Wijziging van belastingwetten i.v.m. dividendstripping en het verlenen van optierechten aan werknemers; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27896, nr. B

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

05-09-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27896 nr. B

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDividendstrippingInkoop van eigen aandelen in het kader van werknemersoptieplannenOndertekeningLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27896Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 896Wijziging van belastingwetten in verband met dividendstripping en het
verlenen van optierechten aan werknemersBADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORTHieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 4 juli
2001 en het nader rapport d.d. 29 augustus 2001, aangeboden aan de Koningin
door de Staatssecretaris van Financiën. Het advies van de Raad van State
is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 18 juni 2001, no. 01.002945, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Financiën, bij de Raad van
State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie van
toelichting tot wijziging van belastingwetten in verband met maatregelen tegen
dividendstripping en regeling inkoop van aandelen in verband met werknemersopties.Het voorstel bevat maatregelen tegen dividendstripping en daarnaast wetgeving
naar aanleiding van recente jurisprudentie op het terrein van de inkoop van
aandelen ter afdekking van optieverplichtingen aan werknemers. De Raad van
State heeft een aantal opmerkingen onder andere met betrekking tot het gebruik
en de uitleg van het begrip «uiteindelijk gerechtigde» tot het
dividend, de terugwerkende kracht van de maatregel tegen dividendstripping,
codificatie van jurisprudentie van de Hoge Raad op het terrein van inkoop
van eigen aandelen en regeling van tijdelijke inkopen van eigen aandelen.
Hij is van oordeel dat in verband daarmee aanpassing van het voorstel wenselijk
is.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw Kabinet van 18 juni 2001,
nr. 01.002945, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies inzake
het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 4 juli 2001, nr. W06.01.0269/IV, bied ik U hierbij aan.Dividendstripping1. De Raad is van oordeel dat de voorgestelde meer toegespitste maatregel
tegen dividendstripping een belangrijke verbetering is ten opzichte van de
thans in artikel 1 van de Wet op de dividendbelasting 1965 (Wet DB), artikel
9.2 van de Wet op de inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001) en artikel 25 van
de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 (Wet Vpb) opgenomen maar nog niet
in werking getreden bepalingen. Dit laat onverlet dat in dit voorstel aan
de bezwaren van de Raad niet steeds is tegemoetgekomen.Het voorstel handhaaft in artikel 1 Wet DB de bepaling dat onder de naam
«dividendbelasting» een directe belasting wordt geheven van degenen,
die uiteindelijk gerechtigd zijn tot de opbrengst van onder meer aandelen
van in Nederland gevestigde naamloze en besloten vennootschappen met beperkte
aansprakelijkheid. Onder de «uiteindelijk gerechtigde» wordt,
zoals in de toelichting op de Invoeringswet Wet Inkomstenbelasting
2001 is gesteld, in dit verband verstaan degene die economisch als genieter
van het dividend kan worden aangemerkt aangezien de dividendbetaling geacht
kan worden ten bate van zijn vermogen te zijn gekomen.Naar het oordeel van de Raad is de inhouding van dividendbelasting niet
uitvoerbaar in de gevallen dat de «economische genieter» niet
de «juridisch» dividendgerechtigde is. Het voorgestelde artikel
1 Wet DB houdt in dat de dividendbelasting moet worden ingehouden van degene
die economisch als genieter van het dividend kan worden aangemerkt, aangezien
van hem de belasting wordt geheven. Dit leidt ertoe dat aan de eenvoud van
het objectieve stelsel dat de dividendbelastingheffing tot nu toe kenmerkt,
afbreuk wordt gedaan. Niet kan worden volstaan met de inhouding van de dividendbelasting
over een uitdeling van winst door de vennootschap, maar de inhoudingsplichtige
moet zich er rekening van geven dat degene ten laste van wie de dividendbelasting
wordt ingehouden ook de «uiteindelijk gerechtigde» is.De Raad adviseert de inhouding van dividendbelasting los te maken van
de verrekening van de dividendbelasting als voorheffing of van het verlenen
van een vermindering of teruggaaf van dividendbelasting. Artikel 1 Wet DB
kan dan «ongemoeid» worden gelaten. Afzonderlijk dient dan het
recht op vermindering of teruggaaf te worden geregeld alsmede de verrekening
van de «juridisch» dividendgerechtigde ingehouden dividendbelasting
door de «uiteindelijk gerechtigde». Dit zou bijvoorbeeld kunnen
plaatsvinden door middel van een «doorlevering» van de dividendnota
onder vergoeding van de ingehouden dividendbelasting.De Raad kan zich in dit kader ook niet vinden in de opmerking in de memorie
van antwoord aan de Eerste Kamer der Staten-Generaal op het voorstel van Wet
IB 2001 met betrekking tot de betekenis van de dividendnota. Gesteld is, dat
«op zichzelf de constatering van deze leden juist is dat indien verrekening
of teruggaaf van belasting wordt onthouden aan degene die in bezit is van
de dividendnota, er niet een ander is die als uiteindelijk gerechtigde de
ingehouden dividendbelasting kan verrekenen of terugvragen. Dit is inherent
aan de systematiek van de dividendbelasting: degene aan wie een dividendnota
is uitgereikt, is, althans voor de instantie die de nota uitschrijft, degene
die geacht wordt het dividend te hebben genoten. Indien deze persoon evenwel
een ander blijkt te zijn dan de persoon die economisch gezien het dividend
heeft genoten, ..., dan kan deze laatste persoon bij gebrek aan een dividendnota,
zich niet als ontvanger van het dividend aan de fiscus kenbaar maken».Artikel 9 Wet DB bepaalt onder meer dat de inhoudingsplichtige, zodra
de opbrengst is uitbetaald, gehouden is ten behoeve van de rechthebbende een
gedagtekende nota uit te reiken.Het wettelijk stelsel ten aanzien van de verrekening, vermindering of
teruggaaf van dividendbelasting kan niet worden doorkruist door een administratieve
handeling zoals het uitreiken van een dividendnota. Het uitreiken van een
dividendnota aan «de rechthebbende» betekent dan ook dat in het
voorstel de inhoudingsplichtige wordt geconfronteerd met de vraag of de opbrengst
door een «uiteindelijk gerechtigde» wordt genoten. Zoals reeds
is opgemerkt, acht de Raad dit niet uitvoerbaar.De Raad adviseert artikel 1 Wet DB te heroverwegen en artikel 9 Wet DB
aan te vullen.1. Aan het advies van de Raad om de inhouding van dividendbelasting te
scheiden van verrekening van de dividendbelasting als voorheffing of van het
verlenen van een vermindering of teruggaaf van dividendbelasting en in dat
verband artikel 1 van de Wet op de dividendbelasting 1965 ongewijzigd te laten,
heb ik gevolg gegeven. Het logische aangrijpingspunt van de bestrijding van
het ontgaan van dividendbelasting door het recht op dividend over te dragen
aan een persoon die een gunstiger recht heeft op verrekening, vermindering
of teruggaaf, terwijl de aandeelhouder zelf het economische belang bij de
aandelen houdt, is het verzoek tot verrekening, vermindering of teruggaaf
van dividendbelasting. Voor aan de Nederlandse inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting
onderworpen aandeelhouders is de regeling dan ook opgenomen in de artikelen
van de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting die betrekking hebben
op het recht op verrekening van voorheffingen. Voor niet aan de vennootschapsbelasting
onderworpen, in Nederland gevestigde rechtspersonen en in Nederland gevestigde
beleggingsinstellingen is een regeling opgenomen in het artikel
van de Wet op de dividendbelasting 1965 dat ziet op de teruggaaf van ingehouden
dividendbelasting. In beide gevallen is bepaald dat de dividendontvanger tevens
de uiteindelijk gerechtigde tot het dividend dient te zijn. Voor internationale
verhoudingen vloeit het recht op vermindering of teruggaaf van belasting als
zodanig in principe rechtstreeks voort uit een verdrag ter voorkoming van
dubbele belasting. De meeste verdragen bepalen dat het recht op vermindering
slechts toekomt aan de uiteindelijk gerechtigde. Omdat een verdrag van hogere
orde is dan de nationale wet, behoeft dit beginsel als zodanig daarom niet
in de Wet op de dividendbelasting 1965 te worden vastgelegd. De voorstellen
voor internationale verhoudingen beperken zich daarom tot een aanduiding van
situaties waarin een gerechtigde tot het dividend niet als uiteindelijk gerechtigde
wordt beschouwd. In bepaalde situaties behoeft de dividendontvanger echter
niet persé te wachten tot het moment waarop verrekening of teruggaaf
van ingehouden dividendbelasting mogelijk is, maar kan hij in plaats daarvan
de inhoudingsplichtige verzoeken inhouding van dividendbelasting achterwege
te laten of te verminderen. Die mogelijkheid bestaat in de situatie waarin
het ontvangen dividend bij de ontvanger onder de deelnemingsvrijstelling voor
de vennootschapsbelasting valt en in de situatie waarin het belastingverdrag
voorziet in vermindering van dividendbelasting. Voor het geval dat de dividendontvanger
van die mogelijkheid gebruik wenst te maken, is bepaald dat inhouding niet
achterwege kan blijven of kan worden verminderd voorzover de dividendontvanger
niet tevens de uiteindelijk gerechtigde is.2. De Raad heeft in zijn advies inzake de Invoeringswet Wet Inkomstenbelasting
2001 opgemerkt dat de Hoge Raad in het arrest van 6 april 1994, BNB 1994/217,
de term «uiteindelijk gerechtigde» reeds heeft «uitgelegd».
De Hoge Raad heeft overwogen, ervan uitgaande dat belanghebbende na de aankoop
van de dividendbewijzen vrijelijk over die dividendbewijzen en, na inwisseling,
over de ontvangen uitkeringen kon beschikken, en bij het inwisselen niet als
zaakwaarnemer of lasthebber optrad, dat onder deze omstandigheden belanghebbende
als uiteindelijk gerechtigde tot de dividenden is aan te merken. Deze uitleg
van de term «uiteindelijk gerechtigde» is wezenlijk anders dan
de uitleg van de term die in de toelichting op de Invoeringswet Wet Inkomstenbelasting
2001 is opgenomen. De spanning tussen de uitleg van de Hoge Raad van het begrip
«uiteindelijk gerechtigde» en het begrip «economisch genieten»
is niet weggenomen door de zienswijze die in het nader rapport inzake de Invoeringswet
Wet Inkomstenbelasting 2001 hierover is opgenomen. De «tweesporenbenadering»
die ten grondslag ligt aan die zienswijze, zou enerzijds de invulling van
de vraag of sprake is van het economisch genieten van dividend aan de rechtspraak
overlaten, maar regelt anderzijds wetgevend dat in ieder geval voor bepaalde
situaties wordt aangenomen dat degene die juridisch eigenaar is op het moment
dat het dividend betaalbaar wordt gesteld, niet kan worden aangemerkt als
economisch genieter. «Met deze tweeledige benadering is beoogd aan te
geven dat naar het oordeel van de wetgever bij de kwalificatie van feiten
niet uitsluitend de juridische vormgeving, maar ook steeds meer de economische
werkelijkheid een rol speelt». Deze zienswijze gaat voorbij aan het
feit dat het «startpunt» van de uitleg van het begrip «uiteindelijk
gerechtigde» door de Hoge Raad op een andere plaats is gelegd dan waarvan
de toelichting uitgaat.De Raad blijft van oordeel dat, indien de wetgever de uitleg door de rechter
van een bepaalde term wil wijzigen, hij een daartoe strekkende bepaling in
de wet zal dienen op te nemen.De Raad adviseert het begrip «uiteindelijk gerechtigde» uitdrukkelijk
in de Wet DB te omschrijven.2. Aan de aanbeveling van de Raad het begrip «uiteindelijk gerechtigde»
uitdrukkelijk in de Wet op de dividendbelasting 1965 te omschrijven heb ik
geen gevolg gegeven. Ik deel de mening van de Raad niet dat het noodzakelijk
is een positieve definitie van het begrip «uiteindelijk gerechtigde»
op te nemen, indien het wenselijk wordt geacht aan de invulling van het begrip
«uiteindelijk gerechtigde» een andere invulling te geven dan de
Hoge Raad heeft gedaan in het arrest van 6 april 1994, BNB 1994/217. Ook door
aan te geven wie in ieder geval niet als uiteindelijk gerechtigde wordt aangemerkt,
wordt, in zoverre, een wettelijke invulling van het begrip gegeven. Dat deze wettelijke invulling ruimte laat voor een nadere invulling in de jurisprudentie
doet hier niet aan af. Zoals ook toegelicht in de nota naar aanleiding van
het verslag bij de Invoeringswet Wet inkomstenbelasting 2001 (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 728, nr. 6, blz. 70) werkt de nationale invulling van
een begrip dat in belastingverdragen wordt gehanteerd ook door voor de toepassing
van die verdragen, indien dit begrip in de belastingverdragen niet nader is
gedefinieerd. Dit biedt dus enerzijds de mogelijkheid het begrip uiteindelijk
gerechtigde in het nationale recht nader uit te werken. Anderzijds lijkt het
gewenst bij de uitwerking van het begrip enige flexibiliteit te behouden,
zodat hier internationaal niet al te zeer mee uit de pas wordt gelopen. De
in het wetsvoorstel gekozen benadering combineert deze twee elementen.3. Ook op grond van dit voorstel vindt de bestrijding van dividendstripping
plaats door alleen in het geval dat de belastingplichtige de uiteindelijk
gerechtigde is tot de opbrengst, de dividendbelasting als voorheffing aan
te merken of een vermindering of teruggaaf van dividendbelasting te verlenen.
De maatregelen tegen dividendstripping houden in dat bepaalde genieters van
de opbrengst van aandelen niet als «uiteindelijk gerechtigden»
worden aangemerkt. Op grond daarvan wordt voor hen de dividendbelasting niet
als voorheffing aangemerkt of wordt aan hen geen vermindering of teruggaaf
van dividendbelasting verleend. Het regime houdt op zich niet in dat bij wege
van sanctie in deze gevallen de dividendbelasting blijft «hangen».In het voorstel moet dan ook in de gevallen als bedoeld in artikel 1,
tweede lid, Wet DB, artikel 9.2, tweede lid, Wet IB 2001 en artikel 25, tweede
lid, Wet Vpb worden aangegeven wie de «uiteindelijk gerechtigde»
is die wel de dividendbelasting als voorheffing kan verrekenen of aan wie
een vermindering of teruggaaf van dividendbelasting wordt verleend.De Raad adviseert het voorstel in deze zin aan te vullen.3. Aan het advies van de Raad om het voorstel aan te vullen met de mogelijkheid
van verrekening, vermindering of teruggaaf van dividendbelasting voor de uiteindelijk
gerechtigde die niet tevens diegene is ten laste van wie de dividendbelasting
is ingehouden, heb ik geen gevolg gegeven. Wie in aanmerking komen voor verrekening,
vermindering of teruggaaf van ingehouden dividendbelasting of voor het achterwege
laten van inhouding, wordt geregeld in artikel 9.2, tweede lid, van de Inkomstenbelasting
2001, artikel 25, tweede lid, van de vennootschapsbelasting 1969 en de artikelen
4 en 10 van de Wet op de dividendbelasting 1965. De formulering in deze artikelen
is inderdaad negatief, met andere woorden er wordt bepaald wie niet in aanmerking
komen voor verrekening, vermindering, teruggaaf, of het achterwege laten van
inhouding. Hieruit kan echter logischerwijze afgeleid worden wie dan wel in
aanmerking komen, namelijk diegenen ten laste van wie dividendbelasting is
ingehouden en die tevens uiteindelijk gerechtigde zijn. Uit deze formuleringen
volgt dat nimmer belasting kan worden verrekend, of teruggevraagd door iemand
ten laste van wie geen belasting is ingehouden. De Raad wijst er terecht op
dat zich hierdoor de situatie kan voordoen dat een gedeelte van de ingehouden
dividendbelasting niet voor verrekening, vermindering of teruggave in aanmerking
komt. Daarbij moet echter niet uit het oog worden verloren dat de gevallen
waarin zich deze situatie zal voordoen, zijn ontstaan door transacties tussen
diegene waarvan de dividendbelasting is ingehouden en de uiteindelijk gerechtigde
met als oogmerk het ontgaan van dividendbelasting. De maatregel zal overigens
alleen in evidente gevallen van dividendstripping worden ingeroepen. De bewijslast
rust dan bovendien op de inspecteur. Dit betekent derhalve dat het niet in
aanmerking komen voor verrekening, vermindering of teruggaaf van dividendbelasting
meer een theoretische kwestie is. Ik verwacht namelijk niet dat deze gevallen
zich in de praktijk zullen voordoen; de bepaling zal vooral een regulerende
werking moeten hebben. Als laatste wil ik nog opmerken dat er op dit punt
een overeenkomst is met de systematiek die in verdragen wordt gehanteerd.
Daarin wordt namelijk bepaald dat dividendbelasting in mag worden gehouden
in de Staat van het dividenduitkerende lichaam en dat vervolgens het percentage
verlaagd wordt indien de genieter tevens de uiteindelijk gerechtigde is. Dit
betekent dus dat in verdragssituaties zich ook de situatie kan voordoen dat
inhouding van dividendbelasting heeft plaatsgevonden, zonder dat deze vervolgens
(gedeeltelijk) wordt teruggeven. 4. Voorgesteld wordt de maatregelen tegen dividendstripping met terugwerkende
kracht tot 27 april 2001 in te voeren. Toetsend aan het in de brief van 25
juni 1997, WDB97/232 (Kamerstukken II 1996/97, 25 212, nr. 2) ingenomen
standpunt inzake terugwerkende kracht, merkt de Raad op dat in de toelichting
niet uitdrukkelijk aan dit standpunt wordt getoetst en dat daarbij de omschrijving
van dividendstripping in het persbericht van 27 april 2001, nr.01/121, aanmerkelijk
minder ver is uitgewerkt dan in het voorstel van wet. Aangezien in ieder geval
geen terugwerkende kracht mag worden gegeven aan bezwarende maatregelen die
voor de belastingplichtigen vóór het tijdstip waarop het regime
zal gaan gelden niet of niet voldoende kenbaar zijn, adviseert de Raad in
de toelichting op de rechtvaardiging van de terugwerkende kracht in te gaan,
en nader uiteen te zetten op welke wijze aan de voorwaarde van kenbaarheid
van de maatregel is voldaan en zo nodig de terugwerkende kracht aan te passen.4. Aan het advies van de Raad om in de toelichting in te gaan op de rechtvaardiging
van de terugwerkende kracht van de voorgestelde maatregelen tegen dividendstripping
en op de kenbaarheid daarvan, heb ik gevolg gegeven.Inkoop van eigen aandelen in het kader van werknemersoptieplannen5. Bij inkoop van eigen aandelen door een naamloze vennootschap of een
besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid wordt het bedrag van
de inkoopprijs voorzover deze het fiscaal erkende gestorte kapitaal te boven
gaat, als een uitdeling van winst aangemerkt. In het arrest van de Hoge Raad
van 14 november 1956, BNB 1957/20, waarin deze regel werd vastgelegd, heeft
de Hoge Raad echter als uitzondering aangegeven dat deze regel niet geldt
voor «gevallen waarin een naamloze vennootschap, wier aandelen ter beurze
zijn genoteerd en dus voor dadelijke wederverkoop vatbaar zijn, eigen aandelen
als voorbijgaande belegging verwerft» (de zogenoemde inkopen als tijdelijke
belegging).Indien een vennootschap aandelen inkoopt die niet als tijdelijke belegging
kunnen worden aangemerkt, moet over het bedrag van de winstuitdeling dividendbelasting
worden ingehouden. Bij aankopen ter beurze is deze inhouding echter feitelijk
niet mogelijk. Dit heeft tot gevolg dat deze dividendbelasting (gebruteerd)
door het beursfonds voor eigen rekening genomen moet worden. Deze heffing
is steeds als een aanmerkelijk knelpunt aangemerkt, mede omdat beursfondsen
de inkoop van eigen aandelen als een belangrijk strategisch instrument zien.In het advies inzake de Invoeringswet Wet Inkomstenbelasting 2001 heeft
de Raad opgemerkt dat in het wetsvoorstel de nakoming wordt gemist van de
toezegging van de staatssecretaris in antwoord op vragen in april en mei 1998
van leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat bij de uitwerking van
de nota «Belastingen in de 21e eeuw: een verkenning» op de problematiek
rond de definitieve inkoop van eigen aandelen zou worden teruggekomen. De
Raad adviseerde een oplossing voor het geschetste knelpunt te geven en het
voorstel met die oplossing aan te vullen (Kamerstukken II 1998/99, 26 728,
A, punt 30).Tijdens de parlementaire behandeling is nadien evenzeer onderkend dat
het ontbreken van een mogelijkheid zonder dividendbelastinginhouding aandelen
te kunnen inkopen de performance van Nederlandse beursgenoteerde vennootschappen
ten opzichte van buitenlandse concurrenten, nadelig zou kunnen beïnvloeden.
Bij nota van wijziging is artikel 4c Wet DB als een maatregel ingevoerd waarbij
een begrensde belastingvrije inkoop van aandelen bij beursfondsen wordt toegestaan
(Kamerstukken II 1998/99, 26 728, nr.8). De vrijstelling is daarbij onder
meer gekoppeld aan het dividendbeleid en het emissiebeleid van een aantal
voorafgaande jaren.De maatregel is niet «wetssystematisch» toegelicht. In het
bijzonder is niet toegelicht of de maatregel ziet op aandelen die ter amortisatie
worden ingekocht, dan wel mede ziet op aandelen die als tijdelijke belegging
worden ingekocht. Evenmin is aandacht gegeven aan de amortisatie van voordien
als tijdelijke belegging ingekochte aandelen. Dit wreekt zich nu bij het voorliggende
voorstel inzake de tijdelijke inkoop ten behoeve van werknemersoptieplannen.
Er dreigen nu elkaar deels overlappende regelingen te ontstaan, die in de
praktijk conflictgevoelig zullen blijken te zijn. De Raad adviseert, teneinde dit te voorkomen het arrest van de Hoge Raad
van 14 november 1956, BNB 1957, alsnog te codificeren en in artikel 3 Wet
DB uitdrukkelijk te bepalen dat inkoop van eigen aandelen als opbrengst wordt
aangemerkt voorzover de inkoopprijs het op die aandelen fiscaal erkende gestorte
bedrag te boven gaat, onder het opnemen in artikel 4c Wet DB van de inkopen
van eigen aandelen waarbij de inhouding van dividendbelasting achterwege kan
blijven.5. De Raad merkt op dat bij de invoeging van artikel 4c in de Wet op de
dividendbelasting 1965 bij de Invoeringswet Wet inkomstenbelasting 2001 niet
is toegelicht of dit artikel alleen ziet op aandelen die ter amortisatie worden
ingekocht, dan wel ook mede op aandelen die als tijdelijke belegging worden
ingekocht. De leer van het arrest uit 1956 waaraan de Raad refereert, is reeds
neergelegd in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van de Wet op de dividendbelasting
1965. Hierin is verwoord dat tot de opbrengst waarover dividendbelasting is
verschuldigd, behoren uitdelingen van winst, «daaronder begrepen hetgeen
ter gelegenheid van inkoop van aandelen, anders dan ter tijdelijke belegging,
wordt uitgekeerd boven het gemiddeld op de desbetreffende aandelen gestorte
kapitaal». In dit onderdeel van artikel 3 is derhalve vastgelegd dat
inkopen ter tijdelijke belegging niet leiden tot verschuldigdheid van dividendbelasting.
Uit systematisch oogpunt kan het daarna volgende artikel 4c alleen betrekking
hebben op inkopen ter amortisatie; zowel inkopen die aanstonds amortisatie
beogen als inkopen die aanvankelijk het karakter hebben van een tijdelijke
belegging doch daarna, vanwege wijzigende omstandigheden, dat karakter verliezen
en overgaan in amortisatie. Het aan artikel 3 toe te voegen derde lid beoogt
het begrip «tijdelijke belegging» uit te breiden met inkopen die
optieverplichtingen jegens werknemers beogen af te dekken. Aan deze inkopen
wordt daarmee vooralsnog het amortisatiekarakter ontnomen en deze inkopen
vallen daarmee derhalve niet onder artikel 4c. Artikel 4c kan nog wel in beeld
komen wanneer deze tijdelijke inkopen niet meer dienen voor afdekking van
optieverplichtingen en daarmee overgaan naar de sfeer van amortisatie.6. De als zodanig in de Wet DB op te nemen inkopen van eigen aandelen
waarbij de inhouding van dividendbelasting achterwege kan blijven, dienen
te worden onderscheiden in tijdelijke inkopen waarbij de beoordeling of sprake
is van een belastbare opbrengst naar een later tijdstip wordt verschoven en
inkopen ter amortisatie waarbij sprake is van een dividendbelastingvrijstelling.Uitgangspunt van de regeling kan zijn dat inkopen van eigen aandelen door
een beursvennootschap op grond van strategische motieven, maar met de bedoeling
deze aandelen op de beurs of direct bij institutionele beleggers weer te herplaatsen
zodra de strategische doelstelling bereikt is, zijn aan te merken als tijdelijke
inkopen. Hiertoe behoren inkopen gebaseerd op beurskoersondersteuning, herplaatsing
van aandelen, emissie-ondersteuning, voorkoming van een beursoverval, fusie
en werknemersoptieplannen. Zonder te vervallen in een al te gedetailleerde
regeling zou bepaald kunnen worden dat de vennootschap inkopen van eigen aandelen
als tijdelijke inkopen kan aanmerken, indien de aandelen niet langer dan één
jaar in het bezit van de vennootschap (geweest) zijn. Daarnaast zouden aandelen
ter dekking van werknemersoptieplannen als zodanig aangemerkt kunnen worden.Na één jaar bezit, dat eventueel onder door de inspecteur
te stellen voorwaarden verlengd zou kunnen worden, of na het tenietgaan van
de optieverplichting worden de ingekochte aandelen alsnog geacht geamortiseerd
te zijn. Op grond van een uitdrukkelijk in artikel 3 Wet DB op te nemen bepaling
dient op dat tijdstip dividendbelasting te worden geheven op basis van de
gebruteerde opbrengst, tenzij op grond van een overigens in de Wet DB op te
nemen faciliteit deze (fictieve) amortisatie van dividendbelastingheffing
is vrijgesteld.Tot de inkopen ter amortisatie behoren de inkopen gebaseerd op dividendpolitiek,
financiële reorganisaties, omwisseling in andere effecten en het uitkopen
van minderheidsaandeelhouders. Inkopen als bedoeld in artikel 4c Wet DB zijn
eveneens tot deze categorie te rekenen. Indien inkopen ter amortisatie worden
vrijgesteld van dividendbelastinginhouding is er sprake van een faciliteit,
die nauwkeurig omschreven en uitdrukkelijk gemotiveerd dient te worden. Een
summiere motivering als voor de thans in artikel 4c Wet DB opgenomen
algemeen werkende faciliteit voor beursvennootschappen acht de Raad in het
algemeen ontoereikend.De Raad adviseert in het licht van het vorenstaande de voorgestelde regeling
opnieuw te bezien.De Raad merkt daarbij op dat ook in het meer beperkte voorliggende voorstel
de bepaling van artikel 3, derde lid, laatste volzin, Wet DB niet volstaat.
Deze bepaling dient aangevuld te worden met de fictie dat alsdan sprake is
van een opbrengst ter grootte van de waarde van die aandelen verminderd met
het fiscaal erkende gestorte kapitaal. Zonder een dergelijke uitdrukkelijke
bepaling is er geen heffingsmoment.6. Ik begrijp het betoog van de Raad zo, dat de Raad er voor pleit het
aan artikel 3 van de Wet op de dividendbelasting 1965 toe te voegen derde
lid een bredere, meer algemene werkingssfeer te geven, en vervolgens te verwoorden
in een afzonderlijk artikel. Met de Raad ben ik van oordeel dat inkoop ter
tijdelijke belegging niet beperkt behoeft te worden tot afdekking van optieverplichtingen
jegens werknemers. Gelet op de doelstelling van het wetsvoorstel – wetgeving
snel aanpassen in verband met gebleken noodzaak daartoe – geef ik er
thans de voorkeur aan niet generiek te regelen welke situaties allemaal kwalificeren
voor tijdelijke belegging. De opmerking van de Raad over de laatste volzin
van het nieuwe derde lid van artikel 3, is aanleiding geweest in die volzin,
net zoals in het eerste lid, onderdeel a, het werkwoord inkopen te gebruiken
in plaats van het werkwoord intrekken. Voorts is in die volzin tot uitdrukking
gebracht dat de inkopende vennootschap nog enige tijd krijgt om de tijdelijk
ingekochte aandelen weer van de hand te doen, wanneer bij het aflopen van
de optieperiode blijkt dat de werknemer geen gebruik maakt van zijn optie.7. De Raad acht het in overeenstemming te brengen met het in de Wet Vpb
opgenomen winstbegrip, dat de resultaten op de tijdelijke inkopen van eigen
aandelen niet tot de winst uit onderneming behoren. Deze resultaten kunnen
tot de kapitaalsfeer worden gerekend, gelet op het onderliggende aandeelhoudersbelang.Er is op grond hiervan geen reden in artikel 10c Wet Vpb alleen de resultaten
uit hoofde van tijdelijke beleggingen in verband met inkoop van eigen aandelen
in het kader van werknemersoptieplannen buiten het bepalen van de winst te
laten blijven.Daarenboven leidt deze beperking tot uitvoeringsproblemen, indien inkopen
van eigen aandelen als tijdelijke belegging worden aangemerkt en aanvankelijk
niet en nadien wel als «dekkingsinkopen» worden beschouwd. Voor
dergelijke «sfeerovergangen» is geen regeling getroffen. Dit geldt
evenzeer voor het geval tijdelijke inkopen tijdens de bezitsperiode niet meer
als «dekking» voor werknemersoptieplannen worden aangemerkt maar
nog wel als tijdelijke beleggingen kunnen gelden.De Raad adviseert het voorstel in deze zin aan te vullen.7. De aanbeveling van de Raad in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969
generiek te regelen dat de resultaten van tijdelijk ingekochte eigen aandelen
niet tot de winst uit onderneming behoren, heb ik overgenomen.8. De Hoge Raad heeft in het arrest van 21 februari 2001, BNB 2001/160,
de waarde van de optierechten bij toekenning aan een werknemer als een informele
kapitaalstorting aangemerkt. Artikel 35, vierde lid, van de Wet op belastingen
van rechtsverkeer (WBRV) sluit hierop aan door uitdrukkelijk te bepalen dat
het bedrag dat als loon wordt aangemerkt tevens als storting, waarover de
kapitaalsbelasting wordt geheven, wordt beschouwd.De Raad merkt op, dat deze heffing geheel of ten dele ten onrechte plaatsvindt,
indien de opties worden gedekt en de uitoefening van het optierecht wordt
gerealiseerd door levering van aandelen die als tijdelijke belegging worden
gehouden. Het nieuw voorgestelde artikel 34a WBRV bepaalt immers dat in dat
geval geen sprake is van het bijeenbrengen van in aandelen verdeeld kapitaal.
Zolang niet vaststaat dat de afwikkeling van de toegekende optierechten plaatsvindt
door emissie van nieuwe aandelen, is er geen sprake van een transactie in
de kapitaalsfeer. Mede gelet op het feit dat gedurende looptijd van de opties
de dekking kan wisselen, kan eerst bij de uitoefening of het verval van het
optierecht worden bepaald of sprake is van een kapitaalstorting dan wel
van een transactie in de sfeer van de tijdelijke beleggingen. Indien bij de
uitoefening van de optie blijkt dat deze geheel is gedekt, vindt de afwikkeling
van die optie buiten de kapitaalsfeer van de vennootschap plaats. In dat geval
dient er ook geen kapitaalsbelasting te worden geheven over de waarde van
het optierecht. Voorzover de optie niet gedekt is, wordt als storting op de
nieuw geëmitteerde aandelen het bedrag van de waarde van het optierecht
vermeerderd met de uitoefenprijs aangemerkt. Alleen over die storting mag
kapitaalsbelasting geheven worden.De omstandigheid dat de (geforfaiteerde) optiepremie bij toekenning van
een optierecht tot het tijdstip van de uitoefening in een «schemerzone»
blijft, is het gevolg van het feit dat het optierecht in verschillende «sferen»
kan worden afgewikkeld. Indien om uitvoeringsredenen niet gewacht kan worden
met de heffing van kapitaalsbelasting tot het tijdstip van uitoefening, dient
voorzien te worden in een teruggaaf van die belasting bij afwikkeling in de
sfeer van de tijdelijke beleggingen.De Raad adviseert het voorstel in deze zin aan te passen.8. Aan het betoog van de Raad ligt de gedachte ten grondslag dat de toekenning
van een optie op eigen aandelen alleen dan een informele kapitaalstorting
impliceert wanneer de uitoefening te zijner tijd van de optie leidt tot uitreiking
van nieuwe aandelen. Tot het tijdstip van uitoefening is er een «schemerzone»;
in die periode is nog niet duidelijk of er sprake is van een kapitaalstorting
dan wel van een transactie in de winstsfeer. Met de arresten van de Hoge Raad
van 21 februari van dit jaar is er naar mijn gevoelen geen aanleiding meer
voor een afwachtende houding voor de periode waarin de optie loopt. In het
arrest nr. 35 074 bepaalt de Hoge Raad dat ten tijde van het toekennen
van de optie tot het bedrag van de waarde van de optie een informele kapitaalinbreng
plaatsvindt (BNB 2001/160, blz. 1596, regels 15–16) en merkt vervolgens
op dat daaruit volgt dat er geen passiefpost op de balans verschijnt. De Hoge
Raad maakt derhalve geen enkel voorbehoud, bijvoorbeeld ook niet voor de situatie
dat de optie uiteindelijk niet wordt uitgeoefend vanwege een ongunstige koersontwikkeling.
Ook in het arrest van 16 oktober 1996, nr. 31 589, BNB 1997/47, waarin
de Hoge Raad ten opzichte van BNB 1956/244 is «omgegaan», bepaalt
hij zonder een relatie te leggen met de afwikkeling van de optie, dat ten
tijde van de toekenning van de optie aan de werknemer de waarde ervan als
ondernemingskosten dient te worden aangemerkt. In de redenering met de schemerzone
zou de gedachte kunnen opkomen dat de ondernemingskosten die voortvloeien
uit de toekenning aanvankelijk slechts voorwaardelijke zijn, in die zin dat
deze kosten moeten worden «teruggenomen», wanneer de optie wordt
afgewikkeld met uitreiking van ter tijdelijke belegging ingekochte eigen aandelen
of wanneer de werknemer van de optie geen gebruik maakt. Uit een en ander
trek ik de conclusie dat ten tijde van de toekenning er een informele kapitaalinbreng
plaatsvindt ter grootte van de in de winstsfeer toegelaten bedrijfslast ter
zake van de toekenning en dat zowel de bedrijfslast als de informele kapitaalinbreng
aanstonds een definitief karakter hebben. Voor deze conclusie vind ik ook
steun in een uitspraak van Hof Amsterdam van enige jaren geleden (uitspraak
van 10 mei 1994, nr. 92/4222, BNB 1995/98). Aanvullend wijs ik er op dat in
de redenering met de schemerzone er onduidelijkheid zou zijn voor de heffing
van dividendbelasting bij amortisatie van aandelen, in die zin dat niet duidelijk
zou zijn van welk gestort kapitaal zou moeten worden uitgegaan (moet wel of
geen rekening worden gehouden met het informele kapitaal ter zake van nog
lopende opties; een vergroting van het gestorte kapitaal met terugwerkende
kracht is uiteraard niet mogelijk).Overigens merk ik op dat bij aanpassing van het wetsvoorstel in de door
de Raad geadviseerde richting ernstig overwogen zou moeten worden de benadering
voor de vennootschapsbelasting af te stemmen op die van de kapitaalsbelasting;
met andere woorden in de vennootschapsbelastingsfeer geen bedrijfslast als
het optiecontract wordt afgewikkeld met inkoop van bestaande aandelen. De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat met het vorenstaande rekening
zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en
de bijbehorende gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der
Staten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Financiën,W. J. Bos 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27896-B.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl