Wijziging Meststoffenwet in verband met de invoering van een stelsel van pluimveerechten; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20002001-26473, nr. 54

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

26-10-2000

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

26473 nr. 54

23-10-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam§1. Het stelsel van pluimveerechten1.1. Algemeen1.2. Hardheidsgevallen1.3. Latente ruimte1.4. Afroming1.5. Dagquotum1.6. Ondergrens uitbreidingsverbod bij 250 legkippen§2. Relatie met het nieuwe stelsel van mestafzetovereenkomsten§3. Overig3.1. Kunstmest3.2. Export, bewerking en verwerking van pluimveemest3.3. Stand van zaken rondom Wet herstructurering varkenshouderijOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26473Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 4731Wijziging van de Meststoffenwet in verband met de invoering van een
stelsel van pluimveerechtennr. 54MEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 23 oktober 2000Met belangstelling heb ik kennis genomen van de inbreng van de leden van
de verschillende fracties. Ik ben erover verheugd dat de Eerste Kamer zo spoedig
na aanvaarding van het wetsvoorstel door de Tweede Kamer is aangevangen met
het voorbereidend onderzoek. In het navolgende zal worden ingegaan op de door
de leden in het voorlopige verslag gestelde vragen en gemaakte opmerkingen,
waarbij de antwoorden zijn opgedeeld in paragrafen die elk een bepaald thema
behandelen. Binnen de paragrafen is de opbouw van het verslag gevolgd.§1. Het stelsel van pluimveerechten1.1. AlgemeenDe leden van de VVD-fractie vragen naar de juridische implicaties voor
het onderhavige wetsvoorstel.De regels van het sinds 1 januari 1987 geldende uitbreidingsverbod van
artikel 55 (voorheen artikel 14) van de Meststoffenwet, en de regels van de
sinds 1 januari 1994 van kracht zijnde Wet verplaatsing mestproductie worden
in wezen gecontinueerd in het stelsel van pluimveerechten, met dien verstande
dat de uitbreidingsmogelijkheden die het stelsel van mestproductierechten
nog bood voor het houden van pluimvee, niet langer bestaan. Dat laatste is
gelet op het aandeel van de pluimveesector in de landelijke mestoverschotproblematiek,
de tot nu toe tegenvallende ontwikkelingen op het gebied van de export van
pluimveemest alsook de gestadige groei van de landelijke pluimveestapel in
de afgelopen jaren gerechtvaardigd. Een schadeplicht van de Staat wegens de
invoering van het stelsel van pluimveerechten in eventuele civiele procedures
acht ik niet aanwezig.De leden van de PvdA-fractie stellen dat het onvoldoende duidelijk is
hoe de invoering van een stelsel van pluimveerechten de noodzakelijke sanering
van de milieubelasting tot stand brengt, en wat de verhouding van dit instrument
is tot de Wet herstructurering varkenshouderij en het voorstel voor een Reconstructiewet
concentratiegebieden. Het stelsel van pluimveerechten behoort evenals het stelsel van varkensrechten
en het stelsel van mestproductierechten tot de maatregelen die de omvang van
de veestapel, en daarmee het potentiële volume aan geproduceerde dierlijke
mest op landelijk niveau aan banden leggen. Het doel van deze maatregelen
is niet zozeer om op directe wijze de milieubelasting als gevolg van het gebruik
van deze meststoffen terug te dringen, maar om een overschot op de landelijke
mestmarkt te voorkomen, wat noodzakelijk is voor de effectiviteit van de regels
die wèl direct gericht zijn op de beperking van het gebruik van meststoffen.
Bij die regels moet vooral gedacht worden aan het sinds 1 januari 1998 van
kracht zijnde stelsel van regulerende mineralenheffingen, opgenomen in hoofdstuk
IV van de Meststoffenwet.Het voorstel voor een Reconstructiewet concentratiegebieden (Kamerstukken
II 1998/99, 26 356) voorziet in een kader om door middel van een gewijzigde
ruimtelijke inrichting van de concentratiegebieden een kwaliteitsimpuls te
verwezenlijken, waarbij een nieuw evenwicht kan worden gevonden tussen de
verschillende functies van het landelijk gebied. Het gaat daarbij derhalve
niet om regels die direct zijn gericht op de beperking van het gebruik van
meststoffen en de productie van dierlijke meststoffen.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre de regelgeving op het
gebied van de stelsels van dierrechten transparant, eenvoudig en rechtvaardig
is. De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen hoeveel soorten productierechten
benodigd zijn voor het houden van dieren. Zij vragen tevens om een overzicht
waarin de verschillen en overeenkomsten tussen de stelsels van varkensrechten,
pluimveerechten en mestproductierechten worden weergegeven, en verzoeken eventuele
verschillen te verklaren.Waar het gaat om de productie van dierlijke meststoffen zijn drie soorten
rechten van belang: varkensrechten voor de productie van varkensmest, pluimveerechten
voor de productie van kippen- en kalkoenenmest, en mestproductierechten voor
de productie van mest afkomstig van runderen, schapen, vossen, nertsen, geiten,
eenden en konijnen. Binnen het varkensrecht wordt bovendien nog een fokzeugenrecht
onderscheiden.Deze drie stelsels voldoen naar mijn oordeel aan de eisen van transparantie,
eenvoud en rechtvaardigheid, nu uitgegaan wordt van dezelfde systematiek,
en voor alle stelsels grotendeels dezelfde regels gelden, zoals moge blijken
uit het onderstaande schema.  PluimveerechtenVarkensrechtenMestproductierechtenDiersoortenKippen en kalkoe-nenVarkensRunderen, schapen, vossen, nertsen, geiten, eenden en konijnen Hoofdregel berekening omvang rechtMestproductie in 1997, 1996, 1995 of onder bepaalde voorwaarden
1994Mestproductie in 1996, 1995 of 1994Mestproductie op basis van gebruikelijke bezetting in
1986Zelfstandig verhandelbaarJaJa, behalve
grond-gebonden deelJa, behalve grondgebonden mestproductierecht.
Dat recht gaat over bij transacties landbouwgrond.Afromings-percentage25%60%25% Ruimtelijke beperkingen aan verhandel-baarheidNiet tussen concen-tratiegebieden,
niet van buiten een con-centratiegebied naar binnen. Niet tussen concentratiegebie-den, niet tussen niet-concentratiege-bied
en concentra-tiegebieden. Uitzon-dering: wel vanuit een concentratiegebied
naar buiten als het varkensrecht van het uitbreidende bedrijf daarna niet
groter is dan 15 varkenseenheden per hectare.Niet tussen con-centratiegebieden, niet van buiten een concentratiegebied
naar binnen.Het stelsel van pluimveerechten wijkt in feite op slechts een enkel punt
af van het stelsel van mestproductierechten. Dat laat zich verklaren door
het beperkte doel van het stelsel van pluimveerechten, namelijk de bevriezing
van de omvang van het aantal kippen en kalkoenen dat binnen het plafond van
mestproductierechten op het bedrijf werd gehouden, onder ongewijzigde voortzetting
van de regels over de verhandeling van rechten. Een verdere aanscherping van
de regels ligt ook niet voor de hand gelet op het tijdelijke karakter van
dit stelsel.De regels van het stelsel van varkensrechten zijn in vergelijking tot
die van de andere twee stelsels op enkele punten stringenter. In de eerste
plaats geldt een hoger afromingspercentage, wat in aansluiting op de eerste
generieke korting van 10% en het opkoop- en bedrijfsbeëindigingsbeleid
moet bijdragen aan de realisatie van de reductiedoelstelling van de Wet herstructurering
varkenshouderij. Daarnaast is de verhandeling van varkensrechten vanaf een
bedrijf gelegen in één van de concentratiegebieden naar een
bedrijf gelegen buiten deze gebieden beperkt tot de situatie dat het uitbreidende
bedrijf kort gezegd grondgebonden is. Daarmee werd tegemoetgekomen aan de
destijds levende vrees voor een zogenoemde «roze invasie» van
varkenshouderijen in de relatief schonere niet-concentratiegebieden vanuit
de concentratiegebieden.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre zelfregulering wordt gestimuleerd,
welke rol daarbij is weggelegd voor mestbanken en andere privaatrechtelijke
instanties en op welke wijze «uitvretersgedrag» wordt voorkomen
en onderdrukt.De mogelijkheden tot zelfregulering zijn gelet op de ingrijpende maatregelen
die noodzakelijk zijn om aan de milieudoelstelling en de internationale verplichtingen
beperkt. Wel is in het stelsel van regulerende mineralenheffingen, het centrale
instrument tot vermindering van de fosfaat- en stikstofbelasting door mestgebruik,
bewust gekozen voor een systeem van doelvoorschriften, de zogenoemde verliesnormen.
Daarmee wordt de bedrijven maximaal de ruimte geboden om zelf te kiezen met
welke, binnen de individuele situatie van het bedrijf best passende maatregelen
aan deze doelvoorschriften wordt voldaan. Daarbij moet «uitvretersgedrag»
worden voorkomen via een actieve verantwoording over de fosfaat- en stikstofhuishouding
op het bedrijf door een ieder die deel uitmaakt van de keten van mestproducent
tot eindgebruiker in het kader van de regulerende mineralenheffingen.De leden van de D66-fractie vragen of de huidige stand van zaken in de
pluimveesector al dan aanleiding geeft om maatregelen die verder gaan dan
bevriezing in overweging te nemen. Het doel van het onderhavige wetsvoorstel is om te voorkomen dat de omvang
van de landelijke pluimveestapel nog verder toeneemt, in afwachting van in
eerste instantie door de sector zelf aan te dragen oplossingen voor de aan
de pluimveesector toe te rekenen mestoverschotproblematiek. De daartoe in
het leven geroepen Stuurgroep heroriëntatie pluimveehouderij onder leiding
van de heer Alders heeft in zijn eindrapportage als oplossing voorgesteld
om, uitgaande van de individuele verantwoordelijkheid van de pluimveehouder,
het recht om pluimveemest te produceren direct te relateren aan de gegarandeerde
mestafzet. Een en ander zal worden vormgegeven in het nieuwe stelsel van mestafzetovereenkomsten,
dat vanaf 2002 van kracht moet worden.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen waarom het stelsel
van pluimveerechten is neergelegd in de Meststoffenwet, terwijl het stelsel
van varkensrechten bij afzonderlijke wet is geregeld.Bij de totstandkoming van dat het voorstel voor een Wet herstructurering
varkenshouderij had de regering een integraal maatregelenpakket voor ogen
dat niet alleen betrekking had op de inkrimping van de landelijke productieruimte
voor varkensmest via de invoering van het stelsel van varkensrechten, maar
ook op de invoering van een varkensheffing ten behoeve van de bestrijding
van besmettelijke dierziekten en de introductie van een zogenoemd structuurschema
met het oog op nieuw ruimtelijk beleid. Alhoewel de regels van het stelsel
van varkensrechten ook in de Meststoffenwet hadden kunnen worden ondergebracht,
is er om de genoemde reden voor gekozen om deze regels in een afzonderlijke
wet onder te brengen. Aangezien hoofdstuk V van de Meststoffenwet het kader
bevat voor het stellen van regels aan de omvang van de productie van dierlijke
meststoffen, ligt het in de rede dat ook het stelsel van pluimveerechten in
dat hoofdstuk wordt ondergebracht.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of met het onderhavige
wetsvoorstel in combinatie met het stelsel van varkensrechten er al dan niet
een vaste verhouding tussen het aantal varkens en kippen in Nederland wordt
aangebracht, en of dat een gewenste situatie is met het oog op veranderingen
in de vraag.Er ontstaat als gevolg van de invoering van de stelsels van varkensrechten
en pluimveerechten een vaste verhouding tussen het maximumaantal varkens en
het maximumaantal kippen en kalkoenen dat in Nederland totaal kan worden gehouden.
Gelet op de aan beide sectoren eigen problemen met de mogelijkheid om aanwendings-
en afzetruimte te vinden voor de mest is vooralsnog een specifiek plafond
voor elk van beide sectoren noodzakelijk, teneinde een verergering van de
landelijke mestoverschotproblematiek te voorkomen. Ik benadruk daarbij dat
het hier om een tussenfase gaat. Uiteindelijk zal, als het nieuwe stelsel
van mestafzetovereenkomsten vanaf 2005 het enige volume-instrument is,
sprake zijn van een integrale benadering van alle veehouderijsectoren. Dan
is het niet langer van belang van welke diersoort de mest afkomstig is; het
enige dat telt is dat de veehouder verzekert is van voldoende aanwendings-
en afzetmogelijkheden voor de mest.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of het hanteren van
forfaitaire productienormen al dan niet demotiverend werkt voor veehouders
die zich inspannen om de mestproductie per dier te verlagen, en stellen voor
om pluimveehouders die zich op dit punt inspannen extra pluimveerechten toe
te wijzen.De werkelijke mestproductie, waarbij het feitelijk gaat om het werkelijke
fosfaat- en stikstofgehalte van die mest, is in het stelsel van pluimveerechten niet relevant. Evenals de stelsels van mestproductierechten
en varkensrechten heeft het stelsel van pluimveerechten niet tot doel om te
sturen op de hoeveelheid mineralen in de geproduceerde dierlijke mest, maar
op het aantal dieren, en daarmee op het potentiële volume aan geproduceerde
meststoffen. Sturing op de gehaltes aan fosfaat en stikstof zelf, wat één
van de mogelijkheden is om de belasting van het milieu door het gebruik van
meststoffen terug te dringen, geschiedt door een ander instrument, namelijk
het stelsel van regulerende mineralenheffingen, dat is opgenomen in hoofdstuk
IV van de Meststoffenwet. Voor de effectiviteit van dat instrument zijn regels
ter beperking van het volume aan geproduceerde dierlijke meststoffen nodig.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen naar de omvang van
het mestoverschot in kilogrammen stikstof en fosfaat, uitgaande van de aangekondigde
normen van 2003, mede in het licht van berichten over de relatief snelle inkrimping
van de melkveestapel. Tevens vragen zij wat de bijdrage van de onderhavige
maatregel is aan de vermindering van het mestoverschot.Bij brief van 10 september 1999 aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II 1998/99,
26 729, nr. 1) hebben mijn ambtgenoot van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en ik aangegeven dat als gevolg van de aanscherping
van de verliesnormen van het stelsel van regulerende mineralenheffingen, in
het jaar 2003 een landelijk mestoverschot is te verwachten van 54 miljoen
kilogram stikstof, welk overschot overeenkomt met 27 miljoen kilogram fosfaat.
Recent zijn nieuwe berekeningen gemaakt door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieuhygiëne en door het weekblad Boerderij.
Het RIVM schat per saldo het overschot 3 miljoen kilogram fosfaat hoger in
dan bovenbeschreven berekening. Boerderij komt
uit op een landelijk mestoverschot in 2003 dat – omgerekend naar kilogrammen
fosfaat – 13 miljoen kilogram lager uitkomt dan de berekening van het
Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij.Ik zie in deze afwijkende uitkomsten vooralsnog geen aanleiding voor een
heroverweging van de eerder berekende omvang van het verwachte mestoverschot.
In de eerste plaats moet worden bedacht dat het verschil in uitkomsten inherent
is aan toekomstgerichte karakter van de berekeningen. Juist daarom zal in
de loop van 2001 een groep van deskundigen een nieuwe berekening maken van
het te verwachten landelijke mestoverschot. Daarbij kan dan gebruik worden
gemaakt van nieuwe gegevens over aantallen dieren, arealen en van de nieuwste
inzichten in de bereidheid van akkerbouwers om dierlijke meststoffen te accepteren
alsook in de perspectieven van mestverwerking en -export.Daarnaast laat het verschil in uitkomsten, vooral waar het gaat om het
verschil met het door Boerderij berekende mestoverschot,
zich verklaren door het feit dat er thans geen eenduidige definitie van «mestoverschot»
bestaat. Daarom hebben ik en mijn ambtgenoot van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer met LTO-Nederland afgesproken dat een gezamenlijke
werkgroep een protocol voor het berekenen van het mestoverschot gaat opstellen,
zodat in 2001 voor alle partijen een helder beeld bestaat van het landelijke
mestoverschot.De invoering van een stelsel van pluimveerechten heeft tot slot niet tot
doel het landelijke mestoverschot te verminderen, maar om een verdere toename
daarvan te voorkomen. Deze toename bestaat in de ingebruikneming van de latente
ruimte binnen het niet-gebonden mestproductierecht alsmede van de grondgebonden
mestproductierechten voor de productie van pluimveemest. Het gaat dan om een
potentiële uitbreidingsmogelijkheid van circa 57 miljoen kippen ten opzichte
van 1997; 40 miljoen op basis van de grondgebonden mestproductierechten en
17 miljoen op basis van de niet-gebonden mestproductierechten. Dat zou het beleid gericht op het verkrijgen van evenwicht op de landelijke mestmarkt
ernstig frustreren.1.2. HardheidsgevallenDe leden van de CDA-fractie vragen naar de reden waarom geen regeling
is getroffen voor de door de Nederlandse organisatie van Pluimveehouders (NOP)
gepresenteerde hardheidsgevallen die buiten de voorziening van het voorgestelde
artikel 58k vallen en vragen of de bereidheid bestaat om alsnog een voorziening
te treffen. De leden van de D66-fractie vragen of de getroffen voorzieningen
toereikend zijn.Bij de beoordeling van de door de NOP aangedragen categorieën van
hardheidsgevallen, eind 1998 en begin 1999 bij de totstandkoming van het onderhavige
wetsvoorstel, en in april 2000 naar aanleiding van het wetgevingsoverleg met
de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij van de Tweede Kamer
op 10 april 2000, zijn de volgende toetsingscriteria gehanteerd (vgl. Kamerstukken
II 1999/2000, 26 473, nr. 9):a. het moet gaan om duidelijk aanwijsbare groepen van pluimveehouders
die als gevolg van onomkeerbare handelingen of transacties in vergelijking
tot andere pluimveehouders, zonder nadere voorziening een onevenredig nadeel
zouden lijden, welk nadeel de desbetreffende pluimveehouders hadden kunnen
voorkomen, indien zij de bevriezingsmaatregel hadden kunnen voorzien;b. er moeten harde, betrouwbare, generieke toetsingscriteria aanwezig
zijn om te kunnen beoordelen of er sprake is van een hardheidsgeval, enc. voor de pluimveesector wordt, gegeven het beginsel van rechtsgelijkheid,
niet een gunstiger voorziening getroffen dan voor de varkenssector.Aan de hand van deze toetsing is invulling gegeven aan de voorziening
voor hardheidsgevallen in het voorgestelde artikel 58k. Naar mijn oordeel
voorziet dit artikel in een adequate voorziening voor de situaties waarin
er sprake zou kunnen zijn van onbillijkheden van overwegende aard. Daarbij
zij nog opgemerkt dat pluimveehouders die door welke oorzaak dan ook in de
jaren 1995 tot en met 1997 geen representatieve bezetting menen te hebben
gehad, op grond van het voorgestelde artikel 58g, derde lid, 1994 als extra
referentiejaar kunnen kiezen. Deze voorziening is bij amendement Snijder-Hazelhoff
c.s. (Kamerstukken II 1999/2000, 26 473, nr. 18) in het wetsvoorstel
opgenomen. Niet onbelangrijk is tot slot dat het plafond van het pluimveerecht
evenals dat van het mestproductierecht een jaargemiddelde uitdrukt. Dat betekent
dat alle flexibiliteit behouden blijft om fluctuaties in de omvang van de
pluimveestapel in de loop van het jaar op te vangen (vgl. mijn brief van 26
mei 2000; Kamerstukken II 1999/2000, 26 473, nr. 16).De leden van de CDA-fractie vragen of bekend is dat er pluimveehouders
zijn die dieren hebben aangekocht maar als gevolg van de aankondiging van
het stelsel van pluimveerechten op 6 november 1998 niet de extra benodigde
mestproductierechten hebben kunnen verwerven, waardoor deze pluimveehouders
het uitbreidingsverbod hebben overtreden. Deze leden vragen of het ondenkbaar
is dat voor deze pluimveehouders een voorziening wordt getroffen.Een voorziening voor deze situatie zou er op neer komen dat na 5 november
1998 verworven niet-gebonden mestproductierechten toch kunnen worden omgezet
in pluimveerechten. Dat is niet verenigbaar met de doelstelling van het onderhavige
wetsvoorstel. Het gevolg zou zijn dat de latente ruimte binnen het op een
bedrijf rustend niet-gebonden mestproductierecht via vervreemding
alsnog kan worden omgezet in een pluimveerecht ten gunste van het bedrijf
die het mestproductierecht verwerft. Dat leidt tot een aanmerkelijke toename
van de landelijke productieruimte voor pluimveemest.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen waarom in het voorgestelde
artikel 58k van de Meststoffenwet een aanvraag van een bouwvergunning als
voorwaarde wordt gesteld, ook als er al «ammoniakrechten» zijn
verworven. Deze leden vragen daarbij waarom er niet enkel als voorwaarde wordt
gesteld dat onomkeerbare investeringsverplichtingen zijn aangegaan.Naar mijn oordeel is er ingeval de veehouder zogenoemde ammoniakrechten
heeft verworven, maar nog niet beschikt over een milieuvergunning, geen sprake
van een onomkeerbare investeringsverplichting. Deze verworven rechten kunnen
immers weer worden doorverkocht, en de verwerving zegt op zichzelf niets over
de vraag of er feitelijk onomkeerbare stappen zijn ondernomen ter uitbreiding
van de capaciteit van het bedrijf.Een verwijzing naar enkel «onomkeerbare investeringsverplichtingen»
in de wet is niet gewenst omdat dit geen duidelijk omlijnd, voor één
uitleg vatbaar begrip is. Het beginsel van rechtszekerheid vereist duidelijke,
harde toetsingscriteria om te beoordelen of een veehouder daadwerkelijke serieuze
onomkeerbare stappen heeft ondernomen. Juist daarom is ervoor gekozen aan
te sluiten bij verleende milieuvergunningen, aangevraagde milieuvergunningen
in combinatie met een aangevraagde bouwvergunning, en meldingen in het kader
van het Besluit melkrundveehouderijen milieubeheer en het Besluit akkerbouwbedrijven
milieubeheer, eveneens in combinatie met een aanvraag van bouwvergunning.
In die situatie is er een betrouwbare indicatie dat de pluimveehouder verdergaande
stappen heeft ondernomen met het oog op een feitelijke uitbreiding van zijn
bedrijfscapaciteit.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of er voorbeelden
kunnen worden gegeven van de in het voorgestelde artikel 58w van de Meststoffenwet
bedoelde gevallen. Deze leden vragen daarbij of deze bepaling is bedoeld als
voorziening voor individuele hardheidsgevallen, en zo dit niet het geval is,
waarom een dergelijke hardheidsclausule niet is opgenomen.Het voorgestelde artikel 58w van de Meststoffenwet is geen individuele
hardheidsclausule. Dit artikel voorziet in de bevoegdheid voor de Minister
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij om in individuele gevallen bij voor
bezwaar en beroep vatbare beslissing het pluimveerecht vast te stellen, zoals
dat volgens de minister voortvloeit uit de wettelijke regels. Het gaat dus
niet om een bevoegdheid om voor individuele gevallen af te wijken van de wettelijke
regels. Het voorgestelde artikel 58w zal alleen in uitzonderingssituaties
worden toegepast, waarin er discussie speelt over de hoogte van het voor het
bedrijf geldende pluimveerecht zoals dat uit de wet voortvloeit. Dat zou het
strafrechtelijk apparaat teveel kunnen gaan belasten. Doordat in dergelijke
gevallen bij beschikking de hoogte van het pluimveerecht kan worden vastgesteld,
kan vervolgens het College van Beroep voor het bedrijfsleven toetsen of de
regels en de feiten juist zijn toegepast, en kan de discussie worden beslecht.Een individuele hardheidsclausule is niet in het wetsvoorstel opgenomen
omdat deze niet nodig is. De voorzieningen in het voorgestelde artikel 58k
van de Meststoffenwet bieden immers, zoals in het voorgaande aangegeven, voor
alle onbillijkheden van overwegende aard een oplossing. Bovendien verdient
een methodiek van individuele beoordeling niet de voorkeur, aangezien dan
een lange beoordelingsprocedure, met bezwaar en beroep, moet plaatsvinden,
zodat er nog lange tijd onzekerheid blijft bestaan voor de pluimveehouder.
Dat is niet gewenst, wat ook geldt voor de enorme uitvoeringslasten voor het
ambtelijke en het rechtelijke apparaat die het gevolg zijn van individuele
beoordelingen. Tot slot zou bij een individuele beoordeling gegeven de eis
van rechtsgelijkheid nopen tot beleidsregels, waarin ook weer generieke, algemene
criteria zouden moeten worden geformuleerd.1.3. Latente ruimteDe leden van de VVD-fractie vragen of er een verschil is tussen het aantal
dieren dat op 31 december 1986 op het bedrijf aanwezig was en het gemiddeld
in een kalenderjaar op een bedrijf te houden dieren waarvan het stelsel van
mestproductierechten uitgaat. Deze leden vragen vervolgens of dit verschil
is te betitelen als de zogenoemde latente ruimte, en of een en ander recht
doet aan een rechtvaardige omwisseling op bedrijfsniveau.Er kan uiteraard altijd een verschil bestaan tussen een op enig moment
gehouden aantal dieren en het jaargemiddelde, nu er lopende het jaar fluctuaties
in de omvang van de pluimveestapel op een bedrijf optreden. Dat is inherent
aan een normale bedrijfsvoering. Destijds werd de maximaal toegestane mestproductie
dan ook gerelateerd aan de gebruikelijke bezetting op het bedrijf in 1986
(artikel 3, tweede lid, van het Registratiebesluit dierlijke meststoffen),
waarbij werd uitgegaan van de bezetting op 31 december 1986, tenzij de veehouder
de bezetting op een andere datum van dat jaar opgaf. Voor de mestproductie
van varkens en kippen was het plafond overigens op grond van artikel 55, vijfde
lid, van de Meststoffenwet in samenhang met de Interimwet beperking varkens-
en pluimveehouderijen, gerelateerd aan de gebruikelijke bezetting in 1984.
Door de gebruikelijke bezetting op het bedrijf als het gemiddeld aantal op
het bedrijf te houden dieren aan te merken heeft de veehouder de mogelijkheid
om fluctuaties in de omvang van de veestapel lopende het jaar op te vangen:
als gedurende enige tijd minder dieren werden gehouden ten opzichte van het
jaargemiddelde, dan kan deze onderbezetting later gecompenseerd worden door
enige tijd meer dieren te houden. Deze systematiek wordt in het stelsel van
pluimveerechten voortgezet, nu het plafond van het pluimveerecht wordt gebaseerd
op het gemiddeld aantal op het bedrijf gehouden kippen en kalkoenen (voorgesteld
artikel 58h van de Meststoffenwet) in 1997, 1996, 1995 of onder bepaalde voorwaarden
1994, al naar gelang de keuze van de pluimveehouder. Dat gemiddelde geldt
dan dus ook in de toekomst als jaargemiddelde, met alle flexibiliteit van
dien: in de loop van het jaar kunnen op bedrijven grotere aantallen kippen
en kalkoenen gehouden worden ten opzichte van het jaargemiddelde, als gemiddeld
over het gehele jaar genomen het pluimveerecht maar niet wordt overschreden
(vgl. eerder aangehaalde brief van 26 mei 2000, Kamerstukken II 1999/2000,
26 473, nr. 16).Het verschil tussen de gebruikelijke bezetting in 1986/1984 en het jaargemiddelde
waarvan het plafond van mestproductierechten uitgaat is niet de latente ruimte.
In het kader van het onderhavige wetsvoorstel moet de latente ruimte worden
gezien als het verschil tussen enerzijds het gemiddeld aantal dieren dat op
basis van het niet-gebonden mestproductierecht hoogstens mag worden gehouden
in het referentiejaar – 1997, 1996, 1995 dan wel 1994 – en anderzijds
het in het desbetreffende jaar gemiddeld aantal daadwerkelijk gehouden kippen
en kalkoenen. Deze latente ruimte wordt, behoudens uitzonderingen voor hardheidsgevallen,
niet omgezet in pluimveerechten en kan dus bij invoering van het stelsel van
pluimveerechten niet langer worden benut voor de productie van pluimveemest.
Dit gevolg hangt rechtstreeks samen met de hoofddoelstelling van
dit wetsvoorstel, te weten een bevriezing van de omvang van de pluimveestapel
op het niveau van 1994–1997, rekening houdend met bedrijfsmutaties en
aangegane onomkeerbare investeringsverplichtingen tot 6 november 1998. Zou
deze latente ruimte zonder meer worden omgezet in pluimveerechten, dan zou
dat ernstig afbreuk doen aan de realisatie van de hoofddoelstelling van het
wetsvoorstel.De leden van de VVD-fractie vragen of de latente ruimte op macroniveau
verwaarloosbaar is, of het vervallen van deze ruimte noodzakelijk is, en waarom
deze ruimte nog wel voor het houden van andere diersoorten van kippen, kalkoenen
en varkens mag worden benut.Hoewel de latente ruimte als zodanig niet per bedrijf is geregistreerd
bij het Bureau Heffingen, kan aan de hand van gegevens met betrekking tot
de mestproductie in die jaren wel een landelijk gemiddelde worden afgeleid:
in 1995 20%, in 1996 19% en in 1997 17% van het totaal van geregistreerde
niet-gebonden mestproductierechten voor varkens en kippen. Daarin zit een
potentiële uitbreidingsmogelijkheid van 13 à 14 miljoen kippen
ten opzichte van de pluimveestapel in 1999. De omvang van de latente ruimte
in 1995–1997 is dus niet verwaarloosbaar. Dat deze ruimte niet vervalt,
en dus nog voor het houden van andere dieren dan kippen, kalkoenen en varkens
kunnen worden benut, hangt samen met het feit dat voor de desbetreffende sectoren
op korte termijn geen wezenlijke groei wordt verwacht, zoals dat wel het geval
is bij de pluimveesector.De leden van de D66-fractie geven aan dat zij in de argumentatie waarom
de latente ruimte binnen het niet-gebonden mestproductierecht niet is komen
te vervallen, de verwijzing naar de grondgebonden mestproductierechten in
de memorie van toelichting niet kunnen plaatsen.De verwijzing naar het grondgebonden mestproductierecht in de memorie
van toelichting (Kamerstukken II 1998/99, 26 473, nr. 3, blz. 12/13)
houdt verband met het feit dat aldaar niet alleen betoogd wordt waarom de
latente ruimte binnen het niet-gebonden mestproductierecht niet vervalt, maar
ook waarom er geen zogenoemd grondgebonden deel binnen het pluimveerecht is
geïntroduceerd. Omdat er in de referentiejaren maar weinig kippen en
kalkoenen werden gehouden op basis van grondgebonden mestproductierechten,
komt er als gevolg van de invoering van het stelsel van pluimveerechten slechts
een verwaarloosbare ruimte binnen dat grondgebonden mestproductierecht vrij
die kan worden benut voor het houden van andere diersoorten dan kippen, kalkoenen
en varkens. Dat betekent, nog afgezien van de andere argumenten, dat ingebruikneming
van die vrijgekomen ruimte geen reëel milieurisico kan vormen.1.4. AfromingDe leden van de D66-fractie vragen waarom er bij de afroming van pluimveerechten
wordt aangesloten bij de Wet herstructurering varkenshouderij, terwijl het
onderhavige wetsvoorstel enkel voorziet in een bevriezing.Met de afroming bij de verhandeling van pluimveerechten wordt niet aangesloten
bij hetgeen in de Wet herstructurering varkenshouderij is geregeld, maar wordt
de huidige systematiek van de Wet verplaatsing mestproductie voortgezet. Immers
ingevolge artikel 6, tweede lid, van die wet in samenhang met de Kortingsregeling
Wet verplaatsing mestproductie vindt bij overgang van mestproductierechten
een korting van 25% van het mestproductierecht plaats. Daarmee wordt recht
gedaan aan de eenvoudige doelstelling van het onderhavige wetsvoorstel dat
enkel een verdere groei van de landelijke pluimveestapel een
halt wordt toegeroepen, onder handhaving van de overige regels van het oude
stelsel van mestproductierechten.De leden van de D66-fractie vragen of er voor startende biologische pluimveehouders
een uitzondering zal worden getroffen op de afromingsregel.Thans wordt onderzocht in hoeverre de afromingsregel een reële belemmering
voor startende biologische pluimveehouders vormt, en of de Meststoffenwet,
en in het bijzonder het stelsel van pluimveerechten, het geëigende instrumentele
kader biedt voor het stimuleren van de biologische landbouw. Een eventuele
voorziening zal bij algemene maatregel van bestuur als bedoeld in het voorgestelde
artikel 58t kunnen worden getroffen.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of er een indicatie
te geven is van het te verwachten effect van afroming.In het rapport «Op zoek naar evenwicht-2» van het Bureau Van
de Bunt uit april 1999 (zie Kamerstukken II 1998/99, 24 225, nr. 46)
wordt er in de prognose van het landelijk mestoverschot in 2002 van uitgegaan
dat de pluimveestapel tot en met 2002 jaarlijks met 0,5% afneemt als gevolg
van de afroming van pluimveerechten. Dat komt neer op een jaarlijkse afname
van de productieruimte voor pluimveemest met circa 0,2 miljoen kilogram fosfaat.
Het gaat hier overigens wel om een schatting: voorshands is uiteraard niet
bekend hoeveel kilogrammen fosfaat aan pluimveerechten er daadwerkelijk zullen
worden verhandeld.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of het al dan niet
onbillijk is als bij een gedwongen bedrijfsverplaatsing afroming van rechten
plaatsvindt.Ik sta niet onwelwillend tegenover het afschaffen van afroming ingeval
van bedrijfsverplaatsingen, zoals ik ook aangaf tijdens de behandeling van
het onderhavige wetsvoorstel in de Tweede Kamer (Kamerstukken II 1999/2000,
26 473, nr. 8, blz. 25/26). Op dit moment is een onderzoek gaande naar
de voorwaarden waaronder de afroming bij bedrijfsverplaatsingen kan worden
afgeschaft.1.5. DagquotumDe leden van de D66-fractie vragen of het zogenoemde dagquotum, bedoeld
in het voorgestelde artikel 58e van de Meststoffenwet, steeds controleerbaar
is, en in hoeverre een bedrijf door deze maatregel wordt getroffen. Zij vragen
daarbij om een nadere toelichting op het percentage van 15%.Naleving van een opgelegd dagquotum is zeker controleerbaar, nu het dagquotum
betrekking heeft op het op enig moment op het bedrijf gehouden aantal kippen
en kalkoenen. De Algemene Inspectiedienst kan bij een bedrijfsbezoek via telling
controleren of het op dat moment gehouden aantal aanwezige kippen en kalkoenen
het dagplafond al dan niet overschrijdt. Het dagquotum is bedoeld als complementair
instrument, ter versterking van de handhaafbaarheid van het reguliere uitbreidingsverbod,
dat uitgaat van de productie van pluimveemest in een kalenderjaar. Overtredingen
van dat jaarplafond kunnen pas na afloop van het kalenderjaar worden geconstateerd.
Juist als er op een bedrijf die jaar-in-jaar-uit forse overschrijdingen van
het jaarplafond plaatsvinden, is het gewenst om ook gedurende het jaar ter
plekke een vinger aan de pols te houden. Handhaving van dit dagquotum kan
zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk – een last
onder dwangsom – worden gehandhaafd (voorgesteld artikel 71a van de
Meststoffenwet; artikel I, onderdeel L, van het onderhavige wetsvoorstel).Omdat het aantal op enig moment gehouden kippen en kalkoenen altijd fluctueert
ten opzichte van het gemiddeld aantal in een jaar te houden dieren, is de
hoogte van het dagquotum bepaald op 115% van het pluimveerecht. Daarmee moet
voldoende ruimte aanwezig worden geacht om de op zich gebruikelijke situatie
dat op enig moment meer kippen of kalkoenen worden gehouden dan ten opzichte
van het jaargemiddelde niet te belemmeren. Dit betekent overigens niet dat
de pluimveehouder aan wie een dagquotum is opgelegd daarmee het recht krijgt
om in het kalenderjaar totaal 115% van het pluimveerecht aan pluimveemest
te produceren. Het – niet-verhoogde – jaarplafond blijft onverkort
gelden: de pluimveehouder mag in een kalenderjaar slechts een hoeveelheid
pluimveemest produceren die niet groter is dan het op zijn bedrijf rustende
pluimveerecht. Overigens zal het belang van het dagquotum niet zo groot meer
zijn, gelet op de voorziene expiratie van het stelsel van pluimveerechten
per 2005 en de voornoemde recidive-eis. 1.6. Ondergrens uitbreidingsverbod bij 250 legkippenDe leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of het voorgestelde
artikel 58d van de Meststoffenwet impliceert dat wie op enig moment meer dan
250 kippen houdt, een bedrijf heeft. Deze leden vragen daarbij naar de verhouding
met de Wet milieubeheer, nu daar bij een aantal van 30 kippen al sprake zou
zijn van een bedrijf.De vraag of dieren al dan bedrijfsmatig worden gehouden is voor de toepassing
van de Meststoffenwet niet afhankelijk van het aantal gehouden dieren. Verwezen
zij naar de definitie van «bedrijf» in artikel 1, eerste lid,
onderdeel j, van de Meststoffenwet. Daarin wordt kort gezegd uitgegaan van
een geheel van productie-eenheden – stallen – en de daarbij horende
landbouwgrond, die dienen voor de uitoefening van landbouw, waaronder onder
meer veehouderij begrepen wordt. Het is om die reden dat in het voorgestelde
artikel 58d van de Meststoffenwet een onderscheid is gemaakt tussen respectievelijk
het houden van pluimvee op een bedrijf en het houden van pluimvee anders dan
op een bedrijf. In beide gevallen geldt dat er op elk moment hoogstens 250
legkippen mogen worden gehouden zonder over pluimveerechten te beschikken.
Het is dus niet zo dat wie niet meer dan 250 legkippen houdt, geen bedrijf
voert in de zin van de Meststoffenwet.Ook voor de toepassing van de Wet milieubeheer is het niet zo zeer van
belang of er al dan niet sprake is van een bedrijf, maar of het houden van
dieren al dan niet kan worden aangemerkt als een inrichting als bedoeld in
artikel 1, eerste lid, van de Wet milieubeheer. Om als inrichting te worden
aangemerkt moet in ieder geval sprake zijn van een menselijke bedrijvigheid
die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden verricht, bedrijfsmatig
of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was. Of hiervan sprake is, is afhankelijk
van tal van factoren, in de jurisprudentie uitgewerkt. Het gaat dan niet alleen
om de omvang van de veestapel, maar bijvoorbeeld ook om de continuïteit
van de activiteit, het eventuele winstoogmerk, de hinder voor de omgeving,
de huisvesting van de dieren, de perceelsgrootte en de omgeving waarin de
activiteit plaatsvindt. Het is dan ook onjuist om te stellen dat eerst bij
een aantal van 30 kippen er sprake is van een bedrijf in de zin van de Wet
milieubeheer, en ook dat eerst bij dat aantal een vergunningplicht bestaat.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen waarom het plafond
van het voorgestelde artikel 58d van de Meststoffenwet gerelateerd is aan
het aantal kippen dat op enig moment wordt gehouden, en niet aan een jaargemiddelde. Tevens vragen zij hoe de naleving van dit verbod wordt
gecontroleerd.De bedoeling van deze voorziening is dat het plafond van pluimveerechten
voor desbetreffende pluimveehouder niet geldt. Dat brengt mee dat op dat punt
ook geen administratieve verplichtingen gelden. Juist om een goede controle
op de naleving te kunnen verrichten is het nodig om via feitelijke telling
ter plekke na te gaan of artikel 58d van toepassing is ingeval er ergens kippen
of kalkoenen worden gehouden zonder dat de houder beschikt over pluimveerechten.§2. Relatie met het nieuwe stelsel van mestafzetovereenkomstenDe leden van de CDA-fractie vragen waarom er niet met veel meer energie
en inventiviteit gestreefd wordt naar een nieuw evenwicht tussen de productie
en het gebruik van organische mest op nationaal niveau. De leden van deze
fractie vragen of aangegeven kan worden welke mechanismen een doorbraak op
dit punt in de weg staan en welke maatregelen genomen zouden kunnen worden
om evenwicht tussen vraag en aanbod te bewerkstelligen.Het afgelopen jaar zijn juist belangrijke stappen voorwaarts gedaan in
de ontwikkeling van een nieuw stelsel van mestafzetovereenkomsten, dat een
directe koppeling legt tussen de omvang van de productie aan dierlijke meststoffen
en de aanwendings- en afzetmogelijkheden voor die mest. Doordat de veehouder
zich voorafgaand aan het productiejaar zal moeten verzekeren van voldoende
aanwendings- dan wel afzetruimte, is er per definitie sprake van een balans
tussen de omvang van de toelaatbare mestproductie en de plaatsingsruimte,
en daarmee van een evenwicht. Het wetsvoorstel tot wijziging van de Meststoffenwet
dat onder meer strekt tot invoering van dit stelsel op 1 januari 2002, is
op 5 september 2000 bij de Tweede Kamer ingediend (Kamerstukken II 1999/2000,
27 276).De leden van de VVD-fractie merken op dat erin voorzien is dat pluimveerechten
in 2003 zouden worden omgezet in «mestafzetrechten». De leden
van de PvdA-fractie vragen hoe het stelsel van pluimveerechten wordt ingepast
in het nieuwe stelsel van mestafzetovereenkomsten.Beoogd is om op 1 januari 2002 een stelsel van mestafzetovereenkomsten
in te voeren. Tot 2005 blijven evenwel ook de oude plafonds van pluimveerechten,
varkensrechten en mestproductierechten bestaan, voornamelijk om de introductie
van dat nieuwe stelsel verantwoord en beheerst te laten verlopen. In dat opzicht
behoeft de door de leden van de fracties van RPF, GPV en SGP aangehaalde passage
uit het verslag van het wetgevingsoverleg van 10 april 2000 (Kamerstukken
II 1999/2000, 26 473, nr. 8, blz. 27) dus nuancering. Een en ander brengt
mee dat de veehouder in de periode 2002 tot en met 2004 zowel over voldoende
aanwendingsof afzetmogelijkheden voor de geproduceerde dierlijke meststoffen
als over voldoende rechten moet beschikken. Pluimveerechten worden echter
niet omgezet in «mestafzetrechten».De leden van de PvdA-fractie vragen hoe gegarandeerd is dat in 2005 evenwicht
op de mestmarkt is bereikt, of er reeds in voorzien is dat vanaf 2003
sanering in de wet- en regelgeving plaatsvindt. De leden van de fracties van
RPF, GPV en SGP vragen wat de functie van het stelsel van mestafzetovereenkomsten
en de stelsels van dierrechten is als er evenwicht op de mestmarkt is bereikt. Met de bedrijfsbeëindigings- en opkoopregelingen, getroffen in het
kader van het zogenoemde flankerend beleid, zal voorafgaand aan de aanscherping
van de mestnormering in 2002 en 2003 voor een belangrijk deel een evenwicht
op de mestmarkt worden verwezenlijkt. Het voorgestelde nieuwe stelsel van
mestafzetovereenkomsten zal daarbij vervolgens moeten waarborgen dat het gerealiseerde
evenwicht gehandhaafd blijft. De stelsels van mestproductierechten, varkensrechten
en pluimveerechten moeten daarbij de komende tijd voorkomen dat het volume
aan geproduceerde mest toeneemt. Zoals al eerder is aangegeven is erin voorzien
dat de stelsels van mestproductierechten, varkensrechten en pluimveerechten
op 1 januari 2005 komen te vervallen (Kamerstukken II 1999/2000, 27 276,
nr. 2).De leden van de PvdA-fractie benadrukken dat de dynamiek moet worden bevorderd
en benut om de milieudoelen te bereiken, en vragen hoe dit wordt verwezenlijkt.Veehouders staan nu voor de keuze om al dan niet door te gaan met hun
bedrijf, gelet op de noodzakelijke aanscherpingen van het mestregelgeving,
maar ook op de te verwachten ontwikkelingen op de markt en andere belangrijke
factoren, zoals de regelgeving op het vlak van dierenwelzijn, dierengezondheid,
ruimtelijk beleid en natuurbeleid. Met het sociaal-flankerend beleid worden
de gevolgen van de herstructurering van de veehouderij, in het bijzonder de
intensieve bedrijven, in goede baan geleid. Het gaat daarbij niet alleen om
het proces van bedrijfsbeëindiging, maar ook een uitgebreid pakket van
voorlichting en facilitering dat de agrariër kansen moet bieden (vgl.
Kamerstukken II 1999/2000, 26 729, nrs. 13 en 19). Een en ander zal naar
mijn stellige overtuiging resulteren in een duurzame sector waarin plaats
is voor vernieuwing en innovatie.Overigens leidt de invoering van het stelsel van pluimveerechten naar
mijn oordeel niet tot belemmeringen voor de dynamiek in de sector: de pluimveerechten
zijn verhandelbaar, en er geldt een relatief licht afroompercentage van 25.§3. Overig3.1. KunstmestDe leden van de CDA-fractie vragen waarom de productie van organische
meststoffen wordt beperkt terwijl het gebruik van kunstmest zeer hoog blijft.Het gebruik van kunstmest heeft inderdaad, althans waar het gaat om stikstofkunstmest,
een belangrijk aandeel in de totale bemesting. Er is echter geen reden om
aan de totale productie van kunstmest beperkingen te stellen, aangezien tussen
het aanbod van kunstmest en de vraag daarnaar, anders dan bij dierlijke meststoffen,
geen structurele onevenwichtigheid aan de orde is. Het is overigens ook niet
aan de overheid om het gebruik van kunstmest door akkerbouwers te beperken,
enkel om daarmee de plaatsingsruimte voor dierlijke meststoffen te vergroten.
Een dergelijke verplichting, die neerkomt op een gedeeltelijk verbod op het
gebruik van kunstmest, kan niet worden gerechtvaardigd vanuit het EG-recht.
De sector zal veeleer zelf de afnemers ervan moeten overtuigen dat het beter
is om dierlijke meststoffen te gebruiken dan kunstmest.Het feit dat er geen beperkingen aan de totale productie van kunstmest
worden gesteld betekent overigens nog niet dat daarmee geen regels aan het
gebruik van kunstmest zijn gesteld. De heffing op het ontoelaatbaar gebruik
van stikstofhoudende meststoffen waarborgt immers dat er op bedrijfsniveau
geen onverantwoorde milieubelasting als gevolg van de aanwending
van stikstof in dierlijke meststoffen maar ook in kunstmest plaatsvindt.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen of het met het oog
op de CO2-problematiek al dan niet de voorkeur verdient om pluimveemest
zodanig te bewerken dat daarmee kunstmest kan worden vervangen.De koppeling die in het aangekondigde stelsel van mestafzetovereenkomsten
wordt gelegd tussen het aantal op het bedrijf te houden dieren en de aanwendings-
en afzetruimte voor de geproduceerde dierlijke meststoffen zal tot gevolg
hebben dat veehouders een zo groot mogelijke afzetmarkt voor hun dierlijke
meststoffen zullen creëren, en zo in concurrentie treden met de aanbieders
van kunstmest. Bewerking van de dierlijke meststoffen kan hier een belangrijke
rol bij spelen. Op korte termijn zal een vergaande vervanging van kunstmest
door organische mest evenwel niet aan de orde zijn, gegeven de verschillen
in de aanwendingsmogelijkheden tussen beide soorten meststoffen.3.2. Export, bewerking en verwerking van pluimveemestDe leden van de CDA-fractie vragen naar de oorzaak van de tegenvallende
export van pluimveemest. Zij vragen de minister om zich in te spannen om beperkingen
op Europees niveau tegen te gaan. De leden van de fracties van RPF, GPV en
SGP vragen hoe de export van pluimveemest zich ontwikkelt.De daling van de export werd onder meer veroorzaakt door de steeds hogere
kwaliteitseisen die buitenlandse afnemers gingen stellen, en door aanscherping
van buitenlandse regelgeving. Deze neerwaartse trend werd in 1997 en 1998
versterkt door veranderingen op de binnenlandse markt, waar het aanbod van
varkensmest als gevolg van de uitbraken van varkenspest sterk verminderd was.
Daardoor was de export van onbewerkte pluimveemest minder aantrekkelijk. Nu
de binnenlandse markt zich weer hersteld heeft, lijkt in ieder geval een niveau
van 5 miljoen kilogram fosfaat aan geëxporteerde onbewerkte pluimveemest
haalbaar.De export van gevaloriseerde pluimveemest neemt langzaamaan toe. Ook de
export van gecomposteerde mest begint enige omvang te krijgen. De mestexport
zal evenwel in de komende jaren nog verder toe moeten nemen om het overschot
op de nationale mestmarkt te verminderen. Daarbij liggen belangrijke kansen
voor de gevaloriseerde pluimveemest, nu voor bewerkte mest op langere termijn
meer potentiële afzetmarkten bestaan dan voor onbewerkte pluimveemest.De inzet van Nederland bij de discussies binnen de Europese Unie over
mestexport zijn gericht op het instandhouden van de mogelijkheid om pluimveemest
te exporteren waarvan veterinaire risico's zijn uitgesloten.De leden van de CDA-fractie vragen of in de aanhoudend hoge energieprijzen
een signaal kan worden gezien dat de klassieke methoden van energievoorziening
van de 20e eeuw eindig worden. Zij vragen in dit verband hoe de hoge verbrandingswaarde
van pluimveemest te nutte kan worden gemaakt in een gevarieerd systeem van
alternatieve energievoorziening in de komende decennia. De leden van de fracties
van de RPF, GPV en SGP plaatsen daarentegen enkele vraagtekens bij verbranding,
omdat uit het oogpunt van duurzaamheid de mineralenkringloop zoveel mogelijk
moet zijn gesloten. Deze leden vragen waar de stikstof, het fosfaat en het
kalium na verbranding terechtkomen.Voorop moet worden gesteld dat verbranding van pluimveemest kan bijdragen
aan de realisering van het noodzakelijke evenwicht op de Nederlandse
mestmarkt, tenminste als de na de verbranding overblijvende asresten, waarin
nog steeds mineralen aanwezig zijn, buiten de Nederlandse landbouw worden
afgezet. Bij verbranding van uitsluitend pluimveemest wordt getracht de restproducten,
vooral fosfaat en kalium, af te zetten in de kunstmestindustrie, zoals dit
al gebeurt in Engeland. Stikstof wordt verbrand. Voor fosfaat en kalium geldt
dat de kringloop waarnaar de leden van de fracties van de fracties van RPF,
GPV en SGP verwijzen, wordt gesloten.Indien pluimveemest wordt meegestookt in steenkoolcentrales, worden de
asresten afgezet in de betonindustrie. Dit gebeurt overigens ook als ander
organisch materiaal wordt meegestookt. Wat hier verder ook van zij, afzet
van pluimveemest binnen de landbouw heeft de voorkeur boven verbranding, aangezien
pluimveemest een kwalitatief goede meststof is die met name in de akkerbouw
gemakkelijk kan worden afgezet.Zolang niet in alle gevallen een reële mogelijkheid tot afzet aanwezig
is, is verbranding een goed, en bovendien doelmatig alternatief voorzover
de bij de verbranding opgewekte energie wordt benut. Hoewel mest als zodanig
niet als een afvalstof wordt aangemerkt, is in dit opzicht een belangrijk
overeenkomst te signaleren met de filosofie van het afvalstoffenbeleid. Los
van de vraag of de methoden van energievoorziening van de 20e eeuw al dan
niet eindig zijn, kan over verbranding van pluimveemest in dit verband worden
opgemerkt dat zij in principe ook past binnen het energie- en broeikasgassenbeleid.
Eén van de kernpunten van dit beleid is de productie van duurzame energie.
Opwekking van elektriciteit door middel van verbranding van pluimveemest draagt
in tegenstelling tot opwekking via fossiele brandstoffen bij aan de beperking
van de uitstoot van CO2, en dus aan de vermindering van de uitstoot
van broeikasgassen. De CO2 die bij verbranding van pluimveemest
ontstaat, is immers in een eerdere fase van de kringloop uit de atmosfeer
gehaald, in tegenstelling tot de CO2 die bij verbranding van fossiele
brandstoffen ontstaat.De leden van de CDA-fractie vragen waar een «break-evenpoint»
zou kunnen worden bereikt bij de benutting van de verbrandingswaarde van pluimveemest
als alternatieve energievoorziening.Naar verwachting moeten pluimveehouders voor de afzet van pluimveemest
betalen indien deze mest voor het opwekken van energie wordt verbrand. De
afzetprijs van deze mest wordt onder meer bepaald door de energieprijzen:
hoe hoger de energieprijzen hoe lager de afzetprijs van pluimveemest. Waar
precies het zogenaamde break-evenpoint ligt, hangt dus uiteindelijk af van
een combinatie van energieprijzen en afzetprijzen bij alternatieve afzet van
pluimveemest.De leden van de CDA-fractie vragen om inzicht en een oordeel over berichten
met betrekking tot recente technologische, voedertechnische en biologische
ontwikkelingen die zouden kunnen bijdrage aan het minder schadelijk maken
van pluimveemest.De ontwikkelingen waarnaar de leden van de CDA-fractie verwijzen hebben
betrekking op de gebruikte diervoeders en de gevolgen daarvan voor de productie
van pluimveemest. In het voorjaar van 2000 heeft een werkgroep waarin deskundigen
van zowel de overheid als het landbouwbedrijfsleven waren vertegenwoordigd
een prognose gemaakt voor de gemiddelde uitscheiding van de relevante dieren
in Nederland in 2003. Daarbij was ook Stichting Natuur en Milieu betrokken.
Het doel van dit onderzoek was om inzicht te krijgen in de hoogte van de vast
te stellen productieforfaits van het nieuwe stelsel van mestafzetovereenkomsten.
De werkgroep heeft onderzocht welke veranderingen er in het mineralengehalte
in geproduceerde mest en in diervoeders te verwachten zijn. Geconcludeerd
is dat de komende jaren geen grote veranderingen te verwachten zijn. Voor
de belangrijkste categorieën binnen de diersoorten kip en kalkoen is
de komende jaren een lichte daling in de stikstofuitscheiding te verwachten.
Dit heeft echter geen gevolgen voor het stelsel van pluimveerechten, nu voor
dit stelsel, zoals in paragraaf 1 is opgemerkt, de werkelijke mestproductie
niet van belang is – daarvoor is immers het stelsel van regulerende
mineralenheffingen bedoeld.De leden van de fracties van RPF, GPV en SGP vragen om een reactie op
de stelling dat mestverbranding uit het oogpunt van duurzaamheid laag moet
worden gekwalificeerd in tegenstelling tot bijvoorbeeld mestvergisting.Vanwege de precieze samenstelling van de mest kan mestvergisting op dit
moment alleen worden toegepast op varkensmest, en nog niet op pluimveemest.
Verbranding van pluimveemest is al een bewezen techniek. Mestvergisting is
nog steeds in een experimenteel stadium. In beginsel krijgen alle oplossingen
de ruimte om zich te ontwikkelen, uiteraard binnen de wettelijke randvoorwaarden.
Uiteindelijk bepaalt de markt wat de beste techniek is.3.3. Stand van zaken rondom Wet herstructurering varkenshouderijDe leden van de VVD-fractie vragen naar de laatste stand van zaken van
de procedures over de Wet herstructurering varkenshouderij.In de civiele bodemprocedure die de Nederlandse Vakbond voor Varkenshouders
(NVV) c.s. tegen de Staat hebben aangespannen heeft het Gerechtshof te 's-Gravenhage
arrest gewezen op 20 januari 2000. Volgens het Hof zijn de invoering van het
stelsel van varkensrechten als zodanig, de bij de invoering van de Wet herstructurering
varkenshouderij doorgevoerde 10%-korting en het verval van de latente ruimte
rechtmatig: er is noch sprake van strijd met het EG-recht, noch met artikel
1 van het Eerste Protocol bij het Europees Verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Tegen dit arrest heeft de
NVV inmiddels cassatie ingesteld. In een parallel aan bovenvermelde procedure
door LTO-Nederland aangespannen procedure heeft de rechtbank te 's-Gravenhage
op 7 juni 2000 een zelfde uitspraak gedaan, waarbij uitdrukkelijk naar voornoemd
arrest werd gewezen. Tegen dit vonnis heeft LTO-Nederland beroep ingesteld.De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,L. J. BrinkhorstXNoot1De vorige stukken inzake dit wetsvoorstel zijn gedrukt onder EK nrs. 295
en 295a, vergaderjaar 1999–2000. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20002001-26473-54.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl