Energierapport 2002; Verslag algemeen overleg van 12 februari 2004 over CO2-reductieplan, kernenergie in Europa, Meerjarenafspraak energiebesparing en Besluit Aanleg Energie Infrastructuur (BAEI)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28241, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-03-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28241 nr. 8

02-03-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisseling- de Brief van de staatssecretaris van VROM over de EnergiepremieregelingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28241Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 25026Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 241Energierapport 200225 026Reductie CO2-emissiesnr. 8VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 2 maart 2004De vaste commissies voor Economische Zaken1,
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer2, voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit3,
en voor Verkeer en Waterstaat4 hebben op 12 februari
2004 overleg gevoerd met minister Brinkhorst van Economische Zaken en staatssecretaris
Van Geel van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over:– de stand van zaken van het CO2 reductieplan per 31 december 2002 (25 026, nrs. 14 en 15);– de Nederlandse interventie over kernenergie in Europa (21 501-33,
nr. 39);– de Resultaten 2002 van de Meerjarenafspraak energiebesparing (EZ-03-580);– de Evaluatie van het Besluit Aanleg Energie Infrastructuur (BAEI)
(EZ-03-591);– het Beleid windenergie op zee (29 200-XIII,
nr. 29);– het Actieplan Biomassa: «samen
werken aan bio-energie» (28 241, nr. 7);– het Tweede voortgangsbericht transities
(EZ-03–622);– de Beleidsnotitie over klimaatneutrale
(fossiele) energiedragers «Schoon fossiel» (28 241, nr. 6);– de Brief van de staatssecretaris van
VROM, d.d. 10 februari 2004, inzake de Energie Premie Regeling (29 200-XI,
nr. 82).Van dit overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe voorzitter deelt mee dat de brief van de
staatssecretaris van VROM inzake de Energie Premie Regeling aan de orde komt
na de behandeling van de overige agendapunten.De heer Samsom (PvdA) twijfelt aan de ambities
van de bewindslieden op het gebied van duurzame energie, maar de urgentie
is zeer groot. Er is een complete verandering nodig van een de meest vitale
onderdelen van de economische en sociale structuur van dit land, de energievoorziening.
De hoeveelheid duurzame energie moet in enkele decennia toenemen met 20 tot
25%. De bewindslieden moeten zich daar heel sterk voor maken, met visie en
enthousiasme, want als zij falen, faalt dit project.Offshorewindenergie is een veelbelovende, maar onzekere stap in de toekomst.
Het schiet niet op als de minister van Economische Zaken in het magazine Natuur
en Milieu zegt dat wind niet de duurzame energiebron van de toekomst is, te
meer niet omdat de offshorewindindustrie op het punt staat een belangrijke,
maar risicovolle stap te zetten op dit gebied. Komt het vergunningenstelsel
nog voor de zomer gereed? De minister moet de momenteel ruziënde marktpartijen
tot overeenstemming zien te bewegen. Helaas loopt de ontwikkeling van offshorewindenergie
vertraging op, want er wordt eerst een concessiestelsel opgetuigd. Voor biomassa
geldt ongeveer hetzelfde, maar dat is wel een duurzame energiebron voor de
toekomst. In het actieplan wordt gesproken over monitoring en evaluatie, maar
de industrie heeft behoefte aan investeringszekerheid, ook voor grootschalige
biomassa. Gaat de minister de industrie die zekerheid bieden? Krijgt biomassa
daadwerkelijk een impuls? Met de transities wordt ook niet echt doorgezet.
Er zijn alleen subsidiepotjes voor projecten van Novem, Senter en het EET-programma,
maar zo wordt er al jaren gewerkt. Transities moeten borrelen en bruisen en
daarna met veel lawaai uitbarsten, maar dat gebeurt niet. Het wordt hoog tijd
voor concrete maatregelen op dit punt. Er moet veel meer worden geïnvesteerd
in de energiebronnen voor de toekomst.De heer Hessels (CDA) houdt vast aan de Kyoto-afspraken
en de daaruit voortvloeiende verplichtingen, maar er moet wel reëel worden
geraamd. Haal je een raming niet, dan moet je die wijzigen, dan wel andere
maatregelen nemen, want het heeft geen zin ergens voor te gaan als je nog
niet de helft ervan realiseert. De laatste jaren is geen enkele CO2-reductiedoelstelling
gehaald, maar toch wordt er voor 2004 een percentage geraamd dat niet haalbaar
is. Dat heeft geen zin. Je moet proberen je einddoelstellingen via een andere
aanpak te halen.Er wordt momenteel te veel ingezet op bestaande technieken. Er vindt te
weinig innovatie plaats in de energiesector, al zijn er veelbelovende ontwikkelingen,
zoals de technologie voor closed greenhouse – minder uitstoot en minder
energie leiden tot meer productie – en hergebruik van warmte. Hoe staat
het met de uitvoering van de motie-De Krom/Spies? Deze maand zouden de doelstellingen
op korte en lange termijn van het Innovatieplatform bekend worden. Welke positie
krijgt duurzaamheid daarin? Energiebesparing is nog steeds het meest effectieve verduurzaminginstrument, maar dit komt te weinig tot uiting in het
beleid. Komen er nog nieuwe initiatieven op dat punt? Windenergie maakt in
andere landen grote ontwikkelingen door. Nederland blijft achter, vooral door
ellenlange procedures over de bouw van windparken, vooral op zee. Wanneer
gaat men echt aan de slag? Welke regels moet je afschaffen om de Nederlandse
procedures net zo snel en efficiënt te maken als die in andere EU-landen?
Wat vindt de regering van een automatische vergunningverlening bij het overschrijden
van bepaalde termijnen door overheden? De rentabiliteit van windenergie is
ook een probleem. De overheid draagt voor 80% bij aan de exploitatie van de
eerste twee projecten, maar is dat wel gepast, gelet op de uitspraak van de
minister dat wind niet de duurzame energiebron van de toekomst is? Moet er
niet meer worden ingezet op innovatieve systemen, waardoor bijvoorbeeld de
stichtingskosten van een windmolen omlaag kunnen? Dan kun je met minder subsidie
meer windenergie genereren.De grootste bijdrage van biomassa verloopt via de meestook in kolencentrales
en afvalverbranding. Er is tot 2010 voldoende aanbod. Daarna is import noodzakelijk.
Waar wordt die biomassa geproduceerd? Hoe bereken je vervuiling door vervoer
door in de duurzaamheid van biomassa? Hoe wordt de extra uitstoot van verbrandingsovens
gemonitord? Wanneer komt er meer duidelijkheid over de subsidies-milieukwaliteit
elektriciteitsproductie (MEP) voor biomassa? Spelen de plannen voor grootschalige
nieuwe vergassingsinstallaties voor uitsluitend biomassa in het noorden nog
een rol? Vanwege problemen met de VROM-regeling Niet industriële restwarmte
infrastructuur zijn verschillende projecten stop gezet. Wat is de toekomst
van warmte-energie in een geliberaliseerde energiemarkt? Ook op dit punt is
een innovatieve aanpak van overheid en energiebedrijven gewenst. Zijn er nadere
initiatieven te verwachten? Hoe verhoudt het convenant-glastuinbouw en milieu
(Glami) zich tot de stijgende energieprijzen voor glastuinbouw? Kan glastuinbouw,
ook in het kader van energiezuinige productie, worden beschermd in de discussie
over gasprijzen? Welke effecten hebben de prijsstijgingen op het project Glastuinbouw?De heer De Krom (VVD) vindt de omslag van
een fossiele naar een duurzame energiehuishouding een van de meest belangrijke
vraagstukken van de komende decennia. Hij gelooft wat dat betreft in het zelfoplossende
vermogen van de markt, maar de rol van de overheid is ook belangrijk, vooral
bij energietransitie, een ontwikkeling die zelfstandig moeilijk van de grond
komt. De overheid moet helpen die transitie mogelijk te maken door het wegnemen
van barrières en het stimuleren van kennis en technologieontwikkeling
en de toepassing daarvan. De markt moet worden gestimuleerd, voor zover die
de ontwikkeling van technologisch vernieuwing ondersteunt of helpt bij het
verkrijgen van het benodigde volume, waardoor die technologie commercieel
rendabel kan worden toegepast, of waardoor kan worden geleerd van de praktijk.
Tijdelijkheid is daarbij het kenmerk. Voorkomen moet worden dat de overheid
op grote schaal steun verleent, zonder dat daar een helder perspectief tegenover
staat, maar hoe staan de bewindslieden ten opzichte van de inzet van financiële
instrumenten?Omdat nog geen enkele duurzame energietechnologie commercieel rendabel
is, moeten overheid en bedrijfsleven zich vooral richten op technologieontwikkeling
en innovatie. Hoe staat het met de uitvoering van de motie-De Krom/Spies?
De VVD-fractie is tegen windenergie op zee, zo lang de kosten en baten ervan
niet duidelijk zijn, maar ook windenergie moet worden aangewend voor technologieontwikkeling.
Daarnaast moet voor windenergie een zodanige schaalgrootte worden bereikt
dat het zichzelf kan bedruipen, maar vooralsnog draaien windmolens meer op
subsidie dan op wind. De heer De Krom plaatst daarom vraagtekens bij het plaatsen
van 6000 megawatt (MW) aan windmolens op zee. Hij herhaalt een
vraag die zijn fractie al vaker stelde, maar nog steeds niet beantwoord heeft
gezien: wat zijn de kosten van een windpark van 6000 MW op zee, op jaarbasis
en in totaliteit? Door de recente vage brief van de minister voelt de heer
De Krom zich met een kluitje in het riet gestuurd. Hij accepteert niet dat
EZ doorgaat met het aangaan van juridische verplichtingen op dit vlak, terwijl
de vraag van zijn fractie niet wordt beantwoord. Hij wil zo snel mogelijk
een spreadsheet met alle berekeningen en aannames. Krijgt hij die niet, dan
verklaart zijn fractie zich tegen elke verdere ontwikkeling van windenergie
op zee.Er zijn ook zorgen over de technologieontwikkeling in Nederland. Nederland
loopt achter bij de ontwikkelingen op het gebied van zonne-energie en waterstof.
De staatssecretaris wil dat er in 2005 2,5% bio-ethanol in benzine zit, gefaciliteerd
door een accijnsverlaging, maar deskundigen stellen dat het voor het milieu
beter is te investeren in het energiezuiniger maken van auto's. Volgens het
bureau CE is het goedkoper en efficiënter om biobrandstof te verkopen
in energiecentrales. Wanneer komt de brief over het Nationaal initiatief duurzame
ontwikkeling (NIDO)? De heer De Krom steunt de inspanningen om tot een duurzame
energiehuishouding te komen, mits het geld goed wordt besteed. Vooralsnog
blijft de inzet van het kabinet onduidelijk en versnipperd. Wat houdt de conferentie
over duurzame energie in Bonn in? Wat duurzame-energieontwikkeling betreft
moet worden gestreefd naar een internationale aanpak, ook tijdens het Europees
voorzitterschap.Mevrouw Gerkens (SP) vindt de maatregelen
op het gebied van duurzame energie schrikbarend hol, terwijl het kabinet de
mond vol heeft van eigen verantwoordelijkheid. Waarom verlaagt de regering
zich in het Actieplan biomassa tot Europese normen, terwijl hier al sprake
is van hoog ontwikkelde technieken? Waarom gaat men niet boven die normen
zitten? Zijn de MEP-budgetten toereikend tot 2007? CCA-afvalhout, dat sinds
1998 onder het groencertificaatsysteem valt, kan worden gebruikt bij de productie
van duurzame energie. Met ingang van 1 juli 2003 kan er in het kader van groene
energie subsidie worden aangevraagd voor de verbranding van CCA-afvalhout,
maar dit hout wordt gecategoriseerd als chemisch afval en als zeer giftig.
Hoe kan chemisch afval onder de certificering van groene energie vallen en
worden gesubsidieerd? Momenteel is er ongeveer 14 miljoen m3 CCA-afvalhout
in Nederland. Hoeveel giftige stoffen komen er per jaar vrij en hoeveel risico
brengt dat met zich? Wil de staatssecretaris daar onderzoek naar doen?De focus op energiebesparing en op het efficiënter omgaan met energie
wordt minder, vooral als je kijkt naar warmtedistributie, warmtekracht en
het verdere onderzoek naar extra toepassingsmogelijkheden van lagere temperatuur,
warmte en de opslag van warmte. De huidige regulering ten aanzien van warmtedistributie
is niet efficiënt, soms zelfs contraproductief. Wetenschappelijk onderzoek
heeft aangetoond dat meer dan 40% van de benodigde energie voor de totale
elektriciteitsvoorziening in Nederland niet wordt benut. Is de minister bereid
een uniforme methodiek vast te stellen met een bijbehorende financiële
milieuwaardering voor de te realiseren energiebesparing en de leveringszekerheid
voor de gehele keten en het «niet meer dan anders-principe» voor
alle afnemers wettelijk te verankeren? Wat is de Nederlandse bijdrage aan
de Johannesburg Renewable Energy Coalition en de conferentie in Bonn? Waarom
was alleen Buitenlandse Zaken vertegenwoordigd bij de voorbereidingsconferentie,
want onder invloed van BZ heeft er een beleidsbreuk plaatsgevonden van duurzame
energie naar armoedebestrijding. Daarmee laat men echter een kans op duurzame
energie lopen. Wat gaat de regering doen om duurzame energie weer op die agenda
te krijgen?De staatssecretaris heeft zich uitgesproken voor een CO2-reductie
van 30% in 2020, maar is dat haalbaar, gelet op het gestelde door de minister
van EZ? Waarom wordt CO2 niet als afval gezien? Als dat gebeurt,
kan het principe «de vervuiler betaalt» gaan gelden.
Hoe staat het met de aanpak van het probleem van de geluidsnormen voor windmolens
op bedrijfsterreinen? Wanneer komt het vergunningenstelsel?De heer Vendrik (GroenLinks) constateert dat
het beleid, gericht op duurzame energie en een duurzame economie, wordt doorkruist
door het belastingbeleid, terwijl juist het fiscale instrumentarium de weg
naar duurzame energievoorziening moet effenen. Zo lang er geen vorderingen
worden gemaakt met vergroening, zo lang de vervuiler niet echt betaalt, schiet
het niet op. Voelt de staatssecretaris van VROM zich hierbij gehinderd door
zijn collega van Financiën? De motie-Vendrik van november 2002 over het
met spoed aanwijzen van voorkeursgebieden voor wind op zee is Kamerbreed aangenomen,
maar sindsdien is er weinig meer gebeurd. De motie is voor het grootste deel
nog steeds niet uitgevoerd. Heeft de minister daar een verklaring voor? Het
vergunningenstelsel zou er voor eind 2003 komen. Het is nu 2004 en het is
er nog steeds niet. Als de minister niet toezegt dat hij de motie alsnog uitvoert,
naar letter en geest, dient de heer Vendrik een nieuwe motie in.Hoe staat het met de aanpassing van de geluidsregelgeving? Als dat is
geregeld, kan windenergie snel worden toegepast op bedrijventerreinen, maar
ook wat dit betreft mist de heer Vendrik een gevoel van urgentie. Niet de
stand der techniek is bepalend voor de emissie-eisen voor biomassa, maar de
Europese richtlijn. Er komt een centrale in Coevorden bij, maar daarvoor gelden
mildere milieueisen dan voor andere afvalverwerkingsinstallaties (AVI's).
Het beleid van het kabinet was echter gericht op het zoeken naar de randen
van de techniek, opdat er zo snel mogelijk zou kunnen worden gekomen tot een
duurzame-energievoorziening. De lat moet ook in dit geval dus hoog worden
gelegd. Er moet worden uitgegaan van de stand der techniek. Alle vervuiling
moet worden aangepakt. Het beleid moet zijn gericht op zoveel mogelijk schone
biomassa. Uitstoot bij verbranding moet worden geminimaliseerd.Het antwoord van de bewindsliedenDe minister ontkent dat het kabinet geen visie
en geen gevoel voor urgentie heeft als het gaat de ontwikkelingen met betrekking
tot duurzame energie. De Koyoto-doelstellingen worden gehandhaafd. Ze zijn
inmiddels, gesteund door de Kamer, vertaald in nationale, operationele en
ambitieuze beleidsdoelen: 10% duurzame energie in 2020 en 9% duurzame elektriciteit
in 2010. Ook al zijn de gerealiseerde percentages nog zeer bescheiden, het
kabinet gaat er alles aan doen de beleidsdoelen te halen. Als dat lukt, blijven
de Kyoto-doelstellingen binnen bereik, wordt de voorzieningszekerheid op lange
termijn vergroot en krijgt de transitie naar een duurzame energiehuishouding
een stevige impuls. Wat betreft de meerjarenafspraken met de diverse sectoren
over energie-efficiency wordt de vinger aan de pols gehouden, want het is
van groot belang dat er wordt bespaard op het energieverbruik, door consument
en producent. Hiertoe wordt enerzijds het gebruik van efficiënte technologieën
gestimuleerd, zowel nationaal als in Europees verband. Anderzijds wordt wat
betreft de brandstofdragers een omschakeling gestimuleerd van fossiele brandstoffen
naar duurzame energiebronnen.De minister heeft inderdaad gezegd dat wind niet de duurzame energiebron
van de toekomst is, maar de nadruk lag op het woordje «de». Windenergie
en biomassa zijn in de transitiefase wel degelijk van belang, maar windenergie
is niet dé energiebron van de toekomst, zeker niet als je kijkt naar
de technische beperkingen. Er moet nog heel wat gebeuren, wil windenergie
in de toekomst substantiële mogelijkheden hebben. Nederland heeft een
goede uitgangspositie voor het handhaven van de balans, ook door een sterk
elektriciteitsnetwerk. Er zijn hier veel flexibele gasgestookte centrales
en er is relatief veel interconnectiecapaciteit. Als je die uitbreidt
in de relaties met andere landen, wordt het mogelijk windstil weer in het
ene land te compenseren met wind in het andere land. Het energielandschap
na 2020, 2030 kan evenwel ook een ander plaatje opleveren. De ontwikkeling
van zonne-energie en waterstof kan een andere brandstofmix opleveren. Dat
kan leiden tot een bescheiden rol van windenergie, maar dat is afwachten.
Het is dus niet zeker dat het aantal MW's, na het plaatsen van de 6000 MW,
wordt uitgebreid. Dat hangt ook af van de ruimte. De minister is voornemens
een internationale bijeenkomst over wind op zee te organiseren, met als doel
de potentie van deze duurzame-energieoptie voor Europa in kaart te brengen
en te zoeken naar oplossingen voor vraagstukken als de inpassing in netten,
de uitgifte van vergunningen en de natuur- en milieueffecten. Hoewel het vergunningensysteem
er nog steeds niet is, duidt de voorgenomen bijeenkomst erop dat windenergie
op land en op zee een plek moet houden op de agenda van duurzame energie,
ook al omdat dit, evenals biomassa, een van de goedkopere duurzame-energieopties
is. Nederland heeft relatief goede uitgangspunten door gunstige windregimes,
bevolkingconcentraties en de hoge kwaliteit van netten binnen Europa. Er mag
daarnaast een verdergaande kostendaling van windenergie worden verwacht. Daarom
wordt tijdens de conferentie ook gesproken over de impact van grootschalig
windvermogen op het Europese netwerk, ook gelet op de Duitse situatie, want
die kan leiden tot problemen voor de interconnectie met Nederland. De kosten
van deze onbalans moeten in de hand worden gehouden. Dat kan wellicht ook
door betere weersvoorspellingmethoden, spreiding van windparken, opslagtechnieken
en de uitbreiding van de interconnectiecapaciteit.De minister hecht aan een beleid met een lange houdbaarheidsdatum dat
internationaal inpasbaar en kosteneffectief is en voldoende draagvlak heeft
bij ondernemers en consumenten. De marktpartijen moet een helder perspectief
worden geboden. Dat is het transitieproject. De minister is verantwoordelijk
voor de duurzame-energiepeiler. Hij komt eind april met een geïntegreerde
visie, waarin de korte- en langetermijndoelstellingen voor energie op elkaar
worden afgestemd. Ook wordt de route aangegeven, waarlangs de langetermijndoelstellingen
kunnen worden bereikt, en de instrumenten waarmee dat gebeurt. De transitiebenadering
en het huidige duurzame-energiebeleid zijn niet alleen complementair, ze versterken
elkaar ook. De MEP-regeling draagt ook bij aan het door de markt gewenste
perspectief op de omschakeling van fossiele naar duurzame-energiebronnen,
want die geeft zekerheid over de overheidsbijdrage aan investeringen in de
productiecapaciteit van groene stroom. Ook de mogelijkheden via de Energie-investeringsaftrek
(EIA) zijn een belangrijke stimulans voor de productie. Fossiele energie zal
nog vele decennia een noodzaak zijn, maar in de Beleidsnotitie schoon fossiel
is aangegeven hoe de opvang en verwijdering van CO2 een rol kan
vervullen in de transitieperiode. Kernenergie is ook nog niet weg te denken
als je kijkt naar het substantiële aandeel ervan in de energievoorziening
van Europa.Wat betreft het internationale perspectief zal de minister zich tijdens
het Nederlandse voorzitterschap inspannen voor een betere afstemming van het
duurzame-energiebeleid in Europa, ook van de garanties van oorsprong, want
die zijn nog niet in alle landen ingevoerd. Waar dat wel het geval is, doen
zich verschillen in wederzijdse erkenning voor. Er moet helderheid komen over
de monitoring, de toerekening van import en export en de rol van de garanties
van oorsprong. Door die garanties te eisen bij import en export kunnen dubbeltellingen
en dubbele verkoop van groene stroom worden voorkomen. Voor leveranciers op
de Nederlandse markt zijn de garanties van oorsprong sinds 1 januari 2004
het exclusieve bewijs voor de levering van groene stroom. De wijze van toezicht
op die verplichting wordt momenteel door de Dienst uitvoering en toezicht
energie (DTe) verduidelijkt in een handhavingplan. De CO2-emissiehandel is een internationaal instrument bij uitstek.
Er wordt hard gewerkt om dit systeem ook in Nederland gestalte te geven, want
het stelt deelnemende bedrijven in staat gebruik te maken van internationale
kostenvoordelen bij het reduceren van CO2-uitstoot. Deze maand
is het Toewijzingsplan emissierechten gereed om de inspraakronde in te gaan.
Het is mogelijk om dat af te ronden voor de Europese deadline voor de implementatie
van de emissiehandel in Nederland.De kosteneffectiviteit is een heel belangrijke toetssteen bij dit alles,
want de schaarse overheidsmiddelen moeten doelmatig worden aangewend. Een
verdere verlaging van de kosten is heel belangrijk, maar dat heeft alles te
maken met de verbetering van de prestaties van duurzame technologieën.
De kosteneffectiviteit speelde ook een rol bij het wijzigen van de vergoedingen
binnen de regulerende energiebelasting (REB) voor duurzame energie. De MEP-tarieven
hebben om die reden ook een maximum subsidietarief. Veel partijen hebben de
MEP inmiddels ontdekt. Eind 2003 waren er 3300 aanvragen ingediend, waarvan
600 voor duurzame energie; de overige voor warmtekrachtkoppeling (WKK). Het
budgettaire beslag is nog niet duidelijk, want 2800 aanvragen zijn pas in
december ingediend. De afgelopen weken heeft een aantal grote projecten bekend
gemaakt dat het doorgaat. Dat zijn een windpark offshore, een middelgrote
biomassacentrale en een bierbrouwerij die met biogas elektriciteit gaat produceren.
Goed oog voor de kosten betekent dat te veel subsidie ongewenst is. Daarom
wordt ook gekeken naar de overstimulering van projecten die zowel de MEP-subsidie
als andere overheidssteun ontvangen. De resultaten van het beleid tellen uiteindelijk.
De Kamer kan de minister afrekenen op het behalen van de doelstellingen. In
2005 wordt in het Energierapport een tussenbalans opgemaakt. De cruciale vraag
is dan of de 6% binnen bereik is. Is dat niet het geval, dan moet het beleid
worden aangepast. Vooralsnog vindt de minister dat het beleid op koers ligt
en dat dit nu even de kans moet krijgen.Het Innovatieplatform zal in april of juni uitvoerig discussiëren
over de duurzame-energieproductie. De energie-innovatie wordt jaarlijks ondersteund
met 82,5 mln euro in het kader van de energieonderzoekstrategie. Ook al is
er de afgelopen periode bezuinigd op de begroting van EZ, duurzame energie
hoort daar niet bij. In dat licht past ook de recente kabinetsbijdrage van
26 mln euro aan twee grote onderzoeksprojecten voor schoon fossiel en wind
op zee, vanuit de middelen voor investering in de kennisinfrastructuur. Omdat
continue innovatie soms ook vraagt om veranderingen in de regelgeving komen
deze minister en de staatssecretaris van V en W met een wetsvoorstel over
het concessiestelsel voor windenergie op zee. Dit wordt op 17 februari besproken
in de Rijksplanologische Commissie. De Raad van State wordt om spoedadvies
gevraagd. Daarna kan een snelle parlementaire behandeling volgen. De markt,
maar ook Greenpeace, meende dat een interim-beleid te veel risico's met zich
zou brengen. Dat zou tot vertragende bezwaren kunnen leiden. De route van
een wetsvoorstel heeft dus de voorkeur, want die heeft het meeste draagvlak.
Die moet het initiatiefnemers van windparken op zee mogelijk maken projecten
te ontwikkelen en vergunningen aan te vragen. Er is enige vertraging ontstaan,
maar het kabinet heeft niet stil gezeten. De minister kan nog geen beslissing
nemen over de vergunningsaanvragen voor vier andere offshorewindparken, want
er lopen nog beroepsprocedures bij de Raad van State, onder andere van NUON.De motie van GroenLinks is ingediend toen het toenmalige kabinet demissionair
was. In de zomer van 2003, zeer snel na zijn aantreden, heeft de minister
aangegeven dat aan het voorstel om in de voorkeursgebieden aan windturbines
voorrang te geven boven andere gebruiksfuncties, niet in het algemeen gevolg
zou kunnen worden gegeven, ook omdat er rekening moest worden gehouden met
eerder verleende rechten aan andere gebruikers van de exclusieve economische
zone. Ook is toen aangegeven dat het voorstel om de vergunningprocedure
binnen voorkeursgebieden sneller te laten verlopen niet tot de gewenste versnelling
van de uitgifteprocedure zou leiden. Vervolgens is bekeken of er met een interim-systeem
zou worden doorgegaan, of dat de weg van het wetsvoorstel zou worden gevolgd.
De minister heeft voor het laatste gekozen, want hij wil ook zo snel mogelijk
met de windparken aan de gang.Op 18 februari wordt de aftrap gegeven voor de Stuurgroep Actieplan biomassa.
Deze krijgt de taak biomassaprojecten weer vlot te trekken. De 6000 MW aan
offshore windenergie in 2020 is een ambitieuze doelstelling. Andere initiatieven
op het gebied van besparingen zijn het restwarmtegebruik in de regio Rijnmond
en de CO2-emissiehandel die een enorme stimulans zal zijn voor
energiebesparing bij grootgebruikers. De minister ontkent dat hij de Kamer
in zijn laatste brief over windenergie met een kluitje in het riet heeft gestuurd.
In de brief wordt ook ingegaan op wat KEMA zegt over de benodigde investeringen,
vanwege de aansluitpunten Beverwijk en de Tweede Maasvlakte. Er zijn meer
investeringen nodig dan de inpassing van alleen conventioneel vermogen zou
hebben gevraagd. In de brief wordt ook duidelijk dat windenergie duurder is
dan klassieke energie, maar er is geen sprake van gesjoemel met cijfers. De
Kamer krijgt een spreadsheet met alle cijfers, maar het is niet eenvoudig
de totale kosten te berekenen, omdat er sprake is van verschillende scenario's
voor de ontwikkeling van windparken op zee, los van de vraag wanneer die er
komen. Dat heeft ook gevolgen voor het bepalen van de kosten in de tijd. De
resultaten van een en ander worden ook opgenomen in de brief van half april,
samen met de MEP-cijfers. Het near-shore windpark zorgt voor ongeveer 100
MW en het offshore windpark Q7/WP voor 120 MW. De overige 5800 worden gerealiseerd
in de periode 2005–2020. Er wordt nog een inschatting gemaakt van het
tempo van de verdere ontwikkeling van de windparken. De studie van het CPB
met betrekking tot voorzieningszekerheid wordt nog dit kwartaal verwacht.De minister komt schriftelijk terug op de vraag of de MEP-budgetten tot
2007 toereikend zijn. De laatste aanvragen dateren van december. Als de cijfers
bekend zijn, krijgt de Kamer ze toegestuurd, uiterlijk half april. Ook voor
het budget R&D geldt dat het op lange termijn alleen in de markt zetten
van subsidies geen zin heeft. Je moet R&D vooral stimuleren, maar zonder
markt is er geen R&D en zonder R&D is er op lange termijn geen markt.
Het gaat dus om beide zaken, met een accent op R&D en technologie. De
Kamer krijgt de Tussenevaluatie van de MEP in juli. Samen met de milieuorganisaties
wordt er een gezamenlijk project opgestart over de duurzaamheid van biomassa.
Het transport en het gebruik van biomassa wordt daarbij betrokken.De staatssecretaris streeft ernaar dat alle
ministers en staatssecretarissen zich op een gegeven moment met milieu en
duurzaamheid bezighouden, want dan zijn die zaken daadwerkelijk geïntegreerd
in het beleid. Nederland heeft een aantal langetermijnproblemen, transities,
dat niet met het klassieke instrumentarium kan worden opgelost. Het kost veel
tijd om ze aan te pakken. Dat gebeurt aan de hand van consequent doorgezet
beleid, gericht op de transities. De knelpunten in het veranderingstraject,
ook in de samenleving, moeten ook worden weggenomen. Het proces loopt inmiddels.
De Kamer krijgt regelmatig voortgangsrapportages.De reactie op het van rechtswege verkrijgen van een vergunning, wanneer
overheden niet tijdig tot besluitvorming komen, wordt nog afgestemd in het
kabinet, maar de staatssecretaris heeft daar bedenkingen tegen. Er heeft inmiddels
een aantal conferenties plaatsgevonden over duurzame energie, voortgekomen
uit de Coalition of the Willing in Johannesburg. De conferentie in Bonn gaat
over renewable energy. Daarover heeft afstemming plaatsgevonden met de heer
Trittin, de Duitse minister van Milieu, mede omdat Nederland eind dit jaar
een conferentie organiseert over energy for development, de samenhang tussen
de beschikbaarheid van energie in ontwikkelingslanden en de wijze
waarop dit duurzaam vorm kan worden gegeven. De doelstellingen en targets
zijn helder. Ook de Engelsen zijn momenteel bezig met een project over renewable
energy. Daar neemt Nederland aan deel. Ambtenaren van EZ zijn betrokken bij
de voorbereidende besprekingen.De regering komt in juni met voorstellen over vergroening. Dan wordt ook
gesproken over de positie van bio-ethanol en biodiesel, ook in Europa. Er
is al een Europese richtlijn biobrandstoffen. Die kan effecten hebben op CO2 en de balans ter zake, en op strategische kwesties als de beschikbaarheid
van olie en het psychologische feit dat ook de verkeerssector moet bijdragen
aan het duurzaam maken van deze vorm van brandstofgebruik, omdat de CO2-uitstoot en andere milieuemissies door deze sector nog steeds toenemen.
Het streven moet erop zijn gericht zo min mogelijk fossiele brandstoffen te
gebruiken in de verkeerssector. Er moet ook sprake zijn van een level playing
field in Europa. Dat heeft de Kamer bij motie uitgesproken. Diverse Europese
landen hebben de richtlijn geïmplementeerd. Nederland moet dat nog doen.
De landbouwsector wordt hier ook door ondersteund en het stimuleert de landbouw
om bij te dragen aan de productie van biobrandstoffen. In het juni-debat over
de vergroening van het belastingstelsel gaat het vooral over verkeersmaatregelen.
In het regeerakkoord staat heel duidelijk dat vergroening een instrument is.
De vergroening die in het verleden tot stand is gekomen, was echter inefficiënt
en heeft niet geleid tot duidelijke targets, maar tot freeridergedrag en te
veel fiscale subsidies. Daarom heeft het eerste kabinet-Balkenende daar een
eind aan gemaakt. In het tweede kabinet-Balkenende komen de fiscale vergroeningmaatregelen
weer terug, maar dan verbeterd. Vervolgens kunnen de resultaten ervan worden
meegenomen in het Belastingplan 2005. In het Belastingplan 2004 zaten geen
vergroeningvoorstellen die passen in de categorie waarover de Kamer een motie
heeft ingediend. Het mobiliteitspakket in dat plan heeft negatieve milieueffecten,
maar zowel minister Zalm als staatssecretaris Wijn heeft aangegeven dat die
worden gecompenseerd in de juni-voorstellen. Daar houdt deze staatssecretaris
hen aan. Die afspraak staat als een huis.EZ en VROM hebben een voorstel ontwikkeld over hoe er verder wordt gegaan
met het NIDO. De Kamer krijgt dat zo snel mogelijk. Het gesprek met het bestuur
van het NIDO wordt naar voren gehaald, ook omdat er een procedure loopt, vanwege
het formele bezwaarschrift van het NIDO. Het is nog onduidelijk hoe daarmee
juridisch en bestuurlijk verder wordt gegaan. De brief aan de Kamer over de
besluitvorming over het traject wordt binnen vier weken naar de Kamer gestuurd.Er is heel veel CCA-afvalhout beschikbaar, maar dat is vervuilde biomassa.
De vraag is welke criteria worden gehanteerd voor het verbranden van het spul.
VROM heeft richtlijnen geformuleerd voor de verbranding van afval. Provincies
hebben vaak nog aangescherpte regelgeving, maar er is nu ook een Europese
richtlijn. Als het huidige Nederlandse beleid scherper is dan de richtlijn,
dan wordt dat beleid gehandhaafd. Dat geldt ook voor AVI's en kwik. Wanneer
de normen hier niet scherper zijn, wordt de Europese richtlijn gehanteerd.
Die lijn is inmiddels uitgezet. Als er een centrale in Coevorden komt, dan
zullen daaraan dezelfde eisen qua verbrandingsinstallatie worden gesteld als
aan andere centrales. De staatssecretaris komt schriftelijk terug op de vraag
wat er tijdens het verbrandingsproces gebeurt met de specifieke metalen die
vrijkomen als CCA-hout wordt verbrand.Er is in november aangegeven dat er wordt gezocht naar een oplossing om
windmolens op industrieterreinen buiten de geluidsnormen te houden. De Kamer
krijgt daar medio dit jaar een voorstel over.Het zou mooi zijn, als het wetsvoorstel emissiehandel naar de Kamer gaat,
dat dit dan snel wordt behandeld. Alleen dan is implementatie per 1 januari
2005 haalbaar. Het streven van het kabinet is dat er op een gegeven moment
wordt betaald voor de uitstoot van CO2. Er is nu sprake van
convenanten, maar die kosten ook geld. CO2 is nu dus ook al niet
meer gratis.Nadere gedachtewisselingDe heer Samsom (PvdA) is teleurgesteld. De
minister spreekt over een bescheiden perspectief en getemperde verwachtingen,
maar daar blijken geen gevoel van urgentie, geen visie en geen enthousiasme
uit. Daarmee kom je er niet! Duurzame energie heeft veel toekomst. Daar moet
je voor gaan, te meer daar Nederland van geen kant op koers ligt als het gaat
om die 9% duurzame elektriciteit in 2010.De heer De Krom (VVD) overweegt de Kamer een
uitspraak te vragen over de vraag van zijn fractie over de kosten van windenergie
op zee, want die wordt maar niet beantwoord. Hoe staat het met de cumulatie
van subsidies?Mevrouw Gerkens (SP) vindt het antwoord van
de minister van EZ mistig. Met dit beleid worden de doelstellingen niet gehaald.De heer Vendrik (GroenLinks) stelt dat het
kabinet op deze manier de Kyoto-doelstellingen niet haalt, terwijl die al
niet eens voldoende zijn! Het gevoel voor urgentie is er nog steeds niet.
Omdat zijn motie van november 2002 voor tweederde niet is uitgevoerd, zal
hij de Kamer voorstellen een nieuwe motie op dit punt in te dienen. Het spreekt
vanzelf dat het kabinet de opgelopen milieuschade door een belastingplan compenseert,
maar politiek gesproken, is dat zwaar onvoldoende.De minister herhaalt dat het gevoel voor urgentie
wel degelijk aanwezig is bij het kabinet en dat het kabinet zich wel voor
duurzame energie inzet. Er wordt daar niet op bespaard. Er is al nieuwe wetgeving,
er komt nog wetgeving bij en procedures die kunnen worden versneld, die worden
versneld. Van windenergie moet de Kamer echter geen overspannen verwachtingen
hebben, al is dat in de transitiefase wel van belang. De minister komt schriftelijk
terug op de nog niet beantwoorde vragen van de heer Hessels en mevrouw Gerkens.
Wat betreft de versoepeling van de maatregelen voor het tot stand brengen
van windparken verwijst de minister naar het rapport van de werkgroep-Van
Hoof over beter bestuur dat in het begin van het tweede kwartaal verschijnt.
De werkgroep rapporteert over het stroomlijnen van procedures, bijvoorbeeld
om bij lopende projecten aan te sluiten via een combinatie van bouw- en milieuvergunning.
Het is de bedoeling dit zo snel mogelijk tot stand te brengen.De voorzitter concludeert dat de Kamer half
maart een brief krijgt over het NIDO. Half april komt het kabinet met een
overzicht van de MEP-budgetten. Daarin wordt ook ingegaan op de kosten van
windenergie op zee. Het advies van de commissie-Van Hoof inzake vergunningen
komt binnenkort naar de Kamer. Eind april krijgt de Kamer een brief over de
langetermijnvisie van de regering op duurzame energie. Daarin wordt ook ingegaan
op energiebesparing en het instrumentarium dat daarbij hoort. Het kabinet
komt in juni met een voorstel over vergroening. In 2005 komt er een Energierapport
met een tussenbalans. De bewindslieden komen zo snel mogelijk schriftelijk
terug op de nog niet beantwoorde vragen van mevrouw Gerkens en de heren Hessels
en Vendrik. Ten slotte constateert de heer Hofstra dat de commissies dit VAO
op de plenaire agenda willen zetten.- de Brief van de staatssecretaris van VROM over de EnergiepremieregelingDe heer Samsom (PvdA) verzoekt de staatssecretaris
op korte termijn te komen met een voorstel over de Energiepremieregeling voor
2004, ten bedrage van 20 mln euro. Hij houdt vast aan de motie-Spies c.s.
Het ministerie had de overschrijding van het budget voor 2003 al lang kunnen
zien aankomen. De heer Samsom heeft daar al tijdens de begrotingsbehandeling
VROM voor gewaarschuwd, maar uit de brief van begin december blijkt dat de
staatssecretaris de ernst van de situatie toen nog niet inzag. Als de staatssecretaris
niet toezegt dat hij binnenkort met een regeling voor 2004 komt, dient de
heer Samsom een motie met die strekking in.De heer Hessels (CDA) suggereert de staatssecretaris
om voor het tekort over 2003 aan te kloppen bij het kabinet. Het budget voor
2004 moet in ieder geval overeind blijven.De heer De Krom (VVD) is benieuwd wat de staatssecretaris
gaat doen, gelet op de motie-Spies c.s., waarin het kabinet wordt gevraagd
de EPR-kosten voor 2003 te financieren binnen de VROM-begroting 2003. Misschien
kan de minister van EZ nog iets doen, want de EPR moet, in afgeslankte vorm,
wel overeind blijven. Het is beter de afschaffing van een openeindregeling
niet zo lang van tevoren aan te kondigen, want dan loop je de kans dat er
een run ontstaat. Een subsidieregeling mag eigenlijk ook geen openeindregeling
zijn, want je hebt dan geen controle meer over het budget.Mevrouw Gerkens (SP) vindt het vreemd dat
succesvol beleid wordt afgestraft. De brancheorganisaties hebben de overschrijding
al enige tijd geleden aangekaart. Waarom is de Kamer daar pas recentelijk
over geïnformeerd? Hoe komt het dat dit soort subsidieregelingen zo wispelturig
is en wat is de invloed op de werkgelegenheid? Het is voor de stimulering
van duurzaam energieverbruik niet goed subsidieregelingen constant te wijzigen.
Ze moeten juist voor een langere tijd worden vastgelegd. Het is beter de verantwoordelijkheid
bij een ministerie te leggen, de subsidies vast te leggen op kilowattuur en
ze te laten verstrekken door onafhankelijke bedrijven in plaats van door nutsbedrijven,
dit om fraudegevoeligheid en kartelvorming te voorkomen.De heer Vendrik (GroenLinks) wil een nadere
verklaring van de overschrijding. Het is in ieder geval niet de bedoeling
van de Kamer dat tegenvallers in 2003 worden verhaald op het budget voor 2004.
De Kamer had ook eerder geïnformeerd moeten worden. Dan had de overschrijding
kunnen worden geregeld in het debat met de minister van Financiën over
de Najaarsnota.De staatssecretaris vindt dat de overschrijding
niet voorkomen had kunnen worden. Op Prinsjesdag is bekend gemaakt dat er
zou worden bezuinigd op de regeling voor 2004. Een dag daarna is de regeling
voor 2003 ingeperkt, met een maand opzegtermijn. Dat is voorgeschreven in
de Wet milieubeheer. De daarna ontstane run op de regeling was te voorzien,
maar niet de snelheid waarmee dat is gebeurd. Tijdens de begrotingsbehandeling
kon de staatssecretaris slechts aangeven dat het erg hard ging. Begin december
was het bedrag gestegen naar 86 mln euro. Vervolgens steeg het in recordtijd
naar 116 mln en toen door naar 175 mln.Deze openeindregeling is niet voor herhaling vatbaar. Er zijn momenteel
heel veel openeinderegelingen, vooral in fiscale zin, zoals de hypotheekrenteaftrek,
de AWBZ en de huursubsidie, maar die zijn van groot belang voor de rechtszekerheid
van burgers. Daar kun je niet mee stoppen. Dat geldt niet voor
de energieregeling, want die leidt tot overstimulering en productstimulering
en is niet structureel onderzoek- en projectmatig. Een regeling, waarbij je
voor 100 euro iets koopt dat 2500 euro waard is – het verschil wordt
gesubsidieerd door allerlei organisaties – is slecht voor de markt en
slecht voor duurzame energie.Continuïteit van een regeling is inderdaad van belang, zeker als
het gaat om duurzame energie. Transities zijn ook gebaat bij zekerheid op
langere termijn. Er moet dus worden gekeken naar de wijze waarop de subsidiëring
van duurzame energieregelingen de laatste jaren heeft plaatsgevonden. Het
doel van de regeling is gerealiseerd. In plaats van 1,5 MW wordt 15 MW aan
duurzame energie, zonne-energie gerealiseerd. In plaats van 35 000 EPA-aanvragen
zijn 300 000 aanvragen ingediend. In plaats van 1 miljoen m2
aan vloerisolatie wordt 1,7 miljoen m2 aan vloerisolatie gerealiseerd.
Het geld is dus goed besteed, maar het was simpelweg niet de bedoeling dat
het totale bedrag zo hoog zou worden. De staatssecretaris deelt mee dat hij
over de oplossing van het financiële probleem gaat spreken met Financiën
en EZ. Het is zijn bedoeling de kosten te dekken via de algemene middelen.
In de tussentijd mogen de burgers echter niet de dupe worden van het feit
dat het budget voor 2003 al op is. De staatssecretaris wil eerst dat probleem
oplossen. In 2003 is alle onderuitputting echter al naar de EPR gegaan, mede
op verzoek van de Kamer. Er zit dus geen geld meer in de plooien van de VROM-jas.
Daarom wordt in eerste instantie het budget van 2004 gebruikt, maar dat wil
niet zeggen dat er voor 2004 geen regeling komt. De regeling voor 2004 is
binnen een maand klaar en kan nog dit jaar in werking treden. Als de staatssecretaris
erin slaagt een andere dekking voor het tekort te vinden, dan komt het budget
voor 2004 weer beschikbaar. Hij wil echter niet tot het onmogelijke worden
gehouden. Dat voorbehoud heeft hij al gemaakt tijdens de discussie over de
motie van de Kamer over die 20 mln euro.De staatssecretaris zegt toe te zullen bekijken of de procedures parallel
kunnen verlopen, zodat er geen vertraging optreedt. De subsidie wordt pas
uitgekeerd op het moment dat het werk is gebeurd. Dat is een harde voorwaarde.
De Inspectie en opsporingsdienst VROM ziet er streng op toe dat de regeling
adequaat en rechtmatig wordt uitgevoerd. Er vinden in dat kader al enige nadere
onderzoeken plaats.De voorzitter concludeert dat de staatssecretaris
heeft toegezegd dat de Kamer binnen een maand nader wordt geïnformeerd.De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,HofstraDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,BuijsDe voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Voedselkwaliteit,AtsmaDe voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,Ten HoopenDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,De VethXNoot1Samenstelling:Leden: Crone (PvdA), Hofstra (VVD), voorzitter, Schreijer-Pierik (CDA),
ondervoorzitter, Atsma (CDA), Timmermans (PvdA), Vendrik (GroenLinks), Blok
(VVD), Ten Hoopen (CDA), Slob (ChristenUnie), Van den Brink (LPF), Duyvendak
(GroenLinks), Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), Gerkens (SP), Van Velzen (SP),
Varela (LPF), Algra (CDA), Van Fessem (CDA), Aptroot (VVD), Blom (PvdA), Smeets
(PvdA), Douma (PvdA), De Krom (VVD), Van der Laan (D66), Heemskerk (PvdA),
Van Dam (PvdA) en Dezentjé Hamming (VVD).Plv. leden: Tichelaar (PvdA), Örgü (VVD), De Nerée tot
Babberich (CDA), Van Hijum (CDA), Koenders (PvdA), Vos (GroenLinks), Weekers
(VVD), Jan de Vries (CDA), Van der Vlies (SGP), Hermans (LPF), Van den Brand
(GroenLinks), Verburg (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Lazrak (Groep-Lazrak),
De Ruiter (SP), Eerdmans (LPF), De Haan (CDA), Van Dijk (CDA), De Grave (VVD),
Samsom (PvdA), Van Dijken (PvdA), Van Heteren (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Giskes (D66), Tjon-A-Ten (PvdA), Waalkens (PvdA) en Szabó (VVD).XNoot2Samenstelling:Leden: Duivesteijn (PvdA), Hofstra (VVD), Buijs (CDA), voorzitter, Schreijer-Pierik
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Geluk (VVD), Örgü (VVD), Dijsselbloem
(PvdA), ondervoorzitter, Snijder-Hazelhoff (VVD), Depla (PvdA), Van Oerle-van
der Horst (CDA), Van As (LPF), Van den Brink (LPF), Van Bochove (CDA), De
Ruiter (SP), Duyvendak (GroenLinks), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Koopmans
(CDA), Spies (CDA), Van Lith (CDA), Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Timmer
(PvdA), De Krom (VVD), Verdaas (PvdA), Kruijsen (PvdA) en Samsom (PvdA).Plv. leden: Crone (PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Mastwijk (CDA),
Ormel (CDA), Van den Brand (GroenLinks), Luchtenveld (VVD), Oplaat (VVD),
Boelhouwer (PvdA), Schippers (VVD), Dubbelboer (PvdA), Algra (CDA), Kraneveldt
(LPF), Varela (LPF), Ten Hoopen (CDA), Vergeer (SP), Vos (GroenLinks), Van
der Staaij (SGP), Vietsch (CDA), Sterk (CDA), Haverkamp (CDA), Giskes (D66),
Gerkens (SP), Verbeet (PvdA), Balemans (VVD), Waalkens (PvdA), Van Heteren
(PvdA) en Wolfsen (PvdA).XNoot3Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Cornielje (VVD), Buijs (CDA),
Van Beek (VVD), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA), voorzitter, Oplaat (VVD),
Geluk (VVD), Waalkens (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD), Verbeet (PvdA), Van
den Brink (LPF), Vergeer (SP), Van den Brand (GroenLinks), Herben (LPF), Tichelaar
(PvdA), Ormel (CDA), Duyvendak (GroenLinks), Koopmans (CDA), Van der Ham (D66),
Van Velzen (SP), Koomen (CDA), Boelhouwer (PvdA), Douma (PvdA), Verdaas (PvdA)
en Kruijsen (PvdA).Plv. leden: Slob (ChristenUnie), Örgü (VVD), Spies (CDA), Dezentjé
Hamming (VVD), Mastwijk (CDA), Ten Hoopen (CDA), Hofstra (VVD), Van Miltenburg
(VVD), Samsom (PvdA), De Krom (VVD), Duivesteijn (PvdA), Eerdmans (LPF), Lazrak
(Groep-Lazrak), Vos (GroenLinks), Van As (LPF), Van Heteren (PvdA), Van Lith
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Van Bochove (CDA), Giskes (D66), Gerkens (SP),
Jager (CDA), Timmer (PvdA), Depla (PvdA), Fierens (PvdA) en Dubbelboer (PvdA).XNoot4Samenstelling:Leden: Duivesteijn (PvdA), Dijksma (PvdA), Hofstra (VVD), ondervoorzitter,
Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Van der Staaij (SGP), Oplaat (VVD), Geluk
(VVD), Ten Hoopen (CDA), voorzitter, Dijsselbloem (PvdA), Depla (PvdA), Van
As (LPF), Van den Brand (GroenLinks), Duyvendak (GroenLinks), Koopmans (CDA),
Gerkens (SP), Van Haersma Buma (CDA), Bruls (CDA), Van Lith (CDA), Haverkamp
(CDA), Van der Ham (D66), Boelhouwer (PvdA), Dubbelboer (PvdA), De Krom (VVD),
Hermans (LPF), Dezentjé Hamming (VVD) en Van Hijum (CDA).Plv. leden: Heemskerk (PvdA), Samsom (PvdA), Snijder-Hazelhoff (VVD),
Smeets (PvdA), De Ruiter (SP), Slob (ChristenUnie), De Grave (VVD), Szabó
(VVD), Van Winsen (CDA), Van Dijken (PvdA), Waalkens (PvdA), Herben (LPF),
Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks), Buijs (CDA), Vergeer (SP), Jager (CDA),
Mastwijk (CDA), Eurlings (CDA), Giskes (D66), De Pater-van der Meer (CDA),
Van Dam (PvdA), Verdaas (PvdA), Van Beek (VVD), Van den Brink (LPF), Luchtenveld
(VVD) en Hessels (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28241-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl