Vaststelling begroting van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor het jaar 2005; Brief minister inzake verband wereldolieprijs, de vergroening van het belastingstelsel en vrijmaking van de markt op de energieprijzen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-XIII, nr. 44

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-12-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-XIII nr. 44

10-12-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. De energierekening in de vrije markt: componenten1.1. LeveringstariefAd AGasElektriciteitAd BMicromanagement in een vrije markt: geen taak voor de
overheid1.2. Transporttarief1.3. Energiebelasting2. De energierekening in 20052.1. Olieprijs2.2. De vergroening van het belastingstelsel2.3. LiberaliseringMediaberichten3. ConclusiesOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-XIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 XIIIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische
Zaken (XIII) voor het jaar 2005nr. 44BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 december 2004Tijdens de begrotingsbehandeling 2005 op 13 oktober 2004 (Handelingen
der Kamer II, vergaderjaar 2004–2005, nr. 11, blz. 569) heeft u mij
verzocht om een overzicht te geven van drie effecten op de energieprijzen:
de wereldolieprijs, de vergroening van het belastingstelsel en de vrijmaking
van de markt. Hierbij voldoe ik aan uw verzoek, waarbij ik eerst een overzicht
geef van de belangrijkste componenten waaruit de energierekening is opgebouwd.
Vervolgens neem ik een voorschot op de ontwikkelingen in 2005, inclusief een
analyse van recente uitlatingen in de media over de energierekening van volgend
jaar. Tot slot geef ik kort mijn conclusies weer.1. De energierekening in de vrije markt: componentenDe jaarlijkse energierekening voor afnemers is opgebouwd uit verschillende
componenten. Om inzicht te krijgen in de factoren die invloed hebben op de
energierekening zal ik hieronder de belangrijkste componenten de revue laten
passeren: het leveringstarief, het tarief voor transport, en de energiebelasting.
De BTW laat ik buiten beschouwing, omdat deze niet specifiek voor energie
geldt. Tevens ga ik uit van een bestaande aansluiting, zodat het aansluittarief
niet aan de orde is.1.1. LeveringstariefAllereerst betaalt de afnemer een leveringstarief voor de energie zelf,
per kilowattuur (kWh) elektriciteit of kubieke meter (m3) gas.
De belangrijkste elementen die verwerkt zijn in het leveringstarief zijn (A)
inkoop- en/of productiekosten en (B) bedrijfsvoering plus een winstmarge.Ad AZoals gesteld houdt een leverancier rekening met de inkoop- en/of productiekosten
bij het vaststellen van het leveringstarief. Op deze kosten blijkt
de internationale olieprijs een belangrijke invloed uit te oefenen, zowel
voor gas als elektriciteit; beide effecten zet ik hieronder kort uiteen.GasBij het verhandelen van gas en olie op de groothandelsmarkt wordt rekening
gehouden met de mogelijkheid voor grote eindverbruikers om te kiezen tussen
gas en bijvoorbeeld stookolie als brandstof. Als het prijsverschil tussen
deze brandstoffen te ver uiteenloopt, kunnen grote eindverbruikers overschakelen
op het goedkopere alternatief. Vragers van gas en olie op de groothandelsmarkt
houden dus de prijs van alternatieve brandstoffen in het oog bij de prijsonderhandelingen,
en zorgen ervoor dat prijsverschillen niet te ver uiteen kunnen lopen. Zodoende
ontstaat er een «koppeling» tussen de prijs van o.a. olie en gas.
In Europa is die koppeling vaak expliciet in contracten tot uitdrukking gebracht,
doordat de gasprijs geïndexeerd wordt aan de olieprijs. Maar ook als
hier minder sprake van is, zoals in Noord Amerika of het Verenigd Koninkrijk,
ontwikkelen de prijzen van gas en olie zich parallel. De indruk die soms gewekt
wordt dat een olieprijskoppeling geen economisch effect, maar een overheidsverplichting
zou zijn is onjuist. En zeker in de geliberaliseerde gasmarkt kan daarvan
geen sprake zijn: bedrijven kunnen zélf beslissen op welke wijze zij
zich tegen prijsrisico's willen indekken (bijvoorbeeld door in te kopen tegen
vaste prijzen, met olie-indexatie of via een koppeling aan zogenaamde «spot»-prijzen
zoals het Britse National Balancing Point). In het verleden (vóór
liberalisering) bestond er een centrale afspraak tussen energieleveranciers
en Gasunie dat fluctuaties in de olieprijs slechts met vertraging (per periode
van een half jaar) en beperkt (maximaal 3 guldencent per keer) konden worden
doorberekend. In de huidige vrije markt zijn dit soort centrale afspraken
niet langer aan de orde, omdat klanten immers niet meer gedwongen zijn gas
bij een bepaalde leverancier af te nemen. De economische koppeling tussen
de olie- en gasprijs geldt allereerst voor de grote eindverbruikers. Echter,
ook de eindverbruikers die niet (eenvoudig) kunnen overstappen op andere brandstoffen,
zoals consumenten, merken de invloed van de olieprijs. Dit komt doordat de
groothandelsmarkt, waar leveranciers inkopen, geen scheiding kent tussen grote
en kleine eindverbruikers. Met andere woorden: er wordt gas verhandeld, geen
«consumentengas».ElektriciteitIn tegenstelling tot olie, gas en duurzame energie is elektriciteit geen
energiebron (primaire brandstof), maar een energiedrager, net zoals bijvoorbeeld
waterstof. De energiedrager dient opgewekt te worden met behulp van één
of meerdere energiebronnen. Elektriciteitsproducenten kiezen idealiter op
economische gronden een mix van energiebronnen, binnen het raamwerk van lokale
(milieu)wet- en regelgeving. Maar flexibiliteit in deze is in de praktijk
beperkt, vanwege de lange levensduur van elektriciteitscentrales. Zoals bekend
kent Nederland vanuit de historie relatief veel elektriciteitsopwekking met
behulp van gasturbines. Zodoende heeft de gasprijs, en zoals boven geschetst
daarmee de olieprijs, een relatief grote invloed op de leveringstarieven voor
elektriciteit.Ad BBeslissingen omtrent de bedrijfsvoering en winstmarge liggen bij de energieleverancier
zelf, op basis van concurrentie met andere leveranciers. Concurrentie zorgt
ervoor dat leveranciers geen prijsverhogingen kunnen doorvoeren zonder het
risico te nemen dat klanten overstappen naar een andere leverancier.Micromanagement in een vrije markt: geen taak voor de
overheidDe overheid bepaalt in een vrije markt niet langer de leveringstarieven.
De leveringstarieven worden bepaald door energieleveranciers in onderlinge
concurrentie. Goed beschouwd is dit voor de meeste producten en diensten de
uitgangssituatie in een vrije markteconomie zoals wij die in Europa kennen.
Het vaststellen van leveringstarieven door de overheid is niet langer aan
de orde. Immers, micromanagement van de overheid in een vrije markt heeft
tenminste een drietal negatieve effecten. Allereerst verstoort de dreiging
van ingrijpen in prijzen het investeringsklimaat, waar ook afnemers de dupe
van worden omdat investeringen achterwege blijven en zodoende de leveringszekerheid
wordt aangetast. Enkele jaren geleden zagen we in Californië dit proces
zich in versneld tempo voltrekken, omdat niet alleen de investeringen, maar
ook de operationele bedrijfsvoering in gevaar kwam. Daar waren immers de leveringstarieven
aan kleinverbruikers gemaximeerd, waardoor sommige leveranciers gedwongen
werden met verlies te verkopen, wat resulteerde in schulden van vele miljarden
voor deze bedrijven. Ten tweede belemmert het kunstmatig goedkoop houden van
producten of diensten de innovatie. En ten derde betekent politiek micromanagement
van leveringstarieven dat de verduurzaming van de energiehuishouding vertraagt,
waardoor we onze milieudoelstellingen dreigen mis te lopen.Zoals vermeld, bepaalt de overheid in de vrije markt niet langer de leveringstarieven.
Echter, de overheid bepaalt wel de randvoorwaarden waaronder het marktmechanisme
zijn werk kan doen. Voor alle goederen en diensten geldt daarom het algemene
mededingingsrecht. Om bij gas en elektriciteit specifieke publieke belangen
te borgen, is er specifieke wet- en regelgeving van kracht, ook voor de totstandkoming
van de leveringstarieven. Indien de leveringstarieven onredelijk hoog zijn
kan de toezichthouder (Dienst Toezicht en uitvoering Energie, hierna: DTe)
ingrijpen. De onredelijkheid moet hier gezocht worden in onvoldoende concurrentie
of overwinsten, niet in Europese of wereldwijde ontwikkelingen zoals een hoge
olieprijs. Overigens zien we dat de olieprijs in euro's de afgelopen jaren
een mildere stijging laat zien dan de olieprijs in Amerikaanse dollars. Dit
maakt een, in absolute zin, hogere energierekening voor consumenten uiteraard
niet minder vervelend, maar buiten de Eurozone tikt de stijging van de olieprijs
dus nog harder door, ook voor motorbrandstoffen. Olieprijs ($)1Eurokoers ($)2Olieprijs
in €200122,70,895625,35 200223,50,945624,85200327,11,131223,96200433,231,2254427,091 $/barrel, FOB. Bron: Energy Information Administration, US
Department of Energy.2 Bron: Europese Centrale Bank.3 Tot en met 3e kwartaal 2004.4 Tot en met 3e kwartaal 2004.1.2. TransporttariefOm gas en elektriciteit bij de afnemer te krijgen, wordt het getransporteerd
van gasveld (of gasopslag) en elektriciteitscentrale naar «de voordeur».
Anders dan bij de levering van energie is hierbij in de praktijk geen sprake
van keuzevrijheid door afnemers. Er gaat tenslotte maar één
gasleiding en één elektriciteitsleiding de meterkast in. Zodoende
kan er niet vertrouwd worden op het normale concurrentiemechanisme van de
vrije markteconomie. Daarom heb ik in wet- en regelgeving vastgelegd dat de
transporttarieven bepaald worden op basis van andere mechanismen
zoals efficiencykortingen, maatstafconcurrentie (het vergelijken van transporteurs)
of op basis van een systematiek die uitgaat van kosten plus een redelijke
opslag. In tegenstelling tot het leveringstarief houdt de overheid dus een
grote invloed op het transporttarief, ook in een geliberaliseerde markt.1.3. EnergiebelastingEén van de kabinetsdoelstellingen is de verduurzaming van de economie.
Vergroening van het belastingstelsel, inclusief de energiebelasting vormt
een belangrijke pijler onder deze doelstelling. De milieukosten van energieverbruik
worden op deze manier expliciet verbonden aan het vervuilende product, waardoor
het principe «de vervuiler betaalt» beter tot zijn recht komt.
Zoals reeds aangekondigd in het Hoofdlijnenakkoord, wordt de energiebelasting
in 2005 verhoogd. Voor huishoudens zal deze verhoging worden teruggesluisd
via een toename van de algemene heffingskorting. Voor het MKB zal de verhoging
van de energiebelasting terugkomen via een verlaging van de vennootschapsbelasting.
Hiermee is sprake van een belastingvergroening, en geen -verhoging.2. De energierekening in 2005De ontwikkelingen in 2005 zal ik schetsen aan de hand van de drie factoren
die aan de orde kwamen tijdens de begrotingsbehandeling: de olieprijs, de
vergroening van het belastingstelsel en de liberalisering.2.1. OlieprijsDe inkoopprijzen voor leveranciers in Nederland en de ons omringende landen
kunnen, per 1 januari as. zo'n 10% hoger liggen dan aan het begin van
dit jaar, afhankelijk van de contractvoorwaarden. In het Verenigd Koninkrijk
bedraagt de potentiële stijging zelfs zo'n 20%. Dit is voor het grootste
deel toe te schrijven aan de ontwikkeling van de olieprijs.De uiteindelijke gevolgen voor de kleinverbruiker zullen per leverancier
verschillen en hangen af van de mate waarin een energieleverancier middels
efficiencyverhogingen en risicospreiding (hedging) een stijgende wereldolieprijs
kan opvangen. De verwachting is dat de stijging van de inkoopprijzen als gevolg
van een stijgende olieprijs omgerekend naar een Nederlands gezin ongeveer
4,5 €cent per kubieke meter zal bedragen, een kostenstijging van circa € 80
over 2005 bij een gemiddeld jaarverbruik van 1815 m3. Dit geldt
uiteraard alleen als de gehele kostenstijging wordt doorberekend aan de consument.2.2. De vergroening van het belastingstelselPer 2005 zal voor huishoudens de energiebelasting verhoogd worden. Bij
een gemiddeld jaarverbruik (3375 kWh, 1815 m3) betekent deze verhoging
een kostenstijging van €27 over geheel 2005, gas en elektriciteit gecombineerd.2.3. LiberaliseringZoals al genoemd, heeft de liberalisering als gevolg dat er concurrentie
optreedt tussen leveranciers. Door efficiëntere bedrijfsvoering kan een
leverancier lagere tarieven hanteren met het oog op een groter marktaandeel.Een ander gevolg van liberalisering is strenger toezicht op de transporttarieven
door DTe. Zo zal in 2005 voor het totaal aan netbeheerders het transporttarief
voor kleinverbruikers dalen (inclusief inflatiecorrectie) met 2,8% ten opzichte
van 2004.MediaberichtenOmdat sinds 1 juli de markt voor kleinverbruik geliberaliseerd is,
kunnen leveranciers niet langer stilzwijgend de prijs verhogen zonder het
risico te nemen om marktaandeel te verliezen. Dit is waarschijnlijk een reden
om in advertenties de oorzaak van de hogere tarieven volledig neer te willen
leggen in Den Haag, Brussel of zelfs Washington.De suggestie dat prijsstijgingen het gevolg zijn van een door de overheid
ingestelde olieprijskoppeling, en dat diezelfde overheid per definitie garen
spint als de olieprijs stijgt, is in strijd met de feiten. Sinds 1962 is het
beleid van de overheid voor de Nederlandse bodemschatten gericht op marktwaarde,
zonder hierbij de specifieke private invulling te normeren. Zoals reeds uit
het verleden gebleken is, verhindert de overheid geenszins de totstandkoming
van gascontracten zonder olieprijskoppeling.Omdat het grootste deel van de winst op gasproductie in Nederland toevalt
aan de overheid, stijgen de gasbaten met de gasprijs. Echter, als deze stijging
van de gasprijs samengaat met een olieprijsstijging, is er ook een drukkend
effect op de overheidsinkomsten. Door een olieprijsstijging daalt namelijk
de economische groei en daarmee belastinginkomsten, zodat niet geconcludeerd
mag worden dat het totaal aan overheidsinkomsten zal stijgen als gevolg van
een hogere olieprijs. 3. ConclusiesIn 2005 worden consumenten naar alle waarschijnlijkheid geconfronteerd
met een hogere energierekening. De belangrijkste factor hierin lijkt te zijn
de ontwikkeling van de wereldolieprijs, die wegens economische wetmatigheden
een effect heeft op de leveringstarieven. Omdat directe sturing van leveringstarieven
door de overheid in de vrije markt niet langer aan de orde is, zie ik alleen
reden om deze tarieven te onderzoeken als ik vermoed dat de concurrentie tussen
energieleveranciers niet effectief is. Mocht ik signalen ontvangen die aanleiding
geven de mate van concurrentie verder te onderzoeken, zal ik een dergelijk
onderzoek niet nalaten.De Minister van Economische Zaken,L. J. Brinkhorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-XIII-44.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl