigen    Mine Counter Measure Forces North & SouthVaardagen171259252Nationale en internationale oefeningen en overige activiteitenVaardagen573361268 Hydrografische vaartuigen    Hydrografische opnemingenVaardagen270330330 Maritieme helikopters    Standing Naval Forces Atlantic & MediterreanVlieguren20023166 Nationale en internationale oefeningen en overige activiteitenVlieguren4 4801 8953 579Maritieme patrouillevliegtuigen    Stationering maritiem patrouillevliegtuig KevlavikVlieguren347275300Nationale en internationale oefeningen en overige activiteitenVlieguren2 2051 1751 650Bovenstaande ramingen zijn exclusief de vaardagen en vlieguren voor KWNED
(zie hiervoor het beleidsartikel Civiele taken) en eventuele inzet voor vredesoperaties,
zoals Enduring Freedom, verificatievluchten boven Kosovo en deelname aan de Multinational Interdiction Force in de Arabische Golf
(zie hiervoor het beleidsartikel uitvoeren vredesoperaties).Commandant der Zeemacht in het Caribisch Gebied (CZMCARIB)CZMCARIB is verantwoordelijk voor het inzetbaar houden en inzetten van
de operationele eenheden in zijn bevelsgebied. De autoriteit waaronder de
eenheden organiek vallen, blijft logistiek verantwoordelijk. CZMCARIB vervult
de nevenfunctie van Commandant KWNA&A (zie voor deze kustwachttaak ook
beleidsartikel Civiele taken). In de Amerikaanse organisatie voor de bestrijding
van drugs, de Joint Interagency Task Force East
(JIATF-EAST), vervult CZMCARIB de functie van Commander
Task Group 4.4 (CTG 4.4). CZMCARIB is tevens belast met het oproepen,
keuren, selecteren en plaatsen van de Antilliaanse en Arubaanse militie.CZMCARIB bestaat uit vloot- en marinierseenheden, eenheden van de Antilliaanse
en Arubaanse militie, het hoofdkwartier, drie kazernes en ondersteunende eenheden.
Het hoofdkwartier en het kustwachtcentrum zijn gecolloceerd. Voor de activiteiten
van CZMCARIB zijn de volgende vaardagen, vlieguren en manoefendagen geraamd. Prestatiegegevens CZMCARIBMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke
uitkomst 20021Raming 2003Fregatten    Presentie, surveillance en interdictie in bevelsgebiedVaardagen564227 Operationele gereedheid op peil houdenVaardagen642 Bestrijding illegale handel verdovende middelenVaardagen1074Maritieme helikopters    Presentie, surveillance en interdictie in bevelsgebiedVlieguren123100100 Operationele gereedheid op peil houdenVlieguren131313Bestrijding illegale handel verdovende middelenVlieguren282222 Maritieme patrouillevliegtuigen    Presentie, surveillance en interdictie in bevelsgebiedVlieguren757070Operationele gereedheid op peil houdenVlieguren323030Ondersteuningsvaartuig    Presentie, surveillance en interdictie in bevelsgebiedVaardagen707272 Operationele gereedheid op peil houdenVaardagen151818Marinierspelotons met gevechtssteun    Presentie, surveillance en interdictie in bevelsgebiedMensoefendagen7471 4501 450Operationele gereedheid op peil houdenMensoefendagen8 00013 05013 050Pelotons Antilliaanse en Arubaanse
militie    Presentie, surveillance en interdictie in bevelsgebiedMensoefendagen202525 Operationele gereedheid op peil houdenMensoefendagen640775775*) Vermoedelijke uitkomst 2002 betreft de vaardagen en vlieguren exclusief
de te maken vaardagen en vlieguren voor de operatie Enduring Freedom.Bovenstaande ramingen zijn exclusief de dagen en uren die beschikbaar
zijn voor de uitvoering van civiele taken voor de KWNA&A (zie beleidsartikel
Civiele taken) en eventuele inzet voor vredesoperaties (zie hiervoor het beleidsartikel
uitvoeren vredesoperaties),Commandant van het Korps Mariniers (CKMARNS)CKMARNS is verantwoordelijk voor het gereedstellen en inzetbaar houden
van de operationele eenheden van de mariniers.CKMARNS bestaat uit het hoofdkwartier, de Groep Operationele Eenheden
van de Mariniers (GOEM), de kazernes in Doorn, Rotterdam, Den Helder (vanaf
2004) en Texel en de Marinierskapel der Koninklijke marine. Prestatiegegevens CKMARNSMeeteenheidRealisatie 2001*Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Mariniersbataljons en Ondersteunende
marnsbat    UK/NL Landing Force & ACE Mobile Force (Land)Mensoefendagen5 69037 64842 050Beschikbaar houden nood-hulpverkenningseenheidMensoefendagen242424Gereedstelling Bataljons-groep, op 14 dagen notice**)Mensoefendagen01 8692000 Training (nationaal en internationaal)Mensoefendagen46 11277 60561 329OpleidingenMensoefendagen17 43515 00015 000Bijzondere Bijstandseenheid Mariniers (BBE)    GereedstellingMensoefendagen4 86015 39615 000*) De lage realisatie in 2001 is het gevolg van de uitzendingen in het
kader van UNMEE.**) Als strategische reserve voor SFOR. Een bataljonsgroep bestaat uit
een MARNSBAT en toegesneden combat en combat service support vanuit de ondersteunende
bataljons en de vloot.Bovenstaande ramingen zijn exclusief de eventuele inzet voor vredesoperaties
(zie hiervoor het beleidsartikel Uitvoeren vredesoperaties).In het door het ministerie van Justitie opgestelde Actieplan Terrorismebestrijding
en Veiligheid is een uitbreiding van de Bijzondere Bijstandseenheid van de
Mariniers en de Amfibische capaciteit aangekondigd. De invulling door de Koninklijke
marine bestaat uit de toevoeging aan het Korps Mariniers van een peloton BBE
van 75 militairen, alsmede een structurele verhoging van het activiteitenniveau
met 9 000 mensoefendagen per jaar.Materieel LogistiekDe materieel-logistieke ondersteuning wordt geleverd door het Marinebedrijf
(MB) en het Centrum voor Automatisering van Missiekritieke Systemen (CAMS).
Bij de opgenomen activiteiten zijn de afnemers vermeld. Het is nog niet mogelijk
de activiteiten in deze begroting al uit te splitsen naar de in de tabel opgenomen
afnemers (zie ook de groeiparagraaf). De afnemers binnen de Koninklijke marine
betreffen de operationele eenheden en de Admiraliteit. De afnemers buiten
de Koninklijke marine zijn aangegeven als «EXTERN'. Hieronder worden
onder meer begrepen de Koninklijke landmacht, de Koninklijke luchtmacht en
Navo-partners. De belangrijkste activiteiten worden als volgt gekwantificeerd. Prestatiegegevens Materieel LogistiekMeeteenheidAfnemerRealisatie
2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Meerjaarlijks onderhoudAantalCZMNED233  CZMCARIB   Tussentijds onderhoudAantalCZMNED774  CZMCARIB   ReparatieordersAantalCZMNED10 08110 90010 900  CZMCARIB     CKMARNS     ADMIRALITEIT     EXTERN   Modificatie opdrachtenAantalCZMNED341320300  CZMCARIB     CKMARNS     ADMIRALITEIT     EXTERN   Projecten nieuwbouwAantalADMIRALITEIT655  EXTERN   Projecten afstoting schepenAantalADMIRALITEIT331Het meerjaarlijks onderhoud (MJO) is het onderhoud aan een eenheid van
de vloot dat nodig is om de materiële gereedheid ten minste tot aan de
volgende geplande onderhoudsperiode van die eenheid kostenefficiënt op
peil te houden. Het tussentijds onderhoud (TTO) is een tussen de MJO's vallende
korte reparatieperiode, inclusief dokbeurt, waarbij in principe alleen de
met de directe veiligheid en materiële gereedheid verband houdende werkzaamheden
worden uitgevoerd.Het uitvoeren van noodzakelijke reparatieorders tussen de geplande reparatieperiodes
(MJO/TTO) betreft het incidenteel onderhoud.Met ingang van 2003 wordt het uitvoeren van de modificatie opdrachten,
de projecten nieuwbouw en afstoting van schepen (de engineering) niet meer
in uren maar in aantallen uitgedrukt.OpleidingenHet Koninklijk Instituut voor de Marine (KIM), de Opleidingen Koninklijke
marine (OKM) en het Mariniers Opleidingscentrum (MOC) dragen zorg voor de
initiële opleidingen en bijscholings- en functieopleidingen. Bij de opgenomen
activiteiten zijn de afnemers vermeld. Het is nog niet mogelijk de activiteiten
in deze begroting al uit te splitsen naar de in de tabel opgenomen afnemers
(zie ook de groeiparagraaf). De afnemers buiten de Koninklijke marine zijn
aangegeven als «EXTERN». Hieronder worden onder meer begrepen
de Koninklijke landmacht, de Koninklijke luchtmacht, Navo-partners, andere
overheidsinstanties en in een enkel geval civiele afnemers. De belangrijkste activiteiten worden als volgt gekwantificeerd: Prestatiegegevens OpleidingenMeeteenheidAfnemerRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Initiële opleidingen OKMGeslaagde cursistenCZMNED1 0951 193981Initiële opleidingen MOCGeslaagde cursistenCKMARNS650650650 Initiële opleidingen KIMGeslaagde
cursistenCZMNEDCKMARNS241241247      Bij- en omscholingsopleidingen OKMGeslaagde CZMNED15 06211 58011 580 cursistenCZMCARIB     CKMARNS     OVERIG
INTERN KM     EXTERN   Bij- en omscholingsopleidingen KIMGeslaagde CZMNED202020 cursistenCZMCARIB     CKMARNS     EXTERN   KIM-publicatiesAantalKM-breed694444AdmiraliteitDe Admiraliteit draagt zorg voor de coördinatie en ondersteuning
van de bestuurlijke activiteiten en bestaat uit een beleidsstaf en diverse
uitvoerende diensten. De beleidsstaf ondersteunt de bevelhebber en draagt
zorg voor het uitwerken van het beleid en het opstellen van plandocumenten.
De grotere uitvoerende diensten betreffen:• de ARBO-dienst;• de Audiovisuele Dienst;• het Centrum voor Operationele Data-Analyse;• de Dienst Bedrijfsgezondheidszorg;• de Dienst der Hydrografie;• de Dienst Maritieme Historie, inclusief de marinemusea;• de Publicatievoorziening en reproductie;• de Sociaal Medische Dienst;• het Verbindingscentrum Den Haag.Daarnaast valt onder de Admiraliteit ook het personeel dat is geplaatst
in het buitenland (zoals bij de Navo, de EU, de VN, de OVSE), bij het Koninklijk
Huis en dat revalidatie ondergaat bij de Sociaal Medische Dienst.InvesteringenOnderstaand wordt per onderscheiden begrotingscategorie nader ingegaan
op investeringsprojecten. Hierbij is de informatie welke tot voor kort in
het Materieelprojectenoverzicht werd opgenomen met de financiële
informatie uit de artikelsgewijze toelichting samengevoegd. De projecten die
hier nader worden toegelicht zijn de DMP-projecten die in realisatie zijn
en de DMP-projecten waarover in het begrotingsjaar een behoeftestellingsbrief
naar het Parlement zal worden gezonden.Het beleid is gericht op verbetering van het bestaande materieel, opheffing
van tekortkomingen en vervanging van verouderd materieel door modern hoogwaardig
materieel.Project Fregatten van de Zeven Provinciën-klasse
 DoelstellingInstandhouding van capaciteiten op het vlak van maritieme
commandovoering, maritieme oorlogsvoering en luchtverdediging voor de lange
afstand door het in gebruik nemen van vier Luchtverdedigings- en commandofregatten
(LCF). Projectomvang€ 1 601,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007ActiviteitenBouwBouw en proeftocht
D-briefBouw,
proeftocht en integratie hard- en software1e LCF operationeel  Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)39 40081 46751 763    Uitgaven (x € 1 000)233 133165 836147 755117 20069 01112 74215 977LCF-1 (Hr. Ms. De Zeven Provinciën) is op 26 april 2002 in dienst
gesteld. LCF-2 voert in oktober 2002 de proeftocht uit. LCF-3 bevindt zich
in de afbouwfase, LCF-4 is in aanbouw. In 2003 wordt vervolgd met de hardware/software
integratie en proefnemingen aan boord van LCF-1. De uitvoering van het project
verloopt volgens plan. Er wordt samengewerkt met Duitsland en Canada. Over
de verwervingsvoorbereiding van het deelproject Sirius, een infra rood-systeem
waarmee geleide wapens kunnen worden waargenomen, wordt de Kamer eind 2002
geïnformeerd.Project Aanpassing Mijnenbestrijdingscapaciteit (PAM)
 DoelstellingInstandhouding van de mijnenbestrijdingscapaciteit
door modernisering van de jaagcomponent (sonar/C2-deel) en herintroductie
van de veegcomponent (drone-deel). Projectomvang€ 288,1 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten UitvoeringUitvoeringUitvoering 1e gereedUitvoeringUitvoeringUitvoering, bouw PPM Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)103 60034 07817 638    Uitgaven ( x € 1 000)46615 58133 59226 02725 05427 46818 194De jaagcomponent betreft de modernisering van tien mijnenjagers van de
Alkmaar-klasse. De uitvoering is begonnen. Het project vindt plaats in samenwerking
met België. De veegcomponent betreft de verwerving van mijnenveegdrones.
Ten gevolge van nadere prioriteitstelling vindt de instroom hiervan later
en over een langere periode plaats. Het pre-productiemodel (PPM) komt beschikbaar
in de tweede helft van dit decennium. Na evaluatie volgt seriebouw in de eerste
helft van het volgende decennium.Project Hydrografische Opnemingsvaartuigen (HOV) DoelstellingInstandhouding van een militair hydrografische capaciteit
door vervanging van de twee verouderde Noordzee-opnemers door twee opnemingsvaartuigen
en de afstoting van Hr.Ms. Tydeman. Projectomvang€ 53,0 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten BouwHOV-1 in de vaartHOV-2
in de vaart   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 48 6292 137    Uitgaven (x € 1 000) 19 32927 9375 481   De militaire hydrografische capaciteiten betreffen de ondersteuning van
militaire operaties en de uitvoering van de (civiele) hydrografische taak
op het Nederlands deel van het continentaal plat en in de wateren rond de
Nederlandse Antillen en Aruba. Het project loopt volgens plan.Project Tweede Landing Platform Dock (LPD-2) DoelstellingZekerstellen van het voortzettingsvermogen van LPD-1
alsmede de uitbreiding van de amfibische liftcapaciteit en strategische zeetransportcapaciteit
door de verwerving van een tweede amfibisch transportschip. In het kader van
EVDB wordt het schip voorzien van commandofaciliteiten waarbij wordt gestreefd
naar internationale cofinanciering. Projectomvang€ 202,6 miljoen exclusief € 34,9
miljoen voor commandofaciliteiten ten laste van beleidsartikel 11 «Internationale
samenwerking».  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  BouwBouwBouwProeftochtOperationeelFinanciële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)2 200148 85951 583    Uitgaven (x € 1 000)2 0256 83030 38951 94756 37850 1924 881Het contract met de Koninklijke Schelde Groep (KSG) is op 3 mei 2002 getekend.
Overdracht aan de Koninklijke marine vindt plaats in 2006. Conform de Defensienota
is LPD-2 in 2007 operationeel. Project Vervanging Hr.Ms. Zuiderkruis DoelstellingInstandhouding van de maritiem logistiek capaciteiten
door vervanging van Hr.Ms. Zuiderkruis Projectomvang€ 192,4 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten   B-brief  Aanloop bouw Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000)      4 500Het DMP-A document is in 1995 ingediend. Vanwege een herziening van de
prioriteiten is de vervanging van Hr.Ms. Zuiderkruis tien jaar vertraagd onder
gelijktijdige uitvoering van levensverlengend onderhoud. De DMP-B brief zal
in 2004 aan de Kamer worden aangeboden.Project NH-90 DoelstellingInstandhouding van de algemene maritiem-militaire
capaciteiten alsmede capaciteiten op het vlak van tactisch maritiem luchttransport
en opsporing en redding door de vervanging van de Lynx-helikopter door 20
NH-90 helikopters. De combinatie van 14 full mission capable en 6 provisions for helikopters levert
een doelmatige en doeltreffende mix ten behoeve van het takenpakket. Projectomvang€ 843,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten    Deelname multinationale OPEVALAflevering 1e NH90Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)26 7001 2951 087    Uitgaven (x € 1 000)18 24115 26611 65216 47544 24170 819128 046De Koninklijke marine zal deelnemen aan de multinationale operationele
evaluatie (OPEVAL) door de levering van schepen en vliegtuigen voor de uitvoering
van de evaluatie en het wetenschappelijk onderzoek. Naar verwachting zullen
alle NH-90 helikopters in 2012 zijn afgeleverd. Het project NH-90 is een multinationaal
project waaraan inmiddels acht landen deelnemen. Project CUP-Orion DoelstellingInstandhouding van de algemene maritiem-militaire
capaciteiten alsmede capaciteiten op het gebied van surveillance boven land
en opsporing en redding door de modernisering van tien Orions naar eenzelfde,
op oppervlakte surveillance gerichte basisconfiguratie en de multifunctionele
uitrusting van zeven van de tien Orions. Projectomvang€ 202,3 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten In uitvoeringIn uitvoering, 1e gereedIn uitvoeringIn uitvoeringLaatste gereed Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)3 3005 0522 073    Uitgaven (x € 1 000)12 79110 86726 40637 62245 43736 99123 028Het testprogramma van het eerste vliegtuig is gereed. In het tweede kwartaal
van dit jaar beginnen de overige vliegtuigen aan de modernisering. In het
project wordt samengewerkt met de Verenigde Staten.Theatre Ballistic Missile Defence (TBMD) DoelstellingVerwerving van een «lower tier» maritieme
TBMD-capaciteit. Daartoe vindt momenteel de «Concept Validation Phase
(CVP)» plaats. De uitkomst dient als basis voor besluitvorming over
implementatie aan boord van het LCF. Projectomvang€ 148,6 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  CVP afgerond    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)5001 000     Uitgaven (x € 1 000)2 7482 6801 048    De Koninklijke marine gaat voor de verwerving van een «lower tier»
capaciteit voor de onderschepping vanaf zee van tactische ballistische raketten
uit van de ontwikkeling van het «Standard Missile 2 Block IV A»
in het kader van het Amerikaanse «Navy Area Missile Programme».
Eind 2001 hebben de VS dit programma echter beëindigd. Op dit ogenblik
voeren zij proefnemingen uit om te bepalen of – en zo ja, in hoeverre –
de beoogde TBMD-capaciteit met enkele aanpassingen alsnog kan worden gerealiseerd.
De VS hebben toegezegd Nederland van de resultaten op de hoogte te stellen.
Politieke besluiten over de verwerving van een TBMD-capaciteit voor de LCF-fregatten
van de Koninklijke marine zijn pas aan de orde na de voltooiing van de «Concept
Validation Phase» in 2003. Vervanging Verbindingsapparatuur Mariniers (NIMCIS) DoelstellingVerbetering van de capaciteiten op het vlak van informatieuitwisseling
en «situational awareness» van de operationele marinierseenheden
door de vervanging van communicatie- en data apparatuur. Projectomvang€ 86,0 miljoen. Dit is inclusief aanschaf
ten behoeve van het 3e MARNSBAT (€ 12,3 miljoen).   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-ABC-BriefEerste afleveringen   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000)   7 0529 9139 40219 156Dit project omvat de introductie van VHF- en HF-communicatieappratuur
met daarbij een beperkte capaciteit tot informatie-uitwisseling. Dat laatste
betreft met name de verwerking van digitale kaarten en de geautomatiseerde
positiebepaling. Naar verwachting zullen in 2004 de eerste systemen in gebruik
worden genomen bij eenheden van de mariniers. Het project houdt rekening met
de interoperabiliteit met andere eenheden, waaronder de UK/NL Landing Force.Project Marinierskazerne Buitenveld DoelstellingVoorzien in infrastructuur ten behoeve van het paraatstellen
van 3 MARNSBAT, teneinde het voortzettingsvermogen van een mariniersbataljon
voor vredesoperaties te waarborgen. Projectomvang€ 30,8 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-ABCUitvoeringParaat   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)60013 33814 595    Uitgaven (x € 1 000)5007 13810 39510 8151 472525 3 MARNSBAT wordt op 10 december 2004 volledig paraat gesteld. Daartoe
wordt het terrein Buitenveld te Den Helder ingericht als kazerne en wordt
materieel verworven. De inrichting van de kazerne verloopt volgens plan. Project Satellietcommunicatie voor militair gebruik (MILSATCOM)
 DoelstellingDe verbetering van command and
control en informatieverwerking door introductie van lange-afstand
verbindingsapparatuur op basis van satellietcommunicatie. Projectomvang€ 242,1 miljoen. Hiervan is € 179,1
miljoen ondergebracht in de begroting van de KM   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten   D2-brief   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)3 00058 2173 824    Uitgaven (x € 1 000)1 62613 55722 02416 9156 8519 06715 321Het project bestaat uit twee delen. Het korte termijn deel omvat een anker-
of grondstation en bijbehorende mobiele tactische terminals voor de Koninklijke
landmacht en Koninklijke luchtmacht. Het contract is getekend op 8 mei 2002.
Het bouwkundig deel van het grondstation (Lauwersmeer) is opgeleverd. De ingebruikname
is voorzien vanaf oktober 2003 en is naar verwachting gereed in maart 2004.
Het lange-termijndeel voegt een satellietcapaciteit in de EHF-band toe door
het gebruik van het Amerikaanse Advanced EHF-systeem. Dit omvat tevens de
plaatsing van een AEHF-terminal op het grondstation, scheepsterminals en tactische
terminals voor de Koninklijke marine, land- en luchtmacht. Als gevolg van
vertraging in het AEHF-programma wordt de beschikbaarheid van satellietcapaciteit
voor Nederland nu voorzien in 2009. Hierover vindt nog nader overleg plaats
met de Verenigde Staten.Overige investeringenNaast bovengenoemde investeringen zijn er kleine investeringen en investeringen
in munitie en projecten zoals infrastructuur die naar hun aard niet op een
van de artikelonderdelen van groot materieel kunnen worden ondergebracht.
Op het artikelonderdeel munitie zijn daarbij de uitgaven geraamd voor de aanschaf
van kapitale munitie. Tevens is daar ondergebracht de aanschaf van conventionele
munitie voor kanons en klein kaliber wapens voor zover dit geldt als aanvulling
van de oorlogsvoorraden. Voorts is de opbouw van voorraden nieuwe typen conventionele
munitie, zoals voor het LCF, hiervan een onderdeel. Als basis voor de raming
van kapitale munitie wordt de «NATO Maritime Stockpile Policy Guidance»
gehanteerd. Hierin zijn normen voor de Koninklijke marine vastgesteld, uitgaande
van de sterkte en samenstelling van de vloot.Naar aanleiding van de motie-Van 't Riet c.s. (26 900 nr. 12) bestudeert
Defensie de vervanging van de L-fregatten nader. De operationele behoeftestelling
wordt in 2003 aan de Kamer aangeboden. Vóór 2008 is geen beslag
op de begroting voor dit project voorzien. SubsidiesDe Koninklijke marine verleent subsidies aan instanties die activiteiten
uitvoeren die het belang van de Zeemacht dienen. Het betreft de Koninklijke
marine Jacht Club (€ 0,053 miljoen), de Marine Watersportvereniging
(€ 0,032 miljoen), de Koninklijke Vereniging Marine Officieren (€ 0,034
miljoen), het Zeekadettenkorps (€ 0,007 miljoen) en de Stichting
Militaire Tehuizen Overzee (€ 0,023 miljoen). In totaal wordt in
2003 voor een bedrag van € 0,149 miljoen aan subsidies verleend.
Deze vermelding vormt voor de onder dit artikel opgenomen subsidieverleningen
de wettelijke grondslag als bedoeld in artikel 4.23, derde lid, onder c van
de Algemene Wet Bestuursrecht.OntvangstenDe ontvangstenbegroting van de Koninklijke marine beslaat in 2003 € 115,9
miljoen. Deze ontvangsten hebben onder andere betrekking op:• aan personele uitgaven gerelateerde ontvangsten voor onder andere
voeding, huisvesting, onderwijskosten van gezinsleden in het buitenland en
geneeskundige declaraties;• teruggevorderde BTW (de grootste post);• ontvangsten voor werkzaamheden en dienstverlening door het Marinebedrijf;• terugontvangsten op Foreign Military Sales-programma's;• verrekeningen met Navo-partners;• verrekening van (mede)gebruik van de vliegkampen Valkenburg en
De Kooy.Indien de ontvangsten het gevolg zijn van het in rekening brengen van
gemaakte kosten voor het verlenen van diensten of goederen aan andere beleidsterreinen
of Defensie baten-lastendiensten worden additionele uitgaven gehanteerd.Indien ontvangsten het gevolg zijn van het in rekening brengen van gemaakte
kosten voor het verlenen van diensten en goederen aan andere ministeries of
derden worden respectievelijk integrale kosten en marktconforme prijzen gehanteerd.BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit van dit beleidsartikel wordt in onderstaande tabel
opgenomen en vervolgens in de begrotingsgrafiek weergegeven. Bedragen x € 1 000Omschrijving 2003 2004 2005 2006 2007Totaal geraamde kasuitgaven 1 436 443 1 411 812 1 383 707 1 337 547 1 369 743Waarvan apparaatsuitgaven 207 285 204 127 203 506 206 554 203 053Dus programma-uitgaven (incl. investeringen) 1 229 159 1 207 685 1 180 201 1 130 993 1 166 690Waarvan juridisch verplicht71%870 06965%782 75159%696 83760%682 00655%638 484Waarvan complementair noodzakelijk27%330 97330%357 80333%387 96330%334 47035%402 790Resterende plannen2%28 1176%67 1318%95 40010%114 51711%125 416Totaal100%1 229 159100%1 207 685100%1 180 201100%1 130 993100%1 166 690BudgetflexibiliteitVeronderstellingenDe volgende veronderstellingen liggen ten grondslag aan het beoogde beleid
en de context waarin dit moet worden uitgevoerd.De realisatie van de operationele doelstellingen in de begroting is afhankelijk
van een adequate personele vulling van de organisatie. Daarom moeten werving
en uitstroom zich volgens plan ontwikkelen. De achterblijvende werving van
operationeel en technisch personeel en de mate van uitstroom in het recente
verleden hebben aangetoond, dat voor het zekerstellen van de (operationele)
prestaties grote inspanningen vereist zijn.Voorts is de volledige uitvoering van het beleid mede afhankelijk van
een stabiele verhouding tussen de euro en de dollar.Groeiparagraaf VBTBDe prestatiegegevens van het Mariniers Opleidingscentrum worden in de
ontwerpbegroting 2004 nog verder uitgebreid met de bij- en omscholingsopleidingen.
Voor het Centrum voor Automatisering van Missiekritieke Systemen worden in
de ontwerpbegroting 2004 eveneens prestatiegegevens geïntroduceerd zodat
aangesloten kan worden bij de overige ondersteunende eenheden. Bovendien bestaat
voor de ontwerpbegroting 2004 het voornemen om de prestatiegegevens van de
ondersteunende eenheden nader te specificeren over de afnemers. Beleidsartikel 02 Koninklijke landmachtAlgemene beleidsdoelstellingDe Koninklijke landmacht levert met landstrijdkrachten een bijdrage aan
de hoofddoelstellingen van de krijgsmacht. Uitgangspunt is dat de algemene
verdedigingstaak moet kunnen worden uitgevoerd. Tevens levert de Koninklijke
landmacht een bijdrage aan het halen van het Nederlandse ambitieniveau. Hiervoor
dient een scala aan taken te kunnen worden uitgevoerd in verschillende scenario's
in zowel Navo- als EU-verband. Belangrijke kenmerken van het hiervoor benodigde
optreden zijn veelzijdige inzetbaarheid binnen het gehele geweldsspectrum,
modulaire inpasbaarheid in multinationale verbanden en een expeditionaire
oriëntatie, zodat inzet over grote afstanden en snelle ontplooiing mogelijk
zijn. De Koninklijke landmacht levert de gevechtskracht voor het fysiek bezetten
en beheersen van gebieden, waarbij gebruik wordt gemaakt van middelen waarvan
een belangrijke afschrikwekkende werking uitgaat en die worden gebruikt om
eigen en bondgenootschappelijke troepen te beschermen en zo nodig tegenstanders
uit te schakelen. Ze is in staat een verscheidenheid aan middelen in te zetten
om de tactische mobiliteit te verschaffen die een strijdmacht nodig heeft
om, ook op grote afstand van Nederland, de gebeurtenissen te beïnvloeden
(preventief) en te kunnen reageren op onvoorziene negatieve ontwikkelingen
(reactief). Met de beschikbare capaciteiten kan de Koninklijke landmacht ook
civiele overheden ondersteunen bij de handhaving van de rechtsorde en veiligheid.Nader geoperationaliseerde doelstellingenDe geoperationaliseerde doelstellingen van de Koninklijke landmacht worden
weergegeven in de onderstaande doelstellingenmatrix. Hierin is aangegeven
hoeveel eenheden (kwantiteit) binnen welke termijn (reactietijd) beschikbaar
dienen te zijn voor inzet ten behoeve van de drie hoofddoelstellingen van
Defensie. Uitgangspunt daarbij is dat de eenheden binnen de aangeven gereedheidstermijn
voor het gehele geweldsspectrum inzetbaar zijn (kwaliteit). De indeling van
de gereedheidstermijnen sluiten aan bij de Navo-indeling in High Readiness
Forces (HRF), Forces of Lower Readiness (FLR) en Long Term Build-up Forces
(LTBF). De eerstvolgende evaluatie naar de doelstellingen van dit beleidsartikel
vindt plaats in 2006.    HRFFLRLTBFType eenheidInzetbaarheidTotaalDirectKorte termijnLange termijnReserveHRF(L)HQStaf11    Staff Support batallion11    CIS batallion11    Special operations Staf11    Commandotroepencompagnie33   Air Manoeuvre Brigade1Staf en Stafcompagnie11    Infanteriebataljon Luchtmobiel33    Mortiercompagnie Luchtmobiel11    Geniecompagnie Luchtmobiel11    Luchtverdedigingscompagnie
Luchtmobiel11   1 DivisieStaf1   1 Gemechaniseerde brigade2Staf en Stafcompagnie3111 (13, 41 en 43 Mechbrig)Pantserinfanteriebataljon61113 Tankbataljon3111  Brigade verkenningseskadron3111  Afdeling veldartillerie3111  Pantserluchtdoelartilleriebatterij3111  Pantsergeniecompagnie3111 Divisie GevechtssteunStaf11   CommandoISTAR bataljon Staf11    ISTARmodule3312   Pantsergeniebataljon4 Staf31  2 Pantsergeniecompagnie461  5 Geniebataljon4 Staf11    Constructiecompagnie4321   Brugcompagnie21  1 NBC-compagnie511    Afdeling luchtdoelartillerie Staf11    Luchtdoelartilleriebatterij31  2 Pantserluchtdoelartilleriebatterij2   2 Divisie veldartilleriegroep Staf1   1 Afdeling veldartillerie3   3 MLRS-batterij21  1 Verbindingsbataljon21+1/3e1/3e1/3e Divisie LogistiekStaf611   CommandoBevoorradings- en Transportbataljon722/3e2/3e2/3e  Materieeldienstcompagnie3111  Geneeskundigbataljon821/3e1/3e1/3e1National support command 11   Nationale Reserve Bataljon9 55   NL-deel CIMIC Group North 12/3e1/3eNL CIMIC Support Unit111 De logistieke eenheden binnen de brigade zijn in het schema
niet opgenomen. Hun gereedheid is gerelateerd aan de te ondersteunen eenheden.2 Bij inzet van een gemechaniseerde brigade als Peace Enforcing
(PE) brigade wordt deze aangevuld door de eenheden van de andere brigade.3 Intelligence surveillance target acquisition and reconaissance
(Istar)module: deze modulair opgebouwde eenheid bestaat uit Verkennings-,
Remotely Piloted Vehicle (RPV)-, Elektronische Oorlogsvoerings- (EOV), Militaire
Inlichtingen (MI)- en Artillerie ondersteuningsmiddelen.4 Bij inzet als onderdeel van een samengesteld noodhulpbataljon
geldt de gereedheidstermijn van 10 dagen. Personeel ten behoeve van noodhulpverkenningsteam
heeft een gereedheidstermijn van 24 uur. 5 Drie parate NBC-pelotons zijn ingedeeld bij de constructiecompagnieën.
Één peloton heeft een gereedheidstermijn van 10 dagen.6 Stafelement ten behoeve van Support Command 11 Air Manoeuvre
Brigade.7 De parate eenheden van beide Bevoorradings- en Transportbataljons
kennen gezamenlijk een interne driedeling. Hiermee is (samen met de brigadebevoorradingscompagnie)
de ondersteuning (National Support Element) ten behoeve van maximaal 3 bataljons
over 2 assen mogelijk.8 Het parate deel van 400 Geneeskundigbataljon kent een interne
driedeling. Hiermee is (samen met de brigadegeneeskundigecompagnie) de ondersteuning
ten behoeve van maximaal 3 bataljons over 2 assen mogelijk.9 Natresbataljons direct inzetbaar voor nationale taken.VeranderdoelstellingenOnderstaand worden de veranderdoelstellingen van de Koninklijke landmacht
toegelicht, voor zover deze geen materieelprojecten betreffen. Materieelprojecten
worden toegelicht in de paragraaf investeringen.HRF(L)HQSinds eind 2000 werkt de legerkorpsstaf zich op tot een snel inzetbaar
binationaal hoofdkwartier, het «High Readiness Force (Land) HeadQuarters»
(HRF(L)HQ). De HRF-status van de legerkorpsstaf zal in 2002 een feit zijn.
Ter ondersteuning van de staf worden een «Communication and Information
System» (CIS)-bataljon en een «Combat Service Support» (CSS)-bataljon
opgericht.Operationele Gereedheidsstatus (OGS) 11 Air Manoeuvre
Brigade in 2003De 11 Luchtmobiele brigade gaat samen met de Tactische Helikopter Groep
van de Koninklijke luchtmacht op in één inzetbare eenheid, de
11 Air Manoeuvre Brigade. Deze geïntegreerde eenheid bereikt ultimo 2003
haar operationele gereedheid. Bij de 11 Luchtmobiele brigade worden de komende
jaren enige organisatiewijzigingen doorgevoerd. Deze organisatieaanpassing
is mede het gevolg van de transformatie van de luchtmobiele doctrine tot een
«Air Manoeuvre» doctrine. Hierover vindt internationale (doctrinaire)
afstemming plaats met het Verenigd Koninkrijk.Versterken van de gevechtskracht en het expeditionaire
vermogenDe drie gemechaniseerde brigades van 1 Divisie «7 December»
zijn de eenheden die in de meeste gevallen de bataljons leveren voor vredesoperaties.
Om het voortzettingsvermogen te vergroten wordt de parate capaciteit van deze
brigades versterkt door per brigade het gedeeltelijk parate pantserinfanteriebataljon
geheel paraat te stellen. De laatste compagnieën worden uiterlijk in
2004 paraat gesteld. Het parate pantserinfanteriebataljon zal dan bestaan
uit vier parate compagnieën. De Remotely Piloted Vehicle-batterij is
als onderdeel van het Intelligence Surveillance Target Acquisition and Reconnaissance
(ISTAR)-bataljon per 1 januari 2002 operationeel gesteld. De eenheid werkt
zich nu op tot het voor operationele inzet gewenste niveau van geoefendheid.
Naar verwachting kan een deel van de eenheid vanaf medio 2003 worden ingezet.Optimaliseren platform Peace Enforcement brigadeVoor inzet in het hoge deel van het geweldsspectrum dient aan een hoge
trainingsstandaard voor gevechtsoperaties te worden voldaan. De invulling
en oefening van de brigades voor de zwaardere taken als «Joint Peace
Enforcement» platform (PE-brigade) zullen in de planperiode meer aandacht
krijgen. Het huidige accentmodel, waarin de drie brigades een half jaar de
tijd hebben voor recuperatie, een half jaar voor opleiding en training en
vervolgens een half jaar inzetbaar zijn, wordt daarom herzien. In het verbeterde
accentmodel krijgen de brigades meer tijd om te oefenen en trainen,
maar zijn vervolgens ook langer beschikbaar voor uitzending; één
jaar en niet slechts een half jaar zoals in het huidige model.Joint Air Defence School (JADS)Op de luchtmachtbasis De Peel worden de grondgebonden luchtverdedigingseenheden
(GLVD) van de Koninklijke landmacht en de Koninklijke luchtmacht gestationeerd
om samen te werken binnen JADS en JADCentre. Dit leidt tot de gewenste verdieping
van de operationele samenwerking binnen de Nederlandse GLVD en geeft op termijn
mogelijkheden tot internationalisering. Daarnaast zijn er dringende redenen
om de huidige locatie van de GLVD van de Koninklijke landmacht (de Prins Mauritskazerne
te Ede) te verlaten. Daarbij gaat het vooral om de staat van de infrastructuur
en de planologische ontwikkelingen in de directe omgeving. De verhuizing van
de GLVD van de Koninklijke landmacht naar De Peel vindt plaats in 2004 en
2005.Stroomlijning van de bedrijfsvoering en stavenDe Koninklijke landmacht heeft een onderzoek gestart naar een «stroomlijning
van de bedrijfsvoering en staven» (SBSKL). Dit onderzoek wordt uitgevoerd
in het kader van een verbetering van de «teeth» (meer groen op
de grond) ten opzichte van de «tail» en een meer op het operationeel
optreden afgestemde bedrijfsvoering («work as you fight»). Met
uitzondering van het Nederlandse aandeel in de staf van het HRF(L)HQ zullen
alle operationele eenheden en operationele staven van de Koninklijke landmacht
in één Operationeel Commando worden opgenomen. De staf van de
1 Divisie zal om deze reden worden omgevormd. Verder zal éénhoofdige
verantwoordelijkheid voor de personele keten en de materieellogistieke keten
in respectievelijk een Personeelscommando en een Materieellogistiek Commando
worden ingevoerd.Overzicht budgettaire gevolgen van beleidDe financiële middelen die de Koninklijke landmacht ter beschikking
staan voor het realiseren van haar doelstellingen en activiteiten zijn opgenomen
in de volgende tabellen. Omdat de 1 Divisie «7 December» de bedrijfvoeringstaken
van het 1(GE/NL)Corps heeft overgenomen, is in de tabel budgettaire gevolgen
1(GE/NL)Corps vervangen door 1 Divisie «7 December». Budgettaire gevolgen beleid
beleidsartikel 02 (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen (x € 1000)3 134 5892 716 9182 230 3792 032 5842 194 5701 969 3272 708 286Uitgaven       Programma-uitgaven       1 Divisie «7 December»547 312566 587574 130581 590595 319615 561636 461Nationaal Commando, exclusief Civiele Taken619 284630 928631 655638 097626 794618 315603 815Opleidings- en trainingscommando KL214 055229 741236 031237 408239 017238 993241 934Subsidies en bijdragen878913949932932932931Investeringen438 609351 736388 260382 371323 851351 918329 975Totaal programma-uitgaven1 820 1381 779 9051 831 0251 840 3991 785 9131 825 7191 813 116Apparaatsuitgaven       Landmachtstaf107 464144 251111 136108 114107 851104 414104 340Overige Eenheden BLS287 494296 477251 483253 308248 309256 293255 292Wachtgelden en inactiviteitswedden48 96942 78435 52136 24434 16633 26733 616Totaal Apparaatsuitgaven443 927483 512398 140397 666390 326393 974393 248Totaal Uitgaven2 264 0652 263 4172 229 1652 238 0652 176 2392 219 6932 206 364Ontvangsten82 46267 36659 49359 51659 51659 51659 516ActiviteitenDe Koninklijke landmacht hanteert voor het realiseren van bovenstaande
doelstellingen de volgende organisatiestructuur:1 Divisie «7 December»In verband met de vorming van de HRF(L)HQ heeft de 1 Divisie «7
December» de taken in het kader van de vredesbedrijfsvoering van het
1 (GE/NL) Corps overgenomen. De 1 Divisie is daarmee nu de belangrijkste leverancier
binnen de Koninklijke landmacht van operationeel gerede eenheden. De 1 Divisie
bestaat uit de Divisiestaf, het Nederlandse deel van het HRF(L)HQ, de Luchtmobiele
brigade, drie gemechaniseerde brigades, het Divisie Gevechtssteun Commando
en het Divisie Logistiek Commando.Opleiden en trainen zijn de kernactiviteiten die leiden tot het tijdig
beschikbaar hebben van operationeel gerede eenheden. Daarnaast wordt 1 Divisie
ook belast met het uitvoeren van steunverlenende activiteiten. Binnen deze
opleidings- en trainingsactiviteiten is het oefenen één van
de belangrijkste pijlers waarop de operationele gereedheid wordt gebouwd. Dit wordt als volgt gekwantificeerd: Prestatiegegevens 1 Div. 7 December (mensoefendagen)OefeningRealisatie 20013Vermoedelijke uitkomst 20023Raming 2003 11Lumbl BrigBrigade oefening (VI) Voorbereiden
OGS1  22 500  Brigade oefening (VI) OGS1  76 000 13 MechbrigBataljonsoefening (V) Eindoefening SFOR 14  18 000  Field Training Exercise (FTX)  5 000 41 MechbrigBataljonsoefening (V) Eindoefening SFOR 15  8 280  Diverse oefeningen (V)  24 440 43 MechbrigBataljonsoefening (V) CMTC2 (of gelijkwaardig)  27 760 Divisie Logistiek CommandoBrigade oefening (IV)     OGS1 11 Lumbl Brig  14 250 Divisie Gevechtssteun
CommandoDiverse
oefeningen (V)  39 100Overige oefeningenSOB Oefeningen (I-IV)4  86 400  Oefening
Vogelsang (I-IV)  43 200  Overig (I-IV)  268 070Totaal 560 000580 000633 0001 Operationele Gereedheidsstatus2 Combat Manoeuvre Training Center3 Voor de jaren 2001 en 2002 is de verdeling over de oefeningen
niet beschikbaar4 Schietoefening BergenDe Koninklijke landmacht onderkent in haar opleidings- en trainingstraject
verschillende niveaus van oefeningen. Op laagste niveau (niveau I) wordt de
individuele militair getraind. Daarboven worden de groeps- (niveau II), pelotons-
(niveau III) en compagnieoefeningen (niveau IV) onderscheiden. Omdat bataljons
voor vredesoperaties kunnen worden ingezet en brigades het platform voor peace-enforcing
vormen zijn de oefeningen van deze eenheden (respectievelijk niveau V en VI)
separaat in de tabel opgenomen. Tijdens het oefenen op een bepaald niveau
worden ook de oefendoelen van lagere niveaus getraind.Nationaal Commando (NATCO)Het ondersteunende NATCO bestaat in 2003 uit een ressortstaf, vijf Regionaal
Militaire Commando's, het Netherlands Armed Forces Support Agency Germany,
het Landelijk Bevoorradingsbedrijf KL, het Hogere Onderhoudsbedrijf KL en
het Explosieven Opruimingscommando KL (EOCKL). Wegens het grotendeels civiele
karakter van het EOCKL is deze eenheid geraamd onder het beleidsartikel Civiele
Taken.De volgende activiteiten worden onderscheiden:• operationele diensten: hieronder vallen alle steunverleningen;• logistieke diensten: het uitvoeren van hoger onderhoud, bevoorrading,
beheer en opleg;• facilitaire diensten: dit zijn diensten op het gebied van infrastructuur
en milieu, klein onderhoud, integrale veiligheidszorg, geleverde
voedings- en kantinediensten, ontwikkeling en ontspanning, taken voor de in
Duitsland gelegerde eenheden;• specifieke diensten: dit betreft de gedetineerdenzorg, reproductiewerkzaamheden,
functioneel beheer van Koninklijke landmacht-brede IT-systemen. Prestatiegegevens NATCO (in mensuren)Realisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003 Operationele diensten100 000107 500107 500 Logistieke diensten1 436 5001 269 5001 252 600Onderhoud536 500516 000508 300Bevoorrading900 000753 500744 300Facilitaire diensten4 338 7004 614 0004 538 000Specifieke diensten145 000487 400474 600InkopenInkoopwaarde(x € 1 000) Onderhoud9 668 Klasse I Voeding30 521 Klasse II/IV PGU32 869 Klasse II/IV Overig70 785 Klasse III Brandstof20 191 Klasse V Munitie29 582 Facilitaire diensten83 968 Totale inkoopwaarde277 584Opleidings- en TrainingsCommando (OTCKL)In de periode tot 2006 wordt het COKL omgevormd tot het OTCKL, waarmee
de kennis van training en opleiding wordt geconcentreerd en flexibeler en
effectiever aan 1 Divisie kan worden aangeboden.Het OTCKL bestaat uit een staf, acht opleidingscentra (Manoeuvre, Vuursteun,
Genie, Ede, Logistiek, Rijden, Initiële Opleidingen en de Koninklijke
Militaire School) en twee bijzondere organisatie-eenheden: de Begeleidingsorganisatie
Civiel Onderwijs en de Lichamelijke Oefening en Sportorganisatie. De Begeleidingsorganisatie
Civiel Onderwijs ondersteunt BBT'ers bij het zoeken naar en volgen van civiele
opleidingen. Prestatiegegevens OTCKLMeet-eenheidAfnemerRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Initiële opleidingOpleidings-plaatsenTotaal8 125   Opgeleide1 Divisie 3 0473 015 leerlingenOverig  336  Totaal  3 351VervolgopleidingenOpleidings-1 Divisie  22 613 plaatsenOverig  16 714  Totaal34 59035 80039 327TrainingsondersteuningMensuren1 Divisie  119 717  Overig  0  Totaal148 000147 840119 717LO/SportMensuren1 Divisie  107 498  Overig  99 000  Totaal187 642211 920206 498KennisproductieMensuren1 Divisie  0  Overig  179 278  Totaal118 000147 520179 278SteunverleningMensuren1 Divisie  6 078  Overig  54 698  Totaal39 53630 24060 776Maatschappelijke meerwaarde Aantal afgerondTotaal1 627  opleidingenAantal in 1 Divisie  5 550  opleidingOverig  700  Totaal 6 2006 200Overige Eenheden BLSDe Overige Eenheden BLS ondersteunen de Landmachtstaf en de overige ressorts
bij het uitvoeren van de hun opgedragen taken. Hieronder vallen de Directie
Personeel en Organisatie, de Directie Materieel, de Koninklijke Militaire
Academie en de Topografische Dienst Nederland (TDN). De TDN voorziet de Koninklijke
landmacht van geografische informatie in de vorm van bestanden, kaartseries
en afgeleide producten. Voorzien wordt dat deze dienst wordt overgedragen
aan het Kadaster.LandmachtstafDe Landmachtstaf ondersteunt de bevelhebber bij de sturing van de Koninklijke
landmacht. De Landmachtstaf zorgt voor het uitwerken van het beleid, het opstellen
van plandocumenten en de informatie-uitwisseling met de Centrale organisatie.
Tot slot verzorgt de Landmachtstaf de beleidsmatige voorbereiding, de coördinatie
en de evaluatie van alle uitzendingen en treedt zij op als aanspreekpunt en
coördinator van contacten met de Defensiestaf en met instanties buiten
de Koninklijke landmacht.InvesteringenOnderstaand wordt per onderscheiden begrotingscategorie nader ingegaan
op investeringsprojecten. Hierbij is de informatie welke tot voor kort in
het Materieelprojectenoverzicht werd opgenomen met de financiële
informatie uit de artikelsgewijze toelichting samengevoegd. De projecten die
hier nader worden toegelicht zijn de DMP-projecten die in realisatie zijn
en de DMP-projecten waarover in het begrotingsjaar een behoeftestellingsbrief
naar het Parlement zal worden gezonden.Het beleid is gericht op verbetering van het bestaande materieel, opheffing
van tekortkomingen en vervanging van verouderd materieel door modern hoogwaardig
materieel.AutomatiseringProject Tracking en Tracing DoelstellingActief volgen van goederenstromen Projectomvang€ 17,22 miljoen
(waarvan € 8,62 miljoen EVDB )   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Contract    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 2008 400    Uitgaven (x € 1 000) 2006003 9002 2001 700 Dit project voorziet in de verwerving van een «tracking en tracing»
systeem voor het volgen van de goederenstromen tijdens expeditionair optreden
in crisisbeheersingsoperaties tot en met het niveau van inzet van een «Peace
Enforcing» brigade. In 2005 dient Defensie te beschikken over een gestandaardiseerd
en werkend systeem dat in staat is afzonderlijke zendingen door de gehele
logistieke keten te volgen. Het vormt daarmee het eerste element van een Navo
«tracking en tracing»-systeem dat aansluit bij internationaal
ingevoerde civiele standaarden.LogistiekProject Wissellaadsystemen 165kN DoelstellingVergroting van de logistieke mobiliteit Projectomvang€ 270 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  DMP-D    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000)1 3001 750  15 00025 00040 000Dit project omvat de verwerving van vrachtauto's, containers, flatracks,
aanhangwagens en overslagmiddelen voor de parate eenheden. Het militaire voertuig
dat zowel containers als flatracks met lading kan laden, vervoeren en lossen,
wordt het basisvoertuig voor de fysieke distributie. De Koninklijke landmacht
zal het project in single service management uitvoeren voor de andere krijgsmachtdelen.
Als gevolg van prioriteitstelling binnen de projecten van de Koninklijke landmacht
is de planning van de instroming van de wissellaadsystemen aangepast. Dit
project zal een bijdrage leveren aan de Europese tekortkoming op dit gebiedProject Vervanging Trekkeropleggercombinatie (Tropco's)
400kN en 650kN DoelstellingVervoeren van rupsvoertuigen met ingang van 2004 Projectomvang€ 56,1 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Contract Einde levering  Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)  55 900    Uitgaven (x € 1 000)  9 10023 20023 800  Dit project voorziet in de verwerving van twee typen trekkeropleggercombinaties
ter vervanging van de huidige generatie technisch verouderde voertuigen. De
lichte versie van 400kN is geschikt voor het vervoer van onder andere het
toekomstige infanterievoertuig en andere uitrustingsstukken, zoals brugdelen.
De zware versie van 650kN is geschikt voor het vervoer van de (gemodificeerde)
gevechtstank Leopard 2A6 en afgeleide versies en voor de nieuwe gemechaniseerde
vuurmond, de PzH 2000. Instroming is voorzien vanaf 2004.Commandovoering, verbindingen en gevechtsinlichtingenProgramma TITAAN (Theater Independent Tactical Army and
Airforce Network) DoelstellingVerbeteren van de C3I-ondersteuning op de niveaus
legerkorps, divisie, brigade en bataljon Projectomvang€ 128,7 miljoen (waarvan € 11,5
miljoen voor Klu-behoefte en € 24,1 miljoen EVDB)  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)40038 65031 700    Uitgaven (x € 1 000) 5 91022 10031 55014 8059 5602 200Het huidige communicatiesysteem van de Koninklijke landmacht, Zodiac,
is onvoldoende geschikt voor datacommunicatie en is niet in staat operaties
over grote afstanden en eventueel in bergachtig gebied te ondersteunen. Hierdoor
kan Zodiac niet worden ingezet tijdens crisisbeheersingsoperaties. De Koninklijke
landmacht voorziet uitgezonden eenheden op ad-hoc basis van aanvullende verbindingsmiddelen.
De Koninklijke landmacht heeft, evenals de Koninklijke luchtmacht, ten gevolge
van de veranderende operationele dimensies behoefte aan mobiele C2-ondersteuningssystemen.
Met Titaan wordt in deze behoefte voorzien. Binnen het programma worden communicatiemiddelen,
beveiligingsmodules, interfaces, etc. verworven. Ook worden onder dit programma
nieuwe straalzenders verworven.Project Battlefield Management System (BMS) DoelstellingOndersteuning van Command en Control op het niveau
van bataljon en lager. Projectomvang€ 30,7 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-B DMP-C   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 4 000     Uitgaven (x € 1 000)1 8001 6204 130    Het BMS is een systeem voor de ondersteuning van Command en Control (C2)
op het niveau van het bataljon en lager. De Koninklijke landmacht zal het
BMS als eerste implementeren bij 13 Mechbrig. Afhankelijk van de resultaten
hiervan wordt het BMS daarna beperkt ingevoerd bij operationele eenheden.
Als gevolg van prioriteitstelling is de volledige invoering van het systeem
vertraagd.LuchtverdedigingFuture Ground Based Air Defence system (FGBAD) 1e fase DoelstellingVerbeteren van de informatievoorziening in de grond-luchtverdediging Projectomvang€ 52,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP B/CDMP-D    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)  48 100    Uitgaven (x € 1 000) 60012 70035 400   Het project Future Ground Based Air Defence system (voorheen genoemd NESRADS)
bestaat uit twee delen, BMC4I (Battlefield Management Command, Control, Communication,
Computerisation en Intelligence) en SHORAD (Short Range Air Defence), de zogenaamde
«shooters». Door invoering van BMC4I wordt het mogelijk de luchtverdedigingssystemen
van zowel de Koninklijke marine, de Koninklijke landmacht als de Koninklijke
luchtmacht en andere Navo- en EU-partners aan elkaar te koppelen (plug and
fight). Het project wordt gefaseerd uitgevoerd. De eerste twee fasen omvatten
de verwerving van het deel van de BMC4I-middelen dat noodzakelijk is voor
joint samenwerking met de Koninklijke luchtmacht (op luchtmachtbasis «De
Peel»), alsmede internationale samenwerking met Duitsland. Deze samenwerking
zal worden ingebracht als deel van de bestaande Umbrella MOU voor luchtverdediging
met onder andere Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Turkije.ManoeuvreProject Licht Verkennings- en Bewakingsvoertuig (LVB)
en klein pantservoertuig DoelstellingVervanging van de verouderde verkenningsvoertuigen
M113 en Landrover en een deel van de pantservoertuigen Projectomvang€ 394 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007ActiviteitenDMP-D Start instroom    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)380 330      Uitgaven (x € 1 000)14047 73014 61096 50086 86081 82052 800Dit project wordt in samenwerking met Duitsland uitgevoerd. Het voertuig
vervangt de verouderde M113 en de Landrover. Eind 2001 is het contract voor
de productie en levering van de lichte verkennings- en bewakingsvoertuigen
getekend. Vanaf medio 2003 zullen de 202 voertuigen onder de benaming «Fennek»
aan de Koninklijke landmacht worden geleverd. Daarnaast voorziet het project
in de verwerving van 208 kleinere pantserwielvoertuigen in een algemene dienst-versie
en een versie voor de anti-tankteams. Project Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Groot
Pantserwielvoertuig (GTK/MRAV/PWV), 1e fase DoelstellingVervanging van de verouderde pantserrupsvoertuigen Projectomvang€ 547 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten Contract   DMP-D 2e serie Realisatie 1e
fase  Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)94 5502 5009 330    Uitgaven (x € 1 000)38 15018 80030 60014 3908 4702 270 Dit project maakt deel uit van het overkoepelend project Vervanging Pantservoertuigen
en voorziet in de verwerving van een groot gepantserd wielvoertuig ter vervanging
van het pantserrupsvoertuig YPR in de afgeleide versies voor onder meer gewondentransport,
commandovoering en de berging van voertuigen. Hiervoor is aansluiting gezocht
bij het Duits-Britse pantserwielvoertuigenproject GTK/MRAV. Voor de deelname
aan de ontwikkeling is het contract in 2001 getekend. Als gevolg van prioriteitstelling
wordt het project gefaseerd uitgevoerd. De 1e fase omvat de ontwikkeling
en een initiële serie van 200 voertuigen. De verwerving van de 2e serie voertuigen zal in een later stadium plaatsvinden.Project Vervanging Pantservoertuigen, deelproject Infanterie
Gevechtsvoertuig (IGV) DoelstellingVervanging van het pantserinfanteriegevechtsvoertuig Projectomvang€ 828 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-B DMP-C   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)  5 500    Uitgaven (x € 1 000)  5 500    Dit project betreft de vervanging van de YPR PRI door een nieuw infanteriegevechtsvoertuig.
Als gevolg van prioriteitstelling is de invoering van het voertuig vertraagd.
In 2003 wordt de inpasbaarheid van een 35mm boordwapen beproefd in het nieuwe
infanteriegevechtsvoertuig. Project Gevechtswaardeverbetering Leopard 2 DoelstellingVersterken van de personele bescherming en vuurkracht
van de Leopard 2 gevechtstank Projectomvang€ 358,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten     Realisatie 2e
fase Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)101 238      Uitgaven (x € 1 000)1 82040 36044 00019 9508 8001 850 Het project Verbetering Leopard 2 wordt in twee fasen uitgevoerd. De eerste
fase, de bescherming van het personeel door het verbeteren van de bepantsering,
is reeds voltooid. In deze tweede fase wordt de vuurkracht van de Leopard
2 verbeterd door het aanbrengen van een verlengde schietbuis en het verwerven
van verbeterde munitie. Met deze aanpassingen is de Leopard 2 ook in de nabije
toekomst in staat moderne tanks uit te schakelen.Project Medium Range Antitank (MRAT) DoelstellingVoorzien in een MRAT-systeem voor de bestrijding
van gepantserde doelen tot een afstand van 2000 meter Projectomvang€ 218,1 miljoen (inclusief KM-deel en ontwikkeling)   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007ActiviteitenDMP-D   Realisatie  Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)178 4511 2005 600    Uitgaven (x € 1 000)41 6202 52027 30051 20048 35013 7002 269Het medio 2001 getekende contract omvat de aanschaf van een fire-and-forget
medium range anti-tanksysteem met een effectieve dracht tot 2000 meter. Met
deze aanschaf worden in de jaren 2003 en 2004 de operationeel verouderde DRAGON-
en TOW-systemen van de infanterie- en verkenningseenheden van de Koninklijke
landmacht en het Korps mariniers vervangen. Het fire-and-forget-systeem vermindert
de kwetsbaarheid van het bedienend personeel. Project Tactische Indoorsimulator (TACTIS) DoelstellingVoorzien in een simulatiesysteem voor zowel de technische
als de tactische opleidingen van manoeuvre eenheden Projectomvang€ 80,1 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-D     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 73 6602 725    Uitgaven (x € 1 000)3003038 16518 70021 8101 5001 000TACTIS is een indoor-simulatiesysteem waarmee in verschillende teamsamenstellingen
in een door een computer gegenereerd oefenterrein kan worden getraind. De
resultaten van de gevechtssimulaties kunnen worden geëvalueerd. Aan de
TACTIS-kern kunnen verschillende (wapensysteem-)deelsimulatoren worden gekoppeld.
TACTIS voorziet tevens in de vervanging van de bedieningssimulator voor de
Leopard 2.Project Gevechtsveldcontroleradar DoelstellingDetectie en classificatie van personen, voertuigen,
helikopters en granaatinslagen Projectomvang€ 18 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten Contract Invoering   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 17 904     Uitgaven (x € 1 000)  7 7136 8003 391  Het project wordt in samenwerking met de Koninklijke marine uitgevoerd.
Het systeem moet, ter ondersteuning van het optreden van verkenningseenheden
van de Koninklijke landmacht en het Korps mariniers, tot een afstand van twintig
kilometer personen, voertuigen en helikopters kunnen detecteren en classificeren.
Het moet inslagen van granaten tot ongeveer twaalf kilometer kunnen waarnemen.
In vredesoperaties kan de radar een belangrijke rol spelen bij de bescherming
van het personeel. Invoering zal in 2004 zijn afgerond. Project Duelsimulatoren en geïnstrumenteerd oefenterrein
(DS-IOT) DoelstellingVoorzien in een aantal duelsimulatoren en (mobiele)
instrumentatie voor oefenterreinen van de Koninklijke landmacht Projectomvang€ 45,3 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Operationeel-stelling Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)  2 275    Uitgaven (x € 1 000)4 89021 5809 970    Het gebruik van deze middelen maakt het mogelijk zeer realistisch te velde
te oefenen, mede doordat het oefenverloop kan worden geregistreerd en geëvalueerd.VuursteunProject Vervanging M109 DoelstellingVervanging van de technisch en operationeel verouderde
vuurmonden M-114 en M-109 door een nieuwe vuurmond met verbeterde vuursnelheid,
langere dracht, verbeterde bescherming en grotere nauwkeurigheid Projectomvang€ 426,5 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-D en contract    Realisatie vervanging Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 389 0001 000    Uitgaven (x € 1 000)  2 80027 90028 80095 200102 400Dit project betreft de vervanging van de parate M109-vuurmonden. Het project
is inclusief de verwerving van een initieel munitiepakket «extended
range» 155 mm projectielen, waarvoor een separaat verwervingstraject
wordt voorbereid. De vervanging wordt uitgevoerd vanaf 2003. Hierbij worden
de M109-vuurmonden van de parate afdelingen veldartillerie op brigade-niveau
vervangen door de nieuwe vuurmond, de Panzerhaubitze (PzH) 2000. De beste
vrijkomende M109-vuurmonden worden dan deels ingedeeld bij de reserve-afdelingen
veldartillerie op divisieniveau. Hierna zal de verouderde getrokken vuurmond
M114 uitfaseren. Project Waarnemingsopbouw DoelstellingAdequate waarneming en leiding van artillerie- en
mortiervuur Projectomvang€ 15,9 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 15 900     Uitgaven (x € 1 000)  6 3003 7002 3003 600 Het project voorziet in een modificatie van de functionaliteiten van de
hoogwaardige waarnemingsapparatuur van het Licht Verkennings- en Bewakingsvoertuig
(LVB). Daarmee wordt deze apparatuur ook geschikt voor het waarnemen en leiden
van artillerie- en mortiervuur. Ook voorziet dit project in de koppeling met
het «Advanced Fire Support Information System» en is het opgenomen
in de «NATO force goals 2000».GevechtssteunProject Vervanging Brugleggende tank Leopard 1 DoelstellingVoorzien in een brugsysteem dat bestand is tegen
hogere belastingen Projectomvang€ 13,8 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000) 770820    Het project betreft de vervanging van de brugleggende tank Leopard 1 die
thans in gebruik is bij de pantsergeniecompagnieën. De ontwikkelingsfase
waarin het project momenteel verkeert, wordt samen met Duitsland uitgevoerd.
Als gevolg van prioriteitstelling is de planning voor dit project aangepast.
De verwervingsvoorbereidingsfase valt thans buiten de periode van de meerjarenbegroting. InfrastructuurInfrastructuurproject Legering officieren en onderofficieren
in Den Haag DoelstellingVoorzien in legering voor officieren en onderofficieren
in Den Haag Projectomvang€ 23,6 miljoen (inclusief KM- en KMar-deel)   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007ActiviteitenDMP-A      Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 22 235790    Uitgaven (x € 1 000) 6 40013 6403 573   De legering in Den Haag wordt gerealiseerd in samenwerking met de Koninklijke
marine en de Koninklijke marechaussee. De totale financiële projectomvang
is daarop gebaseerd. Dit project is gemandateerd.Infrastructuurproject Integrale Veiligheidszorg (IVZ)
 DoelstellingInvoeren van een effectiever en efficiënter
bewakingsconcept Projectomvang€ 117 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)25 60035 800     Uitgaven (x € 1 000)25 70022 70012 800    De herstructurering van de Koninklijke landmacht en de overgang naar een
beroepskrijgsmacht zijn aanleiding de bewaking en beveiliging van militaire
objecten op een andere wijze in te richten. Doel is enerzijds het verhogen
van de kwaliteit van de bewaking en anderzijds het bereiken van een personeelsreductie.
Het project IVZ is gebaseerd op een nieuw concept van bewaken en beveiligen,
dat bestaat uit een mengeling van organisatorische, bouwkundige en elektronische
maatregelen. Van de 16 regio's die van het systeem worden voorzien, zijn er
13 grotendeels gereed. Project Hoger Onderhoud KL DoelstellingOnderzoek naar de wenselijkheid en mogelijkheid om
(een deel van) de mechanische werklast te privatiseren Projectomvang€ 11,1 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-B/C     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000)    5001 5004 100Dit project betreft een studie naar de toekomst van het hoger onderhoud
van de Koninklijke landmacht. In deze studie wordt de wenselijkheid en mogelijkheid
onderzocht om (een deel van) de mechanisch georiënteerde werklast te
privatiseren. In de huidige budgetreeksen is rekening gehouden met een mogelijke
privatisering van een deel van de Mechanische Centrale Werkplaats en een vervangende
huisvesting voor de Elektronische Centrale Werkplaats.Infrastructuurproject De Peel DoelstellingConcentratie van de luchtverdediging op de luchtmachtbasis
De Peel Projectomvang€ 56,6 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-A     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 1 40038 080    Uitgaven (x € 1 000)  22 08021 00513 285200 Ten behoeve van de concentratie van de luchtverdedigingseenheden van de
Koninklijke landmacht en de Koninklijke luchtmacht worden achtereenvolgens
een Joint Air Defence School en een Joint Air Defence Centre opgericht. Het
project wordt gerealiseerd door verbouw van bestaande infrastructuur en door
nieuwbouw. Infrastructuurproject De Strijpse Kampen DoelstellingNieuwbouw voor het Opleidingscentrum Rijden Projectomvang€ 67,8 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)30 8009 1006 380    Uitgaven (x € 1 000)4 10030 10012 4806 6052 9987 6003 904De eenheden van het Opleidingscentrum Rijden op het Prinses Irene Kamp
te Eindhoven en de Frederik Hendrikkazerne in Venlo worden geconcentreerd
op de Strijpse Kampen in Oirschot. Het project is mede gefinancierd door de
gemeente Eindhoven. Dit project wordt volledig door nieuwbouw gerealiseerd. Niet meer opgenomen DMP-projectenAls gevolg van de algehele stijgende uitgaventendens van de Koninklijke
landmacht is de planning van een aantal materieelprojecten aangepast en zodanig
in tijd verschoven dat ze niet meer in de toelichting voorkomen. Het betreft
de projecten:• Vervanging vrachtauto 100 kN• Vervanging ziekenauto MB L 508 D• Vervanging aggregaten• Antitankwapen korte dracht (Short Range Anti Tank SRAT)• Soldier Modernisation Programme• Grondgebonden doelopsporingsmiddelen• Vervanging mijnsysteem• Verschietbaar anti-tank mijnsysteem• Mijndoorbraaksysteem/Vervanging Leopard 1 Genietank• Capability Upgrade Program (CUP) KL EOV systeem• Elektronische Oorlogsvoering (EOV) fase 2Het project Gevechtswaarde instandhouding Pantser Rups Tegen Luchtdoelen
( GWI PRTL) is inmiddels geheel afgerond evenals de projecten Vervanging enkel
zijband (EZB) radio's en Remotely Piloted Vehicle (RPV).Niet onder Investeringen vallende exploitatieprojectenProject NBC-kleding DoelstellingBescherming van het personeel van de krijgsmacht tegen een grote verscheidenheid
aan NBC-strijdmiddelen onder uiteenlopende klimatologische omstandigheden Projectomvang€ 27,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)9 100      Uitgaven (x € 1 000) 9 100     Het project betreft een gemandateerd exploitatieproject van de Directie
Materieel (vallend onder het ressort Overige eenheden BLS) met een technologisch
sterk vernieuwend karakter. Het uitgangspunt is de Navo-eis dat het personeel
moet kunnen beschikken over kleding die gedurende minimaal 24 uur bescherming
biedt. De bestaande kleding is technisch aan het verouderen, waardoor de effectiviteit
afneemt. De totale krijgsmachtbehoefte zal in drie fasen worden aangeschaft.Subsidies en bijdragenDe Koninklijke landmacht verleent subsidies aan de stichtingen Koninklijk
Nederlands Leger- en Wapenmuseum «Generaal Hoefer» (KNLWM) (€ 0,718
miljoen) en Jeugdwerk Duitsland (€ 0,195 miljoen). Het KNLWM verzamelt en bewaart voorwerpen van krijgsgeschiedkundige aard. De
stichting Jeugdwerk Duitsland richt zich op de uitvoering van jeugd- en jongerenwerk
voor in Duitsland woonachtige kinderen van Nederlandse militairen.OntvangstenDe ontvangstenraming van de Koninklijke landmacht bedraagt in 2003 € 59,5
miljoen. De geraamde ontvangsten hebben betrekking op verhaalde salaris- en
ziektekosten bij ongevallen, inhoudingen wegens het verstrekken van kleding,
voeding, verhuur van woningen, vermindering afdracht loonheffing en de terugvordering
van BTW. Voorts vormen de verkoop van topografische kaarten en drukwerk en
de ontvangsten uit dienstverlening bronnen van ontvangsten. Waar de ontvangsten
het gevolg zijn van in rekening gebrachte tarieven, zijn deze tarieven kostendekkend.BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit van dit beleidsartikel wordt in onderstaande tabel
opgenomen en vervolgens in de begrotingsgrafiek weergegeven Bedragen x € 1 000Omschrijving 2003 2004 2005 2006 2007Totaal geraamde kasuitgaven 2 229 165 2 238 065 2 176 239 2 219 693 2 206 364Waarvan apparaatsuitgaven 398 140 397 666 390 326 393 974 393 248Dus programma-uitgaven (incl. investeringen) 1 831 025 1 840 399 1 785 913 1 825 719 1 813 116Waarvan juridisch verplicht65%1 190 93763%1 159 20462%1 115 59862%1 125 27660%1 080 531Waarvan complementair noodzakelijk32%577 10028%523 78128%507 18027%491 26129%523 496Resterende plannen3%62 9889%157 4149%163 13511%209 18212%209 089Totaal100%1 831 025100%1 840 399100%1 785 913100%1 825 719100%1 813 116BudgetflexibiliteitVeronderstellingenDe hoofdinspanning van de Koninklijke landmacht is en blijft de komende
jaren gericht op de voorbereiding en daadwerkelijke inzet van eenheden. Met
de vergroting van de parate capaciteit en de bijgestelde toepassing van het
accentmodel wordt daarvoor een goede basis gelegd. De drie gemechaniseerde
brigades en de Luchtmobiele brigade vormen de hoekstenen van de Koninklijke
landmacht, van waaruit een platform PE-brigade of modules van bataljonsgrootte
worden samengesteld voor vredesmissies of als kern van een peace-enforcing
strijdmacht kunnen dienen.Groeiparagraaf VBTBOm de relatie tussen de doelstellingen, activiteiten en middelen verder
te verbeteren zijn in deze begroting de te bereiken operationele doelstellingen
voor de operationele eenheden apart inzichtelijk gemaakt. Wat betreft de 1
Divisie zijn de opleidings- en trainingsactiviteiten van de gevechtsgerede
eenheden gekwantificeerd voor de niveau V- en VI-oefeningen. De oefendagen
voor de oefeningen niveau I tot en met IV zullen in de begroting 2004 in het
activiteitenoverzicht van de 1 Divisie per opgenomen eenheid worden verdeeld.
Daarnaast zal worden onderzocht of een koppeling tussen bevoorradings- en
onderhoudsactiviteiten enerzijds en de niveau V- en VI-oefeningen van de 1
Divisie anderzijds tot stand kan worden gebracht.Het compleet inzichtelijk maken van alle prestaties/prestatiegegevens
van het NATCO als facilitair bedrijf voor de Koninklijke landmacht (maar ook
voor andere krijgsmachtdelen en in voorkomend geval andere overheden) blijkt ingewikkeld. Het inzicht in het hoger onderhoud is verbeterd
door een onderverdeling te maken naar onderhoud van elektronisch, mechanisch
en overig materieel. In de begroting 2004 zal dit onderhoud in producten en
diensten per afnemende eenheid worden weergegeven. De aanschafwaarde van de
klasse I t/m V goederen (voeding, kleding en uitrusting, brandstof, munitie
en overige goederen) is inzichtelijk gemaakt. Op termijn wordt bezien in hoeverre
deze aanschafwaarde aan de activiteiten of eenheden van de 1 Divisie kan worden
gerelateerd.Bij OTCKL zijn de producten en diensten heroverwogen. Voor wat betreft
de initiële opleiding is het aantal opgeleide leerlingen als outputgegeven
inzichtelijk gemaakt. Voor de vervolgopleidingen zal voor de begroting 2004
het planningsbegrip opleidingsplaats (capaciteitsgegeven) worden vertaald
in opgeleide leerlingen (outputgegeven). Het onderdeel LO/Sport zal in mensuren
gehandhaafd blijven omdat deze dienst niet in meer zinvolle outputgegevens
is uit te drukken. Ten aanzien van de trainingsondersteuning zal voor de begroting
2004 worden onderzocht of de ingezette capaciteit kan worden uitgedrukt in
het aantal ondersteunde oefeningen per eenheid van de 1 Divisie. Beleidsartikel 03 Koninklijke luchtmachtAlgemene beleidsdoelstellingDe Koninklijke luchtmacht levert met luchtstrijdkrachten een bijdrage
aan de realisatie van de drie hoofddoelstellingen van de krijgsmacht door
personeel en middelen inzetgereed te stellen en te houden. De Koninklijke
luchtmacht levert slagkracht in de vorm van Airpower. Met haar inzetbaar personeel
en middelen is zij in staat het luchtruim te domineren en daarmee vrijheid
van handelen te creëren voor operaties vanuit de lucht, te land en ter
zee. Luchtstrijdkrachten kunnen zich door reactiesnelheid, bereik, snelheid
en mobiliteit goed aanpassen aan wisselende omstandigheden.Nader geoperationaliseerde doelstellingenDe geoperationaliseerde doelstellingen van de Koninklijke luchtmacht worden
weergegeven in de onderstaande doelstellingenmatrix. Hierin is aangegeven
hoeveel eenheden (kwantiteit) binnen welke termijn (reactietijd) beschikbaar
dienen te zijn voor inzet ten behoeve van de drie hoofddoelstellingen van
Defensie. Uitgangspunt daarbij is dat de eenheden binnen de aangeven gereedheidstermijn
voor het gehele geweldsspectrum inzetbaar zijn (kwaliteit). De indeling van
de gereedheidstermijnen sluiten aan bij de Navo-indeling in High Readiness
Forces (HRF), Forces of Lower Readiness (FLR) en Long Term Build-up Forces
(LTBF). De eerstvolgende evaluatie naar de doelstellingen van dit beleidsartikel
vindt plaats in 2007.   HRFFLR/LTBFType eenheidInzetbare
capaciteitDirect inzetbaarOp korte termijn inzetbaarop lange termijn inzetbaar Squadron jachtvliegtuigen633 Squadron Gevechtshelikopters2 2 Squadron Transporthelikopters2 2 Squadron Light Utility Helikopters1 1 Squadron Lutra tankervliegtuigen11  Triad squadron422 Air Operations Control Station11  De gevechts-, transport- en Light Utility Helikopters van de Tactische
Helikopter Groep Koninklijke luchtmacht (THGKlu) maken in het concept van
11 Air Manoeuvre Brigade (11 AMB) integraal deel uit van deze brigade. In
2003 zal de THGKLu de operationele gereedheidsstatus (OGS) bereiken. De inzetbaarheid
van de Light Utility Helikopters wijzigt hierdoor van lange termijn inzetbaar
(begroting 2002) naar korte termijn inzetbaar. Bij eventuele uitzendingen
van delen van THGKLu wordt de invloed op het OGS-opwerkschema in de besluitvorming
meegewogen.VeranderdoelstellingenHierna worden de belangrijkste veranderdoelstellingen van de Koninklijke
luchtmacht toegelicht voor zover het geen materieelprojecten betreffen. Deze
laatste worden toegelicht in de paragraaf investeringen. Versterking van de inzetbaarheid en het voortzettingsvermogen
van de THGKLuDe organisatietabel van de THGKLu is uitgebreid met 300 functies. Hoewel
met de uitbreiding rekening is gehouden in de aanstellingsopdrachten, zal
in 2003 niet het volledige personeelsbestand zijn opgeleid.Verbetering inzetbaarheid/voortzettingsvermogen van Reaction
Force (RF)-squadronsHet 306 squadron heeft de opleidingstaak overgenomen. Het 313 squadron
wordt met ingang van eind 2002 operationeel aangeboden aan de Navo als High
Readiness Force.Opheffing 336 squadron en afstoting twee F-27M vliegtuigenHet 336 squadron is opgeheven en de twee F-27M vliegtuigen zijn verkocht.
De overdracht vindt plaats in 2002.Vergroting doelmatigheid door integratie opleidingen in
operationeel squadronDe integratie van het opleidingssquadron van de Groep Geleide Wapens in
één van de vier operationele squadrons wordt in 2002 gerealiseerd.Voortzettingsvermogen waarborgen door maatregelen in de
logistieke sfeerOp basis van de Defensienota 2000 is een defensiebreed beleidskader voor
de logistieke ondersteuning van militaire operaties ontwikkeld. De behoefte
hieraan is ontstaan ten gevolge van het feit dat de krijgsmacht in toenemende
mate te maken krijgt met operaties met een joint karakter. Daarnaast is de
logistieke ondersteuning van operaties in multinationaal verband niet langer
uitsluitend een nationale verantwoordelijkheid. Het Logistiek Beleidskader
2006 wordt thans nader uitgewerkt en moet via een standaardisatie van logistieke
basisgegevens leiden tot een defensiebrede procesharmonisatie en -standaardisatie.
Belangrijke onderdelen hierbij betreffen de externe logistieke ondersteuning
voor onder meer eenheden van de Koninklijke luchtmacht die binnen een landcomponent
worden uitgezonden en de ondersteuning voor een Peace Keeping of een Peace
Enforcing Operatie van een luchtcomponent.Concentratie van de grondgebonden luchtverdediging op
luchtmachtbasis De PeelZoals nu voorzien zal in 2003 een aanvang worden gemaakt met de bouw van
infrastructuur voor de verplaatsing van de grondgebonden luchtverdediging
van de Koninklijke landmacht naar luchtmachtbasis De Peel. Daarnaast worden
plannen voor toekomstige samenwerking in werkgroepverband verder uitgewerkt.
Het betreft de werkgroep «Platform De Peel» (PDP) die zich bezig
houdt met het vaststellen van de personeelsconsequenties voor het platform,
de werkgroep Infrastructuur, de werkgroep «Joint Air Defence School»
(JADS) en de werkgroep «Joint Air Defence Centre» (JADC).Budgettaire gevolgen van beleidDe financiële middelen die aan de Koninklijke luchtmacht ter beschikking
staan voor het realiseren van de operationele doelstellingen zijn in de volgende
tabel opgenomen. Budgettaire gevolgen beleid
beleidsartikel 03 (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen1 605 3162 430 0951 467 4971 196 4583 749 8891 047 3111 382 510Uitgaven       Programma-uitgaven       Tactische luchtmacht431 516423 208441 339450 064443 956445 799432 782Logistiek Centrum Kon. luchtmacht104 362121 746111 823121 639122 610123 830120 766Koninklijke Militaire School Luchtmacht73 33490 97687 64688 35690 38092 90692 230Investeringen372 001432 827425 269437 533459 360462 146438 456Subsidies       Totaal programma-uitgaven981 2131 068 7571 066 0771 097 5921 116 3061 124 6811 084 234Apparaatsuitgaven       Staf Bevelhebber der Luchtstrijdkrachten380 050356 935351 191341 959360 314343 962347 839Wachtgelden en inactiviteitswedden13 05010 4247 1766 2875 8365 8335 833Totaal Apparaatsuitgaven393 100367 359358 367348 246366 150349 795353 672Totaal uitgaven1 374 3131 436 1161 424 4441 445 8381 482 4561 474 4761 437 906Ontvangsten37 68339 09739 09739 09739 09739 09739 097Uitgavenverdeling naar wapensystemenIn de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn de uitgaven gepresenteerd
van de Koninklijke luchtmacht die samenhangen met de realisatie van de operationele
doelstellingen. Bij deze presentatie is de organisatorische indeling van de
Koninklijke luchtmacht gehanteerd. In onderstaande tabel zijn de programmauitgaven
exclusief investeringen van de Koninklijke luchtmacht op basis van de huidige
beschikbare informatie zoveel mogelijk extra-comptabel toegerekend aan de
operationele doelstellingen i.c. (clusters van) wapensystemen. Met deze presentatie
wordt een belangrijke stap gezet in de richting van het gewenste inzicht in
de met de operationele doelstellingen samenhangende uitgaven. In navolging
hierop wordt voor 2004 gestreefd naar een verdere verfijning van de toerekeningssystematiek
en het verduidelijken van de samenhang tussen doelstellingen, activiteiten
en middelen. Uitgaven (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Toe te rekenen uitgaven       Jachtvliegtuigen 217 651222 841239 274234 270233 466232 485Helikopters 110 121111 792115 976114 642114 969117 313Luchttransport 38 14737 71337 81837 58737 24739 871Grond-lucht geleide wapens 48 06548 47849 05049 05947 54949 698Commandovoering 24 34421 11021 21720 95320 53421 865Nog niet toe te rekenen uitgaven609 212197 602198 874196 724200 435208 770184 546Totaal programma-uitgaven (exclusief investeringen)609 212635 930640 808660 059656 946662 535645 778ActiviteitenVoor het realiseren van de genoemde doelstellingen beschikt de Koninklijke
luchtmacht over de volgende organisatiestructuur.Tactische LuchtmachtDe Tactische Luchtmacht (TL) bestaat uit een staf TL en de operationele
onderdelen van de Koninklijke luchtmacht. De operationele eenheden zijn verdeeld
in de volgende vijf clusters: jachtvliegtuigen, helikopters, luchttransport,
grond-lucht geleide wapens en commandovoering.De TL levert de operationeel inzetbare eenheden. Hiertoe dienen de eenheden
te voldoen aan specifieke gereedheidseisen, waarvoor zij een jaarlijks oefenprogramma
(JOP) uitvoeren. Dit JOP bestaat uit specifieke trainingen en deelname aan
oefeningen binnen en buiten Navo-verband. Het JOP voldoet aan de eisen die
de Navo stelt aan de verschillende eenheden, wapensystemen en middelen.JachtvliegtuigenVoor operaties met de F-16 beschikt de TL over de vliegbases Leeuwarden,
Twente en Volkel (de drie «Main Operating Bases« – MOB's)
met elk twee inzetbare squadrons van 18 F-16's. Om aan de eisen van directe
inzetbaarheid te voldoen dient de cluster jachtvliegtuigen in 2003 over 120
volledig opgeleide en operationeel inzetbare vliegers te beschikken. De individuele
F-16 vlieger van de Koninklijke luchtmacht dient te voldoen aan de Navo-eis
om een jaarlijks oefenprogramma (JOP) van 180 vlieguren te hebben doorlopen.
 Prestatiegegevens jachtvliegtuigenRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Begroting
2003Vlieguren19 15520 00022 000 Waarvan ten behoeve van uitvoering Vredesoperaties (zie ook beleidsartikel
09) 3 2853 285In 2003 wordt het activiteitenniveau weer teruggebracht naar het vereiste
niveau. Voor het jaar 2002 is besloten het vliegprogramma voor jachtvliegtuigen
met 20% te reduceren. Deze maatregel heeft tot doel de exploitatiekosten te
verminderen en ruimte te scheppen om de bedrijfsvoering te verbeteren. Deze
maatregel kan echter slechts gedurende korte tijd worden volgehouden, zonder
de inzetbaarheid in gevaar te brengen. In het jaarlijks oefenprogramma (JOP) wordt gestreefd naar een optimale
mix van realistische trainingen in luchtverdediging, luchtverkenningoperaties,
laagvliegen, nachtvliegen, grondaanval en ondersteuning van maritieme eenheden.
Tevens zijn operaties met nachtzicht- en laserdoelaanstralingsapparatuur mogelijk.
Het JOP wordt gerealiseerd via deelname aan nationale en internationale oefeningen
en specifieke trainingen zoals de oefeningen in Goose Bay (laagvliegtrainingen),
Strike Eval en El Centro.HelikoptersDe helikoptervloot van de Koninklijke luchtmacht is ingedeeld bij de THGKLu
en bij de vliegbasis Leeuwarden. De THGKLu is gestationeerd op de vliegbasis
Soesterberg (13 Chinook CH-47D, 17 Cougar AS-532U2 en 4 Alouette III) en Gilze-Rijen
(30 Apache AH-64D waarvan 8 in de Verenigde Staten en 15 Bölkow BO-105).
De vliegbasis Leeuwarden beschikt over een Search and Rescue eenheid, uitgerust
met drie Augusta AB-412SP helikopters. Deze kunnen binnen zeer korte tijd
optreden bij calamiteiten op de schietranges of tijdens vliegoefeningen boven
de Noordzee en dienen secundair voor patiëntenvervoer vanaf de Waddeneilanden.
 Prestatiegegevens HelikoptersMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst
2002Begroting 2003GevechtshelikoptersVlieguren1 9134 0005 100TransporthelikoptersVlieguren4 7356 1006 850Light Utility Helikopters (LUH)Vlieguren2 9413 0002 800 Search and Rescue (SAR) helikoptersVlieguren8911 0501 050De toename van de vlieguren van gevechtshelikopters en transporthelikopters
wordt veroorzaakt door de instroom van de Apache gevechtshelikopters en het
opwerken naar de OGS status van de THGKLu.Voor de eisen van geoefendheid van de THGKLu zijn diverse niveaus van
training vastgesteld. Deze variëren van het niveau I (opleiding van de
enkele man) tot en met het niveau VI (geïntegreerd optreden met de luchtmobiele
brigade). De helikopters van de THGKLu maken integraal deel uit van de 11
Air Manoeuvre Brigade (11 AMB). Deze brigade maakt per 2003 niet langer deel
uit van de Multi National Division (Central) maar blijft onderdeel van het
High Readiness Forces (Land) HeadQuarters. Belangrijke oefeningen van de THGKLu
betreffen op brigade niveau de oefeningen Gainfull Sword en Poly Falcon en
op bataljonsniveau de oefeningen Snow Falcon, Falcon Indian, Falcon Stoter
en Falcon Guard.LuchttransportDe luchttransportvloot van de Koninklijke luchtmacht is ondergebracht
bij het 334 Squadron op de vliegbasis Eindhoven. Voor de diverse luchttransporttaken
en air-tot-air refueling beschikt het squadron over twee KDC-10, twee C-130H-30
Hercules, vier F-60U Fokker, twee F-50 Fokker toestellen en één
G-IV Gulfstream.Luchttransport omvat verplaatsingen van militair personeel en materieel
en vervoer van leden van het Koninklijk Huis, de regering en overige instanties,
departementen en personeel van andere Navo-krijgsmachten. De KDC-10's kunnen
onder andere bij Navo-operaties worden ingezet voor air-to-air refueling van
diverse typen vliegtuigen van de Koninklijke luchtmacht en andere luchtmachten.Om aan de eisen van directe inzetbaarheid te voldoen dient luchttransport
over 23 volledig opgeleide en operationeel inzetbare bemanningen te beschikken,
die voldoen aan de Navo-richtlijn van 240 vlieguren per vlieger per jaar.
 Prestatiegegevens LuchttransportRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Begroting
2003Vlieguren5 9608 0008 000De omvang van de vlieguren bevindt zich in 2002 en 2003 op het juiste
niveau. De realisatie in 2001 bleef achter vanwege groot onderhoud dat aan
de vliegtuigen moest worden verricht.Grond-lucht geleide wapensDe Grondgebonden Luchtverdediging (GLVD)-eenheden van de Groep Geleide
Wapens Koninklijke luchtmacht (GGWKLu) hebben hun thuisbasis op de luchtmachtbasis
De Peel. De slagkracht van GGWKLu wordt gevormd door de vier operationele
TRIAD-squadrons, waarbinnen sprake is van geïntegreerd optreden van PATRIOT-,
HAWK- en Stinger systemen. De eenheden nemen jaarlijks deel aan (inter)nationale-
en Navo-oefeningen, zodat wordt voldaan aan Navo-criteria voor deelname aan
crisisbeheersingsoperaties. Belangrijke oefeningen van de GGWKLu zijn Roving
Sands, Lot Validation Firing en een gezamenlijke luchtverdedigingsoefening
met Polen.CommandovoeringHet Air Operations Control Station Nieuw Milligen (AOCS NM) bestaat uit
de gecoloceerde onderdelen Control and Reporting Centre (CRC) en Military
Air Traffic Control Centre (MilATCC). Het CRC staat onder operationeel bevel
van de Navo en bewaakt permanent de integriteit van het Nederlandse luchtruim
en het toegewezen Navo luchtruim buiten Nederland. Tevens ondersteunt het
CRC met commandovoering en gevechtsleiding de oefenprogramma's van de squadrons
van de drie MOB's en buitenlandse bases alsmede de GGWKLu. Het MilATCC is
belast met het de luchtverkeersleiding en vluchtinformatie voor delen van
het Nederlands luchtruim. Tevens vindt coördinatie plaats van het gebruik
van het luchtruim tussen de militaire en civiele luchtverkeersbeveiligingsinstanties.
Luchtruimbewaking vereist de continue operationele inzetbaarheid van het AOCS.
In 2003 vindt er een intensief opwerkprogramma plaats voor de in 2004 te houden
tactische evaluatie (Taceval).Logistiek Centrum Koninklijke luchtmachtHet Logistiek Centrum Koninklijke luchtmacht (LCKLu) draagt met het instandhoudingbeheer
van de wapensystemen, het preventief en correctief onderhoud aan wapensystemen,
het uitvoeren van modificaties, de fysieke distributie van artikelen, technische
expertise, ontmanteling van wapensystemen, de berging van vliegtuigen alsmede
het voorzien in een explosievenopruimingsdienst, ook ter ondersteuning van
civiele overheden, bij aan de operationele gereedheid van de Koninklijke luchtmacht. Prestatiegegevens LCKLuMeeteenheidAfnemerRealisatie
2001Vermoedelijke uitkomst 2002Begroting 2003ModificatiesAantal Jachtvliegtuigen811818 opdrachtenHelikopters01122   Overige wapensystemen000 Preventief onderhoudAantalJachtvliegtuigen110207152 opdrachtenHelikopters251717   Overige wapensystemen212723Toerekening uitgaven LCKlu aan operationele doelstellingen/wapensystemen Koninklijke Militaire School LuchtmachtDe opleidingsactiviteiten bij de Koninklijke Militaire School Luchtmacht
(KMSL), waaronder de Elementaire Militaire Vliegopleiding (EMVO) op vliegbasis
Woensdrecht, omvatten het geven van initiële- en bijscholingsopleidingen
om personeel gereed te maken en te houden teneinde te functioneren bij de
Koninklijke luchtmacht. Prestatiegegevens KMSLMeeteenheidRealisatie
2001Vermoedelijke uitkomst 2002Begroting 2003 Initiële opleidingenAantal geslaagden9139511 037 Initiële vliegopleidingenAantal geslaagden776055 Overige opleidingenAantal
geslaagden4 3373 4203 420Staf Bevelhebber der LuchtstrijdkrachtenDe activiteiten van de Staf BDL zijn erop gericht zodanige beleidsrichtlijnen
te creëren die de eenheden van de Koninklijke luchtmacht in materieel
en personeel opzicht in staat stellen om de vereiste operationele doelstellingen
te realiseren.InvesteringenOnderstaand wordt per onderscheiden begrotingscategorie nader ingegaan
op investeringsprojecten. Hierbij is de informatie welke tot voor kort in
het Materieelprojectenoverzicht werd opgenomen met de financiële informatie
uit de artikelsgewijze toelichting samengevoegd. De projecten die hier nader
worden toegelicht zijn de DMP-projecten die inrealisatie zijn
en de DMP-projecten waarover in het begrotingsjaar een behoeftestellingsbrief
naar het Parlement zal worden gezonden.Het beleid is gericht op verbetering van het bestaande materieel, opheffing
van tekortkomingen en vervanging van verouderd materieel door modern hoogwaardig
materieel.JachtvliegtuigenProject F-16 MLU (Mid Life Update)-ontwikkeling, productie
en inbouw DoelstellingVerlenging operationele levensduur F-16 tot 2010
op het gebied van avionica en gebruik van moderne wapens Projectomvang€ 824 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Afronding inbouwFinanciële afronding project Financiële gevolgen                Verplichtingen (x € 1 000) 240     Uitgaven (x € 1 000)11 77911 1713 9055 4741 227  De ontwikkeling en de productie van de MLU modificatiepakketten is al
enige tijd afgerond. De inbouw van de modificatiepakketten in de Nederlandse
F-16's is gestart in 1997. Deze inbouw vindt plaats bij het Logistiek Centrum
KLu op de Vliegbasis Woensdrecht en bij Fokker Services Woensdrecht en zal
begin 2003 worden afgerond.Project F-16 ALQ-131 Update DoelstellingVerbetering van de zelfbeschermingscapaciteit van
de F-16 door modernisering ALQ-131 Projectomvang€ 25–100
miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  DMP-A brief    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000)   3 99719 99919 99513 004De F-16's zijn voorzien van een ALQ-131 systeem, dat is bedoeld om radarsystemen
en radargeleide luchtdoelraketten te misleiden. De zelfbeschermingscapaciteit
van de F-16 zal ten gevolge van technische en operationele veranderingen binnen
enkele jaren onvoldoende zijn, waardoor bij operaties in gebieden
met hoge dreiging grote risico's ontstaan. Het project ALQ-131 Update beoogt
de capaciteiten van het systeem ALQ-131 te verbeteren.Project verbetering lucht-grond bewapening F-16 DoelstellingVebetering wapenpakket jachtvliegtuigen voor gronddoelen Projectomvang€ 100–250
miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-A briefStart deelproject 1   Start deelproject 2Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)  78 520    Uitgaven (x € 1 000)  19 24229 64029 636 9 076Tijdens het uitvoeren van een grondaanval dienen wapens accuraat te worden
ingezet, de juiste uitwerking te hebben en een minimum aan onbedoelde nevenschade
te veroorzaken. Het verbeterde wapenpakket voor gronddoelen dient te bestaan
uit een mix van wapens, die tegen een diversiteit aan doelen en onder uiteenlopende
weersomstandigheden met de vereiste mate van precisie kunnen worden ingezet.Het project Verbetering Lucht/Grond wapens bestaat uit drie, in de tijd
gefaseerde, deelprojecten: «Precisie Geleide Wapens Jachtvliegtuigen»
(2003–2006), «Stand-off en Gebiedsdekkende Wapens jachtvliegtuigen»
(na 2006) en «Niet-Letale Precisiewapens Jachtvliegtuigen» (na
2010). Het eerste deelproject «Precisie geleide Wapens Jachtvliegtuigen
betreft de behoefte aan laser en GPS-geleide wapens, alsmede verbeterde munitie
voor het boordkanon.Project F-16 Luchtverkenning (LVS) DoelstellingVervanging huidige technisch en operationeel verouderde
luchtverkenningssystemen om aan de operationele (inter)nationale luchtverkenningstaken
te kunnen blijven voldoen Projectomvang€ 30 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  DMP-B/C brief    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)  29 630    Uitgaven (x € 1 000)35402516 88612 751  De huidige luchtverkenningsystemen zijn technisch en operationeel verouderd.
Om de operationele (inter)nationale luchtverkenningstaken te kunnen blijven
uitvoeren, dienen maatregelen te worden getroffen. Voor tactische luchtverkenning
worden de analoge daglichtcamera's in de MARS-gondels vervangen door digitale
sensoren. Tevens bestaat het voornemen enkele aanvullende gondels aan te schaffen
om te beschikken over voldoende capaciteit en voortzettingsvermogen.Project Unmanned Reconnaissance Aerial Vehicles (URAV's)
 DoelstellingVerwerving URAV's voor tactische luchtverkenning
alsmede voor bewaking van vitale objecten vanuit de lucht, voor justitiële
opsporingsdoeleinden en bij dreigende of actuele calamiteiten (zoals dijkbewaking) Projectomvang€ 25–100
miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  DMP-A brief    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 18090 580    Uitgaven (x € 1 000) 682 5033 0007 99711 99624 003Tijdens de operaties in Kosovo is gebleken dat de vraag naar luchtverkenning
groter is dan eerder was verwacht. Complementair aan de tactische luchtverkenningsmissies
met jachtvliegtuigen werden onbemande verkennningsvliegtuigen ingezet voor
langdurige surveillance missies. In Afghanistan spelen de onbemande vliegtuigen
momenteel een vitale rol voor het vergaren van inlichtingen. Ook is onderkend
dat deze toestellen een essentiële rol kunnen spelen bij de uitvoering
van belangrijke taken als de nationale bewaking van vitale objecten vanuit
de lucht, voor justitiële opsporingsdoeleinden en bij dreigende of actuele
calamiteiten (zoals dijkbewaking). Operationele URAV-eenheden zijn echter
schaars, zowel in Navo als in Europees verband. Om die reden zijn ze opgenomen
in programma's voor capaciteitsversterking van de Navo. De Koninklijke luchtmacht
bestudeert de mogelijkheden om onbemande vliegtuigen voor bovengenoemde taken
te verwerven.Op basis hiervan wordt een nieuwe beleidsvisie opgesteld om de behoefte
aan Unmanned Aerial Vehicles (UAV's) die zowel internationaal, als nationaal
kunnen worden ingezet, in kaart te brengen. Zoals gemeld in de brief van 29
mei 2002 zijn de afspraken over samenwerking met Frankrijk inzake onbemande
vliegtuigen vastgelegd in een «General Memorandum of Understanding».
Doelstelling is de ontwikkeling van een binationale UAV-capaciteit, bestaande
uit een Frans en een Nederlands element. De beoogde samenwerking gaat evenwel
verder dan de gezamenlijke ontwikkeling en verwerving van onbemande vliegtuigen.
Zij omvat tevens training, onderhoud, logistiek en aanverwante zaken. Project Vervanging F-16 DoelstellingTijdig voorzien in adequate vervanging van de F-16
vliegtuigen van de Nederlandse krijgsmacht Projectomvang> € 250 miljoen   Realisatie 2001Verwachting2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP B/C brief  DMP D-brief  Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 745 026     Uitgaven (x € 1 000) 50 68294 096105 576123 605142 581127 229De Nederlandse F-16's bereiken vanaf ongeveer 2010 het einde van hun operationele,
technische en economische levensduur. Het project Vervanging F-16 is gericht
op tijdige vervanging van de F-16 jachtvliegtuigen. Op 4 juni 2002 heeft een
Kamer-meerderheid ingestemd met deelname aan de «System Development
and Demonstration»-fase van het Joint Strike Fighter-project. Vervolgens
zijn op 5 juni de Medefinancieringsovereenkomst (MFO) met de Nederlandse industrie
en het Memorandum Of Understanding met de Amerikaanse overheid getekend.HelikoptersProject Luchtmobiele brigade DoelstellingOprichting luchtmobiele brigade Projectomvang€ 1 488 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten Ontvangst laatste AH64-D     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)32 19676 8002 000    Uitgaven (x € 1 000)138 022125 14232 82322 33428 17714 61819 209De invoering van de Cougar en de Chinook is voltooid. De laatste AH64-D
is in mei 2002 aan de Koninklijke luchtmacht overgedragen. Een aantal betalingen
inzake deze aanschaf dient echter nog te worden verricht. Project Capaciteitsverbetering AH-64D DoelstellingVerbetering van de operationele capaciteiten van
de gevechtshelikopter gericht op elektronische zelfbescherming, detectie en
identificatie, communicatie, verbeteringen aan het airframe en bewapening Projectomvang€ 100–250
miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  DMP-A brief    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 3 2001 500    Uitgaven (x € 1 000) 4504 2201 15030 11031 58032 770Voor het garanderen en zo mogelijk verbeteren van de effectiviteit van
het AH-64D wapensysteem zijn aanvullende investeringen noodzakelijk. De beschouwde
investeringen richten zich op elektronische zelfbescherming, detectie en identificatie,
communicatie, verbeteringen aan het airframe en bewapening.Project Zelfbescherming Transporthelikopters DoelstellingOm inzet van transporthelikopters in het gehele gewelds-
en dreigingspectrum mogelijk te maken worden deze voorzien van elektronische
zelfbescherming Projectomvang€ 42 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)30 242      Uitgaven (x € 1 000)11 30721 1319 902343   Om de inzet van transporthelikopters in het gehele gewelds- en dreigingspectrum
mogelijk te maken worden alle transporthelikopters voorzien van elektronische
zelfbescherming. Het project betreft de aanschaf en integratie van waarschuwingsapparatuur
tegen radargeleide wapens en van waarschuwingsapparatuur tegen infrarood geleide
wapens, alsmede de bijbehorende afweermiddelen en bedieningsapparatuur. Tevens
omvat het project de levering van enkele reservedelen, documentatie, grondapparatuur
en initiële opleidingen. Geleide wapensProject Vervanging HAWK PIP III DoelstellingOm luchtverdedigingstaken uit te kunnen blijven voeren
is vervanging van het HAWK PIP III systeem noodzakelijk vanwege het bereiken
van de operationele en technische levensduur rond 2005. Projectomvang€ 100–250 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-A/B/C brief     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 81 000     Uitgaven (x € 1 000) 7025 00260 99639 00336 99921 996Met het oog op de vervanging van het HAWK PIP III systeem en de versterking
van de «lower tier» capaciteit van de Koninklijke luchtmacht voor
de onderschepping van tactische ballistische raketten zijn met Duitsland beginselafspraken
gemaakt over de overname van Duitse Patriot-systemen. Deze zijn vastgelegd
in een op 19 juni jl. getekende «Declaration of Intent». Met de
overname wordt tevens beoogd de bilaterale samenwerking met Duitsland op uiteenlopende
terreinen te verdiepen. Als gevolg van deze ontwikkelingen zullen de fondsen
op korte termijn worden bijgesteld.Project Patriot PAC-III upgrade (basic load) DoelstellingCapaciteitsverbetering van luchtverdedigingssystemen
door aanpassingen van de Patriot radar en de commandocentrale, de verwerving
van PAC III raketten alsmede de invoering PAC-III lanceerinrichtingen. Projectomvang€ 128 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP-B/C/D brief     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000) 128 450     Uitgaven (x € 1 000) 4 89922 40020 20019 10029 42732 400Sinds de introductie van de Patriot is het systeem geregeld aangepast.
Om de capaciteit van luchtverdedigingssystemen tegen «Tactical Ballistic
Missiles» en «Cruise Missiles» te verbeteren is voor het
Patriot-systeem een speciaal modificatiepakket ontwikkeld. Deze PAC-III modificatie
omvat aanpassingen van de Patriot radar en de commandocentrale,
de verwerving van PAC III raketten alsmede de modificatie op PAC III standaard.CommandovoeringProject Naderingsapparatuur (Military Approach and Surveillance
System MASS) DoelstellingBlijvend zorgdragen voor adequate luchtverkeersleidingscapaciteit
door vervanging van de huidige verouderde naderingsapparatuur. Projectomvang€ 47 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten   Oplevering   Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)43 3413 900     Uitgaven (x € 1 000)2 6217 24723 03513 494   De huidige Airfield Surveillance Radars (ASR) met de bijbehorende Secondary
Surveillance Radars (SSR) hebben het einde van hun technische levensduur bereikt.
Vervanging is noodzakelijk om de radardekking rondom de vliegbases van de
Koninklijke luchtmacht te kunnen blijven garanderen, zodat een optimale veiligheid
voor het vliegverkeer in het gehele luchtruim blijft bestaan. Het Military
Approach and Surveillance System (MASS) (radarapparatuur met bijbehorende
consoles) wordt medio 2004 opgeleverd en geplaatst op het Air Operations Control
Station te Nieuw Milligen (AOCS NM).Project Link-16 DoelstellingUitrusting van de F-16 met de Navo-standaard Link-16
datalink-apparatuur ten behoeve van verbetering van de informatieuitwisseling
bij het uitvoeren van operaties. Projectomvang€ 128 miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten DMP- B/C/D brief     Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)51 90016 00060 100    Uitgaven (x € 1 000)7 69116 84515 86622 58421 30320 58720 303Voor een effectieve en flexibele operationele taakuitvoering is het belangrijk
dat de beschikbare informatie zo snel mogelijk kan worden uitgewisseld
tussen alle participanten. De Navo-standaard voor tactische datalink is Link-16.
Uit het oogpunt van interoperabiliteit zal onder andere de F-16 worden uitgerust
met Link-16. De integratie in het F-16 wapensysteem zal via een «software-update»
M3 plaatshebben. Naast deze softwarematige aanpassing zijn ook hardware aanpassingen
nodig. De verwerving van de Link-16 modificatiepakketten bevindt zich in de
realisatiefase. Het DMP-proces inzake de Link-16 terminals verkeert in de
B/C/D-fase.Overige systemenProject vliegtuigbrandbestrijdingsvoertuigen DoelstellingVervanging van de Klu en KM vliegtuigbrandbestrijdingsvoertuigen
voor de vliegbases, vliegkampen en de KMSL Projectomvang€ 26 miljoen (alleen
Klu deel)   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten Invoeren voertuigen    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)20 097450     Uitgaven (x € 1 000)5 4362 71111 0496 337   Project infrastructuur LCKLu DoelstellingVoorzien in vervangende infrastructuur voor de huidige
infrastructurele voorzieningen van enkele productie-eenheden van het LCKLu
die (ARBO-)technisch zijn afgeschreven Projectomvang€ 25–100
miljoen   Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  DMP-A brief    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1 000)       Uitgaven (x € 1 000)     2 30011 500De uitvoering van het project infrastructuur LCKLu is afhankelijk van
de uitkomsten van een studie over motorenonderhoud en van een strategische
toekomstvisie voor het LCKLu.OntvangstenDe ontvangstenbegroting beslaat in 2003 € 39,1 miljoen en betreft
personele, materiële en specifieke ontvangsten. BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit wordt in onderstaande tabel en grafiek weergegeven.
 Omschrijving 2003 2004 2005 2006 2007Totaal geraamde kasuitgaven 1 424 444 1 445 838 1 482 456 1 474 476 1 437 906Waarvan apparaatsuitgaven 358 367 348 246 366 150 349 795 353 672Dus programma-uitgaven(incl. investeringen) 1 066 077 1 097 592 1 116 306 1 124 681 1 084 235Waarvan juridisch verplicht per 1-1-200357%608 21552%568 61847%528 14547%532 85747%509 183 Waarvan complementair per 1-1-200336%383 60738%418 73242%463 08342%470 61639%420 154Resterende plannen7%74 25410%110 24211%125 07811%121 20714%154 898Totaal100%1 066 077100%1 097 592100%1 116 306100%1 124 681100%1 084 235BudgetflexibiliteitVeronderstellingenVoorwaarde voor de realisatie van de operationele doelstellingen is een
adequate personele vulling en het intact blijven van het huidige begrotingsniveau.
Als een verstoring optreedt, heeft dit een negatieve invloed op het vermogen
de operationele doelstellingen te halen. Groeiparagraaf VBTBMet het beleidsartikel Koninklijke luchtmacht dient uiteindelijk inzicht
te worden gegeven in de (samenhang tussen) te bereiken doelstellingen, de
hiertoe uit te voeren activiteiten c.q. in te zetten instrumenten en de hiervoor
aan te wenden middelen. Na het concreet vorm geven van te bereiken doelstellingen
in de vorm van inzetgereedheid van de operationele eenheden is in de begroting
2003 een volgende stap gezet in het verbeteren van de relatie tussen doelstellingen,
activiteiten en middelen.De nader geoperationaliseerde doelstellingen van de Koninklijke luchtmacht
betreffen de gereedheid van de operationele eenheden van de clusters jachtvliegtuigen,
helikopters, luchttransport, geleide wapens en commandovoering. In de voorliggende
begroting is de gereedheid van wapensystemen en de daarvoor benodigde activiteiten
verder inzichtelijk gemaakt. De vervolgstappen voor de begroting 2004 bestaan
uit het beter inzichtelijk maken van prestaties en doelmatigheid door het
nader uitwerken van de activiteiten en het verder verfijnen van de aan de
operationele doelstellingen toe te kennen middelen. De activiteiten worden
inzichtelijk gemaakt door ze te relateren aan de aspecten personele gereedheid,
materiële gereedheid en geoefendheid.De ondersteunende activiteiten en de daarvoor aangewende middelen worden
voor de begroting 2004 beter inzichtelijk gemaakt in de vorm van prestatiegegevens
en doelmatigheidsgegevens van de ressorts LCKLu en KMSL. Hierbij worden activiteiten
en middelen zoveel mogelijk toegerekend aan de operationele doelstellingen.Het streven is er op gericht om de begroting 2004 de Koninklijke luchtmacht
in te richten naar operationele doelstellingen (inzetgereedheid wapensystemen)
waarbij prestatiegegevens en doelmatigheidsgegevens in samenhang inzicht verstrekken
in de doelstelling, de hiertoe uit te voeren activiteiten en de hiervoor aan
te wenden middelen. Beleidsartikel 04 Koninklijke marechausseeAlgemene beleidsdoelstellingDe Koninklijke marechaussee draagt zorg voor de handhaving van de rechtsorde
en het verlenen van hulp aan civiele autoriteiten. De Koninklijke marechaussee
is als politieorganisatie met een militaire status verantwoordelijk voor de
handhaving van de rechtsorde en de integriteit van de krijgsmacht en haar
personeel, zowel in Nederland als daarbuiten. Daarnaast kan de Koninklijke
marechaussee bijdragen aan de realisatie van de andere hoofdtaken van de krijgsmacht,
in het bijzonder op het terrein van crisisbeheersing, vredestaken en humanitaire
taken. De Koninklijke marechaussee neemt als zelfstandig krijgsmachtdeel een
wezenlijke plaats in binnen het Nederlandse politiebestel en vervult taken
ten behoeve van de departementen van Justitie en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Deze taken zijn omschreven in artikel 6 van de Politiewet.In tegenstelling tot de andere krijgsmachtdelen kent de Koninklijke marechaussee
een scheiding tussen het gezag en het beheer. De minister van Defensie is
belast met het beheer van de organisatie. Bovendien heeft de minister van
Defensie het gezag over de militaire taken van de marechaussee, voor zover
die geen opsporing, vredesoperaties of internationale taken betreffen. Het
gezag over de overige taken van de marechaussee ligt bij andere binnenlandse
bestuurlijke instanties, onder de eindverantwoordelijkheid van de minister
van Justitie en die van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Verder
heeft de Koninklijke marechaussee een landelijke organisatiestructuur die
centraal wordt aangestuurd.Nader geoperationaliseerde doelstellingenDe algemene beleidsdoelstelling van de Koninklijke marechaussee is geoperationaliseerd
in vijf taakvelden. De geoperationaliseerde doelstellingen worden hoofdzakelijk
vastgesteld door de verschillende gezagsdragers. De prestatiegegevens per
taakveld zijn gebaseerd op deze doelstellingen en de daaraan gekoppelde activiteiten
en budgetten. Het eerstvolgende evaluatieonderzoek van de doelstellingen van
dit beleidsartikel vindt plaats in 2004. TaakveldenDoelstellingI. Beveiliging«Het handhaven van het veiligheidsniveau
overeenkomstig de geldende veiligheidsconcepten, zoals deze zijn bekrachtigd
door het bevoegd gezag.»  II. Handhaving vreemdelingenwet«Het uitvoeren van haar wettelijke taken
in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving en binnen de met het
gezag overeengekomen, of nog overeen te komen normafspraken.»  III. Politietaken Defensie«Het handhaven van de openbare orde
op en rondom de militaire terreinen en het handhaven van strafrechtelijke
rechtsorde binnen de krijgsmacht en jegens militaire justitiabelen zowel in
Nederland als in internationaal verband, alsmede het verlenen van hulp aan
hen die dat behoeven.»  IV. Politietaken burgerluchtvaartterreinen«Het handhaven van
de openbare orde en de strafrechtelijke rechtsorde op de aangewezen nationale
luchthavens in overeenstemming met het bevoegd gezag gemaakte afspraken alsmede
het verlenen van hulp aan hen die dat behoeven.»  V. Assistentieverlening samenwerking en bijstand«Het zorgdragen
voor het gereedhouden van het bijstandsreservoir alsmede het op verzoek van
het bevoegd gezag leveren van personeel, eenheden en materieel voor de samenwerking,
bijstand en assistentieverlening aan de politie.»VeranderdoelstellingenUitbreiding ten behoeve van terrorismebestrijdingDe terroristische aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten
zijn wereldwijd aanleiding geweest tot het nemen van (preventieve) maatregelen.
Op 18 december 2001 is door de Interdepartementale Werkgroep de definitieve
versie van het actieplan vastgesteld en aangeboden aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal. De actiepunten van de Koninklijke marechaussee hebben betrekking
op verschillende taakvelden en resulteren onder meer in een uitbreiding met
168 vte'n. Het betreft hier de vergroting van de observatie- en persoonsbeveiligingscapaciteit
van de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten (BSB), toezicht in de beveiliging
burgerluchtvaart, documentenspecialisten, opsporing van mensensmokkel, analyse
van biometrie en Europol. Ook voor de handhaving van de extra opleidingscapaciteit
te Vught zijn gelden vrijgemaakt.Verbetering interne en externe sturingHet project «Beleid en Bedrijfsvoering Koninklijke marechaussee
2000» is beëindigd. De verankering van de werkzaamheden die voortkomen
uit het project geschiedt in de nieuwe Afdeling Integrale Bedrijfsvoering
bij de centrale staf van de Koninklijke marechaussee (Staf Kmar). De planning
en controlcyclus is inmiddels geïmplementeerd en wordt verder geoptimaliseerd.
Hierbij zal de nadruk liggen op het, samen met het bevoegde gezag, concretiseren
van de normen, op de verhoging van de betrouwbaarheid van de output-gegevens
en op het vergroten van het draagvlak binnen de organisatie.Voortgang Beleidsplan Kmar 2000Op basis van het «Beleidsplan Kmar 2000» heeft in 2001 een
inventarisatie van de knelpunten in de huidige organisatie plaatsgevonden.
Deze inventarisatie heeft geresulteerd in een voorstel tot reorganisatie en
uitbreiding van de staven. Medio 2002 is naar aanleiding hiervan begonnen
met de implementatie van de nieuwe organisatiestructuur en het hieraan gerelateerde
verbeterde personeelsbeleid. Uitbreiding opleidingscapaciteit OCKmarHet vergroten van de opleidingscapaciteit is noodzakelijk om het personeelsbestand
vanaf instroom aan de voet verder te vullen. De capaciteit van het Opleidingscentrum
Koninklijke marechaussee (OCKmar) en de twee dependances te Vught en Eefde
is volledig benut.Overname 103 eskadron van de Koninklijke landmachtIn de Defensienota 2000 is vastgelegd dat het 103e paraatgestelde
eskadron van de Koninklijke landmacht, de reserve-eenheden 41e,
102e en 690e eskadron, alsmede de reservepelotons 893
en 894 van het regionale Navo-hoofdkwartier in Brunssum (HQ AFNORTH) zouden
overgaan naar de Koninklijke marechaussee. Op 1 januari 2001 zijn de genoemde
eenheden inderdaad onder bevel gesteld van de Bevelhebber der Marechaussee.
Per 1 januari 2002 is ook het beheer overgedragen aan de Koninklijke marechaussee.Budgettaire gevolgen van beleidDe financiële middelen die de Koninklijke marechaussee ter beschikking
staan voor het realiseren van de operationele doelstellingen zijn in de volgende
tabel opgenomen. Budgettaire gevolgen van
het beleid beleidsartikel 04 (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen300 634345 530344 589347 704344 493342 293344 213Uitgaven       Programma-uitgaven       Operationele taakvelden       – Beveiliging37 61041 83644 08544 54744 50244 13444 075– Handhaven vreemdelingenwet82 63792 87196 987100 849101 142101 101100 655– Politietaken Defensie (exclusief internationale en vredesoperaties)47 41053 11153 51053 51853 21653 21152 828– Politietaken burgerluchtvaartterreinen7 1518 0118 2098 0438 0918 1388 127– Assistentieverlening, samenwerking en bijstand4 2384 7474 5614 6404 6684 6954 689Investeringen20 13747 96036 06433 85329 79824 81127 145Totaal programma-uitgaven199 183248 536243 416245 450241 418236 090237 519Apparaatsuitgaven       – Staven Koninklijke marechaussee33 37237 38638 30939 28841 39043 50844 388– Opleidingscentrum52 44258 74958 37558 46858 19658 21957 830Wachtgelden en inactiviteitswedden973858753737749749749Totaal apparaatsuitgaven86 78796 99397 43698 493100 335102 476102 967Totaal uitgaven285 970345 529340 853343 943341 753338 566340 486Ontvangsten5 3625 2005 2005 3005 4005 4005 500Toerekening per taakveld (op basis van huidige formatiebestand) als volgt: Budgetverdeling over de taakvelden
% van het budget  2001200220032004200520062007Taakveld Beveiliging14,214,414,814,614,414,314,3Taakveld Handhaving vreemdelingenwet31,230,531,131,831,831,631,5Taakveld Politietaken Defensie17,918,217,817,517,317,217,1Taakveld Politietaken burgerluchtvaartterreinen2,72,72,72,62,62,62,6Taakveld Assistentieverlening, samenwerking en bijstand1,61,61,51,51,51,51,5Opleiding19,820,019,419,118,918,818,7Staven Koninklijke marechaussee12,612,712,712,913,514,114,3Totaal100100100100100100100Budgetverdeling 2003 Koninklijke marechausseeActiviteitenDe Koninklijke marechaussee beschikt voor het realiseren van bovenstaande
doelstellingen over zes districten die het tactische niveau van de organisatie
vormen. Onder de districten ressorteren de brigades van de Koninklijke marechaussee.Onderstaand worden per taakveld de activiteiten opgesomd met bijbehorende
prestatie-indicatoren. In het komende jaar worden, in overleg met de gezagsdragers,
de normeringen en streefwaarden per activiteit verder afgestemd (n.n.t.b.=
nog nader te bepalen). Prestatiegegevens Taakveld 1BeveiligingActiviteitenPrestatie-indicatorenNormering/streefwaarde1. Het beveiligen van objecten in binnen- en buitenland,
het adviseren en ondersteunen ten aanzien van het beveiligen van objecten
en optreden in geval van incidenten bij het beveiligen van objecten1. Aantal gerealiseerde mensuren objectbeveiliging
2. Servicegraad objectbeveiliging (percentage gerealiseerde uren objectbeveiliging
versus planning)1. n.n.t.b. 2. 100% 2. Het beveiligen en begeleiden van personen in binnen-
en buitenland1. Aantal gerealiseerde
mensuren persoonsbeveiliging 2. Servicegraad persoonsbeveiliging per opdrachtgever
(percentage aantal gerealiseerde aanvragen persoonsbeveiliging versus aantal
binnengekomen aanvragen)1. n.n.t.b.
 2. 95% 3. Het beveiligen van de burgerluchtvaart, waaronder
«high risk» vluchten*)1. Aantal gerealiseerde mensuren beveiliging 2. Servicegraad beveiliging (percentage
gerealiseerde uren beveiliging versus geplande uren beveiliging)1. n.n.t.b. 2. 100% 4. Het beveiligen van waardetransporten van De Nederlandsche
Bank1. Aantal gerealiseerde mensuren
transportbeveiliging 2. Servicegraad transportbeveiliging (percentage gerealiseerde
aanvragen transportbeveiliging versus aantal aangevraagde transportbeveiligingen) 1. N.n.t.b. 2. 100% 5. Het uitvoeren van ceremoniële diensten1. Aantal gerealiseerde uren ceremoniële
diensten 2. Servicegraad ceremoniële diensten (percentage gerealiseerde
uren ceremoniële diensten versus aantal geplande uren ceremoniële
diensten)1. n.n.t.b. 2. 100%*) Door wijziging van de Luchtvaartwet zal de Koninklijke marechaussee
belast worden met toezicht op vracht in 2003. In overleg met het ministerie
van Justitie zullen hiervoor de indicatoren en normeringen vastgesteld dienen
te worden. Prestatiegegevens Taakveld 2Handhaving VreemdelingenwetActiviteitenPrestatie-indicatorenNormering/streefwaarde1. Het uitvoeren van de grensbewaking, waaronder
het uitvoeren van persoonscontroles en het verstrekken van nooddocumenten1. Aantal vreemdelingen dat de toegang
tot Nederland is ontzegd c.q. is geweigerd 2. Aantal verstrekte visa 3. Aantal
verstrekte nooddocumenten 4. Aantal gate controles1 n.n.t.b. 2. n.n.t.b. 3. n.n.t.b. 4.
10 000 2. Het uitvoeren van het mobiel toezicht vreemdelingen
(MTV), waaronder het houden van controles 1. Aantal illegalen dat is aangetroffen in het grensgebied 2. Gemiddeld aantal
MTV-controles per brigade (Totaal aantal MTV-controles versus het aantal brigades)1. n.n.t.b. 2.
365 3. Het geven van ondersteuning bij de asielprocedure
op de AC'a Schiphol, Zevenaar, Rijsbergen en Ter Apel 1. Aantal onderzoeken reisdocumenten 2. Aantal onderzoeken brondocumenten1. n.n.t.b. 2.
n.n.t.b.4. Het verwijderen of uitzetten van geweigerde of
illegale vreemdelingen1. Aantal vreemdelingen
dat Nederland is uitgezet1. 13 200 5. Het uitvoeren van strafrechtelijke onderzoeken
mensensmokkel 1. Aantal middelgrote
onderzoeken mensensmokkel 2. Aantal kleine onderzoeken mensensmokkel in het
kader van grensbewaking 3. Aantal kleine onderzoeken mensensmokkel in het
kader van MTV 4. Aantal GOC-mensensmokkel onderzoeken1. 19 2. 165 3.
130 4. 30Prestatiegegevens Taakveld 3Politietaken
DefensieActiviteitenPrestatie-indicatorenNormering/streefwaarde1. De zogenoemde beschikbaarheid- of bereikbaarheidfunctie
(surveillance/planton ofwel de beschikbare capaciteit om binnen de afgesproken
tijd te reageren op calamiteiten)1. Aantal mensuren bezetting 1. n.n.t.b. 2. Het handhaven van de openbare orde en de rechtsorde1. Aantal misdrijfverbalen 2. Percentage
processen verbaal (PV'n) «lik-op-stuk» 3. Aantal uitgevoerde middelgrote/grote
rechercheonderzoeken 4. Percentage technisch sepot 5. Gemiddelde doorlooptijd
van laatste verhoor tot sluiten PV 6. Gemiddelde doorlooptijd van sluiten
PV tot inzenden naar het Openbaar Ministerie1. 1 500 2. 40% 3. 10 4.
5% 5. 30 dagen 6. 20 dagenPrestatiegegevens Taakveld 4Politietaken
burgerluchtvaartterreinActiviteitenPrestatie-indicatorenNormering/streefwaarde1. De zogenoemde beschikbaarheid- of bereikbaarheidfunctie
(surveillance/planton ofwel de beschikbare capaciteit om binnen de afgesproken
tijd te reageren op calamiteiten)1. Aantal mensuren bezetting1. n.n.t.b. 2. Het handhaven van de openbare orde en de rechtsorde1. Aantal drugskoeriers (invoer)
2. Aantal drugskoeriers (uitvoer) 3. Aantal uitgevoerde middelgrote/grote
rechercheonderzoeken.1. 2000 2. 100
3. n.n.t.b.Ter bestrijding van de problematiek van drugskoeriers (bolletjesslikkers)
die via Schiphol Nederland binnenkomen is in het plan van aanpak van de minister
van Justitie voorzien in een pakket van maatregelen. Concreet heeft dit geresulteerd
in een structurele uitbreiding van het Schipholteam, uitbreiding van opvangcapaciteit
voor slikkers te Bloemendaal en het invoeren van een nieuw controle-instrument
in de vorm van pre-flightchecks. Verder wordt op Schiphol-Oost een nieuw cellencomplex
gebouwd, welke ultimo 2002 operationeel moet zijn.Ondanks deze resultaten zijn nog niet alle doelstellingen van het plan
van aanpak gerealiseerd. In dit kader wordt aanvullend beleid ontwikkeld teneinde
de druk op de gehele keten te verminderen. Prestatiegegevens Taakveld 5Assistentieverlening,
samenwerking en bijstandActiviteitenPrestatie-indicatorenNormering/streefwaarde1. Het operationeel gereedstellen en inzetten van
ME-eenheden, pantserwagenpelotons en de bijzondere bijstandseenheid krijgsmacht
(BBEK)1. Aantal inzetbare bijstandseenheden
2. Aantal mensuren geleverde bijstand1. n.n.t.b. 2. n.n.t.b. 2. Het leveren/inzetten van overige vormen van assistentie 1. Aantal mensuren geleverde assistentie 1. n.n.t.b.StavenDe staven bestaan uit de centrale staf van de Bevelhebber (Staf Kmar)
en de staven van de districtscommandanten in het land.De staf KMar heeft de verantwoordelijkheid voor het namens de Bevelhebber
der Marechaussee beheren van het algemeen operationeel beleidskader. De staf
vervult een sturende en coördinerende rol in aangelegenheden die het
districtsniveau te boven gaan, onder andere op het gebied van gezag en beheer.De districtsstaven regelen het beheer en ondersteuning van het operationeel
proces op decentraal niveau.Opleidingscentrum Koninklijke marechaussee (OCKMar)De activiteiten van het OCKMar omvatten initiële opleidingen aan
binnenstromend personeel, cursussen en opleidingen voor het vervullen van specifieke functies en zogenoemde loopbaanopleidingen. De opleidingen
worden grotendeels verzorgd op het OCKMar te Apeldoorn. Daarnaast zijn er
twee dependances van het opleidingscentrum in Eefde en Vught.InvesteringenDe financieel omvangrijke investeringsprojecten worden onderstaand afzonderlijk
vermeld. De overige investeringen betreffen kleine projecten, bedrijfsmatige
investeringen en vervangingsinvesteringen.Project «C2000 Startregio KMar» DoelstellingVerbouwen en herinrichten van de meldkamer op Schiphol
en het implementeren en invoeren van C2000 communicatie-apparatuur, met inbegrip
van het verzorgen van opleidingen en het opzetten van beheer Projectomvang€ 6,6 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Afronding    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1000)2 2524 326     Uitgaven (x € 1000)1 0605 42989    Volgens planning zal het project in de eerste helft van 2003 zijn afgerond.Project «C2000 Landelijke Roll-out Defensie»
 DoelstellingVerbouwing en herinrichting van de KMar-meldkamer
in Den Haag en het implementeren en invoeren van C2000 communicatie-apparatuur
voor de KMar en KM-, KL- en KLu-eenheden met taken op het gebied van de openbare
orde en veiligheid. Tevens omvat het project het verzorgen van opleidingen
en het inrichten van een beheersorganisatie.  Projectomvang€ 10,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten       Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1000) 2 8416 687    Uitgaven (x € 1000) 2 8416 687688   De positieve resultaten van beproevingen van de C2000 communicatie-apparatuur
in de startregio hebben eind 2001 geleid tot de landelijke implementatie van
C2000. Hiervoor treedt de Koninklijke marechaussee op als «single service
manager» voor de Koninklijke marine, de Koninklijke landmacht
en de Koninklijke luchtmacht. Het project is sterk afhankelijk van het C2000-project
dat wordt uitgevoerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
waarvan de ministeries van Defensie en Volksgezondheid Welzijn en Sport mede-opdrachtgever
zijn. In overeenstemming met de door de regering vastgestelde einddatum, zal
het project naar verwachting in de eerste helft van 2004 zijn afgerond.Project «Nieuwbouw District Noord-Holland/Utrecht»
 DoelstellingNieuwbouw op het terrein van de marinekazerne in
Amsterdam Projectomvang€ 6,2 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Oplevering    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1000)174265 696    Uitgaven (x € 1000)173011 3294 600   Als gevolg van het door de Koninklijke landmacht afstoten van de Kolonel
Sixkazerne, waarvan de Koninklijke marechaussee medegebruiker is, en het afstoten
van de Robert Kochkazerne, moet de Koninklijke marechaussee voorzien in vervangende
huisvesting voor de staf van het district Noord-Holland/Utrecht en de motorgroep
van de brigade Amsterdam. Volgens planning zal oplevering medio 2003 plaatsvinden.Project «Aanpassing en uitbreiding infrastructuur
OCKMar» DoelstellingAanpassing en uitbreiding infrastructuur OCKMar  Projectomvang€ 35,9 miljoen  Realisatie 2001Verwachting 2002Begroting 20032004200520062007Activiteiten  Oplevering    Financiële gevolgen               Verplichtingen (x € 1000)1224 4583 339    Uitgaven (x € 1000)1234 4573 3399 4724 8104 0809 569De groei van het personeelsbestand van de Koninklijke marechaussee die
het gevolg is van de recente taakuitbreidingen, heeft gevolgen voor het aantal
cursisten en daarmee voor de benodigde infrastructurele voorzieningen van
het OCKMar. Zo zal de instroom van het aantal leerlingen wachtmeester beroeps
bepaalde tijd (BBT) in de komende jaren gefaseerd toenemen.
Een en ander uit zich momenteel in tekorten aan legeringcapaciteit, parkeerplaatsen,
facilitaire voorzieningen, sportaccommodatie, schietbaancapaciteit en leslokalen.OntvangstenDe ontvangsten van de Koninklijke marechaussee bedragen € 5,2
miljoen. De ontvangsten hebben betrekking op:• verhaalde salaris- en ziektekosten bij ongevallen;• inhoudingen wegens het verstrekken van kleding, voeding en huisvesting;• verrekeningen met derden in verband met dienstverlening.BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit van dit beleidsartikel wordt in onderstaande tabel
weergegeven. Bedragen x € 1 000Omschrijving 2003 2004 2005 2006 2007Totaal geraamde kasuitgaven 340 853 343 943 341 753 338 566 340 486Waarvan apparaatsuitgaven 97 437 98 493 100 335 102 476 102 967Dus programma-uitgaven (incl. investeringen) 243 416 245 450 241 418 236 090 237 519Waarvan juridisch verplicht per 1-1-200369%169 04268%165 96964%155 53163%149 39363%151 227Waarvan complementair per 1-1-200322%53 52022%53 54622%52 43522%51 56822%51 759Te realiseren projecten uit de DN20005%11 3556%15 0302%4 8102%4 0804%9 569Resterende plannen4%9 4994%10 90512%28 64313%31 04911%24 964Totaal100%243 416100%245 450100%241 418100%236 090100%237 519 Specificatie projecten uit
de Defensienota 2000 (voorzover niet opgenomen in juridisch en/of complementair
verplicht) bedragen x € 1 000Projectomschrijving20032004200520062007Project C 2000 -landelijke roll-out6 687688––– Infra NH/U1 3294 600––– Infra OCKMar3 3399 4724 8104 0809 569Totaal11 35514 7604 8104 0809 569BudgetflexibiliteitVeronderstellingenBij de totstandkoming van deze tweede VBTB-begroting is zoveel mogelijk
aansluiting gezocht bij de pas ingevoerde resultaatgerichte bedrijfsvoering
van de Koninklijke marechaussee. Dit heeft onder meer geresulteerd in de indeling
in taakvelden. Aangezien het budget van de Koninklijke marechaussee in hoge
mate wordt bepaald door personeelsgerelateerde uitgaven en omdat de inzet
van personeel afhankelijk is van de te leveren prestatie, vindt de verdeling
van middelen over de taakvelden daarbij, evenals in de begroting 2002, plaats
op basis van het aantal geplande vte'n (formatiesterkte) per taakveld.Tevens dient te worden opgemerkt dat het opleidingscentrum en de centrale
beleidsstaf (Staf KMar) als ondersteunende eenheden ook nu weer separaat in
de begroting zijn opgenomen. Het voornaamste argument hiervoor is dat beide
eenheden organisatiebreed de operationele eenheden ondersteunen. Een valide
toerekening aan de afzonderlijke taakvelden is hierdoor nagenoeg onmogelijk
en ook weinig zinvol.Groeiparagraaf VBTBConform de VBTB-gedachte biedt deze begroting een beter inzicht in de
te leveren prestaties in relatie tot de hiervoor in te zetten middelen. Niettemin
voldoet deze begroting nog niet aan het beoogde kwaliteitsniveau. Een éénduidige
en transparante relatie tussen doelstellingen, activiteiten en middelen vergt
nog verdere ontwikkeling. Zoals in de begroting 2002 reeds is
aangekondigd, zal de Koninklijke marechaussee door middel van een groeitraject
toewerken naar de optimalisatie van deze relatie.Aansluitend op het project BBKMar2000 is hierbij voorrang gegeven aan
transparantie, waarbij door middel van output-sturing en een kostprijsmodel
uiteindelijk beter zicht kan worden verkregen in de prestaties en de hieraan
gerelateerde kosten. In dit kader is het onderzoek naar de hoogte en samenstelling
van een integrale middensom voor de Koninklijke marechaussee reeds afgerond.
Voor een consistente en betrouwbare VBTB-verantwoording zal echter zicht moeten
bestaan op de werkelijke kosten per taakveld. Op dit moment is het inzicht
in de kosten per taakveld nog beperkt. Door middel van een herinrichting van
haar administratie streeft de Koninklijke marechaussee ernaar eind 2003 voldoende
zicht te hebben op de realisatie in de verschillende taakvelden.Ook inzake de meetbaarheid van de activiteiten aan de hand van prestatiegegevens
moeten nog belangrijke stappen worden gezet. Initiatieven op dit terrein moeten
ertoe leiden dat een éénduidig en betrouwbaar beeld wordt verkregen
van de prestaties binnen de diverse taakvelden. Zo zal in 2003 naar verwachting
een operationeel Managament Informatie Model worden beproefd en verder worden
ontwikkeld ten aanzien van de ondersteunende processen. Uiteindelijk zal dit
binnen enkele jaren een set aan gekwantificeerde prestatiegegevens opleveren
die een compleet en juist beeld geven van de activiteiten van de Koninklijke
marechaussee. In afwachting van de uitkomsten hiervan zijn in de huidige presentatie
van activiteiten de prestatie-indicatoren weliswaar benoemd, maar nog niet
volledig gekwantificeerd met behulp van een norm of streefwaarde. Het is de
bedoeling in de volgende begroting de nog ontbrekende streefwaarden toe te
voegen aan de prestatie-indicatoren, waarbij betrouwbaarheid en consistentie
als belangrijke randvoorwaarden gelden. Bovendien zullen de streefwaarden
in samenspraak met het gezag moeten worden bepaald. Beleidsartikel 09 Uitvoeren vredesoperatiesAlgemene beleidsdoelstellingNederland draagt onverminderd bij aan de handhaving en bevordering van
de internationale rechtsorde, waarbij in het bijzonder wordt gestreefd naar
stabielere verhoudingen in het Navo-verdragsgebied.Nederland voert daartoe een actief veiligheidsbeleid, dat zich niet beperkt
tot de zorg voor de veiligheid van het eigen land en die van de bondgenoten,
maar zich uitstrekt tot breed opgezette conflictpreventie, crisisbeheersing
en vredesopbouw, zowel in Europa als daarbuiten. Deelnemen aan vredesoperaties
maakt daar deel van uit.Nader geoperationaliseerde doelstellingenDe Nederlandse ambitie om deel te nemen aan internationale crisisbeheersingsoperaties
is in algemene zin als volgt gedefinieerd:• deelneming aan een vredesafdwingende operatie met een brigade of
het equivalent daarvan zoals een maritieme taakgroep, drie squadrons jachtvliegtuigen
of een combinatie daarvan;• gelijktijdige deelneming gedurende langere tijd aan maximaal drie
vredesoperaties met bijdragen van bataljonsgrootte of equivalenten daarvan,
zoals een squadron jachtvliegtuigen, of twee fregatten.De krijgsmachtdelen zorgen ervoor dat de voor inzet beschikbare militaire
eenheden voldoen aan de kwalitatieve criteria die voor inzet in vredesoperaties
zijn gesteld. De belangrijkste criteria die van toepassing zijn op de gereedstelling
van de operationele eenheden, zijn de mogelijkheden tot:• optreden onder uiteenlopende geografische en klimatologische omstandigheden;• tijdig optreden met de juiste middelen;• samen optreden met andere krijgsmachtdelen («joint»)
en andere krijgsmachten («combined»);• inzet voor langere tijd.Het eerstvolgende evaluatieonderzoek van deze doelstellingen vindt plaats
in 2003.Budgettaire gevolgen van beleidVoor het realiseren van de doelstellingen op het gebied van crisisbeheersingsoperaties
staan planmatig financiële middelen ter beschikking. Het gaat hier om
de verwachte additionele uitgaven die gemoeid zullen zijn met het uitvoeren
van vredesoperaties. In onderstaande tabel worden deze financiële middelen
vermeld. Budgettaire gevolgen van
het beleid beleidsartikel 09 (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen198 290264 077178 401178 401178 401178 401178 401Uitgaven       VN-contributies53 77359 44559 44559 44559 44559 44559 445SFOR87 11875 50075 00075 00075 00075 00075 000KFOR 3 300     Enduring Freedom 39 70013 800    ISAF 34 50010 000    UNFICYP1 347      Task Force Fox 17 0005 000    UNMEE47 3253 700     PSO 1 8151 8151 8151 8151 8151 815Overige operaties en voorziening8 72729 11713 34142 14142 14142 14142 141Totale uitgaven198 290264 077178 401178 401178 401178 401178 401Totale ontvangsten54 9536 9071 4071 4071 4071 4071 407ActiviteitenStabilisation Force (SFOR)Aan Sfor nemen in 2002 per rotatie ongeveer 1 300 Nederlandse militairen
deel. Zij zijn onderverdeeld in een gemechaniseerd bataljon, een National
Support Element (NSE), een verbindingsondersteuningscompagnie, een helikopterdetachement
en medewerkers voor het hoofdkwartier van Sfor in Sarajevo en het hoofdkwartier
van de Multinational Division South West (MND SW) in Banja Luka. In MND SW
participeren Canada, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Momenteel wordt
gesproken over een herstructurering van Sfor, die voor Nederland hooguit zichtbaar
wordt in een beperkte reductie bij het hoofdkwartier. In verhouding tot de
andere landen neemt het Nederlandse aandeel in Sfor toe.De hoofdtaak voor het Nederlandse gemechaniseerde bataljon in MND SW is
het afschrikken van de voormalig strijdende partijen om hun vijandelijkheden
te hervatten. Het bataljon geeft met name door presentiepatrouilles invulling
aan deze taak. Hierdoor ontstaat een veilige omgeving waardoor andere organen
van de internationale gemeenschap hun (opbouw)activiteiten kunnen ontplooien.
Met financiële steun van Ontwikkelingssamenwerking kan het bataljon lokaal
kleinschalige hulpverleningsprojecten uitvoeren. Daarmee wordt de acceptatie
van het bataljon in de Bosnische samenleving versterkt.Vanaf 1 juli 2002 bestaat de Nederlandse helikopterbijdrage uit twee Cougar
transporthelikopters, die ten behoeve van het «Immediate Response Team»
worden ingezet. De helikopters opereren vanuit Bugojno in centraal Bosnië.Operatie «Enduring Freedom» (OEF)In het kader van de strijd tegen het terrorisme neemt de Nederlandse krijgsmacht
in 2002 deel aan de operatie «Enduring Freedom». Vanaf juni 2002
is een fregat onder het operationeel bevel van de Verenigde Staten gesteld
voor het uitvoeren van taken op het gebied van «Intelligence, Surveillance
and Reconnaissance», het escorteren van schepen en het «(unopposed)
boarden» van verdachte vaartuigen. Voorts is een C-130 Hercules gestationeerd
op het vliegveld Manas in Kirgizië. Dit maakt deel uit van een Noors-Deens-Nederlands
transportdetachement. Tevens worden per 1 oktober 2002 zes F-16 gevechtsvliegtuigen
gestationeerd in Kirgizië voor een periode van een half jaar. Ook wordt
een KDC-10-tankervliegtuig ingezet. Een P-3C Orion maritiem patrouillevliegtuig
voor inzet in deze regio is vanaf medio 2002 ingezet vanuit de Verenigde Arabische
Emiraten. Ten slotte is een onderzeeboot ingezet in het kader van deze operatie.
Ter vervanging van Amerikaanse eenheden («backfill») zijn voorts
in het Caribisch gebied een Nederlands fregat en twee P-3C Orions ingezet
in operaties tegen drugssmokkel.«International Security Assistance Force»
(ISAF)ISAF ondersteunt de Afghaanse interim-regering bij het handhaven van een
veilige omgeving in Kaboel en omstreken. Begin december 2001 kwamen Afghaanse
groeperingen in Bonn tot een akkoord over de opbouw van een nieuw Afghanistan
na de val van het bewind van de Taliban. De installatie van een interim-regering
en het stationeren van een internationale troepenmacht maakten deel uit van
dit politieke akkoord. ISAF heeft de bevoegdheid om desnoods met geweld zijn
militaire opdracht af te dwingen. De Nederlandse bijdrage bestaat uit ongeveer
220 militairen, die deel uitmaken van een Duits-Deens-Oostenrijks-Nederlands
bataljon. De regering heeft besloten tot een verlenging van de Nederlandse
inzet voor een nieuwe periode van zes maanden.«Task Force Fox» (TFF)De regering heeft ingestemd met de uitzending van een Nederlands detachement
naar Macedonië, ten behoeve van de Navo-geleide troepenmacht «Task
Force Fox». De Nederlandse eenheden hebben met ingang van 26 juni 2002
voor een periode van in principe vier maanden, met een mogelijk verlenging
tot zes maanden, het commando van TFF met een joint brigadestaf overgenomen.
De TFF is in Macedonië aanwezig om, indien de Macedonische autoriteiten
hierin tekortschieten, bescherming te bieden aan de waarnemers van de EU en
de OVSE die de voortgang van het in 2001 op gang gebrachte vredesproces in
Macedonië monitoren.«Peace Support Operations» (PSO)In een aantal Navo-geleide operaties, zoals Sfor en Kfor, heeft de Navo
in het betreffende operatiegebied centrale hoofdkwartieren ingericht. Aan
de exploitatie van deze hoofdkwartieren dragen de lidstaten naar rato bij.
De Nederlandse contributies hiervoor worden in de Defensiebegroting ten laste
van de kostenpost «Peace Support Operations» (PSO) gebracht.Kleine missies, waaronder: «Bosnia Kosovo Air Component»
(BKAC)Nederland neemt deel aan de BKAC, de missie van de Navo-luchtstrijdkrachten
ter ondersteuning van de militaire grondoperaties op de Balkan. De Nederlandse
bijdrage bestaat uit vier F-16 gevechtsvliegtuigen en één KDC-10
voor «air-to-air»-refuelling. Hiervoor geldt een gereedheidsstatus
van twintig dagen. Ook is binnen één etmaal een F-60 transportvliegtuig
inzetbaar. Alle vliegtuigen zijn op hun reguliere bases in Nederland gestationeerd.
Nederland assisteert eveneens bij het toezicht houden op de naleving van het
bestand in Kosovo, VN-resolutie 1244. Een P-3C Orion maritiem patrouillevliegtuig
voert hiertoe ongeveer acht maal per jaar gedurende twee weken waarnemingsmissies
uit. Het opereert gedurende die tijd vanaf het militaire vliegveld Sigonella
op Sicilië. «United Nations International Police Task Force»
(UNIPTF)De UNIPTF steunt in Bosnië de lokale autoriteiten bij het herstructureren,
democratiseren en moderniseren van de civiele politie. Het mandaat voorziet
in programma's die onder andere gericht zijn op samenwerking op het gebied
van criminaliteitsbestrijding, de opbouw van politie-instituties, de samenwerking
tussen Bosnische politie-eenheden onderling, de bekendheid en vertrouwdheid
van de bevolking met het werk van de politie, alsmede de deelname van Bosnië-Herzegovina
aan de politieprogramma's van de VN. Het mandaat van deze politiemissie loopt
in oktober 2002 formeel af. De huidige Nederlandse bijdrage aan de UNIPTF
bestaat uit 55 militairen. De «European Police Mission» zal de
UNIPTF per 1 januari 2003 opvolgen. Nederland zal hieraan een bijdrage leveren.«European Community Police Assistance Mission»
(ECPA)De European Community Police Assistance Mission (ECPA) is in het najaar
van 2001 van start gegaan als opvolger van de Multinational Advisory Police
Element (MAPE). Deze WEU-missie beoogt om in een tijdsbestek van tien maanden
een advies uit te brengen over de opzet en ontwikkeling van de Albanese politie.
De missie bestaat op dit moment uit 15 politiefunctionarissen, onder wie twee
Nederlanders: een politiefunctionaris en een functionaris van de Koninklijke
marechaussee.«Federation Mine Action Centre» (FEDMAC)Het «Bosnië-Herzegovina Mine Action Centre» (BHMAC) coördineert
en inventariseert de informatie over en de ruiming van de talrijke na de oorlog
in Bosnië-Herzegovina achtergebleven mijnen en ongesprongen explosieven.
Op het grondgebied van de Moslim-Kroatische Federatie ressorteert onder de
BHMAC de FEDMAC. Nederland draagt momenteel met één officier
bij aan de staf van FEDMAC.«European Union Monitoring Mission» (EUMM)De EUMM (voorheen ECMM) is sinds 1991 belast met het toezicht op de monitoring
van de militaire, politieke, humanitaire en economische ontwikkelingen op
het grondgebied van de voormalige Republiek Joegoslavië. Daarover wordt
gerapporteerd aan de lidstaten van de Europese Unie (EU). Ongeveer 150 personen
uit veertien EU-lidstaten en vier OVSE-staten die geen lid zijn van de EU,
nemen deel aan deze missie. Het hoofdkwartier van de EUMM bevindt zich in
Sarajevo en geeft leiding aan regionale centra, die elk één
of meer coördinatiecentra aansturen. De waarnemers ressorteren onder
een coördinatiecentrum en zijn onder meer actief in Albanië, Kroatië,
Bosnië-Herzegovina, Kosovo en Macedonië. Er nemen zes Nederlanders
aan deze monitormissie deel: drie militairen en drie ambtenaren van het ministerie
van Buitenlandse Zaken. Daarnaast bekleedt een functionaris van de Koninklijke
marechaussee een staffunctie in de OVSE-politiemissie in Macedonië.OVSE-missie in AlbaniëIn 1997 stuurde de Europese Unie (EU) in het kader van de OVSE een missie
naar Albanië, die de autoriteiten adviseert over humanitaire, economische
en politieke zaken, veiligheidsaangelegenheden en de mogelijkheden om economische
en financiële hulp aan dit land te verstrekken. De Nederlandse bijdrage
aan de OVSE-missie in Albanië bestaat uit twee officieren. OVSE-missie in MoldaviëSinds 1993 opereert een OVSE-missie in Moldavië met als doel het
consolideren van de onafhankelijkheid en de soevereiniteit van Moldavië.
Belangrijk aandachtspunt daarbij is de speciale status van Transdnjestrië
waar onder andere toezicht wordt gehouden op de terugtrekking van het 14e Russische leger uit Moldavië. Nederland levert sinds mei 1993
één militaire waarnemer aan deze missie.«United Nations Truce Supervision» (UNTSO)Sinds de Israëlische onafhankelijkheidsoorlog in 1948 ziet UNTSO
toe op het handhaven van de bestandslijnen tussen Israël en zijn buurstaten.
In die rol zag UNTSO onder andere toe op de Algemene Wapenstilstand Overeenkomst
uit 1949. Sinds 1967 observeert de missie het staakt-het-vuren in het gebied
rond het Suez-kanaal en op de Golanhoogte. Nederland neemt vanaf 1956 deel
aan UNTSO. Voor 2003 wordt een Nederlandse bijdrage van twaalf militaire waarnemers
voorzien. Prestatiegegevens VredesoperatiesMissie(gebied)Periode deelname Nederlandse krijgsmachtBijdrageMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomsten
2002Raming 2003SFORVanaf
1995Gemiddelde bezettingAantal personeel1 3881 1271 150(Bosnië- HQ SFORMensinzetdagen8 0308 0308 030Herzegovina) HQ MND (SW)Mensinzetdagen16 79016 79016 790  Division Support GroupMensinzetdagen4 3804 3804 380  ContingentscommandoMensinzetdagen9 4909 4909 490  Gemechaniseerd tank/pantserinfanteriebataljonMensinzetdagen178 850178 850193 450  Mortierpeloton en stafwachtpelotonMensinzetdagen1 8001 800900  Point of Debarkation-pelotonMensinzetdagen7 3007 3007 300  National Support ElementMensinzetdagen63 87563 87563 875  EOV-detachementMensinzetdagen1 4601 4601 460  VerbindingscompagnieMensinzetdagen35 77035 77035 770  Geneeskundig detachementMensinzetdagen7 6657 6657 665  Supportsquadron detachementMensinzetdagen5 1105 8405 840  TransporthelikoptersVlieguren1 9731 368720KFOR (Kosovo)Tot juli 2000Gemiddelde bezettingAantal personeel718181EnduringDec 01-dec 02Totale cumulatieve inzet2Aantal personeel4831 620 Freedom FregattenVaardagen110649   OnderzeebotenVaardagen 280   Maritieme helikoptersVlieguren 1 857   MPA (Orion)Vlieguren 1 500   Medical Team (Oman)Mensinzetdagen 540   TransportvliegtuigenVlieguren 1 460  Okt 02-mrt 03JachtvliegtuigenVlieguren3 3 2853 285ISAF(Afghanistan)Jan 02-dec 024Gemiddelde bezettingAantal personeel 230230   HQ ISAFMensinzetdagen 13 50513 505  InfanteriecompagnieMensinzetdagen 63 14563 145  Logistiek pelotonMensinzetdagen 10 22010 220  TransportvliegtuigenVlieguren 135135UNFICYP(Cyprus)Juni 98-juni 01Gemiddelde bezettingAantal personeel100    PantserluchtdoelartilleriebatterijMensinzetdagen7 500    Luchtmobiele
compagnieMensinzetdagen7 500  Task Force FoxJuni-okt 2002Gemiddelde bezettingAantal personeel 300 (Macedonië) Brigade HQMensinzetdagen 30 260   InfanteriecompagnieMensinzetdagen 7 280   SupportcompagnieMensinzetdagen 15 300 UNMEE/NAD(Ethiopië/April-dec 2001Totale cumulatieve inzet2Aantal personeel1 5757535Eritrea) MariniersbataljonInzetdagen144 144    GeniedetachementMensinzetdagen18 900    Amfibisch transportschipVaardagen77    TransporthelikoptersVlieguren990    GevechtshelikoptersVlieguren450  BKAC(Bosnië/ Gemiddelde bezetting HQAantal personeel888Kosovo) MPA (Orion)Vlieguren245245245 UNIPTF/EUPM (Bosnië)Vanaf 1996Gemiddelde bezettingAantal personeel55 55 55 ECPA (Albanië)Vanaf okt 2001Gemiddelde bezettingAantal personeel 11 MAPE (Albanië)1997 –
juli 2001Gemiddelde bezettingAantal personeel9  FEDMAC (Bosnië)Vanaf juni 1998Gemiddelde bezettingAantal personeel111EUMM (Balkan)Vanaf 1996Gemiddelde bezettingAantal personeel343 OVSE (Albanië)Vanaf 1997Gemiddelde bezettingAantal personeel222 OVSE (Moldavië)Vanaf 1993Gemiddelde bezettingAantal personeel111UNTSO (Israël)Vanaf 1956Gemiddelde bezettingAantal personeel1111121 Nederlandse bijdrage aan het KFOR HQ in Kosovo.2 Voor eenmalige, relatief kortlopende, missies wordt de personele
bijdrage uitgedrukt in het totaal aantal uitgezonden Nederlandse militairen
gedurende de aangegeven duur.3 Deze vlieguren komen ten laste van het programma van de Koninklijke
luchtmacht (zie beleidsartikel 03).4 Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 27 295 nr.
61. Er is wel rekening gehouden met de mogelijkheid dat op Nederland een beroep
wordt gedaan om de bijdrage aan ISAF voort te zetten.5 Betreft UNMEE Mine Action Coordination Centre en Force Headquarters
UNMEE te Asmara.Veronderstellingen• Onder de activiteiten van dit beleidsartikel worden alleen de door
de regering besloten participaties aan vredesoperaties opgenomen. Voorafgaande
aan elke vredesoperatie vindt een politieke en militaire afweging plaats aan
de hand van het toetsingskader. Elke vredesoperatie wordt tevens achteraf
geëvalueerd.• De verrekening van relevante bijdragen aan de operatie «Enduring
Freedom» zal grotendeels in 2002 zijn voltooid.• De verwachting is dat in 2003 en verdere jaren activiteiten van
vergelijkbare omvang blijven plaatshebben, waarbij de becijfering van de gevolgen
van de deelneming aan de operatie «Enduring Freedom» overigens
voorlopig is beperkt tot 2002.• De internationale veiligheidssituatie blijft onvoorspelbaar. Omdat
de Nederlandse deelname aan vredesoperaties niet exact gepland kan worden
en dientengevolge in de loop van het begrotingsjaar noodzakelijk kan blijken,
bevat dit beleidsartikel een initiële voorziening voor de financiering
van toekomstige vredesoperaties.• De omvang van de Nederlandse bijdrage aan Sfor verandert in 2003
niet wezenlijk ten opzichte van 2002. Na 2003 wordt uitgegaan van een kleine reductie. In de financiële planning is rekening gehouden
met een substantiële aanwezigheid van Nederlandse eenheden in Bosnië
tot in ieder geval 2007.• De hoogte van VN-contributies is gebaseerd op een raming van de
omvang en aard van door de VN geleide vredesmissies.Groeiparagraaf VBTBElke vredesoperatie wordt na afloop geëvalueerd. De uitkomsten van
deze evaluaties worden gebruikt ten behoeve van de verantwoording. Beleidsartikel 10 Civiele takenAlgemene beleidsdoelstellingDoel is het in nauw overleg en onder gezag van civiele autoriteiten leveren
van een bijdrage aan de handhaving van de nationale rechtsorde en veiligheid
alsmede het verlenen van steun ten behoeve van het algemeen belang.Met de bestaande capaciteit wordt door Defensie een aantal niet-specifieke
defensietaken uitgevoerd. Voor de civiele taken worden op dit artikel de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten geraamd. Het betreft hier uitgaven in het kader van
de Kustwacht Nederlandse Antillen en Aruba (KWNA&A), de Kustwacht Nederland
(KWNED), de explosievenopruiming (EOD) en de hulp aan civiele overheden.Nader geoperationaliseerde doelstellingenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaDoelstellingen van de KWNA&A zijn de bescherming tegen aantasting
van de rechtsorde en de daaruit voortvloeiende gevaren en bedreigingen van
de veiligheid en van de persoonlijke levenssfeer alsmede de steunverlening
aan de gemeenschap en leden der gemeenschap bij (dreigende) noodsituaties
die het gevolg zijn van ongevallen en rampen. Het eerstvolgende evaluatieonderzoek
van deze doelstellingen vindt plaats in 2006.Kustwacht NederlandDoelstellingen van de KWNED zijn de bescherming tegen de aantasting van
de rechtsorde en de daaruit voortvloeiende gevaren en bedreigingen van de
veiligheid en van de persoonlijke levenssfeer alsmede de steunverlening op
zee-, kust- en aangewezen binnenwateren bij (dreigende) noodsituaties die
het gevolg zijn van ongevallen en rampen. Het eerstvolgende evaluatieonderzoek
van deze doelstellingen vindt plaats in 2004.ExplosievenopruimingDoelstelling van de explosievenopruimingsdiensten van Defensie is het
voorzien in de capaciteit voor het opsporen, identificeren en ruimen van explosieven.
Het betreft conventionele explosieven, vermoede explosieven en geïmproviseerde
explosieven in Nederland, zowel op land als in het water en op zee. Deze capaciteit
kan ook overal elders ter wereld ingezet worden in het kader van een bondgenootschap,
verdragsorganisatie of een bilaterale overeenkomst. Het eerstvolgende evaluatieonderzoek
van deze doelstellingen vindt plaats in 2004.Hulp aan civiele overhedenDoel is in het geval van een ramp of een zwaar ongeval als vangnet op
te treden indien de civiele hulpverlening moet worden afgelost of aangevuld
of indien bijzondere defensie-expertise nodig is die niet civiel voorhanden
is. Het eerstvolgende evaluatieonderzoek van deze doelstellingen vindt plaats
in 2005.Budgettaire gevolgen van beleidDe financiële middelen die onder dit beleidsartikel ter beschikking
staan voor de realisatie van de nader geoperationaliseerde doelstellingen
zijn in de volgende tabel opgenomen. Budgettaire gevolgen van
het beleid beleidsartikel 10 (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen23 55039 15933 02632 37132 44632 45232 449Uitgaven       Kustwacht Nederlandse Antillen en Aruba21 89424 21419 00418 41318 46118 47118 471Kustwacht Nederland5 4215 7195 7645 7645 7645 7665 766Explosievenopruiming8 3369 1868 2588 1948 2218 2158 212Hulp aan civiele overheden       Totaal uitgaven35 65139 11933 02632 37132 44632 45232 449Ontvangsten       Totale ontvangsten7 7945 3375 2925 0654 7024 7024 702Voor de KWNA&A en de KWNED is raming van de integrale uitgaven slechts
ten dele mogelijk, als gevolg van de verstrengeling met de Koninklijke marine.
De uitgaven voor de inzet van eenheden van de Koninklijke marine zijn geraamd
op basis van de tarieven (op additionele grondslag). Van de overige middelen
zijn de uitgaven geraamd die eenduidig (en meetbaar) naar gebruik zijn toe
te rekenen.Ook bij de explosievenopruiming doet zich verstrengeling van deze diensten
met het apparaat van de diverse krijgsmachtdelen voor. Deze diensten voeren
tevens militaire taken uit. Hierbij zijn alle uitgaven van bij de EOD'n geplaatst
personeel opgenomen maar zijn de overige kosten vooralsnog beperkt tot de
direct toerekenbare uitgaven.Voor hulp aan civiele overheden worden, ten gevolge van het onvoorspelbare
karakter van de hulp, geen uitgaven geraamd. In voorkomende gevallen zullen
slechts de additionele uitgaven ten laste van dit artikelonderdeel worden
gebracht.ActiviteitenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaDe Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba is een civiele organisatie,
waarvan de minister van Defensie beheerder is. De Kustwachtcommissie waarin
de drie landen van het Koninkrijk vertegenwoordigd zijn, bereidt het beleid
voor de Kustwacht voor. De Koninkrijksministerraad stelt de beleidsdocumenten
vervolgens vast. De Commandant der Zeemacht in het Caribisch gebied (CZMCARIB)
voert als Commandant Kustwacht (CKW) dienstverlenende, toezichthoudende en
opsporingstaken uit. De Kustwacht neemt in het kader van de internationale
en regionale maritieme samenwerking deel aan internationale drugsbestrijdingsoperaties.De KWNA&A voert de onderstaande activiteiten uit:Toezichthoudende en opsporingstaken:• algemene politietaken, waaronder het uitvoeren van (internationale)
drugsbestrijdingsoperaties;• grensbewaking; • douanetoezicht in samenwerking met de douanediensten en politiekorpsen
(vreemdelingendiensten) van de Nederlandse Antillen en Aruba;• toezicht op milieu en visserij;• toezicht op de scheepvaart, waaronder het verkeer en de uitrusting
van schepen.Dienstverlenende taken:• hulpverlening en rampenbestrijding waaronder ook het uitvoeren
van «Search and Rescue» (SAR) acties al dan niet in samenwerking
met particuliere, binnenlandse en/of buitenlandse organisaties;• afwikkeling van nood-, spoed- en veiligheidsverkeer.De dienstverlenende taken, met name SAR, krijgen uiteraard de hoogste
prioriteit indien deze zich feitelijk voordoen.Voor de taken stelt de Koninklijke marine, naast functionarissen voor
onder meer de bezetting van het Kustwachtcentrum, vaardagen van het stationsschip
en vlieguren van helikopters en maritieme patrouillevliegtuigen ter beschikking.
Voorts beschikt de KWNA&A zelf over drie cutters, zes «inshore»
vaartuigen en vier patrouilleboten. Voor de uitvoering zijn de onderstaande
vaardagen, vaaruren en vlieguren nodig. Prestatiegegevens t.b.v. KWNA&AMeeteenheidRealisatie
2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Fregat (1)Vaardagen929292 Maritieme helikopter (1)Vlieguren390390390 Maritieme patrouillevliegtuigen (3)Vlieguren1 8971 9001 900AS355 helikopter (1)Vlieguren502500500 Inshore vaartuigen (6)Vaaruren2 8182 8002 800 Cutters (3)Vaardagen361360360 Patrouilleboten (4)Vaaruren1 2152 1002 100Kustwacht NederlandDe KWNED is een samenwerkingsorganisatie van zes departementen (de ministeries
van Verkeer en Waterstaat, Defensie, Justitie, Financiën, Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties). De operationele
leiding is in handen van de Koninklijke marine. Voor de uitvoering van deze
taken worden door de participerende diensten varende en vliegende eenheden
ter beschikking gesteld. De Kustwacht beschikt over een kustwachtcentrum in
Den Helder. Dit centrum heeft een 24-uurs bezetting en fungeert als centraal
meld-, informatie- en coördinatiecentrum. Het is tevens het Nationale
Maritieme- en Aëronautische Redding Coördinatie Centrum (RCC).De beleidsmatige aansturing voor de uitvoering van deze taken geschiedt
door het ministerie van Verkeer en Waterstaat ten aanzien van verkeerstaken
en door het ministerie van Justitie ten aanzien van handhavingstaken.De KWNED voert de volgende activiteiten uit:Toezichthoudende en opsporingstaken:• controle op vangstbeperkende en technische maatregelen die van
toepassing zijn op de zeevisserij;• controle op de naleving van scheepvaartverkeersvoorschriften; • toezicht op de uitrusting van schepen;• handhaving van milieuvoorschriften;• controle op de door-, uit- en invoer van goederen;• weren van ongewenste vreemdelingen.Dienstverlenende taken:• permanent afluisteren en afwikkelen van nood-, spoed- en veiligheidsverkeer;• coördinatie en uitvoering van hulpverlenings- en reddingsacties,
al dan niet in samenwerking met de Koninklijke marine en andere particuliere
c.q. buitenlandse organisaties;• bij voorkomende noodzaak zorgdragen voor scheepvaart- en verkeersbegeleidende
maatregelen;• verlenen van hulp.Voor het uitvoeren van de taken van de KWNED stelt de Koninklijke marine,
naast functionarissen voor onder meer de bezetting van het Kustwachtcentrum,
de volgende aantallen vaardagen en vlieguren ter beschikking. Prestatiegegevens t.b.v. KWNEDMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003MijnenbestrijdingsvaartuigenVaardagen139140140Maritieme helikoptersVlieguren167230230Maritieme patrouillevliegtuigenVlieguren370550550Voor de uitoefening van de taken beschikt de KWNED voorts over een bergingsvaartuig,
een patrouillevliegtuig, surveillancevaartuigen, betonningsvaartuigen en een
oliebestrijdingsvaartuig. Deze eenheden worden voor de kustwachttaken beschikbaar
gesteld door de betrokken diensten van de betreffende ministeries. De financiering
hiervan wordt bij de diensten van die ministeries geraamd en verantwoord.ExplosievenopruimingDe verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid in Nederland
ligt bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties; het
in dat kader opsporen en ruimen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog
(conventionele explosieven) is in beginsel een gemeentelijke aangelegenheid.
Het opsporen en ruimen van geïmproviseerde explosieven alsmede het preventief
onderzoek van locaties is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van
de politie en het ministerie van Justitie.Indien en voor zover de taken die uit de nader geoperationaliseerde doelstelling
voortvloeien worden verricht in opdracht van militaire autoriteiten vallen
deze onder de militaire taakuitoefening. Voor zover civiele autoriteiten de
opdrachtgever zijn vallen zij onder de civiele taakuitoefening.Het opsporen van conventionele explosieven kan geschieden door zowel civiele
bedrijven als door de overheid. Het ruimen van explosieven is voorbehouden
aan de rijksoverheid. Defensie is met die taak belast. Het opsporen, de daaraan
voorafgaande verkennende zoekacties en het ruimen van explosieven
wordt binnen Defensie verricht door de Duik- en Demonteergroep Koninklijke
marine (DDG-KM), het Explosievenopruimingscommando Koninklijke landmacht (EOCKL)
en de Explosievenopruimingsdienst Koninklijke luchtmacht (EOD-KLu). Elk van
deze diensten bestrijkt een specifieke regio van Nederland. Voorts is alles
onder water en op zee de verantwoordelijkheid van de DDG-KM en zorgt het EOCKL
voor de algehele coördinatie van de ruimingen in Nederland. Het kustwachtcentrum
Nederland draagt zorg voor de coördinatie op zee.De explosievenopruimingsdiensten verrichten civiele werkzaamheden in opdracht
van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van het
ministerie van Justitie of van gemeenten. Het betreft de eerste verkennende
zoekactie alsmede het opsporen en/of ruimen van conventionele of geïmproviseerde
explosieven. Voorts wordt preventief onderzoek verricht van locaties. Voor
noodgevallen zijn permanent ruimingsploegen op afroep beschikbaar. Een indicatie
van de omvang van deze activiteiten geven de cijfers over het jaar 2001: er
werden in dat jaar 2424 ruimingen uitgevoerd, er werden 247 verkennende zoekacties/opsporingen
verricht en er is 150 maal justitiële bijstand geleverd.Naast genoemde civiele taken wordt bij vrijwel alle uitzendingen van eenheden
van de krijgsmacht naar gebieden van crises en oorlogsdreiging een beroep
gedaan op personeel van de DDG-KM, het EOCKL en de EODKLu. De opdrachten aan
deze diensten zijn zowel militair als civiel. Ze variëren van het steunen
van Navo-bataljons bij het ruimen van aangetroffen explosieven tot het opzetten
van «mijnscholen» voor de opleiding van (buitenlandse) lokale
ruimploegen.OntvangstenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaOp dit artikelonderdeel worden de bijdragen van de Nederlandse Antillen
en Aruba aan de KWNA&A geraamd en verantwoord. Vooralsnog wordt voor het
jaar 2003 uitgegaan van een bedrag van € 4,2 miljoen. Kustwacht NederlandTen behoeve van derden in Nederland worden op aanvraag navigatieberichten
doorgegeven. Deze worden in rekening gebracht. Tevens worden op structurele
basis navigatieberichten aan het Duitse ministerie van Defensie verstrekt.
De ontvangstenraming bedraagt in 2003 € 0,164 miljoen.ExplosievenopruimingDe mate waarin en de manier waarop de verrekening van de uitgaven van
civiele opdrachten plaatsvindt is afhankelijk van de soort dienst. Voor het
opsporen van conventionele explosieven wordt de integrale kostprijs in rekening
gebracht. Voor 2003 wordt hiervoor een ontvangst van € 0,9 miljoen
geraamd. Voor het ruimen van die explosieven worden geen kosten in rekening
gebracht.VeronderstellingenKustwacht Nederlandse Antillen en ArubaHet justitieel-, milieu- en visserijbeleid van de landsregeringen binnen
het Koninkrijk verandert niet. Kustwacht NederlandHet beleid ten aanzien van de verkeerstaken en de handhavingstaken van
respectievelijk de beleidsverantwoordelijke ministeries van Verkeer en Waterstaat
en van Justitie verandert niet. Beleidsartikel 11 Internationale samenwerkingAlgemene beleidsdoelstellingInternationale samenwerking is voor de realisatie van de doelstellingen
van het Nederlandse veiligheids- en defensiebeleid een belangrijk instrument.
Nederland voert een actief veiligheidsbeleid, dat zich niet beperkt tot de
zorg voor de veiligheid van het eigen grondgebied en dat van zijn bondgenoten,
maar zich tevens uitstrekt tot conflictpreventie, crisisbeheersing en vredesopbouw,
zowel in Europa als daarbuiten. Nederland zet zich hiervoor tezamen met andere
landen in, onder andere in internationale organisaties als de Verenigde Naties
(VN), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), de
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (Navo) en de Europese Unie (EU). Het
belang van internationale samenwerking is verder toegenomen ten gevolge van
het versterken van de Europese crisisbeheersingscapaciteiten en het vergroten
van de effectiviteit en de doelmatigheid van de Europese defensie-inspanningen
binnen de Navo.Nader geoperationaliseerde doelstellingenBijdragen aan de gemeenschappelijke Navo-begrotingDe Navo is de hoeksteen van het Nederlandse veiligheidsbeleid. Het Navo-lidmaatschap
is het primaire instrument om de integriteit van het eigen grondgebied veilig
te stellen. Via de Navo worden daarnaast de mogelijkheden tot handhaving van
de internationale rechtsorde en veiligheid vergroot; de Navo-crisisbeheersingsoperaties
op de Balkan en de samenwerking met de Partnership for Peace(PfP)-landen zijn
voorbeelden daarvan. Door bij te dragen aan de financiering van de internationale
staven, de gezamenlijke middelen voor bevelvoering en communicatie en bondgenootschappelijke
programma's, helpt Nederland mee aan de instandhouding van de geïntegreerde
militaire structuur van de Navo.Versterking van de Europese militaire capaciteiten ten
behoeve van het DCI en de Headline Goal van het Europese Veiligheids- en Defensiebeleid
(EVDB)In het kader van de Headline Goal (HLG) van het EVDB, van het Defence
Capabilities Initiative (DCI) en de vervolginitiatieven van de Navo, levert
Nederland een bijdrage aan de versterking van het Europese crisisbeheersingsvermogen.
Uitgangspunt daarbij is de vergroting van de effectiviteit en de doelmatigheid
door middel van intensivering van de militaire samenwerking en door een gezamenlijke
aanpak bij het opheffen van de militaire tekortkomingen. De nadruk ligt vooral
op de versterking van de strategische Europese capaciteiten: bevelvoering,
inlichtingenverzameling en strategisch transport. Ook tekortkomingen op het
terrein van logistiek, medische voorzieningen en mobiliteit (snelle ontplooiing)
worden aangepakt. Tevens wordt gewerkt aan het opbouwen van een capaciteit
voor civiele crisisbeheersing. Na de aanslagen op de Verenigde Staten ligt
het in de rede bij de besteding van EVDB-gelden in het bijzonder belang te
hechten aan die EVDB-projecten waarvan de betekenis in het licht van de terroristische
dreiging is toegenomen.AttachésMilitaire attachés dragen enerzijds bij aan de informatievoorziening
van het ministerie van Defensie en anderzijds aan het informeren van bondgenoten
en partners over het Nederlands veiligheids- en defensiebeleid. Nederland
draagt daarnaast bij aan de bondgenootschappelijke en Europese
militaire commandostructuren door vlag- en opperofficieren te plaatsen bij
de internationale militaire staven van de bondgenootschappelijke en Europese
militaire commandostructuren.Overige internationale samenwerkingDe samenwerking met de landen van Midden- en Oost-Europa (MOE) beoogt
bij te dragen aan de inbedding van de krijgsmachten van deze landen in een
democratische samenleving en aan de voorbereiding op de mogelijke toetreding
van die staten tot de Navo. Versterking van de interoperabiliteit van deze
landen bij deelneming aan Navo- of EU-geleide operaties kan leiden tot een
verbetering van de operationele effectiviteit van de Nederlandse krijgsmacht
en tot doelmatigheidsopbrengsten.Het eerstvolgende evaluatieonderzoek van de doelstellingen van dit beleidsartikel
vindt plaats in 2005.Budgettaire gevolgen van beleidDe financiële middelen die ter beschikking staan voor het realiseren
van de doelstellingen van dit beleidsartikel zijn in onderstaande tabel opgenomen.
 Budgettaire gevolgen van het
beleid beleidsartikel 11 (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen132 486170 426303 005118 967137 176145 924145 924Uitgaven       Bijdrage aan de Navo62 44271 07872 85272 49373 47572 22272 222EVDB45 37979 95044 53488 632133 89263 61350 000Attachés21 85222 21922 27922 28222 28222 28222 282Overige internationale samenwerking1 7221 3971 4201 4201 4201 4201 420Totale uitgaven131 395174 644141 085184 827231 069159 537145 924Ontvangsten4 95214 43014 43014 43014 43014 43014 430ActiviteitenBijdragen aan de gemeenschappelijke Navo-begrotingNederland draagt evenredig bij aan de gemeenschappelijk gefinancierde
Navo-programma's. Hierbij gaat het om het «Navo Veiligheids- en Investeringsprogramma»
(NVIP), het «Airborne Warning and Control System» (AWACS)-programma
en het zogenoemde militaire budget van de Navo. In het NVIP zijn specifieke
investeringsprojecten opgenomen die in Nederland worden uitgevoerd. De komende
jaren worden in dit kader onder meer werkzaamheden verricht aan infrastructurele
voorzieningen en aan commando- en communicatiemiddelen.Het AWACS-programma heeft betrekking op de investeringen in en de exploitatie
van een vloot van zeventien radarvliegtuigen met bijbehorende ondersteuning.
De exploitatie van de AWACS-radarvliegtuigen komt voor 3,75 procent ten laste
van de Nederlandse defensiebegroting. De huidige investeringsplannen omvatten
onder meer de modernisering van radars en verbindingsmiddelen.
In de jaren 2001 tot 2003 wordt het «Aircraft Collision Avoidance System»
aangeschaft, waarvoor in deze jaren de exploitatiebegroting wordt belast.
Nederland geeft een hoge prioriteit aan de vervanging van de huidige motoren
van de AWACS-vloot teneinde de geluidshinder rond de basis Geilenkirchen te
verminderen.Naast de vaste bijdrage aan het NIVP en het militaire budget van de Navo
draagt Nederland ook bij aan incidentele activiteiten van de militaire hoofdkwartieren
en agentschappen alsmede aan specifieke projecten.Op het gebied van het NVIP is de realisatie van het ARS Nieuw Milligen
de komende jaren een speerpunt. Deze nieuwe meldings- en gevechtsleidingsentiteit
zal deel uit maken van het Navo «Air Command and Control System»
(ACCS) en is geprogrammeerd in een goedgekeurde «Capability Package».
De kosten worden grotendeels ten laste van het gemeenschappelijk investeringsprogramma
gebracht.Versterking van de Europese militaire capaciteiten ten
behoeve van het DCI en de Headline Goal (EVDB-fondsen)Van de volgende projecten of programma's worden de Europese militaire
capaciteiten versterkt:• De overeenkomst met het Verenigd Koninkrijk over het «role
3» veldhospitaal is ondertekend. Voor dit project is € 4,5
miljoen gereserveerd voor de jaren 2002–2004;• De Koninklijke landmacht werkt aan de versterking van het hoofdkwartier
van het Duits-Nederlandse legerkorps dat vanaf medio 2002 volledig inzetbaar
is als Navo «High Readiness (Land) Headquarters (HRF(L)HQ». In
de plannen is voor de versterking van de bevelvoeringscapaciteiten van dit
hoofdkwartier € 24 miljoen gereserveerd voor de jaren 2002 en 2003;• Nederland neemt deel aan het Sostar-X programma gericht op de ontwikkeling
van een grondwaarnemingsradar. Dit programma, waarvoor in de jaren 2002–2004 € 4,1
miljoen in de EVDB-voorziening is opgenomen, ligt op schema;• Voor de commandofaciliteiten op het tweede Landing Platform Dock
is over de jaren 2002–2005 € 35 miljoen gereserveerd. Naar
partners voor een internationale co-financiering wordt nog gezocht;• Ter versterking van de Europese capaciteit voor internationale
politiemissies (de «civiele Headline Goal») heeft de regering
in oktober 2000 besloten de Koninklijke marechaussee vanaf 2003 te versterken
met honderd functionarissen. Het gaat om een maatregel met structurele budgettaire
effecten, waarvoor in de periode 2002–2005 een voorziening is getroffen
van € 13,7 miljoen;• Tevens wordt de EVDB-voorziening gebruikt voor de versnelde invoering
van een defensiebreed «tracking and tracing»-systeem. De verwerving
van een «tracking and tracing»-capaciteit draagt bij aan de versterking
van de «rapid deployment» – capaciteit van de Nederlandse
krijgsmacht en past in de DCI- en Headline Goal-doelstellingen om de mobiliteit
en de inzetbaarheid van de Europese krijgsmachten te verhogen. De kosten van
ongeveer € 17,2 miljoen worden met € 8,6 miljoen uit EVDB-middelen
gedekt en het overige uit de defensieuitgaven 2002–2005;• Tenslotte heeft Nederland samen met de andere deelnemende staten
aan de European Air Group besloten een cel op te richten voor de coördinatie
van de inzet van luchttransporten tankercapaciteit («European Airlift
Coordination Cell, EACC»). Dit bevordert de internationale effectiviteit
en doelmatigheid. Deze coördinatiecel, waaraan een investering
van € 0,9 miljoen in de periode 2002–2005 is verbonden, is
inmiddels in dienst gesteld op de vliegbasis Eindhoven.Onderzocht zijn de mogelijkheden om bij te dragen aan de versterking van
de Europese (middel) zware transporthelikoptercapaciteit en tegelijkertijd
te voorzien in de Defensienota vastgestelde behoefte aan lichte helikopters
(LUH). Dit onderzoek heeft als uitkomst dat de LUH-taken (medische- en tijdskritische
transporten, verkenningen, command en control) kunnen worden uitgevoerd met
de bestaande transporthelikoptercapaciteit van 17 Cougars onder gelijktijdige
verwerving van additionele (middel-)zware transporthelikopters. Om de exploitatiekosten
zo laag mogelijk te houden is besloten tot standaardisatie en zal de verwerving
zich in principe beperken tot een type helikopter dat al in gebruik is dan
wel binnenkort in gebruik komt binnen de krijgsmacht. Het oorspronkelijke
LUH-budget is in dat kader verhoogd met € 181,5 miljoen. Met dit
budget is het mogelijk een bijdrage te leveren aan het voorzien in de Europese
behoefte aan transporthelikoptercapaciteit. Bedragen (x € 1000) Oprichting HRF(L)HQ24 000 Sostar-X4 100 Commandofaciliteiten LPD-235 000 Role 3 veldhospitaal4 500 100 functies Koninklijke marechaussee13 700 Tracking and tracing8 600Transporthelikopters181 500 European Airlift Coordination Cell900Nederland zal van 1 juli tot 31 december 2004 het voorzitterschap van
de Europese Unie bekleden. Een deel van de werkzaamheden, waaronder het EVDB,
zal in de tweede helft van 2003 aanvangen en worden afgewikkeld in de eerste
helft van 2005. In tegenstelling tot voorgaande voorzitterschappen zal Defensie
als gevolg van de ontwikkeling van het EVDB en de verwezenlijking van de Headline
Goal in 2004 met aanzienlijk meer taken worden belast. Hiervoor zullen extra
organisatorische en personele kosten moeten worden gemaakt. Met het oog op
de voorbereiding van het voorzitterschap is voor 2003 een bedrag van € 1,25
miljoen gemoeid.AttachésDe attachés zijn belast met het verzamelen, analyseren en rapporteren
van relevante gegevens ten behoeve van de politieke en militaire leiding van
het ministerie van Defensie. Anderzijds informeren de attachés bondgenoten
en partnerlanden over de militaire aspecten van het Nederlands buitenlands-
en veiligheidsbeleid. Ten slotte fungeren de attachés als liaison bij
de militaire samenwerking met de desbetreffende landen. Ook door middel van
de plaatsing van vlag- en opperofficieren bij internationale staven draagt
Nederland bij aan de gemeenschappelijke militaire structuren en wordt de nationale
inbreng in deze structuren zeker gesteld. De attachés en hun millitaire
ondersteuning maken onderdeel uit van de Nederlandse ambassades.Overige internationale samenwerkingDe samenwerking met landen uit Midden- en Oost-Europa (MOE-landen) bestaat
uit informatie-uitwisseling, materiële en financiële ondersteuning,
opleiding en training van militair personeel en tevens uit materiële
en operationele samenwerking. De invulling van de samenwerking
verschilt per land en hangt voor de meeste landen samen met de wens toe te
treden tot de Navo. Naast het verder verbeteren van de kwaliteit van de samenwerking
richten de inspanningen zich vooral op het verbeteren van de interoperabiliteit
en op de opleiding en training van militairen en eenheden van partnerlanden.
Dit geldt in het bijzonder voor de Roemeense, Bulgaarse en Slowaakse detachementen
die in 2003 in het Nederlandse contingent van Sfor zullen zijn opgenomen.
Op incidentele basis steunt Nederland ook andere landen bij de versterking
van de democratisering van de defensieorganisatie.De samenwerking met MOE-landen is met name op het gebied van leiderschapstraining
en -vorming geïntensiveerd. Voortbouwend op deze intensivering wordt
samen met het Verenigd Koninkrijk gewerkt aan de opzet van een «Junior
Staff Officers Course» (JSOC). Na een positief besluit zal de cursus
voor het eerst in het voorjaar van 2003 worden gehouden met deelname van cursisten,
die afkomstig zijn uit alle Partnership for Peace (PfP)-landen.Nederland richt zich vooral op cursisten uit MOE-landen en uit Centraal-Azië.
Deze opleiding is op het operationele niveau gericht en bestaat uit het doceren
van Navo-doctrines voor gezamenlijke operaties. De opleiding vormt geen doublure
met opleidingen die gegeven worden op het Instituut Defensie Leergangen (IDL).De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, de OVSE, is
de enige pan-Europese veiligheidsorganisatie. De OVSE coördineert en
ziet toe op een verscheidenheid aan vertrouwenwekkende en veiligheidsbevorderende
maatregelen op onder andere militair gebied. Deze betreffen onder andere afspraken
over de openheid van defensieplanning en de aanmelding van troepenbewegingen,
wapenbeheersing (afspraken over wederzijdse inspecties en evaluatiebezoeken,
afspraken over het bezit, het beheer en de vernietiging van kleine wapens),
het uitzenden van personeel voor waarnemersmissies en de vreedzame beslechting
van geschillen door middel van arbitrage. Nederland is in 2003 voorzitter
van de OVSE. Defensie is vertegenwoordigd in een interdepartementale werkgroep
die het ministerie van Buitenlandse Zaken zal bijstaan bij de uitvoering van
de inhoudelijke aspecten van het voorzitterschap.Het afsluiten en naleven van wapenbeheersingsovereenkomsten zijn een gezamenlijke
verantwoordelijkheid van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie.
Defensie is vooral betrokken bij de informatieuitwisseling en de uitvoering
van verificaties, zoals in het kader van het Verdrag inzake Conventionele
Strijdkrachten in Europa (het in 1992 in werking getreden CSE-verdrag), het
Weens Document en het «Open Skies»-verdrag. In de loop van 2003
zal waarschijnlijk het in 1999 herziene CSE-verdrag in werking treden. Ten
gevolge van de toekomstige inwerkingtreding van het herziene CSE-verdrag wordt
de werklast om de naleving te controleren verhoogd. De Defensie Verificatieorganisatie,
die wordt aangestuurd door de Defensiestaf, heeft de Koninklijke landmacht
en de Koninklijke luchtmacht belast met de uitvoering van de verificaties.
Hiervoor zijn 21 vte'n nodig. Mede met het oog op de versterking van de centrale
aansturing door de CDS zal de Defensiestaf voor het coördineren van het
toezien op de verificatieverplichtingen met drie beleidsmedewerkers worden
uitgebreid. VeronderstellingenBij het opstellen van het beleidsartikel «Internationale Samenwerking»
is verondersteld dat:• De bijdragen aan de gemeenschappelijk gefinancierde Navo-programma's
ook in de toekomst volgens de tot dusverre geldende afspraken worden vastgesteld;• Over de financiële gevolgen van de Navo-uitbreiding in een
later stadium duidelijkheid zal ontstaan.Groeiparagraaf VBTBThans wordt een Beleidskader Internationale Militaire Samenwerking opgesteld,
waarin beleidsdoelstellingen, uitgangspunten en instrumenten concreet worden
uitgewerkt. Daardoor wordt de transparantie van internationale militaire samenwerking
bevorderd en kan beter worden vastgesteld in welke mate de doelstellingen
ervan zijn gehaald. Dit zal naar verwachting zijn beslag krijgen in de begroting
voor het jaar 2004. 2.3 De niet-beleidsartikelenNiet-beleidsartikel 60 Ondersteuning krijgsmachtGrondslag van het artikelIn dit artikel worden de uitgaven van het Defensie Interservice Commando
(Dico) opgenomen. Het Dico levert ondersteuning van velerlei aard aan de krijgsmachtdelen.
Deze kunnen zich hierdoor beter op hun primaire taken toeleggen. Door de concentratie
van gelijksoortige activiteiten bij interservice dienstverlenende organisaties
is een doelmatige ondersteuning van de krijgsmacht mogelijk.Het Dico bestaat uit twee baten-lastendiensten, twaalf resultaatverantwoordelijke
eenheden en een staf. De organisatie ziet er als volgt uit: Budgettaire gevolgenDe financiële middelen die aan het Dico ter beschikking staan voor
het realiseren van de ondersteunende activiteiten, zijn in onderstaande tabel
opgenomen. De begrotingen van de baten-lastendiensten zijn ten gevolge van
het bijzondere financiële stelsel dat zij hanteren, in een afzonderlijke
paragraaf van de defensiebegroting opgenomen. Artikelonderdelen en budgettaire
gevolgen «Ondersteuning krijgsmacht» (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen269 318248 110231 438234 075232 350234 298230 958Uitgaven       Programma-uitgaven       Defensie Verkeers- en Vervoersorganisatie56 44358 98460 18560 07460 18360 65760 657Instituut Keuring en Selectie Defensie68 14016 70815 86015 43615 45015 67815 677Militair Geneeskundig Facilitair Bedrijf55 42356 53457 13255 96456 21056 82356 837Instituut Defensie Leergangen10 30910 82710 78810 64410 64910 83210 835Overige Interservice Diensten40 27049 76349 37748 79248 68248 61648 577Investeringen16 48619 81623 44116 58615 92316 28516 206Totaal programma-uitgaven247 071212 632216 783207 496207 097208 891208 789Apparaatsuitgaven       Staf Defensie Interservice Commando17 58116 84315 49217 89116 31117 52217 978Wachtgelden en inactiviteitswedden5 0745 1204 6614 6564 6544 6534 653Totaal apparaatsuitgaven22 65521 96320 15322 54720 96522 17522 631Totaal uitgaven269 726234 595236 936230 043228 062231 066231 420Totale ontvangsten26 87523 91222 50122 28221 39021 35221 352ActiviteitenIn de uitwerking van activiteiten zijn per resultaatverantwoordelijke
eenheid de prestatiegegevens voor het komende begrotingsjaar geraamd. Gelet
op het ondersteunende karakter van de diensten en het karakter van de krijgsmacht,
met mogelijke inzet in niet-voorziene operaties, betreffen het voorlopige
ramingen die feitelijk pas aan het begin van 2003 beter kunnen worden vastgesteld.
De omvang van de diverse ondersteunende capaciteiten is gebaseerd op de voor
de langere termijn benodigde krijgsmachtbrede capaciteit. De in deze begroting
geraamde prestatiegegevens zijn gebaseerd op die voor de langere termijn benodigde
en gecreëerde capaciteit.Defensie Verkeers- en VervoersorganisatieDe Defensie Verkeers- en Vervoersorganisatie (DVVO) is belast met het
op ieder gewenst moment voorbereiden en (doen) leveren van verkeers- en vervoersdiensten
voor het gehele ministerie van Defensie. De DVVO ondersteunt de krijgsmacht
bij de realisatie van haar drie hoofddoelstellingen. Prestatiegegevens DVVOMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Wegvervoer    VrachtvervoerIn dagen11 89213 20913 209 VrachtvervoerIn aantal pallets308 694291 415291 415 PersonenvervoerIn dagen330 888235 253235 253 Steunverlening viertonnersIn dagen–1 5181 518Luchtvervoer    GoederenvervoerKilo-vlieguren3 893 0003 172 9453 172 945PersonenvervoerVlieguren116 978106 028106 028Spoorvervoer    GoederenvervoerTon/kilometers48 514 74767 391 73267 391 732Zeevervoer    GoederenvervoerLanemetervaardagen92 410124 199124 199FerryvervoerOvertochten5 3593 4233 423De levering van vervoersdiensten vindt plaats door de inzet van eigen
capaciteit, de inzet van op enig moment vrije operationele vervoerscapaciteit
(virtuele capaciteit) van de krijgsmachtdelen of door de inhuur extern. De
DVVO is verantwoordelijk voor de samenstelling van een zo optimaal mogelijke
mix van deze drie componenten waarbij gestreefd wordt naar een zo hoog mogelijke
inzet van eigen capaciteit of de virtuele capaciteit en een daardoor zo gering
mogelijke inhuur van externe vervoersdiensten. Prestatiegegevens DVVORealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Producten en dienstenEigen capaciteit (in %)Virtuele capaciteit (in
%)Inhuur capaciteit (in %)Eigen capaciteit (in %)Virtuele capaciteit (in
%)Inhuur capaciteit (in %)Eigen capaciteit (in %)Virtuele capaciteit (in
%)Inhuur capaciteit (in %)Wegvervoer goederen658276672766727Wegvervoer personen350653706337063Luchtvervoer goederen083170752507525Luchtvervoer personen058420604006040Spoorvervoer goederen710296004060040Zeevervoer goederen30970010000100Zeevervoer personen600405005050050Totale uitgaven x € 100030 525 25 91832 673 26 31132 891 27 294Totale ontvangsten x € 10001 875 01 947 0683 0Netto uitgaven x € 100028 650 25 91830 726 26 31132 208 27 294  Waarvan
ten laste van: Waarvan
ten laste van: Waarvan
ten laste van:  KM4 435 KM3 886 KM4 031  KL14 829 KL14 784 KL15 335  KLU3 579 KLU5 063 KLU5 253  KMAR547 KMAR298 KMAR310  DICO (*)2 229 DICO (*)2 030 DICO (*)2 106 (*) inclusief baten-lastendiensten CO299 CO250 CO259Doelmatigheidsindicatoren Verkeers- en vervoersdienstenRealisatie 2001Vermoedelijke
uitkomst 2002Raming 2003 Bezettingsgraad eigen chauffeurs90%90%90% Bezettingsgraad eigen voertuigen65%75%75% Inzetgraad eigen voertuigen75%75%75% Beladingsgraad eigen voertuigen–45%50%Instituut Keuring en Selectie DefensieMet ingang van 2002 is de Defensie Werving en Selectie-organisatie omgevormd
tot het Instituut Keuring en Selectie Defensie. De diverse defensie-organisaties
zijn nu weer zelf verantwoordelijk voor de werving van personeel. De hierbij
behorende budgetten zijn dan ook weer teruggeboekt.Het Instituut Keuring en Selectie Defensie (IKS) is een professioneel
facilitair keuringsinstituut. Het ondersteunt de defensieonderdelen door het tijdig aanleveren van overeengekomen keuringsprofielen. Daarnaast
levert het ondersteunende diensten aan de personeelsvoorzieningsdiensten,
inclusief de banenwinkels van de defensieorganisaties en het Kennis en Expertise
Centrum (KEC). Prestatiegegevens IKSMeeteenheidAfnemerRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst
2002Raming 2003Initiële keuringenAantalKM2 5973 4722 704 AantalKL9 71111 4848 942 AantalKLU1 9372 4271 890 AantalKMAR2 0341 8801 464Bijzondere keuringenAantalKM4101 1402 146 AantalKL2151 614696 AantalKLU00588 AantalKMAR1121 21870 Scholings- en beroepskeuze-AantalKM454321 765adviesAantalKL101960735 AantalKLU300 AantalKMAR41600Initiële keuring: keuringen van sollicitanten die voorafgaand aan
de aanstelling van militair de status van burger hebben;Bijzondere keuring: keuringen ten behoeve van de doorstroom van militairen;Scholings- en beroepskeuze advies: adviezen aan militairen ten behoeve
van doorstroom en uitstroom. Doelmatigheidsindicatoren Keuringen en selectieRealisatie 2001Vermoedelijke
uitkomst 2002Raming 2003 Kostprijs initiële selectie (x € 1)738738738 Kostprijs bijzondere selectie (x € 1)236236236 Doorlooptijd selectie (in aantal weken)*)22*) in verband met gewijzigde definitie van de doorlooptijd is voor 2001
geen vergelijkbaar gegeven beschikbaar.Voor adviezen scholings- en beroepskeuze is nog een kostprijs in ontwikkeling.
Deze zal worden opgenomen vanaf de begroting 2004 (zie groeiparagraaf).Militair Geneeskundig Facilitair BedrijfHet Militair Geneeskundig Facilitair Bedrijf (MGFB) draagt binnen de richtlijnen
van de Hoogste Medische Autoriteit (HMA) en van Commandant Dico, op doelmatige
wijze bij aan de inzetbaarheid van militairen door ondersteuning van de zorgverlening
die de krijgsmachtdelen leveren bij de inzet van operationele eenheden. Het
MGFB verricht de volgende activiteiten:• voorzien in de behoefte aan uitzendbaar medisch specialistisch
personeel;• bieden van zorgcapaciteit (zowel medisch-specialistische als revalidatie)
voor de opvang van (grotere aantallen) militaire slachtoffers;• voorzien in medisch-specialistische zorg en revalidatiezorg;• verzorgen van de geneeskundige opleidingen voor militair personeel;• verzorgen van de logistiek van geneeskundige goederen en diensten;• ontwikkelen van beleid en geven van advies aan politieke en ambtelijke
leiding. Het MGFB is opgebouwd uit vier divisies en een staf. Deze staf verzorgt
de nodige ondersteuning op het gebied van interne besturing en beheersing
van de MGFB-organisatie. De divisies zijn achtereenvolgens het Centraal Militair
Hospitaal (CMH), het Militair Revalidatie Centrum (MRC), het Opleidingscentrum
Militair Geneeskundige Diensten (OCMGD) en het Militair Geneeskundig Logistiek
Centrum (MGLC). Prestatiegegevens MGFBMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Centraal Militair Hospitaal    BedcapaciteitAantal454545Bedcapaciteit calamiteitenhospitaal (max)Aantal300300300 1e consulten polikliniekAantal14 97615 16715 167VerplegingDagen9 5278 2648 264 Verrichtingen polikliniekAantal15 03014 74214 742Verrichtingen OKAantal3 4293 0933 093Functie-onderzoekenAantal14 64914 73914 739Militair Revalidatie Centrum    BedcapaciteitAantal808080RevalidatieBehandeluren40 98943 00043 000VerplegingDagen21 73324 50024 500Opleidingscentrum Militair GeneesKundige Diensten    Algemeen militair arts (AMA)} Aantal geslaagde cursisten*)334334 Algemeen militair verpleegkundige (AMV) 528528 Management en specialisten 253253 Militairen met geneeskundige neventaak 1 2731 273 Geneeskundig hulppersoneel 2 8352 835 Militair Geneeskundig Logistiek Centrum    Orderregels bevoorradingAantal62 72170 00070 000Receptregels apotheekAantal52 99755 00055 000Assemblages optiekAantal8 66310 50010 500Aanmaak diepvriesbloedZakken500500500BloedverstrekkingenAantal640750750*) Geen gegevens over 2001 beschikbaar.De bovenstaande prestatiegegevens zullen in de ontwerpbegroting 2004 nog
verder worden uitgebreid met gereedheidstermijnen voor de uitbreiding naar
de maximum bedcapaciteit bij respectievelijk het Centraal Militair Hospitaal
(300) en het Militair Revalidatie Centrum (120). Eveneens zullen worden opgenomen
de inzetbaarheidspercentages voor de inzet van medische teams (onderverdeeld
naar de categorieën direct inzetbaar, op termijn en op lange termijn
inzetbaar). Deze percentages kunnen nog niet worden ingevuld omdat deze afhankelijk
zijn van de volledige contractafsluiting met ziekenhuizen. Doelmatigheidsindicatoren Geneeskundige verzorgingRealisatie 2001Vermoedelijke
uitkomst 2002Raming 2003 Kostprijs per cursist OCMGD (x € 1)6 5806 5806 353Instituut Defensie LeergangenDe ondersteuning op het gebied van de managementopleidingen wordt verzorgd
door het Instituut Defensie Leergangen (IDL). Het IDL is het opleidingscentrum
voor loopbaanopleidingen en militaire aspectcursussen ten behoeve van defensiemanagers
en staffunctionarissen op midden-, hoger- en topniveau. Tevens worden internationale
opleidingen voor officieren uit Midden- en Oost-Europa verzorgd.In het kader van de bestuurlijke integratie van het Koninklijke Instituut
Marine (KIM), de Koninklijke Militaire Academie (KMA) en het IDL levert het
IDL een bijdrage aan het oprichten van de Faculteit Militaire Wetenschappen
(FMW), waarvan de juridische zetel op het IDL wordt gevestigd. Prestatiegegevens IDLMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Koninklijke marine} Aantal geslaagde leerlingen97110128 Koninklijke landmacht165184208 Koninklijke luchtmacht99116125 Leergang Topmanagement Defensie (LTD)181020 International Staff Officers Course (ISOOC)768180 Nato Defense Orientation and Nato Orientation Course (NDOC/NOC)678285 Overige interservice opleidingen447170Doelmatigheidsindicatoren ManagementopleidingenRealisatie 2001Vermoedelijke
uitkomst 2002Raming 2003 Kostprijs per cursist IDL (x € 1)18 20018 80018 200Overige Interservice DienstenDefensie Materieel CodificatiecentrumDe materieelcodificatie wordt uitgevoerd door het Defensie Materieel Codificatiecentrum
(DMC). De aanvragen zijn afkomstig van buitenlandse Nationale Codificatie
Bureaus voor het codificeren van in Nederland geproduceerde, nieuwe artikelen.
Het aantal artikelen in onderhoud betreft de NATO-stocknumbers (NSN's) voor
in Nederland geproduceerde artikelen, waarvoor in het verleden een aanvraag
is ingediend. Het DMC stelt codificatie-informatie beschikbaar aan rechthebbenden
en beheert tevens het Defensie Materieel Codificatie Informatie-systeem (DEMCIS).
 Prestatiegegevens DMCMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Codificatie-aanvragenAantal2 2512 0002 000Artikelen in onderhoudAantal43 23544 00046 000Dienst Archieven-, Registratie- en InformatiecentrumDe ondersteuning op het gebied van archieven wordt verzorgd door de Dienst
Archieven-, Registratie- en Informatiecentrum (DARIC). De DARIC verzorgt de
centrale documentaire informatievoorziening en voert de algemene secretarie
van het ministerie. De archiveringstaak omvat het in goede staat houden en
bewaren van aan DARIC toevertrouwde informatiebronnen, alsmede overbrenging
van archieven naar rijksarchiefbewaarplaatsen. DARIC verstrekt telefonische
en schriftelijke informatie over het gearchiveerde materiaal. Prestatiegegevens DARICRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Strekkende meters in beheer38 60038 60038 600Dienst Personeels- en SalarisadministratieDe dienst Personeels- en Salarisadministratie (PSA) verzorgt de uitvoering
van de salarisadministratie, de loonspaarregelingen en de personele- en financiële
informatievoorziening voor het burgerpersoneel van Defensie. Voor het militair
personeel verzorgt de dienst het deblokkeren van de spaarlonen en de uitvoering
van de premiespaarregeling. Daarnaast wordt de verwerking van de militaire
bezoldiging in de begrotingsadministratie verzorgd. PSA is tevens inhoudingsplichtige
voor de loonbelasting. Prestatiegegevens PSAMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Salarissen    Incidentele/permanente mutatiesAantal175 718169 000169 000Collectieve mutatiesAantal99 53850 00050 000Loon-/premiespaarregelingen    Aantal mutatiesAantal5 8115 8005 800Reisdeclaraties    Declaraties (binnen- en buitenland)Aantal41 04843 00043 000 Reizen (binnen- en buitenland)Aantal155 406160 000160 000Centrale Beheersorganisatie Militair SalarisssysteemMet ingang van 2002 is de Centrale Beheersorganisatie Militair Salarissysteem
(CBMS) ondergebracht bij het Defensie Interservice Commando. De CBMS beheert
het Nieuw Salarissysteem Krijgsmacht (NSK) en stelt de betaaltape ter beschikking
van DGF&C voor de betaling van salarissen, toelagen en vergoedingen aan
het militair personeel van Defensie c.q. hun verwanten. CBMS is tevens inhoudingsplichtige
voor de loonbelasting.Maatschappelijke Dienst DefensieDe bedrijfsmaatschappelijke dienstverlening wordt verzorgd door de Maatschappelijke
Dienst Defensie (MDD). De MDD richt zich primair op de ondersteuning bij de
operationele inzet, levert diensten in het kader van het reguliere bedrijfsmaatschappelijk
werk en verleent speciale ondersteuning bij reorganisaties. De MDD neemt de
hulp- en dienstverlening voor zijn rekening aan het burger- en militair personeel,
aan het thuisfront, aan de organisatie en aan veteranen. Het
bedrijfsmaatschappelijk werk vergroot het welbevinden van deze groepen binnen
de defensie-organisatie. De MDD draagt op die manier bij aan de motivatie
en inzetbaarheid van het personeel.Diensten Geestelijke VerzorgingDe geestelijke verzorging in de krijgsmacht wordt uitgevoerd door vier
interservice diensten geestelijke verzorging: de rooms-katholieke, de protestantse,
de joodse en de humanistische. Als aanvulling hierop zal in 2002 mogelijk
een dienst hindoe geestelijke verzorging worden opgericht. Deze diensten zijn
organisatorisch ondergebracht in de Diensten Geestelijke Verzorging (DGV).
De DGV verlenen volgens de richtlijnen van de zendende instanties geestelijke
verzorging aan militairen en waar nodig ook aan de gezinsleden van militairen.
De DGV zijn voortdurend beschikbaar om, mede in het kader van het streven
naar hoogwaardige personeelszorg, vanuit de verschillende godsdienstige en
levensbeschouwelijke achtergronden, begeleiding en zorg te bieden inzake levensbeschouwelijke/ethische
vragen en bij (geestelijke) nood.Bureau Internationale Militaire SportOndersteuning op het gebied van internationale sport wordt verzorgd door
het Bureau Internationale Militaire Sport (BIMS). Het BIMS zorgt voor de organisatie
van internationale militaire sporttoernooien en voor de uitzending van militaire
équipes. Tevens coördineert het BIMS de militaire sport op nationaal
niveau. Daarnaast stimuleert het BIMS sportbeoefening en (individuele) begeleiding
van topsporters binnen de defensie-organisatie. Prestatiegegevens BIMSMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003Internationale sporttoernooien in NederlandAantal deelnames577 Internationale sporttoernooien in het buitenlandAantal deelnames484040WereldkampioenschappenAantal deelnames151616Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum BronbeekHet Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum (KTOMM) Bronbeek dient
als verzorgingstehuis voor oud-militairen van alle krijgsmachtdelen beneden
de categorie officieren. Het houdt een koloniaal museum in stand, dat in 1996
door de Traditiecommissie Krijgsmacht officieel als krijgsmachtdeelmuseum
is aangemerkt. Daarnaast ondersteunt KTOMM Bronbeek het veteranenbeleid van
de minister op een actieve manier en dient het als locatie voor het houden
van herdenkingen en reünies. Prestatiegegevens KTOMMMeeteenheidRealisatie 2001Vermoedelijke uitkomst 2002Raming 2003VerzorgingscapaciteitAantal oud-militairen505050 MuseumbezoekenAantal bezoekers25 00021 00021 000AlgemeenOnder deze categorie zijn de niet verder toe te delen activiteiten opgenomen,
zoals de uitgaven van de staf van het Dico en enkele Dico-brede projecten.
De staf van het Dico ondersteunt de Commandant Dico bij de aansturing van
de onder het Dico ressorterende eenheden. In de staf is tevens een ondersteuningsgroep
opgenomen die mede zorg draagt voor de ondersteuning van enkele Dico-eenheden
op het gebied van financiën, personeel en organisatie. Het betreft in
dit geval eenheden van het Dico die niet zelf in staat zijn deze taken doelmatig
uit te voeren.InvesteringenHet Dico-brede investeringsbudget wordt centraal beheerd door de staf
van het Dico. In onderstaand overzicht is de investeringsreeks zichtbaar gemaakt.
 Bedragen x € 1 000InvesteringenVerplichtingenUitgaven  2001200220032001200220032004200520062007Groot materieel7 95911 6028 6577 42613 62310 0016 2777 7925 6085 295Infrastructuur8 11921 7299 2869 0606 19313 44010 3098 13110 67710 911Totaal16 07833 33117 94316 48619 81623 44116 58615 92316 28516 206OntvangstenDe ontvangstenbegroting beslaat in 2003 € 22,5 miljoen en betreft
ontvangsten van ziektekostenverzekeraars die voortvloeien uit de door het
CMH en het MRC verleende geneeskundige verzorging, uit de verhuur van spoorwagons
door DVVO, uit de verhuur van faciliteiten door het IDL en uit bijdragen van
bewoners en opbrengsten van het museumbezoek aan het KTOMM Bronbeek.Groeiparagraaf VBTBIn het komende jaar zal de ingezette lijn van opname van producten, prijzen
en afnemers verder worden ingevuld. Dit betreft de verdere uitbreiding van
de prestatiegegevens DVVO met de uitgavenverdeling (via kostprijzen) voor
gebruik van de eigen capaciteit per defensie-onderdeel. Voor adviezen scholings-
en beroepskeuze van het IKS zal een kostprijs worden opgenomen in de ontwerpbegroting
2004 waarna verdere toerekening naar afnemers mogelijk wordt. De prestatiegegevens
MGFB worden in de ontwerpbegroting 2004 nog verder uitgebreid met gereedheidstermijnen
voor de uitbreiding naar de maximum bedcapaciteit bij respectievelijk het
CMH en het MRC en met inzetbaarheidspercentages van medische teams. Om de
activiteiten verder toe te rekenen zullen de opleidingen worden uitgesplitst
over de afnemers. Van het MGLC en de producten/diensten die de Overige Interservice
Diensten leveren, zal bezien worden welke prestaties in geld zijn uit te drukken
en hoe deze eveneens zijn te koppelen aan de afnemers. In het komende jaar zal voorts, mede rekening houdend met de invoering
van een Eigentijds Begrotingsstelsel, worden bezien hoe de capaciteit op zowel
de lange als de korte termijn beter op de uiteindelijke vraag kan worden afgestemd.
Dit zal niet alleen in samenhang met de suppletore begrotingen worden beschouwd,
welke nu worden gebruikt om de benodigde budgetten voor de afnemende diensten
op het juiste niveau te brengen, omdat dan veelal duidelijk is hoe de verwachte
vraag voor het begrotingsjaar zal zijn, maar ook in relatie tot de verbetering
van het functioneren van klantenraden waarin de lange termijn planning wordt
vastgesteld.Ook zal in dat verband worden gestreefd naar een verder onderbouwde kostprijs
per activiteit/product in relatie met de nadere invulling van de kostprijzen
in de begroting. De relatie met de afnemer, die aansluit bij de onderdelen
uit de beleidsartikelen, is voor de komende jaren een belangrijk uitgangspunt.
Ook dit is uiteraard niet los te zien van de invoering van het Eigentijds
Begrotingsstelsel. Niet-beleidsartikel 70 Geheime uitgavenGrondslag van het artikelOvereenkomstig artikel 19 van de Comptabiliteitswet 1976 en de regeling
Rijksbegrotingsvoorschriften, is dit artikel bij het ministerie van Defensie
aangewezen als het artikel waarop de geheime uitgaven worden verantwoord.Budgettaire gevolgenDe geheime uitgaven worden jaarlijks door de President van de Algemene
Rekenkamer gecontroleerd. De beschikbare financiële middelen zijn opgenomen
in de volgende tabel. Budgettaire gevolgen «Geheim»
(x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen908910918918918918918Uitgaven908910918918918918918Niet-beleidsartikel 80 Nominaal en onvoorzienGrondslag van het artikelIn dit artikel worden primair de door het ministerie van Financiën
toegekende bedragen voor zowel de loonbijstelling en de incidentele looncomponent
als die voor de prijsbijstelling en die voor nieuwe mutaties ondergebracht.
Vervolgens worden deze bedragen over de (niet-)beleidsartikelen verdeeld.
Op het artikelonderdeel Efficiency-taakstelling worden de te realiseren besparingen
door getroffen maatregelen ter verbetering van de efficiency en kwaliteit
ingeboekt.Op het artikelonderdeel Taakstelling Strategisch Akkoord zijn de nog in
te vullen taakstellingen uit het Regeerakkoord verwerkt.De budgettaire gevolgenDe financiële bedragen die voor bovenstaande doelstellingen tijdens
de begrotingsjaren ter beschikking staan, zijn in de volgende tabel opgenomen.
 Artikelonderdelen en budgettaire
gevolgen «Nominaal en Onvoorzien» (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen 100 730– 73 968– 162 138– 169 517– 214 327– 218 023Uitgaven       Loonbijstelling 69 80565 87656 34657 38452 63752 607Prijsbijstelling 30 9257 3737224 2666 7193 053Efficiencytaakstelling   – 38 571– 38 571– 38 571– 38 571Onvoorzien       Taakstelling Strategisch akkoord – 147 217– 179 985– 212 596– 235 112– 235 112Totale uitgaven 100 730– 73 968– 162 138– 169 517– 214 327– 218 023Toelichting op de geraamde bedragenLoonbijstellingDit betreft met name het restant van de nog te verdelen loonbijstellingsbedragen.
Tevens is meerjarig het bedrag opgenomen dat jaarlijks aan de belastingsdienst
verschuldigd zal zijn als gevolg van de lumpsum betaling in het kader van
de fiscalisering van van Rijkswege verstrekte huisvesting en voeding op basis
van een jaarlijks door de belastingsdienst op te stellen aanslag.PrijsbijstellingVoor 2003 en verdere jaren zijn diverse kleine mutaties geboekt die op
dit artikel centraal worden gereserveerd.EfficiencytaakstellingNa verwerking van structureel hogere ontvangsten is het resterende bedrag
voor 2003 omgeslagen over de diverse artikelen. Voor de jaren na 2003 wordt
bij de opstelling van de ontwerpbegroting 2004 de realisatie van de efficiencytaakstelling
verder ingevuld. Taakstelling Strategisch AkkoordDe taakstellingen voor Defensie zoals deze voortvloeien uit het opgestelde
Strategisch Akkoord, inbegrepen 75% van de niet-uitgedeelde prijsbijstelling,
zijn vooralsnog gestald op dit artikelonderdeel. De beleidsmatige invulling
van deze taakstellingen wordt momenteel ter hand genomen, zoals ook gemeld
in de Beleidsagenda. Met een Nota van wijziging dan wel met de eerste suppletore
begroting 2003 zal de Kamer nader worden ingelicht over de wijze waarop de
verwerking van de taakstellingen over de onderscheiden taakvelden binnen de
defensiebegroting zal worden uitgevoerd. Niet-beleidsartikel 90 AlgemeenGrondslag van het artikelOnder dit artikel worden onder apparaatsuitgaven de uitgaven geraamd voor
het kerndepartement en de niet nader toe te delen organisatie-eenheid Militaire
Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (voorheen Militaire Inlichtingendienst).
Daarnaast worden als programma-uitgaven de investeringen door het kerndepartement
en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst en niet nader toe te delen
departementsbrede uitgaven geraamd, die worden beheerd bij het kerndepartement.Budgettaire gevolgenDe financiële bedragen die voor bovenstaande doelstellingen tijdens
de begrotingsjaren ter beschikking staan, zijn in de volgende tabel opgenomen.
 Artikelonderdelen en budgettaire
gevolgen «Algemeen» (x € 1 000) 2001200220032004200520062007Verplichtingen1 193 5341 222 1581 358 2241 362 6651 386 8361 406 5341 411 158Uitgaven       Apparaatsuitgaven       Kerndepartement incl. wachtgelden129 508115 448105 746110 629110 429111 708116 507Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst47 29854 26350 68550 72450 64250 63250 638Totaal Apparaatsuitgaven176 806169 711156 431161 353161 071162 340167 145Programma-uitgaven       Investeringen 16 30221 88414 38614 6034 6204 620Departementsbrede uitgaven       – Milieu-uitgaven2 6694 1585 62913 03414 77514 77614 731– Pensioenen en uitkeringen *)860 893897 991979 150984 821992 0921 021 3891 021 867– Wetenschappelijk onderzoek64 25865 31460 90260 12959 87159 82359 824– Ziektekostenvoorziening28 26424 55124 85224 83224 83424 83724 837 – Subsidies en bijdragen22 85918 05812 37412 43012 36412 36412 235– Overige uitgaven34 90734 012103 163107 895107 998106 618106 673Totaal Programma-uitgaven *)1 013 8501 060 3861 207 9541 217 5271 226 5371 244 4271 244 787Totale uitgaven *)1 190 6561 230 0971 364 3851 378 8801 387 6081 406 7671 411 932Ontvangsten12 40112 1029 2838 1038 8756 1076 107*) waarvan niet-relevant  56 00755 44755 32185 84891 407ApparaatsuitgavenKerndepartementHet kerndepartement ondersteunt de bewindslieden in hun contacten met
het parlement, in hun rol als lid van het kabinet en bij het onderhouden van
internationale betrekkingen. Daarnaast geeft het kerndepartement op hoofdlijnen
integrale sturing aan de onderdelen van de defensie-organisatie
en controleert en evalueert het de realisatie van het beleid. Ten slotte voert
het kerndepartement de regie bij de uitvoering van beleid met een defensiebrede
uitstraling.Het kerndepartement voert hiertoe de volgende activiteiten uit:• in- en extern verzamelen van gegevens en op basis hiervan opstellen
van adviezen ten behoeve van de bewindslieden;• integrale sturing op hoofdlijnen van de onderdelen van de defensie-organisatie;• initiëren, ontwikkelen, overdragen, regisseren en evalueren
van het strategisch beleid van Defensie, het beleid ten aanzien van personeel,
materieel, financiën, voorlichting en informatie en het juridische beleid.Militaire Inlichtingen en VeiligheidsdienstHet doel van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) is
het leveren van kwalitatief hoogwaardige inlichtingen- en veiligheidsinformatie.
Hiermee wordt een onmisbare bijdrage geleverd aan het formeren, het in stand
houden en het inzetten van de Nederlandse krijgsmacht. De dienst bevordert
daarmee de efficiency en effectiviteit van het Nederlandse defensie-apparaat
binnen de nationale en internationale context waarin dit opereert. De MIVD
opereert binnen het wettelijke kader van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(WIV) en voert de volgende, daarin vastgelegde taken uit:• verzamelen en verwerken van gegevens uit telecommunicatie-emissies
in de ether;• verzamelen van gegevens met de hulp van natuurlijke personen;• verzamelen en verwerken van gegevens op het gebied van contra-inlichtingen
en veiligheid, in het bijzonder naar gegevens over bedreigingen, in verband
met spionage, subversie, sabotage en terrorisme;• evalueren, analyseren en verwerken van de verzamelde gegevens tot
inlichtingen- en veiligheidsproducten;• uitvoeren van veiligheidsonderzoeken inzake (instromend) defensiepersoneel
(ongeveer 23 000 veiligheidsonderzoeken per jaar).Hoewel terrorisme, in relatie tot de taken van de krijgsmacht, op zichzelf
één van de vaste aandachtsgebieden van de MIVD was, heeft de
nieuwe situatie die is ontstaan sinds 11 september 2001 tot een onvoorziene
en substantiële extra informatiebehoefte geleid. Hierin zal worden voorzien
door uitbreiding van:• analysecapaciteit en structurele invulling van de ondersteuning
van defensie-onderdelen op het gebied van contra-inlichtingen en veiligheid
door middel van vaste CIV-teams. Dit houdt verband met de toenemende kans
op terroristische aanslagen op Nederlandse en Navo-eenheden;• human intelligence capaciteit mede in samenwerking met buitenlandse
diensten in verband met de sterk toegenomen vraag om steun bij bondgenootschappelijke
inlichtingenoperaties;• de inlichtingencapaciteit voor intensivering van onderzoek naar
het potentieel van terroristische organisaties ten behoeve van een adequate
structuur en de doeltreffende inzet van de Nederlandse krijgsmacht;• de capaciteit om geautomatiseerde netwerken van terroristische
organisaties binnen te dringen. In totaal zijn met de intensivering van terrorismebestrijding 24 functies
gemoeid, waarvoor gelden zijn toegevoegd aan de begroting 2002 met een Nota
van Wijziging.Programma-uitgavenInvesteringenDe investeringen betreffen vernieuwing van apparatuur en infrastructuur
bij de MIVD ten behoeve van de verbindingsinlichtingen en investeringen in
geautomatiseerde ondersteuning van werkprocessen alsmede het beheersen en
oplossen van de archiefproblematiek.Daarnaast zijn nog gelden geraamd voor de ontwikkeling van het IV-programma
P&O2000. Dit programma wordt ten behoeve van alle defensie-eenheden door
het kerndepartement uitgevoerd.Milieu-uitgavenDe milieu-uitgaven hebben onder meer betrekking op maatregelen (zoals
de sanering van de Cannerberg) en schadevergoedingen. Daarnaast is op dit
artikelonderdeel in de jaren 2003 tot en met 2007 een bedrag ondergebracht
dat op basis van voorgestelde en goedgekeurde milieuprojecten aan de defensie-onderdelen
kan worden toegekend.Pensioenen en uitkeringenDe pensioenvoorziening en uitkeringen voor militair personeel waren voorheen
grotendeels in eigen beheer bij Defensie. Overeenkomstig een in december 1998
met het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) afgesloten overeenkomst zijn
het beheer en de uitvoering van pensioenen voor personen ouder dan 65 jaar
en van de militaire nabestaandenpensioenen die verband houden met overlijden
als gevolg van het uitoefenen van de militaire dienst, per 1 juni 2001 overgegaan
naar het ABP. Voor de militaire nabestaandenpensioenen is sprake van volledige
kapitaaldekking.Conform de arbeidsvoorwaardenovereenkomst 2001 – 2003 wordt vanaf
(in beginsel) 1 januari 2003 voor gewezen militairen van 60–65 jaar
voor nieuw op te bouwen diensttijd een kapitaalgedekt prepensioen geïntroduceerd.
Dit prepensioen vervangt de thans bestaande uitkeringen op grond van de Uitkeringswet
Gewezen Militairen (UKW). Het huidige uitkeringsniveau staat daarbij niet
ter discussie. Dat wil zeggen dat het opgebouwde prepensioen uit de defensiebegroting
wordt aangevuld tot het huidige uitkeringsniveau.• Kapitaalgedekt militair ouderdomspensioen: voor diensttijd vanaf
1 juni 2001 wordt ten behoeve van de militaire ouderdomspensioenen op het
kapitaaldekkingsstelsel overgegaan. Ouderdomspensioenen die betrekking hebben
op tot 1 juni 2001 opgebouwde diensttijd en (aanvullende) nabestaandenpensioenen
worden op declaratiebasis met het ABP verrekend. Met ingang van 1 juni 2001
is voor de nieuw op te bouwen militaire ouderdomspensioenen op het kapitaaldekkingsstelsel
overgegaan. Een van de elementen om dit mogelijk te maken is een reeks 10-jarige
leningen van Defensie aan het ABP. De uitgaven die met deze leningen gemoeid
zijn, worden aangemerkt als niet-relevant voor het uitgavenkader van de Rijksbegroting
in enge zin.• Kapitaalgedekt militair prepensioen: evenals voor het ouderdomspensioen
is voor wat betreft de overgang op kapitaaldekking een financieringsarrangement
getroffen. Defensie heeft een reeks van € 14,5 miljoen beschikbaar
gesteld. Daarnaast komen de geleidelijk voor de defensiebegroting
vrijvallende uitkeringsbedragen beschikbaar. Na de introductie van de kapitaaldekking
worden de premiemutaties op de gebruikelijke wijze verrekend met de loonbijstelling.
Het restant van de jaarlijks benodigde premie wordt als niet-relevante uitgave
door het ministerie van Financiën toegevoegd. Na ongeveer 15 jaar is
sprake van een kantelpunt. Vanaf dat moment wordt het totaal aan beschikbare
middelen voor zover die uitgaan boven de jaarlijkse premieverhoging in mindering
gebracht op de defensiebegroting. Eén en ander loopt door totdat de
som van de op de defensiebegroting in mindering gebrachte bedragen gelijk
is aan de som van de aan de defensiebegroting toegevoegde bedragen.• De uitvoering van de militaire invaliditeitspensioenen: daarmee
verband houdende voorzieningen en verstrekkingen en UKW is eveneens in handen
van ABP.• De uitvoering van de sociale zekerheid (wachtgelden, WW en bovenwettelijke
werkloosheidsuitkeringen; WAO en bovenwettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkeringen)
is in handen van de Uitvoeringsinstelling Werknemersverzekeringen (UWV). De
in dit kader op dit artikel geraamde uitgaven hebben betrekking op de bovenwettelijke
arbeidsongeschiktheidsuitkeringen voor militairen in de zogenoemde niet-eigen
risicoperiode. De werkloosheidsuitkeringen en de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen
in de eigen risicoperiode (eerste vijf WAO-jaren) worden verantwoord bij de
defensie-onderdelen.De financiële middelen die voor het uitvoeren van de diverse regelingen
voor postactieven begroot zijn, zijn in de meerjarenramingen opgenomen.Wetenschappelijk onderzoekDefensie ondergaat ingrijpende veranderingen op politiek, technologisch
en wetenschappelijk terrein. Er is kennis nodig om de consequenties van deze
veranderingen goed te kunnen inschatten en hierop slagvaardig te reageren.
Door het laten uitvoeren van activiteiten op het gebied van Wetenschappelijk
Onderzoek en Ontwikkeling (WOO), wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling
van de hiervoor noodzakelijke kennis.Om dit te bereiken wordt gebruikt gemaakt van onderstaande instrumenten:• doelfinanciering Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek (TNO):
overeenkomstig de TNO-wet en de regelingen tussen overheid en TNO, verstrekt
Defensie jaarlijks via het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
een doelfinanciering aan TNO. Met deze doelfinanciering wordt bij de drie
instituten van TNO-Defensieonderzoek geïnvesteerd in een voor de taakuitvoering
van Defensie noodzakelijke kennisbasis. Een klein deel van de doelfinanciering
komt via TNO-Defensieonderzoek ter beschikking van andere TNO-instituten (bijvoorbeeld
het Maritiem Research Instituut Nederland). Met ingang van 2001 wordt het
totale doelfinancieringsbudget programmatisch aangestuurd. Alle (80) programma's
hebben een afgebakende begroting en een specifieke looptijd (gemiddeld 4 jaar)
en een zo concreet mogelijk geformuleerd resultaat. Met ingang van 2003 wordt
de doelfinanciering TNO in totaal met € 9,1 miljoen gekort. Deze
korting vloeit deels (€ 6,8 miljoen) voort uit de Voorjaarsnota
2001. Het resterende deel (€ 2,3 miljoen) hangt samen met de in
de Defensienota 2000 aangekondigde verlaging van het budget voor onderzoek
en ontwikkeling met € 4,5 miljoen Deze verlaging is hiermee, gezien
de reeds in 2000/2001 doorgevoerde kortingen op de bijdrage
aan het NIVR Ruimte Technologie (NRT) programma en op het budget voor gebruik
van kennis en kunde door de Centrale organisatie, thans volledig gerealiseerd.• onderzoek en technologie: dit betreft de ontwikkeling van (technologische)
kennis die van belang is voor de taakuitvoering van Defensie. Deze activiteiten
worden – vaak in internationaal verband – uitgevoerd door Nederlandse
bedrijven, onderzoeksinstellingen en universiteiten. Indien de ontwikkeling
van nieuwe technologische kennis een belangrijk deel van een project uitmaakt,
wordt incidenteel ook bijgedragen aan een materieelontwikkelingsproject. Voor
intensivering van onderzoek in het kader van de terroristische dreiging wordt
voor de jaren 2003 tot 2005 € 1,4 miljoen extra uitgetrokken.• bijdrage aan het NLR: Defensie verstrekt via het ministerie van
Verkeer en Waterstaat een bijdrage aan het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart
Laboratorium (NLR) die bedoeld is voor het verrichten van het basisonderzoek.
Door deze bijdrage kan Defensie tegen het gereduceerde deelnemerstarief gebruik
maken van de diensten van het NLR.Subsidies en bijdragenSubsidies en bijdragen worden verleend aan instellingen die voor Defensie
een zeker nut hebben en ook zelf financiële middelen bijeenbrengen, maar
mede afhankelijk zijn van financiële hulp van Defensie. De omvangrijkste
subsidie betreft de Stichting Dienstverlening Veteranen. De stijging van het
aantal veteranen zal een stijging van de subsidie tot gevolg hebben. Een uitbreiding
van het aantal subsidies is op dit moment niet voorzien. De daling van deze
post ten opzichte van 2002 wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in 2002
de Collectie Visser was opgenomen en dat per 2003 de bijdrage aan de verzakelijking
van TNO is beëindigd. Daarnaast verstrekt Defensie financiële bijdragen
aan diverse overheidsinstellingen. De belangrijkste bijdragen worden verleend
aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen ten behoeve van
de stichting bijzondere scholen voor onderwijs op algemene grondslag (STOAG)
en aan de stichting Nederlands instituut voor Internationale Betrekkingen
«Clingendael».Vanuit het verleden gebleken dat de subsidies aan het STOAG en de stichting
Koepelorganisatie militaire tehuizen (KOMT) ten gevolge van exogene factoren
aan stijgingen onderhevig zijn.In bijlage 5 Meerjarenramingen zijn de te verstrekken subsidies gespecificeerd
onder vermelding van de begunstigde. Deze vermelding vormt voor de daar opgenomen
subsidieverleningen de wettelijke grondslag als bedoeld in artikel 4.23, derde
lid, onder c van de Algemene Wet Bestuursrecht.Overige departementsbrede uitgavenDe overige departementsbrede uitgaven hebben voornamelijk betrekking op
voorlichtingsactiviteiten en schadevergoedingen en de uitgaven ten behoeve
van de ziektekostenvoorziening voor het defensiepersoneel, de «ZVD»-regeling.
Deze regeling is opengesteld voor actief dienend burgerpersoneel en voor niet-actieven,
zowel burgers als militairen. Een uitzondering hierop vormen de personen die
aanspraak maken op een uitkering in het kader van de UKW en bepaalde groepen
wachtgelders. Gegeven de gestelde voorwaarde maken vooral de post-actieve
burgers en militairen van de regeling gebruik. OntvangstenKerndepartementDe ontvangstenraming van de centrale organisatie beslaat voornamelijk
verrekening van uitgaven met derden tot een jaarlijks bedrag van € 7,7
miljoen.Pensioenen defensiepersoneelDe ontvangstenbegroting beslaat jaarlijks € 1,6 miljoen. 3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF3.1 Groeiparagraaf mededeling over de bedrijfsvoeringMet de mededeling over de bedrijfsvoering legt de minister jaarlijks verantwoording
af aan het parlement over de gevoerde bedrijfsvoering bij Defensie. Het door
Financiën ontwikkelde rijksbrede referentiekader is voor Defensie uitgewerkt
in regelgeving voor de totstandkoming van de mededeling. De mededeling over
de bedrijfsvoering van de minister is met ingang van 2002 onderdeel van de
interne planning en controlcyclus en gebaseerd op de deelmededelingen van
de bevelhebbers van de krijgsmachtdelen, de Commandant Dico, de Plaatsvervangend
Secretaris-Generaal en de Chef Defensiestaf.Bij het vaststellen van het groeitraject voor de mededeling bedrijfsvoering
is bij Defensie gebruik gemaakt van de in 2000 en 2001 opgedane ervaringen
bij de totstandkoming van de in de financiële verantwoording opgenomen
voorbeeldmededeling over de bedrijfsvoering. Het groeitraject moet resulteren
in een volledige en uitgekristalliseerde set van kwaliteitseisen die aan de
gehele bedrijfsvoering (sturing en beheersing, primaire en ondersteunende
processen) worden gesteld. Er bestaan reeds richtlijnen ten aanzien van de
kwaliteit van bedrijfsvoeringsonderzoeken. De kwaliteitseisen voor sturing
en beheersing en voor de ondersteunende processen worden afgerond in 2002.
In 2003 worden vervolgens de kwaliteitseisen voor de primaire processen ontwikkeld.
Hiermee zijn alle aan de bedrijfsvoering bij Defensie te stellen kwaliteitseisen
volledig uitgewerkt en kan in 2004 een volwaardige mededeling over de gehele
bedrijfsvoering van Defensie worden gegeven. De reikwijdte van de mededeling
over de bedrijfsvoering van 2003 wordt nog beperkt tot de sturing en beheersing
en de ondersteunende processen.3.2. Bedrijfsvoeringsthema's3.2.1. Verbetering bedrijfsvoering (inclusief financieel
en materieelbeheer)In 2001 zijn alle tekortkomingen met de daarbij behorende verbeterpunten
in het financieel en materieelbeheer in kaart gebracht. Het merendeel van
de verbeteracties is reeds in 2001 gerealiseerd. In 2002 is in de bedrijfsvoering
vooral aandacht voor het wegnemen van de nog resterende risico's, zodat ultimo
2002 sprake kan zijn van een ten opzichte van 2001 verder verbeterd financieel
en materieelbeheer. Voor de Koninklijke marechaussee geldt daarbij dat, gegeven
de beschikbare kwalitatieve en kwantitatieve bezetting, enkele verbeteracties
mogelijk tot in 2003 doorlopen. Ook sommige verbeterdoelstellingen ten aanzien
van het materieelbeheer bij de drie grote krijgsmachtdelen zouden, gelet op
de weerbarstigheid en complexiteit van de materie en mede gegeven de beschikbare
kwalitatieve en kwantitatieve bezetting, wellicht eerst in 2003 volledig gehaald
kunnen worden.In lijn met het groeitraject van de mededeling over de bedrijfsvoering
en met de verbreding van de financiële beheersing van de organisatie
naar een management control systeem, worden (vooraf) eisen gesteld aan de
bedrijfsvoering. Behalve voor het financieel en materieelbeheer worden ook
defensiespecifieke kwaliteitseisen ontwikkeld voor andere aandachtsgebieden,
zoals het personeelsbeheer en milieu. Deze uitgewerkte normenkaders worden
periodiek geëvalueerd en indien noodzakelijk aangevuld. 3.2.2. Invoering Competitieve Dienstverlening (CDV)Om een doelmatige bedrijfsvoering te garanderen heeft Defensie het programma
Competitieve Dienstverlening (CDV). Als in de ondersteuning moet worden geïnvesteerd,
als daar een grote reorganisatie wordt voorgenomen of als van een ondersteunend
onderdeel de prestaties achterblijven, dan wordt door middel van dit programma
onderzocht of het zelfdoen van activiteiten, in vergelijking tot uitbesteden,
wel doelmatig is. Het programma omvat vele onderzoeken. De grootste zijn onderzoeken
naar de Mechanisch Centrale Werkplaats (MCW), Motorenwerkplaats Koninklijke
luchtmacht en het Marinebedrijf, de baten-lastendiensten DGW&T en DTO
en horeca. Hiervan bevinden de onderzoeken naar wel/niet uitbesteding telematica
diensten (DTO-zie 3.2.7), uitbesteding van mechanisch onderhoud van de werkplaats
MCW en uitbesteding horeca zich in vergevorderd stadium. Als deze gereed zijn
wordt in 2003 begonnen met het motorenonderhoud Koninklijke luchtmacht en
vastgoeddiensten van DGW&T.CDV gaat gepaard met een efficiëncytaakstelling die ingevuld moet
worden door dat wat CDV-projecten opleveren (zie niet-beleidsartikel 80 «Nominaal
en onvoorzien»). Bovengenoemde onderzoeken zijn complex en vergen veel
tijd. Daarom konden de verwachte besparingen niet worden ingeboekt en is de
taakstelling voor 2003 verdeeld over de (niet)-beleidsartikelen.3.2.3. Uitvoering IV-plan DefensieIn 2003 zal verder uitvoering worden gegeven aan het opgestelde IV-beleid
waarbij wordt gewerkt aan meer samenhang in de informatievoorziening. De samenhang
betreft zowel de verticale integratie binnen een bepaald functiegebied –
personeel, financiën, materiële logistiek – als de horizontale
integratie ten behoeve van de leidinggevenden op alle niveaus. Voor het functiegebied
personeel wordt gewerkt aan een defensiebreed informatiesysteem. Voor de functiegebieden
financiën en materiële logistiek zal op basis van een in 2002 te
kiezen standaard informatiesysteem (Enterprise Resource Planning of ERP-systeem)
in 2003 worden gewerkt aan proces- en gegevensstandaardisatie. Daarbij wordt
rekening gehouden met belangrijke ontwikkelingen als VBTB en de invoering
van het Eigentijds Begrotingsstelsel (EBS). Daar waar VBTB en EBS, eerder
dan met de invoering van ERP, eisen stellen aan de informatievoorziening,
wordt hieraan voldaan via het onderhoud van bestaande informatiesystemen.
Voor de fasering van het IV-beleidsplan wordt verwezen naar de tabel.In 2003 wordt de inrichting van een «integrale werkplek» voorbereid,
die op de juiste wijze beveiligd is en voorzieningen biedt voor de documentaire
informatievoorziening. Als gevolg van het Voorschrift Informatiebeveiliging
Rijksdiensten (VIR) en als gevolg van de gebeurtenissen op 11 september 2001,
is extra aandacht besteed aan de informatiebeveiliging en worden zowel het
netwerk als de werkplek extra beveiligd.Ten behoeve van de interne en externe verantwoording is het noodzakelijk
dat reconstructie van besluiten mogelijk is. Daarvoor is adequate archivering
onontbeerlijk. Door het toenemend gebruik van elektronische hulpmiddelen,
als e-mail, intranet en verspreiding van elektronische documenten, is het
belangrijk dat er orde is in de documentaire informatievoorziening, zowel
in fysieke als elektronische vorm. In 2002 is hiertoe nieuw beleid ontwikkeld
dat in 2003 en volgende jaren moet leiden tot hulpmiddelen in
het netwerk en op de werkplek om documenten adequaat te registreren, verwerken
en archiveren.De bedragen die gemoeid zijn met de informatievoorziening zijn onderstaand
gespecificeerd: bedragen x € 1 000ArtikelOmschrijving20032004200520062007 Operationele IV38 96345 66536 25538 93850 755 Basisactiviteiten47 76242 76738 47938 50641 939 Functionele activiteiten36 74842 31148 60638 03940 404 Exploitatie228 880222 988225 379223 019221 930 Totaal352 353353 731348 719338 502355 028 waarvan     01Koninklijke marine48 15046 92951 02151 33165 88302Koninklijke landmacht153 572161 889146 965146 643146 78003Koninklijke luchtmacht68 28068 15074 56069 38068 07004Koninklijke marechaussee17 00915 44915 39813 82718 85460Ondersteuning krijgsmacht27 27023 36422 95322 02120 69990Algemeen38 07237 95037 82235 30034 742 Totaal352 353353 731348 719338 502355 0283.2.4 Verdere uitwerking van VBTBVBTB blijft ook in 2003 een speerpunt van Defensie. Pas in 2003 wordt
immers voor de eerste keer een volledige VBTB begrotingscyclus beëindigd
met de dag van de verantwoording (derde woensdag in mei). Het opstellen van
de verantwoording over 2002 (vanaf dan geheten het «jaarverslag Defensie»)
is om die reden in 2003 een belangrijke activiteit in het kader van VBTB.In 2003 zal de systematiek waarmee gevechtskracht wordt vertaald naar
doelstellingen voor operationele gereedheid, volledig zijn ingevoerd. De relatie
tussen middelen, activiteiten en operationele doelen zal verder verbeterd
worden, met name door de ondersteuning van het Dico uit te splitsen naar afnemers
en dit op te nemen in de begroting in een separaat niet-beleidsartikel «Ondersteuning
krijgsmacht». Krijgsmachtdeelspecifieke ondersteuning kan in dit artikel
worden opgenomen met ingang van de begroting 2004.De opzet en inrichting van de interne planning en control documenten (Toprapportage,
Activiteitenplan en Begroting (APB) zal verder worden afgestemd op de externe
begroting en verantwoording. Verantwoordelijkheden voor het vaststellen van
de beleidsdoelstellingen en voor het realiseren hiervan zullen, waar dat nog
niet het geval is, zijn benoemd.In 2003 zal de inrichting van de evaluatiefunctie bij Defensie zijn beschreven.
Doelstelling hiervan is te komen tot een evaluatieprogramma dat het beleid
voldoende afdekt.In het laatste kwartaal van 2002 wordt een eerste versie van een geautomatiseerd
managementinformatiesysteem (MIS) op beleidsterreinniveau geïntroduceerd
De opzet van een MIS voor de defensieleiding wordt in het derde kwartaal van
2003 geïntroduceerd.Met vier maatregelen worden waarborgen voor kwaliteit van beleidsinformatie
op centraal en decentraal niveau bij Defensie verder versterkt. Dit betreft
het vaststellen van begrippen, procesbeschrijvingen, de beschrijving van systemen
voor prestatiegegevens en het uitvoeren van audits naar de kwaliteit van beleidsinformatie.3.2.5. Invoering Eigentijds BegrotingsstelselIn de Miljoenennota 2002 heeft de regering aangekondigd per 2006 rijksbreed
een Eigentijds Begrotingsstelsel (EBS) in te voeren. Op 17 december 2001 heeft
het politiek beraad ingestemd met een eerste plan van aanpak, waarin een globale
fasering van de invoering is opgenomen. Voor de invoering bij Defensie is
een projectteam ingesteld onder verantwoordelijkheid van de DGF&C. In
het plan van aanpak worden drie fasen onderscheiden. Fase 1, die tot medio
2002 liep, betrof de aanloop en het genomen principebesluit ten aanzien van
de toepasbaarheid van baten-lastendiensten. Fase 2, die vanaf medio 2002 loopt,
betreft de meer technische voorbereiding van de invoering en fase 3, lopend
van 2003–2005, betreft dan de feitelijke invoering. Deze twee laatste
fasen zijn een raamwerk dat is gebaseerd op een voorlopige inschatting en
een ordening van alle acties die vooral vanuit financieel-technische zin volgen
op besluiten omtrent de invoering. Na fase 3 zal per 2006 het EBS worden toegepast.
Dan zullen alle onderdelen van de defensie-organisatie als lastendienst moeten
functioneren. De kosten die gemoeid zijn met de invoering van het EBS zijn
nog onderwerp van studie. Ze zijn sterk afhankelijk van de uiteindelijke rijksbrede
invulling die aan het stelsel zal worden gegeven. Hierbij gaat het vooral
om de invulling van de informatievoorziening, de waarderingsmethode en de
opleidingen.Een belangrijke randvoorwaarde voor het welslagen van dit project is de
tijdige beschikbaarheid van een ondersteunend geautomatiseerd systeem. Dit
wordt als een grote risicofactor gezien, ten gevolge van de korte tijd die
voor de invoering beschikbaar is in relatie tot de planning in het Defensie
IV-plan. Het is niet mogelijk de gehele Informatievoorziening per 1 januari
2006 aangepast te hebben. Het streven is erop gericht de planning zodanig
in te richten, dat zoveel mogelijk cruciale functies per 1-1-2006 beschikbaar
zijn.3.2.6. Herziening personele sturingIn de tijd van personele reducties was de omvang van het personeelsbestand
een belangrijk sturingsinstrument. Daarom is de afgelopen jaren door Defensie
de «Maximaal Toegestane Begrotingssterkte» (MTBS) gehanteerd als
personeelsplafond boven iedere personeelscategorie en op ieder defensie-onderdeel
(krijgsmachtdeel). Beneden deze MTBS mochten de diverse defensie-organisaties
zelf hun begrotingssterkte bepalen. Deze manier van sturen is erg op input
gericht.Bij een overgang naar een VBTB-begroting, waarin op output wordt gestuurd,
ligt deze sturingswijze minder voor de hand. De sturing zou zich juist moeten
richten op de taken (output); het daarvoor benodigde personeel zou hiervan
een afgeleide moeten zijn. Daarom wordt, met ingang van de begroting 2003,
niet langer gewerkt met een MTBS. In plaats daarvan dienen de defensie-organisaties
voortaan zélf aan te geven wat een adequate personeelsbezetting is
om de opgedragen taken uit te voeren. Daarnaast zal jaarlijks, gegeven de
situatie op de arbeidsmarkt, de beschikbare opleidingscapaciteit, het verwachte
opkomstverloop en de financiële randvoorwaarden, een begrotingssterkte
worden vastgesteld. Tegelijkertijd wordt bij de bepaling van een adequate personeelsbezetting
en de bepaling van de begrotingssterkte de aanstellingsbehoefte en aanstellingsopdracht
vastgesteld. In bijlage 4 is de behoeftestelling van de personeelsvoorziening,
uitgedrukt in de voor 2003 te hanteren aanstellingsbehoefte en aanstellingsopdracht,
weergegeven.3.2.7. Uitbesteding DTOIn 2001 is besloten tot uitbesteding van de Defensie Telematica Organisatie.
Op 10 oktober 2001 is de Kamer hierover, mede namens de minister van Financiën,
geïnformeerd. Op 11 december heeft de Vaste Kamercommissie voor Defensie
het groene licht gegeven voor het door Defensie in gang gezette uitbestedingstraject.
Het project «Uitbesteding DTO» bestaat uit twee onderdelen. Naast
de feitelijke uitbesteding is het namelijk van groot belang dat Defensie zichzelf
toerust om professioneel te kunnen acteren op de ICT-dienstenmarkt. Immers,
na de uitbesteding van DTO is Defensie voor de uitvoering van ICT-diensten
afhankelijk van deze markt.Wat betreft de feitelijke uitbesteding van DTO is vanaf het begin een
voorbehoud gemaakt ten aanzien van de uitbesteding van het beheer van het
Nafin glasvezelnetwerk waarvan Defensie de eigenaar is en blijft. Op 8 mei
2002 is de Vaste commissie voor Defensie op de hoogte gebracht van het besluit
om de complexe gevolgen van een eventuele ontkoppeling van het Nafin-beheer
met DTO volledig in kaart te brengen. De uitbesteding van DTO zal dientengevolge
dan ook niet eerder dan in de loop van 2003 kunnen plaatsvinden.Ten behoeve van de implementatie en uitvoering van het defensiebrede IV-beleid
is voorts besloten tot de oprichting van een Defensie ICT-uitvoeringsorganisatie
(DICTU). Dit project is weliswaar opgepakt in het kader van de uitbesteding
van DTO, maar is ook los daarvan noodzakelijk voor de defensiebrede aanpak
van de implementatie van het defensiebrede IV-beleid. Het DICTU wordt belast
met:• de verwerving van ICT-diensten;• de vorming en het beheer van contracten;• het relatiebeheer;• het functioneel beheer;• de uitvoering van defensiebrede projecten.Het DICTU moet op 1 januari 2003 operationeel zijn. Defensie heeft een
IV-verandermanager aangesteld om het complexe veranderingstraject dat met
de oprichting van het DICTU gepaard gaat, in goede banen te leiden. 4. BATEN-LASTENDIENSTEN4.1 Defenise Telematica OrganisatieAlgemene informatieDe Defensie Telematica Organisatie (DTO) is het facilitaire ICT-bedrijf
van het ministerie van Defensie. DTO is per 1 september 1997 opgericht en
opereert vanaf 1 januari 1998 als baten-lastendienst.De primaire markt van DTO is het ministerie van Defensie. Het is DTO door
de Commandant van het Defensie Interservice Commando (Dico) ook toegestaan
producten en diensten te leveren aan afnemers binnen de Rijksoverheid en de
Navo (de zogenaamde «tweedenmarkt») zulks met het oog op verbreding
van de economische basis van de uitermate kostbare extra veilige informatiesystemen
en -structuren die DTO beheert en produceert. DTO richt zich daarbij in eerste
instantie op de sectoren openbare orde en veiligheid van de Rijksoverheid.In het kader van de Competitieve Dienstverlening is in 2001 een onderzoek
uitgevoerd naar de mogelijkheden om telematicadiensten welke thans door DTO
worden geleverd, uit te plaatsen. De definitieve besluitvorming over vorm
en tijdstip van een eventuele verzelfstandiging is evenwel uitgesteld. Zie
hiervoor paragraaf 3.2.7 van de bedrijfsvoeringsparagraaf.Producten en diensten van de DTODe producten en diensten die DTO aanbiedt betreffen:• Consultancy en Projectmanagement / Application ServicesAdvies met betrekking tot specificatie, ontwikkeling, verwerving, invoering,
beheer, exploitatie, mogelijkheden en toepassing van ICT-middelen, -systemen
en -infrastructuren. Verder betreft dit de ontwikkeling, integratie en modificatie
van ICT-infrastructuren, -systemen, -applicaties en gegevensbanken.• Exploitatie InformatiesystemenHet uitvoeren van het technisch, functioneel en applicatiebeheer van zowel
de eigen telematica- en IT-infrastructuur en systemen als dat van afnemers,
zulks op grond van dienstverleningsovereenkomsten en service level agreements.• Data- en TelecommunicatieDit omvat communicatiefaciliteiten voor spraak, data en video, alsmede
de toegang tot externe netwerken.• Internet en IntranetDe diensten en applicaties voor algemeen gebruik die op of via de telematica-infrastructuur
geleverd kunnen worden, zoals «electronic mail», internetdiensten
en informatiegidsen. • KantoorautomatiseringDe producten en diensten die op of via de telematica-infrastructuur geleverd
kunnen worden volgens de norm voor de gestandaardiseerde kantoorautomatisering
van het ministerie van Defensie (LAN2000).• Standaard ICT-middelenHandelsgoederen met betrekking tot ICT-middelen en kantoorautomatisering
zoals pc's en toebehoren die rechtstreeks aan de klant kunnen worden geleverd.• Overige producten en dienstenDeze omvatten de resterende productgroepen te weten: DIS-diensten (Documentaire
Informatiesystemen), E-Commerce, Enterprise Resource Systemen (ERP), ICT-beheer,
Informatiebeveiliging en Opleidingen.OrganisatieDe hoofdvestiging van DTO bevindt zich in Den Haag. Daarnaast zijn er
DTO-vestigingen in Soesterberg, Den Helder, Maasland, Gouda, Oegstgeest en
Rijswijk (ZH). Verder bevindt zich in Woensdrecht een uitwijkcentrum. De serviceline
werkplekdiensten is verdeeld in een achttal regio's in Nederland en Duitsland
welke zo dicht mogelijk bij de klanten van DTO zijn gesitueerd.DTO is met het oog om op termijn te kunnen concurreren met civiele IT-bedrijven
ingericht in een business- en serviceline organisatie. Een businessline is
verantwoordelijk voor een integraal verkoopresultaat (zowel omzet als kosten).
De businesslines zijn per 1 januari 2002 gegroepeerd per klantgroep, welke
voornamelijk bestaan uit de onderdelen van het ministerie van Defensie. De
indeling van de businesslines is als volgt:– Businessline Koninklijke landmacht– Businessline Koninklijke marine– Businessline Koninklijke luchtmacht en Defensie Interservice Commando– Businessline Openbare orde en Veiligheid welke omvat de Centrale
organisatie, Koninklijke marechaussee en overige rijksoverheid.De businesslines betrekken producten en diensten, tegen intern tarief,
van de (in beginsel niet voor de klant zichtbare) serviceslines. DTO beschikt
over de volgende serviceslines:– Serviceline Platformservices– Serviceline Networkservices– Serviceline Werkplekdiensten– Serviceline Application Services– Serviceline Advanced Environments.De introductie van servicelines heeft geleid tot een aanzienlijke verbetering
van het zicht op de interne goederenstromen en de daaraan gerelateerde kosten.DoelmatigheidDTO is als baten-lastendienst van het ministerie van Defensie een omzet-
en resultaatverantwoordelijke organisatie zonder winstoogmerk en moet zijn
opbrengsten halen uit de verkoop van producten en diensten, waarbij de totale
kosten uit de opbrengsten moeten worden gedekt. Tussen DTO en
de diverse organisatie-eenheden van het ministerie van Defensie bestaat een
zakelijke relatie. Door daadwerkelijke verrekening treedt regulering op van
vraag en aanbod. Tevens bestaat voor de krijgsmachtdelen (in beperkte mate)
de mogelijkheid diensten uit de vrije markt te betrekken. Deze marktwerking
vormt een belangrijke prikkel voor de effectiviteit en efficiency bij DTO.De producten en diensten die DTO levert worden verrekend op basis van
tarieven. De tarieven worden jaarlijks op voordracht van de Directeur DTO
vastgesteld door de Commandant Dico. Deze tarieven zijn gebaseerd op de integrale
kosten van DTO waarbij een prijsniveau wordt nagestreefd dat kan concurreren
met de markt.Sturen op resultaatAlhoewel DTO als baten-lastendienst geen winstoogmerk heeft wordt, met
het oog op een gezonde bedrijfsvoering waarvan de kwaliteit kan worden vergeleken
met civiele tegenhangers, gestreefd naar een beperkte risicomarge (die tot
uitdrukking komt in een positief saldo van baten en lasten).Doelstellingen 2003De bedrijfsvoering is in 2003 gericht op continueren van bestaande contracten
door te investeren in hoogstaande kwaliteit en excellente service. DTO streeft
naar een prijsniveau dat kan concurreren met de markt. Daarmee wordt er binnen
het ministerie van Defensie naar gestreefd het basis omzetniveau te handhaven
door het accent te leggen op onderhoud.Ook in 2003 wordt gestreefd naar een groei van de omzet uit de zogenaamde
«tweedenmarkt» (overige Rijksoverheid) voor openbare orde en veiligheid.
Hierdoor wordt een breder economisch draagvlak gecreëerd voor de steeds
sterker stijgende kosten van extra beveiligde netwerken en informatiesystemen. De begroting van baten en
lasten van de baten-lastendienst DTO (bedragen x € 1 miljoen, afrondingsverschillen
zijn mogelijk) 200112002220032004200520062007Baten       Opbrengst moederdepartement259,5218,1223,6229,1234,9240,7246,8Opbrengst overige departementen5,512,312,913,614,215,015,7Opbrengst derden–––––––Rentebaten–0,3–––––Buitengewone baten–––––––Vrijval voorzieningen5,51,3–––––Exploitatiebijdrage–––––––Totaal baten270,5232,0236,5242,7249,1255,7262,5Lasten       Apparaatskosten       * personele kosten144,7126,5129,8133,1136,9140,4143,8* materiële kosten92,276,978,880,983,385,788,3Rentelasten5,34,84,85,15,04,94,7Afschrijvingskosten  –––––* materieel14,315,916,717,919,420,418,8* immaterieel3,92,52,62,83,13,23,0Dotaties voorzieningen0,70,50,50,50,50,50,5Buitengewone lasten–––––––Totaal lasten261,1227,1233,2240,3248,2255,1259,1        Saldo van baten en lasten9,44,93,22,40,90,63,3        Uitkering aan moederdepartement4,04,72,72,90,60,23,0Netto resultaat5,40,20,5– 0,50,30,40,31 Financiële Verantwoording 2001.2 Vermoedelijk beloop.Toelichting per postBATENOpbrengsten moederdepartementBij de opbrengsten van het moederdepartement en overige departementen
is zowel in 2003 als volgende jaren rekening gehouden met een tariefniveau
dat voldoende is om de vaste kosten en eventuele inflatoire prijsstijgingen
te dekken, zulks met inachtname van een beperkte risico-opslag.Uitgaande van het vermoedelijk beloop 2002 is voor de opbrengst moederdepartement
per saldo uitgegaan van een jaarlijkse stijging van de bruto omzet van 2,5
procent.Opbrengst overige departementenDTO richt zich op omzetgroei in de zogenaamde «tweedenmarkt»
(overige Rijksoverheid) voor openbare orde en veiligheid. In 2003 en volgende
jaren is uitgegaan van een groei van de omzet van de Businessline Openbare
orde en Veiligheid (voor overige Rijksoverheid) van 5 procent. Daarnaast wordt
business consultancy sterker als product in de markt gezet. Procentuele verdeling van
de omzetKlantenOmzetaandeel Koninklijke marine9% Koninklijke landmacht49% Koninklijke luchtmacht15% Koninklijke marechaussee6% Centrale organisatie9% Defensie Interservice Commando8%Overige klanten4% Totaal100%RentebatenIn 2003 en volgende jaren is ervan uitgegaan dat eventuele rentebaten
op de rekening courant bij het ministerie van Financiën wegvallen tegen
de rentekosten op de rekening courant.LASTENPersonele kosten Personeelssterkte van de baten-lastendienst
DTO  200112002220032004200520062007 Militair personeel180188190190190190190Burgerpersoneel1 5191 7091 7101 7101 7101 7101 710Totaal DTO-personeel1 6991 8971 9001 9001 9001 9001 900        Inhuur personeel355153150150150150150Totaal2 0542 0502 0502 0502 0502 0502 0501 Financiële Verantwoording 2001.2 Vermoedelijk beloop.Voor 2003 en latere jaren wordt ervan uitgegaan dat de personele bezetting
van de organisatie stabiliseert. De raming personele kosten in het jaarplan
2002 bedraagt € 102 miljoen. Deze kosten zijn, rekening houdend
met een periodieke loonbijstelling van 2,5 procent doorgetrokken in de begroting
2003.DTO is voor sommige projecten en moeilijk te vullen vacatures sterk afhankelijk
van ingehuurd personeel. Voor 2003 wordt desalniettemin gestreefd naar een
blijvende afname van de inhuur ten opzichte van 2001, ondermeer door herbezetting
van vacatures met door herverdeling van werk vrijkomend personeel uit de serviceline
application services. De raming inhuurkosten in het jaarplan 2002 bedraagt € 25
miljoen. Er is in de raming 2003 vanuit gegaan dat de inhuurkosten beheersbaar
blijven op hetzelfde niveau. Realisatie hiervan is mede afhankelijk van het
perso- neelsverloop en de marktontwikkeling. Materiële kosten Materiële exploitatiekosten
baten-lastendienst Defensie Telematica Organisatie (bedragen x € 1 000,
afrondingsverschillen zijn mogelijk) 200112002220032004200520062007 – Directe kosten47 57729 84228 36829 12429 98830 85231 788– Huisvestingskosten7 6739 2536 3046 4726 6646 8567 064– Kantoorkosten2 8942 0493 9404 0454 1654 2854 415– Verkoopkosten5511 6803 1523 2363 3323 4283 532– Algemene kosten1 2642 4693 9404 0454 1654 2854 415– Kosten hard- en software32 29331 56933 09633 97834 98635 99437 086Totaal92 25276 86278 80080 90083 30085 70088 3001 Financiële Verantwoording 2001.2 Vermoedelijk beloop.In 2003 lopen de directe kosten ten opzichte van 2001 sterk terug als
gevolg van de afgenomen afzet handelsgoederen. Deze was hoog opgelopen als
gevolg van het Millennium en de €urowissel. Teneinde in 2003 de omzet,
waaronder de externe omzet, op voldoende niveau te houden nemen de verkoopinspanningen
en daarmee de verkoopkosten toe.In 2001 waren de algemene kosten éénmalig laag als gevolg
van incidentele baten. In 2003 nemen de algemene kosten vooral toe door stijging
van de autokosten, zulks gerelateerd aan de toegenomen verkoopinspanning.RentelastenDe rentelasten in 2003 bestaan uit de te betalen interest voor het restant
van de vermogensconversielening en de gecumuleerde investeringsleningen over
de jaren 2000 tot en met 2002.Afschrijvingen activaOp de vaste activa worden op jaarbasis de volgende afschrijvingstermijnen
toegepast.Immateriële vaste activa• licenties 5 jaarmateriële vaste activa• grond -• gebouwen, glasvezel 30 jaar• terreinen (bestrating) 10 jaar• machines en installaties 8 jaar• computer apparatuur 3–10 jaar• overige bedrijfsmiddelen 4–5 jaarIn 2003 en volgende jaren wordt uitgegaan van het ideaalcomplex dat de
investeringen gelijk zijn aan de afschrijvingen. In de praktijk kunnen afwijkingen
voorkomen door bijvoorbeeld inhaalafschrijvingen. Deze zijn afhankelijk
van overwegingen van bedrijfsvoering op dat moment en kunnen derhalve niet
worden geraamd.Dotaties voorzieningenIn 2003 en volgende jaren is rekening gehouden met een jaarlijkse dotatie
ten behoeve van de reorganisatievoorziening. Kasstroomoverzicht van de
baten-lastendienst Defensie Telematica Organisatie (bedragen x € miljoen,
afrondingsverschillen zijn mogelijk) 200112002220032004200520062007 Rekening courant RHB 1 januari12,931,937,035,635,433,433,4Totaal operationele kasstroom32,322,022,523,123,424,225,2– totaal investeringen– 19,8– 19,5– 19,5– 19,5– 19,5– 19,5– 19,5+ totaal boekwaarde desinvesteringen0,4–––-–– totaal investeringskasstroom– 19,4– 19,5– 19,5– 19,5– 19,5– 19,5– 19,5        – uitkering aan moederdepartement3–– 4,0– 4,6– 2,7– 2,9– 0,6– 0,2+ storting door het moederdepartement–––––––– Aflossingen op leningen– 12,9– 12,9– 19,3– 20,7– 22,5– 23,6– 21,9+ beroep op leenfaciliteit19,019,519,519,519,519,519,5        totaal financieringskasstroom6,12,6– 4,4– 3,8– 5,9– 4,7– 2,6        Rekening courant RHB 31 december31,937,035,635,433,433,336,41 Financiële Verantwoording 2001.2 Vermoedelijk beloop.3 Het eigen vermogen van de batenlastendiensten is gemaximeerd
tot 5 procent van de gemiddelde omzet over de laatste 3 jaar.De uitekering aan moederdepartement betreft de afstorting van het surplus
na afsluiting voorafgaand boekjaar.Toelichting bij het kasstroomoverzicht DTOOperationele kasstroomHieronder zijn het resultaat en de balansmutaties verantwoord die het
gevolg zijn van de reguliere bedrijfsvoering. De operationele kasstroom is
bij een gelijkblijvende verhouding tussen omzet en kosten min of meer constant.
Vanaf 2003 wordt bovendien uitgegaan van een gelijke verhouding tussen afschrijvingen
en investeringen.InvesteringskasstroomIn 2003 en volgende jaren wordt uitgegaan van een gelijkblijvend investeringsniveau
van ongeveer € 19,5 miljoen. Dit betreft voor een deel vervangingsinvesteringen
en voor een deel nieuwe investeringen.FinancieringskasstroomUitkering aan moederdepartement.Volgens de vermogensregeling voor agentschappen dient, wanneer het eigen
vermogen uitkomt boven 5% van de gemiddelde omzet over de afgelopen drie jaren,
het meerdere te worden uitgekeerd aan het moederdepartement. Inmiddels is
sprake van die situatie, hetgeen tot gevolg heeft dat in 2003 en volgende
jaren nagenoeg elk positief resultaat moet worden afgestort aan het moederdepartement. Aflossing op leningen.Het betreft de aflossingen van de Vermogensconversielening 1999 en de
jaarlijkse investeringsleningen («nieuwe leningen») bij het ministerie
van Financiën.Beroep op leenfaciliteit.Hieronder zijn de door DTO bij het ministerie van Financiën geleende
bedragen verantwoord voor de jaarlijkse (vervangings-) investeringen.Overzicht vermogensontwikkeling Overzicht vermogensontwikkeling
(bedragen x € 1 000, afrondingsverschillen zijn mogelijk) 200112002220032004200520062007 Eigen vermogen per 1/16 10611 50011 75812 31611 85312 13812 459– Saldo van baten en lasten9 4384 9193 2372 4228795523 328– Directe mutaties in het eigen vermogen        – Uitkering aan moederdepartement– 4 044– 4 661– 2 679– 2 886– 593– 232– 2 999– Expl.bijdrage door moederdep.0000000 – Overige mutaties0000000 Eigen vermogen per 31/1211 50011 75812 31611 85312 13812 45912 7881 Financiële Verantwoording 2001.2 Vermoedelijk beloop.KengetallenDe volgende kengetallen geven informatie over de verwachte ontwikkelingen
op de korte en de middellange termijn van de omzet per medewerker en de resultaatmarge.
 Kengetallen Defensie Telematica
Organisatie Kengetallen DTO200112002220032004200520062007         Omzet per medewerker (x € 1 000)129,0112,4115,4118,4121,5124,7128,0Resultaatmarge3,5%2,1%1,4%1,0%0,4%0,2%1,3%1 Financiële Verantwoording 2001.2 Vermoedelijk beloop.Omzet per medewerker.De omzet per medewerker is inclusief ingehuurd personeel. De omzet per
medewerker neemt geleidelijk toe, omdat in de planreeks is uitgegaan van een
regelmatige groei van de omzet bij een gelijkblijvende hoeveelheid medewerkers.ResultaatmargeDe resultaatmarge geeft de verhouding weer tussen bruto omzet en resultaat.
In 2001 was mede door een vrijval voorzieningen éénmalig sprake
van een bijzonder hoog resultaat van € 9,4 miljoen. In 2003 is een «normale» resultaatontwikkeling voorzien van ongeveer € 3
miljoen. Vanaf 2004 loopt het resultaat terug door toename van de afschrijvingen.4.2 Dienst Gebouwen, Werken en TerreinenAlgemene informatieDe Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen (DGW&T) is de vastgoedbeheerder
van Defensie die het onroerend goed effectief en op maatschappelijk verantwoorde
wijze inricht en beheert. De DGW&T geeft deskundige adviezen en treedt
op als intermediair voor de waarborging van de ruimtelijke belangen van de
klanten binnen Defensie. De DGW&T staat de klanten bij in hun zorg voor
de beschikbaarheid en bruikbaarheid van het vastgoed.Het bij Defensie in beheer zijnde onroerend goed heeft een herbouwwaarde
van ongeveer € 12 miljard.De markt van de DGW&T is vrijwel volledig de defensiemarkt. De bedrijfsvoering
van de DGW&T is gericht op het behoud van het aandeel op de Defensiemarkt
door diensten te leveren met een zo gunstig mogelijke prijs/kwaliteitverhouding.Taken van de DGW&TDe DGW&T verricht de volgende taken:a. het waarborgen dat de krijgsmachtdelen ook onder niet-vredesomstandigheden
kunnen beschikken over het onroerend goed dat nodig is voor de uitoefening
van hun operationele en logistieke taken. Onder deze taakuitoefening valt
ook de ondersteuning van operaties van delen van de krijgsmacht in bondgenootschappelijk-
en VN-verband.b. binnen Defensie is de DGW&T de vastgoedbeheerder en ingenieursbureau.
Als vastgoedbeheerder biedt de DGW&T diensten aan op het gebied van ruimtelijke
ordening, milieu en juridisch beheer, technisch beheer en gebruikssteun (inclusief
storingsdienst). Als ingenieursbureau is de DGW&T actief op het gebied
van nieuwbouw, groot onderhoud en daarmee samenhangend onderzoek en advies.c. de DGW&T is belast met beleidsvoorbereidende, belangenbehartigende
en adviserende taken op het gebied van vastgoedbeheer, bouwbeleid en ruimtelijke
ordening en milieu.OrganisatieDe Bestuursraad DGW&T staat onder voorzitterschap van de Commandant
Dico en bestaat voorts uit vertegenwoordigers van de bevelhebbers van de krijgsmachtdelen.
De Bestuursraad houdt toezicht op de realisatie van de beleidsplannen en autoriseert
de begroting en de jaarstukken van de DGW&T.In het kader van een schaalvergrotingsoperatie is een ingrijpende reorganisatie
doorgevoerd waarbij zes directies in Nederland zijn samengevoegd tot drie.
De directie Duitsland is hierbij blijven bestaan. Tevens is de Directie Interne
Diensten als shared service centrum opgericht, dat ondersteuning levert op
het gebied van automatisering, bedrijfsadministraties en facilitaire
zaken. Binnen de DGW&T gelden twee management-niveaus (centrale directie
en directies). De directies zijn relatief zelfstandige businessunits.De DGW&T past als besturingsmodel voor de organisatie het INK-managementmodel
toe.DoelmatigheidDe DGW&T genereert als resultaatverantwoordelijke organisatie opbrengsten
uit de verkoop van diensten. De totale apparaatskosten dienen uit de opbrengsten
te worden gedekt. Binnen de DGW&T zijn dan ook de directies resultaatverantwoordelijk.
Dit blijkt onder andere uit de delegatie van taken en bevoegdheden aan de
directies, waarbij de centrale directie zorg draagt voor de coördinatie
en sturing. Het beleid en het verwachte resultaat van de businessunits worden
vastgelegd in businessplannen. Deze vormen de basis van het gemeenschappelijk
managementcontract dat jaarlijks wordt afgesloten tussen de directeur DGW&T
en de directeuren van de directies. Door middel van periodieke rapportages
aan de directeur DGW&T leggen de directies en de Directie Interne Diensten
verantwoording af. Binnen de DGW&T wordt voortdurend aandacht besteed
aan verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening.Tussen de DGW&T en de diverse defensie-organisaties bestaat een zakelijke
relatie. Hierdoor treedt regulering op van vraag en aanbod. Tevens bestaat
voor de krijgsmachtdelen op beperkte schaal de mogelijkheid diensten uit de
vrije markt te betrekken. Deze marktwerking draagt bij aan vergroting van
de efficiency.DoelstellingenDe DGW&T streeft diverse doelstellingen na. Er moet een licht positief
bedrijfsresultaat worden gerealiseerd, bij een ordelijk financieel en materieel
beheer. Dit moet samengaan met het bereiken van een klanttevredenheid van
gemiddeld 7,2 met een laagste score van 6,0. Die score moet worden gehaald
in het te houden klanttevredenheidonderzoek. Daarnaast stelt de DGW&T
zich ten doel dat voor de medewerkertevredenheid, te meten in een medewerkersopinie-onderzoek,
het eigen functioneren met minimaal 7,2 en de waardering voor het functioneren
van de eigen directie met minimaal 6,6 gewaardeerd dient te worden. Bij zowel
het klanttevredenheidonderzoek als het medewerkersopinie-onderzoek wordt als
doel een respons van 65 % nagestreefd. De begroting van baten en lasten Bedragen x € 1
miljoen  200112002220032004200520062007BATEN       Opbrengst moederdepartement81,983,478,979,980,383,283,3Opbrengst overige departementen0,1 0,10,10,10,10,1Opbrengst derden0,70,30,30,30,30,30,3Rentebaten0,0 0,50,50,50,50,5Bijzondere baten0,9      Mutatie onderhanden werk0,8      Totaal baten84,483,779,880,881,284,184,2        LASTEN       Apparaatskosten       * personeelskosten61,660,359,657,957,957,957,9* uitbesteding5,94,70,50,50,50,50,5* materiële kosten13,612,412,613,013,013,013,0Rentelasten1,42,03,24,25,36,26,2Afschrijvingskosten       * materieel2,62,83,23,13,14,24,2* immaterieel       Dotaties voorzieningen0,8– 0,40,50,50,50,50,5Bijzondere lasten0,90,2     Buitengewone lasten       Totaal lasten86,882,079,679,280,382,382,3        Saldo van baten en lasten– 2,41,70,21,60,91,81,91 Financiële verantwoording 2001.2 vermoedelijk beloop.Toelichting per postBATENOpbrengsten moederdepartement.De omzet voor vastgoeddiensten blijft een dalende tendens vertonen. De
verwachting is dat de ingezette daling in de behoeftestelling aan infrastructuur
van de diverse defensie-organisaties zich structureel zal voortzetten. Het
resultaat (saldo baten en lasten) staat hierdoor onder zeer grote druk. Alleen
door kostenbesparende maatregelen (personeelskosten en uitbesteding) zal het
mogelijk zijn om een licht positief bedrijfsresultaat te blijven realiseren.De toename van de opbrengst moederdepartement wordt veroorzaakt door het
project voor de nieuwe huisvesting voor de Koninklijke marechaussee te Schiphol.
In 2002 is een start gemaakt met de realisatie van deze huisvesting waarvan
DGW&T het economisch eigendom verwerft. De door DGW&T aan het ministerie
van Financiën te betalen rente en aflossing, worden bij de Koninklijke
marechaussee in rekening gebracht. Het nieuwbouwproject wordt naar verwachting
in 2005/2006 afgerond.De verdeling van de opbrengsten van het moederdepartement naar de krijgsmachtdelen
en andere is als volgt: (in procenten)Ingenieurs-dienstenVastgoed-dienstenOverigeTotaalKoninklijke marine6%7%0%13%Koninklijke landmacht18%25%1%44%Koninklijke luchtmacht10%18%0%28%Koninklijke marechaussee2%1%0%3%Overige (CO, Dico)3%3%6%12%Totaal39%54%7%100%Opbrengst overige departementenDe opbrengsten van overige departementen (de zogenaamde tweeden) worden
verkregen door op beperkte schaal diensten te verlenen aan de Rijksgebouwendienst
en de Centrale Opvang Asielzoekers (COA).Opbrengst derdenDe verkoop van bestekken aan aannemers ten behoeve van aanbestedingen
is omzet van derden. De omzet uit activiteiten van de DGW&T in Budel wordt
aan de Duitse overheid in rekening gebracht. Deze werden in het verleden verantwoord
onder de opbrengsten van het moederdepartement. Hetzelfde geldt voor werkzaamheden
voor de Defensie Pijpleiding Organisatie (DPO).LASTENPersonele lastenTen opzichte van de vorige begroting nemen de personele lasten af. De
dalende behoeftestelling aan infrastructuur leidt tot een dalende capaciteitsbehoefte.
Om een postief saldo van baten en lasten te blijven behouden moet de personele
omvang hierop afgestemd blijven. Dit resulteert in minder tijdelijk personeel(inhuur-
en uitzendkrachten). Daarnaast stijgen de kosten van het ambtelijk personeel
met ongeveer 4% ten opzichte van de vorige begroting, als gevolg van het arbeids-voorwaardenakkoord
uit 2001. Personeelsomvang (gemiddelde
bezetting) 200112002220032004200520062007 Militair personeel46403737373737Burgerpersoneel957989992980977977977Overige categorieën:       * inhuur, tijdelijke ambtenaren, uitzendkrachten292177171166164164164* herplaatsers5370000TOTAAL1 3001 2091 2071 1831 1781 1781 178Gemiddelde loonlasten per vte (x € 1000)       Ambtenaren42454545454545Inhuurkrachten628080808080801 Financiële verantwoording 2001.2 vermoedelijk beloop. Materiële lastenDe materiële lasten blijven nagenoeg gelijk.UitbestedingDe uitbesteding betreft werkzaamheden voor projecten die omwille van kwalitatieve
of kwantitatieve redenen worden uitbesteed aan derden. Als gevolg van de verwachte
dalende afname van vastgoeddiensten door de krijgsmachtdelen en anderen zal
ook de uitbesteding afnemen.RentelastenDe stijging die voor 2003 en verder is voorzien, is vooral het gevolg
van de te betalen rente voor de nieuwe huisvesting van de Koninklijke marechaussee
te Schiphol (zie ook de toelichting bij de baten). Tevens is in 2002 en 2003
sprake van een gedeeltelijke dubbele (huisvestings)rentelasten van de bestaande
huisvesting van de directies Noord en Zuid en de in aanbouw zijnde huisvestingen
te Zwolle en Tilburg.AfschrijvingenDe afschrijvingslasten zijn ten opzichte van de vorige begroting toegenomen
door de investeringen in huisvesting en ICT. De DGW&T past de lineaire
afschrijvingsmethode toe. (x € 1 miljoen)  20022003Afschrijvingen materiële vaste activa  – gebouwen0,50,6– automatisering1,41,7 – transport0,70,7– overige0,20,2 Totaal2,83.2De afschrijvingstermijnen zijn: Immateriële vaste activan.v.t. Materiële vaste activa Gebouwen50 jaar (Houten) opslagloodsen, verhardingen25 jaar Transportmiddelen4 á 6 jaar Inventaris10 jaarComputerapparatuur en overige5 jaarDotaties voorzieningenDe dotaties hebben betrekking op de volgende voorzieningen: groot onderhoud
(€ 0,1 miljoen), garantieverplichtingen (€ 0,3 miljoen),
contractrisico's (€ 0,1 miljoen). Verdere dotatie voor dubieuze
debiteuren en eventuele vrijval van bestaande voorzieningen worden niet verwacht.ResultaatbestemmingIn deze begroting wordt uitgegaan van toevoeging van het resultaat aan
de exploitatiereserve.Kasstroomoverzicht Bedragen x € 1 miljoen 2001120022200320042005200620071. Rekening courant RHB 1 januari1,61,33,84,56,26,98,0        2. Totaal operationele kasstroom3,44,53,44,74,06,06,1         3a. -/- totaal investeringen– 4,2– 30,0– 10,8– 20,6– 25,8– 6,9– 1,3 3b. +/+ totaal boekwaarde desinvesteringen0,80,34,74,30,30,30,33. Totaal investeringskasstroom– 3,4– 29,7– 6,1– 16,3– 25,5– 6,6– 1,0         4a. -/- eenmalige uitkering aan moederdepartement– 4,50,00,0– 0,4– 0,9– 1,8– 1,9 4b. +/+ eenmalige storting door moederdepartement4,50,00,00,00,00,00,0 4c. -/- aflossingen op leningen– 2,3– 2,3– 7,4– 6,9– 2,7– 3,4– 3,6 4d. +/+ beroep op leenfaciliteit2,030,010,820,625,86,91,34. Totaal financieringskasstroom– 0,327,73,413,322,21,7– 4,2        5. Rekening courant RHB 31 december1,33,84,56,26,98,08.91 Financiële verantwoording 2001.2 vermoedelijk beloop.Toelichting bij het kasstroomoverzicht DGW&TIn het overzicht van kapitaaluitgaven staat de meerjarige verwachting
omtrent de omvang en besteding van de beschikbare investeringsruimte en de
liquiditeitsverwachting in het algemeen centraal.Operationele kasstroomDe operationele kasstroom is het jaarlijkse totaal van het bedrijfsresultaat,
de afschrijvingen, de mutaties in de voorzieningen en die in het netto werkkapitaal.InvesteringskasstroomIn de investeringskasstroom voor de jaren 2002 en 2003 zijn de voorziene
investeringen in de huisvesting van de directies Noord en Zuid opgenomen.
Tevens is de geplande nieuwbouw van het district Schiphol van de Koninklijke
marechaussee verwerkt. FinancieringskasstroomIn de financieringskasstroom is het beroep op de leenfaciliteit uit hoofde
van de geplande investeringen inclusief het district Schiphol van de Koninklijke
marechaussee opgenomen. Voorts is de aflossing op de reeds afgesloten en nog
af te sluiten leningen begroot. Overzicht vermogensontwikkelingMet ingang van deze begroting wordt het volgende overzicht dat inzage
geeft in de meerjarig verwachte vermogensontwikkeling, in de begroting opgenomen.
 (bedragen x € miljoen) 200112002220032004200520062007Eigen vermogen per 1/1– 1,11,02,72,94,14,14,1        * saldo van baten en lasten– 2,41,70,21,60,91,81,9* directe mutaties in het eigen vermogen:       – uitkeringen aan moederdepartement   – 0,4– 0,9– 1,8– 1,9– exploitatiebijdrage moederdepartement       – overige mutaties4,5              Eigen vermogen per 31/121,02,72,94,14,14,14,11 Financiële verantwoording 2001.2 vermoedelijk beloop.Kengetallen  2001200220032004200520062007Productiviteit per directe medewerker
(x € 1 000)81898992939897Verhouding indirect/totaal26%26%27%27%26%26%26%Flexibiliteit23%17%15%13%13%13%13%Productiviteit per directe medewerkerDit bedrag geeft de gefactureerde omzet per directe medewerker (met inbegrip
van het uitbestedingsequivalent) weer. Het uitbestedingsequivalent is de in
mensjaren uitgedrukte hoeveelheid werk die de DGW&T heeft uitbesteed c.q.
zal gaan uitbesteden.De productiviteit per directe medewerker zal de komende jaren stijgen.
De relatief grote sprong in productiviteit ten opzichte van de vorige begroting
is in belangrijke mate het gevolg van tariefeffecten in de omzetontwikkeling.
Een positieve ontwikkeling in dit kengetal betekent niet zondermeer dat de
productiviteit in reële termen is gestegen.Verhouding indirect/totaalDit kengetal geeft de verhouding aan tussen het aantal indirecte mensjaren
en het totaal aantal mensjaren. FlexibiliteitFlexibiliteit: is de verhouding tussen enerzijds het aantal inhuurkrachten,
tijdelijke contractanten en uitbestedingsequivalenten en anderzijds de totale
bestede directe capaciteit. Uit de tabel blijkt dat de flexibiliteit in de
directe sector zal dalen. Dit kengetal geeft niet uitsluitend beleids-doelstellingen
van de DGW&T weer, ook knelpuntsituaties op de arbeidsmarkt beïnvloeden
dit kengetal. 5. BIJLAGEN Inhoudblz.   Bijlage 1:Verdiepingsbijlage174 Bijlage 2:Moties en toezeggingen194 Bijlage 3:Overzicht Wetgeving en circulaires198 Bijlage 4:Aanstellingsbehoefte199 Bijlage 5:Meerjarenramingen200 Bijlage 6:Kengetallen en volumegegevens217 Bijlage 7:Conversieoverzicht237Bijlage 8:Trefwoordenregister (volgt)239 Bijlage 9:Lijst van afkortingen240BIJLAGE 1 VERDIEPINGSBIJLAGEOpbouw verplichtingen Beleidsartikel
01 Koninklijke marine (€ 1 000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 541 9951 189 7081 228 8581 093 4961 084 666 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 – 21 62521 89232 30123 14829 546 Stand 1e suppletore begroting 2002 1 520 3701 211 6001 261 1591 116 6441 114 212 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Overheveling P&O 2000  – 2 587– 5 491– 2 450  Aandeel nieuwbouw Alexanderkazerne – 4 400– 5 550– 1 168   Wachtgelden 15 50511 66510 7299 8369 017 Terugstallen Borstlap en DN-gelden  – 14 109– 14 400– 14 535– 14 685 Bijstelling dollarkoers – 13 700     Prijsbijstelling exploitatie  8 1658 0598 0328 168 Beleidsmatige mutaties       Mutaties burgerpersoneel 5 2415 1233 9352 3682 559 Mutaties militair personeel – 1 263– 596183– 3 474– 9 044 Inhuur personeel  6 0964 3091 1564 732 Terugontvlechting DWS/IKS 5 7315 7195 7495 7495 749 PRIME 3 800     SHIP-II 1 3232 4493 5763 179205 MMHS 3 3152 701729   LCF-2 52 067– 24 1379 505– 17 245– 3 155 Vervanger Zuiderkruis     – 5 400 LPD-2 – 63 34132 8831 0441 262691 Kleefprobleem STIR  5 500    NH-90 295– 413– 104 681– 1 0425 949 CUP-ORION 834– 400100100100 PAM 34 07817 6382 9711 000526 MILSATCOM 46 5093 8243 51510 25115 967 NIMCIS   33 700   Munitie – 10 068– 89 0136 1632 7083 750 Aanpassing bestelmomenten investeringen 16 057– 5 2708 60013 8908 648 Overige mutaties – 21 303– 2 066– 4 982– 2 025385 Stand ontwerpbegroting 20031 359 0101 597 3511 234 9991 261 1701 170 5781 165 9031 387 750Toelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties)Mutaties burgerpersoneel:Doordat de realisatie van de reductietaakstellingen langzamer verlopen
dan aanvankelijk was voorzien is bijstelling van het budget noodzakelijk.Militair personeelDe ramingen van het militair personeel zijn gebaseerd op een prognosemodel
«Ontwikkeling van de sterkte militair personeel». Actualisering
van de prognose maakt bijstelling van de budgetten noodzakelijk.Inhuur personeelTen einde de onderhoudsactiviteiten op het Marine Vliegkamp Valkenburg,
alsmede de beveiligingstaken op een aanvaardbaar niveau te kunnen continueren
opdat de bedrijfsvoering niet in gevaar komt, is het op basis van de thans
nog geldende uitgangspunten noodzakelijk het inhuur budget vanaf
2003 meerjarig te verhogen. Tevens maken aanpassingen in het vaar- en onderhoudsplan
het noodzakelijk de beschikbare budgetten aan te passen.Onderhoud geleide wapensDe introductie van nieuwe wapensystemen (SM-2, afvuurinstallatie MK41)
heeft geleid tot bijstelling van de budgetten.ActiviteitenreductieHet slechts voor 25% uitkeren van de gecalculeerde prijsbijstelling 2002
heeft voor het begrotingsjaar 2002 geleid tot een neerwaartse bijstelling
van het activiteitenniveau, alsmede tot het verschuiven in de tijd van investeringsprojecten.Terugontvlechting DWS/IKSMet ingang van 2002 zijn de krijgsmachtdelen weer zelf volledig verantwoordelijk
voor de totale personeelsvoorziening (met uitzondering van keuring en selectie)
waardoor de wervingsbudgetten weer aan de krijgsmachtdelen ter beschikking
worden gesteldInvesteringsprojectenPRIMEDit project betreft de verwerving van een mobiele mijnenbestrijdingsmeetbaan
ter vervanging van de verouderde vaste meetopstelling op het Haringvliet.
Daarnaast biedt het meetsysteem de mogelijkheid om in het operatiegebied van
KM eenheden, scheepssignaturen optimaal te bemeten en af te regelen.SHIP-IIHet project SHIP II betreft het ontwerp, de realisatie en de invoering
van een geïntegreerd productiesysteem voor de Dienst der Hydrografie
voor de productie van elektronische zeekaarten, papieren zeekaarten en andere
navigatorische producten.MMHSAls nieuw project wordt het message handling system (MMHS) opgenomen.
De Koninklijke marine voert dit project voor geheel Defensie uit.LCFDe financiële voortgang van het project loopt voorspoediger dan bij
de begroting 2002 werd verwacht. Daardoor is in 2001 meer gerealiseerd dan
geraamd en is in 2002 eveneens een hoger budget noodzakelijk. De projectplanning
blijft ongewijzigd.LPD-2Als gevolg van de uitkomst van de onderhandelingen over het bouwmeestercontract
is het zwaartepunt van de aanbouw in de jaren 2003 – 2004 komen te liggen.
In de begroting 2002 werd nog uitgegaan van het zwaartepunt in de jaren 2005 –
2007. Dit heeft geen gevolgen voor het moment van operationeel worden van
het schip.PAMDe uitkomst van de onderhandelingen over de contracten voor de Sonar-
en C2-apparatuur hebben geleid tot een gewijzigde fasering van de financiële
behoefte. Hierbij is samengewerkt met de Belgische marine. De contracten zijn
inmiddels in december 2001 ondertekend. NH-90Een actualisering van de ramingen op basis van de verwachte voortgang
heeft geleid tot een herfasering van betalingsmomenten in 2005 en 2006.MILSATCOMDe start van het korte termijndeel van het project is vertraagd. Tevens
worden de ontvangststations op de fregatten van de Zeven Provinciënklasse
later aangekocht. Daardoor is een andere fasering van het projectbudget nodig.MunitieAls gevolg van vertraging in het project ten behoeve van de productie
van de Standard Missile 2 worden de ramingen voor 2002 en 2003 verlaagd. Tevens
wordt de opbouw van de munitievoorraden voor het LCF vertraagd.Informatievoorziening investeringenAls gevolg van de spanning in het budget voor exploitatie vindt in 2002
en 2003 een verschuiving plaats vanuit de investeringen naar de exploitatie.
De per saldo lagere raming voor alle jaren is het gevolg van verschuivingen
tussen de Beleidsartikel 01 «Koninklijke marine» en het niet-beleidsartikel
«Algemeen» (onderdeel «Kerndepartement») in het kader
van programma management projecten.InfrastructuurAls gevolg van aanpassingen in de planningen van diverse infrastructurele
projecten zijn de ramingen aangepast. De in omvang meest omvangrijke aanpassingen
betreffen de infrastructuur van de marinekazerne Wilemsoord, het Koninklijk
Instituut van de Marine, de marinevliegkampen De Kooy en Valkenburg, de Van
Braam Houckgeestkazerne, de Van Gendtkazerne en de ingenieursdiensten. Opbouw uitgaven Beleidsartikel
01 Koninklijke marine (€ 1 000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 338 0761 367 9821 341 0001 312 7841 288 385 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 79 81221 89232 30033 14729 546 Stand 1e suppletore begroting 2002 1 417 8881 389 8741 373 3001 345 9311 317 931 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Overheveling P&O 2000  – 2 587– 5 491– 2 450  Aandeel nieuwbouw Alexanderkazerne – 4 400– 5 550– 1 168   Wachtgelden 15 50511 66510 7299 8369 017 Terugstallen Borstlap en DN-gelden  – 14 109– 14 400– 14 535– 14 685 Loonbijstelling 27 21328 41828 39528 45529 801 Aandeel verwerving MRAT  – 1 044– 11 345– 7 306– 12 666 MILSATCOM KL/Klu aandeel 839839    Bijstelling dollarkoers – 13 700     Bijstelling prijsbijstelling vanuit exploitatie naar investeringen – 7 227     Prijsbijstelling exploitatie  8 1658 0598 0328 168 Beleidsmatige mutaties       Mutaties burgerpersoneel 5 2415 1233 9352 3682 559 Mutaties militair personeel – 1 263– 596183– 3 474– 9 044 Inhuur personeel  6 0964 3091 1564 732 Onderhoud geleide wapens – 1 5302 3753 1171 446941 Activiteitenreductie – 2 400     Terugontvlechting DWS/IKS 5 7315 7195 7495 7495 749 PRIME 687152 950   SHIP-II 1 1232 2493 4763 679205 MMHS 7154 7011 329   LCF 6 760– 7 662– 20 3573 780627 LPD-2 20522 41314 882– 9 890– 656 PAM 4 912– 21 119– 15 6394 66025 412 NH-90 95871194 796– 3 988 MILSATCOM – 11 370– 1 5616 784– 9716 539 Munitie – 3 959– 10 013– 3 790– 5 849– 12 838 Informatievoorziening investeringen – 1 057– 836– 1 4891 298– 3 848 Infrastructuur – 3 1415 74813 6201 1352 186 Aanpassing kasritme overige exploitatie – 4 9357 724– 2802032 107 Aanpassing kasritme overige investeringen 2 804– 9124 3665 233– 21 089 Overige mutaties 693– 2 066– 5 023– 2 026387 Stand ontwerpbegroting 20031 443 0221 434 8101 436 4431 411 8121 383 7071 337 5471 369 743 Opbouw ontvangsten Beleidsartikel
01 Koninklijke marine (€ 1 000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 50 35849 88849 88849 88749 887 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 2 45256 0001 0001 0001 000 Stand 1e suppletore begroting 2002 52 810105 88850 88850 88750 887 Nieuwe mutaties       Beleidsmatige mutaties       Verhoging in het kader van EACC  6 0006 000   Overige mutaties 2 8983 1003 1002 1011 089 Stand ontwerpbegroting 200345 28054 508115 92060 92153 92052 90852 908Toelichting beleidsmatige mutaties:Verhoging in het kader van EACCVoor 2003 en 2004 worden hogere ontvangsten voorzien met betrekking tot
case closures van FMS-cases. Hiertoe wordt een versnelde case closure procedure
doorlopen (Enchanced Accelerated Case Closure (EACC). Opbouw verplichtingen Beleidsartikel
02 Koninklijke landmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 2 917 3921 880 8571 934 2072 199 4962 336 554 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 – 330 13723 40447 07647 55445 501 Stand 1e suppletore begroting 2002 2 587 2551 904 2611 981 2832 247 0502 382 055 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Overheveling wachtgelden en inactiviteitswedden 42 78435 52136 24434 16633 267 Overheveling project P&O 2000 – 15 000 – 9 760   Overheveling KM-aandeel nieuwbouw Alexanderkazerne 4 4005 5501 168   Loonbijstelling 46 37348 43848 63549 17251 914 Overheveling Civiele Taken – 213– 213– 227– 221– 210 Overheveling stalling P-gelden  – 51 404– 55 412– 55 516– 53 020 Aandeel militaire pensioenen  – 5 613– 2 277– 630– 1 904 Prijsbijstelling  33 11824 84519 67219 318 Beleidsmatige mutaties       Aanpassing begrotingssterkte  – 4 012– 9 065– 7 077– 9 384 Terugontvlechting werving DWS/IKS 20 88620 72120 78120 78120 781 Enterprice Resource Planning (ERP)  – 6 800– 6 800– 6 800– 9 080 Trekker Oplegger Combinatie (Tropco) 400/650 KN  49 000    Geneeskundig KL-aandeel 1 GNC     – 58 084 Vervanging Straalzender  – 4 538– 19 059   Titaan (overig)  26 00013 650   Battlefield Management System   – 6 807 – 48 067 Capaciteits upgrade program EOV   – 31 765   NESRADS (BMC4I)  44 500    NESRADS (SHORAD)     – 316 740 Vervanging pantservoertuigen (GTK) 2 5002 8606 300– 428 820  Vervanging pantservoertuigen (IGV)  – 6 845    Antitank Middelbare dracht (MRAT)  7 88411 3457 30612 686 Gevechtsveld controle radar  19 950    Vervanging mijnsystemen     – 25 400 Vervanging brugleggende Tank     – 88 500 Wissellaadsystemen    266 000  Aanpassing overige exploitatie 22 98667 77587 07784 723108 253 Aanpassing bestelmomenten overige investeringen 4 94744 226– 57 572– 35 236– 48 558 Stand ontwerpbegroting 20033 134 5892 716 9182 230 3792 032 5842 194 5701 969 3272 708 286Toelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor verplichtingen-
als uitgavenmutaties):Aanpassing begrotingssterkteDe begrotingssterke is in lijn gebracht met de bijgestelde wervingsverwachtingen. Terugontvlechting DWS/IKSMet ingang van 2002 zijn de krijgsmachtdelen weer zelf volledig verantwoordelijk
voor de totale personeelsvoorziening (met uitzondering van keuring en selectie)
waardoor de wervings-budgetten weer aan de krijgsmachtdelen ter beschikking
worden gesteldDiverse mutaties investeringsprojectenDe mutaties van de uitgaven en de verplichtingen met betrekking tot de
investeringen zijn met name het gevolg van de structurele budgetoverheveling
naar de exploitatie teneinde het aldaar verwachte tekort in de komende jaren
te kunnen afdekken. Als gevolg hiervan hebben prioriteitsstellingen met betrekking
tot het investeringsplan plaatsgehad, waardoor projecten• zijn komen te vervallen;• kwantitatief neerwaarts zijn bijgesteld;• in de tijd zijn verschoven en/of• in de «wachtrij» zijn gezet, maar wel zodanig dat directe
verdere uitvoering mogelijk is, indien in de toekomst investeringsgelden vrijvallen.Aanpassing overige exploitatieIn de afgelopen jaren zijn de uitgaven met betrekking tot de (materiële)
exploitatie gestegen. Onder meer vanwege de stabiele trend in de jaren 1995–1999
leek deze toename incidenteel van aard. Na analyse is echter gebleken, dat
deze stabiele trend met name is toe te schrijven aan onder andere interingen
op de voorraden en dat feitelijk sprake was en is van een structurele verhoging
van de behoeften.Als gevolg van de gewijzigde taakstelling kent het KL-materieel een grotere
mate van diversiteit dan voorheen, wat noodzakelijkerwijs heeft geleid tot
een meer «versnipperde» logistieke ondersteuning en dientengevolge
tot hogere uitgaven. Met name het onderhoud aan nieuwe geavanceerde opleidingsleer-
en gevechtsondersteunende middelen legt een extra druk op de exploitatiebegroting
omdat de instroming ervan niet gepaard is gegaan met afstoting van soortgelijk
materieel. Tevens is voornoemd onderhoud relatief duur vanwege de hogere kosten
van hoogwaardig opgeleid personeel. Daarnaast hebben vertragingen in de afstoting
van militaire objecten geleid tot onvoorziene extra onderhoudsbehoeften aan
infrastructurele middelen. Opbouw uitgaven Beleidsartikel
02 Koninklijke landmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 2 142 4182 131 0692 106 8772 054 4562 087 016 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 33 75723 40447 07647 55445 501 Stand 1e suppletore begroting 2002 2 176 1752 154 4732 153 9532 102 0102 132 517 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Overheveling wachtgelden en inactiviteitswedden 42 78435 52136 24434 16633 267 Overheveling project P&O 2000 – 5 445– 5 881– 2 228– 2 042  Overheveling KM-aandeel nieuwbouw Alexanderkazerne 4 4005 5501 168   Loonbijstelling 46 37348 43848 63549 17251 914 Diverse overheveling apparaatsuitgaven 413– 37– 174– 165– 116 Overheveling stalling P-gelden  – 51 404– 55 412– 55 516– 53 020 Aandeel militaire pensioenen  – 5 613– 2 277– 630– 1 904 Projectmatige overheveling investeringen 1 7483 90012 6577 30612 686 Prijsbijstelling  26 33824 94023 60723 568 Beleidsmatige mutaties       Aanpassing begrotingssterkte  – 4 012– 9 065– 7 077– 9 384 Terugkomvlechting werving DWS/IKS 20 88620 72120 78120 78120 781 Antitank Middelbare dracht (MRAT)  1 04411 3457 30612 686 Enterprice Resource Planning (ERP)  – 6 800– 6 800– 6 800– 9 100 Tracking & Tracing  – 6 8003 8602 1801 720 Vervanging vrachtauto gewonden transport  – 9 100– 9 100– 2 000  Wissellaadsystemen (WLS)  – 23 100– 35 800– 28 100– 29 900 Trekker Oplegger Combinatie (Tropco) 400/650 KN  5 90010 0009 100– 17 700 Titaan  5 70017 00013 2006 810 NESRADS (BMC4I)  10 90033 600   Vervanging pantservoertuigen (IGV)  3 800– 2 300– 4 500– 3 600 Verbetering Leopard 2  7 7006 350600– 450 Short Range Anti tank (SRAT)  – 22 700– 12 700   Tactische indoorsimulatie (TACTIS)  16 6601 7009 530– 7 700 Vervanging M109  1 80018 300– 4 40013 400 Aanpassing overige exploitatie – 18 61879 01491 12284 666101 806 Aanpassing kasritme overige investeringen – 5 300– 62 847– 117 733– 76 155– 58 588 Stand ontwerpbegroting 20032 264 0652 263 4172 229 1652 238 0652 176 2392 219 6932 206 364 Opbouw ontvangsten Beleidsartikel
02 Koninklijke landmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 58 15358 49358 51658 51658 516 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 9 2131 0001 0001 0001 000 Stand 1e suppletore begroting 2002 67 36659 49359 51659 51659 516 Stand ontwerpbegroting 200382 46267 36659 49359 51659 51659 51659 516 Opbouw verplichtingen Beleidsartikel
03 Koninklijke luchtmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 539 2121 471 565979 0541 423 6773 311 736 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 106 499122 737139 818157 48762 306 Stand 1e suppletore begroting 2002 1 645 7111 594 3021 118 8721 581 1643 374 042 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Overheveling wachtgelden en inactiviteitswedden 9 9787 1766 2875 8365 833 Diverse overhevelingen tussen beleidsterreinen 87959491161141 Overheveling P&O 2000 – 2 723– 3 540– 1 090– 1 997  Loonbijstelling 20 62821 46921 40421 44322 906 Overheveling stalling P-gelden  – 15 435– 15 910– 15 681– 16 606 Bijstelling raming militaire pensioenen  – 1 815– 915– 78  Beleidsmatige mutaties       Aanpassing Militair personeel 2 7017 2732 6612 7141 907 Terugontvlechting DWS/IKS 7 5037 4837 5217 5217 521 Helikopteropleidingen 10 399– 10 421– 10 73511 400  Omschrijving       Onderhoud jachtvliegtuigen 13 9301 40818 595– 12 759– 7 745 Onderhoud luchttransport 13 8422 1476 183   Onderhoud helikopters 5 4793 212– 2 124– 3 804– 800 Vervanging F-16 SDD-fase incl rentelasten 424 759– 97 000– 99 250– 115 650– 21 150 Vervanging F-16 Nederlandse Projecten     11 340 Vervanging F-16 productie fase    2 420 500– 2 336 424 Apache generiek capaciteitsverbetering 1 612– 91 11627 12415 100  Unmanned Aerial Vehicles 20090 600 – 90 575  Link 16 – 34 17860 866    Brandstoffen  – 4 957 – 5 186  Pharos  18 600    F-16 ALQ-131 Update  – 82 72472 800   F-16 Verbetering lucht-grond bewapening – 77 14378 520    Aanpassing infrastructuur 74 478– 32 6946 632   Aanpassing bestelmomenten overige exploitatie 73 265– 10 71718 668– 29 90026 945 Aanpassing bestelmomenten overige investeringen 238 775– 75 73418 824– 40 770– 20 499 Stand ontwerpbegroting 20031 605 3162 430 0951 467 4971 196 4583 749 8891 047 3111 382 510Toelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties)Aanpassing militair personeelDit betreft een bijstelling als gevolg van de aangepaste begrotingssterkte
en het verwerken van de algemene salarismaatregelen.OpleidingenDoor de jachtvliegopleiding deels in Nederland te verzorgen is het budget
dat voor opleidingen in de VS was begroot neerwaarts bijgesteld. Bij helikopteropleidingen
is het aangaan van contracten in de tijd bijgesteld.OnderhoudDit betreft onderhoud voor zowel jachtvliegtuigen, luchttransport als
helikopters. Voor de jachtvliegtuigen en voor luchttransport zijn de contracten
zowel in volume als tijd bijgesteld. Daarnaast zijn reparaties die
in de VS worden uitgevoerd duurder geworden. Het onderhoud aan helikopters
is neerwaarts bijgesteld door een correctie op de LOA VZL (Apache).Vervanging F-16De budgetten zijn afgestemd op de businesscase en de afgesloten MOU inzake
de SDD fase van de JSF.Apache generieke capaciteitsverbeteringIn samenwerking met de Koninklijke landmacht heeft een studie plaatsgevonden
inzake de generieke capaciteitsverbetering van de Apache. De budgetten zijn
in lijn gebracht met deze studie.Unmanned Aerial VehiclesHet verplichtingenbudget is aangepast op grond van de MOU met Frankrijk.Link 16Door een vertraging in het besluitvormingsproces is het afsluiten van
de LOA vertraagd waardoor de verplichting later wordt aangegaan. Het budget
is hiermee in lijn gebracht.BrandstoffenHet verbruik van brandstof is gebaseerd op het aantal geplande vlieguren.
De benodigde budgetten sluiten door deze bijstelling aan op het geplande vliegprogramma.PharosDit betreft een nieuw programma.F-16 ALQ-131 updateDe studie die plaatsvindt ten aanzien van de update van de ALQ-131 heeft
vertraging opgelopen. Deze is in de budgetten verwerkt.F-16 verbetering lucht-grond bewapeningDe verwerving van dit project heeft vertraging opgelopen waardoor de verplichting
een jaar later wordt aangegaan.Aanpassing infrastructuurDe budgetten zijn aangepast aan de verwervingscapaciteit en de bijgestelde
behoefte.Transporthelikopters zelfbeschermingDoor vertragingen in de betalingen in 2001 is het uitgavenbudget in 2002
toegenomen.HAWK vervangingDe budgetten zijn aangepast aan de ontwikkelingen en beschikbare gegevens
inzake de Patriot-deal met Duitsland.Herfasering Luchtmobiele BrigadeDe budgetten zijn aangepast aan de DMP documenten D inzake zelfbescherming. Opbouw uitgaven Beleidsartikel
03 Koninklijke luchtmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 315 9891 266 4751 268 6991 288 0161 371 182 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 106 499122 737139 818157 48662 306 Stand 1e suppletore begroting 2002 1 422 4881 389 2121 408 5171 445 5021 433 488 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Overheveling wachtgelden en inactiviteitswedden 9 9787 1766 2875 8365 833 Diverse overhevelingen tussen beleidsterreinen 87959491161141 Overheveling P&O 2000 – 2 723– 3 540– 1 090– 1 997  Loonbijstelling 20 62821 46921 40421 44322 906 Overheveling stalling P-gelden  – 15 435– 15 910– 15 681– 16 606 Bijstelling raming militaire pensioenen  – 1 815– 915– 78  Beleidsmatige mutaties       Aanpassing Militair personeel 2 7017 2732 6612 7141 907 Terugontvlechting DWS/IKS 7 5037 4837 5217 5217 521 Opleidingen jachtvliegers – 6 014– 4 714– 526 5 955 Onderhoud jachtvliegtuigen – 3 9301 40812 79210 7594 745 Onderhoud luchttransport 4 8427 1474 2183 3842 581 Onderhoud helikopters – 9 479– 1 212– 2 124– 2 804– 800 Brandstoffen – 8 856– 2 475– 2 482– 2 527– 2 659 Vervanging F-16 SDD-fase incl rentelasten 7 200– 7 200– 9 556– 7 6795 728 Transporthelikopters zelfbescherming 11 654– 1 450– 243   Vervanging F-16 productie fase     – 11 340 Apache generiek capaciteitsverbetering – 2 727– 9 967– 19 4396 22921 114 Vervanging F-16 Nederlandse Projecten     11 340 Pharos – 64– 644 9286 7436 743 F-16 ALQ-131 Update  – 1 361911– 13 581– 8 276 Hawk vervanging 7022 86928 415– 10 414– 10 103 Aanpassing infrastructuur 3 7322 818– 1 682– 840583 Herfasering Luchtmobiele Brigade – 35 85411 232– 1149 2753 732 Aanpassing kasritme overige exploitatie 20 3055 8787 7575 9975 997 Aanpassing kasritme overige investeringen – 6 217– 10 882– 6 40312 043– 15 954 Stand ontwerpbegroting 20031 374 3131 436 1161 424 4441 445 8381 482 4561 474 4761 437 906 Opbouw ontvangsten Beleidsartikel
03 Koninklijke luchtmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 38 09738 09738 09738 09738 097 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 1 0001 0001 0001 0001 000 Stand 1e suppletore begroting 2002 39 09739 09739 09739 09739 097 Stand ontwerpbegroting 200337 68339 09739 09739 09739 09739 09739 097 Opbouw verplichtingen beleidsartikel
04 Koninklijke marechaussee (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 286 408189 758290 466284 267273 454 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 – 43 090– 139 276– 41 980– 45 762– 48 462 Stand 1e suppletore begroting 2002 329 498329 034332 446330 029321 916 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Diverse overhevelingen tussen beleidsartikelen – 1 021– 1 189– 387– 644– 150 Hogere ontvangsten 392392492592592 Aandeel ramingsbijstelling militaire pensioenen  – 412– 81– 205– 488 Uitdeling loonbijstelling 2002 8 5178 9478 9868 9329 362 Terugstallen budgetten nieuw P-beleid  – 6 120– 6 159– 6 252– 6 290 Overheveling wachtgelden 821717703716716 Prijsbijstelling 2002/2003 e.v. – 1 6652 5212 4172 2662 016 Beleidsmatige mutaties       Uitbreiding Schipholteam (drugskoeriers) 750950950950950 Terugontvlechting DWS/IKS 1 7341 7341 7341 7341 734 Overige mutaties 6 5048 0156 6036 37511 935 Stand ontwerpbegroting 2003300 634345 530344 589347 704344 493342 293344 213Toelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties):Uitbreiding Schipholteam (drugskoeriers)Door het ministerie van Justitie wordt met deze budgetoverheveling invulling
gegeven aan de uitbreiding van het Schipholteam met 15 vte'n om uitvoering
te geven aan het actieplan «drugskoeriers».Terugontvlechting DWS/IKSMet ingang van 2002 zijn de krijgsmachtdelen weer zelf volledig verantwoordelijk
voor de totale personeelsvoorziening (met uitzondering van keuring en selectie)
waardoor de wervings-budgetten weer aan de krijgsmachtdelen ter beschikking
worden gesteld. Opbouw uitgaven beleidsartikel
04 Koninklijke marechaussee (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 293 674294 001293 274287 869281 629 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 42 29039 27641 98045 76148 462 Stand 1e suppletore begroting 2002 335 964333 277335 254333 630330 091 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Diverse overhevelingen tussen beleidsartikelen – 1 021– 1 189– 387– 644– 150 Hogere ontvangsten 392392492592592 Aandeel ramingsbijstelling militaire pensioenen  – 412– 81– 205– 488 Uitdeling loonbijstelling 2002 8 5178 9478 9868 9329 362 Terugstallen budgetten nieuw P-beleid  – 6 120– 6 159– 6 252– 6 290 Overheveling wachtgelden 821717703716716 Prijsbijstelling 2002/2003 e.v. – 1 6652 5212 4172 2662 016 Beleidsmatige mutaties       Uitbreiding Schipholteam (drugskoeriers) 750950950950950 Terugontvlechting DWS/IKS 1 7341 7341 7341 7341 734 Overige mutaties – 1 697– 1 698– 1 700– 1 700– 1 701 Stand ontwerpbegroting 2003285 970345 529340 853343 943341 753338 566340 486 Opbouw ontvangsten beleidsartikel
04 Koninklijke marechaussee (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 4 8084 8084 8084 8084 808 Mutatie 1e suppletore begroting 2002       Stand 1e suppletore begroting 2002 4 8084 8084 8084 8084 808 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Hogere ontvangsten 392392492592592 Stand ontwerpbegroting 20035 3625 2005 2005 3005 4005 4005 500 Opbouw verplichtingen en
uitgaven Beleidsartikel 09 Uitvoeren vredesoperaties (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 170 177172 901172 901172 901172 901 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 93 9005 5005 5005 5005 500 Stand 1e suppletore begroting 2002 264 077178 401178 401178 401178 401 Stand ontwerpbegroting 2003198 290264 077178 401178 401178 401178 401178 401 Opbouw ontvangsten Beleidsartikel
09 Uitvoeren vredesoperaties (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 4071 4071 4071 4071 407 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 5 500     Stand 1e suppletore begroting 2002 6 9071 4071 4071 4071 407 Stand ontwerpbegroting 200354 9536 9071 4071 4071 4071 4071 407 Opbouw verplichtingen Beleidsartikel
10 Civiele taken (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 32 39932 03231 47131 54531 566 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 5 602292929  Stand 1e suppletore begroting 2002 38 00132 06131 50031 57431 566 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Prijsbijstelling 213213227221210 Loonbijstelling 669701701703725 Prijsbijstelling – 320373361363363 Overige mutaties 396– 322– 419– 415– 411 Stand ontwerpbegroting 200323 55039 15933 02632 37132 44632 45232 449 Opbouw uitgaven Beleidsartikel
10 Civiele taken (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 32 39932 03231 47131 54531 566 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 5 602292929  Stand 1e suppletore begroting 2002 38 00132 06131 50031 57431 566 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Prijsbijstelling 213213227221210 Loonbijstelling 669701701703725 Prijsbijstelling – 320373361363363 Overige mutaties 556– 322– 418– 415– 412 Stand ontwerpbegroting 200335 65139 11933 02632 37132 44632 45232 449 Opbouw ontvangsten Beleidsartikel
10 Civiele taken (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 5 3375 2925 0654 7024 702 Mutatie 1e suppletore begroting 2002       Stand 1e suppletore begroting 2002 5 3375 2925 0654 7024 702 Stand ontwerpbegroting 20037 7945 3375 2925 0654 7024 7024 702 Opbouw verplichtingen Beleidsartikel
11 Internationale samenwerking (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 88 425270 48486 06594 52393 028 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 83 0131 0401 0407701 040 Stand 1e suppletore begroting 2002 171 438271 52487 10595 29394 068 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Loonbijstelling 813853856856856 Prijsbijstelling – 2 2062 0153 0064 0271 000 Beleidsmatige mutaties       Intensivering EVDB (Strategisch Akkoord)  10 00030 00040 00050 000 Overige mutaties 38118 613– 2 000– 3 000  Stand ontwerpbegroting 2003132 486170 426303 005118 967137 176145 924145 924Toelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties):Intensivering EVDB (Strategisch Akkoord)In het strategisch akkoord is overeengekomen om met ingang van het begrotingsjaar
2006 te komen tot een structurele voorziening voor EVDB ter grootte van € 50,0
miljoen Opbouw uitgaven Beleidsartikel
11 Internationale samenwerking (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 92 824127 177149 925185 14693 028 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 83 0131 0401 0401 0401 040 Stand 1e suppletore begroting 2002 175 837128 217150 965186 18694 068 Niuewe mutaties       Technische mutaties       Loonbijstelling 813853856856856 Prijsbijstelling – 2 2062 0153 0064 0271 000 Terugboeking vanuit Koninklijke marine     13 613 Overige mutaties 200     Beleidsmatige mutaties       Intensivering EVDB (Strategisch Akkoord)  10 00030 00040 00050 000 Stand ontwerpbegroting 2003131 395174 644141 085184 827231 069159 537145 924 Opbouw ontvangsten Beleidsartikel
11 Internationale samenwerking (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 14 43014 43014 43014 43014 430 Mutatie 1e suppletore begroting 2002       Stand 1e suppletore begroting 2002 14 43014 43014 43014 43014 430 Stand ontwerpbegroting 20034 95214 43014 43014 43014 43014 43014 430 Opbouw verplichtingen niet-beleidsartikel
60 Ondersteuning krijgsmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 256 502255 274246 661247 187241 755 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 – 4 8162 283– 720– 740– 606 Stand 1e suppletore begroting 2002 261 318252 991247 381247 927242 361 Technische mutaties       Diverse overhevelingen tussen beleidsartikelen exploitatie 1421 1841 0861 086959 Diverse overhevelingen tussen beleidsartikelen investeringen – 297– 602– 161– 387– 25 Ramingsbijstelling ontvangsten 2 3511 0701 070   Aandeel ramingsbijstelling militaire pensioenen  – 124– 24– 61– 146 Uitdeling loonbijstelling 2002 4 8235 0695 0615 0755 234 Terugstallen budgetten nieuw P-beleid  – 2 341– 2 342– 2 342– 2 342 Herfasering restant A&O-gelden – 635     Overheveling wachtgelden 3 8563 2432 9732 8022 801 Uitdeling prijsbijstelling – 2 6043 4993 3573 3363 446 Beleidsmatige mutaties       Terugontvlechting DWS/IKS – 36 912– 36 772– 36 772– 36 772– 36 772 Herfasering bedrijfsrestaurant IDL – 2 600– 2001 200   Overheveling diensten van kerndepartement 7 2207 1157 1157 1157 115 Aanpassing bestelmomenten overige exploitatie 732     Aanpassing bestelmomenten overige investeringen 10 497– 2 8933 9374 37911 476 Overige mutaties 219199194192191230 958 Stand ontwerpbegroting 2003269 318248 110231 438234 075232 350234 298230 958Toelichting Beleidsmatige mutaties (zowel voor de verplichtingen-
als de uitgavenmutaties):Terugontvlechting DWS/IKSDe krijgsmachtdelen zijn met ingang van 2002 zelf weer volledig verantwoordelijk
voor de totale personeelsvoorziening, met uitzondering van keuring en selectie.
De hierbij behorende budgetten zijn weer teruggeboekt naar de krijgsmachtdelen.Herfasering bedrijfsrestaurant IDLDoor vertraging in de bouw is herfasering van het budget noodzakelijk
gebleken.Overheveling diensten van het kerndepartementMet ingang van het begrotingsjaar is het Centraal Bureau Militaire Salarissen
ondergebracht bij het Dico. Tevens wordt met ingang van 2002 een aanvullende
deel van de documentaire informatievoorziening van het Kerndepartement verzorgd
door het Dico. Opbouw uitgaven niet-beleidsartikel
60 Ondersteuning krijgsmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 255 568254 185247 312247 278249 999 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 – 4 8122 283– 720– 740– 606 Stand 1e suppletore begroting 2002 260 380251 902248 032248 018250 605 Technische mutaties       Diverse overhevelingen tussen beleidsartikelen exploitatie 1421 1841 0861 086959 Diverse overhevelingen tussen beleidsartikelen investeringen – 297– 602– 161– 387– 25 Ramingsbijstelling ontvangsten 2 3511 0701 070   Aandeel ramingsbijstelling militaire pensioenen  – 124– 24– 61– 146 Uitdeling loonbijstelling 2002 4 8235 0695 0615 0755 234 Terugstallen budgetten nieuw P-beleid  – 2 341– 2 342– 2 342– 2 342 Herfasering restant A&O-gelden – 635     Overheveling wachtgelden 3 8563 2432 9732 8022 801 Uitdeling prijsbijstelling – 2 6043 4993 3573 3363 446 Beleidsmatige mutaties       Herfasering bedrijfsrestaurant IDL – 3 9483 494454   Terugontvlechting DWS/IKS – 36 912– 36 772– 36 772– 36 772– 36 772 Overheveling diensten van kerndepartement 7 2207 1157 1157 1157 115 Overige mutaties 219199194192191 Stand ontwerpbegroting 2003269 726234 595236 936230 043228 062231 066231 420 Opbouw ontvangsten niet-beleidsartikel
60 Ondersteuning Krijgsmacht (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 21 56121 43121 21221 39021 352 Mutatie 1e suppletore begroting 2002       Stand 1e suppletore begroting 2002 21 56121 43121 21221 39021 352 Technische mutaties       Ramingsbijstelling 2 3511 0701 070   Stand ontwerpbegroting 200326 87523 91222 50122 28221 39021 35221 352 Opbouw verplichtingen en
uitgaven niet-beleidsartikel 70 Geheime uitgaven (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002499499499499499499 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 420408408408408 Stand 1e suppletore begroting 2002 919907907907907 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Prijsbijstelling – 911111111 Stand ontwerpbegroting 2003908910918918918918918 Opbouw verplichtingen en
uitgaven niet-beleidsartikel 80 Nominaal en Onvoorzien (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 181 763155 472154 514181 405157 685 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 – 29 94094 38238 23637 12444 172 Stand 1e suppletore begroting 2002 151 823249 854192 750218 529201 857 Nieuwe mutaties       Uitdeling loonbijstelling – 152 707– 173 911– 175 498– 176 750182 622 Overboeking naar Algemeen – 20 118     Tegemoetkoming fiscalisering dienstautos  550550550550 Hogere ontvangsten DTO 4 044     Afrekening eindejaarsmarge 6 110     Herfasering bedrijfsrestaurant IDL 3 948– 3 494– 454   Prijsbijstelling 107 630     Taakstellingen Regeerakkoord       Volume- en efficiency taakstelling personeel  – 51 016– 92 781– 134 546– 167 061 Taakstelling inhuur  – 7 000– 7 000– 7 000– 7 000 Taakstelling subsidies  – 2 363– 3 938– 5 513– 6 300 Niet uitgedeelde prijsbijstelling  – 56 588– 55 767– 54 787– 53 751 Ramingsbijstelling dollarkoers SDD  – 30 000– 20 000– 10 000  Stand ontwerpbegroting 2003 100 730– 73 968– 162 138– 169 517– 214 327– 218 023Toelichting mutatiesUitdeling loonbijstellingDe voor 2002 berekende loonbijstelling is uitgedeeld over de (niet)- beleidsartikelen.Overboeking naar AlgemeenNaar het niet-beleidsartikel 90 Algemeen zijn gelden overgeboekt voor
de jaarlijks terugkerende lumpsum betaling aan de Belastingdienst voor de
tegemoetkoming in de fiscalisering van de van Rijkswege verstrekte huisvesting
en voeding voor defensiepersoneel.Tegemoetkoming fiscalisering dienstauto'sDefensie is gecompenseerd voor de gevolgen van de fiscalisering van het
gebruik van dienstauto's.Hogere ontvangsten DTODoor de Defensie Telematica Organisatie wordt een deel van de winst over
het afgelopen begrotingsjaar afgestort aan het moederdepartement aangezien
het vermogen per ultimo december 2002 de voorgeschreven norm overschreed.Eindafrekening eindejaarsmarge 2001De eindafrekening van het afgelopen begrotingsjaar heeft geleid tot een
bijstelling van de eindejaarsmargen Herfasering bedrijfsrestaurant IDLDoor vertraging in de aanbesteding van het bedrijfsrestaurant IDL, geraamd
op het artikel 60 Ondersteuning Krijgsmacht, is herfasering van het budget
noodzakelijk gebleken. Deze herfasering loopt over het artikel Nominaal en
Onvoorzien.PrijsbijstellingDeze mutatie betreft de door het ministerie van Financiën uitgedeelde
prijsbijstelling, inclusief de dollarcompensatie (€ 24,071 miljoen),
alsmede het terughalen van 75 % van de reeds bij 1e suppletore
begroting ten laste van dit artikel uitgedeelde prijsbijstelling (€ 83,559
miljoen). Dit als uitvloeisel van het feit dat slechts 25% van de gecalculeerde
prijsbijstelling aan Defensie is uitgekeerd.Strategisch AkkoordDe taakstellingen zoals neergelegd in het Strategisch Akkoord, aangevuld
met het niet aan Defensie uitgedeelde deel van de gecalculeerde prijsbijstelling,
is in afwachting van het invullen met concrete beleidsmatige maatregelen op
dit artikel gestald. Opbouw verplichtingen niet-beleidsartikel
90 Algemeen (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 187 9451 169 3871 204 4281 236 8421 231 919 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 46 14175 90677 01376 63276 594 Stand 1e suppletore begroting 2002 1 234 0861 245 2931 281 4411 313 4741 308 513 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Uitvoering project P&O 2000 8 89416 3389 4399 711  Onderzoeken belastingdienst 20 703     Honorering milieuprojecten  – 2 637– 1 930   Stalling Borstlap  89 51094 22394 32592 943 Prijsbijstelling – 6653 8474 3134 3384 371 Ramingsbijstelling 19025 662– 6 897– 21 09612 823 Loonbijstelling 37 99040 47842 05442 87742 635 Overboeking wachtgelden – 71 115– 55 978– 54 641– 51 184– 49 506 Overige mutaties – 7052 8261 7781 5061 870 Beleidsmatige mutaties       Overboeking diensten naar Ondersteuning Krijgsmacht – 7 220– 7 115– 7 115– 7 115– 7 115 Stand ontwerpbegroting 20031 193 5341 222 1581 358 2241 362 6651 386 8361 406 5341 411 158Toelichting beleidsmatige mutaties (zowel voor verplichtingenals
uitgavenmutaties):Overboeking diensten naar Ondersteuning KrijgsmachtMet ingang van het begrotingsjaar is het Centraal Bureau Militaire Salarissen
ondergebracht bij het Dico. Tevens wordt met ingang van 2002 een aanvullende
deel van de documentaire informatievoorziening van het kerndepartement verzorgd
door het Dico. Opbouw uitgaven niet-beleidsartikel
90 Algemeen (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 1 193 9341 176 1251 220 0981 236 8421 231 928 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 47 14275 90677 01376 63176 585 Stand 1e suppletore begroting 2002 1 241 0761 252 0311 297 1111 313 4731 308 513 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Uitvoering project P&O 2000 8 89416 3389 4399 711  Onderzoeken belastingdienst 20 703     Honorering milieuprojecten  – 2 637– 1 930   Stalling Borstlap  89 51094 22394 32592 943 Ramingsbijstelling 19025 662– 6 897– 21 09612 823 Prijsbijstelling – 6653 8474 3134 3384 371 Loonbijstelling 37 99040 47842 05442 87742 635 Overboeking wachtgelden – 71 115– 55 978– 54 641– 51 184– 49 506 Overige mutaties 2442 2492 3232 2792 102 Beleidsmatige mutaties       Overboeking diensten naar Ondersteuning Krijgsmacht – 7 220– 7 115– 7 115– 7 115– 7 115 Stand ontwerpbegroting 20031 190 6561 230 0971 364 3851 378 8801 387 6081 406 7671 411 932 Opbouw ontvangsten niet-beleidsartikel
90 Algemeen (€ 1000) 2001200220032004200520062007Stand ontwerpbegroting 2002 7 8319 2838 1038 8756 107 Mutatie 1e suppletore begroting 2002 227     Stand 1e suppletore begroting 2002 8 0589 2838 1038 8756 107 Nieuwe mutaties       Technische mutaties       Hogere ontvangsten DTO 4 044     Stand ontwerpbegroting 200312 40112 1029 2838 1038 8756 1076 107BIJLAGE 2 MOTIES EN TOEZEGGINGENOverzicht van de door de Staten-Generaal aanvaarde moties en door de bewindslieden
in het vergaderjaar 2001–2002 gedane toezeggingen.A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties Omschrijving van de motieVindplaatsStand van zaken Motie Van den Doel
c.s. inzake het verzoek de Kamer vóór 1 april
2002 een herziening van het reservistenbeleid te doen toekomen, met daarbij
een overzicht van maatregelen en het daarbij behorende tijdpad.Ingediend tijdens het debat over de begroting
van Defensie voor het jaar 2002, d.d. 31 oktober 2001. 28 000 X
nr. 13.Zie toezeggingen   Motie Van Ardenne-van der Hoeven/Albayrak inzake het verzoek in overleg met het Defensie vrouwennetwerk een
strategisch actieplan op te stellen en uit te voeren om voor 2010 het percentage
vrouwen in de Defensie-organisatie tenminste op het afgesproken niveau te
brengen.Ingediend tijdens het debat
over de begroting van Defensie voor het jaar 2002, d.d. 31 oktober 2001.
28 000 X nr. 15.    Motie Van den Doel/Zijlstra
inzake het draaginsigne veteranenIngediend tijdens het debat over de begroting van Defensie voor het jaar 2002,
d.d. 31 oktober 2001. 28 000 X nr. 16.    Motie J. M. de Vries c.s.
inzake het opnemen in de Militaire Ambtenarenwet van instemming van de ouders
of wettelijke vertegenwoordigers voor aspirant-militairenIngediend tijdens VAO 17-jarigenproblematiek, d.d. 25 juni
2002. 26 900 nr. 54 B. Door de bewindslieden gedane toezeggingen Omschrijving van de toezeggingVindplaatsStand van zaken (per 1/8/2002) Gedragsregels voor de Nederlandse militairen
in de VAE en OmanAlgemeen
overleg van 27 juni 2002Kamerstuk 26 122, nr. 39Zie brief d.d. 17 juli 2002Kamerstuk def0200151    Samenvoeging luchtverdediging op De Peel:  DMP-A document aanpassing en uitbreiding infrastructuur
op De Peel in laatste kwartaal 2001 aanbiedenBrief d.d. 18 oktober 2001Kamerstuk 26 900, nr 41Zie brief d.d. 25 maart 2002Kamerstuk 26 900,
nr. 50.    Brief voortgang van veranderingsproces en wijzigingen
in topstructuur van kerndepartement vóór begrotingsbehandeling
aanbiedenBrief d.d. 12 oktober
2001Kamerstuk 28 000X, nr. 4Zie brief d.d. 17 oktober 2001Kamerstuk 26 237, nr. 12.    Brief materieellogistieke informatievoorziening vóór
eind 2001 aanbiedenBrief d.d. 23 oktober
2001Kamerstuk 28 000Zie brief
d.d. 17 januari 2002Kamerstuk 28 000 X, nr. 21.   Brief over inzet KL-personeel op SchipholBegrotingsonderzoek d.d. 18 oktober
2001Kamerstuk 28 000, nr. 9.Zie brief d.d. 19 oktober 2001 Nr. S2001011358   Taakgroep Terrorisme en Defensie en bescherming BC-wapensDebat begroting d.d. 31 oktober
2001 Handelingen 17Zie brief d.d.
18 januari 2002 Kamerstuk 27 925, nr. 40.   Informatie over peace-enforcing brigadeDebat begroting d.d. 31 oktober 2001Handelingen
17Zie brief d.d. 15 november
2001Kamerstuk 28 000 X, nr. 20.    Informatie over onderzoek naar ongewenst gedragBrief d.d. 3 oktober 2001Kamerstuk 26 237,
nr. 11.Zie brief d.d. 12 februari
2002Kamerstuk def0200027    Reactie op rapport Commissie OpperbevelhebberschapBrief d.d. 19 april 2002Kamerstuk
def0200207Zie brief d.d. 21 april
2002Kamerstuk 26 237, nr. 13.    Overkoepelende bestuursorganisatie militaire geschiedschrijvingBrief d.d. 21 januari 2002Kamerstuk
def0200013Zie brief 7 mei 2002
Kamerstuk def0200109    Resultaten voorstudie vervanging pantservoertuigen
aanbieden in voorjaar 2002Brief d.d.
23 oktober 2001Kamerstuk 26 396, nr. 9.Zie brief d.d. 18 maart 2002Kamerstuk 26 396, nr. 11.    Onderzoeken n.a.v. aanrijding met Turkse burgerBrief 4 december 2001Aanhangsel van
Handelingen 351 vergaderjaar 2001–2002Zie brief d.d. 29 mei 2002Aanhangsel van Handelingen 1221 vergaderjaar
2001–2002   Resultaten nieuwe (externe) audit belastingfaciliteiten
BRD aanbieden in voorjaar 2002Brief
d.d. 24 september 2001 en Algemeen overleg op 4 oktober 2001Kamerstukken
17 050, nr. 223 en 224Onderzoek
is in juli 2002 aangevangen    NATO force structure review/HRF hoofdkwartier:Na
besluitvorming zal Kamer geïnformeerd wordenBrief d.d. 17 oktober 2001Kamerstuk 28 000 X, nr. 7.Kamer zal worden geïnformeerd    Brief over afronding B/C-fase van project luchtverkenningssysteem
zal Kamer in 2002 ontvangenBrief
d.d. 23 oktober 2001Kamerstuk def0000163Kamer zal worden geïnformeerd    Cijfers verloop vrouwelijke BOT-ers worden vóór
april 2002 aangeboden t.b.v. jaarlijks overleg terzakeBrief d.d. 23 oktober 2001Kamerstuk def0000163Bij volgende overleg worden cijfers aangeboden   Studie inzake planning van vredesoperaties. Nadat
de studie is voltooid zal de Kamer geïnformeerd wordenBrief d.d. 23 oktober 2001Kamerstuk def0000163     Personele problemen Kmar: Rapport van Universiteit
van Utrecht wordt binnen Kmar geëvalueerd en teruggekoppeld met het personeel.
Het definitieve oordeel over het rapport zal medio december 2001 worden gezondenBrief d.d. 11 september 2001
Nr. D2001002827Aanhangsel van Handelingen 1712 vergaderjaar 2000–2001Naar verwachting zomer 2002    Rapportage werkgroep reservistenDebat begroting d.d. 31 oktober 2001 Handelingen 17Zie brief 22 februari 2002 Kamerstuk
27 925, nr. 45   Uitkomsten afweging tussen Venlo en Nieuw Milligen
t.a.v. DARS zullen niet eerder dan medio 2002 bekend zijnBrief d.d. 10 januari 2002Kamerstuk 26 900, nr. 44Kamer zal worden geïnformeerd   NAVO en terrorismebestrijding: In aanloop naar NAVO-top
van Praag in november 2002 wordt de Kamer over de rol van de NAVO bij bestrijding
van terrorisme nader ingelichtBrief
d.d. 22 februari 2002Kamerstuk 27 925, nr. 45Kamer zal worden geïnformeerd    Maritieme TMD: Kamer inlichten over uitkomsten onderzoek
door de VS naar alternatieven voor ontwikkeling van de Standard Missile 2
block IVAAlgemeen overleg d.d. 28
maart 2002 Kamerstuk 27 857, nr. 4Kamer zal worden geïnformeerd   Eindevaluatie Luchtmobiele brigade: Over de operationele
gereedheidsstatus wordt de Kamer te zijner tijd geïnformeerd; over de
evaluatie van beide helikopterprojecten wordt de Kamer na beëindiging
in 2004 en 2006 met een E-brief nader geïnformeerdBrief d.d. 15 april 2002 Kamerstuk 22 327, nr. 52Kamer zal worden geïnformeerd    Mechanische Centrale Werkplaats: Studie naar toekomst
hoger onderhoud van de KLBrief d.d.
7 juni 2002Kamerstuk def0200127Kamer zal worden geïnformeerd    ABM-verdrag en missile defence; Amerikaans opzeggen
verdrag en Amerikaanse voornemen t.a.v. missile defenceBrief d.d. 4 februari 2002 Kamerstuk 28 000 X, nr.
25Zie brief 25 maart 2002 Kamerstuk
27 857 nr. 2    Taken fregatten Enduring FreedomAlgemeen overleg d.d. 6 februari 2002Kamerstuk 27 925,
nr. 47Zie brief 27 februari
2002 Kamerstuk 27 925, nr. 46   SOFA/MoU/MTA bij vredesoperaties: wanneer wordt afgeweken
van de norm bij statusregelingen (behoud jurisdictie over eigen personeel)
wordt Kamer ingelichtAlgemeen overleg
d.d. 3 juli 2002Kamerstuk 23 591, nr. 9Kamer zal worden geïnformeerd   Project RPV/UAV: Uitgebreide rapportage stand van
zaken ontwikkeling van UAV-capaciteit door Nederland in samenwerking met FrankrijkBrief d.d. 15 april 2002Kamerstuk
28 000 X, nr. 27Zie brief 28 mei
2002Kamerstuk 28 000 X, nr. 30   Oordeel over conclusie uit NIOD-rapport Srebrenica
«onwil» bij Defensie en extern onderzoekDebat d.d. 25 april 2002 Handelingen 73Brief d.d. 27 mei
2002 Kamerstuk 26 122, nr. 34Zie brief d.d. 9 juli 2002Kamerstuk 26 122, nr. 38   Nadere informatie meerjarige doorwerking planning
KL (omzetten investering in exploitatie) in begrotingsvoorstel voor 2003Brief d.d. 18 april 2002Kamerstuk 28 302,
nr. 3Zie begroting   Geactualiseerd overzicht DCI force goals aanbieden
in de financiële verantwoording 2001Brief d.d. 12 oktober 2001 28 000, nr. 4Zie Kamerstuk 28 380, nr. 22    Onderhoud onderzeeboten in Den HelderBrief d.d. 7 juni 2002Kamerstuk def0200128Zie brief d.d. 19 juli 2002
Kamerstuk 28 000 X, nr. 35    Notitie CIMICBrief d.d. 15 maart 2002Aanhangsel van Handelingen nr. 825 vergaderjaar
2001–2002Kamer zal worden geïnformeerd    Uitbesteding DTO en NAFIN-beheerAlgemeen overleg d.d. 11 december 2001Kamerstuk 28 044,
nr. 3Zie brief d.d. 8 mei 2002Kamerstuk
def0200096    Actieplan arbeidsomstandigheden: Tekst af te sluiten
convenant fysieke belasting sector Defensie aanbieden aan Kamer. Plannen van
aanpak krijgsmachtdelen voegenBrief
d.d. 23 oktober 2001Kamer zal
worden geïnformeerd    Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid: Informatie
over ziekteverzuim, ARBO-diensten, convenant fysieke belasting en alle andere
activiteiten van toepassing op ziekte, ziekteverzuim en voorkomen van arbeidsongeschiktheid
en reïntegratieDebat begroting
d.d. 31 oktober 2001 Handelingen 17Kamer zal worden geïnformeerd   Inlichten over stroomlijning landmachtstaven, incl.
Nationaal CommandoDebat begroting
d.d. 31 oktober 2001 Handelingen 17Zie brief d.d. 22 februari 2002 Kamerstuk 27 925, nr. 45   Voortgang implementatie korte termijnmaatregelen
Defensie en Terrorisme zal ook in de ontwerpbegroting 2003 worden verwerktBrief d.d. 22 februari 2002Kamerstuk
27 925, nr. 45Zie begroting    Archieven: Uitvoering van onderzoek naar KL-archieven
wordt gelegd bij externe instantie. Over uitkomsten onderzoek wordt Kamer
geïnformeerd Voortgang aanpak en voortgang verbetering van de documentaire
informatievoorziening en het archiefbeheer binnen het Deltaplan DIVABBrief d.d. 27 mei 2002 Kamerstuk 26 122,
nr. 35Kamer zal worden geïnformeerd    Milieujaarverslag 2001 is vertraagd en zal nu vóór
1 oktober 2002 worden aangebodenBrief d.d. 8 juli 2002Nr. MG2002001479 BIJLAGE 3 WETGEVING EN CIRCULAIRESA. Tot stand gekomen wetgeving
(periode 1 augustus 2001 tot 1 augustus 2002)CiteertitelKamerstukStaatsblad jaar,
nr.Inwerkingtreding 1. Wet van 20 december 2001 tot wijziging van een aantal wetten
in verband met de vereenvoudiging en vernieuwing van het militaire pensioenstelsel
(Aanpassingswet Kaderwet militaire pensioenen)27 875Stb. 2002, 6915 februari 2002B. Bij het parlement aanhangige
wetsvoorstellenWetsvoorstelKamerstukOp 1 aug. 2002
gevorderd t/mVerwachting omtrent
eerstvolgende faseInwerkingtreding 1. Instelling van een ongevallenraad
Defensie (Rijkswet ongevallenraad Defensie)II 26 110 (R 1619)Verslag houdende
een lijst met vragen en antwoorden, november 2000Behandeling gestaakt in afwachting van wetgeving nationale ongevallenraad–      2. Wijziging van de Wet gewetensbezwaren
militaire dienst in verband met de Kaderwet dienstplichtII 25 990juni 1998Verslag uitgebracht door Tweede Kamer naar aanleiding van verslagUitbrengen nota van wijziging en notaVooralsnog niet aan te geven     3. Regels met betrekking tot het geweldgebruik
bij de bewaking van militaire objecten (Rijkswet geweldgebruik bewakers militaire
objecten)27 624(R 1677)Nota naar aanleiding van verslag ingediend
bij de Eerste Kamer april 2002Plenaire
behandeling Eerste KamerVooralsnog
niet aan te geven     4. Goedkeuring van het op 9 september
1998 te Farnborough totstandgekomen Verdrag tussen de Regering van het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittanië en Noord-Ierland, de Regering van de Franse
Republiek, de Regering van de Bondsrepubliek Duitsland en de Regering van
de Italiaanse Republiek tot oprichting van een Gezamenlijke Organisatie voor
Samenwerking op Defensie-materieelgebied (Organisation Conjointe de Coopération
en matière d'Armament) OCCAR (Trb. 1999, 174)II 27 653Nota naar
aanleiding van verslag ingediend november 2001Plenaire behandeling Tweede KamerVooralsnog niet aan te geven     5. Wijziging van de Uitkeringswet gewezen
militairenII 28 269Verslag uitgebracht Tweede Kamer, juli 2002Uitbrengen nota naar aanleiding van
verslagVooralsnog niet aan te gevenBIJLAGE 4 AANSTELLINGSBEHOEFTEBij de instroom wordt onderscheid gemaakt tussen aanstellingsbehoefte
en aanstellingsopdracht. De aanstellingsbehoefte is de op een bepaald moment
aanwezige behoefte aan nieuwe militairen teneinde te komen tot een adequate
personeelsbezetting. De aanstellingsbehoefte wordt als uitgangspunt gehanteerd
om te komen tot de aanstellingsopdracht met als doel uiteindelijk een bepaald
aanstellingsresultaat te realiseren. Daarnaast dient bij de totstandkoming
van de opdracht echter rekening te worden gehouden met factoren zoals opkomstverloop,
opleidingscapaciteit, financiële randvoorwaarden en de situatie op de
arbeidsmarkt. Tengevolge van deze kan de aanstellingsopdracht per saldo lager
uitvallen dan de aanstellingsbehoefte. Het verschil geeft het aantal militaire
functies aan die in 2003 nog niet kunnen worden gevuld, wanneer dat wordt
afgezet tegen een adequate militaire personeelsbezetting. In onderstaande
tabel wordt aangegeven welke aanstellingsbehoefte bestaat voor het jaar 2003
en welke aanstellingsopdracht is gegeven. Jaar 2003Aanstellingsbehoefte (intern+extern)Aanstellingsopdracht (intern+extern)  Totaal MPBOTBBTTotaal MPKM2 0173281 3681 696KL8 5632604 6704 930Klu2 4852861 4521 738Kmar1 3011628451 007Totaal14 3661 0368 3359 371BIJLAGE 5 MEERJARENRAMINGENMeerjarenramingen Beleidsartikel
01 Koninklijke marine bedragen x € 1000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. Code Programmauitgaven        Commandant der Zeemacht in Nederland        Ambtelijke burgerpersoneel34 60036 11235 82535 42335 02135 03435 03911 Militair personeel221 014223 416227 019226 334225 812224 927224 05811 Overige personele exploitatie23 68424 37324 40923 67023 19723 11521 36112Materiële exploitatie55 26354 48754 86053 74253 81554 09855 44812 Totaal Commandant der Zeemacht in Nederland334 560338 388342 113339 168337 844337 174335 906          Commandant der Zeemacht
in het Caribisch GebiedAmbtelijke burgerpersoneel4 4304 1604 1654 1664 1664 1674 16711Militair personeel40 49644 05843 63343 31143 28243 15343 11011Overige personele exploitatie9 88010 77210 41810 8149 8409 8219 83912Materiële exploitatie11 19612 09612 24212 41512 82012 78612 79312 Totaal Commandant der Zeemacht in het Caribisch Gebied66 00371 08670 45870 70570 10869 92769 908          Commandant van het Korps mariniers        Ambtelijke burgerpersoneel1 3941 4711 4881 4891 4891 4901 49011Militair personeel91 83792 55295 27896 55595 28694 24193 18411Overige personele exploitatie9 61210 12910 04210 12910 14610 13910 13912Materiële exploitatie12 24215 10815 07815 80615 80215 79215 79812 Totaal Commandant van het Korps mariniers115 085119 259121 886123 979122 723121 662120 611          Ondersteunende eenheden        Ambtelijke burgerpersoneel97 859100 75899 92098 65097 49397 52197 53211 Militair personeel65 07967 88467 10966 38465 80265 32664 85411Overige personele exploitatie22 95024 48219 13118 84618 89418 93920 29112Materiële exploitatie102 18696 97996 85893 07890 35492 93489 39212Totaal Ondersteunende Eenheden288 073290 104283 018276 958272 543274 720272 069          Investeringen        Schepen238 345206 665232 281200 652150 42790 40143 56013Vliegtuigen38 76432 49740 15855 99889 678107 810151 07313 Electronisch materieel16 00628 02430 27126 76717 66418 46934 47713Munitie24 24520 25932 80424 35530 46526 25757 57613Overig materieel48 17546 85138 24547 70150 27345 67942 30052Infrastructuur42 68744 88437 77541 25338 32638 74639 06052 Totaal Investeringen408 222379 180411 534396 726376 833327 362368 047          Subsidies en bijdragen       43F Koninklijke Marine jachtclub5353535353535343FMarine Watersportvereniging3232323232323243FMarine Sanatoriumfonds       43FKoninklijke Vereniging Marine Officieren3434343434343443F Zeekadetkorps Nederland2323232323232343FStichting Militaire Tehuizen Overzee777777743F Bijdrage aan het ministerie van Economische Zaken ten behoeve
van het Nederlands Instituut voor Maritieme Ontwikkeling (NIM)68      03 Totaal Subsidies en bijdragen217149149149149149149 Totaal programmauitgaven1 212 1601 198 1661 229 1581 207 6851 180 2011 130 9931 166 690          Apparaatsuitgaven        Admiraliteit        Ambtelijke burgerpersoneel32 01734 16334 16433 47533 42833 48133 58711 Militair personeel59 97763 41857 42956 83356 36555 98855 63811Overige personele exploitatie23 53722 97321 33621 07521 02722 53422 57812Materiele exploitatie98 37799 89282 17081 54882 42685 14882 52712Totaal Admiraliteit213 909220 446195 099192 931193 246197 151194 330          Wachtgelden en inactiviteitswedden        Wachtgelden en inactiviteitswedden12 54012 45612 18611 19610 2609 4038 72311Uitvoeringskosten4 4133 742     12Totaal wachtgelden en inactiviteitswedden16 95316 19812 18611 19610 2609 4038 723 Totaal apparaatsuitgaven230 862236 644207 285204 127203 506206 554203 053 Totaal uitgaven1 443 0221 434 8101 436 4431 411 8121 383 7071 337 5471 369 743 Ontvangsten45 28054 508115 92060 92153 92052 90852 90816Meerjarenramingen Beleidsartikel
02 Koninklijke landmacht bedragen x € 1000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. code Programmauitgaven        1e Divisie 7 december        Ambtelijk burgerpersoneel51 08952 57649 21547 87147 85747 85847 79411 Militiar personeel422 801441 831448 215457 486471 219491 506510 90011 Overige personele uitgaven33 27034 45335 22635 66736 44637 63938 97312Materiële uitgaven40 15237 72741 47440 56739 79738 55838 79412 Totaal 1e Divisie 7 december547 312566 587574 130581 590595 319615 561636 461          Nationaal Commando,
exclusief Civiele TakenAmbtelijk burgerpersoneel166 704187 697186 472186 312185 724185 727185 63111 Militiar personeel64 22565 79664 89965 09664 99864 93864 89411Overige personele uitgaven81 45280 46672 67381 21076 20779 79379 76112Materiële uitgaven306 903296 969307 611305 479299 864287 857273 52912 Totaal Nationaal Commando619 284630 928631 655638 097626 794618 315603 815          Opleidings- en trainingscommando KL        Ambtelijk burgerpersoneel32 09034 58434 86235 54135 53135 53135 48311 Militiar personeel146 767159 529165 671166 187167 945168 615171 61811 Overige personele uitgaven22 99124 57723 70123 77623 64523 14323 05512Materiële uitgaven12 20711 05111 79711 90511 89611 70411 77812 Totaal Opleidings- en trainingscommando KL214 055229 741236 031237 408239 017238 993241 934          Investeringen        Automatisering49 05323 01813 20911 34219 17821 58023 73052Logistiek18 98620 04645 97028 22036 83025 00240 00252Commandovoering, verbindingen en gevechtsinlichtingen56 95834 84630 39933 33023 22522 62019 55013Elektronisch materieel6 8839 4405 6004 8203 6202 310 13Nucleair, biologisch en chemisch materieel (NBC)1 4497 3804 320    52Luchtverdediging19 7486 65011 80028 400   12Manoeuvre136 896141 356185 064194 425158 860113 15579 89513Vuursteun5 6414 3407 63018 55021 070106 850106 39013Gevechtssteun8 1983 3213 530    13Infrastructuur134 797101 33980 73863 28461 06860 40160 40851 Totaal Investeringen438 609351 736388 260382 371323 851351 918329 975          Subsidies en bijdragen        Stichting Jeugdwerk Duitsland15919521519919919919943FStichting KNLW «Generaal Hoefer»71971873473373373373243FTotaal Subsidies en bijdragen878913949932932932931 Totaal programmuitgaven1 820 1381 779 9051 831 0251 840 3991 785 9131 825 7191 813 116 Apparaatsuitgaven        Landmachtstaf        Ambtelijk burgerpersoneel14 86614 75612 29712 07613 00313 00312 98611 Militiar personeel17 78519 79120 03619 07319 04218 40918 38111Overige personele uitgaven7 2617 4904 5424 5264 5284 3914 38912Materiële uitgaven67 552102 21474 26172 43971 27768 61068 58412 Totaal Landmachtstaf107 464144 251111 136108 114107 851104 414104 340          Overige Eenheden BLS        Ambtelijk burgerpersoneel64 67770 17868 87069 20769 07369 17069 18311 Militiar personeel94 326102 509105 887104 599102 765102 773102 76311 Overige personele uitgaven36 65549 00114 4112 456– 619– 263– 19412Materiële uitgaven91 83674 79062 31677 04677 09084 61383 53912 Totaal Overige Eenheden BLS287 494296 477251 483253 308248 309256 293255 292          Wachtgelden en inactiviteitswedden        Wachtgelden en inactiviteitswedden32 94932 89835 52136 24434 16633 26733 61611Uitvoeringskosten16 0209 886     12Totaal Wachtgelden en uitvoeringskosten48 96942 78435 52136 24434 16633 26733 616 Totaal apparaatsuitgaven443 927483 512398 140397 666390 326393 974393 248 Totaal uitgaven2 264 0652 263 4172 229 1652 238 0652 176 2392 219 6932 206 364 Ontvangsten82 46267 36659 49359 51659 51659 51659 516 Meerjarenramingen Beleidsartikel
03 Koninklijke luchtmacht bedragen x € 1000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. code Programmauitgaven        Tactische luchtmacht        Ambtelijk burgerpersoneel19 76921 31420 56820 57220 56920 57020 56911 Militair personeel274 394277 400288 967285 766286 143287 901284 31411 Overige personele uitgaven57 12053 74760 33772 88166 90567 46061 98412Materiële uitgaven80 23370 74771 46770 84570 33969 86965 91512 Totaal Tactische luchtmacht431 516423 208441 339450 064443 956445 799432 782          Logistiek Centrum Klu        Ambtelijk burgerpersoneel18 80619 88120 72020 72520 72320 72120 72111 Militair personeel18 47318 30018 83718 67218 69718 78418 56911Overige personele uitgaven7 04910 0136 6116 5976 4096 4416 44112Materiële uitgaven60 03473 55265 65475 64576 78177 88375 03512 Totaal Logistiek Centrum Klu104 362121 746111 823121 639122 610123 830120 766          Koninklijke Militaire School luchtmacht        Ambtelijk burgerpersoneel4 5565 1005 1135 1145 1145 1145 11411Militair personeel43 23158 90059 81460 51662 53265 04464 36811Overige personele uitgaven14 56615 25312 27812 28412 29312 30712 30712Materiële uitgaven10 98111 72310 44110 44110 44110 44110 44112 Totaal Koninklijke Militaire School luchtmacht73 33490 97687 64688 35690 38092 90692 230          Investeringen        Vliegtuigmaterieel (incl. F-16)62 172163 750106 431112 524158 012196 717183 71213Vervoermiddelen18 02014 09026 65221 20514 59615 71815 34252 Elektrisch en elektronisch materieel51 89319 70278 26782 68596 61889 73069 87213Bewapeningsmaterieel14 19617 17968 72190 74964 29871 96656 21113 Springstoffen en munitie5431 29223 12930 12229 636 9 07613Overig materieel12 14616 95410 5529 6528 0727 2416 53752Infrastructuur75 00974 71878 69168 26259 95166 15678 49751 Luchtmobiele brigade138 022125 14232 82622 33428 17714 61819 20913Totaal investeringen372 001432 827425 269437 533459 360462 146438 456 Totaal programmauitgaven981 2131 068 7571 066 0771 097 5921 116 3061 124 6811 084 234          Apparaatsuitgaven        Staf Bevelhebber der Luchtstrijdkrachten        Ambtelijk burgerpersoneel20 88321 80718 77418 81717 65917 59515 31811 Militair personeel88 19688 28965 98764 76864 34564 18962 21211Overige personele uitgaven44 47141 95843 85443 11835 59637 56636 23212Materiële uitgaven226 500204 881222 576215 256242 714224 612234 07712 Totaal Staf Bevelhebber der Luchtstrijdkrachten380 050356 935351 191341 959360 314343 962347 839 Wachtgelden en inactiviteitswedden        Wachtgelden en inactiviteitswedden10 3838 4747 1766 2875 8365 8335 83311Uitvoeringskosten2 6671 950     12Totaal Wachtgelden en inactiviteitswedden13 05010 4247 1766 2875 8365 8335 833 Totaal apparaatsuitgaven393 100367 359358 367348 246366 150349 795353 672 Totaal uitgaven1 374 3131 436 1161 424 4441 445 8381 482 4561 474 4761 437 906 Ontvangsten37 68339 09739 09739 09739 09739 09739 09716Meerjarenramingen Beleidsartikel
04 Koninklijke marechaussee bedragen x € 1 000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. Code Programmauitgaven        Ambtelijk burgerpersoneel8 00810 33313 01813 70714 81115 85716 31211 Militair personeel121 220132 638139 442141 526140 123138 124136 55211 Overige Personele exploitaite18 38224 55423 13922 34521 93122 26822 80412Materiële exploitatie31 43533 05231 75434 01934 75535 03034 70612Exploitatieuitgaven179 046200 577207 353211 597211 620211 279210 374          Investeringen        Vervoermiddelen en vaartuigen5 4115 5004 6225 4193 9555 3145 59952Elektrisch en electronisch materieel1 8638 7267 9001 8031 1011 0791 07952Automatiseringsmiddelen3 4326 6393 6254 4164 0392 6956 97852Bewapeningsmaterieel 23922522522522522513Springstoffen en munitie        Telefooninstallaties1 2705 2372 5232 5152 5082 4992 50052 Overig groot materieel1 1043 9612 1824 0118 2202 3272 37552Infrastructuur7 05717 65814 98715 4649 75010 6728 38952Totaal Investeringen groot materieel en infrastructuur20 13747 96036 06433 85329 79824 81127 145 Totaal programmauitgaven199 183248 537243 417245 450241 418236 090237 519          Apparaatsuitgaven        Burgerpersoneel3 8384 9526 0706 3326 9707 6357 92611Militair personeel58 10063 57265 01865 38465 94066 50466 34911Overige personele exploitatie8 81111 76910 78910 32310 32110 72211 08012Materiële exploitatie15 06515 84114 80615 71716 35516 86616 86312Wachtgelden en inactiviteitswedden97385875373774974974911Totaal apparaatsuitgaven86 78796 99297 43698 493100 335102 476102 967 Totaal uitgaven285 970345 529340 853343 943341 753338 566340 486 Ontvangsten5 3625 2005 2005 3005 4005 4005 50016Meerjarenramingen Beleidsartikel
09 Uitvoeren vredesoperaties bedragen x € 1000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. CodeVN-contributies53 77359 44559 44559 44559 44559 44559 44501SFOR87 11879 28179 00079 00079 00079 00079 00001KFOR 3 773     01 Enduring Freedom 45 05521 752    01ISAF 24 755     01UNFICYP1 347      01 Task Force Fox 15 0005 000    01UNMEE47 3253 449     01PSO 1 8151 8151 8151 8151 8151 81501Overige operaties en voorziening8 72731 50411 38938 14138 14138 14138 14101 Totaal uitgaven198 290264 077178 401178 401178 401178 401178 401 Ontvangsten54 9536 9071 4071 4071 4071 4071 407 Meerjarenramingen Beleidsartikel
10 Civiele taken bedragen x € 1000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. code Kustwacht Nederlandse
Antillen en ArubaAmbtelijk burgerpersoneel3 5883 7313 7313 7313 7313 7313 73111Militair personeel4 6842 1312 1402 1402 1412 1512 15111Overige uitgaven11 38012 71313 13312 54212 58912 58912 58911Investeringen2 2425 639     52Totaal Kustwacht Nederlandse Antillen en Aruba21 89424 21419 00418 41318 46118 47118 471          Kustwachtcentrum Nederland        Ambtelijk burgerpersoneel1 7951 8031 8031 8031 8031 8051 80511Militair personeel52554955155155155155111Overige uitgaven3 1013 3673 4103 4103 4103 4103 41012Totaal Kustwachtcentrum Nederland5 4215 7195 7645 7645 7645 7665 766          Explosieven opruiming        Ambtelijk burgerpersoneel1 27683989789989989989911Militair personeel5 3965 7275 6515 6905 6485 6735 67011Overige uitgaven1 6652 6201 7101 6051 6741 6421 64212Totaal Explosievenopruiming8 3369 1868 2588 1948 2218 2158 212 Hulp aan civiele overheden        Totaal uitgaven Civiele taken35 65139 11933 02632 37132 44632 45232 449 Totaal ontvangsten Civiele taken7 7945 3375 2925 0654 7024 7024 70216Meerjarenramingen Beleidsartikel
11 Internationale Samenwerking bedragen x € 1000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. Code Bijdrage aan NAVO62 44271 07872 85272 49373 47572 22272 22243GEVDB45 37979 95044 53488 632133 89263 61350 00043GAttachés21 85222 21922 27922 28222 28222 28222 28211Overige internationale samenwerking1 7221 3971 4201 4201 4201 4201 42031Totaal uitgaven131 395174 644141 085184 827231 069159 537145 924 Ontvangsten4 95214 43014 43014 43014 43014 43014 43016Meerjarenramingen niet-beleidsartikel
60 Ondersteuning krijgsmacht bedragen x € 1 000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. code Programmauitgaven        Defensie Verkeers-
en VervoersorganisatieAmbtelijk burgerpersoneel7 7488 3288 0147 9777 9937 9947 99411Militair personeel13 02914 22814 15914 19914 21314 21314 21311Overige personele uitgaven2 8092 7403 8533 8533 8533 8533 85312Materiële uitgaven32 85733 68834 15934 04534 12434 59734 59712 Totaal Defensie Verkeers- en Vervoersorganisatie56 44358 98460 18560 07460 18360 65760 657          Instituut Keuring en Selectie Defensie        Ambtelijk burgerpersoneel7 4834 5174 4414 2084 2194 2204 22011Militair personeel10 2393 3153 1682 9772 9802 9802 98011Overige personele uitgaven2 2551 1741 1821 1821 1821 1821 18212Materiële uitgaven48 1637 7027 0697 0697 0697 2967 29512Totaal Instituur Keuring en Selectie Defensie68 14016 70815 86015 43615 45015 67815 677          Militair Geneeskundig Facilitair Bedrijf        Ambtelijk burgerpersoneel14 48514 95415 25815 15414 85714 86514 86511 Militair personeel17 00719 05019 48019 85620 66720 68020 69411Overige personele uitgaven4 4799 6109 4658 6438 7588 7588 75812Materiële uitgaven19 45212 92012 92912 31111 92812 52012 52012 Totaal Militair Geneeskundig Facilitair Bedrijf55 42356 53457 13255 96456 21056 82356 837          Instituut Defensie Leergangen        Ambtelijk burgerpersoneel1 9702 4302 3722 3462 3512 3502 35111Militair personeel2 7693 0492 9963 0083 0083 0103 01211Overige personele uitgaven1 0751 00499399099099099012Materiële uitgaven4 4954 3444 4274 3004 3004 4824 48212Totaal Instituut Defensie Leergangen10 30910 82710 78810 64410 64910 83210 835          Overige Interservice Diensten        Ambtelijk burgerpersoneel15 04715 79015 78115 49115 46715 31915 31911 Militair personeel12 74915 19615 56215 34515 15015 15015 15011Overige personele uitgaven2 6153 0372 8082 7952 8452 8462 84612Materiële uitgaven9 85915 74015 22615 16115 22015 30115 26212 Totaal Overige Interservice Diensten40 27049 76349 37748 79248 68248 61648 577 Investeringen groot
materieel en infrastructuurGroot materieel7 42613 62310 0016 2777 7925 6085 29552Infrastructuur9 0606 19313 44010 3098 13110 67710 91152Totaal Investeringen groot materieel en infrastructuur16 48619 81623 44116 58615 92316 28516 206 Totaal programmauitgaven247 071212 632216 783207 496207 097208 891208 789          Apparaatsuitgaven        Staf Defensie Interservice Commando        Ambtelijke burgerpersoneel2 9103 5343 4213 2403 1373 1383 13811Militair personeel8851 8531 9751 7051 7071 7061 70611Overige personele uitgaven1 8701 794– 1 713– 1 714– 1 714– 1 714– 1 71412Materiële uitgaven11 9169 66211 80914 66013 18114 39214 84812 Totaal staf Defensie Interservice Commando17 58116 84315 49217 89116 31117 52217 978          Wachtgelden in inactiviteitswedden        Wachtgelden in inactiviteitswedden4 6354 6814 6614 6564 6544 6534 65311Uitvoeirngskosten439439     12Totaal Wachtgelden in inactiviteitswedden5 0745 1204 6614 6564 6544 6534 653 Totaal apparaatsuitgaven22 65521 96320 15322 54720 96522 17522 631 Totaal uitgaven269 726234 595236 936230 043228 062231 066231 420 Ontvangsten26 87523 91222 50122 28221 39021 35221 35216Meerjarenramingen niet-beleidsartikel
70 Geheime uitgaven bedragen x € 1 000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. Code Geheime uitgaven90891091891891891891812Meerjarenramingen niet-beleidsartikel
80 Nominaal en onvoorzien bedragen x € 1 000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. CodeLoonbijstelling 69 80565 87656 34657 38452 63752 60701Prijsbijstelling 30 9257 3737224 2666 7193 05301Efficiencytaakstelling   – 38 571– 38 571– 38 571– 38 57101Onvoorzien       01Taakstelling Regeerakkoord  – 147 217– 179 985– 212 596– 235 112– 235 11201 Totaal Nominaal en onvoorzien 100 730– 73 968– 162 138– 169 517– 214 327– 218 023 Meerjarenramingen niet-beleidsartikel
90 Algemeen bedragen x € 1 000Omschrijving2001200220032004200520062007Econ. Code Apparaatsuitgaven        Kerndepartement        Ambtelijk burgerpersoneel33 15136 37032 44032 64532 65832 70132 88411Militair personeel13 79413 68612 78912 77012 78012 79712 80311Overige personele uitgaven10 43332 04530 38931 53228 85629 75533 64912Materiële uitgaven68 28729 60227 03530 88733 33933 66034 37612 Totaal Kerndepartement125 665111 703102 653107 834107 633108 913113 712          Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst        Ambtelijk burgerpersoneel16 07519 14219 12819 28118 83918 29918 29911 Militair personeel13 51418 42618 40118 37717 89317 51517 52911Overige personele uitgaven3 6193 3853 3713 3623 3603 3603 36012Materiële uitgaven14 09013 3109 7859 70410 55011 45811 45012Totaal Militaire Inlichtingendienst47 29854 26350 68550 72450 64250 63250 638          Wachtgelden en inactiviteitswedden        Wachtgelden en inactiviteitswedden3 8433 2173 0932 7952 7962 7952 79511Uitvoeringskosten 528     12Totaal wachtgelden en inactiviteitswedden3 8433 7453 0932 7952 7962 7952 795 Totaal apparaatsuitgaven176 806169 711156 431161 353161 071162 340167 145          Programmauitgaven        Investeringen        Investeringen door Kerndepartement 10 72018 39211 12911 5371 5541 55452Investeringen Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst 5 5823 4923 2573 0663 0663 06652Totaal investeringen 16 30221 88414 38614 6034 6204 620 Milieu-uitgaven2 6694 1585 62913 03414 77514 77614 73112         Pensioenen en uitkeringen        Militaire nabestaanden pensioenen30 27230 08730 41530 86631 27631 60531 93311Militaire diensttijdpensioenen312 460322 900319 743323 161325 778326 108327 02911 Militaire invaliditeitspensioenen82 34984 72482 32381 19879 56578 02376 28411 Uitkeringswet gewezen militairen378 962394 190393 334396 411401 161398 215391 78611 Sociale zorg5 9785 9785 9785 9785 9785 9795 97811Overige uitkeringen6 0996 0996 0996 0996 0996 0996 09911Reserve-overdracht8 77811 3457 6247 6247 6247 6247 62411Veteranenbeleid37371955055055055155111Kapitaaldekking prepensioen       11 Nominale bijdrage  14 46414 46414 46414 46414 46411Voorschot premietekort  56 00755 44755 32155 12754 65111Kapitaaldekking militair ouderdomspensioen        Nominale bijdrage35 62241 94946 37547 57249 39651 13953 32762DLening ABP (hoofdsom)     30 13134 85072D Lening ABP (rente)     5901 90626Uitvoeringskosten  16 23815 45114 88015 73415 38511Totaal uitgaven militaire pensioenen en uitkeringen860 893897 991979 150984 821992 0921 021 3891 021 867 waarvan niet-relevant  56 00755 44755 32185 84891 407          Wetenschappelijk onderzoek        Doelfinanciering TNO50 28351 92847 18847 18547 18547 18747 18831NLR V&W4544574654654654654653Onderzoek en technologie13 52112 92913 24912 47912 22112 17112 17131 Totaal wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling64 25865 31460 90260 12959 87159 82359 824 Ziektekostenvoorziening Defensiepersoneel28 26424 55124 85224 83224 83424 83724 83711          Garanties        Eurometaal       63D Nederlandse Bond van Verzekeraars       63D Totaal Garanties                 Subsidies en bijdragen        Stichting Maatschappij en Krijgsmacht24724824824824824724743FStichting Homosexualiteit en krijgsmacht2525252525252543FNederlandse Reservisten Federatie4545454545454543F Stichting Koepelorganisatie militaire tehuizen1 11493693693693693593543FComité international de médicine et de pharmacie
militaires222222243F Koninklijke vereniging ter beoefening van de krijgswetenschap,
ten behoeve van de buitengewone leerstoel militair recht aan de Universiteit
van Amsterdam en het tijdschrift de «Militaire spectator»2978787878792443FStichting Protestant Interkerkelijk Thuisfront2323232323232343FStichting Nationaal Katholiek Thuisfront1111111111111143FDefensie Vrouwennetwerk5415555543FVeteranenplatform14114414414414414414443FBouw Plaspoelpolder (verzakelijking TNO)10 7555 128     43F Stichting Dienstverlening Veteranen5 1905 0195 2355 2445 2455 2455 24543FSubsidies17 58711 7006 7526 7616 7626 7616 706 Stichting bijzondere scholen voor onderwijs op algemene grondslag
(OCW)4 2334 3434 5154 5624 5634 5644 56403Stichting Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen
«Clingendael» (BuiZa)79879879879879879879803 het Internationaal Comité van het Rode Kruis (BuiZa)3232323232323203 Stichting Atlantische Commissie (BuiZa)13513513513513513513503 Collectie Visser 908     03 Adviesraad Internationale vraagstukken747474747474 03 Bijdrage VWS Kenniscentrum 686868   03Bijdragen5 2726 3585 6225 6695 6025 6035 529 Totaal Subsidies en bijdragen22 85918 05812 37412 43012 36412 36412 235          Departementsbrede uitgaven        Voorlichting3 0112 6512 8982 9672 9682 9702 97012Schadevergoedingen4 6955 7955 7955 7955 7955 7955 85063ZOverige uitgaven25 06124 0782 3752 3752 3752 3752 37512Infrastructuur2 1401 488     52Specifiek P-maatregelen  92 09596 75896 86095 47895 47811Totaal overige departementale uitgaven34 90734 012103 163107 895107 998106 618106 673 Totaal programmauitgaven1 013 8501 060 3861 207 9541 217 5271 226 5371 244 4271 244 877 Totaal uitgaven1 190 6561 230 0971 364 3851 378 8801 387 6081 406 7671 411 932 Ontvangsten12 40112 1029 2838 1038 8756 1076 10716BIJLAGE 6 KENGETALLEN EN VOLUMEGEGEVENSKengetallen en volumegegevens beleidsartikel 01 Koninklijke
marine Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n4 3504 3704 3134 2654 2194 2144 214– gemiddeld salarisx € 1,–39 15040 42740 70540 61040 67240 74340 772Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–170 301176 664175 562173 203171 597171 693171 815Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n11 81211 83112 00912 18012 29812 37412 472waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n7 5847 3467 1146 7646 3415 9785 607– gemiddeld salarisx € 1,–45 69248 52148 59048 68849 07649 46248 342– totale uitgavenx € 1000,–346 527356 437345 668329 327311 189295 681271 053– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n4 1234 3234 7095 2095 7456 1796 640– gemiddeld salarisx € 1,–31 23830 38029 98630 04329 89729 83631 053– totale uitgavenx € 1000,–128 795131 333141 203156 493171 761184 357206 194– ANT-/ARUMILaantal
vte'n105162186207212217225– gemiddeld salarisx € 1,–29 33621 96319 33917 37716 96716 57615 987– totale uitgavenx € 1000,–3 0803 5583 5973 5973 5973 5973 597Totaal militair personeelx € 1000,–478 402491 328490 468489 417486 547483 635480 844Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren540,0444,3339,0322,5297,4282,1306,4– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–33 30835 35935 35935 35935 35935 35935 359– totale uitgavenx € 1000,–17 98715 71111 98611 40210 5169 97510 834– kleding en uitrustingaantal vte'n (bp en mp)15 94915 93016 03616 13816 20516 27116 361– gemiddeld per vtex € 1,–81939796969695– totale uitgavenx € 1000,–1 2941 4821 5481 5571 5571 5581 558– voedingaantal
vte'n (bp en mp)15 94915 93016 03616 13816 20516 27116 361– gemiddeld per vtex € 1,–641685682633631633630– totale uitgavenx € 1000,–10 22510 90710 93110 21110 23110 29510 314– overige persoonsgebonden personele uitgaven
voor de Admiraliteitaantal vte'n (bp en mp)1 7351 8661 7371 7361 7341 7341 734– gemiddeld per vtex € 1,–1 9301 5331 6291 6311 6331 6361 636– totale uitgavenx € 1000,–3 3482 8602 8302 8322 8312 8362 836– overige persoonsgebonden personele uitgaven
overige KM-ressortsaantal vte'n (bp en mp)14 21414 06414 29914 40214 47114 53714 627– gemiddeld per vtex € 1,–2 6463 0602 7942 8182 7102 7502 623– totale uitgavenx € 1000,–37 61343 04039 94640 59039 21439 97438 370– overige persoonsgebonden personele uitgaven
voor de gehele KMaantal vte'n (bp en mp)15 94915 93016 03616 13816 20516 27116 361– gemiddeld per vtex € 1,–1 1261 0841 0161 0211 0461 1341 130– totale uitgavenx € 1000,–17 96517 26716 29316 48016 95318 44818 494– vliegopleidingenaantal vliegers in opleiding15151715171517– gemiddeld per vtex € 1,–82 13497 467106 00097 467106 00097 467106 000– totale uitgavenx € 1000,–1 2321 4621 8021 4621 8021 4621 802Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–89 66392 72985 33584 53483 10484 54884 208Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren2,0      – gemiddeld per mensjaarx € 1,–127 966      – totale uitgavenx € 1000,–256      – overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)15 94915 93016 03616 13816 20516 27116 361– gemiddeld per vtex € 1,–6 2665 6155 6345 2385 2255 2055 079– totale uitgavenx € 1000,–99 92989 44090 35084 53784 66584 69683 103– Brandstoffen, oliën en smeermiddelen        – gasolie schepen1 000 m362,058,460,060,060,060,060,0– kerosine patrouillevliegtuigen1 000 m37,07,07,07,07,07,07,0– helikopterbrandstof1 000 m31,61,41,41,41,41,41,4– totale uitgavenx € 1000,–24 29517 37813 05017 51317 51818 44117 518Totaal toegelicht bedragx € 1000,–124 481106 818103 400102 050102 183103 137100 621Andere volumegegevens:        – overige materiële uitgavenx € 1000,–154 784171 744157 809154 538153 035157 621155 336Sub-totaalx € 1000,–154 784171 744157 809154 538153 035157 621155 336Totaal materiële uitgavenx € 1000,–279 264278 562261 209256 588255 217260 757255 957Kengetallen en volumegegevens Beleidsartikel 02 Koninklijke
landmacht Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n8 8328 6818 4988 4578 4608 4618 463– gemiddeld salarisx € 1,–37 29941 44641 38841 50541 51241 51941 484Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–329 426359 791351 715351 007351 188351 288351 077Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n21 32721 46021 97122 33222 92423 74224 531waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n10 25410 17410 0289 7429 6229 6379 728– gemiddeld salarisx € 1,–44 80646 68946 79646 77946 83446 80346 725– totale uitgavenx € 1000,–459 437475 019469 272455 720450 639451 037454 538– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n11 07311 28611 94312 59013 30214 10514 803– gemiddeld salarisx € 1,–25 06227 25227 38327 66727 58527 42427 401– totale uitgavenx € 1000,–277 514307 563327 041348 325366 935386 809405 624Totaal toegelicht bedragx € 1000,–736 951782 581796 313804 045817 574837 846860 162Andere volumegegevens:        – Uitgaven inzake de Nationale reservex € 1000,–8 9536 8758 3958 3958 3958 3958 395Totaal militair personeelx € 1000,–745 904789 457804 708812 440825 969846 241868 557Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren891,9606,6594,0568,4548,2528,4528,4– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–44 99844 99745 97645 93445 93945 90345 884– totale uitgavenx € 1000,–40 13427 29527 31026 10925 18424 25524 245– overige persoonsgebonden personele uitgaven
ressortsaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–2 2022 3052 3622 3502 3422 3272 316– totale uitgavenx € 1000,–66 41969 48071 98372 36773 49574 93276 429– overige persoonsgebonden personele uitgaven
KL-breedaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–7059851 0501 100974926904– totale uitgavenx € 1000,–21 27129 6913200233 86430 57029 82329 811– kleding en uitrusting t.b.v. militair personeelaantal vte'n (mp)21 32721 46021 97122 33222 92423 74224 531– gemiddeld per vtex € 1,–1 4231 9951 5121 8731 6281 7001 645– totale uitgavenx € 1000,–30 35242 80233 22641 82837 31240 37140 355– voedingaantal
vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–1 0581 0231 0231 0451 0261 0321 007– totale uitgavenx € 1000,–31 91930 83331 18432 18132 20833 22933 216– onderwijs en opleiding t.b.v. BBT-personeelaantal vte'n11 07311 28611 94312 59013 30214 10514 803– gemiddeld per vtex € 1,–728706616585540478455– totale uitgavenx € 1000,–8 0627 9737 3527 3667 1796 7436 740Totaal toegelicht bedragx € 1000,–198 157208 074203 057213 716205 948209 354210 796Andere volumegegevens:        Overige personele uitgavenx € 1000,–– 16 528– 12 088– 52 504– 66 080– 65 740– 64 650– 64 813Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–181 629195 986150 553147 635140 208144 704145 984Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren75,4      – gemiddeld per mensjaarx € 1,–79 947      – totale uitgavenx € 1000,–6 028      – overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–527606639640634627622– totale uitgavenx € 1000,–15 88118 27419 45719 69819 88220 18320 510– huisvesting KL-breedaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–1 8411 9251 7931 7341 6711 6181 579– totale uitgavenx € 1000,–55 51058 01154 62353 39152 42852 11952 098– inventarisgoederen en klein materieel KL-breedaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–722958793791776728711– totale uitgavenx € 1000,–21 76528 89024 17524 34124 35823 45523 445– data- en telecommuniciatieaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–2 6341 5502 3312 2072 1031 9051 858– totale uitgavenx € 1000,–79 43646 72571 01767 95065 99561 33961 314– onderhoud van gebouwen en terreinenaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–1 0241 1601 0431 015965956933– totale uitgavenx € 1000,–30 88234 97531 78131 23630 27530 79130 779– groot onderhoud gebouwen en terreinenaantal vte'n (bp en mp)30 15930 14130 46930 78931 38432 20332 994– gemiddeld per vtex € 1,–963890981973935911889– totale uitgavenx € 1000,–29 05426 82529 89329 95329 35329 34629 334Totaal toegelicht bedragx € 1000,–238 556213 700230 946226 569222 292217 234217 481Andere volumegegevens:        – brandstoffen, olie, smeermiddelen en bedrijfsstoffenx € 1000,–22 96422 29320 63021 40321 41823 45523 445– overige materiële uitgavenx € 1000,–257 131286 757245 883259 464256 215250 654235 297Sub-totaalx € 1000,–280 095309 050266 513280 866277 633274 108258 743Totaal materiële uitgavenx € 1000,–518 651522 750497 459507 435499 925491 342476 224Kengetallen en volumegegevens beleidsartikel 03 Koninklijke
luchtmacht Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n1 7861 8041 7081 7091 7091 7081 708– gemiddeld salarisx € 1,–35 84237 75138 15938 16837 48737 47136 138Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–64 01468 10265 17565 22864 06564 00061 723Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n10 88811 16011 09011 10011 22011 51911 870waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n7 1606 9286 7406 5566 4206 3406 281– gemiddeld salarisx € 1,–43 84346 04545 90945 98346 04645 73144 382– totale uitgavenx € 1000,–313 916319 000309 427301 466295 618289 938278 765– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n3 7284 2324 3504 5444 8005 1795 365– gemiddeld salarisx € 1,–29 60829 27428 54728 22528 35428 18728 089– totale uitgavenx € 1000,–110 378123 889124 179128 256136 099145 980150 698Totaal militair personeelx € 1000,–424 294442 889433 606429 723431 718435 918429 462Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren233,0307,0258,0230,0170,0142,0144,0– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–79 63588 82488 60588 33987 17587 73386 340– totale uitgavenx € 1000,–18 55527 26922 86020 31814 82012 45812 433– overige persoonsgebonden personele uitgavenaantal vte'n (bp en mp)12 67412 96412 79812 80912 92913 22713 578– gemiddeld per vtex € 1,–4 0603 6063 4653 8283 9443 8783 766– totale uitgavenx € 1000,–51 45146 75444 34049 03150 99851 29951 139– kleding en uitrusting t.b.v. militair personeelaantal vte'n (mp)10 88811 16011 09011 10011 22011 51911 870– gemiddeld per vtex € 1,–713795768683563548532– totale uitgavenx € 1000,–7 7678 8748 5187 5796 3136 3136 313– kleding en uitrusting t.b.v. vliegersaantal vte'n (mp)564563570573573573573– gemiddeld per vtex € 1,–6 8815 0804 2113 4903 4903 4903 490– totale uitgavenx € 1000,–3 8812 8602 4002 0002 0002 0002 000– voeding t.b.v. militair personeelaantal vte'n (mp)10 88811 16011 09011 10011 22011 51911 870– gemiddeld per vtex € 1,–778751765765756737715– totale uitgavenx € 1000,–8 4718 3838 4878 4878 4878 4878 487– vliegopleidingen (initieel)aantal vliegers in opleiding96969494949494– gemiddeld per vlieger in opleidingx € 1,–126 302237 229314 574444 968381 926386 298329 298– totale uitgavenx € 1000,–12 12522 77429 57041 82735 90136 31230 954Totaal toegelicht bedragx € 1000,–102 250116 914116 175129 242118 519116 869111 326Andere volumegegevens:        Overige personele uitgavenx € 1000,–20 9564 0576 9055 6382 6846 9055 638Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–123 206120 971123 080134 880121 203123 774116 964Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren32,0      – gemiddeld per mensjaarx € 1,–270 906      – totale uitgavenx € 1000,–8 669      – overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)12 67412 96412 79812 80912 92913 22713 578– gemiddeld per vtex € 1,–7 4126 0524 5263 9925 1625 0724 879– totale uitgavenx € 1000,–93 93678 45357 92551 12966 74367 08766 245– vliegtuigbrandstoffenaantal m3171 73534 50644 98444 97244 97245 27845 736– gemiddeld per vtex € 1,–253679698698698697696– totale uitgavenx € 1000,–43 44923 41431 39531 38831 38831 57431 853Totaal toegelicht bedragx € 1000,–146 054101 86789 32082 51798 13198 66198 098Andere volumegegevens:        – overige materiële uitgavenx € 1000,–231 694259 036280 818289 670302 144284 144287 370Totaal materiële uitgavenx € 1000,–377 748360 903370 138372 187400 275382 805385 468Kengetallen en volumegegevens beleidsartikel 04 Koninklijke
marechaussee Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n309374463488533576596– gemiddeld salarisx € 1,–38 33740 86941 22741 06440 86540 78540 668Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–11 84615 28519 08820 03921 78123 49224 238Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n5 2125 6685 8755 9655 9956 0066 012waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n3 1173 2773 2092 1803 0772 9662 852– gemiddeld salarisx € 1,–40 04841 30141 86642 03742 07042 11242 132– totale uitgavenx € 1000,–124 829135 345134 348133 678129 450124 905120 161– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n2 0952 3912 6662 7852 9183 0403 160– gemiddeld salarisx € 1,–26 01025 45626 29926 29526 25526 22526 184– totale uitgavenx € 1000,–54 49160 86570 11273 23276 61379 72382 740Totaal militair personeelx € 1000,–179 320196 210204 460206 910206 063204 628202 901Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren56215185141135130143– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–64 07163 60063 59563 48263 67463 70863 497– totale uitgavenx € 1000,–3 58813 67411 7658 9518 5968 2829 080– overige persoonsgebonden personele uitgavenaantal vte'n (bp en mp)5 5216 0306 3226 4376 5126 5666 592– gemiddeld per vtex € 1,–4 2753 7563 5063 6843 6333 7633 763– totale uitgavenx € 1000,–23 60522 64922 16323 71723 65624 70824 804Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–27 19336 32333 92832 66832 25232 99033 884Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren10158     – gemiddeld per mensjaarx € 1,–63 31763 759     – totale uitgavenx € 1000,–6 3953 698     – overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)5 5216 0306 3226 4376 5126 5666 592– gemiddeld per vtex € 1,–5 2435 0444 6334 7444 4274 3714 636– totale uitgavenx € 1000,–28 94530 41829 29230 53428 82628 70030 561– brandstoffen, oliën en smeermiddelenaantal m32 6682 2222 1532 1532 1532 1532 153– gemiddeld per m3x € 1,–774994994994994994994– totale uitgavenx € 1000,–2 0642 2092 1402 1402 1402 1402 140Totaal toegelicht bedragx € 1000,–37 40436 32531 43232 67430 96630 84032 701Andere volumegegevens:        – overige materiële uitgavenx € 1000,–9 09812 56815 12817 06220 14421 05618 868Sub-totaalx € 1000,–9 09812 56815 12817 06220 14421 05618 868Totaal materiële uitgavenx € 1000,–46 50248 89346 56049 73651 11051 89651 569Kengetallen en volumegegevens Beleidsartikel 10 Civiele
taken Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 – actief personeelaantal vte'n160159159159159159159– gemiddeld salarisx € 1,–41 61839 85140 44940 46140 45840 47440 471– totale uitgavenx € 1000,–6 6596 3366 4316 4336 4336 4356 435Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–6 6596 3366 4316 4336 4336 4356 435Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n140148147147148149149waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n123130128126124123123– gemiddeld salarisx € 1,–82 91661 54960 93961 13960 75360 84660 830– totale uitgavenx € 1000,–10 1998 0017 8007 7047 5337 4847 482– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n17181921242626– gemiddeld salarisx € 1,–23 89724 59228 47332 22233 60134 27634 240– totale uitgavenx € 1000,–406443541677806891890Totaal toegelicht bedragx € 1000,–10 6058 4448 3418 3808 3408 3758 372Totaal militair personeelx € 1000,–20 80416 44616 14116 08415 87315 85915 854Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 60 Ondersteuning
krijgsmacht Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n1 2821 1921 1781 1601 1601 1561 156– gemiddeld salarisx € 1,–38 72041 56140 92040 81440 47640 49740 497Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–49 64349 55348 21647 34446 95246 81446 815Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n1 3341 2491 2851 2761 2731 2731 273waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n958954969959956956956– gemiddeld salarisx € 1,–46 72550 23148 48748 70549 52249 53749 553– totale uitgavenx € 1000,–44 76347 92046 98446 70847 34347 35747 373– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n376295316317317317317– gemiddeld salarisx € 1,–31 68929 73228 75328 74428 74428 74428 744– totale uitgavenx € 1000,–11 9158 7719 0869 1129 1129 1129 112Totaal militair personeelx € 1000,–56 67856 69156 07055 82056 45556 46956 485Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren81117150149150150150– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–54 21071 46872 06757 49057 55557 52357 523– totale uitgavenx € 1000,–4 3918 37610 7748 5898 6398 6408 640– overige persoonsgebonden personele uitgaven
ressortsaantal vte'n (bp en mp)2 6162 4412 4632 4362 4332 4292 429– gemiddeld per vtex € 1,–3 7084 4993 3113 9013 9533 9593 959– totale uitgavenx € 1000,–9 70010 9838 1559 5029 6179 6179 617Totaal toegelicht bedragx € 1000,–14 09119 35918 92918 09118 25618 25718 257Andere volumegegevens:        – overige personele uitgavenx € 1000,–1 012      Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–15 10319 35918 92918 09118 25618 25718 257Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren15,0      – gemiddeld per mensjaarx € 1,–75 533      – totale uitgavenx € 1000,–1 133      – onderhoud voertuigenaantal kentekens618612604589583553553– gemiddeld per kentekenx € 1,–3 4613 9223 7253 8203 8594 0694 069– totale uitgavenx € 1000,–2 1392 4002 2502 2502 2502 2502 250– onderhoud spoorwagonsaantal wagons403403403403403403403– gemiddeld per wagonx € 1,–2 6432 0352 0352 0352 0352 0352 035– totale uitgavenx € 1000,–1 065820820820820820820– brandstoffen, oliën en smeermiddelen
(diesel)aantal x m317 64917 25717 25717 25717 25717 25717 257 – gemiddeld per m3x € 1,–126135135135135135135– totale uitgavenx € 1000,–2 2182 3352 3352 3352 3352 3352 335– overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)2 6162 4412 4632 4362 4332 4292 429– gemiddeld per vtex € 1,–3 6813 5523 5633 4993 5033 5093 509– totale uitgavenx € 1000,–9 6308 6728 7778 5248 5248 5248 524Totaal toegelicht bedragx € 1000,–16 18514 22714 18213 92913 92913 92913 929Andere volumegegevens:        – inhuur vervoerscapaciteitx € 1000,–25 91926 31127 29427 18827 16727 27727 277– budget wervingx € 1000,–42 9734 8935 0025 0025 0025 0025 002– budget selectiex € 1000,–1 299327327327327327327– overige onderwijsgerelateerde uitgavenx € 1000,–1 8702 0402 0652 0652 0652 0652 065– uitgaven geneeskundige zorgx € 1000,–8 0768 1738 1738 1737 8008 1737 800– automatiseringx € 1000,–10 8568 7468 8388 8389 0048 8918 891– uitgaven Euroconversiex € 1000,–3745     – overige materiële uitgavenx € 1000,–19 52719 29419 73822 02420 52822 92423 713Sub-totaalx € 1000,–110 55769 82971 43773 61771 89374 65975 075Totaal materiële uitgavenx € 1000,–126 74284 05685 61987 54685 82288 58889 004Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 90 Algemeen
(onderdeel Kerndepartement) Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n609626617613613613613– gemiddeld salarisx € 1,–52 15855 28049 58250 24050 26150 33150 630– totale uitgavenx € 1000,–31 76434 60530 59230 79730 81030 58331 036– TRIPaantal vte'n36505050505050– gemiddeld salarisx € 1,–38 52835 30036 96036 96036 96036 96036 960– totale uitgavenx € 1000,–1 3871 7651 8481 8481 8481 8481 848Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–33 15136 37032 44032 64532 65832 70132 884Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n237237237235235235235waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n206217217215215215215– gemiddeld salarisx € 1,–61 25759 93555 80256 23356 27956 35856 386– totale uitgavenx € 1000,–12 61913 00612 10912 09012 10012 11712 123– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n31202020202020– gemiddeld salarisx € 1,–37 90334 00034 00034 00034 00034 00034 000– totale uitgavenx € 1000,–1 175680680680680680680Totaal militair personeelx € 1000,–13 79413 68612 78912 77012 78012 79712 803Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007 – inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren14,0114,0114,0114,0114,0114,0114,0– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–83 286204 921182 018196 728170 623180 702214 465– totale uitgavenx € 1000,–1 16623 36120 75022 42719 45120 60024 449– overige persoonsgebonden personele uitgavenaantal vte'n (bp en mp)846863854848848848848– gemiddeld per vtex € 1,–5 1244 6634 8955 0855 2744 9804 980– totale uitgavenx € 1000,–4 3354 0244 1804 3124 4724 2234 223Andere volumegegevens:        Georganiseerd overlegx € 1000,–2 1971 0901 3011 4341 5911 5911 591Raden en commissiesx € 1000,–691869869869869869914Employee benefitsx € 1000,–353112898113112112112TRIPx € 1000,–1751 5171 4341 4341 4341 4341 434Representatie bijzondere projectenx € 1000,–149      Overige personele zakenx € 1000,–1 3671 072957943927926926Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–10 43332 04530 38931 53228 85629 75533 649Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren102,0      – gemiddeld per mensjaarx € 1,–225 147      – totale uitgavenx € 1000,–22 965      – overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)846863854848848848848– gemiddeld per vtex € 1,–21 27514 98014 71913 47513 45013 44913 449– totale uitgavenx € 1000,–17 99912 92812 57011 42711 40611 40511 405Totaal toegelicht bedragx € 1000,–40 96412 92812 57011 42711 40611 40511 405Andere volumegegevens:        – kleine bedrijfsmatige investeringenx € 1000,–1 8809941 7434 8406 6306 1946 828– informatiesystemenx € 1000,–22 54012 26610 09212 27313 23913 99714 079– voertuigenx € 1000,–688525513530405405405– TRIPx € 1000,– 136136136136136136– kennis en kundex € 1000,–7221 2011 016716558559559– overige materiële uitgavenx € 1000,–1 4931 552965965965964964Sub-totaalx € 1000,–27 32316 67414 46519 46021 93322 25522 971Totaal materiële uitgavenx € 1000,–68 28729 60227 03530 88733 33933 66034 376Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 90 Algemeen
(onderdeel MIVD) Ambtelijk burgerpersoneelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n364396396396386373373– gemiddeld salarisx € 1,–44 16248 33848 30348 68948 80649 05949 059Totaal ambtelijk burgerpersoneelx € 1000,–16 07519 14219 12819 28118 83918 29918 299Militair personeelEenheid2001200220032004200520062007 Totaal personeelsaantalaantal vte'n277369373367357349349waarvan:        – beroeps onbepaalde tijdaantal vte'n271363367361351343343– gemiddeld salarisx € 1,–48 97050 06949 45550 21150 26250 32950 370– totale uitgavenx € 1000,–13 27118 17518 15018 12617 64217 26317 277– beroeps bepaalde tijdaantal vte'n6666666 – gemiddeld salarisx € 1,–40 50041 83341 83341 83341 8334200042000– totale uitgavenx € 1000,–243251251251251252252Totaal militair personeelx € 1000,–13 51418 42618 40118 37717 89317 51517 529Overige personele uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– inhuur tijdelijk personeelaantal mensjaren45,026,026,026,026,026,026,0– gemiddelde uitgaven per mensjaarx € 1,–27 95617 80817 53817 00016 96216 96216 962– totale uitgavenx € 1000,–1 258463456442441441441– overige persoonsgebonden personele uitgavenaantal vte'n (bp en mp)641765769763743722722– gemiddeld per vtex € 1,–3 3093 5323 5053 5473 6423 7483 748– totale uitgavenx € 1000,–2 1212 7022 6952 7062 7062 7062 706Andere volumegegevens:        Employee benefitsx € 1000,–132      Overige uitgavenx € 1000,–108220220214213213213Totaal overige personele uitgavenx € 1000,–3 6193 3853 3713 3623 3603 3603 360Materiële uitgavenEenheid2001200220032004200520062007– uitbesteding O-, I- en A-deskundigheidaantal mensjaren10,0      – gemiddeld per mensjaarx € 1,–226 200      – totale uitgavenx € 1000,–2 262      – overige persoonsgebonden materiële uitgavenaantal vte'n (bp en mp)641765769763743722722– gemiddeld per vtex € 1,–6 3323 8581 4542 6242 9733 0872 522– totale uitgavenx € 1000,–4 0592 9511 11820022 2092 2291 821Totaal toegelicht bedragx € 1000,–6 3212 9511 11820022 2092 2291 821Andere volumegegevens:        – kleine bedrijfsmatige investeringenx € 1000,–7 76910 3598 6677 7028 3419 2299 629– overige materiële uitgavenx € 1000,–       Sub-totaalx € 1000,–7 76910 3598 6677 7028 3419 2299 629Totaal materiële uitgavenx € 1000,–14 09013 3109 7859 70410 55011 45811 450Kengetallen en volumegegevens niet-beleidsartikel 90 Algemeen
(onderdeel Pensioenen, Uitkeringen en Wachtgelden) Militaire en NabestaandenpensioenenEenheid2001200220032004200520062007– aantallen in uitkeringsjarenaantal4 3184 5134 5384 5674 5994  6334 665 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–7 0116 6676 7026 7586 8016 8226 845– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–30 27230 08730 41530 86631 27631 60531 933Militaire diensttijdpensioenenEenheid2001200220032004200520062007– aantallen in uitkeringsjarenaantal25 86224 78225 19626 19527 15227 83228 526 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–12 08213 03012 69012 33711 99811 71711 464– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–312 460322 900319 743323 161325 778326 108327 029Kapitaaldekking nominale bijdragex € 1000,–35 62241 94946 37547 57249 39651 13953 327Totaal militaire diensttijdpensioenenx € 1000,–348 082364 849366 118370 733375 174377 247380 356Militaire InvaliditeitspensioenenEenheid2001200220032004200520062007Invaliditeitspensioenen ex-dienstplichtigen
< 65 jaar        – aantallen in uitkeringsjarenaantal6 7436 5966 4426 2586 0395 7905 519 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–4 9305 2225 1665 1955 2175 2255 240– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–33 24134 44233 28232 50831 50530 25428 917Invaliditeitspensioenen beroeps < 65 jaar        – aantallen in uitkeringsjarenaantal9219399609821 0021 0221 046– bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–5 4975 8625 7555 7735 7745 7685 761– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–5 0635 5045 5255 6695 7865 8956 026Invaliditeitspensioenen ex-dienstplichtigen >= 65
jaar        – aantallen in uitkeringsjarenaantal4 4664 9804 8954 8364 8074 8034 814 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–4 8684 6044 4664 4874 4994 4954 495– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–21 74122 93021 86121 69821 62521 59021 639Invaliditeitspensioenen beroeps >= 65 jaar        – aantallen in uitkeringsjarenaantal1 793373369363361358351– bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–6 4149 8509 8029 8629 8869 8729 889– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–11 5013 6743 6173 5803 5693 5343 471Arbeidsongeschiktheidspensioenen 65+        – aantallen in uitkeringsjarenaantal 1 7381 7481 6991 6381 5891 500 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,– 5 4535 4165 4445 4685 4715 490– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,– 9 4789 4679 2498 9578 6938 235Arbeidsongeschiktheidspensioenen < 15%        – aantallen in uitkeringsjarenaantal2 5632 6622 7082 7432 7772 8162 847 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–806844842845847846845– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–2 0652 2462 2812 3182 3512 3812 405Bovenwettelijke Arbeidsongeschiktheid        – aantallen in uitkeringsjarenaantal1 3971 3771 3941 4011 4241 4241 424 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–3 8963 6273 5633 5443 4223 5173 517– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–5 4434 9954 9674 9654 8735 0085 008Suppletieregeling        – aantallen in uitkeringsjarenaantal535404365331240173148– bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–6 1593 6013 6253 6593 7463 8613 939– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–3 2951 4551 3231 211899668583Totaal militaire invaliditeitspensioenen 82 34984 72482 32381 19879 56578 02376 284Uitkeringswet gewezen militairenEenheid2001200220032004200520062007– aantallen in uitkeringsjarenaantal10 60410 77510 85611 00211 19011 22111 110 – bedrag per uitkeringsjaarx € 1,–35 73836 58436 23236 03135 85035 48835 264– toegelicht begrotingsbedragx € 1000,–378 962394 190393 334396 411401 161398 215391 786Overige artikelonderdelen        Sociale Zorgx € 1000,–5 9785 9785 9785 9785 9785 9795 978Overige uitkeringenx € 1000,–6 0996 0996 0996 0996 0996 0996 099Reserve-overdrachtx € 1000,–8 77811 3457 6247 6247 6247 6247 624Veteranenbeleidx € 1000,–373719550550550551551Sub-totaal 21 22824 14120 25120 25120 25120 25320 252BIJLAGE 7 CONVERSIELIJSTArtikelnummerBedragen x € 1 000BeleidsartikelenOudNieuwOmschrijvingUitgavenOntvangsten01 Koninklijke
marine1 424 257115 92007 Wachtgelden
en inactiviteitswedden12 186  01Koninklijke
marine1 436 443115 920      02 Koninklijke
landmacht2 193 64459 493 07 Wachtgelden
en inactivitieitswedden35 521  02Koninklijke
landmacht2 229 16559 493      03 Koninklijke
luchtmacht1 417 26839 097 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden7 176  03Koninklijke
luchtmacht1 424 44439 097      04 Koninklijke
marechaussee340 1005 200 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden753  04Koninklijke
marechaussee340 8535 200     09 Vredesoperaties178 4011 407 09Uitvoeren
Vredesoperaties178 4011 407     10 Civiele
taken33 0265 292 10Civiele
taken33 0265 292     11 Internationale
samenwerking141 08514 430  11Internationale
samenwerking141 08514 430 Totaal beleidsartikelen5 783 417240 839          Niet-beleidsartikelen 05 Defensie
Interservice Commando232 27522 501 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden4 661  60Ondersteuning
krijgsmacht236 93622 501      70 Geheime
uitgaven918  70Geheime
uitgaven918      80 Nominaal
en onvoorzien– 73 968  80Nominaal
en onvoorzien– 73 968      06 Militiaire
inlichtingendienst54 177 07 Pensioenen
en wachtgelden1 042 5401 559 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden KM– 12 186 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden KL– 35 521 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden Klu– 7 176 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden KMAR– 753 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden DICO– 4 661 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden Algemeen– 3 093 08 Ziektekostenvoorziening
Defensiepersoneel24 852 12 Wetenschappelijk
onderzoek en ontwikkeling60 90231890 Algemeen242 2117 406 07 Wachtgelden
en inactiviteitswedden Algemeen3 093  90Algemeen1 364 3859 283Totaal niet-beleidsartikelen1 528 27131 784Totaal-generaal7 311 688272 623BIJLAGE 8 TREFWOORDENREGISTERAmbitieniveau 9, 32, 36, 39Bedrijfsvoering 1, 3, 4, 6, 10, 33, 62, 63, 86, 101, 110, 152, 153, 159,
163, 165, 174, 240Beleidsintensivering 9, 11, 15, 20, 24, 35Combined 10, 22, 36, 41, 112, 240Crisisbeheersingsoperatie 11, 13, 19, 21, 32, 67, 69, 88, 112, 126Duurzame energie 24Efficiency 9, 10, 26, 29, 30, 33, 36, 37, 144, 147, 159, 166, 191, 213Flexibiliteit 7, 16, 39, 57, 80, 81, 98, 109, 110, 171, 172Inzetbaarheid 16, 23, 59, 60, 83, 84, 86, 87, 88, 128, 136, 137, 140,
141Joint 10, 16, 18, 22, 23, 25, 36, 39, 41, 45, 61, 62, 70, 77, 84, 93,
112, 114, 198, 242, 244Ontbureaucratisering 9, 26, 32, 37Ontstaffing 9, 26, 32, 37Operationele capaciteit 10, 11, 32, 94Paars 10, 36Prijsbijstelling 8, 9, 10, 29, 30, 31, 32, 38, 144, 145, 174, 175, 177,
178, 180, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 213Speerpunt 4, 7, 13, 14, 15, 16, 19, 22, 25, 26, 33, 40, 128, 154Strategisch Akkoord 9, 10, 11, 14, 15, 16, 25, 26, 29, 30, 31, 32, 33,
34, 35, 36, 37, 38, 145, 187Strategisch akkoord 187Strategisch Akkoord 188, 192Taak 31Taakspecialisatie 21Taakstelling 7, 9, 10, 15, 26, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 36, 37, 38, 144,
145, 153, 174, 179, 191, 192, 213Terrorismebestrijding 11, 13, 16, 17, 24, 29, 30, 33, 36, 47, 101, 148,
195Terrorisme 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 19, 20, 29, 30, 32, 33, 34, 36,
39, 113, 147, 194, 195, 196Veiligheidsbeleid 14, 24, 35, 39, 40, 112, 126, 129Veranderingsproces 10, 15, 16, 25, 34, 194Voortzettingsvermogen 23, 51, 54, 61, 84, 92Vredesmissie 13, 16, 81, 119Vredesoperatie 1, 4, 9, 11, 13, 14, 29, 30, 32, 39, 40, 45, 46, 47, 54,
61, 64, 73, 86, 100, 102, 112, 116, 117, 118, 119, 185, 186, 195, 196, 207,
237BIJLAGE 9 LIJST VAN AFKORTINGENA&O=Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds
voor de overheidAAR=Air to Air Refuelling ABNL=Admiraal BeneluxABP=Algemeen Burgerlijk PensioenfondsAC=Aanmeld Centra ACCS=Air Command and Control System ADL=Advanced Distributed LearningAGARD=Advisory Group for Aerospace
Research and DevelopmentAGS=Alliance Ground SurveillanceAMA=Alleenstaande Minderjarige AsielzoekerAMAR=Algemeen Militair Ambtenaren
ReglementAMG=Arbo Managementgroep AOCS=Air Operations Control Station ARA=Algemene RijksarchivarisARBO=Arbeidsomstandigheden ATBM=Anti-Tactical Ballistic Missile ATS=Amfibisch TransportschipAVI=Afdeling VerbindingsinlichtingenAWACS=Airborne Warning and Control
System   BARD=Burger Ambtenaren Reglement
DefensieBBD=Beleid Bedrijfsvoering DefensieBBEK=Bijzondere Bijstands Eenheid
KrijgsmachtBBKMAR=Beleid Bedrijfsvoering Koninklijke
Marechaussee BBT=Beroepspersoneel Bepaalde TijdBDL=Bevelhebber der LuchtstrijdkrachtenBDM=Bevelhebber der Marechaussee BDOS=Boven de Organieke Sterkte BDR=Battle Damage RepairBDZ=Bevelhebber der ZeestrijdkrachtenBHMAC=Bosnia-Herzegowina Mine Action
CentreBIMS=Bureau Internationale Militaire
SportBKAC=Bosnia Kosovo Air ComponentBLS=Bevelhebber der LandstrijdkrachtenBMS=Battlefield Management SystemBOT=Beroepspersoneel Onbepaalde
TijdBSB=Brigade Speciale BeveiligingsopdrachtenBVD=Binnenlandse Veiligheids DienstBV-LOM=Buitengewoon Verlof Leeftijdontslag
MilitairenBZK=Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties   C2=Command and Control CALS=Continuous Acquisition and
Life-cycle Support CAMS=Centrum voor Automatisering
van Mission Critical SystemsCCC=Capabilities Commitment ConferenceCDC=Centrale Defensie Catalogus CDS=Chef Defensiestaf CDV=Competitieve Dienst VerleningCEPS=Central European Pipeline SystemCIMIC=Civil-Military CooperationCJTF=Combined Joint Task Force CKMARNS=Commandant van het Korps
MariniersCMAC=Cambodian Mine Action CentreCNAD=Conference of National Armament
DirectorsCO=Centrale Organisatie COA=Centrale Opvang Asielzoekers CODEMA=Commissie Ontwikkeling Defensiematerieel COKL=Commando Opleidingen Koninklijke
Landmacht CONTCO=Contingentscommando CRC=Crowd and Riot Control CSAR=Combat Search and Rescue CSE (CFE)=Conventionele Strijdkrachten
in EuropaCTBT=Comprehensive Test Ban TreatyCUP=Capability Upkeep ProgrammeCZMCARIB=Commandant der Zeemacht
in het Caribisch GebiedCZMNED=Commandant der Zeemacht in
Nederland   DAB=Directie Algemeen BeleidDADTF=Deployable Air Defence Task
ForceDARIC=Dienst Archieven Registratie-
en InformatiecentrumDATF=Deployable Air Task Force DC=Directie Control DCBC=Defensie CrisisbeheersingscentrumDCI=Defense Capabilities Initiative DDG=Duik- en Demonteer Groep Koninklijke
Marine DEEC=Digital Electronic Engine Control DEFAC=Defensie AccountantsdienstDEMCIS=Defensie Materieel Codificatie
Informatie SysteemDGP=Senior Defence Group on ProliferationDGV=Diensten voor Geestelijke VerzorgingDGW&T=Dienst Gebouwen, Werken
en TerreinenDICO=Defensie Interservice CommandoDJZ=Directie Juridische Zaken DM=Directie Materieel DMB=Defensie Milieu BeleidsplanDMC=Defensie Materieel CodificatiecentrumDMP=Defensiematerieelkeuze Proces DP=Directie Personeel DPO=Defensie Pijpleiding OrganisatieDTO=Defensie Telematica Organisatie DV=Directie Voorlichting DVVO=Defensie Verkeers- en VervoersorganisatieDWS=Defensie Werving en Selectie   EAD=Extended Air Defence EADTF=Extended Air Defence Task
Force EAG=European Air Group EAPR (EAPC)=Euro-Atlantische PartnerschapsraadEATCC=European Air Transport Coordination
CellECMM=European Community Monitor
MissionEHF=Extreme High Freguency EMD=Engineering and Manufacturing
Development EOCKL=Explosieven Opruimingscommando
Koninklijke Landmacht EOD=Explosieven OpruimingsdienstEOV=Elektronische OorlogsvoeringETN=Elektronisch Transport Netwerk EU=Europese Unie EUCLID=European Cooperation on the
Long Term in Defence EUMM=European Union Monitoring MissionEVDB=Europees Veiligheids- en DefensiebeleidEZB=Enkelzijband    FEDMAC=Federation Mine Action Center FEL=Fysisch en Elektronisch LaboratoriumFEZ=Financieel Economische Zaken FLIR=Forward Looking Infra Red FLR=Forces of Lower ReadinessFMS=Foreign Military Sales GGWDP=Groep Geleide Wapens De Peel GGWKLu=Groep Geleide Wapens Koninklijke
Luchtmacht GLVD=Grondgebonden LuchtverdedigingGOC=Grensoverschrijdende criminaliteitGOEM=Groep Operationele Eenheden
MariniersGPS=Global Positioning System GTK=Gepantzertes Transport Kraftfahrzeug GWI=Gevechtswaarde InstandhoudingGWT=Gewonden Transport    HGIS=Homogene Groep Internationale
Samenwerking HGL=Headline GoalHOM=Humanitair Ontmijnen HOV=Hydrografische Opnemingsvaartuigen HRF=High Readiness Forces   IBA=Integrale BedrijfsadministratieIBO=Interdepartementaal BeleidsonderzoekICT=Informatie- en CommunicatietechnologieICTY=International Criminal Tribunal
for the former Yugoslavia IDL=Instituut DefensieleergangenIDPP=Integraal Defensie Planning
ProcesIDS=Indringer Detectie SysteemIGK=Inspecteur-Generaal der KrijgsmachtILC=Incidentele Looncomponent ILS=Instrument Landing Systems IMS=Internationale Militaire SamenwerkingISOOC=International Staff Officers
Orientation CourseIT=Informatietechnologie IVIS=Integraal Vastgoed Informatie
Systeem    JADC=Joint Air Defence Centre JIATF-East=Joint Inter Agency Task
Force East JOP=Jaarlijks Oefen ProgrammaJSF=Joint Strike Fighter   KCT=Korps Commando Troepen KFOR=Kosovo Force KIM=Koninklijk Instituut voor de
Marine KL=Koninklijke Landmacht KLPD=Korps Landelijke Politiediensten KLS=Korps Luchtmacht StafKLU=Koninklijke Luchtmacht KLUIM=Koninklijke Luchtmacht Implementatie
Middenlaag KM=Koninklijke MarineKMA=Koninklijke Militaire AcademieKMAR=Koninklijke Marechaussee KMSL=Koninklijke Militaire School
Luchtmacht KNLW=Koninklijk Nederlands Leger-
en Wapenmuseum «Generaal Hoefer» KSG=Koninklijke Schelde Groep KTO's=ICT-afdeling van de Koninklijke
Landmacht KTOMM=Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen
en Museum KWNA&A=Kustwacht Nederlandse
Antillen en ArubaKWNED=Kustwacht Nederland    LAN=Local Area Network LCF=Luchtverdedigings- en CommandofregatLCKLu=Logistiek Centrum Koninklijke
LuchtmachtLISV=Landelijk Instituut voor Sociale
VerzekeringenLO/S=Lichamelijke Oefening- en SportorganisatieLPD=Landing Platform Dock LTBF=Long Term Build-up Forces LTD=Leergang Topmanagement DefensieLUH=Light Utility Helicopter LUMOB=Luchtmobiele Brigade LVB=Licht Verkennings- en BewakingsvoertuigLVS=Luchtverkenningssysteem    MAP=Membership Action Plan MAPE=Multinational Advisory Police
ElementMARIN=Maritiem Research Instituut
NederlandMARNSBAT=Mariniersbataljon MASS=Militairy Approach and Surveillance
System MAWS=Missile Approach Warning System MB=Marinebedrijf MCMFORMED=Mine Counter Measure Force
Meditteranean MCMFORNORTH=Mine Counter Measure
Force North MD=Missile DefenceMDD=Maatschappelijke Dienst Defensie MDF=Main Defence Force ME=Mobiele EenheidMEDEVAC=Medische Evacuatie MFSC=Multi Functionele Smart Card MGFB=Militair Geneeskundig Facilitair
Bedrijf MGLC=Militair Geneeskundig Logistiek
Centrum MHKC=Marine Hoofdkwartier/Kustwacht
CentrumMID=Militaire InlichtingendienstMIF=Multinational Interception ForceMILATCC=Military Air Traffic Control
CentreMILSATCOM=Militaire Satelliet CommunicatieMINURSO=Mission Nations Unies pour
l' organisation d' un Référendum au Sahara Occidental MIVD=Militaire Inlichtingen- en
VeiligheidsdienstMJO=Meerjaarlijks Onderhoud MLRS=Multiple Launched Rocket System MLU=Midlife UpdateMLUZ=Midlife Update Zodiac MND=Multinationale Divisie MOA=Memorandum of Agreement MOB=Main Operating Base MOE=Midden- en Oost-Europese landenMOGOS=Mobiel Geneeskundig Operatiekamer
SysteemMOU=Memorandum of Understanding MPO=Materieel Projecten Overzicht MRAT=Medium and Short Range Anti-TankMRC=Militair Revalidatie Centrum MRLS=Multi Rocket Launge System MSKBV=Marinierskazerne BuitenveldMTBS=Maximaal Toegestane BegrotingssterkteMTV=Mobiel Toezicht Vreemdelingen    NADC=Nato Air Defence Committee NADGE=Nato Air Defence Ground Environment NAFIN=Netherlands Armed Forces Integrated
Network NAMSA=Nato Maintenance and Supply
AgencyNASAG=Netherlands Armed Forces Support
Agency GermanyNATO=North Atlantic Treaty OrganisationNATCO=Nationaal Commando NATRES=Nationale Reserve NATO=North Atlantic Treaty OrganisationNAVO=Noord-Atlantische VerdragsorganisatieNBC=Nucleair Biologisch Chemisch NCO=Nederlands Christelijk Ondernemersverbond NCW=Nederlands Christelijk Werkgeversverbond NDOC=Nato Defense Orientation CourseNESRADS=Netherlands Short Range
Air Defence SystemNGO=Non-Gouvernementele OrganisatieNIID=Stichting Nederlandse Industriële
Inschakeling Defensie-opdrachten NLR=Nationaal Lucht- en Ruimtevaart
Laboratorium NLRGC=Nationaal Lucht- en Ruimtevaart
Geneeskundig Centrum NMCS=Non Mission Capable due to
SupplyNMD=National Missile Defense NOC=Nato Orientation Course NPV=Non-Proliferatie VerdragNSN=Nato Stock Number NUC=NATO-Ukraine Commission NVIP=NAVO-veiligheids- en investeringsprogramma's    OC=OpleidingscentrumOCCAR=Organisme Conjoint de Coopération
en Matière d'Armement OCMGD=Opleidingscentrum Militair
Geneeskundige Diensten OCU=Operational Capability UpgradeOGG=Observer Group Golan OGL=Observer Group Lebanon OGRV=Object Grondverdediging OGS=Operationele GereedheidsstatusOI&A=Organisatie Informatie
& AutomatiseringOID=Overige Interservice DienstenOKM=Opleidingen Koninklijke Marine OLVD=Object Luchtverdediging OM=Openbaar MinisterieOOV=Openbare Orde en VeiligheidOPCW=Organisation for the Prohibition
of Chemical WeaponsOTC=Opleidings- en TrainingscommandoOVSE=Organisatie voor Veiligheid
en Samenwerking in Europa   P&M=Personeel & Materieel PAC=Patriot Advanced Capability PADT=Programma-Aansturing van Defensie-onderzoek
bij TNO PAM=Project Aanpassing Mijnenbestrijdingscapaciteit PGR (PJC)=Permanente Gezamenlijke
Raad PIVOT=Project Invoering Verkorting
Overbrengingstermijn PRAT=Pantserrups AntitankPRB=Pantserrups Berging PRTL=Pantserrups tegen Luchtdoelen PSA=Dienst Personeels- en SalarisadministratiePvV (PfP)=Partnerschap voor de Vrede
(Partnership for Peace)    RC/RMC=Regio Commando (nieuw); Regionaal
Militair Commando (oud) RCC=Redding Coördinatie CentrumRDO-TNO=Raad voor Defensie-onderzoek
van TNORF=Reaction Force ROP=Raad van het Overheidspersoneel RPV=Remotely Piloted VehiclesRRF=Rapid Reaction Force RVE=Resultaat Verantwoordelijke
Eenheid    SACEUR=Supreme Allied Commander
Europe SAR=Search and RescueSBK=Sociaal Beleidskader SCITEC=Science and Technology Study SEWACO=Sensor-, wapen- en commandosysteemSFOR=Stabilization Force SHAPE=Supreme Headquarter Allied
Powers Europe SHIRBRIG=United Nations Stand-by
Forces High Readiness Brigade SHORAD=Short Range Air Defence SMD=Sociaal Medische DienstSMP=Soldier Modernization ProgrammeSMT=Structuurschema Militaire TerreinenSNIP=Systeem Nieuwe Integrale PersoneelsbegrotingSNR=Senior National RepresentativeSOD=Sectoroverleg Defensie SOSTAR=Stand-Off Surveillance Target
Acquisition Radar-Equipment SRAT=Short Range AntitankSSM=Single Service ManagementSTANAVFORMED=Standing Naval Forces
MediterraneanSTAVAVFORLANT=Standing Naval Forces
AtlanticSTIP=Standaard Technische Infrastructuur
PleinSTRKFLTANT=Striking Fleet AtlanticSZVK=Stichting Ziektenkostenverzekering
Krijgsmacht   TACTAS=Tactical Towed Array SystemTACTIS=Tactische Indoor Simulatie TBMD=Theater Ballistic Missile Defence
System TCBU=Tijdelijke Commissie Besluitvorming
Uitzendingen THALES=Technology Arrangement for
Laboratories in European defence ScienceTHG/KLU=Tactische Helikoptergroep
Koninklijke LuchtmachtTICCS=Target Information Command
and Control SystemTL=Tactische Luchtmacht TMD=Theater Missile Defence TNO-DO=(Nederlandse organisatie
voor) Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek – Defensie OnderzoekTRIAD=Triple Air Defense TRIP=Trainee Interservice Pool TTO=Tussentijds Onderhoud   UAV=Unmanned Aerial VehicleUBMO=Uitstroombevorderende Maatregel
OuderenUKW=Uitkeringswet Gewezen MilitairenUNDOF=United Nations Disengagement
Observer ForceUNFICYP=United Nations Peacekeeping
Force in CyprusUNIBIH=United Nations Mission Bosnia
and HerzegovinaUNIFIL=United Nations Interim Force
in LebanonUNIPTF=United Nations International
Police Task ForceUNMEE=United Nations Mission in
Ethiopia and EritreaUNSAS=United Nations Stand-by Arrangements
SystemUNTSO=United Nations Truce Supervision
OrganisationUSZO=Uitvoeringsinstelling Sociale
Zekerheid voor Overheid en Onderwijs    VBTB=Van Beleidsbegroting tot Beleidsverantwoording VEB=Verbeterd Economisch BeheerVJN=Voorjaarsnota VKAR=Verbetering Korte Afstands
Raket VN=Verenigde Naties VTE (FTE)=Volletijdsequivalenten VUIST=Vuursteun Informatiesysteem VUIT=Veteranen UitvoeringsorganisatieVWS=Volksgezondheid, Welzijn en
Sport   WAMIL=Wet Arbeidsongeschiktheid
MilitairenWAO=Wet Arbeidsongeschiktheid WEAG=Western European Armaments
GroupWEAO=Western European Armaments
OrganisationWEU=West-Europese Unie WIV=Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten WOO=Wetenschappelijk Onderzoek en
Ontwikkeling    ZVD=Ziektekostenvoorziening DefensiepersoneelXNoot1Daar waar in deze begroting gesproken wordt over veiligheid(sbeleid) wordt
met Nederland bedoeld het Koninkrijk. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28600-X-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl