Internationale klimaatafspraken; Brief minister met nadere informatie over de betrouwbaarheid en integriteit van de informatie die ten grondslag ligt aan het (internationale) klimaatbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139172
 2009-2010
 
 31 793
 Internationale klimaatafspraken
 
 
 
 
 Nr. 
 23
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEER
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 4 december 2009
 
 Naar aanleiding van berichten over gehackte mails, heeft de Tweede Kamer
op 24 november jl. gevraagd om een brief (Handelingen der Kamer II, vergaderjaar
2009–2010, nr. 28, Regeling van Werkzaamheden) met nadere informatie
over de betrouwbaarheid en integriteit van de informatie die ten grondslag
ligt aan het (inter)nationale klimaatbeleid. Ik geef daaraan hierbij gehoor.
 
 Tevens verwijs ik naar mijn brief aan uw Kamer naar aanleiding van de
schriftelijke vragen van het lid Verdonk (Verdonk) over de gehackte e-mails
van de Climate Research Unit (CRU) van de University of East Anglia (Aanhangsel
der Handelingen II, vergaderjaar 2009–2010, nr. 906)
 
 De gehackte e-mails van het Climate Research Unit betreffen fragmenten
uit een selectie onrechtmatig verkregen e-mails, die bovendien enkele jaren
oud is. Deze fragmenten zijn uit hun context gehaald en daardoor moeilijk
te beoordelen. Deze selectieve bloemlezing lijkt echter een gerichte poging
om de vooropgestelde mening te illustreren dat door de mens veroorzaakte klimaatverandering
niet zou bestaan en er sprake zou zijn van een complot. Het mag duidelijk
zijn dat ik zowel deze handelwijze als de achterliggende motivatie ten sterkste
afwijs.
 
 Het bewijs voor klimaatverandering is en blijft onweerlegbaar. Het overgrote
deel van de ter zake kundige wetenschappers is het erover eens dat de huidige
klimaatontwikkeling niet toegeschreven kan worden aan natuurlijke klimaatvariabiliteit,
maar een gevolg is van activiteiten van de mens. De effecten van deze klimaatverandering
zien wij om ons heen: het terugtrekken van gletsjers overal op de wereld,
de achteruitgang van het Noordpoolijs, veranderingen in de vegetatie en het
gedrag van wilde dieren. Als we niet ingrijpen zal klimaatverandering ongeremd
verder gaan en leiden tot onaanvaardbare effecten op natuur en maatschappij.
 
 De analyse van de ontwikkeling van de wereldgemiddelde temperatuur is
robuust. Wetenschappelijk publicaties worden vooraf gereviewd door vakgenoten,
die kritisch kijken naar de inhoud van de artikelen en naar de gebruikte gegevens
en methodes. Kennis over het klimaatsysteem, de effecten van klimaatverandering
en mogelijke maatregelen die gebruikt worden ten behoeve van klimaatbeleid
worden bovendien geëvalueerd door het Intergovernmental Panel on Climate
Change (IPCC). Bij het opstellen van de rapporten van IPCC wordt een transparante
en zorgvuldige procedure gebruikt. Aan een IPCC-rapport schrijven enkele honderden
wetenschappers mee en leveren vele duizenden commentaar. Bij die evaluatie
wordt alle literatuur bekeken, vastgesteld hoe robuust of onzeker die kennis
is en hoeveel overeenstemming er bestaat tussen de gepubliceerde onderzoeksresultaten.
Deze informatie wordt op een gestandaardiseerde wijze vermeld bij alle uitspraken
in de rapporten van IPCC. Bovendien worden wetenschappers die niet bij het
opstellen van de IPCC rapporten betrokken zijn twee maal in de gelegenheid
gesteld commentaar te leveren. Om erop toe te zien dat dit commentaar op een
juiste manier wordt verwerkt heeft elk hoofdstuk van een IPCC-rapport twee
zogenoemde review editors.
 Het IPCC-proces is hiermee goed gedefinieerd,
transparant en participatief zodat vooringenomen en niet wetenschappelijk
onderbouwde standpunten van individuele auteurs niet in de IPCC-rapporten
terecht zouden kunnen komen.
 
 Het IPCC vermeldt systematisch bij alle uitspraken hoe robuust of onzeker
ze zijn, soms voorzien van onzekerheidsmarges, of wanneer dat niet mogelijk
is, hoe omvangrijk de gegevensbasis is en hoeveel overeenstemming er is tussen
wetenschappers over de interpretatie daarvan. Maar de volgende hoofdconclusies
van het Vierde Assessment van IPCC staan als een huis.
 • Het klimaat is aan het veranderen (een toename van de wereldgemiddelde
oppervlaktetemperatuur van 0,7°C in de twintigste eeuw) en de effecten
daarvan zijn zichtbaar op sneeuw en ijs, zeespiegel, wind- en neerslagpatronen
met inbegrip van extremen, ecosystemen en op de menselijke samenleving.
 • De onverminderd snelle stijging van de CO2-concentratie
in de atmosfeer is bewezen afkomstig van het gebruik van fossiele brandstoffen.
 • Het is mogelijk door het inzetten van technologie die al beschikbaar
is of de komende decennia op de markt zal komen de emissies van broeikasgassen
zodanig te beperken dat er meer dan 50% kans is dat de mondiale temperatuurstijging
beperkt blijft tot maximaal 2°C vergeleken met 1850.
 
 De combinatie van peer-review van individuele wetenschappelijke artikelen,
het IPCC assessment en de review-procedure geeft mij het volle vertrouwen
dat de informatie in de IPCC-rapporten een evenwichtig beeld geeft van alle
kennis die relevant is voor het klimaatbeleid. De rapporten van IPCC zijn
daarmee de basis van het klimaatbeleid in Nederland en in de rest van de wereld.
 
 Uit de fragmenten van de gehackte e-mails valt op te maken dat deze gevoerd
is een jaar of 8 geleden door wetenschappers die uit indicatoren hebben
getracht het historische verloop van de temperatuur in de laatste 600–1000
jaar te reconstrueren. Er is naar aanleiding van deze publicaties en het opnemen
van de grafiek van één van deze temperatuurreconstructies (Mann
et al. 1999) in het Derde Assessmentrapport van IPCC (2001) veel wetenschappelijke
discussie ontstaan. Op basis van aanvullend onderzoek is in het Vierde Assessmentrapport
vastgesteld dat de onzekerheid in de temperatuur tussen 500 en 1000 jaar geleden
groter is dan eerder gedacht. In grote lijnen laten alle temperatuurreconstructies
echter hetzelfde patroon zien, namelijk warme middeleeuwen, een
kleine ijstijd van 1550–1700, een opwarming sinds 1850, die de laatste
decennia steeds sneller verloopt en sinds 1998 afvlakt. De open discussie
en analyse hiervan treft u op de website van de Nederlandse klimaatinstituten
www.klimaatportaal.nl. Hierop staan overigens nog vele andere vragen en antwoorden
in relatie tot klimaatwetenschap.
 
 Tot slot in antwoord op uw vragen over in hoeverre ik en mijn medewerkers
op de hoogte waren van deze kwestie, licht ik u als volgt in. Ik heb via de
media het nieuws gehoord over de gehackte e-mails en daarop gereageerd in
mijn weblog van 24 november jl. Voor zover ik heb kunnen nagaan waren
geen van de bij klimaatverandering betrokken medewerkers van het KNMI, het
Planbureau voor de Leefomgeving of mijn departement op de hoogte dat was ingebroken
op het e-mailverkeer van de Climate Research Unit, voordat deze berichten
in de pers verschenen. De officiële reactie van CRU is beschikbaar op
internet. Daarin wordt aangegeven dat de indruk dat het publiek bewust is
misleid door het manipuleren van klimaatgegevens niet juist is.
 
 Het KNMI doet onderzoek naar klimaatverandering volgens de wetenschappelijke
normen van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Sommige
KNMI medewerkers die zich bezig houden met dezelfde onderwerpen als het CRU
hebben – zoals verwacht mag worden van moderne wetenschappers –
reguliere contacten met hun collega’s van de CRU.
 Zover mij bekend wordt in twee van de gehackte e-mails van CRU-directeur
Jones de naam van een KNMI-medewerker genoemd, die onjuist zou zijn geciteerd
in het tijdschrift «Natuur, Wetenschap en Techniek». Navraag leert
dat deze medewerker inderdaad onjuist is geciteerd en al voor publicatie bezwaar
heeft gemaakt.
 Het KNMI geeft aan dat er uit het verleden geen geval bekend is van manipulatie
van klimaatgegevens door hun personeel, noch zijn er op dit moment verdenkingen.
 
 De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
 J. M. Cramer
 
 
 
 
 Procedure of IPCC.
 Authors, contributors, reviewers and other experts are selected by the
Bureau of the Working Group from a list of nominations received from governments
and participating organizations. They can also be identified directly by the
Bureau because of their special expertise reflected in their publications
and works. The composition of lead author teams shall reflect a range of views,
expertise and geographical representation. All contributors work on a voluntary
basis.
 The Coordinating Lead Authors (CLAs) have the role of coordinating the
content of the chapter they’re responsible for (there are usually two
CLAs per chapter, one from a developing country and one from a developed one).
The Lead Authors (LAs) work in team to produce the content of the chapter
they’ve been designated for. They are often supported by several Contributing
Authors, who provide more technical information on specific subjects covered
by the chapter.
 Review is an essential part of the IPCC process to ensure objective and
complete assessment of the current information. In the course of the multi-stage
review process, both expert reviewers and governments are invited to comment
on the accuracy and completeness of the scientific/technical/socio economic
content and the overall balance of the drafts. The circulation process among
peer and government experts is very wide, with hundreds of scientists looking
into the drafts to check the soundness of the scientific information contained
in them. The Review Editors of the report (normally two per chapter) make
sure that all comments are well taken into account.
 All IPCC reports must be endorsed by the Panel during a Working Group
or a Plenary  session.