Maatregelen verkeersveiligheid; Verslag algemeen overleg van 2 september 2009 over onder meer internationale kennisdeling verkeersveiligheid
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag van een algemeen overleg
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST134704
 2009-2010
 
 29 398
 Maatregelen verkeersveiligheid
 
 
 
 
 Nr. 
 175
 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
 Vastgesteld 17 september 2009
 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat
heeft op 2 september 2009 overleg gevoerd met minister Eurlings van Verkeer
en Waterstaat over:
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 6 april 2009 over internationale kennisdeling verkeersveiligheid
en gidsfunctie Nederland verkeersveiligheid (29 398, nr. 149);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 22 april 2009 over cijfers verkeersveiligheid in 2008 (29 398,
nr. 151);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 28 april 2009 over het Actieprogramma Verkeersveiligheid 2009–2010
(29 398, nr. 153);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 18 mei 2009 over de inventarisatie vrachtwagenbanden (31 700
XII, nr. 66);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 10 juni 2009 over het uitstel van de beantwoording van vragen van
de commissie naar aanleiding van berichten over automobilisten aan wie een
rijontzegging is opgelegd, doch die toch achter het stuur stappen (29 398,
nr. 160);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 22 juni 2009 over de nieuwsbrief voor rijbewijsbezitters (29 398,
nr. 166);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 15 juli 2009 over de Regeling rouwstoet (31 700 XII, nr. 77);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 9 juli 2009 over de reactie op de motie van de leden Roefs, Koopmans
en Cramer over mogelijke inkrimping van het aantal voertuigcategorieën
(31 305, nr. 144);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 6 april 2009 inzake de stand van zaken van moties en toezeggingen
aan de Kamer inzake de aanpak van de diefstal van airbags, het handhaven van
de snelheid in 30 kilometerzones, de omzetting van een verlopen rijbewijs
naar een bromfietsrijbewijs, diefstal kentekenplaten, botsvriendelijke auto’s,
flitsers, instructeurspas op het dashboard en voorlichting,
 
   recidiveregeling, praktijktest optische en geluidssignalen
en over het tot stand komen van de normen voor de reserveringstermijnen van
examens bij het CBR (29 398, nr. 171);
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 25 augustus 2009 met de reactie op een brief van de SWOV betreffende
haar factsheet over rotondes (2009Z15 082);
 
 
 – de brief van de minister van Verkeer en Waterstaat
d.d. 18 augustus 2009 met een reactie op een verzoek van de commissie
voor Verkeer en Waterstaat inzake het discriminerend karakter van artikel
183.3 van het Reglement Rijbewijzen (2009Z14839).
 
 Van het overleg brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit.
 
 De voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
 Jager
 De griffier van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,
 Sneep 
 
 Voorzitter: Jager Griffier: Sneep
 Aanwezig zijn zeven leden der Kamer, te weten: Jager, De Rouwe, De Mos,
Jansen, Roefs, Aptroot en Van der Staaij,
 
 en de heer Eurlings, minister van Verkeer en Waterstaat, die vergezeld
is van enkele ambtenaren van zijn ministerie.
 
 De voorzitter: Hartelijk welkom, ook aan de
nieuwe adjunct-griffier de heer Jongepier.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Onze minister
mocht dit jaar opnieuw minder slechte cijfers bekendmaken over het aantal
dodelijke verkeersslachtoffers. Ik gebruik bewust de woorden «minder
slechte», omdat in 2008 maar liefst 750 families een familielid of een
geliefde moesten missen. Hoewel wij vaker spreken over het aantal doden, noem
ik ook het indrukwekkende en trieste getal van ruim 18 000 gewonden per
jaar. Dat aantal stijgt overigens, hetgeen extra slecht nieuws is. Daarom
is het ook zo belangrijk dat wij regelmatig stilstaan bij het onderwerp van
de verkeersveiligheid. Het is goed dat wij recent het Strategisch Plan Verkeersveiligheid
2008–2020 hebben vastgesteld.
 Over de drugstesten in het verkeer wilde ik wat gaan mopperen op onze
minister. Er zijn twee redenen om daarvan af te zien. Allereerst heb ik vandaag
een plan mogen ontvangen. Ten tweede heeft de commissie vanochtend besloten
om dit onderwerp apart te behandelen. Ik kan nu slechts zeggen: goed dat het
plan er is en goed dat wij gaan doorpakken. Er valt nog veel werk te verzetten.
 Vandaag bespreken wij het Actieprogramma Verkeersveiligheid 2009 –
2010 met daarin een concrete uitwerking van de eerder genoemde strategische
nota. In het programma werkt het ministerie met vele belangrijke organisaties
samen. Voor elk deelonderwerp lijkt een platform of overlegorgaan te bestaan.
Je kunt het zo gek niet bedenken of er is wel een platform voor. Dat lijkt
mooi – het is goed dat de contacten op deze manier worden onderhouden –
maar wij moeten voorkomen dat alle platforms leiden tot oeverloos geklets
en een ongecoördineerde aanpak. Zou het niet beter zijn om hier een goede
structuur aan te geven? Ik kan mij voorstellen dat dit streven beter aansluit
bij twee van de drie pijlers die wij recent hebben vastgesteld, namelijk samenwerking
en integrale aanpak.
 Het actieprogramma maakt goed inzichtelijk waar de prioriteiten de komende
twee jaar komen te liggen. Het valt mij wel op dat in 2009 nog heel wat moet
gebeuren om op koers te blijven. Met name het onderdeel onderzoek roept de
vraag op of het ministerie dit allemaal wel gaat halen. Ik noem het zogenaamde
asoslot, waar mijn fractie een groot voorstander van is. Deze variant op het
alcoholslot pakt overtreders met hufterig gedrag en agressie aan door registratie
en het opleggen van technische beperkingen. Als voorbeelden noem ik veel te
snel rijden, door rood licht rijden en bumperkleven. In het programma lees
ik dat hiernaar in 2009 onderzoek zal worden gedaan. Is de minister daar al
mee bezig? Is het onderzoek al gereed? Kunnen wij het conform het programma
dit jaar verwachten?
 Ik dank de minister voor het oppakken van het initiatief van de Kamer
inzake de rouwstoet. Van de sector heb ik niets dan lof gehoord over de samenwerking
met het ministerie. Dat mag hier ook wel eens gezegd worden. Het valt mij
wel op dat de minister volgend jaar met een wetswijziging wil komen. Ik vraag
hem om daar wat tempo in te houden. Ik kan het mij voorstellen dat een aantal
uitwerkingen nader gespecificeerd wordt. Kan de minister een en ander nog
dit jaar naar de Kamer zenden? De wetswijziging is niet nieuw: het gaat om
de herinvoering van een eerder geschrapte bepaling. 
 Ik kom op de profieldiepte van vrachtwagenbanden. Onderzoek doen wij niet
voor niets. Het onderzoek naar dit onderwerp toonde recentelijk aan dat 98%
van de onderzochte banden van vrachtauto’s en bussen aan de geadviseerde
profieldiepte van 1,6 millimeter voldoet. Daarmee is het fabeltje doorgeprikt
dat slechte banden zouden leiden tot ongelooflijk veel ongevallen. De transportsector
kwam daarmee in een kwaad daglicht te staan. Dit onderzoek toont aan dat het
heel goed zit. Daarom bevreemdt mij de keuze van de minister en de branche
om het toch wettelijk te gaan regelen. De conclusie van het onderzoek is dat
het goed geregeld is en toch wil de minister extra regels. Mijn fractie heeft
daar moeite mee. Waarom meer regels als blijkt dat het zonder regels goed
werkt?
 De bandenspanning verdient overigens wél meer aandacht. Juist door
een te lage bandenspanning kunnen ongelukken ontstaan en wordt onnodig veel
brandstof verbruikt. De minister zal zich Europees inzetten om dit voor auto’s
te regelen, om het standaard verplicht te stellen voor nieuwe auto’s.
Ik vraag de minister om deze inzet ook te plegen voor vrachtauto’s en
bussen.
 Wat is de stand van zaken rond de Segway? Vorig jaar is een motie aangenomen
om de Segway niet te voorzien van een kenteken. Tot op heden is daar volgens
mij nog geen gevolg aan gegeven.
 Vorige keer hebben wij gesproken over de apk in het buitenland. Voor zover
ik weet krijgt de Kamer nog dit jaar een wetsvoorstel waarin dit geregeld
wordt. Ligt de minister op schema?
 De commissie heeft een goed gesprek gevoerd met de Vereniging Verkeersslachtoffers.
Wij zullen er nog wel een paar keer op terugkomen. Integrale ketenzorg voor
slachtoffers na het ongeval is van groot belang. Het valt de leden van de
vereniging, maar ook Kamerleden op dat er altijd heel veel aandacht is voor
de daders, maar dat de positie van slachtoffers nog wel enige verbetering
verdient.
 Hoe staat het met de vragen die deze commissie in den brede heeft gesteld
over automobilisten die ondanks een rijontzegging blijven doorrijden? De commissie
heeft voor het reces een hele reeks vragen gesteld. Wanneer krijgen wij de
antwoorden?
 
 De heer Jansen (SP): Voorzitter. Uit het feit
dat u de woordvoerder van de SP op dit terrein vandaag moet missen, mag u
niet afleiden dat de heer Roemer zijn interesse voor het onderwerp verloren
heeft. Hij heeft op dit moment een ander debat, waardoor u het vandaag met
mij moet doen.
 Ik maak een enkele algemene opmerking voordat ik focus op concrete actiepunten.
Ik dank de minister voor het toezenden van de Kerncijfers Verkeersveiligheid.
De feiten zijn de basis voor een rationele aanpak van de verkeersonveiligheid.
Ik vraag bijzondere aandacht voor twee punten. Het eerste is het tamelijk
stevig opgelopen aantal gewonden. Het lijkt mij de moeite waard om daar eens
wat beter naar te kijken in het lopende jaar. Het tweede aandachtspunt is
het flink gestegen aantal fietsers dat in het ziekenhuis terechtkomt. Een
belangrijk deel van de groei zit in die categorie. Waar komt dat vandaan en
wat kunnen wij eraan doen?
 Wij ondersteunen het pleidooi van de Vereniging Verkeersslachtoffers om
meer te doen aan de actieve nazorg voor slachtoffers. Het mag niet meer voorkomen
dat mensen een jaar thuiszitten voordat zij aandacht krijgen omdat zij zelf
aan de bel trekken. Eigenlijk moet er gelijk na het ongeval een vorm van ondersteuning
worden aangeboden. Misschien is het goed als de minister met een schriftelijke
reactie komt op de voorstellen van de vereniging op dit punt.
 De minister heeft eerder toegezegd in het najaar te zullen komen met een
brief over de mogelijkheid om iedereen die een scootmobiel koopt, een basiscursus
aan te bieden. Daarnaast wilde hij de hoge kosten van de herkeuringen voor
rijbewijzen bezien. Is al enige voortgang te melden? Heeft hij al met zijn
collega Klink gesproken over de mogelijkheid om herkeuringen in het basispakket
op te nemen? 
 Er wordt vooruitgang geboekt in het motorvriendelijk maken van de vangrails
op de gevaarlijkste punten. De SP-fractie pleit ervoor om dat verder uit te
breiden. De minister moet wat kritischer worden richting de gemeenten. Er
zijn grote kwaliteitsverschillen in de gerichtheid op risico’s voor
motorrijders. Het gemiddelde niveau moet omhoog.
 Het is positief dat de minister onze suggestie heeft overgenomen om te
komen met een nieuwsbrief voor rijbewijshouders. De vorm van een e-mail ondersteunen
wij. Zal daar enige reclame voor worden gemaakt?
 Enkele jaren geleden heeft de minister gezegd dat er eigenlijk in iedere
auto een hamer aanwezig moet zijn om de ruit in te slaan als de elektrische
ruitbediening niet functioneert. Het leek ons wel een goede gedachte. Hoe
staat het met dat initiatief?
 Het programma Duurzaam Veilig wordt algemeen als een succes gezien, maar
is dat eigenlijk wel zo? Uit de Kerncijfers Verkeersveiligheid kunnen wij
niet afleiden hoe de relatie is tussen de investeringen die wij met zijn allen
gedaan hebben en de opbrengst. Is er een vorm van monitoring van het effect
en, zo ja, kunnen wij daarover geïnformeerd worden?
 Verkeersslachtoffers met een whiplash vormen een lastige groep. Verzekereraars
stellen zich behoorlijk taai tegenover hen op. Welke initiatieven kan de minister
nemen om te voorkomen dat deze mensen tussen wal en schip terechtkomen?
 Mijn collega Roemer heeft tijdens het vorige debat gesproken over dvd
kijken achter het stuur. De minister zei: in een stilstaande auto moet iedereen
een dvd’tje kunnen kijken. De politie heeft op 12 april nog aangegeven
dat hier geen speciaal verbod voor nodig is. Op 6 augustus was dat opeens
anders. Toen pleitte de politie voor een flinke uitbreiding van de Wegenverkeerswet
om niet alleen tv kijken achter het stuur te verbieden, maar zelfs het instellen
van navigatieapparatuur. Dat lijkt ons wat ver gaan. Wat is de lijn nu precies?
De SP-fractie wil dat dvd kijken voorin auto’s onmogelijk gemaakt wordt.
Het is een te grote verleiding om het toch even mee te pakken, bijvoorbeeld
bij een stoplicht. Dat moeten wij gewoon niet doen.
 
 De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik zal
niet in herhaling vervallen. De heer De Rouwe noemde bijvoorbeeld de apk in
het buitenland. Dat is een goed punt, dat snel geregeld moet worden.
 Verkeer en Waterstaat werkt met heel veel landen samen. Dat vinden wij
nuttig, want je leert als je met anderen praat. Maar er wordt niet alleen
met EU-landen gepraat, maar ook met Turkije, China, India, Brazilië,
de Golfstaten en Vietnam. Wat kost dat nou allemaal en wat brengt dat nou
op?
 In de loop der jaren zijn indrukwekkende dingen gebeurd op het gebied
van de verkeersveiligheid. Begin jaren zeventig hadden wij met 3000 verkeersdoden
te maken en sindsdien is dat aantal bijna continu gezakt naar nu 750. 750
verkeersdoden zijn er natuurlijk 750 te veel, maar het is indrukwekkend. Dat
komt natuurlijk door de overheid, maar ook door de auto’s, die steeds
veiliger zijn geworden. Hopelijk gedragen de bestuurders zich ook bewust beter.
Het aantal ziekenhuisgewonden neemt echter niet af. Dat is al jaren ongeveer
18 000 per jaar. Dat vinden wij verontrustend. In welke mate kan de minister
meer de aandacht richten op de echt kwetsbare groepen? Mensen in personenauto’s
kunnen zich steeds veiliger of minder onveilig voelen, maar dat geldt niet
voor voetgangers en fietsers, met name de ouderen. Met de vergrijzing en met
het feit dat mensen steeds langer terecht actief deelnemen aan het verkeer
is dat iets waar wij extra aandacht aan moeten geven.
 Wij hebben een goed gesprek gehad met de Vereniging Verkeersslachtoffers.
Ik was wat verbaasd toen ik hoorde dat er niet altijd een proces-verbaal wordt
opgemaakt als er sprake is van een slachtoffer, terwijl dat wel moet. Ik was
er eveneens over verbaasd dat verkeersslachtoffers geen recht hebben op een
kopietje van het proces-verbaal. Het gaat immers over hen. Zij
moeten kunnen checken of het er goed in staat. Voor eventuele schade in de
toekomst hebben zij dit nodig. Is het mogelijk om dit te regelen?
 Het Verbond van Verzekeraars heeft na allerlei overleg ingestemd met een
gedragscode voor termijnen. Als er schade is, als er een claim komt, moeten
mensen een antwoord krijgen. Die code wordt door de meeste verzekeraars onderschreven.
In de praktijk schijnen mensen vijf, zes, acht, tien jaar of langer te moeten
wachten. In andere landen schijnt het beter geregeld te zijn. Kan de minister
ons binnenkort informeren of deze zaken beter geregeld kunnen worden?
 De aanpak inzake vrachtwagenbanden vinden wij prima.
 Ik vind het prima dat er mogelijk een nieuwsbrief komt met nieuwe verkeersregels,
maar mensen willen vaak niet nog meer abonnementen op nog meer berichten.
Veel mensen zijn visueel ingesteld. Wij zouden het prettig vinden als naast
zo’n nieuwsbrief de echte, belangrijke wijzigingen in tven radiospotjes
worden meegedeeld. Maak een klein, simpel foldertje en leg dat bij fietsenstallingen
en benzinestations. Zorg dat mensen zo goed mogelijk geïnformeerd worden.
Als je lange tijd rijdt, weet je het niet allemaal meer.
 De VVD was aanvankelijk enthousiast over het praktijkexamen bromfietsen,
maar langzamerhand is dat verminderd. De kosten worden hoog. De rijschoolhouders
vinden het gevaarlijk dat vier kandidaten tegelijk les krijgen. Volgens ons
zit het probleem niet zozeer in het halen van het examen: dat lukt wel. Het
probleem zit hem veel meer in het bravoure na het halen van het papiertje.
Een beter lik-op-stukbeleid, het aanpakken van slecht gedrag is het enige
wat echt helpt.
 Verkeersboetes zijn bedoeld om het goede gedrag te bevorderen en het slechte
gedrag af te straffen. Hoe zwaarder de overtreding, hoe zwaarder de sanctie.
Dat is allemaal prima, maar de administratiekosten vinden wij zeer oneigenlijk.
Het heeft niets met de verkeersovertreding te maken. Het opleggen van verkeersboetes
heeft niet de bedoeling om geld te innen, maar om slecht gedrag te straffen.
Die € 6 administratiekosten moet er wat ons betreft af. Parkeren
wordt al onbetaalbaar en dan krijg je ook nog eens die administratiekosten.
Wat wij wel een aardige gedachte vinden, afkomstig van de Vereniging Verkeersslachtoffers,
is het bekijken van recidive. Dat heeft soms ook gevolgen voor de strafmaat.
De eerste keer door rood rijden, ach, dat kan een keer gebeuren. Maar als
je binnen twee jaar weer door rood rijdt, moet de boete verhoogd worden. Iets
dergelijks geldt voor forse snelheidsovertredingen. Als je net boven de alcoholgrens
zit, krijg je een boete, maar wordt niet meteen je rijbewijs ingenomen. Als
het voor de tweede keer gebeurt, klopt er echt iets niet in je gedrag. Dan
is het geen vergissing meer. Zou de minister eens met zijn collega van Justitie
kunnen bekijken of een oplopend tarief denkbaar is? Dat brengt misschien nog
meer op ook.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Wij vinden
niet dat de ambitie afstraalt van de internationale kennisdeling en wij vragen
de minister om er wat meer structuur in aan te brengen. Om te beginnen moet
eens goed in kaart worden gebracht wie op dit moment nu eigenlijk wat doet.
 Er is een extra impuls nodig op het gebied van het terugdringen van het
aantal verkeersslachtoffers. In de toekomst zal het aantal slachtoffers onder
ouderen namelijk stijgen. Het aantal ernstig gewonden is zorgwekkend. Er is
een toenemend aantal ongevallen onder fietsers, voetgangers en snorfietsers.
Wil de minister hier een extra impuls aan geven?
 De PvdA is een groot voorstander van elektrische scooters, die een grote
bijdrage kunnen leveren aan een beter milieu. Wij zouden eindelijk iets kunnen
doen aan de grootste ergernis van mensen in hun eigen woonomgeving: het lawaai
van scheurende scooters. De elektrische scooter heeft echter het probleem
van de onhoorbaarheid. Visueel gehandicapten zouden erg veel hinder kunnen
ondervinden van het gebrek aan hoorbaarheid. Misschien is het
sowieso de moeite waard om de situatie van slechtzienden in het verkeer onder
de loep te nemen. Er schijnen nog heel wat verbeteringen mogelijk te zijn.
Misschien dat juist die verbeteringen ervoor kunnen zorgen dat wij niet zoiets
hoeven te doen als het aanbrengen van geluid op iets wat geen geluid maakt.
 Wij zijn ervoor om in de voertuigregelgeving de minimumprofieldiepte voor
autobanden op te nemen. Dat wij met zo’n extra regel het percentage
regelvermindering misschien niet halen, vind ik dan minder belangrijk.
 De minister kiest een goede invalshoek voor zijn omgang met de motie-Roefs
c.s. over de stroomlijning van voertuigcategorieën, benaderd vanuit de
gebruiker. Het is oké om te starten met gehandicaptenvoertuigen. Wanneer
kunnen wij daarover iets tegemoet zien? Wordt er dan gelijk iets gedaan aan,
zoals een krant kopte, de technische knulligheden van de scootmobiel?
 Nieuwe voertuigen doorlopen een twee jaar durend wettelijk traject. De
situatie rond de Segway staat mij nog heel goed voor ogen. De branche blijft
innoveren, bijvoorbeeld met de nieuwe Piaggio, een driewielige motor. Dankzij
een breedte van slechts 42 centimeter is de Piaggio MP3 goedgekeurd als standaard
motorfiets. Voorheen had je daar een motorrijbewijs voor nodig, maar vanaf
nu is er een versie op de markt die je met een autorijbewijs mag rijden. Je
mag je gedragen als een motorrijder, terwijl een autorijbewijs voldoende is.
Hoe zit dat precies? Moeten wij bij elke nieuwe vinding iets nieuws bedenken?
Is er geen oplossing te bedenken waarin iedereen meteen weet waar hij aan
toe is als er iets nieuws op de markt komt? Ik denk aan iets in de trant van:
als het daarop lijkt, zijn alle overeenkomende regels van toepassing.
 Wat is de stand van zaken rond het afgeven van een kenteken alleen als
een geldig rijbewijs kan worden overgelegd? Bestaat er een mogelijkheid om
degene die zijn of haar auto heeft uitgeleend aan iemand die geen rijbevoegdheid
meer heeft, aansprakelijk te stellen?
 De handhaving in 30 kilometerzones is heel problematisch. De politie heeft
er volgens mij niet zoveel zin in. Waar zit hem dat nou in? Is dat een kwestie
van de driehoek die er geen prioriteit aan geeft? Gaat het erom dat het soms
niet helder is aangegeven dat het gaat om een 30 kilometergebied? Kunnen wij
iets doen aan de belijning in dergelijke gebieden? De belijning bij 60, 80
en 100 km/u vind ik perfect.
 
 De heer Jansen (SP): Ik heb een tip voor mevrouw
Roefs. Misschien zou zij kunnen beginnen met er bij haar partijgenoot op Binnenlandse
Zaken op aan te dringen dat niet verder gekort wordt op de parate formatie
van de politie. Dat is natuurlijk het hoofdprobleem van de politie: men heeft
gewoon te weinig mensen voor dit soort nuttig werk.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Daar ben ik het niet
mee eens. U weet net zo goed als ik dat het helemaal niet de bedoeling is
dat er ook maar een agent minder op straat komt. Volgens mij is het echt een
kwestie van prioriteiten in de driehoek. De politie zegt: als niet heel duidelijk
gemarkeerd is dat het gaat om een 30 kilometergebied, dan ga ik niet handhaven.
 De meningsverschillen rond rotondes zijn nog niet helemaal opgelost. Ik
wacht het rustig af.
 Volgens Veilig Verkeer Nederland moet de registratiegraad van ongevallen
omhoog. Wij hebben de hele actie achter de rug rond het zonder tussenkomst
van politie afhandelen van blikschade. Ik vond het een prima actie, maar de
registratie is daar natuurlijk niet mee gediend.
 Wij mogen inmiddels 90 km/u rijden met een caravan. Wanneer wordt dat
geëvalueerd? Van het KLPD hoor ik dat het lastig is.
 Ik zit vaak op de weg en heb heel vaak met files te maken. De signaleringsborden
boven de weg geven een verplichte maximumsnelheid aan, maar volgens mij weten
heel veel mensen dat niet. Meer aandacht is nodig. Tegelijkertijd
zeg ik dat het heel frustrerend is als daar 50 km/u blijft staan, terwijl
je allang stilstaat.
 Voert de minister regulier overleg met het Verbond van Verzekeraars? Is
het niet mogelijk om achteraf uit te lezen of iemand dvd zat te kijken?
 In het buitenland moet je verplicht hesjes in je auto hebben liggen, zodat
je bij pech beter zichtbaar bent. Als je reservelampen bij je hebt, word je
niet bekeurd als een van je lampen het niet doet. Hoe is het in Nederland
precies geregeld? Moet je verplicht iets bij je hebben of raden wij slechts
aan?
 
 De heer De Mos (PVV): Voorzitter. In mijn
eerste debat met de minister uit het verre zuiden wil ik beginnen met een
positief gevoel met hem te delen. De doelstelling van maximaal 750 verkeersslachtoffers
in 2010 is al in 2008 gehaald en dat is iets om samen blij mee te zijn, al
blijft ieder dodelijk slachtoffer er natuurlijk een te veel.
 Er is sprake van alcoholbeleid waarin onderscheid gemaakt wordt tussen
beginnende en gevorderde automobilisten. Wil de minister samen met de PVV
toe naar een zerotolerancebeleid op basis van een «one strike, you’re
out»-principe? Voor alcohol moet voor iedereen gelden dat bij een promillage
van 0,2 je je rijbewijs kwijt bent.
 In een vorig debat over verkeersveiligheid heeft mijn zeer gewaardeerde
voorganger Barry Madlener een goed voorstel gedaan: een aparte vrachtwagenbaan
met inhaalverbod op de drukkere wegen. Door vrachtwagens een aparte rijstrook
te geven, zullen de verkeersveiligheid en de doorstroming op de weg toenemen.
In een antwoord aan de heer Madlener gaf de minister aan, hem erg vriendelijk
te vinden. Om hem met een goed gevoel te laten terugkeren naar Rotterdam,
beloofde de minister te bekijken in hoeverre hij aparte vrachtwagenstroken
kon gaan invoeren. Ik vraag de minister niet direct om mij ook een aardige
jongen te vinden, maar ik verzoek hem wel om mij ook met een goed gevoel naar
huis te laten terugkeren. Hoe staat het met zijn toezegging? Tot op heden
heb ik nog geen aparte vrachtwagenstrook gezien.
 Sinds 1 juli zijn de al gruwelijk hoge boetes voor kleine verkeersovertredingen
met € 6 administratiekosten verhoogd. Denkt de minister ook niet
dat hij bezig is met het louter vullen van de staatskas en niet met de bestrijding
van onveiligheid in het verkeer?
 Hoe staat het met de landelijke invoering van de kliklijn en het hinderlijk
door de politie volgen van notoire verkeershufters?
 
 De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Het is positief dat wij vandaag over een scala aan maatregelen en acties kunnen
spreken waarmee de verkeersveiligheid wordt gediend. Er ligt een concrete
uitwerking van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Dat toont dat het
thema breed leeft, ook bij deze minister. Wij steunen hem daarin graag.
 Ik maak een opmerking over de waardering van de cijfers over de verkeersveiligheid
in 2008. De minister is terecht verheugd over de daling van het aantal dodelijke
verkeersslachtoffers met 5%. Elk slachtoffer veroorzaakt onbeschrijflijk
veel leed en elke vermindering daarin juichen wij van harte toe. Ik wil bepaald
niet zuur doen, maar er is ook een daling van de mobiliteit. Het aantal afgelegde
kilometers in 2008 is gedaald. Lopen wij het risico dat bij het aantrekken
van de economie en dus de mobiliteit, blijkt dat wij geen blijvende winst
geboekt hebben? Het aantal ernstig gewonden blijft helaas erg hoog. Is een
extra impuls mogelijk om dat aantal naar beneden te krijgen? Het halen van
de doelstelling voor 2020 zal nog best een hele klus zijn, zeker als wij de
vergrijzing erbij betrekken. Juist in de categorie ouderen vallen er de nodige
slachtoffers. Het risico voor fietsers is in de afgelopen jaren niet verder
gedaald. In het licht van de stimulering van fietsgebruik zijn dat onbevredigende
ontwikkelingen. Kortom, alle mogelijkheden die wij zien om daar de aantallen verder omlaag te krijgen, moeten wij benutten. Juist de meest kwetsbare
verkeersdeelnemers moeten minder risico lopen.
 In tijden van economische crisis spreken wij over de mogelijkheid om investeringen
naar voren te halen. Misschien zijn er ook op het terrein van de verkeersveiligheid
nog dingen te bedenken. Ik denk aan het aanpassen van infrastructuur voor
30 en 60 kilometerwegen. Nog los van het leed waarover ik al sprak, kost verkeersonveiligheid
zo’n 8 mld. à 9 mld. De maatschappelijke kosten die hiermee gemoeid
zijn, liggen veel hoger dan die van files.
 Ik zal niet alles opsommen waar wij tevreden mee zijn, maar ik maak een
uitzondering voor de manier waarop gewerkt wordt aan het tegengaan van het
doorsnijden van rouwstoeten. Wij juichen deze aanpak toe. Als het eerder kan
dan 2010, is ons dat welkom.
 Over speekseltesten in het kader van drugs in het verkeer komen wij nog
apart te spreken. Wij hopen dat hieraan zowel in wetstechnisch als in praktisch
opzicht met spoed verder wordt gewerkt.
 Ik dank de minister voor de brief over het bevorderen van verkeersveiligheid
in andere landen. Juist in landen ver weg als China en Afrikaanse landen kan
door kennisexport veel verbeterd worden. Wereldwijd komen meer dan een miljoen
mensen om door verkeersongevallen en zijn er meer dan 50 miljoen gewonden.
90% daarvan betreft ontwikkelingslanden. Er zit dus zeker ook een ontwikkelingssamenwerkingsdimensie
aan. In Nederland is geweldig veel kennis; meerdere instituten houden zich
ermee bezig. Kan geen extra stap worden gezet om te komen tot een bundeling
van kracht en expertise? De minister kan daarin een aanjagende en faciliterende
rol spelen om de internationale kennisdeling te bewerkstelligen en de gidsfunctie
van Nederland op verkeersveiligheidsgebied te borgen. Het geld hiervoor hoeft
niet alleen uit V&W-potjes te komen. Je kunt ook denken aan een koppeling
met Ontwikkelingssamenwerking. Ziet de minister mogelijkheden?
 Het is van groot belang dat de politieregistratie van ongevallen op orde
is. Als het gaat om slachtoffers waarbij alcohol een rol speelt, legt de minister
de vinger bij hiaten in de registratie. Daarnaast kent Nederland geen post
mortem onderzoek. In officiële cijfers zien wij dus nog steeds te weinig
wat de daadwerkelijke schade van alcohol is. De cijfers die op zichzelf al
ernstig zijn, geven toch nog een te rooskleurig beeld. Wat kunnen wij verder
doen om te waarborgen dat de politie in beginsel alle verkeersdoden als gevolg
van alcohol nauwgezet registreert? Wat ons betreft is een verruiming van het
post mortem onderzoek bespreekbaar.
 
 Minister Eurlings: Voorzitter. Ik heet de
leden welkom terug na het zomerreces. Wij beginnen niet met het minste debat.
Het is goed dat wij weer een daling hebben van het aantal dodelijke slachtoffers,
voor het vijfde achtereenvolgende jaar. 750 doden, het doel van 2010, is in
2008 bereikt, maar er is geen enkele reden om achterover te leunen. 750 doden,
dat zijn er nog steeds afschuwelijk veel. Bij ieder slachtoffer slaat je de
schrik om het hart. Je krijgt met mensen te maken; de cijfers worden dan heel
persoonlijk. Meerdere ouders van gestorven kinderen zitten hier in de zaal.
Het gaat je door merg en been. Zelfs dan kun je nog nauwelijks beseffen welke
blijvende wonden het achterlaat als zoiets je overkomt. Het moet ons tot het
uiterste motiveren om alles wat wij realistisch kunnen doen om dit verder
te voorkomen, met elkaar te doen. Dat is het prettige karakter van dit debat.
Je merkt dat iedereen hier constructief mee bezig is. Met elkaar zoeken wij
naar ideeën en proberen wij dingen te agenderen. Zo moeten wij met elkaar
het debat voeren, samen met maatschappelijke partijen en decentrale overheden.
 De samenwerking tussen heel veel partijen heeft een meerwaarde. Het is
goed dat op alle niveaus mensen proberen een extra steentje bij te dragen.
Wij hebben nu het Strategisch Plan Verkeersveiligheid. De komende twee jaar
gaan wij samen met de decentrale overheden met acties komen die
moeten leiden tot die noodzakelijke verdere verbetering van de verkeersveiligheid.
Zoals de leden hebben kunnen zien, bestrijken deze acties een breed palet.
Het gaat om gedrag, het gaat om het voertuig, het gaat om infrastructuur,
maar het gaat ook om preventie en een harde aanpak van hufters.
 Ik kan dat niet genoeg zeggen: lief en aardig zijn voor mensen die goed
willen, en hard zijn voor mensen die niet willen luisteren. Het toelaten van
hufterigheid betekent het vergeten van de overgrote meerderheid van onze bevolking
die het slachtoffer is van hufterig gedrag. Daaronder vallen wat mij betreft
ook bestuurders die rijden onder invloed van drugs. Schattingen van het aantal
ongevallen als gevolg van drugsgebruik variëren van 10% tot maar
liefst 25% van het totaalaantal ongevallen. Wij komen er later over
te spreken hoe wij dit gaan aanpakken, maar dát wij het moeten aanpakken,
staat voor mij als een paal boven water. Het is volstrekt onacceptabel: 10%
tot 25% van het aantal ongevallen.
 Vervolgens wil ik een aantal onderwerpen aanhalen die ook door nabestaanden
van slachtoffers heel prangend direct in mijn richting zijn aangedragen. Allereerst
de optie «geen rijbewijs, geen kenteken». Ik heb hierover recent
nog een schrijven gehad. Ik heb hierover ook nadrukkelijk een reactie gevraagd
aan de RDW, het Openbaar Ministerie, de politie en het ministerie van Justitie.
Hun eerste reactie was tamelijk eenduidig: doe het niet, want er zijn meer
nadelen dan voordelen. Hoe inhoudelijk deze reactie op het eerste oog ook
lijkt, ik heb er op dit moment geen vrede mee. Ik ben er samen met de Kamer
op gebrand om als het maar enigszins kan, dit soort mensen steviger aan te
pakken om de kans te verminderen dat ze snel vervallen in hetzelfde gedrag
en om in het kader van genoegdoening zo veel mogelijk gestand te doen aan
het gevoel van wat maatschappelijk wel en niet acceptabel is. Daarom heb ik
de opdracht voor het onderzoek uitgebreid. Ik heb verzocht te zoeken naar
een oplossing voor de nadelen van de optie «geen rijbewijs, geen kenteken».
Ik heb ook gevraagd om met andere voorstellen te komen die daadwerkelijk de
doorrijders na een rijontzegging steviger kunnen aanpakken. Ik verwacht de
resultaten van het bredere onderzoek te kunnen bespreken met de collega’s
van Justitie en BZK in de maand oktober. Daarna zal ik de Kamer hierover informeren.
Ook de nabestaanden van slachtoffers die mij hierover rechtstreeks hebben
aangeschreven, zal ik daarover op de hoogte houden. Op 28 augustus jl.
heb ik een tussenrapportage over het onderzoek gehad, maar wij werken dus
hard verder. Ik licht de Kamer in zodra wij er meer informatie over hebben.
Richting de heer De Rouwe zeg ik dat ik ook de Kamervragen die hierover zijn
gesteld, zo spoedig mogelijk zal beantwoorden. Nogmaals, het heeft iets te
maken met inhoud; als wij ze extra kunnen aanpakken, dan moet ons dat een
lief ding waard zijn. Het heeft echter ook iets te maken met een gevoel voor
rechtvaardigheid, in de zin dat je zo veel als je kunt moet voorkomen dat
die mensen ondanks een rijontzegging, achter het stuur kruipen en verder kunnen
gaan met een bedreiging te zijn voor onschuldige mensen.
 In onze gezamenlijke opdracht om het verkeer veiliger te maken, hebben
de woordvoerders heel wat onderwerpen aangedragen. Een aantal ervan gaat over
de grens van mijn departement heen. Zo is er gesproken over recidive, boetes
en een administratieve opslag daarop, sancties, slachtofferhulp, processen-verbaal
en handhaving in 30 kilometerzones. Ik vind dat belangrijke onderwerpen. Wat
betreft slachtofferhulp: als je heel lang niet weet wat er met een strafzaak
gebeurt, dan maakt dat de wonden nog veel groter. Ik vind het dus een heel
serieus iets wat is aangedragen vanuit de vereniging die de slachtoffers zelf
vertegenwoordigt. Genoemde belangrijke onderwerpen ressorteren overigens voor
het grootste gedeelte onder het beleidsterrein van Justitie. Ik zal zelf actief
deze onderwerpen bij mijn ambtgenoot van Justitie aan de orde stellen en hem
vragen hierover nader te berichten. Ik ga niet, voorzitter, over uw vergaderorde,
maar ik kan mij vanwege het belang van dit soort vragen zomaar
voorstellen dat bij een volgende gelegenheid niet alleen ikzelf maar ook mijn
collega van Justitie hier wordt uitgenodigd om dit soort onderwerpen hier
in het debat mondeling van een afdoende conclusie te kunnen voorzien.
 
 De voorzitter: Wij nemen dit punt mee voor
een volgende procedurevergadering.
 
 Minister Eurlings: Ik zal in ieder geval zelf
ook actief deze onderwerpen aan het ministerie van Justitie doorgeleiden.
 Uit het actieprogramma komt naar voren dat er met vele bestuurlijke organisaties
samenwerking plaatsvindt. Er is hier naar voren gebracht dat voor elk deelonderwerp
wel weer heel veel overlegjes plaatsvinden. Is het niet heel veel gepraat?
Ik kan mij die vraag voorstellen. Het is absoluut waar dat wij op het gebied
van verkeersveiligheid met veel belangrijke organisaties samenwerking en afstemming
hebben. Ik denk wel dat ik de zorg dat dit tot oeverloos gepraat en een ongecoördineerde
aanpak zal leiden, weg kan nemen. Het is mijn overtuiging en die van mijn
voorgangster Karla Peijs en van de betrokken partijen, dat de samenwerking
erg goed loopt. Op 28 april heb ik de Kamer bij brief laten weten dat
het actieprogramma met groot enthousiasme van betrokken partijen tot stand
is gekomen. Wij hebben met elkaar afgesproken de activiteiten in het kader
van het actieprogramma samen uit te voeren en om ervoor te zorgen dat Nederland
internationaal echt tot de top blijft behoren. Het Nationaal MobiliteitsBeraad
is het bestuurlijke platform dat op de verdere uitvoering moet toezien. Ik
heb er vertrouwen in dat dit gaat lukken. Een extra verkeersveiligheidsplatform
is iets waarvan ik mij afvraag of dit niet te veel van het goede zou zijn.
Wij zien elkaar heel vaak; wij hebben open en directe lijnen. Ik ben tevreden
over de coördinatie tot nu toe. Wellicht een wat gekke zijsprong, maar
ik wil het volgende de Kamer toch niet onthouden. Ik was recent op het huwelijk
van een neef van mij dat om emotionele redenen in Zuid-Frankrijk plaatsvond
met zijn nu Nederlandse vrouw. Bijna iedereen uit dat kleine dorp was aanwezig,
dus ook de burgemeester en de wethouders. Dan kom je tot gesprekken annex
aan het huwelijk. Ik vroeg de burgemeester wat hij deed aan verkeersveiligheid.
Hij zei: «on ne fait rien, dat is landelijke politiek, mijnheer».
Welnu, dat is dus de keerzijde als je alles heel centraal oppakt. Men kijkt
naar wat er landelijk wordt gedaan. Het mooie van de Nederlandse situatie
vind ik nu juist, dat ook een wethouder wordt uitgedaagd om een stap extra
te zetten en om gemeentelijk extra budget vrij te maken om een stuk verder
vooruit te lopen. Daar kan men dan vervolgens ook positief op afgerekend worden
bij de verkiezingen. Dat is ook zo met gedeputeerden en regionale overlegorganen
die extra dingen doen. Dat versterkt uiteindelijk de zaak, omdat veel meer
mensen het actief als hun verantwoordelijkheid zien in plaats van dat alleen
meer van bovenaf zaken worden verordonneerd.
 In het strategisch plan zijn kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals fietsers,
voetgangers en ouderen, specifiek benoemd als groepen die extra aandacht behoeven.
In het actieprogramma is daaraan al uitwerking gegeven. Wij zullen er continu
verder op inzetten, waarbij wij actief zullen kijken naar die kwetsbare groepen.
Ik ben het met mevrouw Roefs en anderen eens dat je ontzettend moet oppassen.
Een kwetsbare groep zoals de ouderen neemt in aantal gigantisch toe. Als wij
de verkeersveiligheid verder willen vergroten zullen wij het niet een beetje
beter moeten doen dan nu maar veel beter, teneinde te voorkomen dat je straks
heel wat meer slachtoffers hebt. Mochten de ontwikkelingen tussentijds aanleiding
geven tot aanpassing van het actieprogramma dan zullen wij daartoe overgaan,
natuurlijk met instemming van decentrale overheden. Het denken gaat dus voort,
maar deze groepen krijgen terecht extra aandacht.
 De heer Jansen heeft gewezen op het hoger aantal ongevallen onder fietsers.
In het strategisch plan wordt nadrukkelijk aandacht aan deze groep
besteed. Specifieke maatregelen zijn in het actieprogramma opgenomen. Zo laten
wij op dit moment de effectiviteit van fietshelmen door de Stichting Consument
en Veiligheid in kaart brengen. Naar aanleiding van het advies zal ik de nadere
voorlichting op dit vlak vormgeven. Ik kom daarover bij de Kamer terug. Verder
ben ik samen met de ANBO bezig met een prijsvraag voor een veilige seniorenfiets.
Wij kijken ook naar de fietsairbag. Ik noem verder de dodehoekcampagne samen
met de Fietsersbond. Met Hans Klok heb ik onlangs de aftrap gegeven voor die
wat ludieke aparte campagne die naar wij hopen vooral bij de jongeren extra
tussen de oren klinkt. Hans Klok bleek ook echt gemotiveerd om mee te werken
aan die campagne. Tegelijkertijd stokte mijn adem toen ik vanmorgen tussen
het departement en hier hoorde dat er in Groningen weer een slachtoffer is
gevallen vanwege de dode hoek. Het gaat dus verder. Wij zijn nog lang niet
ver genoeg. Wij zullen dus met knipperlichten aan de zijkant, met voorlichting
en met aanpassing van de belijning bij kruispunten moeten doorduwen, want
er vallen nog steeds veel te veel onschuldige slachtoffers. Ik denk dan ook
aan wat dat betekent voor de trucker in kwestie die gewoon de fietser echt
niet kon zien en die vervolgens ook verder moet met zijn leven, wetend dat
hij iemand dood heeft gereden.
 De heer De Rouwe heeft gevraagd welke regelgeving moet worden aangepast
ten behoeve van het verbod op het doorsnijden van rouwstoeten. Ik wil hem
nog eens een compliment geven voor het feit dat hij dit op de agenda heeft
gezet. Het heeft te maken met verkeersveiligheid, maar ook met de menswaardigheid
van de samenleving. Ik vind het echt getuigen van een gebrek aan moraal als
je een rouwstoet van alle kanten gaat doorsnijden. Wat staat ons op dit punt
nog te doen? Wij hebben goed overleg gehad met de branche. Wij moeten nu het
Reglement verkeersregels en verkeerstekens, het RVV 1990, maar ook de Regeling
voertuigen gaan aanpassen. Die aanpassing zal ik zo snel mogelijk plegen.
Wij koersen nu aan op februari 2010 om het voor te leggen aan Eerste en Tweede
Kamer in de voorhangprocedure. Wij zullen kijken of het nog verder versneld
kan worden. Wij laten echt geen dag liggen. Parallel bereiden wij nu al de
implementatie voor, ook met herkenningstekens, zodat wij ook heel snel de
stoeten op de nieuwe manier de weg op kunnen laten gaan. De aanpassing van
de Regeling voertuigen gaat formeel overigens niet naar de Tweede Kamer, aangezien
het een ministeriële regeling betreft.
 Vervolgens kom ik te spreken over de vrachtwagenbanden. Wij kiezen er
samen met de branche voor om een aantal regelingen ter zake te treffen. Ik
ben er verheugd over dat in de praktijk blijkt dat er niet massaal met gladde
banden wordt gereden. Het beeld dat dit wel zo zou zijn, is ten onrechte vaak
gesuggereerd. Hiervoor verdient de branche wat dit betreft een pluim. In een
beperkt aantal gevallen is er overigens wel degelijk sprake van te weinig
profiel op de banden. Dit kan op een nat wegdek een groot risico vormen. Gevolgen
van een incident met een vrachtauto zijn al snel heel erg ernstig, niet alleen
qua verkeersveiligheid maar ook qua doorstroming. Een groot deel van het wegennet
ligt dan direct plat. Vandaar dat wij in goed overleg met de branche willen
kijken hoe wij het verder kunnen aanpakken. Ik snap de weerzin tegen te veel
regelzucht, maar het lijkt mij in dit geval toch goed om verdere stappen te
zetten. Ik ben zelf ook geen fan van te veel regeltjes. Ik zal straks een
aantal onderwerpen noemen waarbij wij het zonder regels proberen te doen.
 Ook door een te lage bandenspanning ontstaan veel ongelukken. In de onlangs
vastgestelde verordening gericht op de algemene veiligheid van motorvoertuigen
is voor personenauto’s inderdaad verplicht het bandenspanningmeetsysteem
voorgeschreven. Bij de totstandkoming van deze verordening heeft ons land
voorgesteld om een dergelijk systeem ook voor vrachtauto’s in te voeren.
Hiervoor blijkt op dit moment nog onvoldoende draagvlak bij de overige lidstaten
te zijn. Wij gaan ermee verder want ik zie niet in waarom voor
personenauto’s wel en voor vrachtauto’s niet een dergelijk systeem
ingevoerd wordt. Ik vind dat heel onlogisch en ook moeilijk te verdedigen.
Maar goed, soms duurt het een paar discussies voordat we een stap verder kunnen
zetten. Binnen Nederland zijn wij het afgelopen jaar een voorlichtingscampagne
gestart, gericht op het belang van goede bandenspanning. Die campagne wordt
dit najaar en in 2010 gecontinueerd. Ik wil met de goederenvervoerbranche
in overleg om na te gaan hoe het onderwerp bandenspanning voor vrachtauto’s
en bussen wellicht een nog prominentere plek kan krijgen en hoe wij hieraan
nader invulling kunnen geven. Dus meer aandacht voor het belang van de vrachtautobranche
om de bandenspanning op peil te houden. Natuurlijk ga ik in Europa ook verder.
Dat geven wij niet op.
 De heer De Rouwe heeft gevraagd naar de stand van zaken rond het aangekondigde
onderzoek naar de mogelijkheden om grove verkeersovertreders aan te pakken
met technische middelen en voorlichting. Ik heb het dan over het asoslot.
Ambtelijk is er gesproken met directeuren van Siemens, TechnoSolution en Ecodrive
om notoire verkeersovertreders aan te pakken door middel van techniek. Mij
werd geadviseerd om vanuit technisch oogpunt in eerste instantie op snelheidsgedrag
te focussen, omdat de incar-integratie hiervan het meest overzichtelijk is.
De techniek om andere gedragingen aan te pakken, zoals bumperkleven, rechts
inhalen, door rood rijden en geen voorrang verlenen, is op dit moment nog
heel erg kostbaar en is nog volop in ontwikkeling. Men is zelfs aan het werken
aan een nieuw soort chip dat bijvoorbeeld in de schoen van een schoolgaand
kind zou kunnen worden aangebracht, waardoor auto’s automatisch remmen.
Het is allemaal nog redelijk ver weg voordat het zo ver is, maar men is er
wel grof mee bezig. Er gaat heel veel geld van die privé-bedrijven
naartoe en dat is op zichzelf goed.
 Om snelheidsgedrag aan te pakken zijn er nu twee mogelijkheden. Het registreren
van gedrag, de snelheidsmonitor, en het ingrijpen in het voertuig zelf, zoals
toerentalbegrenzing of de harde, intelligente snelheidsaanpassing. Daarnaast
heb ik door de Dienst Verkeer en Scheepvaart laten inventariseren wat de mogelijkheden
zijn om hufterig gedrag in het verkeer verder tegen te gaan. Naast een internationale
literatuurscan is er ook een creatieve workshop om behalve techniek ook andere
mogelijkheden te inventariseren om verkeersovertreders aan te pakken. Het
betreft een palet van maatregelen waarmee het ongewenste gedrag meer op maat
kan worden tegengegaan. De samenhang met bestaande instrumenten zoals EMG
en EMA wordt onderzocht, evenals het verankeren van een nieuwe maatregel in
het huidige systeem. Ik zal de Kamer voor het eind van dit jaar over de nadere
mogelijkheden informeren teneinde met de techniek door te pakken.
 De Kamer heeft heel helder gesproken over de Segway. Dat signaal is niet
aan dovemansoren gericht. Het betreft echter wel iets wat wetstechnisch goed
moet worden aangepakt. Dat zeg ik mede namens de collega van Justitie. Wij
zijn nu bezig met de wijziging van de Wegenverkeerswet om de Segway formeel
en officieel toe te laten. Daarbij zal ook het standpunt over het kenteken,
zoals dat hier naar voren is gebracht door de heer De Rouwe, nadrukkelijk
worden betrokken. Het desbetreffende wetsvoorstel komt eind oktober naar de
Kamer. Dat is onze planning waar wij ons aan proberen te houden. Wij zullen
daarin ook proberen een overtuigend antwoord te geven op de oproep om van
verdere kentekening af te zien.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Dank voor de toezegging
om er snel mee naar de Kamer te komen. Ik vertaal die aldus dat de kentekening
voor de Segway zal verdwijnen, zoals de motie ook beoogt. De vraag is dan
wel wat de huidige juridische status is voor kentekening op de Segway. Kennelijk
is er geen wettelijke regeling voor maar rijdt men in Nederland op
een Segway met een kenteken in de veronderstelling dat dit wettelijk geregeld
is. Is de conclusie juist dat daar geen wettelijke basis voor is?
 
 Minister Eurlings: Er is sprake van een soort
van gedoogregeling. Daar hebben wij willens en wetens voor gekozen. Ik heb
u willen aangeven dat wij het pleidooi vanuit de Kamer heel serieus nemen.
Wel moeten er nog een aantal wetstechnische aspecten worden afgezekerd. Ook
de Raad van State heeft hiervoor de nodige aandacht gevraagd. Ik zou zeggen:
heb er vertrouwen in dat wij alles op alles zetten om het rond te krijgen
en om het op die manier uit te werken. Wij hopen dus echt eind oktober de
zaak helemaal rond te hebben, zodat wij vervolgens de gedoogregeling kunnen
afschaffen en wij tot een wellicht nog klantvriendelijker officiële wettelijke
regeling voor de gebruikers van de Segway kunnen komen.
 Dan de veiligheidshamer. Ik heb zelf een aantal keren voor de camera over
de veiligheidshamer gesproken. Een van die keren was toen wij nader onderzoek
hadden gedaan met de branche. Gedurende dat onderzoek bleek dat het vaak niet
gaat om minuten voordat het elektrisch systeem blokkeert maar om seconden.
Dat was voor mij een reden om niet te wachten en om direct een signaal ter
zake af te geven. Het oude advies van «wacht tot je auto langzaam volloopt
met water, draai dan het raampje naar beneden en zwem er rustig uit»
is nu een «killing» advies. Dat is het allerslechtste wat je kunt
doen. Je moet onmiddellijk uit die wagen, dat is nu het devies. Als de ramen
binnen een paar seconden blokkeren moet je dus door het raam heen kunnen breken.
Ik ben blij dat op dit moment bij 75% van alle in Nederland nieuw verkochte
auto’s de veiligheidshamer officieel wordt meegeleverd. Ik ben ook blij –
hiervoor is een compliment aan de branche op z’n plaats – dat
volgens de BOVAG op eigen initiatief van dealers bij gebruikte auto’s
veiligheidshamers worden meegeleverd. Het is mij nog niet helemaal duidelijk
hoe groot die aantallen in percentages zijn, maar het is goed dat er sprake
is van een beweging op dit punt, in de zin dat wanneer een auto wordt doorverkocht,
de hamer wordt meegeleverd. De laatste campagne van begin 2009 was gericht
op de vraag hoe te ontsnappen uit een auto te water, waarbij de rol van de
veiligheidshamer nader werd belicht. De campagne ging gepaard met verschillende
aanbiedingsacties. Uit de evaluatie naar aanleiding van deze campagne blijkt
dat zo’n 55% van de ondervraagden nu een veiligheidshamer in
de auto heeft. Dat is op zichzelf dikke winst. Nu is de vraag hoe wij verdergaan
op dit punt. Je zou kunnen zeggen: wij gaan het verplicht stellen. Dan is
ook weer de vraag hoe je het gaat controleren. Hoe kun je het handhaven? Dan
hoor ik al heel veel juristen zeggen: dat klinkt heel dapper maar in de praktijk
is het de vraag hoe effectief die maatregel dan is. Ik wil met de Kamer afspreken
dat ik met de branche nader zal kijken naar een aantal richtingen. Ik blijf
eerstens kijken of wij niet toch erin kunnen slagen om auto’s technisch
gezien minder gevoelig te maken voor water. Dat is op zichzelf heel lastig
omdat het probleem internationaal veel minder speelt dan in Nederland, zodat
het moeilijker is om met voertuigeisen heel Europa zo ver te krijgen om er
aanpassingen voor in de auto te plegen. Maar goed, vanuit mijn verantwoordelijkheid
blijf ik het belangrijk vinden om dit te melden. Daarnaast wil ik de leveranciers
en importeurs die de hamer nog niet standaard bijvoegen, heel actief aanspreken
om ook hun verantwoordelijkheid te nemen op dit punt. Met andere woorden:
van 75% nieuwe auto’s richting de 100%. Bovendien wil
ik met de branche die dus ook bij het verkopen van tweedehands auto’s
zo zijn best doet, de mogelijkheid bekijken om bij de keuring van een auto
actief die hamer aan te bieden. Die hamer kan namelijk letterlijk het verschil
zijn tussen leven en dood. Dit lijkt mij de snelste manier tot succes. Als
mensen erop gewezen worden, zijn ze volgens mij echt wel bereid om een paar
euro te investeren voor zo’n hamertje, maar vaak weten mensen gewoon
nog onvoldoende hoe levensreddend zo’n kleine hamer kan
zijn. Richting een volgend algemeen overleg zal ik de Kamer graag berichten
over de acties die ik op dit terrein heb ondernomen.
 
 De heer Aptroot (VVD): Ik ben helemaal akkoord
met hetgeen de minister hierover zegt. Enkele weken geleden heb ik tijdens
het reces samen met collega Teeven vragen hierover gesteld aan de minister,
omdat wij informatie kregen dat er zelfs bij het KLPD lijstjes zijn van auto’s
die redelijk veilig zijn als ze te water gaan, in de zin dat het elektrisch
systeem nog een tijdje werkt, en van auto’s die volgens het KLPD absoluut
gevaarlijk zijn in dit opzicht. Hoewel ik de beantwoording op die vragen afwacht –
die zal heel binnenkort wel komen – ben ik er wel voor om, los van het
hamertje, inderdaad te kijken of wij wellicht op dit punt een veiligheidseis
in Europees verband aan auto’s moeten stellen. Tegenwoordig heb je auto’s
met extra veilig, gehard, geluidwerend of gelaagd glas. Dat hamertje is dus
voor auto’s met nieuwe uitrusting voor een deel dus ook weer geen oplossing.
Dus als wij ervoor kunnen zorgen dat het raam te allen tijde open kan, zou
dat het allermooiste zijn.
 
 Minister Eurlings: Uw opmerking is inhoudelijk
correct. Wat dat betreft zitten sommige bewindspersonen niet zo heel erg comfortabel
in hun auto, laat ik maar zeggen. Ik ga uw vragen op zeer korte termijn beantwoorden.
Dat kan een van de komende dagen of de komende week zijn. Ik kan wel zeggen
dat ons die gegevens waarop u doelt, niet bekend zijn. Bij het onderzoek dat
destijds is gehouden zijn die gegevens ook niet aangeleverd. Een aantal fabrikanten
heeft wel aan dat onderzoek meegewerkt maar heeft nooit dergelijke gegevens
aangeleverd.
 In Nederland is het niet verplicht om het totale spectrum van voorwerpen
in de auto te hebben. De reden hiervoor is dat wij niet streven naar symboolwetgeving
maar naar effectieve handhaving. Als je de drugstest, waar wij hartgrondig
voorstander van zijn, invoert, moet je ook capaciteit hebben om de desbetreffende
mensen van de weg te halen. Je moet je dan dus focussen op de vraag waar je
op een gegeven moment je handhavingscapaciteit voor inzet. Nu hebben andere
landen daarin een wat andere lijn. Sommige landen kiezen wel wat gemakkelijk
voor verplichtingen, zoals de hesjes voor iedere inzittende, een verbanddoos,
een brandblusser en een gevarendriehoek. Als iets niet verplicht is, wil dat
overigens niet zeggen dat je het ook niet bij je behoeft te hebben. Dat is
iets wat mensen intrinsiek wel weten, maar waar wij mensen wel nader toe op
kunnen roepen. Mijn lijn is om eerst te proberen het zonder verplichtingen
te regelen. Ik zal met BOVAG en RAI bezien of het mogelijk is om het belang
van het gebruik van dit soort dingen tussen de oren te krijgen. Naast rijden
met je hart, dus ook rijden met je verstand. Denk gewoon na, schaf die dingen
aan. Wij zullen bekijken hoe wij daar publicitair navolging aan kunnen geven.
Als mensen begrijpen hoe belangrijk die zaken zijn voor hun eigen veiligheid,
kan het geld voor zo’n hesje et cetera er zelfs in deze crisistijd best
nog wel van af. Ik kom hier graag op terug, zo zeg ik in het bijzonder tegen
mevrouw Roefs. Ik zou het dus eerst op deze manier willen oppakken. Vervolgens
kunnen wij kijken of het werkt en of de «sense of urgency» groeit.
Zo niet, kunnen wij altijd nog kijken wat er verder moet gebeuren. Ik zal
de Kamer er in ieder geval nader over berichten.
 Dan kom ik te spreken over het dvd kijken in de auto. Ik ben het met de
heer Jansen eens dat dit soort afleidende activiteiten ongewenst is. Ook hiervoor
geldt weer de vraag hoe je het kunt controleren. Dat blijft heel erg moeilijk.
Ook dit is dus iets wat ik in de vorm van eerdergenoemde campagne onder de
aandacht zou willen brengen. Hetzelfde geldt voor het telefoneren. Handsfree
bellen is veiliger dan niet handsfree bellen, maar toch is het veiliger om
helemaal niet te bellen in de auto. Al dat soort punten zou ik dus in die
campagne willen meenemen. 
 Dan de nieuwsbrief. De heren Jansen en Aptroot hebben gevraagd hoe zo
effectief mogelijk gecommuniceerd kan worden over nieuwe verkeersregels. Sowieso
geldt dat bij elke wijziging van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens
1990, wij door middel van een persbericht kort voor de ingangsdatum van de
wijziging, daaraan bekendheid geven. Met dank aan de pers zien wij vaak dat
de pers zo’n bericht ook oppakt en daarmee een belangrijke rol speelt
in het communiceren over zo’n nieuwe regel. Ook zetten wij het op onze
website. Het boekje met verkeersborden en verkeersregels, uitgegeven door
het ministerie van V en W, wordt geregeld geactualiseerd. De desbetreffende
informatie op de website van V en W is met 15 000 bezoeken per maand
bij ons het meest bekeken item. Diverse partners van V en W, zoals ANWB, CBR,
Veilig Verkeer Nederland en BOVAG, schenken aandacht aan nieuwe verkeersregels
via hun eigen papieren en digitale informatiekanalen. Nieuwe verkeersregels
worden ook gepubliceerd in huis-aan-huisbladen die op bijna alle adressen
in Nederland op de mat vallen. De ANWB besteedt in de Kampioen van september
nadrukkelijk aandacht aan de nieuwsbrief. Ook Veilig Verkeer Nederland heeft
aangeboden hierbij te helpen en ervoor te zorgen dat mensen weten dat men
gemakkelijk deze informatie tot zich kan nemen. Zo proberen wij het dus. Het
is voor mij ook zaak om de vinger aan de pols te houden om te bezien hoe dit
verder gaat functioneren. De samenleving wordt ook steeds digitaler. Zelfs
hier zou ik zo even kunnen zien wat de nieuwe regels zijn. En dit is pas het
begin. Er is binnenkort een nieuwe Apple Event. Ik wacht dus af wat voor moois
vanuit de Infinity Loop over ons heen komt.
 
 De heer Aptroot (VVD): Op zichzelf ben ik
heel blij dat op de website van het ministerie de pagina’s over de verkeersregels
het meest bekeken zijn. Ik was overigens even bang dat het de persoonlijke
pagina van de minister was, maar dat blijkt dus niet zo te zijn; mensen weten
blijkbaar goed hun prioriteiten te stellen. Toch denk ik dat zo’n digitale
nieuwsbrief of een website niet afdoende is om nieuwe verkeersregels onder
de aandacht te brengen. Er is een boekje. Laten wij er voor zorgen dat als
verkeersregels wijzigen, er een simpel informatiemiddel voorhanden is. Ik
heb gelezen dat bijvoorbeeld vaak de regionale en lokale weekbladen er wat
over opnemen. Dat heeft al een behoorlijk groot bereik. Het behoeft toch geen
vermogen te kosten om er voor te zorgen dat de desbetreffende informatie simpel
en eenvoudig leesbaar voor zo veel mogelijk mensen beschikbaar is? Ik zou
daar erg voor zijn.
 
 Minister Eurlings: Ik vind de insteek van
de heer Aptroot een goede. Naar mijn overtuiging zullen wij met onze website,
het nieuwe informatiekanaal, honderdduizenden gemakkelijk kunnen bereiken.
Het is dan wel zaak dat mensen het adres ervan kunnen vinden. Daarom ben ik
al die organisaties dankbaar die in hun communicatie deze website highlighten.
Wij houden in de gaten in hoeverre het aantal bezoekers zal toenemen. Daarnaast
is er nog de rol die Postbus 51 speelt. Tegelijkertijd wil ik bezien of in
het geval er sprake is van een grote wijziging in de verkeersregels, flyers
extra kunnen helpen, die bijvoorbeeld op de balie van tankstations kunnen
worden gelegd. Uiteraard moeten wij kijken of het kosteneffectief te maken
is. Bij kleine wijzigingen kun je je afvragen of het wel wat oplevert, maar
ik ben best bereid om te kijken of bij grote wijzigingen dit instrument kosteneffectief
kan worden ingezet. Ik zal de Kamer daarover nader berichten.
 De heer Jansen vroeg naar een motorfietsvriendelijke geleiderail. Dat
is een belangrijk punt. De vangrail die veiligheid brengt voor automobilisten
is vaak halsbrekend voor motorfietsers. In samenwerking met de tweede grote
motorrijderbelangenverenigingen, KNMV en MAG, zijn de meest risicovolle bochten
van het hoofdwegennet in kaart gebracht. Zoals ik reeds heb toegezegd, worden
die meest risicovolle bochten voor het eind van dit jaar uitgerust
met die motorfietsvriendelijke geleiderail. In 2008 is reeds 35 kilometer
van deze meest risicovolle bochten met zogenaamde «onderplanken»
uitgerust. Dit jaar zal de resterende 25 kilometer gereed zijn. Daarna zullen
wij moeten kijken hoe wij verdergaan. Ik ben wel bij dat wij in elk geval
dit al met elkaar bereikt hebben, hetgeen, naar ik heb vernomen, ook naar
tevredenheid is van genoemde verenigingen zelf. Met de branche zullen wij
contact houden om te kijken of er op dit punt nog nieuwe hot spots zijn waaraan
wat moet gebeuren. Waar de belangenverenigingen jarenlang hebben gepleit voor
maatregelen op dit punt, ben ik blij dat wij in twee jaar tijd in elk geval
de meest risicovolle plekken veilig hebben gemaakt.
 Vervolgens kom ik te spreken over de monitoring van Duurzaam Veilig. Wij
monitoren niet per se per afzonderlijke maatregel. Met de regio’s hebben
wij wel afspraken over het bereiken van regionale doelstellingen. Daar monitoren
wij op, in de zin of die doelstellingen ook gehaald worden. Daar sturen wij
dus op en waar nodig zullen wij decentrale overheden er nadrukkelijk op aanspreken.
Nu moet ik zeggen dat dit aanspreken vaak al helemaal niet zo nodig is. Wij
hebben het eerder gehad over een regio die mevrouw Roefs goed kent, waar het
even tegenzat. Dan merk je direct dat het in zo’n regio zelf tot onrust
leidt. In die regio worden bestuurders er namelijk ook op aangesproken als
ondanks allerlei mooie initiatieven, bepaalde ontwikkelingen uitblijven. Dus
die druk is bottom-up aanwezig. Dat is ook een voordeel van het feit dat wij
niet gekozen hebben voor puur en alleen een centralistische aanpak.
 
 De heer Jansen (SP): Het is goed dat er ook
op regionaal niveau wordt gemonitord. Mij gaat het echter meer om de effectiviteit
van de maatregelen. Ik noem als voorbeeld de minirotonde. Werkt die maatregel?
Wat is daarvan de nettowinst? De keerzijde kennen wij ook voor de vrachtwagens
en de bussen. Het is van belang dat gelet op het geld dat er ingestoken wordt –
het gebeurt vaak op grote schaal – nagegaan wordt of die afzonderlijke
maatregelen ook werken. Wordt daar op gemonitord?
 
 Minister Eurlings: Ik kan de heer Jansen zeggen
dat het een belangrijk punt is dat hij aansnijdt. De altijd schaarse euro’s
die je hebt wil je, zeker op dit soort gevoelige dossiers, zo goed mogelijk
inzetten om een zo groot mogelijke reductie van het aantal slachtoffers te
bereiken. Tegelijkertijd is vaak het effect van onderscheiden maatregelen
heel moeilijk meetbaar. Het is heel moeilijk te meten wat nu precies de effecten
zijn van een campagne op het aantal slachtoffers. De Bob is een succes en
zit echt tussen de oren. Wij nemen tal van maatregelen op het vlak van alcohol.
Welk effect heeft welke deelmaatregel op het uiteindelijke resultaat? Ruim
voor het debat dat wij begin november met de Kamer hebben, zal ik de Kamer
op dit punt nader schriftelijk informeren waarbij wij zullen proberen, hoe
moeilijk dat op zichzelf ook is, om de kosteneffectiviteit van maatregelen
in beeld te brengen.
 
 De heer Jansen (SP): Wellicht is het dan ook
goed om de totale effecten te bezien. Bijvoorbeeld de minirotonde heeft ook
effecten voor vrachtwagens en bussen. Chauffeurs hebben er vaak heel goede
ideeën over. Het lijkt mij goed op die manier te proberen zo effectief
mogelijk te zijn.
 
 Minister Eurlings: Zeker. Het gaat om de resultante
van het effect van de maatregelen, dus de plussen en de minnen. Dat zeg ik
u dus toe. Met onze expertise en de expertise van organisaties zoals de SWOV,
zullen wij proberen u zo goed mogelijk van een antwoord te voorzien.
 Tijdens het AO over «grijs op reis» heb ik verschillende toezeggingen
gedaan, bijvoorbeeld over de scootmobiel. In het kader daarvan zou ik op de
onderhavige punten nog dit jaar willen terugkomen. 
 Verder is gevraagd naar de internationale aspecten. In mijn brief heb
ik aangegeven waarom ik het vanuit mijn verantwoordelijkheid van belang vind
dat wij aan kennisuitwisseling doen. Wij leren soms van andere landen. De
Bob hebben wij gewoon van onze zuiderburen gekopieerd. Prima, goed voorbeeld
doet goed volgen. Dat is een zeer succesvol instrument. Het draagt dus bij
aan het bereiken van onze eigen doelen. Daarnaast vind ik dat wijzelf altijd
moeten kijken hoe wij met relatief weinig middelen ook de veiligheid over
de grenzen heen kunnen bevorderen. Enige tijd geleden mocht ik kort spreken
met mijn Zuid-Afrikaanse collega. Het is ongelofelijk hoeveel mensen in Zuid-Afrika
in het verkeer sterven. Dat kun je bijna niet beseffen. Ik heb ook gesproken
met mijn collega uit Mozambique. Daar vraagt men echt: help ons om er iets
aan te doen. Men zit vaak een beetje met de handen in het haar als men iedere
week weer duizenden slachtoffers moet betreuren. Dan vind ik dat het onze
eer te na is om met de gigantische kennis die wij hier met elkaar hebben opgebouwd,
niet iets meer te doen dan alleen in ons eigen land. Het kost relatief heel
erg weinig en je bereikt voor die landen heel erg veel. Het wordt altijd heel
erg gewaardeerd. Het moet natuurlijk wel altijd behapbaar blijven. Laat ik
resumerend het volgende zeggen. Wij vinden kennisuitwisseling belangrijk,
ook binnen de Europese Unie. Het is van belang om die kennis zo veel mogelijk
te bundelen. Waar nodig en mogelijk willen wij tevens een gidsfunctie vervullen,
actief op congressen maar ook via een financiële bijdrage aan de Wereldgezondheidsorganisatie
of de VN. Veel organisaties zijn zelf al goed bezig. Ik kijk naar de SWOV
die op dat terrein al heel goed werk doet. Waar dat kan, wil ik er zelf ook
actief een bijdrage aan leveren om die kennisuitwisseling op een hoger plan
te brengen. Dus geen megamiddelen, maar met weinig bereik je heel erg veel,
omdat men daar nog zoveel stappen te zetten heeft qua kennisniveau. Ik beschouw
het echt als een van de mooie onderdelen van mijn werk om op dat punt iets
te betekenen.
 
 De heer Van der Staaij (SGP): Het is op zichzelf
positief wat de minister hierover zegt. Hij noemde al de SWOV en Veilig Verkeer
Nederland. Die organisaties hebben zelf aangegeven de nodige kennis in huis
te hebben. Tegelijkertijd hebben ze de vraag opgeworpen of het niet een goed
idee zou zijn om met het oog op het verbeteren van de contacten met het buitenland
Verkeer en Waterstaat een regisserende en aanjagende rol te laten spelen bij
het bij elkaar brengen van de betrokken partijen.
 
 Minister Eurlings: Ik vind het elkaar stimuleren
en het realiseren van een goede afstemming ten aanzien van wie wat doet, heel
erg van belang. Als dat nog effectiever kan, ben ik daar zeker voor in. Op
dit moment geldt dat ambtenaren buiten de EU-grenzen hiervoor niet reizen.
Dat laten wij over aan de SWOV en andere instanties die ons dan vertegenwoordigen.
Zo proberen wij dus samen te werken. Als wij de afstemming nog beter en effectiever
kunnen doen, dan wil ik daar graag naar kijken. Ik zou er wel voor willen
waken om nu weer heel zware regie-achtige instrumenten en organen op te tuigen.
Ik denk dat we de euro’s wat dat betreft zo veel mogelijk in die landen
moeten laten neerslaan door het uitwisselen van kennis. Ik wil dus best kijken
of het nog effectiever kan, maar dan wel op een lichte manier.
 
 De heer Van der Staaij (SGP): Dat lijkt mij
een heel waardevolle suggestie. Aangezien wij daarover ook berichten hebben
gekregen van onder andere SWOV en Veilig Verkeer Nederland lijkt het mij goed
dat de minister met die organisaties overlegt over hoe dat op de beste en
tegelijkertijd lichtste manier kan.
 
 Minister Eurlings: Ja, dat wil ik dus graag
doen, maar dan, nogmaals, op een lichte manier. Het is dus niet de bedoeling
dat er straks allemaal extra euro’s richting regie en afstemming
rollen. Wij moeten vooral kijken hoe wij de euro’s die wij hebben voor
de uitwisseling, zo veel mogelijk tot hun recht kunnen laten komen.
 Dan kom ik te spreken over de bromfiets. Dat het enthousiasme van de heer
Aptroot over het bromfietsrijbewijs is afgenomen, is ons nog voor het reces
geworden. Ik kan hem best voor een deel begrijpen. Ik heb zelf ook niet onder
stoelen of banken gestoken dat ik het rijbewijs duur vind. Wij blijven kijken
naar mogelijkheden om het goedkoper te maken. Wij komen daarbij van heel ver,
want toen ik de eerste kostenpost hoorde viel ik zowat van mijn stoel. Wij
hebben het met de branche in elk geval behoorlijk kunnen terugbrengen, maar
het bedrag ligt nog steeds iets boven de maximumgrens die mevrouw Peijs met
de Kamer had afgesproken. De heer Aptroot heeft gelijk dat het hierbij niet
alleen gaat om het rijexamen. Het gaat er ook om te voorkomen dat mensen wanneer
ze eenmaal dat examen hebben gehaald, zich vervolgens als belhamels gedragen
en zich niet meer aan de regels houden. Als wij het bromfietsrijbewijs ingevoerd
hebben, kunnen wij ook gedragscursussen verplicht stellen voor degenen die
zich nergens aan houden. Zelfs hebben wij dan de mogelijkheid om het rijbewijs
in te nemen. Het examen is dus niet alleen van belang voor het aanleren van
de regels maar met name ook voor het scheiden van het kaf van het koren. Die
kleine groep notoire rotjochies kunnen wij daar veel beter mee aanpakken.
Daarom denk ik dat het uiteindelijk wel zijn meerwaarde zal hebben. Dat het
duur is, daar heeft de heer Aptroot gewoon gelijk in. Dat steek ik hier niet
onder stoelen of banken.
 Gevraagd is naar de nieuwe voertuigcategorieën. Het is van tevoren
niet zo gemakkelijk om te voorzien waar de markt mee komt. Hier is genoemd
een soort driewielige motor. Welnu, dat kan een kans zijn maar misschien ook
een gevaar. Een van eerste berijders van dit mobiel blijkt de, voor de wat
al te vrij rondlopende vrouwen, zeer gevaarlijke George Clooney te zijn. Het
gaat erom dat wij hierop zo flexibel en snel mogelijk kunnen inspelen. De
Kamer heeft een belangrijke aanzet gegeven tot het omgaan met voertuigcategorieën.
Ik ben blij dat men het ook toejuicht dat wij beginnen met de eerste categorie,
zoals is gemeld. Laten wij bezien wat er verder in onze richting komt. Op
grond van de derde Europese rijbewijsrichtlijn zal sowieso een rijbewijs A
nodig zijn voor het besturen van een Piaggio MP3-motorfiets met twee voorwielen.
De heer Clooney zal hiervoor zijn rijbewijs A dus op zak moeten hebben, zelfs
in Italië.
 De hoorbaarheid van elektrische voertuigen is een bekend probleem. De
vraag hoe wij daarmee omgaan, zullen wij in de uitwerking van het plan van
aanpak voor elektrisch rijden moeten meenemen. Er zijn legio voordelen van
elektrisch rijden. Er zijn voordelen voor milieu en er is sprake van minder
geluidsoverlast voor omwonenden. De verkeersveiligheid mag er echter niet
door in het gedrang komen. Wij kunnen werken met een verplicht geluid. Voordat
wij daarvoor kiezen, moeten wij bezien wat de effecten kunnen zijn van bijvoorbeeld
de dagverlichting die auto’s steeds vaker voeren, van ledverlichting
die continu brandt. Dit vergroot ook de awareness van een aanrijdende auto.
Het is daarbij uiteraard de vraag hoe wij omgaan met andere elektrische voertuigen.
Wellicht kan daarbij ook worden gewerkt met continue verlichting met ledlampen.
Ik weet het antwoord op die vragen op dit moment niet, maar dat het vragen
zijn die wij moeten benantwoorden, is evident. Ik kom hierop graag terug.
Ook op dit punt moeten wij uiteraard de samenwerking met andere Europese landen
zoeken. Dit hangt immers onder andere samen met verplichte voertuigeisen,
en dat is iets wat tegenwoordig op EU-niveau wordt geregeld.
 De signaleringsborden zijn opgenomen in het Reglement verkeersregels en
verkeerstekens (RVV), bord 3a. Deze borden zijn in Nederland verplichtend.
Ik wil graag op de vragen van mevrouw Roefs over deze borden nader terugkomen,
om haar te informeren over de manier waarop wij meer aandacht
kunnen geven aan het feit dat deze borden inderdaad een verplichtend karakter
hebben. Het gaat hierbij dus niet om een vrijblijvend adviesje. De strekking
van zo’n bord is niet: de overheid adviseert u om het wat voorzichtiger
aan te doen. De frustratie van een 50 kilometersignaal boven je als je stilstaat
in de file, kan ik mij zeer voorstellen. Ik weet niet of het een oplossing
is om er een 5, 3 of 1 kilometersignaal van te maken. Laten wij proberen
om met behulp van de spoedwet ervoor te zorgen dat stilstaan zo veel als mogelijk
tot het verleden gaat behoren. In dit kader vind ik de uitspraak van de Raad
van State over de A4 bij Leiderdorp zeer hoopgevend.
 Hoe bereiken wij dat de kwaliteit van de ongevallenregistratie echt op
peil blijft, nu bekend is dat de politie minder betrokken zal zijn bij de
afwikkeling van lichte verkeersongevallen? Al in 2006 zijn afspraken gemaakt
met decentrale overheden, het ministerie van Binnenlandse Zaken, het ministerie
van Justitie en de politieorganisatie om de kwaliteit van de registratie op
peil te houden. Ook als de politie minder vaak zelf ter plaatse zal zijn en
de ongevallen minder worden geregistreerd, moet de registratie op peil blijven.
Daartoe zal de politie, behalve registratieformulieren, ook haar meldkamergegevens
ter beschikking stellen aan de Dienst Verkeer en Scheepvaart (DVS). Mij is
vóór de zomer nogmaals bevestigd door de portefeuillehouder
Verkeer in de Raad van Hoofdcommissarissen dat per 1 januari 2010 zowel
de meldkamergegevens als de registratieformulieren aan de DVS beschikbaar
worden gesteld. De DVS zal de komende jaren de politiegegevens zo veel als
mogelijk verrijken met de gegevens van de ambulancezorg en de brandweer. Wij
moeten er immers voor zorgen dat deze gegevens eerder op een hoger niveau
komen dan op een lager niveau. Op deze manier proberen wij een en ander te
ondervangen.
 Mevrouw Roefs vroeg wanneer de 90 kilometermaatregel voor caravans wordt
geëvalueerd. Er is nog geen specifieke evaluatie voorzien van de verhoging
van de maximumsnelheid voor caravans en andere lichte aanhangwagens. Ik zal
wel in de komende jaren de cijfers en gegevens over ongevallen met aanhangwagens
op autosnelwegen en autowegen in de gaten houden. Mocht er een noodzaak zijn
tot nadere analyse, dan zal ik die uiteraard laten uitvoeren. Ik heb echter
op dit moment geen berichten ontvangen van het KLPD over dit onderwerp. Ik
zal nog eens actief uitvragen of er op dit punt iets speelt wat wij over het
hoofd hebben gezien.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Ik stuur het mailtje
wel door.
 
 Minister Eurlings: Heel graag. Als het iets
betreft wat niet de hoofdlijn weerspiegelt, zal ik er rechtstreeks op terugkomen.
Mocht het toch iets zijn wat de kern raakt, dan zal ik de commissie er schriftelijk
over berichten.
 Er is gevraagd of ik regulier overleg voer met het Verbond van Verzekeraars
en of daarbij tal van punten aan de orde kunnen worden gesteld. Dat reguliere
overleg bestaat. Ik heb dat al eens gezegd toen wij spraken over de nieuwe
maatregelen over het snel van de autosnelweg afgaan en het regelen op de parkeerplaats,
waarvoor wij ook het Verbond van Verzekeraars nodig hadden. Ik zal op een
paar punten van de vragen die zijn gesteld ingaan.
 Er is gesproken over de korting op de verzekeringspremie als een motorrijder
de extra rijvaardigheidstraining heeft gevolgd. Deze training wordt door sommige
ROV’s gesubsidieerd. Er is intussen al sprake van dergelijke kortingen.
Zo geeft de schadeverzekeraar van de KNMV premiekorting voor motorrijders
die de rijvaardigheidstraining van de KNMV hebben gevolgd. Het ROV Gelderland
heeft deze rijvaardigheidstraining voor motorrijders het afgelopen jaar gesubsidieerd.
 Verder is gesproken over de mogelijkheden voor elektronische uitlezing.
Wat zijn de mogelijkheden van een black box? Kunnen dergelijke mogelijkheden
een rol spelen als voor schade-uitkering de schuldvraag bij een ongeval
moet worden beantwoord? Ik zeg de Kamer toe dat ik dit punt actief bij het
Verbond van Verzekeraars aan de orde zal stellen en de Kamer daarover te zijner
tijd nader zal berichten.
 Ik kom op de alcohollimieten. Tegen de heer De Mos – die ik van
harte welkom heet bij dit verkeersdebat – zeg ik dat er op het gebied
van de alcohol nog een grote opgave ligt. Alcohol is voor de verkeersveiligheid,
maar ook voor de volksgezondheid, een levensgroot probleem. Er is sprake van
200 alcoholgerelateerde slachtoffers per jaar. Dat is een enorm hoog aantal.
Het is ongekend dat sommige mensen willens en wetens steeds met te veel op
achter het stuur gaan zitten en zich soms zelfs heel weinig aantrekken van
een rijontzegging. Wat is de kern van de uitdaging? Wij zetten in op het hard
aanpakken van mensen die op dit punt notoir de fout ingaan. Zij worden harder
aangepakt dan ooit tevoren. Dit gebeurt ook op instigatie van de Kamer. De
heer De Rouwe en andere Kamerleden hebben hiervoor continu gepleit. Er zal
sprake zijn van een puntensysteem, zodat mensen sneller hun rijbewijs kwijtraken.
Daarvóór zal er echter al sprake zijn van lichtere maatregelen.
Mensen worden direct bij de kladden gepakt. Ook jonge bestuurders zullen al
heel snel door elkaar worden geschud: weet je wel waarmee je bezig bent, voor
jezelf en voor de mensen in je omgeving? Wij gaan er grof in en proberen het
goed tussen de oren te krijgen. Als dat geen effect heeft, worden zwaardere
maatregelen ingezet, zoals het ontnemen van het rijbewijs. Ook het alcoholslot
speelt daarbij een rol. Immers, het rijbewijs kwijtraken is één,
maar niet meer effectief kunnen rijden in je auto als je te veel op hebt,
kan ook een middel zijn. Op deze manier proberen wij de kleine minderheid
mensen die bovengemiddeld veel schade aanricht hard aan te pakken.
 Vervolgens is de vraag hoe wij omgaan met limieten en waarom er geen zerotolerancebeleid
wordt gevoerd. Hierbij spelen verscheidene zaken een rol. Er blijkt bijvoorbeeld
sprake te kunnen zijn van een natuurlijk alcoholpercentage in het bloed. Als
wij met een percentage van 0,0 zouden gaan werken, kan het wellicht voorkomen
dat mensen die geen alcohol hebben gedronken en zelfs geen alcoholhoudende
bonbon hebben gegeten, toch worden aangehouden omdat zij boven het percentage
van 0,0 uitkomen, zelfs als zij die avond bewust een wijnjus hebben laten
staan in een restaurant. Op die manier komen zij zonder aanleiding eigenlijk
als misdadig te boek te staan. Verder hebben wij al gezegd dat wij streven
naar uniformiteit. Binnen Europa is sprake van een redelijke mate van uniformiteit
bij de tweeslag van 0,2 voor beginnende bestuurders en 0,5 voor bestuurders
die langer dan vijf jaar hun rijbewijs hebben. Mijns inziens is onze eerste
uitdaging daarom nu, het harder aanpakken van mensen die zich hieraan op geen
enkele manier houden. Hiervoor hebben wij tal van maatregelen ingezet. Deze
beginnen nu allemaal effect te hebben. Ik kan mij daarom voorstellen dat wij
het komende jaar bezien welk effect deze maatregelen hebben. Volgens mij is
onze grootste uitdaging op dit moment om de maatregelen effectief te maken
die zijn ingezet. Het op 0,0 zetten klinkt heel stevig, maar daarbij stuiten
wij op vele praktische bezwaren. Bovendien wordt op die manier enigszins miskend
dat de grote uitdaging is dat wij de mensen die boven de 0,2 of 0,5 zitten,
effectief uit het verkeer moeten halen. De pakkans is namelijk nog steeds
erg laag. Het staat echter buiten kijf dat in de pr, in wat wij bij mensen
tussen de oren proberen te krijgen, centraal staat dat alcohol en verkeer
niet samen gaan, punt uit! De Bob drinkt niets! Dat is de kernboodschap, ook
bij de cursussen die wij nu hebben ingevoerd. Het gaat mij nu vooral om de
vraag, waarop wij bij het ingrijpen moeten focussen als mensen zich niet aan
deze regel houden. Daarom zijn mijns inziens de maatregelen waarover ik zojuist
sprak het meest effectief.
 
 De heer De Mos (PVV): De PVV streeft ook niet
naar het instellen van een percentage van 0,0. Ik had het over een percentage
van 0,2. Wij zijn ons ervan bewust dat onder andere door het gebruik van bepaalde
medicijnen een klein percentage alcohol in het bloed kan voorkomen.
Waarom komen er geen regels die eenvoudig voor iedereen gelden? Nu wordt gewerkt
met een percentage voor beginnende automobilisten en een percentage voor gevorderde
automobilisten. Voor de PVV geldt: als je de mist ingaat, ben je de klos.
Dan moet het rijbewijs worden ingenomen. Dat lijkt mij een veel eenvoudiger
regel dan de regels die nu worden gehanteerd.
 
 Minister Eurlings: Ik snap de vraag van de
heer De Mos. Die klinkt heel logisch. Echter, niet voor niets maken veel landen
deze tweedeling. Er zitten bij controles veel mensen tussen 0,2 en 0,5. Als
wij een percentage van 0,2 voor iedereen zouden hanteren, is een van de gevolgen
dat alle mensen die tussen 0,2 en 0,5 zitten na het blazen moeten worden doorgestuurd
voor een bloedproef. Het gevolg daarvan zal zijn dat wij, door de beperkte
capaciteit, uit deze grote groep heel wat minder mensen zullen kunnen pikken
met een alcoholpercentage dat hoger ligt dan 0,5. Zij zijn voor de verkeersveiligheid
een veel groter gevaar. Wij moeten dus afwegen waarop wij de beschikbare capaciteit
richten. Ik weet niet hoe vaak de heer De Mos de afgelopen jaren is aangehouden.
Ik zit sinds mijn achttiende achter het stuur en heb sinds die tijd één
keer moeten blazen. Toch heb ik in die jaren heel wat kilometers gemaakt.
De kern van de zaak is dus, dat er maar weinig momenten zijn waarop je echt
door een agent wordt aangehouden. Het heeft onze voorkeur om de beperkte beschikbare
capaciteit scherp te focussen op de groep die echt over de schreef gaat. Ik
zeg de heer De Mos echter na dat de communicatie hard moet zijn. Daarin wordt
uitgegaan van een percentage van 0,0. Als je achter het stuur stapt, heb je
geen bier op! Zo moet het bij mensen tussen de oren zitten. Ik hoop dat de
heer De Mos echter de keerzijde van het verlagen van het toegestane percentage
ziet. Zo’n verlaging zou betekenen dat veel meer mensen met een alcoholpercentage
van meer dan 0,5 niet worden gepakt. Wij richten ons dus op de rotte appels.
Die pakken wij veel harder aan dan ooit tevoren.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): De minister benadrukt
dat de boodschap moet zijn dat het toegestane percentage 0,0 is. Wij hebben
gekozen voor een percentage van 0,2 omdat er wellicht van nature wat alcohol
in het bloed zit. Toch horen wij veel mensen beweren dat een beginnende bestuurder één
biertje mag drinken. Dat wordt volgens mij door de overheid zelf ook weleens
verkeerd gecommuniceerd. Ik vind het erg belangrijk dat het percentage van
0,0 als leidraad wordt gehanteerd. Dat percentage moeten de agenten ter sprake
brengen bij de jongeren die worden gecontroleerd. Ik ben weleens bij zo’n
controle geweest. Agenten vragen dan hoeveel men heeft gedronken. In feite
moeten zij echter vragen: heb je gedronken?
 
 Minister Eurlings: Dat ben ik met mevrouw
Roefs eens. Sterker nog, ik vind dat een percentage van 0,0 niet alleen voor
beginnende bestuurders moet gelden, maar voor iedere bestuurder. Als je rijdt,
dan drink je niet, punt uit! Dat moet iedere keer de boodschap zijn. Met de
Bob-campagne hebben wij dat proberen uit te dragen. De Bob van de avond drinkt
niet. Het goede van dit concept is dat er daarbij sprake is van sociale controle.
Iemand die gezegd heeft dat hij de Bob is, wordt er door mensen op aangesproken
als ze hem toch met een biertje in de hand zien staan. Hé, pas op jij;
dat was niet de afspraak! Ik wil best eens bekijken of wij met behulp van
communicatie nog steviger tussen de oren kunnen krijgen dat drank en rijden
gewoon niet samengaan. Dat is onze lijn in alle communicatie. Ook in de gedragscursussen
is de lijn; je drinkt niet als je rijdt. Je drinkt geen drie pilsjes, zelfs
niet één pilsje. Op die manier raken wij ook niet aan het schipperen
over net wel of net niet. Géén alcohol is de lijn. Ik zeg de
Kamer toe dat wij zullen bezien hoe dit beter kan worden gecommuniceerd. Ik
ben het met mevrouw Roefs eens dat de politie bij alcoholcontrole niet behoort
te vragen of de bestuurder te veel heeft gedronken, maar of hij
hééft gedronken. Die lijn hebben wij ook met de Bob uit willen
zetten. De Bewust Onbeschonken Bestuurder is ook niet metéén
glaasje beschonken. Ik zeg de Kamer toe om te bezien hoe wij dit nog krachtiger
kunnen communiceren.
 Er zijn verscheidene organisaties die aandacht hebben gevraagd voor de
invloed van minder voertuigkilometers op de cijfers over verkeersveiligheid.
Ik moet mijn excuses maken, want het ministerie heeft zelf het misverstand
mede in de wereld gebracht door nog niet gevalideerde cijfers uit te geven
die een daling laten zien van de mobiliteit. Wij baseren ons nu op de cijfers
van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM), het eigen mobiliteitsinstituut,
onafhankelijk maar onder gezag. Het KiM gaat uit van een stijging van de mobiliteit
in 2008 met 1%. Wat is waar? Ik heb het CBS gevraagd de cijfers te
valideren en de verschillen te onderzoeken, zodat wij in ieder geval weten
hoe het precies zit. Wij moeten ons immers niet rijk rekenen waar dat niet
op z’n plaats is. De heer Van der Staaij heeft echter gelijk als hij
stelt dat de SWOV en andere instituten hebben gesteld dat je de cijfers over
de verkeersveiligheid moet afzetten tegen andere cijfers, en dat je je niet
in slaap moet laten sussen. Wij moeten door de cijfers heen blijven kijken.
Ik blijf echter voorshands optimistisch over het feit dat er weer sprake is
van een behoorlijke daling. Ik hoop altijd op een daling, maar ik kan niet
verhelen dat ik altijd bang ben dat het niet beter is geworden. Hoe meer laaghangend
fruit je hebt geplukt, hoe moeilijker het is het elk jaar nóg beter
te doen. Er zal vast een jaar komen waarin wij deze mooie beweging niet zien,
maar wij verzetten ons daartegen uiteraard met hand en tand.
 Over het wetsvoorstel over apk in het buitenland heeft de heer De Rouwe
vragen gesteld. Het wetsvoorstel wordt op dit moment voorbereid. Ik zal de
Kamer dit wetsvoorstel spoedig kunnen aanbieden. De planning sluit aan bij
de eerst mogelijke datum van een apk in het buitenland, te weten 1 januari
2011 in Spanje.
 
 De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Ik dank
de minister voor de kwantiteit en de kwaliteit van de antwoorden. Zij geven
mij geen aanleiding tot nadere beraadslaging. Ik kom nog terug op twee punten.
 Ik heb de discussie gevolgd over de elektrische scooter. Er is gesproken
over de vraag of er geluid moet worden ingebracht, juist omdat die scooter
zo stil is. Ik vind het vreemd dat het in deze discussie steeds gaat over
anderen die door middel van flitsen of signalen zo’n ding moeten zien
aankomen. Laten wij niet vergeten dat de bestuurder van zo’n scooter
vooral zelf verantwoordelijk is. Het lijkt mij niet goed als wij de knalpijpen
onder scooters gaan promoten om vervolgens tegen slachtoffers te kunnen zeggen
dat zij de scooter hadden kunnen horen aankomen. Die kant is mijns inziens
onderbelicht gebleven in de discussie die hierover tijdens dit debat heeft
plaatsgevonden.
 Ik zie met belangstelling de discussie tegemoet van dit najaar over het
asoslot en de voorstellen die de CDA-fractie op dit punt heeft gedaan. De
minister stelt dat hij met de grote partijen beziet welke mogelijkheden de
markt al biedt. Hij heeft het daarbij op dit moment nadrukkelijk alleen over
snelheid. Ik sluit niet uit dat de CDA-fractie in een nadere beraadslaging
zal pleiten voor een verbreding in dit verband. Ik realiseer mij dat het hierbij
gaat om nieuwe technieken. Ik denk dat er mogelijkheden zijn om met prijsvragen
te werken of om de markt te vragen om ideeën. Op die manier kunnen wij
deze techniek mijns inziens nadrukkelijker en breder inzetten. Ik ben ervan
overtuigd dat de technieken los al wel bestaan.
 
 De heer Jansen (SP): Voorzitter. Ook ik dank
de minister voor de uitgebreide beantwoording. Goed verkeersveiligheidsbeleid
begint mijns inziens bij goede monitoring en een goede analyse van wat er
aan de hand is. Het is mooi dat er op het punt van Duurzaam Veilig wordt bezien
hoe effectief de maatregelen zijn. Ik pleit ervoor om hetzelfde te doen rond de stijgende aantallen verkeersgewonden onder fietsers. Laten wij
eens goed bekijken wat er achter dit stijgende cijfer zit. Zolang niet duidelijk
is wat de oorzaak is, is het moeilijk om een uitgebreid pakket veiligheidsmaatregelen
te bedenken. Wellicht kan de minister hierop kort ingaan.
 Het is goed dat de minister met zijn collega van Justitie gaat spreken
over een aantal zaken dat aan de orde is gekomen, zaken die wel te maken hebben
met de verkeersveiligheid maar niet helemaal of helemaal niet op zijn terrein
liggen. Andere ministeries hebben ook raakvlakken met dit terrein. Ik noem
het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Wie is eigenlijk eindverantwoordelijk voor het dossier verkeersveiligheid?
Is de minister van Verkeer op dit punt de coördinerend bewindspersoon?
Volgens mij is het bovendien goed als wij van de minister een reactie krijgen
op de wat meer algemene opmerking van de Vereniging Verkeersslachtoffers.
 Ik heb twee suggesties gedaan waarbij de vraag een rol speelt of wij zaken
direct moeten voorschrijven of eerst moeten stimuleren, namelijk de suggestie
om een veiligheidshamer verplicht te stellen en de suggestie om het kijken
naar films op dvd tijdens het rijden te verbieden. Ik vind alle wegen prachtig
die je kunt bewandelen om dit type zaken te stimuleren. Mijns inziens blijft
er echter een groep over die het niet wil of niet doet. Voor die gevallen
is een stok achter de deur nodig. Is handhaving daarbij het grootste probleem?
Wellicht is dit te combineren met de harde aanpak van de hufters. Als die
toch al worden aangehouden wegens onverantwoord hard rijden of bumperkleven,
kan er gelijk naar dit type zaken worden gekeken. In een programma als Wegpiraten
kijken pedagogisch ingestelde agenten gelijk naar wat andere zaken. Op die
manier kun je komen tot een boodschappenlijstje bekeuringen die in één
keer kunnen worden afgerekend. Zo komen wellicht ook de progressieve boetes
in beeld waarover is gesproken.
 
 De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik begrijp
dat de minister een aantal vragen, onder andere van mij, met zijn collega’s
moet bespreken. Ik heb in dit verband onder andere gesproken over progressieve
boetes en over het proces-verbaal dat wordt opgesteld als er sprake is van
een slachtoffer. Ik ga ervan uit dat wij antwoorden krijgen op de gestelde
vragen nadat de minister die met zijn collega’s heeft besproken. Voor
het overige ben ik tevreden met de antwoorden die de minister heeft gegeven.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Ik dank
de minister voor zijn vele toezeggingen. De manier waarop de heer De Rouwe
reageerde op mijn opmerkingen over de elektrische scooters vind ik wat flauw.
Ik heb gesproken over bijvoorbeeld visueel gehandicapten, voor wie deze nieuwe
techniek een probleem kan opleveren. Ik heb vervolgens gesuggereerd om sowieso
de positie van visueel gehandicapten in het verkeer nog eens tegen het licht
te houden. Ik hoor van hen dat zij bij de elektrische scooters ook op een
andere manier geholpen zouden kunnen worden en dat zij zich daarmee beter
kunnen voortbewegen in het verkeer. Ik wil daarom graag de organisatie van
visueel gehandicapten met het ministerie van Verkeer en Waterstaat in verbinding
laten treden.
 De minister gaat spreken met de Bond van Verzekeraars. Wellicht kan hij
vragen of men bereid is om er gevolgen aan te verbinden als blijkt dat een
auto die bij een ongeluk betrokken was, was uitgeleend aan iemand zonder rijbevoegdheid.
 
 De heer De Mos (PVV): Voorzitter. Ook ik dank
de minister voor de beantwoording van de vragen. Ik heb gesproken over een
aparte strook voor vrachtwagens. Kan de minister daarop reageren? Verder heb
ik begrepen dat de invloed van drugs op de verkeersveiligheid tijdens een
apart AO zal worden besproken. Kan daarbij ook medicijngebruik worden betrokken? Een op de vijf Nederlanders blijkt een medicijn te slikken dat een
ernstige negatieve invloed op de rijvaardigheid heeft.
 Een suggestie die mijn voorganger steeds heeft herhaald, is om auto’s
met de veiligheid bevorderende systemen vrij te stellen van bpm. Deze vrijstelling
kan in plaats van de CO2-heffing komen. Van CO2 gaat niemand dood,
maar door een gebrek aan de veiligheid bevorderende systemen wel.
 
 De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Ik dank de minister voor de uitvoerige beantwoording. Ik dank hem ook voor
de toezegging op het terrein van de export van kennis. Nederland moet actief
met het buitenland in contact treden. Mijns inziens ligt er hierbij ook een
taak voor Ontwikkelingssamenwerking. Is er op dit punt sprake van een gericht
beleid? De minister noemde zelf in dit verband Zuid-Afrika. Ik heb begrepen
dat er in het verleden met Zuid-Afrika op dit punt een relatie was, maar dat
dit contact verloren is gegaan. Het is mijns inziens wenselijk om op dit punt
een gericht beleid te voeren.
 In de brief over alcohol in het verkeer schrijft de minister dat de situatie
in werkelijkheid waarschijnlijk ernstiger is dan uit de cijfers blijft. Het
aantal slachtoffers van verkeersongelukken waarbij alcohol een rol heeft gespeeld,
ligt hoger omdat het alcoholgebruik niet altijd ter plekke wordt geregistreerd
door de politie. Hoe kunnen deze registratie en de betrouwbaarheid van de
cijfers worden verbeterd?
 Ook vandaag kwamen de hesjes, de hamers, de gevarendriehoeken en de verbandtrommels
weer aan de orde. Op dit punt is geen enkele sprake van Europees beleid. Regelingen
rond gevarendriehoeken en hesjes verschillen per land enorm. Zelfs in landen
waar de aanwezigheid van deze zaken verplicht is, geldt die verplichting niet
onder alle omstandigheden en alleen op een bepaald type wegen. Wat is wenselijk,
nog los van verplichtingen? Wat is aangetoond nuttig? Is er wellicht een gemeenschappelijke
Europese veilig-op-wegcampagne nodig? Het gaat nu de ene keer over de gevarendriehoek,
de andere keer over hesjes. Dit beleid is nu te gefragmenteerd.
 
 Minister Eurlings: Voorzitter. Ik dank de
woordvoerders voor de appreciatie van het debat. Ik ben het met de heer De
Rouwe eens dat er een kernverantwoordelijkheid ligt bij de bestuurder van
de elektrische scooter. Het lijkt mij dat je op een elektrisch voertuig gemakkelijker
signalen kunt oppikken. Vlak voor het zomerreces is de campagne voor elektrisch
rijden van het ministerie van Verkeer en Waterstaat begonnen. Wij hadden die
dag een zeer lange ministerraad gehad, de zon scheen lekker en het verlangen
naar vakantie was groot. Toen dacht ik: ik pak die kans op de elektrische
snorfiets en tuf lekker terug naar het Binnenhof. Ik heb toen gemerkt dat
je veel meer hoort doordat het geknetter van de motor onder je is verdwenen.
Kortom, je hoort veel meer van de geluiden om je heen. Dat wil echter niet
zeggen dat er geen uitdagingen meer zijn. Het maakt namelijk wel degelijk
een groot verschil als wij straks auto’s en scooters niet meer horen,
zeker als de elektrische voertuigen zullen worden opgeschaald. Zowel de bestuurder
als de omstanders zullen daaraan moeten wennen. Dit vereist voorlichting.
De bestuurder moet ervan doordrongen raken dat mensen hem niet meer vanzelf
horen. Het lijkt mij interessant om te bezien of met bepaalde hulpmiddelen
hieraan iets kan worden gedaan. Hiervoor hebben wij echter de Europese Unie
nodig. Niet iedere snorfiets hoeft een piepfiets te worden. Wellicht is er
iets te doen met ledverlichting, die bijna geen stroom kost. Het lijkt mij
in ieder geval goed om aandacht te hebben voor deze zaak. Wij moeten voorkomen
dat een goede technologische ontwikkeling heel akelige consequenties heeft. 
 
 De voorzitter: Ik merk op dat wij deze ochtend
tijdens de procedurevergadering hebben besloten een apart algemeen overleg
te houden over elektrische voertuigen.
 
 Minister Eurlings: Heel goed.
 Ik kom op het asoslot. Ik zeg de heer De Rouwe toe dat wij dit punt niet
tot snelheid beperken. Wij bezien dit zeker in een breder verband, maar wij
moeten wel ergens beginnen. Daarom richten wij ons eerst op snelheid. Er is
echter sprake van een fasering. Op een gegeven moment zullen wij bezien hoe
wij ander ongewenst gedrag met dit type technologische aanpassingen kunnen
voorkomen.
 De heer Jansen vraagt terecht naar de achtergronden van de stijging van
het aantal gewonden onder de groep fietsende verkeersdeelnemers. Wij nemen
dit met de Fietsersbond op en bezien hoe wij tot een nadere analyse kunnen
komen. Ik kom hierop graag terug.
 De vraag is niet of het kijken naar film op dvd tijdens het rijden gevaarlijk
is. Dat is namelijk gevaarlijk en dat moeten bestuurders niet doen. De vraag
is echter of er extra regelgeving nodig is om dit type zaken te verbieden.
Mede namens het ministerie van Justitie stel ik dat wij ernaar streven om
alleen regels te stellen als wij die ook kunnen handhaven. De pakkans bij
dit type maatregelen is gigantisch klein. Ik wil de heer De Rouwe echter op
dit punt toch tegemoetkomen. Hij noemde de casus van een asociale rijder die
wordt aangehouden. Als in zo’n situatie blijkt dat er op het dashboard
een dvd wordt afgespeeld, wordt de bestuurder ook op dat feit gepakt. In de
Wegenverkeerswet 1994 staat namelijk onder punt 1.1, gedragsregels, onder
artikel 5: «Het is eenieder verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar
op de weg wordt of kan worden veroorzaakt of dat verkeer op de weg wordt of
kan worden gehinderd». Dit is in de geschetste situatie het punt op
grond waarvan een asociale bestuurder kan worden aangepakt. Ook hierbij is
de lijn: geen dvd’s afspelen tijdens het rijden, punt! Het klinkt heel
dapper om hiervoor een extra wet te maken, maar zo’n wet is erg moeilijk
handhaafbaar. Op grond van de genoemde kapstokwetgeving kan dergelijk gedrag
toch worden aangepakt.
 De bewustwording van zaken als het geen films op dvd kijken onder het
rijden, maar ook het in de auto hebben van zaken als de veiligheidshamer en
de gevarendriehoek, en meer in het algemeen: «rijd met je verstand»,
willen wij in één campagne onder de aandacht brengen. Er zal
daarbij dus geen sprake zijn van versnippering, maar al deze dingen waaraan
mensen zelf moeten denken, worden in één campagne benadrukt.
Ook zal worden benadrukt dat ze op basis van een kapstokartikel wel degelijk
strafbaar zijn als zij betrapt worden op bijvoorbeeld het kijken naar film
tijdens het rijden. Men moet niet denken dat dit tegenwoordig kan. Ik kom
hierop graag nader terug als deze campagne verder is uitgewerkt.
 Ik voel mijzelf de eerstverantwoordelijke bewindspersoon voor verkeersveiligheid,
maar wellicht ga ik nu mijn boekje te buiten. Ik voer over dit onderwerp veel
debatten. Veel heeft daarbij te maken met verkeersregels en gedrag in het
verkeer. Bij justitiële zaken is het ministerie van Justitie echter uiteraard
het eerstverantwoordelijke ministerie. Er heeft op dit punt geen overdracht
van bevoegdheden plaatsgevonden. Mijns inziens zijn de minister van Verkeer
en de minister van Justitie, in deze volgorde, de meest betrokken bewindspersonen
op het gebied van de verkeersveiligheid. Op het snijvlak gebeurt erg veel.
Bijvoorbeeld bij de aanpak van drugs hebben wij Justitie keihard nodig. Samen
moeten wij een aanpak vormgeven. Hoe gaan we dat doen, hoe houden wij de aanpak
juridisch houdbaar en hoe zorgen wij voor een instrument dat op draagvlak
kan rekenen? Ik vind dit van belang en zal daarom alle punten die in dit verband
aan de orde zijn geweest, graag aanreiken aan de minister van Justitie. Hij
zal de Kamer de antwoorden op deze vragen moeten leveren. Ik kan mij echter
zomaar voorstellen dat de commissie bij een volgend debat in
dit verband ook de minister van Justitie uitnodigt. Op die manier kan de Kamer
mij en hem in interactie bevragen over dit type zaken.
 
 De heer Aptroot (VVD): Wij hebben de tip goed
gehoord.
 
 Minister Eurlings: Heel goed.
 Ik kom op de mogelijkheden om met slechte ogen te blijven autorijden.
Zeer recent heb ik de mogelijkheden geboden om auto te rijden met een bioptische
telescoop. Ik heb de Kamer daarover bericht. Verder verwacht ik dat de Europese
regels op het terrein van autorijden met oogafwijkingen worden versoepeld.
Onder andere Nederland heeft daarop aangedrongen. Ik zeg hierbij direct dat
een verruiming van de mogelijkheden goed is, maar dat te ruime mogelijkheden
moeten worden voorkomen. De verkeersveiligheid blijft uiteraard vooropstaan.
Iemand die met een bioptische telescoop wil gaan rijden, zal allereerst een
rijtest moeten ondergaan bij het CBR om te bewijzen dat hij geen groter risico
vormt in het verkeer. Ik zie dit als een begin. Ik vind het goed dat wij deze
stap in Nederland en in Europa hebben kunnen zetten. Velen hebben hierop aangedrongen.
Ik krijg hierover veel brieven; mensen klagen dat zij niet meer mogen rijden.
Ik benadruk daarbij altijd ook het bredere belang van de verkeersveiligheid.
Wij kunnen proberen op dit punt verder te komen, maar wij gaan niet te ver.
De Kamer zal het op dat punt met mij eens zijn.
 
 Mevrouw Roefs (PvdA): Ik ben heel blij met
dit antwoord, maar dit is niet de kwestie waarop ik heb gedoeld. Ik hoor bijvoorbeeld
van Viziris dat er nog steeds zebrapaden met verkeerslichten worden aangelegd
zonder verklikkers. Ik doelde dus meer op een evaluatie van de vraag of alles
wel goed gaat voor visueel gehandicapten bij de aanleg van zaken.
 
 Minister Eurlings: Dat is helder. Ik neem
dit met Viziris op en zal bezien wat er aan de hand is. Het moet standaard
worden dat deze voorzieningen worden getroffen. Ik neem contact op en wij
zullen bezien wat wij extra kunnen doen.
 Excuses voor het feit dat ik de vraag van de heer De Mos over de vrachtautostroken
niet in de eerste termijn heb beantwoord. Ik vond en vind de heer Madlener
inderdaad een vriendelijke kerel. Ik had echter nog een andere, inhoudelijke
reden om op dit punt niet te negatief te reageren. Rotterdam, de economische
motor bij uitstek – ik denk daarbij ook aan de Tweede Maasvlakte –
loopt helemaal vast als wij geen maatregelen nemen. Bij de verkenning voor
de «Ruit» van Rotterdam bezien wij ook of het zinnig is om op
bepaalde plekken een strook voor vrachtauto’s aan te leggen. Wij moeten
daarnaar wel kijken, want wij moeten voorkomen dat op plekken waar te weinig
capaciteit is en vaak files staan, een strook voor vrachtauto’s altijd
leegstaat. Een vrachtautostrook kan dus zin hebben, maar alleen op plaatsten
waar de vrachtautostroom zo groot is dat zo’n doelgroepenstrook bijna
continu redelijk is gevuld. Daarbij moet ook worden bedacht dat auto’s
moeten kunnen afslaan en de vrachtautostroom dus moeten kunnen snijden. Zo’n
strook vergt dus nogal wat infrastructurele maatregelen. In de verkenning
voor de Ruit van Rotterdam is echter expliciet aandacht voor een doelgroepenstrook
voor vrachtauto’s. In die regio is zo’n strook het meest kansrijk
omdat daar veel vrachtwagens vanaf de haven naar het achterland rijden. Als
de verkenning over de Ruit van Rotterdam naar de Kamer komt, zal daarop worden
ingegaan.
 Over het medicijngebruik hebben wij eerder gesproken. Enerzijds hebben
veel medicijnen inderdaad een versuffend effect. Anderzijds hebben wij te
maken met zo’n grote diversiteit aan medicijnen, dat wetgeving en controle
op dit punt erg moeilijk is. Wij hebben tijdens de debatten hierover gewezen
op het belang van goede voorlichting. Ik kom hierop graag nader terug in het
kader van het algemeen overleg dat voor begin november gepland
staat. Ik zal proberen op tijd, uiterlijk eind oktober een bericht hierover
naar de Kamer te sturen.
 Als wij met ons beleid kunnen doorpakken, zal de bpm niet alleen worden
afgeschaft voor voertuigen met veiligheidssystemen, maar voor alle voertuigen.
De bpm wordt namelijk afgeschaft. Dat is het mooie van Anders Betalen voor
Mobiliteit. Dus ook voor voertuigen met veiligheissystemen zal dus stap voor
stap de bpm afnemen. Deze veiligheidssystemen zullen steeds minder worden
belast en daardoor toegankelijker worden.
 Al eerder is met de Kamer gewisseld dat post mortem onderzoek nodig is
als wij de registratie van alcoholslachtoffers in het verkeer echt willen
verbeteren. Daarbij hoort een debat over medisch-ethische zaken. Er is bij
dit debat sprake van verschillende opvattingen. Ik constateer slechts dat
men dergelijk onderzoek in Nederland in het algemeen buitenproportioneel vindt
en een aantasting van de integriteit van het menselijk lichaam. Ik zeg daarbij,
ook in het kader van de drugs, dat wij de ervaringsgegevens in Nederland als één
beeld opvatten. Tegelijkertijd kijk ik naar wat wordt aangetroffen in landen
waar men wel het post mortem onderzoek doet. Het beeld is dat er minimaal
80 verkeersslachtoffers per jaar gerelateerd zijn aan drugsgebruik. Dat cijfer
is tot stand gekomen doordat onze gegevens op ongeveer 80 uitkomen. Tegelijkertijd
komt het percentage drugsgerelateerde dodelijke slachtoffers in Australië,
vertaald naar de Nederlandse situatie, eerder op 200 dan op 80 uit. In Australië
doet men wél post mortem onderzoek. Daarom ga ik ervan uit dat 80 het
minimumaantal is. De cijfers uit landen die wel post mortem onderzoek doen,
betrek ik dus bij het debat hierover in ons land. Tot nu toe bestaat er in
ons land om medisch-ethische redenen echter geen mogelijkheid voor het doen
van post mortem onderzoek. Ik zeg nogmaals toe dat in de brede campagne over
rijden met je verstand tal van elementen die nu genoemd zijn, worden meegenomen.
 De minister voor Ontwikkelingssamenwerking bepaalt welke landen samenwerking
op het gebied van verkeersveiligheid het meest nodig hebben. Dat wil niet
zeggen dat er niet gesproken wordt over verkeersveiligheid als de minister
van Transport van Zuid-Afrika, de heer Radebe, op bezoek is. Als hij informatie
van ons wil, krijgt hij die direct. Ik kom graag, voorafgaand aan het debat
in november, schriftelijk terug op de vraag hoe het proces is dat op dit moment
leidt tot de keuze van de landen.
 
 De voorzitter: De elf toezeggingen die zijn
gedaan, zal ik niet voorlezen, maar zullen worden toegevoegd aan het verslag.
Daarop kan zo nodig worden gereageerd. De toezeggingen zijn ook te lezen op
de openbare site van de Tweede Kamer.
 Toezeggingen
 – De minister zal de Kamer na zijn overleg met betrokken partijen
in oktober 2009 informeren over het onderzoek naar de mogelijkheden om het
bezit van een kenteken te koppelen aan het bezit van een rijbewijs.
 – De vragen van de commissie VW inzake rij-ontzeggingen (29 mei
2009) zal de minister op korte termijn beantwoorden.
 – De minister zal zijn ambtsgenoot van Justitie vragen de Kamer
te informeren over de mogelijkheden voor integrale nazorg voor verkeersslachtoffers,
het van recidive afhankelijk maken van de hoogte van verkeersboetes, de snellere
afhandeling van strafzaken verbonden aan verkeersovertredingen en het opmaken
van een proces-verbaal, handhaving in 30 en 50 km/h gebieden, administratiekosten
bij boetes en het verstrekken van een kopie daarvan aan het slachtoffer na
verkeersongevallen.
 – De voor de invoering van het verbod op het doorsnijden van een
rouwstoet benodigde wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 komt in februari
2010 naar de Kamer. De minister zal de mogelijkheden om dit te versnellen
bezien.
 – De minister zal de Kamer vóór 1 januari 2010
informeren over de mogelijkheden om hufterig verkeersgedrag aan te pakken,
bijvoorbeeld via het Asoslot.
 – De wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de toelating
van de Segway tot de openbare weg komt in oktober 2009 naar de Kamer.
 – De minister komt schriftelijk terug op de vraag over de noodzaak
tot het wettelijk verplicht stellen van veiligheidsmiddelen als veiligheidshesjes
en -hamers in auto’s.
 – Op de vragen over kosteneffectiviteit van maatregelen zal de minister,
na overleg met de verschillende betrokken instanties, schriftelijk terugkomen.
 – Mogelijkheden voor het uitlezen van de blackbox van auto’s
in het kader van het vaststellen van de schuldvraag in relatie tot het uitkeren
van schadevergoedingen aan slachtoffers zal de minister bespreken met de Bond
van Verzekeraars. Over de resultaten daarvan zal de minister de Kamer informeren.
 – Het wetsvoorstel strekkende tot het mogelijk maken van het laten
uitvoeren van APK in het buitenland komt zo spoedig mogelijk naar de Kamer.
 – De minister komt schriftelijk terug op de oorzaken voor de stijging
van het aantal fietsgewonden, na overleg met de Fietsersbond.
 – Op de vragen over de keuze van derde landen die in aanmerking
komen voor kennisuitwisselingsprogramma’s op het terrein van verkeersveiligheid
komt de minister schriftelijk terug. 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Vendrik (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Mastwijk (CDA), Jager (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van
der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Aptroot (VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer
(PvdA), Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (ChristenUnie), Van Heugten (CDA),
Roemer (SP), Koppejan (CDA), Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter, Ouwehand (PvdD),
Polderman (SP), Tang (PvdA), De Rouwe (CDA), Linhard (PvdA) en De Mos (PVV).
 Plv. leden: Halsema (GroenLinks), Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD),
Bilder (CDA), Atsma (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya (D66), Neppérus
(VVD), De Krom (VVD), Vermeij (PvdA), Jacobi (PvdA), Besselink (PvdA), Anker
(ChristenUnie), Sterk (CDA), Van Leeuwen (SP), Knops (CDA), Verdonk (Verdonk),
Thieme (PvdD), Lempens (SP), Waalkens (PvdA), Haverkamp (CDA), Depla (PvdA)
en Agema (PVV).