Veteranenziekte; Brief minister over levering van warm tapwater op grond van de nieuwe EG-Drinkwaterrichtlijn van 3 november 1998
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26442, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-03-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26442 nr. 2

17-03-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamReikwijdte beleidsstandpuntGrondhoudingHandreiking voor afweging van belangenHuidige situatie en ontwikkelingen daarinRisico's en oplossingen daarvoor Legionella-bacteriën en andere micro-organismenVerbrandingVerhoogde gehalten aan metalenLekkage van de warmtewisselaarTot op heden gevoerd beleidHuidige regelingNieuwe EG-DrinkwaterrichtlijnWijziging Waterleidingwet en WaterleidingbesluitOnderzoek centrale warmwatervoorziening in woonwijkenOnderzoek warmwatervoorziening bij zorginstellingen, kampeerterreinen
en zwembadenStrikt particuliere voorzieningenVerdere trajectOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26442Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 442Veteranenziektenr. 2BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 17 maart 1999Op 3 november 1 998 is door de Raad van Ministers van de Europese
Unie vastgesteld de Richtlijn 98/83/EG, betreffende de kwaliteit van voor
menselijke consumptie bestemd water (Pb. L330/32).Deze nieuwe EG-Drinkwaterrichtlijn, die strekt tot herziening van Richtlijn
80/778/EEG van 15 juli 1980, heeft mede betrekking op levering van warm
tapwater dat bestemd is voor toepassingen waaraan gezondheidsrisico's
kleven. De richtlijn dient uiterlijk op 25 december 2000 te zijn geïmplementeerd.
Het daartoe strekkend wetsvoorstel tot wijziging van de Waterleidingwet zal
ik op zeer korte termijn aan de Ministerraad voorleggen.Momenteel bestaat nog geen wettelijke regeling waarmee de gezondheidsrisico's
die aan levering van warm tapwater zijn verbonden in voldoende mate worden
afgedekt. Evenmin is dat het geval met betrekking tot situaties die zich in
watervoorzieningssystemen kunnen voordoen na het punt waarop het waterleidingbedrijf
het water (koud) heeft afgeleverd (de hoofdkraan).In de afgelopen maanden is een beleidsstandpunt ontwikkeld in nauw overleg
met betrokkenen, zoals NUON en Eneco (energiebedrijven die ook warm tapwater
leveren), EnergieNed (koepel van energiedistributie-bedrijven), Rijksgebouwendienst
en Dienst Gebouwen, Werken en Terreinen van het Ministerie van Defensie (beheerders
van centrale warmtapwatersystemen), Inspectie voor de Gezondheidszorg, Inspectie
Milieuhygiëne, VEWIN (koepel van waterleidingbedrijven), KIWA en RIVM.
Het doel daarvan is richting te geven aan het ontwerp, de aanleg, het beheer
en het onderhoud van warmtapwatersystemen teneinde de risico's voor de volksgezondheid
zoveel mogelijk te beperken.Mede in het licht van de tragische gebeurtenissen rond de Legionella-besmetting
in Bovenkarspel acht ik het van belang om u, vooruitlopend op de wettelijke
regeling, te informeren over mijn voornemens omtrent het te voeren beleid
ter zake. Ik zal nagaan of ik via een ministeriële regeling,
een convenant of anderszins in een overbrugging van de periode tot het in
werking treden van een wettelijke regeling kan voorzien. Reikwijdte beleidsstandpuntOnderhavig beleidsstandpunt heeft enerzijds betrekking op collectieve
voorzieningen, waarbij het warm tapwater op een centraal punt in een woonwijk
of flatgebouw wordt geproduceerd en vervolgens naar de afzonderlijke woningen
(of andere gebouwen, zoals kantoren) wordt gedistribueerd. Anderzijds kan
het gaan om voorzieningen in gebouwen of op terreinen met een min of meer
publiek karakter, zoals zorginstellingen, kazernes en hotels. Veelal wordt
het warme water via een min of meer omvangrijk leidingnet naar de tappunten
gedistribueerd voor huishoudelijk gebruik. Opgemerkt zij dat er op dit moment
geen gevallen bekend zijn waarbij een waterleidingbedrijf behalve drinkwater
ook warm tapwater levert. Voor zover bekend wordt het warm tapwater geproduceerd
en geleverd (dan wel beschikbaar gesteld) door anderen, zoals bijvoorbeeld
een energiedistributiebedrijf of de beheerder van het gebouw of terrein waarvan
het warmwaterproductie- en distributiesysteem deel uitmaakt.Wellicht ten overvloede zij dus opgemerkt dat dit beleidsstandpunt niet
alleen betrekking heeft op warmtapwatervoorzieningen in woonwijken, maar ook
in gebouwen (zoals flats, hotels, en zorginstellingen) en op terreinen (zoals
defensie- en bedrijfsterreinen, kampeerterreinen en bungalowparken).Strikt particuliere warmwatervoorzieningen, waarbij het water binnen de
woning geproduceerd wordt (door verhitting met gas, electra of warmte uit
een systeem voor warmtedistributie) zonder dat sprake is van reguliere levering
of beschikbaarstelling aan personen buiten de woning, vallen buiten de reikwijdte
van de EG-Drinkwaterrichtlijn. Onderhavig beleidsstandpunt gaat hier wel –
zij het in beperkte mate – op in (zie de betreffende paragraaf). GrondhoudingBij de keuze voor toepassing van centrale warmtapwatersystemen in gebouwen
en op terreinen spelen met name financiële aspecten een rol. Aanleg,
gebruik en onderhoud kunnen bij toepassing van één centraal
systeem voordeliger zijn dan bij toepassing van meerdere decentrale systemen.
Bij de invoering van centrale warmtapwatervoorzieningen in woonwijken zijn
vooral milieu-aspecten (energiebesparing) van doorslaggevende betekenis.Naar mijn oordeel heeft de bescherming van de volksgezondheid het primaat
bij de keuze voor een bepaald systeem voor warmwatervoorziening en het beheer
daarvan. In beginsel sta ik positief tegenover het gebruik van centrale systemen
voor warm tapwater, mits de bescherming van de volksgezondheid gewaarborgd
wordt. Handreiking voor afweging van belangenBij de ontwikkeling van plannen voor de toepassing van centrale systemen
(bijvoorbeeld in nieuwbouwwijken) dient expliciet aandacht te worden besteed
aan de voor- en nadelen ten opzichte van een decentraal systeem (in het voorbeeld:
productie warm tapwater per woning). Daarbij moet niet alleen gekeken worden
naar het volksgezondheidsbelang en de financiële aspecten, maar ook naar
de gevolgen voor het milieu (zowel bij aanleg als gebruik). Ik acht deze factoren
van essentieel belang om tot een afgewogen keuze te komen.Daartoe is het gewenst dat men inzicht heeft in de criteria die bij een
dergelijke keuze van belang zijn en dat men beschikt over de relevante gegevens. Om hiervoor aan de praktijk een handreiking te bieden zal
van een aantal projecten informatie worden verzameld met betrekking tot onder
meer de kwaliteit van het water, het gebruik ervan, de waardering die verbruikers
ervoor hebben, milieuaspecten (onder meer energiebesparing, milieu-effecten
aanleg extra leidingnet, emissies via riolering naar oppervlaktewater), de
investerings- en exploitatiekosten en de kosten voor verbruikers.Een dergelijke aanpak wordt ook toegepast bij de ontwikkeling van beleid
waar het gaat om de introductie van collectieve systemen voor de levering
van huishoudwater (water van mindere kwaliteit dan drinkwater, voor bijvoorbeeld
toiletspoeling).Vooruitlopend op dit onderzoek kan dit beleidsstandpunt in voorkomende
gevallen worden benut als eerste aanzet tot een handreiking bij het maken
van een weloverwogen keuze. Huidige situatie en ontwikkelingen daarinAl tientallen jaren worden voorzieningen voor warm tapwater toegepast
in tal van gebouwen (zoals flats, zorginstellingen, hotels en kantoren) en
op bijvoorbeeld defensie-, bedrijfs- en kampeerterreinen. Momenteel wordt –
mede in verband met de vraag welke instantie in de toekomst toezicht moet
houden – een onderzoek voorbereid teneinde aantallen en specifieke kenmerken
van de systemen zo goed mogelijk in kaart te brengen.Daarnaast worden centrale warmtapwatervoorzieningen in ieder geval al
sinds eind jaren '70 toegepast in woonwijken. Zo zijn er op wijkniveau centrale
warmtapwatervoorzieningen operationeel in Duiven/Westervoort (6000 woningen),
Lelystad (ruim 1600 woningen), Almere (ruim 15 000 woningen), Den Haag
(ongeveer 110 woningen), Rotterdam (28 000 woningen) en Nieuwegein (5200
woningen). Daarbij voorziet één verwarmingseenheid 100 tot 400
woningen van warm tapwater.Wellicht ten overvloede zij benadrukt dat het hier dus niet gaat om de
levering van warmte (die binnen de woning onder meer wordt gebruikt om drinkwater
te verwarmen tot warm tapwater) maar om de levering van warm tapwater.Momenteel zijn zo'n 30 warmtedistributieprojecten in studie (met name
VINEX-locaties) waarbij in een deel van de gevallen centrale productie en
levering van warm tapwater wordt overwogen, in plaats van productie binnen
de woning. Reden hiervoor is dat dit met name in de zomer energiezuimger is. Risico's en oplossingen daarvoor Legionella-bacteriën en andere micro-organismenEen belangrijk risico bij toepassing van centrale systemen voor warm tapwater
is de uitgroei van Legionella-bacteriën tot zodanige hoeveelheden dat
de kans op infectie (via inademing van waterdeeltjes) reëel is. Bij infectie
kan een specifieke, ernstige vorm van longontsteking optreden, legionellapneumonie
geheten. Recent is voor het eerst in Nederland een overduidelijke relatie
gelegd tussen het voorkomen van een specifieke Legionella pneumophila-stam
in een sauna en het overlijden van een patiënt aan de door deze stam
veroorzaakte legionellapneumonie.De ideale groei-omstandigheden voor Legionella-bacteriën zijn een
temperatuur van ± 30–50°C in combinatie met langdurige stilstand
van het water. In warmwatersystemen kan zich Legionella ontwikkelen als de
temperatuur van het geproduceerde water te laag is, of als het water bij distributie
teveel afkoelt. Vanaf ± 55°C sterven de Legionella-bacteriën
snel af. Opgemerkt zij wel dat bij te hoge temperaturen (meer dan 70° C)
vorming van ketelsteen optreedt, wat ook vermeden moet worden. Uit de praktijk
is overigens gebleken dat in bepaalde situaties ook bij een optimale inregeling
van de installatie het risico op ontwikkeling van Legionella niet geheel kan
worden uitgesloten. Het is dan ook noodzakelijk om in die situaties het tapwater
periodiek op aanwezigheid van Legionella te laten onderzoeken.Legionella-bacteriën kunnen zich overigens ook in koudwatersystemen
ontwikkelen indien de beschreven groei-omstandigheden zich voordoen. Dit deed
zich bijvoorbeeld voor in een intramurale instelling, waar de koudwaterleiding
werd opgewarmd door het ernaast lopende warmwaternet, terwijl de bewuste verpleegafdeling
in het weekeinde leegstond en het water dus gedurende die tijd stilstond.
Dergelijke besmettingen kunnen voorkómen worden door bij het ontwerp
en de uitvoering van de waterinstallatie rekening te houden met dit effect.Nagroei van micro-organismen in het algemeen en Legionella in het bijzonder
treedt op als gevolg van de aanwezigheid van voedingsstoffen. Deze kunnen
worden aangevoerd met het water of aanwezig zijn in de materialen die worden
gebruikt in het leidingsysteem. Bij het vaststellen van de kans op nagroei
van Legionella-bacteriën en andere microflora en -fauna wordt de zogenaamde
«biofilmvormingspotentie» gehanteerd. In april 1999 zal Kiwa een
onderzoek afronden naar de biofilmvormings-potentie van leidingmaterialen
voor drinkwater. Het is de bedoeling dat een dergelijk onderzoek ook wordt
uitgevoerd voor de materialen die bij de distributie van warm tapwater worden
gebruikt.Gezien het temperatuurtraject waarin Legionella-bacteriën zich kunnen
vermenigvuldigen en de ernst van de infectie, is Legionella – waar het
gaat om de gezondheidsrisico's – het belangrijkste micro-organisme.
Bij daling van de temperatuur in het systeem kunnen echter ook andere micro-organismen
zich gaan ontwikkelen, zoals mycobacteriën, Pseudomonas, Sphingomonas,
Aeromonas en pathogene amoeben (met name Naegleria fowleri en Acanthamoeba).
Het is dan ook zinvol om de gezondheidsrisico's van micro-organismen breder
te beschouwen.Door een tweetal energiedistributiebedrijven zijn in nauw overleg met
de Inspectie Milieuhygiëne en de betrokken waterleidingbedrijven onderzoeken
uitgevoerd naar de kwaliteit van het geleverde warme tapwater. Over het algemeen
voldeed het water op de onderzochte parameters aan de normen voor drinkwater.
In een aantal gevallen zijn verhoogde koloniegetallen geconstateerd, die soms
werden toegeschreven aan een onjuiste wijze van monstername. Nader onderzoek
op dit punt is op zijn plaats. Adviezen om de temperatuur van het water in
de betreffende verdeelstations tijdelijk te verhogen zijn steeds opgevolgd,
waarna geen normoverschrijdingen meer werden geconstateerd. In de betreffende
paragraaf van deze notitie wordt nader op het uitgevoerde onderzoek ingegaan.Samengevat blijkt dat voor de preventie van gezondheidsrisico's ten gevolge
van Legionella en andere micro-organismen een integrale aanpak vereist is,
met als elementen:– eisen aan de kwaliteit van het water dat in het warmwatersysteem
wordt ingebracht,– eisen voor wat betreft de minimum temperatuur van het water,– eisen aan het ontwerp en de bedrijfsvoering van de installatie,– keuze van materialen die nagroei van micro-organismen zo min mogelijk
bevorderen,– monitoring van warmtapwatersystemen op nagroei in het algemeen
en Legionella in het bijzonder.Vanwege de bestaande kennislacune zou deze monitoring de komende jaren
intensief moeten plaatsvinden. VerbrandingOm het risico op verbranding zoveel mogelijk te voorkomen, is het conform
het advies van de Gezondheidsraad wenselijk dat gebruikers hierover voorlichting
ontvangen en dat met name voor risicogroepen (kinderen, bejaarden, psychiatrische
patiënten en lichamelijk of geestelijk gehandicapten) thermostaatmengkranen
met temperatuurbegrenzing worden toegepast. Tevens is het gewenst dat deze
kranen snel reageren op schommelingen in de aanvoer en uitval van de toevoer
van koud water. Om een Kiwa-keur te verkrijgen dient een thermostatische mengkraan
zich binnen 1 seconde volledig af te sluiten bij het wegvallen van de koudwaterdruk.
Deze veiligheid wordt dus in ieder geval geboden door de Kiwa-gekeurde thermostaatmengkranen.Een andere oplossing ter preventie van verbranding is dat in de aanvoerleiding
van het warme water (bijvoorbeeld bij de hoofdkraan) een voorziening wordt
getroffen waardoor de toevoer van warm water stopt zodra de druk op de koudwaterleiding
wegvalt. Verhoogde gehalten aan metalenToepassing van metalen, zoals koper, in warmwatersystemen heeft nadelige
milieu-effecten en kan – bij consumptie van het water – nadelige
gezondheidseffecten hebben, omdat het warme water de oplossing van metalen
uit het leidingmateriaal bevordert en de gehalten aan metalen bovendien bij
toepassing van een circulatieleiding toenemen. Voor drinkwater worden voor
de metalen koper en zink twee normen gehanteerd: één die geldt
bij het verlaten van het pompstation en één na 16 uur stilstand
in een koperen respectievelijk verzinkt metalen leiding. Er zijn geen onderzoeksresultaten
bekend van het gehalte aan metalen in het warme tapwater na 16 uur stilstand.
De hierna genoemde onderzoeken van energiedistributiebedrijven hadden betrekking
op het gehalte metalen na doorstroming. Om de gezondheidsrisico's van hoge
metaalgehalten in het tapwater zoveel mogelijk te beperken, dienen de verbruikers
erop gewezen te worden dat zij het warme tapwater niet voor bijvoorbeeld de
bereiding van koffie of thee moeten gebruiken.Het is wenselijk om – mede in het kader van de ontwikkeling van
de eerder genoemde Handreiking voor afweging van belangen – onderzoek
te doen naar de mogelijkheden om bij de distributie van warm tapwater leidingmaterialen
toe te passen die zo min mogelijk effecten hebben op de kwaliteit van het
tapwater (en daarmee ook op de gezondheid en het milieu). Lekkage van de warmtewisselaarEen ander mogelijk risico is verontreiniging van het water met vloeistof
uit de warmtewisselaar, waarin soms onder meer inhibitoren worden toegepast.
Dubbelwandige systemen bieden in dit opzicht meer veiligheid dan enkelwandige,
maar ze zijn uit energie-oogpunt minder rendabel en zouden ook vanuit financieel
en technisch oogpunt nadelen met zich mee kunnen brengen. De gevolgen van
eventueel optredende lekkages kunnen in omvang beperkt worden door in de warmtewisselaar
een lagere druk te hanteren dan daarbuiten. Lekkages kunnen gesignaleerd worden
door periodiek onderzoek van de toegepaste warmtewisselaars. Tot op heden gevoerd beleidIn 1986 heeft de Gezondheidsraad een advies over preventie van legionellose
uitgebracht, dat met name gericht was op ziekenhuizen, omdat daar de meest
gevoelige bevolkingsgroepen (mensen met verminderde afweer tegen
infecties) te vinden waren. Ter preventie van legionellose achtte de Raad
het noodzakelijk om de watertemperatuur op ziekenhuisafdelingen waar patiënten
verbleven op 60°C of hoger aan het tappunt af te stellen. De Gezondheidsraad
gaf wel in overweging om dit ook in verpleegtehuizen, bejaardenoorden, hotels
en andere grote instellingen te doen. Het advies is bij brief van 7 september
1986 door de Hoofdinspecteur voor de Gezondheidszorg onder de aandacht gebracht
van de directies van de basisgezondheidsdiensten en zorginstellingen. Daarbij
vermeldde de Hoofdinspecteur dat hij zich geheel stelde achter de conclusies
en aanbevelingen van het advies.Eén van de aanbevelingen van de Gezondheidsraad betrof het voorstel
om legionellapneumonie aangifteplichtig te maken in de categorie B-ziekten
op grond van de Wet bestrijding infectieziekten en opsporing ziekteoorzaken.
Via een algemene maatregel van bestuur is legionellapneumonie toegevoegd aan
de lijst van aangifteplichtige ziekten. De aangifteplicht biedt de mogelijkheid
om naar aanleiding van een melding bron- en contactonderzoek te laten doen
door de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD). Ook in de nieuwe Infectieziektenwet,
die waarschijnlijk 1 april 1999 van kracht wordt, zal legionellapneumonie
aangifteplichtig blijven, waardoor het mogelijk blijft de bron op te sporen
en te elimineren. Uit een onderzoek door de Inspectie voor de Gezondheidszorg
in 1995 naar de aandacht voor infectie-preventie in verpleeghuizen bleek dat
het merendeel van de onderzochte verpleeghuizen maatregelen had genomen ter
preventie van legionella-infecties. In 1997 heeft de Hoofdinspecteur voor
de Gezondheidszorg middels een circulaire het advies van de Gezondheidsraad
nogmaals onder de aandacht van alle zorginstellingen gebracht, naar aanleiding
van enige gevallen van legionella-pneumonie die zeer waarschijnlijk te wijten
waren aan de watervoorziening in verschillende instellingen.Hoewel een specifieke wettelijke regeling ontbrak, heeft ook de Inspectie
Milieuhygiëne zich steeds actief opgesteld door risico's van warmwatervoorzieningen
onder de aandacht van betrokkenen te brengen. Huidige regelingDe huidige Waterleidingwet heeft geen betrekking op de levering van warm
tapwater. Relevant zijn wel de Woningwet, het Bouwbesluit, NEN 1006 en de
VEWIN-werkbladen. De Woningwet strekt zich uit tot bouwwerken, waaronder gebouwen.
Leidingen buiten gebouwen (bijvoorbeeld voor distributie van warm tapwater)
worden in de praktijk veelal niet als bouwwerk aangemerkt. Leidingen vallen
in ieder geval wel onder de Woningwet voor zover ze onderdeel uitmaken van
een gebouw. Op grond van het Bouwbesluit is op de waterinstallaties in gebouwen
NEN 1006 van toepassing. Deze norm geeft eisen waarin de installatie uit het
oogpunt van de volksgezondheid, de veiligheid en doelmatigheid ten minste
moet voldoen. NEN 1006 bevat specifiek voor warmwaterinstallaties een viertal
algemene bepalingen met betrekking tot de constructie en het vermogen van
het systeem, beveiliging van het warmwatertoestel tegen te hoge of te lage
druk, voorkomen van terugstroming van warmwater uit het toestel in het koudwaternet
en de herkenbaarheid van warmwatertappunten.Deze bepalingen zijn onvoldoende concreet om daarmee de hiervoor beschreven
risico's te beperken.Uitwerking van NEN 1006 heeft plaatsgevonden in de werkbladen van de VEWIN.
Deze hebben echter geen wettelijke status omdat ze noch op grond van het Bouwbesluit,
noch op grond van NEN 1006 bindend zijn verklaard. Wel worden de werkbladen
door waterleidingbedrijven in het kader van toezicht op de naleving van hun
aansluitvoorwaarden gehanteerd als referentiekader bij de inspecties die zij
uitvoeren bij installaties die op hun leidingnet zijn en worden aangesloten,
De toekomstige aard en omvang van dit toezicht staan echter op
dit moment binnen de bedrijfstak ter discussie.In de werkbladen zijn onder meer concrete voorschriften opgenomen met
betrekking tot onder meer de temperatuur van het geleverde water, het gebruik
van warmtewisselaars en warmtepompsystemen, de toepassing van thermostatische
mengkranen met temperatuurbegrenzing bij gebruik door bepaalde risicogroepen,
het bij collectieve systemen treffen van zodanige voorzieningen dat de warmwatertoevoer
automatisch wordt gesloten bij wegvallen van de druk in de koudwateraansluiting,
alsmede controle en onderhoud. Ook zijn voorschriften opgenomen voor mengwatersystemen,
waarbij water op een temperatuur van minder dan 60°C wordt afgesteld,
zoals voor douchestraten in zwembaden en sporthallen. Hierbij wordt een risico
op ontwikkeling van Legionella genomen, waarbij in de werkbladen wordt opgemerkt
dat dit risico kan worden beperkt door het systeem periodiek (bijvoorbeeld
één maal per week) gedurende minstens 15 minuten door te spoelen
met water van meer dan 60°C en regelmatig onderzoek op de aanwezigheid
van Legionella te laten verrichten.Enkele werkbladen voor warmwaterinstallaties worden momenteel nog door
de VEWIN herzien.De hierboven uiteengezette regeling biedt onvoldoende waarborgen voor
de bescherming van de volksgezondheid. Zo wordt de Woningwet in de praktijk
veelal niet toegepast op systemen buiten gebouwen, zoals centrale warmwatervoorzieningen
in woonwijken. Bovendien zijn, zoals eerder gesteld, de in NEN 1006 opgenomen
bepalingen te algemeen geredigeerd om als handvat te dienen bij het voorkomen
van risico's. Tot slot hebben de VEWIN-werkbladen, die veel concreter zijn,
geen wettelijke status.De huidige regeling kan dan ook niet worden beschouwd als correcte implementatie
van de nieuwe EG-Drinkwaterrichtlijn, voorzover deze betrekking heeft op de
levering van warm tapwater. Nieuwe EG-DrinkwaterrichtlijnDe nieuwe EG-Drinkwaterrichtlijn bepaalt dat lidstaten water, bestemd
voor bepaalde toepassingen, kunnen uitsluiten van de reikwijdte van de richtlijn,
indien bij gebruik overeenkomstig de bestemming de kwaliteit van het water
geen gevaar oplevert voor gezondheid van de verbruikers.Omdat geleverd warm tapwater altijd (mede) bestemd is voor toepassingen
waarbij de kwaliteit van het water van invloed is op de gezondheid van de
verbruikers (denk aan douchen, baden en gebruik in de keuken), kan dit water
niet van de reikwijdte worden uitgezonderd en moet het (minimaal) voldoen
aan de in de richtlijn opgenomen eisen. De richtlijn stelt onder meer eisen
aan de kwaliteit (aan het tappunt), meetfrequenties, analysemethoden en het
informeren van verbruikers. Wijziging Waterleidingwet en WaterleidingbesluitDe implementatie van de EG-Drinkwaterrichtlijn in de Waterleidingwet en
het Waterleidingbesluit is onderdeel van de algehele herziening van de Waterleidingwet
en loopt alleen vanwege de gestelde implementatietermijnen vooruit op de overige
onderdelen van de algehele herziening van de wet. In de Hoofdlijnennotitie
(TK 1997–1998, nr. 25 869, nr. 1) is als uitgangspunt gehanteerd
dat de consument erop moet kunnen vertrouwen dat – bij gebruik overeenkomstig
bestemming – de kwaliteit van het beschikbaar gestelde water geen onaanvaardbare
risico's voor de gezondheid oplevert, ongeacht de plaats waar hij het water
gebruikt (thuis, op het werk, in een hotel, ziekenhuis of elders).In de Hoofdlijnennotitie is tevens geconstateerd dat voor situaties buiten
de reikwijdte van de huidige Waterleidingwet (zoals warm tapwater) de kwaliteit van het water onvoldoende gegarandeerd is en dat ter bescherming
van de volksgezondheid (aanvullende) regels zullen worden opgesteld. Tevens
is erin aangegeven dat de levering van huishoudwater tot de verantwoordelijkheid
van waterleidingbedrijven zal gaan behoren. Het ligt in de rede dat dit ook
voor warm tapwater zal gelden.De op te stellen regeling voor warm tapwater heeft met name betrekking
op de kwaliteit van het geleverde water en de hiermee samenhangende verplichtingen
voor de leverancier van het water.Bij het ontwerpen van de regeling wordt gebruik gemaakt van adviezen en
onderzoeken die in de afgelopen tijd zijn uitgebracht respectievelijk verricht.
Dit betreft vooral het eerdergenoemde advies van de Gezondheidsraad inzake
legionellose (1986) en de circulaire over legionellapneumonie van de Hoofdinspecteur
van de Gezondheidszorg (1997). Daarnaast is recent onderzoek verricht door
Waterleidingbedrijf Noord-West Brabant naar het voorkomen van Legionella in
warmtapwatersystemen, en door twee energiedistributiebedrijven naar de kwaliteit
van het geleverde warme tapwater. Op deze onderzoeken zal hieronder kort worden
ingegaan. Onderzoek centrale warmwatervoorziening in woonwijkenConstaterend dat er (nog) geen specifieke wettelijke regeling met betrekking
tot levering van warm tapwater bestaat, hebben twee energiedistributiebedrijven
die warm tapwater leveren in verschillende woonwijken, zelf hun verantwoordelijkheid
genomen teneinde aan de verbruikers een goede chemische en bacteriologische
kwaliteit van het water te kunnen garanderen. In overleg met de Inspectie
Milieuhygiëne zijn hiertoe onderzoeken gestart. Hiertoe worden in een
aantal woningen monsters genomen van het warme water dat uit de keukenkraan
dan wel de douchekop komt, waarna dit water onderzocht wordt op een aantal
parameters.Bij één energiedistributiebedrijf wordt de kwaliteit van
het tapwater (na doorstroming) sinds 1985 twee maal per jaar geanalyseerd
op temperatuur, koper, koloniegetal bij 22°C en koloniegetal bij 37 °C.
De eerste jaren is het water tevens onderzocht op cadmium, zink, lood en bacteriën
van de coligroep. Na doorstroming zijn in de afgelopen jaren kopergehaltes
aangetroffen van 383 tot 686 μg/l. Dit zijn hoeveelheden die liggen tussen
de geldende normen voor drinkwater bij het verlaten van het pompstation (100 μg/l)
en na 16 uur stilstand in een koperen leiding (3000 μg/l). Tevens zijn
af en toe overschrijdingen van de drinkwaternorm voor «koloniegetal
bij 37°C» geconstateerd, waarna de temperatuur in het betreffende
verdeelstation verhoogd is. Bij het vervolgens uitgevoerde herhalingsonderzoek
bleek telkens dat het water weer aan de drinkwaternorm voldeed. De temperaturen
die na doorstroming worden gemeten variëren van 54 tot 64°C.Bij het andere energiedistributiebedrijf wordt sinds 1997 de kwaliteit
van het warm tapwater in de betreffende wijken jaarlijks onderzocht. Het water
wordt geanalyseerd op troebelheid, temperatuur (voor en na doorstroming),
electrisch geleidingsvermogen, zuurgraad, nitriet, nitraat, zuurstof, cadmium,
lood, DOC, koloniegetal bij 37°C, koper, Legionella, nikkel en kleur.
Daarnaast bestaat het voornemen om eenmalig de biofilmvormingspotentie van
het leidingmateriaal te onderzoeken, teneinde enig inzicht te krijgen in de
kans op nagroei van microflora en -fauna (waaronder bacteriën) in het
leidingnet.De resultaten van het in 1997 uitgevoerde onderzoek duiden erop dat het
water voor wat betreft de meeste onderzochte parameters geen noemenswaardige
wijziging ondergaat in het warmwatersysteem. Wel werd geconstateerd dat het
warme tapwater in een derde tot ruim de helft van de gevallen niet voldoet
aan de norm van 60°C ± 2°C, die het energiedistributiebedrijf
in zijn aansluitvoorwaarden gesteld heeft en die overeenkomt met een waarde
die wordt gehanteerd ter preventie van Legionella. Waar nodig zijn aanpassingen
in het systeem aangebracht teneinde de gestelde temperatuur te bereiken. Er
zijn in geen van de onderzochte monsters Legionella-bacteriën aangetroffen
in hoeveelheden boven de aantoonbaarheidsgrens van 50 per liter. Wel is in
15–40% van de monsters na doorstroming een «koloniegetal bij 37°C»
vastgesteld dat iets dan wel vele malen boven de norm voor drinkwater ligt.
Dit werd toegeschreven aan het feit dat – in verband met het Legionella-onderzoek –
de kraan niet werd geflambeerd vóór monstername.Tot slot werd – na doorstroming – een kopergehalte geconstateerd
in de orde van l35 tot 410 μg/l. Onderzoek warmwatervoorziening bij zorginstellingen, kampeerterreinen
en zwembadenIn 1997 heeft het Waterleidingbedrijf Noord-West Brabant alle in zijn
voorzieningsgebied gelegen zorginstellingen, kampeerterreinen en zwembaden
aangeschreven met het voorstel om, tegen betaling van de te maken kosten,
een onderzoek te doen naar het voorkomen van Legionella in het warmwater danwel
mengwatersysteem en, indien relevant, advies uit te brengen over mogelijke
herstelmaatregelen. Dit leidde ertoe dat in het voorjaar van 1998 het warm
tapwater van 48 van de 100 aangeschreven gezondheidsinstellingen is onderzocht
op de aanwezigheid van Legionellabacteriën. Deze werden in 4 instellingen
aangetroffen, ten gevolge van zeer uiteenlopende manco's als onjuist ingestelde
danwel niet goed functionerende mengventielen, onvoldoende circulatie in afgetakte
leidingen, slecht functionerende thermostaten (met als gevolg een onjuiste
temperatuurinstelling), niet goed functionerende pompen, te lage temperatuurinstellingen,
visuele verontreiniging van het water en installaties met te lange uit tapleidingen
danwel installaties met te veel warmteverlies. Het is de bedoeling om dit
onderzoek ieder jaar te herhalen.Van de ruim 100 aangeschreven kampeerterreinen en zwembaden hebben slechts
één kampeerterrein en twee zwembaden een onderzoek laten uitvoeren,
waarbij zowel bij het kampeerterrein als bij een zwembad één
maal Legionella werd aangetroffen in het mengwatersysteem. Strikt particuliere voorzieningenDit beleidsstandpunt richt zich met name op collectieve systemen (levering
aan meer huishoudens) en warmwatervoorzieningen met een min of meer publiek
karakter (bijvoorbeeld ziekenhuizen, hotels, zwembaden en kampeerterreinen).
Alleen in deze gevallen is sprake van levering in de zin van de Drinkwaterrichtlijn,
waarbij beheerders van collectieve of publieke warmwatersystemen een bepaalde
verantwoordelijkheid hebben voor de gezondheid van de verbruikers van het
water.De richtlijn heeft geen betrekking op warm tapwater dat door de particulier
zelf wordt gemaakt. In de particuliere levenssfeer is het in het algemeen
zo dat de consument zelf bepaalt welke risico's hij neemt, door bijvoorbeeld
wijzigingen aan te brengen in zijn installatie of de temperatuur te laag af
te stellen. De consument moet echter wel afdoende worden voorgelicht, zodat
hij een weloverwogen keuze kan maken.De op te stellen technische eisen aan de installatie zullen zowel op collectieve
en publieke als op strikt particuliere voorzieningen betrekking hebben. Aan
beheerders van collectieve en publieke voorzieningen zullen echter in het
kader van de implementatie van de richtlijn aanvullende eisen worden gesteld,
zoals de plicht tot periodiek onderzoek van het tapwater. Ook het toezicht
zal zich met name op collectieve en publieke systemen richten. Opgemerkt zij dat doorstroomtoestellen (zoals geijsers) die vaak in woningen
worden gebruikt, minder risico's op ontwikkeling van Legionella met zich mee
lijken te brengen dan voorraadtoestellen, zoals boilers. Ook is het warmwaternet
bij particuliere voorzieningen doorgaans beperkt van omvang. Waar sprake is
van lange leidingen wordt aanbevolen deze te isoleren. Bij particuliere warmwatervoorzieningen
lijkt de grootste kans op de ontwikkeling van Legionella in veel gevallen
dan ook verband te houden met een te lage instelling van de boiler. Op basis
van de gegevens die momenteel voorhanden zijn, biedt een minimumtemperatuur
van 60°C ook bij particuliere warmwatertoestellen een goede waarborg tegen
ontwikkeling van Legionella. In dit verband zij opgemerkt dat TNO momenteel
een onderzoek uitvoert naar de relatie tussen particuliere warmwatersystemen
en Legionella. Het is niet uitgesloten dat de uitkomsten van dit onderzoek
ertoe leiden dat in de toekomst voor particuliere warmwatertoestellen een
lagere minimumtemperatuur gehanteerd kan worden. Ook bij gebruik van particuliere
warmwatervoorzieningen bestaan verbrandingsrisico's en kan het dus raadzaam
zijn om een thermostaatmengkraan te gebruiken, zeker bij gebruik door eerder
genoemde bevolkingsgroepen. Opgemerkt zij dat vanwege verhoogde gehalten aan
metalen het ook bij een particuliere warmwatervoorziening afgeraden wordt
om het warme water voor bijvoorbeeld de bereiding van koffie of thee te gebruiken.Het is van belang dat aan verbruikers voorlichting wordt gegeven over
de afstelling, toepassing en onderhoud van warmwaterapparaten voor particulier
gebruik. Het ligt voor de hand dat de leveranciers en installateurs van deze
apparaten dergelijke voorlichting geven. Verdere trajectMet het wetsontwerp tot wijziging van de Waterleidingwet dat ik op korte
termijn aan de Ministerraad zal voorleggen zal de levering dan wel beschikbaarstelling
van warm tapwater onder de werkingssfeer van de Waterleidingwet worden gebracht.
Omdat dit water – vanwege de evidente relatie tussen waterkwaliteit
en volksgezondheid – niet van de reikwijdte van de richtlijn kan worden
uitgezonderd, betekent dit dat warm tapwater aan het tappunt aan de (nieuwe)
drinkwaternormen zal moeten voldoen. Waar nodig voor de bescherming van de
gezondheid van de verbruikers zullen aanvullende kwaliteitseisen worden gesteld
(bijvoorbeeld voor het aantal Legionella-bacteriën).Daarnaast wordt gedacht aan eisen aan de grondstof (alleen drinkwater
gebruiken), aan de warmtewisselaar (lekvrij), aan het ontwerp en beheer van
de installatie (opdat het water continu warmer is dan 60°C bij het verste
tappunt), eisen aan de te gebruiken leidingmaterialen, en aan de verplichting
voor de beheerder van de voorziening om de kwaliteit van het tapwater periodiek
te laten onderzoeken. Deze eisen zullen worden opgenomen in de wijziging van
het Waterleidingbesluit, in het kader van het Bouwbesluit (technische eisen
aan het leidingnet dat deel uitmaakt van een gebouw) en op grond van de Warenwet
(technische eisen aan warmwatertoestellen).Binnen enkele weken zal ik u ook informeren over het beleid dat ik ten
aanzien van huishoudwater wil voeren. Huishoudwater zal uitsluitend mogen
worden gebruikt voor toepassingen waaraan geen gezondheidsrisico's zijn verbonden.
Als zodanig valt het buiten de werkingssfeer van de nieuwe EG-Drinkwaterrichtlijn.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,J. P. Pronk 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26442-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl