Goedkeuring Europees Verdrag erkenning rechtspersoonlijkheid internationale niet-gouvernementele organisaties; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28764, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-01-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28764 nr. 7

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no.W03.04.0191/I
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28764Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 764Goedkeuring van het op 24 april 1986 te Straatsburg totstandgekomen
Europees Verdrag inzake de erkenning van de rechtspersoonlijkheid van internationale
niet-gouvernementele organisaties, alsmede invoering van enige regels met
betrekking tot in een terrorismelijst vermelde organisaties en andere organisaties
waarvan het doel of de werkzaamheid in strijd is met de openbare ordenr. 7ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 9 september
2004 en het nader rapport d.d. 6 december 2004, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Justitie, mede namens de minister van Buitenlandse Zaken.
Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 19 mei 2004, no.04.001893, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Minister van Justitie, mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt de nota van
wijziging op het voorstel van wet tot goedkeuring van het op 24 april
1986 te Straatsburg totstandgekomen Europees Verdrag inzake de erkenning van
de rechtspersoonlijkheid van internationale niet-gouvernementele organisaties,
met toelichting.De nota van wijziging voorziet in maatregelen om activiteiten van non-gouvernementele
organisaties (hierna: NGO's) in Nederland tegen te gaan, wanneer deze indruisen
tegen de openbare orde. Deze maatregelen betreffen niet alleen de internationaal-privaatrechtelijke
positie van buitenlandse organisaties, maar omvatten ook enige aanvullingen
van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Strafrecht.De Raad van State maakt opmerkingen over de onderlinge verhouding tussen
de verschillende onderdelen van de nota en over vraag of de voorgestelde aanpak
de doelmatigste is. Hij is van oordeel dat de nota van wijziging in verband
daarmee nader dient te worden overwogen.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 19 mei
2004, nr. 04.001893, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake een nota van wijziging bij het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks
aan mij te doen toekomen.Dit advies, gedateerd 9 september 2004, nr. W03.04 0191/I, bied
ik U hierbij, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken, aan.De Raad van State maakt opmerkingen over de onderlinge verhouding tussen
de verschillende onderdelen van de nota en over de vraag of de voorgestelde
aanpak de doelmatigste is en is in verband daarmee van oordeel dat de nota
van wijziging nader dient te worden overwogen.1. Achtergrond en reikwijdte van de nota van wijzigingIn zijn oorspronkelijke vorm voorzag het wetsvoorstel enkel in de goedkeuring
van het op 24 april 1986 in het kader van de Raad van Europa totstandgekomen
Europees Verdrag inzake de erkenning van de rechtspersoonlijkheid van internationale
niet-gouvernementele organisaties.1 Het verdrag
voorziet erin dat non-gouvernementele organisaties die een doelstelling hebben
van«internationaal nut» en die activiteiten verrichten met gevolgen
in twee of meer staten (hierna: NGO's), van rechtswege worden erkend in alle
staten die partij zijn bij het verdrag. De Nederlandse wetgeving voorzag daar
reeds in via de Wet conflictenrecht corporaties (hierna: Wcc). Daarom kon
het wetsvoorstel zich beperken tot een goedkeuring zonder uitvoeringswetgeving.
Zoals de Raad in zijn advies had opgemerkt, laat het verdrag uitdrukkelijk
toe deze bestaande, ver reikende wettelijke erkenning2 aan restricties te binden. De Raad meent dat – anders dan in
het nader rapport werd betoogd – het feit dat voor de rechter beroep
zou kunnen worden gedaan op de algemene «openbare orde»-exceptie
van het internationaal privaatrecht, de behoefte aan een wettelijke regeling
niet wegneemt. De regering onderkende trouwens dat deze uitzondering «slechts
in uitzonderlijke gevallen» kan worden toegepast.3De Raad acht het dan ook juist dat in de nota van wijziging alsnog wordt
gekozen voor een wettelijke regeling. Daarmee wordt gebruik gemaakt van de
in de artikelen 2 en 4 van het verdrag gegeven mogelijkheid om beperkingen
te stellen aan de erkenning van buitenlandse NGO's.Over de doelmatigheid van de hieraan in de nota gegeven uitwerking maakt
de Raad in onderdeel 6 van dit advies enige opmerkingen. Daaraan voorafgaand
vereist de opzet van het wetsvoorstel bespreking, zoals dit na invoeging van
de nieuwe artikelen II, III en IV zal komen te luiden. Dit wetsvoorstel, oorspronkelijk
een eenvoudige goedkeuringswet, krijgt daardoor het karakter van een voorstel
dat tevens – ook ten aanzien van rechtspersonen waarop het goed te keuren
verdrag in het geheel niet van toepassing is, waaronder ook Nederlandse rechtspersonen –
regels stelt ter beteugeling van ongewenste activiteiten van organisaties.De Raad meent dat het juister zou zijn geweest, deze onderwerpen in een
nieuw wetsvoorstel neer te leggen. De wijziging van het opschrift volstaat
hiertoe niet, waarbij de Raad terzijde opmerkt dat de in die wijziging gebezigde
woorden «onverenigbaar (...) met de openbare orde», nu zij kennelijk
doelen op het internationaal-privaatrechtelijke begrip «openbare orde»,
niet passen op al wat in het wetsvoorstel in een nationaalrechtelijke context
wordt voorgesteld.De Raad geeft in overweging om, indien niet alsnog wordt gekozen voor
het indienen van een afzonderlijk, nieuw wetsvoorstel, in elk geval de considerans
van het aanhangige wetsvoorstel te herzien.41. Achtergrond en reikwijdte van de nota van wijzigingEr bestaat een dringende noodzaak om te komen tot maatregelen ter bestrijding
van organisaties waarvan het vermoeden bestaat dat zij betrokken zijn bij
terroristische activiteiten. Ten behoeve van de voortgang van deze maatregelen
is het noodzakelijk geacht om de regeling inzake de terrorismelijsten in te
passen in de goedkeuring van het NGO-verdrag. De regeling inzake terrorismelijsten
is inhoudelijk ook verbonden met de goedkeuring van het verdrag. Vanuit de
Tweede Kamer is in het verslag inzake de goedkeuringswet aan de regering gevraagd
om nadrukkelijk in te gaan op de vraag hoe de Wet conflictenrecht corporaties
en het NGO-verdrag beter kunnen gaan bijdragen aan de bestrijding van zich
laakbaar gedragende (terroristische) organisaties (Kamerstukken II 2002/2003,
28 764, nr. 4). De Raad van State heeft in het advies aangaande de goedkeuringswet
geadviseerd om te komen tot een wettelijke procedure die het mogelijk maakt
de erkenning van ongewenste buitenlandse corporaties te beëindigen en
aan de werkzaamheden in Nederland een halt toe te roepen, mogelijkerwijs door
aanvulling van de Wet conflictenrecht corporaties. Gelet op de samenhang van
beide onderwerpen als door de Raad en de Vaste commissie voor Justitie gesignaleerd,
verdient het daarom de voorkeur om in het kader van dit wetsvoorstel de maatregelen
in verband met de juridische status van terroristische organisaties en andere
ongewenste corporaties te herzien.Zoals door de Raad gesuggereerd, is de in de nota van wijziging opgenomen
wijziging van het opschrift van de goedkeuringswet aangepast. Door het woord
«onverenigbaar» te schrappen en te vervangen door «in strijd
met» is verduidelijkt dat het gaat om de openbare orde in
de zin artikel 20 lid 2 van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. De considerans
van de goedkeuringswet is in overeenstemming gebracht met het gewijzigde opschrift.
De uitleg van het begrip openbare orde komt hierna aan de orde onder punt
4a.2. Aanvullende civielrechtelijke voorzieningen tegen organisaties vermeld
op de «bevriezingslijsten»In de artikelen II (nieuw artikel 5b Wcc) en III van het wetsvoorstel
zoals het ingevolge de nota van wijziging zou komen te luiden, worden civielrechtelijke
consequenties aan de plaatsing van organisaties die zijn geplaatst op lijsten
behorende bij besluiten van de Raad van de Europese Unie inzake specifieke
beperkende maatregelen ter bestrijding van terrorisme verbonden die verder
reiken dan wat reeds uit de EG-verordeningen zelf voortvloeit. Daarbij wordt
onderscheid gemaakt tussen buitenlandse corporaties (artikel II) en Nederlandse
rechtspersonen. Beiderlei entiteiten zijn van rechtswege verboden en, behoudens
optreden in rechte, niet bevoegd rechtshandelingen te verrichten.a. De Raad merkt allereerst op dat de omschrijving van de hier bedoelde
lijsten in het wetsvoorstel en die in de toelichting1 niet met elkaar sporen. De toelichting maakt gewag van een door de
Raad vastgestelde lijst gebaseerd op de EG-verordening nr. 2580/2001, een
eveneens door de Raad vastgestelde lijst behorende bij het Gemeenschappelijk
Standpunt van de Raad nr. 2001/931/GBVB en een door de Commissie vastgestelde
lijst gebaseerd op de EG-verordening 881/2002, die uitvoering geeft aan een
de leden van de Verenigde Naties bindend besluit van de Veiligheidsraad krachtens
hoofdstuk VII van het Handvest der Verenigde Naties. De Raad tekent hierbij
aan dat het genoemde Gemeenschappelijke Standpunt als bedoeld in artikel 15
van het EU-Verdrag geen juridisch bindende werking heeft. Wel verwijst de
eerstgenoemde verordening in artikel 2 naar dit standpunt waar het gaat om
de procedure tot vaststelling van de bevriezingslijst. De Raad adviseert de
toelichting op dit punt te herzien.Het wetsvoorstel zelf spreekt zowel in artikel II als in artikel III van
«een lijst behorende bij een besluit van de Raad van de Europese Unie».
Omdat de lijsten deel uitmaken van de verordeningen en bij (gedelegeerde)
wijzigingsverordeningen worden herzien, adviseert de Raad om de wetstekst
in overeenstemming te brengen met de aanwijzingen 341 en 342 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving.b. De bevriezing van de vermogensbestanddelen van de op de lijsten geplaatste
personen en organisaties vloeit voort uit de EG-verordeningen zelf. De voorgestelde
wettelijke bepalingen zijn blijkens de toelichting bedoeld als een «aanvulling»,
gericht op het beletten van «rechtshandelingen die niet leiden tot een
mutatie van het vermogen, zoals het doen van oproepingen via een website of
het werven van leden.»2 Uit deze korte aanduiding
valt niet op te maken wat de aanvulling concreet betekent en waarin het belang
daarvan is gelegen. De Raad merkt hierbij op dat de bevriezing van de vermogensbestanddelen
de betrokken organisaties in Nederland reeds vleugellam maakt bij het verrichten
van rechtshandelingen, althans voor zover die rechtshandelingen zich in een
legale context afspelen. Het plaatsen van een wervende oproep op een website
zal doorgaans niet de vorm van een aanbod hebben en dus ook niet als een rechtshandeling
kunnen worden aangemerkt.Het civielrechtelijk buitenspel zetten van de rechtspersoon lijkt dan
ook in feite slechts van betekenis voor zover daardoor onverkorte persoonlijke
aansprakelijkheid ontstaat van degene die namens de organisatie optreedt;
dit gevolg wordt echter ook bereikt als de buitenlandse rechtspersoon niet
als zodanig wordt erkend respectievelijk de Nederlandse rechtspersoon wordt
ontbonden. De Raad adviseert het nut van de aanvullende regeling tegen deze
achtergrond nader te bezien en in elk geval nader te motiveren.c. In een eerder stadium heeft de Minister van Justitie als bezwaar tegen
strafbaarstelling van het deelnemen aan organisaties als hier bedoeld naar
voren gebracht dat burgers vaak niet weten dat een bepaalde organisatie op
een bevriezingslijst staat.3 Dit standpunt wordt
thans in de toelichting verlaten: gesteld wordt dat de EU-lijsten in het Publicatieblad
van de Europese Unie worden gepubliceerd en daarmee voor een ieder kenbaar
zijn.4 De Raad onderschrijft dit en adviseert
in de toelichting nader te preciseren dat de wijzigingen van de
bijlagen bij de genoemde verordening bij (gedelegeerde) verordening worden
vastgesteld. Daarop is artikel 254, tweede lid, EG van toepassing.d. De voorgestelde regeling leidt er niet toe dat de betrokken rechtspersonen
worden ontbonden. De toelichting motiveert dit met de onwenselijkheid van
een vereffening van het vermogen, als gevolg waarvan de bevriezing van het
vermogen ongedaan zou worden gemaakt. De Raad merkt op dat de voorgestelde
regeling de toepasselijkheid van artikel 2:20, eerste lid, BW niet uitsluit,1 zodat de ongewenst geachte ontbinding toch kan worden
uitgesproken. Hierbij dient echter te worden aangetekend dat vereffening na
eventuele ontbinding van een op de bevriezingslijst geplaatste rechtspersoon –
evenals andere handelingen met betrekking tot het vermogen van zo'n rechtspersoon –
slechts zal kunnen plaatsvinden voor zover dit verenigbaar is met de EG-verordening.
De Raad adviseert om de toelichting in deze zin te herzien.e. In het voorgestelde artikel 5b Wcc wordt verwezen naar artikel 20,
derde lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Uit het oogpunt van zelfstandige
leesbaarheid zou het aanbeveling verdienen de daarin neergelegde norm over
te nemen. De Raad adviseert echter te bezien of de handhaving van de bevoegdheid
van een (niet erkende) buitenlandse corporatie om in rechte op te treden nodig
en wenselijk is naast de mogelijkheid dat belanghebbende natuurlijke personen
in rechte tegen de getroffen maatregelen opkomen. In elk geval ware te verduidelijken
hoe zulk optreden in rechte zich feitelijk laat rijmen met een bevriezing
van de daartoe benodigde financiële middelen.Ten aanzien van de beoordeling van de rechtmatigheid van de plaatsing
op de bevriezingslijst stelt de toelichting dat dit een vraag van uitleg van
het gemeenschapsrecht betreft doe zal moeten worden beantwoord door het Hof
van Justitie van de Europese Gemeenschappen en «eventueel» het
Europese Hof voor de Rechten van de Mens.2 De
Raad adviseert te verduidelijken hoe deze (prejudiciële?) vraag van uitleg
kan voorzien in rechtsbescherming ten aanzien van de onderliggende beoordeling
van de betrokkenheid bij terroristische activiteiten. Verduidelijking behoeft
ook de vraag hoe het Europese Hof voor de Rechten van de Mens hierin een rol
kan spelen, nu – zolang geen uitvoering is gegeven aan artikel I-7 (voorlopige
nummering) van de Grondwet voor Europa – dit Hof alleen beweerde verdragsschendingen
door de aangesloten staten kan beoordelen, maar inzake het doen en laten van
de EU-instellingen vooralsnog onbevoegd is.2. Aanvullende civielrechtelijke voorzieningen tegen organisaties vermeld
op de «bevriezingslijsten»a. Een enkele verwijzing naar de Verordeningen 2580/2001 en 881/2002 zou
niet volstaan, omdat de lijst die bij het Gemeenschappelijk Standpunt 2001/931
is vastgesteld geen deel uitmaakt van een van beide verordeningen. Dit hangt
samen met de omstandigheid dat het EG-verdrag geen grondslag biedt om op EU-niveau
bevriezingsmaatregelen te treffen voor onderdanen en organisaties binnen de
EU. De verordeningen richten zich op personen en organisaties buiten de EU
en kunnen om die reden gebaseerd worden op de bevoegdheid van de Gemeenschap
om sanctiemaatregelen te treffen in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands-
en veiligheidsbeleid (artikel 301 EG). Het is de bedoeling dat de regeling
in artikel 20 lid 3 BW en artikel 5b van de Wet conflictenrecht corporaties
ziet op alle organisaties (van binnen en buiten de EU) die op een terrorismelijst
zijn geplaatst. De verwijzing naar zowel de verordeningen als het gemeenschappelijk
standpunt is daarom gehandhaafd.Overigens behoeft de opmerking van de Raad dat het Gemeenschappelijk Standpunt
2001/931 geen juridisch bindende werking heeft enige nuancering. Het Gemeenschappelijk
Standpunt verwijst, evenals de verordeningen, naar Resolutie 1373 (2001) van
de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Deze resolutie roept juridische
verplichtingen voor de VN-lidstaten in het leven met betrekking tot het bestrijden
van terrorisme en terroristen. Het Gemeenschappelijk Standpunt identificeert
de «Europese» personen en organisaties waarop de verplichtingen
uit Resolutie 1373 (2001) betrekking hebben door deze in de bijlage aan te
merken met een ster. Omdat de bevriezingsverordening niet op deze personen
en organisaties kan worden toegepast, zijn op grond van de Sanctiewet 1977
maatregelen getroffen die de bevriezing van het vermogen regelen (Sanctieregeling
terrorisme 2002 II). De toelichting is met inachtneming van het
voorgaande verduidelijkt. De verwijzing naar het Gemeenschappelijk standpunt
is gepreciseerd door in artikel 2:20 lid 3 en in artikel 5b te verwijzen naar
groepen en entiteiten die met een ster zijn aangemerkt in de bijlage bij het
Gemeenschappelijk Standpunt. Dit is in overeenstemming met de formulering
in artikel 1 lid 1 van de Sanctieregeling terrorisme 2002 II.Ten aanzien van de EU-lijsten is gekozen voor een dynamische verwijzing,
opdat niet bij toekomstige aanpassing van een (bijlage bij een) verordening
de wet behoeft te worden gewijzigd. De wetstekst is in overeenstemming gebracht
met aanwijzing 342.b. De doelstelling van de regeling voor organisaties op een terrorismelijst
is dat hun activiteiten in Nederland worden stilgelegd. De bevriezingsverordeningen
bieden hiervoor in samenhang met de Sanctiewet een aantal waarborgen. Allereerst
wordt het vermogen van de organisatie bevroren. Het zal hierbij met name gaan
om het bevriezen van bankrekeningen in Nederland. Daarnaast volgt uit de bevriezingsverordeningen
en de Sanctiewet dat het verboden is om tegoeden, andere financiële activa
en economische middelen ter beschikking te stellen aan een organisatie op
een terrorismelijst.De bevriezing van het vermogen en de aanvullende sancties uit de verordeningen
en de Sanctiewet garanderen echter geen volledige stillegging van de activiteiten.
Denkbaar is dat de organisatie handelingen verricht waarmee een rechtsgevolg
wordt beoogd, maar welke niet de bevriezing van het vermogen raken. Gedacht
kan worden aan rechtshandelingen van niet-vermogensrechtelijke aard, zoals
die bij een rechtspersoon uit Boek 2 BW voortvloeien. Daarbij gaat het bijvoorbeeld
om het aangaan van een lidmaatschapsovereenkomst, het benoemen van bestuurders
of commissarissen of het stemmen door de rechtspersoon als aandeelhouder of
lid van een andere rechtspersoon. Om de activiteiten daadwerkelijk stil te
leggen, is het noodzakelijk dat dergelijke rechtshandelingen in het geheel
niet kunnen worden verricht, ook wanneer ze niet onmiddellijk het vermogen
van de rechtspersoon raken. Rechtshandelingen die namens de onbevoegde corporatie
worden verricht, zijn nietig. Strafrechtelijk kunnen de bij de organisatie
betrokken personen in deze voorbeelden worden vervolgd voor deelneming aan
de voortzetting van de werkzaamheden (artikel 140 lid 2 Wetboek van Strafrecht).
De toelichting is op dit punt aangevuld.c. De toelichting is overeenkomstig de opmerking van de Raad gepreciseerd.d. Anders dan de Raad stelt, sluit de toepassing van de bijzondere regeling
in artikel 2:20 lid 3 BW de toepassing van de algemene regeling in het eerste
lid van dat artikel uit. Een rechtspersoon vermeld op een terrorismelijst
is immers op grond van het derde lid van rechtswege verboden. Een verbodenverklaring
op grond van het eerste lid is dan niet meer nodig.In de toelichting is in het onderdeel «verbod op organisaties die
zijn vermeld in een terrorismelijst» nader uiteengezet waarom niet is
gekozen voor het rechtsgevolg van ontbinding.e. Het advies om de norm van artikel 2:20 lid 3 BW over te nemen in artikel
5b van de Wet conflictenrecht corporaties is opgevolgd.Mede gelet op de onduidelijkheid die de Raad in onderdeel 4b van het advies
aan de orde stelt, is de uitzondering ten aanzien van de bevoegdheid om in
rechte op te treden geschrapt. De onbevoegdheid om in rechte op te treden
doet geen afbreuk aan de mogelijkheid voor de organisatie om bij het Hof van
Justitie in Luxemburg op te komen tegen de plaatsing op de lijst. Voor zover
de bevriezing van het vermogen daarbij in de weg zou staan aan de financiering
van rechtsbijstand, bevat artikel 6 van de bevriezingsverordening de mogelijkheid
dat de bevoegde instanties met het oog op de bescherming van de belangen van
de Gemeenschap een specifieke machtiging verlenen om bevroren tegoeden vrij
te geven. Ten aanzien van de lijst behorende bij het Gemeenschappelijk Standpunt
2001/931 kan op grond van artikel 9 van de Sanctiewet 1977 vrijstelling of
ontheffing worden verleend van de op grond van de Sanctieregeling terrorisme
2002 II getroffen sancties. De toelichting is overeenkomstig het bovenstaande
aangevuld.De rechtsbescherming tegen de plaatsing op een bevriezingslijst zal niet
verlopen via een (prejudiciële) procedure bij het Hof van Justitie in
Luxemburg, maar via een beroep tot nietigverklaring van een beschikking van een EG-instelling op grond van artikel 230 EG bij het Hof van Justitie
in Luxemburg. In de toelichting is deze procedure nader uiteengezet.De Raad merkt terecht op dat het Europese Hof voor de Rechten van de Mens
thans niet bevoegd is ten aanzien van handelingen van EG-instellingen. Het
is vaste rechtspraak dat het Hof van Justitie in Luxemburg algemene juridische
beginselen in acht neemt, die mede worden afgeleid van internationale verdragen
waarbij lidstaten partij zijn (Zie o.a. Advies 2/94 van het Hof van 28 maart
1996, overweging 33). Dit betekent dat mogelijke inbreuken op het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens aan de orde kunnen komen in de procedure
voor het Hof van Justitie. De toelichting is op dit punt aangepast.3. Strafbaarstelling van deelneming aan organisaties vermeld op de «bevriezingslijsten»Artikel IV voorziet in de strafbaarstelling – via een aanvulling
van artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht – van deelneming aan
de voortzetting van de werkzaamheid van buitenlandse corporaties als bedoeld
in de andere nu voorgestelde bepalingen. Met dit onderdeel van de nota van
wijziging komt de regering terug op het eerder hieromtrent ingenomen standpunt,
zonder dat de keus voor strafbaarstelling inhoudelijk wordt gemotiveerd.Vanuit de Tweede Kamer is twee keer voorgesteld, organisaties die staan
vermeld op een EU-bevriezingslijst van rechtswege aan te merken als terroristische
organisaties en de deelneming aan zo'n organisatie strafbaar te stellen.1 De regering heeft deze voorstellen beide keren van de
hand gewezen, onder meer omdat de informatie die ten grondslag ligt aan plaatsing
op de EU-lijst niet noodzakelijkerwijs afkomstig hoeft te zijn van een rechterlijke
instantie; ook gegevens uit de inlichtingen- of opsporingssfeer die niet in
de vorm van een rechterlijk vonnis als bewijs toelaatbaar zijn verklaard,
kunnen reden zijn om een organisatie op de lijst te plaatsen.2 De Raad adviseert deze verandering van inzicht nader te motiveren.
Ook het in onderdeel 2c van dit advies besproken punt speelde een rol; de
Raad verwijst naar wat daar is opgemerkt en aanbevolen.De strafbaarstelling vloeit ook niet uit de EU-verordeningen voort. De
Raad is van oordeel dat het verbinden van verder strekkende consequenties
dan de bevriezing nadere motivering behoeft. Daarbij zal in het bijzonder
aandacht moeten worden besteed aan de deugdelijkheid en de toetsbaarheid van
de besluitvorming in internationaal en Europees verband, die aldus gevolgen
krijgt voor specifieke rechtspersonen en indirect voor individuele personen.3. Strafbaarstelling van deelneming aan organisaties vermeld op de bevriezingslijstenOver de voorgestelde aanvulling van artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht
merkt de Raad van State op dat daarmee wordt teruggekomen op een eerder hieromtrent
ingenomen standpunt. Deze opmerking van de Raad is in zoverre juist dat de
regering in haar notitie «Strafrechtelijke bestrijding van terroristische
organisaties» van 5 november 2002 (Kamerstukken II 2002/2003, 28 666,
nr. 1) in reactie op de motie Verhagen c.s. heeft aangegeven terughoudend
te staan tegenover de invoering van een verbod op de organisaties die vermeld
staan op een EU-lijst. De voorkeur bestond om zeker te stellen dat de strafrechtelijke
aansprakelijkheid betreffende het deelnemen aan een terroristische organisatie
(artikel 140a nieuw van het Wetboek van Strafrecht) zo ruim mogelijk is. Door
de regering werd voorgesteld om op wettelijk niveau te expliciteren dat onder
«deelnemen» in de zin van artikel 140a van het Wetboek van Strafrecht
mede wordt verstaan het verlenen van geldelijke of andere stoffelijke steun.Uit een volgende kabinetsnotitie over de bestrijding van internationaal
terrorisme, de notitie «Terrorisme en de bescherming van de samenleving»
van 24 juni 2003 (Kamerstukken II 2002/2003, 27 925, nr. 94), blijkt
dat de regering haar aanvankelijke terughoudendheid op het gebied van de verbodenverklaring
van terroristische rechtspersonen reeds had verlaten. De in deze nota voorgestelde
wetswijzigingen worden aangekondigd als een van de verbeteringen in de mogelijkheden
om terroristische activiteiten te frustreren en aan te pakken (vgl. blz. 8
van de notitie). Deze beleidsbijstelling voltrok zich overigens al geruime
tijd voordat de regering bij de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel
terroristische misdrijven haar standpunt over het door de Raad aangehaalde
amendement nr. 22 van 1 december 2003 kenbaar maakte. Het bezwaar tegen
dat amendement betrof niet zozeer de strekking, doch veeleer de
technische uitwerking ervan. De regering kon zich minder vinden in dit amendement
omdat het beoogde vast te leggen dat ten aanzien van organisaties, vermeld
op de bevriezingslijsten, het bestanddeel «die tot oogmerk heeft het
plegen van terroristische misdrijven» niet meer bewezen behoefde te
worden.De keuze die wel door de regering werd gepropageerd, betrof de thans voorgestelde
strafbaarstelling van het deelnemen aan de voortzetting van een verboden organisatie.
Daarmee wordt voorzien in strafbaarstelling van elke gedraging die kan bijdragen
aan de instandhouding van de – verboden – organisaties, vermeld
op de Europese bevriezingslijsten. In deze benadering geldt niet het bezwaar
dat – zoals het amendement wilde – ten aanzien van personen die
op enigerlei wijze betrokken zijn bij de instandhouding van een op de bevriezingslijst
geplaatste organisatie, automatisch wordt aangenomen dat zij het (niet bewezen)
terroristische oogmerk van de organisatie onderschrijven.De Raad van State merkt terecht op dat de voorgestelde strafbaarstelling
niet uit de EG-verordeningen voortvloeit. Dit brengt volgens de Raad mee dat
het verbinden van verder strekkende consequenties dan de bevriezing nadere
motivering behoeft. Daarmee gaat de Raad er evenwel aan voorbij dat Europese
regelgeving, aangevuld met nationale regelgeving op grond van de Sanctiewet
1977, nu wel al verplicht tot sanctionering van elke financiële en economische
ondersteuning van de organisaties, vermeld op de Europese bevriezingslijsten.
Dergelijke gedragingen zijn in Nederland op dit moment strafbaar op grond
van de Sanctiewet 1977 in verbinding met de Wet op de economische delicten.
De voorgestelde aanvullende strafbaarstelling sluit hierop aan en beoogt de
overige gedragingen die kunnen bijdragen aan de voortzetting van een verboden
organisatie te voorkomen. Samen met de bepaling dat een organisatie op een
EU lijst onbevoegd is tot het verrichten van rechtshandelingen vormt de regeling
daarmee zowel strafrechtelijk als civielrechtelijk een sluitend geheel.Bovendien is van belang dat Resolutie 1373 (2001) van de Veiligheidsraad
van de Verenigde Naties voor Nederland verplichtingen in het leven roept.
De Europese verordeningen geven weliswaar uitvoering aan de resolutie op het
punt van de bevriezing van het vermogen, maar in de resolutie wordt ook gerefereerd
aan de noodzaak voor staten om internationale samenwerking aan te vullen met
extra nationale maatregelen die de financiering en voorbereiding van alle
vormen van terrorisme op hun grondgebied moeten voorkomen en bestrijden. De
VN-resolutie laat dus expliciet ruimte voor aanvullende maatregelen op nationaal
niveau, terwijl de Verordeningen daaraan niet in de weg staan.4. Internationaal-privaatrechtelijke aspectenDe standpuntwijziging van de regering inzake een beperking van de erkenning
van buitenlandse corporaties gaat terug op de bij de behandeling van het wetsvoorstel
gerezen vraag of er niet behoefte is aan een procedure voor het beëindigen
van de erkenning van buitenlandse NGO's die terroristische activiteiten ontplooien.1 De regering heeft eerst advies gevraagd aan de Staatscommissie
voor het Internationaal Privaatrecht over een daartoe strekkend voorontwerp.
De Staatscommissie2 was verdeeld. Een deel van
de Staatscommissie vond dat het internationaal privaatrecht behoudens de –
ongeschreven – algemene openbare-orde-exceptie neutraal moet staan ten
opzichte van de activiteiten van buitenlandse corporaties; een ander deel
deed een eigen voorstel voor de regeling van het onderwerp. Op dit tegenvoorstel
is de nota van wijziging gebaseerd.a. De Raad van State stelt voorop dat hij de argumenten van de Staatscommissie3 tegen het door de minister van Justitie voorgelegde
voorontwerp niet op alle punten overtuigend acht. Weliswaar kan een Nederlandse
maatregel – zoals de Staatscommissie terecht opmerkt – het bestaan
van de rechtspersoon naar het recht van het thuisland niet aantasten, maar
dat staat er niet aan in de weg dat de mogelijkheid om als rechtspersoon binnen
de Nederlandse rechtsorde te opereren aan zo'n rechtspersoon wordt ontzegd.
Zo goed als de rechter dat in concrete gevallen kan doen op grond van de algemene
openbare-orde-exceptie van het internationaal privaatrecht, kan ook de wetgever
daartoe een regeling treffen, temeer daar het verdrag waarvan de goedkeuring
wordt voorgesteld hierin uitdrukkelijk voorziet.b. Aan het door de Staatscommissie voorgestelde alternatief kleven bezwaren.
De corporatie mag niet aan het rechtsverkeer deelnemen, maar blijft wel voortbestaan.
Daardoor ontstaat een onduidelijke situatie. Ook de twee uitzonderingen geven
aanleiding tot twijfels. De organisatie kan wel in rechte optreden, maar niet
buiten rechte. Dat betekent bijvoorbeeld dat, als een schuldeiser beslag legt
op een goed van de organisatie, de organisatie zich daar alleen tegen kan
verweren door een rechtsgeding aan te spannen. Gaat het om een organisatie
die op een bevriezingslijst staat, dan kan zij niet beschikken over de middelen
benodigd voor rechtsbijstand.De Raad merkt verder op dat de voorgestelde constructie neerkomt op een
partieel onthouden van de bevoegdheid van een buitenlandse rechtspersoon om
deel te nemen aan het Nederlandse rechtsverkeer. Het modelleren daarvan naar
de ontbindingsregeling betreffende rechtspersonen, zoals in de nota voorgesteld,
treft zulke buitenlandse organisaties niet in het hart en leidt tot de in
het tweede lid van artikel 5a omschreven complicaties. Het in stand laten
van het verhaalsrecht als voorzien in het derde lid kan bovendien in strijd
komen met de bedoeling de corporaties vermogensrechtelijk te blokkeren. Daarom
is de Raad van mening dat bezien moet worden of een eenvoudige maar wel doeltreffende
aanpak denkbaar is en roept hij daarbij in herinnering dat het in beginsel
om niet meer hoeft te gaan dan het onthouden van de erkenning aan organisaties
die de in het verdrag voorziene faciliteiten niet verdienen.c. De Raad meent dat het verstandig zou zijn, nogmaals aandacht te besteden
aan de mogelijkheid – met enige verbeteringen alsmede weglating van
het niet langer in de opzet van het wetsvoorstel passende vierde lid –
het aan de Staatscommissie voorgelegde voorontwerp tot uitgangspunt te nemen.1Aldus kan in het kader van de Wcc worden bepaald dat
op grond van de openbare orde aan bepaalde buitenlandse non-gouvernementele
organisaties de erkenning wordt onthouden. Hierbij kan het gaan om de openbare
orde in absolute zin dan wel de openbare orde in relatieve zin. Zo is er onder
meer strijd met de openbare orde in absolute zin, als er in strijd met het
volkenrecht wordt gehandeld. Voor strijd met de openbare orde in relatieve
zin is mede de mate van verbondenheid met Nederland van belang.2Wat betreft de in de Wcc op te nemen formuleringen zou aansluiting kunnen
worden gevonden bij de eerste alinea van artikel 9 van het (niet in werking
getreden) EEG-verdrag inzake de onderlinge erkenning van vennootschappen en
rechtspersonen van 29 februari 1968. De staatscommissie wees hierop al
in haar advies.3 De formulering van artikel 4,
eerste lid, van het in 1986 te Straatsburg totstandgekomen Europees verdrag
inzake de erkenning van de rechtspersoonlijkheid van internationale niet-gouvernementele
organisaties lijkt in vergelijking hiermee aan de ruime kant en is in elk
geval qua terminologie minder in overeenstemming met de in het internationaal
privaatrecht gangbare begrippen.De Raad acht het van belang dat, waar de huidige openbare orde-exceptie
slechts effect heeft in een concrete procedure tussen bepaalde partijen, het
openbaar ministerie de rechtbank om een verklaring voor recht kan verzoeken
dat de erkenning van een coöperatie zoals bedoeld in artikel 1, onder
a, van de Wet conflictenrecht corporaties kennelijk onverenigbaar is met de
openbare orde. In verband hiermee zal in het bijzonder – maar niet uitsluitend –
op het maatschappelijk doel, het werkelijk nagestreefd doel en de door de
betrokken corporatie daadwerkelijk uitgeoefende activiteiten moeten worden
gelet. De Raad acht het voorts juist, het woord «kennelijk» in
de formulering van de bepaling op te nemen, omdat het gebruik hiervan in overeenstemming
is met de gangbare mondiale en Europese praktijk, alsook met artikel 12 van
het in 2002 door de Staatscommissie opgestelde voorontwerp van wet inzake
de Algemene Bepalingen van conflictenrecht.d. De Raad adviseert derhalve, voortbouwend op elementen van de aan de
Staatscommissie voorgelegde tekst en op artikel 9 van het EEG-verdrag inzake
de onderlinge erkenning van vennootschappen en rechtspersonen een bepaling
op te stellen die – zonder af te doen aan de algemene openbare-orde-exceptie –
gevallen benoemt waarin de mogelijkheid wordt geopend om een verklaring voor
recht te vragen betreffende het onthouden van erkenning. Dit laat uiteraard
de werking van het communautaire recht en de interpretatie daarvan door het
Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (waaronder de
EEX-Verordening als het om kwesties van rechtsmacht gaat) onverlet. Omdat
ook een rechtspersoon bij de vaststelling van haar burgerlijke rechten en
verplichtingen toegang tot de rechter moet hebben (artikel 6, eerste lid,
EVRM), dient de ontzegging van de erkenning van een corporatie te kunnen worden
getoetst door de rechter. De procedure die leidt tot een verklaring voor recht
voorziet hierin.4. Internationaal-privaatrechtelijke aspecten4a. In de nota van wijziging is niet gekozen voor een declaratoir met
betrekking tot de openbare orde-exceptie in het internationaal privaatrecht,
zoals de Raad voor ogen heeft, maar voor een declaratoir overeenkomstig de
regeling in artikel 2:20 BW. De bestaande regeling in Boek 2 BW en de voorgestelde
regeling in de Wet conflictenrecht corporaties vormen aldus zowel in formele
als materiële zin een coherent stelsel. In formele zin geldt dat tegen
Nederlandse rechtspersonen kan worden opgetreden op grond van artikel 2:20
BW en tegen buitenlandse corporaties op grond van artikel 5a van de Wet conflictenrecht
corporaties. De materiële samenhang blijkt uit de omstandigheid dat ten
aanzien van Nederlandse rechtspersonen en buitenlandse corporaties het begrip
openbare orde dezelfde betekenis heeft. In beide bepalingen is het criterium
dat het doel of de werkzaamheid in strijd is met de openbare orde in de zin
van artikel 2:20 BW. Bovendien wordt zowel in artikel 2:20 BW als in artikel
5a een verbinding gelegd met artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht, dat
de deelname aan de voortzetting van de werkzaamheden strafbaar stelt.Aansluiting bij artikel 2:20 BW past in het kader van het NGO-verdrag,
omdat artikel 4 van dat verdrag evenals artikel 2:20 BW de doelstelling en
de werkzaamheid van de rechtspersoon als uitgangspunt neemt. Ook om een andere
reden ligt het voor de hand om in de procedure in artikel 5a uit te gaan van
het openbare orde-begrip in artikel 2:20 BW. Van strijd met de openbare orde
in de zin van het internationaal privaatrecht is sprake indien het buitenlandse
rechtspersonenrecht naar inhoud of toepassingsresultaat in strijd komt met
fundamentele beginselen van de Nederlandse rechtsorde (zie ook het nader rapport
bij de oorspronkelijke goedkeuringswet, Kamerstukken II, 28 764, A, blz.
4). Bij rechtspersonen zal hiervan waarschijnlijk niet snel sprake zijn, omdat
het in Nederland gehanteerde incorporatiestelsel inherent ruimhartig is bij
de acceptatie van de keuze voor buitenlands rechtspersonenrecht.De Staatscommissie IPR heeft eveneens aandacht besteed aan de mogelijkheid
om aan te sluiten bij de openbare orde in de zin van artikel 2:20 BW, maar
was van oordeel dat de regeling dan in Boek 2 BW moest worden opgenomen. De
reden om in de nota van wijziging de bepaling op te nemen in de Wet conflictenrecht
corporaties en niet in Boek 2, is gelegen in de omstandigheid dat Boek 2 BW
alleen van toepassing is op Nederlandse rechtspersonen. Opname in de Wet conflictenrecht
corporaties zorgt ervoor dat de regeling van toepassing is op alle corporaties
die niet zijn een Nederlandse rechtspersoon. Onduidelijkheid over het begrip
openbare orde wordt vermeden door in artikel 5a expliciet te bepalen dat het
gaat om strijd met de openbare orde in de zin van artikel 2:20 BW.De opmerkingen van de Raad zijn aanleiding geweest om in de toelichting
nader te onderbouwen waarom in de procedure van artikel 5a is aangesloten
bij het begrip «openbare orde» in de zin van artikel 2:20 BW en
niet bij de openbare orde in de zin van het internationaal privaatrecht. Ook
de formulering van artikel 5a en van het opschrift en de considerans is enigszins
aangepast, zodat de formulering beter aansluit bij artikel 2:20 BW (doel of
werkzaamheid in strijd met de openbare orde). Het onderscheid tussen het openbare
orde-begrip in artikel 2:20 BW en het openbare orde-begrip in het IPR is in
de toelichting nader uiteengezet.4b. De onduidelijkheid die de Raad constateert ten aanzien van de nota
van wijziging, wordt niet weggenomen door terug te keren naar het ambtelijk
voorontwerp. Door de erkenning in Nederland te onthouden, houdt een corporatie,
anders dan de Raad lijkt te suggereren, niet op te bestaan. De oplossing in
de nota van wijziging heeft als voordeel dat de rechtsgevolgen in Nederland
expliciet in de wet zijn neergelegd.De Raad merkt in dit kader op dat er een onduidelijke situatie ontstaat
ten aanzien van de verweermogelijkheden tegenover schuldeisers wanneer wordt
bepaald dat de corporatie niet langer bevoegd is tot het verrichten van rechtshandelingen. Bij de Raad zijn twijfels ontstaan over de uitzonderingen
inzake de bevoegdheid om in rechte op te treden en het verhaalsrecht in artikel
5a, nu de corporatie niet bevoegd is tot het verrichten van betalingen of
tot verweer buiten rechte.Naar aanleiding van de door de Raad geconstateerde onduidelijkheid is
het civielrechtelijke rechtsgevolg van het declaratoir in artikel 5a aangepast.
Er is bepaald dat de rechter na de verklaring voor recht een of meer vereffenaars
benoemt die de in Nederland gelegen goederen van de corporatie vereffenen.
Ook de Staatscommissie heeft deze mogelijkheid geopperd (blz. 10 van het advies).
Tevens kan de rechter tijdens de procedure waarin een verklaring voor recht
wordt verzocht, een bewindvoerder benoemen. De in Boek 2 BW neergelegde regels
inzake bewind over en vereffening van het vermogen worden van overeenkomstige
toepassing verklaard. Aldus wordt via het bewind bemoeilijkt dat betrokkenen
tijdens de procedure trachten hun activiteiten elders onder te brengen en
wordt met de vereffening bewerkstelligd dat er civielrechtelijk een einde
komt aan de activiteiten van de corporatie in Nederland. Via het bewind en
de vereffening wordt een stap verder gezet in de richting van stillegging
van de activiteiten dan het geval is bij onbevoegdheid tot het verrichten
van rechtshandelingen. In de toelichting op artikel 5a lid 3 en lid 4 is de
procedure van bewind en vereffening in grote lijnen geschetst.Nu de onbevoegdheid tot het verrichten van rechtshandelingen wordt geschrapt,
komt ook de uitzondering inzake de bevoegdheid om in rechte op te treden te
vervallen. Zoals de Raad opmerkt in onderdeel 4d van het advies, is de toegang
tot de rechter voor de corporatie verzekerd doordat de verklaring voor recht
wordt getoetst door de rechter. Verdere procedures van schuldeisers tegen
de corporatie zijn in Nederland niet meer aan de orde, nu de in Nederland
gelegen goederen worden vereffend.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in artikel 5a lid 2 te bepalen
dat de griffier zorg draagt voor publicatie in de Staatscourant. Daarnaast
is de redactie van artikel 5a lid 3 vereenvoudigd door «de in Nederland
gelegen goederen die toebehoren aan de corporatie» te vervangen door
«de in Nederland gelegen goederen van de corporatie».4 c, d. Het onthouden van erkenningDe door de Raad aanbevolen oplossing gaat uit van het onthouden van erkenning
aan organisaties die de in het verdrag voorziene faciliteiten niet verdienen.
Op zich zou dit een aantrekkelijke regeling kunnen zijn: door het weigeren
van de erkenning geeft Nederland het signaal af dat bepaalde organisaties
hier niet worden geaccepteerd. Deze oplossing is overwogen, maar is uiteindelijk
niet gekozen, omdat de Staatscommissie heeft aangegeven dat de figuur van
niet-erkenning in het Nederlandse IPR reeds lang geleden is verlaten en in
het huidige IPR weinig betekenis zou hebben. De Wet conflictenrecht corporaties
gaat uit van het bepalen van het op de corporatie toepasselijke recht. Bij
de totstandkoming van die wet is door de regering opgemerkt dat de term erkenning
weliswaar nog herinnert aan de oude opvatting waarin de toekenning van rechtspersoonlijkheid
werd beschouwd als een soevereine handeling van een buitenlandse Staat die
hier te lande al dan niet werd erkend, maar dat het daar niet meer om gaat.
De centrale vraag is thans wat de erkenning inhoudt en vooral door welk recht
de corporatie wordt beheerst (Kamerstukken II, 24 141, nr. 3, blz. 3).
Door terug te keren naar het reeds lang geleden verlaten uitgangspunt van
het onthouden van erkenning zou Nederland zich bovendien uitzonderen van de
IPR-stelsels in de meeste andere landen. Erkend moet worden dat het gebruik
van de term erkenning in het NGO-verdrag in dat opzicht wat ongelukkig is.5. KoninkrijksaspectenDe Raad vestigt er de aandacht op dat de EG-Verordening waarmee uitvoering
is gegeven aan de sinds eind 2001 op basis van hoofdstuk VII van het Handvest
van de Verenigde Naties bindend voor alle lidstaten voorgeschreven maatregelen,
niet geldt voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Hij adviseert in de toelichting
uiteen te zetten op welke wijze het Koninkrijk voldoet aan zijn verplichtingen
met betrekking tot de Caribische delen van het Koninkrijk.5. KoninkrijksaspectenTer voldoening aan Resolutie 1373 van de Veiligheidsraad zijn de regeringen
van de Nederlandse Antillen en Aruba bezig om een aantal anti-terrorisme verdragen,
waaronder het op 9 december 1999 te New York totstandgekomen Internationaal
Verdrag ter bestrijding van de financiering van terrorisme, te implementeren.
De Arubaanse regering heeft enige tijd geleden een ontwerp-landsverordening
tot wijziging van het Wetboek van Strafrecht bij de Staten ingediend, dat
uitvoering geeft aan deze verdragen. Ook de regering van de Nederlandse Antillen
heeft een ontwerp-landsverordening tot nadere strafbaarstelling van terroristische
activiteiten opgesteld. De Raad van Advies van de Nederlandse Antillen heeft
een aantal vragen gesteld naar aanleiding van het ontwerp. De Nederlands Antilliaanse
regering is thans bezig deze vragen te beantwoorden alvorens het ontwerp aan
de Staten van de Nederlandse Antillen kan worden aangeboden. Gezien het kader
van de onderhavige nota van wijziging wordt het niet nodig geacht de toelichting
met dit punt aan te vullen.6. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies
behorende bijlage.6. De redactionele kanttekeningen zijn overgenomen, met uitzondering van
de eerste en de tweede kanttekening.De formulering «rechtbank te Utrecht»
is gehandhaafd. Het gebruik van het woord «te» voorafgaand aan
de plaatsnaam van de rechtbank sluit aan bij andere wetsbepalingen, in het
bijzonder bij de Wet op de Rechterlijke Organisatie. Ter illustratie wordt
gewezen op de artikelen 54, 55, 65 en 66 van die wet.Ten aanzien van het gebruik van de woorden «lex specialis»
kan het volgende worden opgemerkt. De eerste zin van de alinea in de toelichting
waarop de opmerking van de Raad betrekking heeft, ziet op rechtspersonen die
zijn geplaatst op een terrorismelijst. Voor die rechtspersonen geldt dat het
derde lid van artikel 2:20 BW een lex specialis vormt ten opzichte van het
eerste lid van dat artikel. De formulering is daarom niet aangepast. De tweede
zin van de betreffende alinea in de toelichting ziet op terroristische rechtspersonen
die om welke reden dan ook niet op een terrorismelijst zijn geplaatst. Voor
die rechtspersonen geldt dat het Openbaar Ministerie de rechter kan verzoeken
de algemene regeling in artikel 2:20 lid 1 BW toe te passen.Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in het eerste lid de woorden
«af te geven» te schrappen en te bepalen dat de rechtbank «voor
recht kan verklaren» dat het doel of de werkzaamheid in strijd is met
de openbare orde. Daarnaast is in het tweede lid van artikel 5a verduidelijkt
dat de verklaring voor recht werkt met ingang van de eerste dag na de dag
van de uitspraak. In de eerste zin van artikel III is «ingevoegd in»
vervangen door «toegevoegd aan». Tevens is een aantal andere redactionele
wijzigingen doorgevoerd.De Raad van State geeft U in overweging niet goed te vinden dat de nota
van wijziging wordt gezonden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal, dan
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken, verzoeken in
te stemmen met toezending van de gewijzigde nota van wijziging en de gewijzigde
toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal.De Minister van Justitie,J. P. H. DonnerBijlage bij het advies van de Raad van State betreffende no.W03.04.0191/I
met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.– In artikel 5a, eerste lid, en in de laatste twee alinea's van
het tweede gedeelte van de toelichting «rechtbank te Utrecht»
wijzigen in «rechtbank Utrecht».– In de tweede alinea van het derde gedeelte van de toelichting
vermijden van de uitdrukking «lex specialis», nu uit de tweede
zin van die alinea blijkt dat het derde lid niet afdoet aan de toepasselijkheid
van het eerste en het tweede lid.– In de derde alinea, voorlaatste zin, van het derde gedeelte van
de toelichting vervangen van de woorden «ingesteld» door «bevoegd».– In de voorlaatste alinea van het derde gedeelte van de toelichting
vervangen van het woord «vervolgen» door een term die passend
is in een niet-strafvorderlijke context.XNoot1De oorspronkelijke tekst van de nota van wijziging zoals voorgelegd aan
de Raad van State is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer.XNoot1Trb. 2002, 81 en 112.XNoot2De Raad ziet er niet aan voorbij dat de Staatscommissie voor het Internationaal
Privaatrecht in 6 van zijn advies de term «erkenning» minder gelukkig
acht, omdat een aparte erkenningshandeling niet nodig is. De Raad gebruikt
de term «erkenning» echter in navolging van het verdrag voor het
rechtsgevolg dat uit de wet voortvloeit, indien aan de relevante criteria
is voldaan. Deze terminologie gaat terug op het verdrag, dat in artikel 2,
eerste lid. Volgens deze bepaling worden de betrokken buitenlandse NGO's «van
rechtswege erkend» in de andere verdragsluitende staten.XNoot3Kamerstukken II 2002/2003, 28 764, A, onderdeel 4.XNoot4Vergelijk de toelichting op Aanwijzing 226 van de Aanwijzingen voor de
regelgeving.XNoot1Derde alinea van het gedeelte van de toelichting betreffende het «Verbod
op organisaties die zijn vermeld in een terrorismelijst».XNoot2Eerste en vijfde alinea van het gedeelte van de toelichting betreffende
het «Verbod op organisaties die zijn vermeld in een terrorismelijst».XNoot3Handelingen II 2003/2004, blz. 2361.XNoot4Zie de laatste alinea van het gedeelte van de toelichting betreffende
het «Verbod op organisaties die zijn vermeld in een terrorismelijst».XNoot1Aldus ook de tweede alinea van het gedeelte van de toelichting betreffende
het «Verbod op organisaties die zijn vermeld in een terrorismelijst».XNoot2Achtste alinea van het gedeelte van de toelichting betreffende het «Verbod
op organisaties die zijn vermeld in een terrorismelijst».XNoot1Kamerstukken II 2002/2003, 28 600, nr. 15; Kamerstukken II 2003/2004,
28 463, nr. 22.XNoot2Kamerstukken II 2002/2003, 28 666, nr. 1, blz. 4; Handelingen II
2003/2004, blz. 2344–2345 en 2361.XNoot1Kamerstukken II 2002/2003, 28 764, nr. 4, blz. 3.XNoot2Advies van 9 oktober 2003, zonder kenmerk.XNoot3Advies, § 6–7.XNoot1De eerste drie leden van de aan de Staatscommissie voorgelegde bepaling
luidden: «1. Een corporatie die rechtspersoonlijkheid bezit ingevolge
het recht dat op grond van deze wet op haar van toepassing is, wordt in Nederland
als rechtspersoon erkend. 2. Ongeacht het bepaalde in lid 1 wordt de erkenning
als rechtspersoon geweigerd, indien deze erkenning onverenigbaar is met de
openbare orde. 3. Het Openbaar Ministerie kan de rechtbank verzoeken een verklaring
voor recht af te geven dat een rechtspersoon op grond van het tweede lid in
Nederland niet langer wordt erkend.»XNoot2Vgl. L. Strikwerda, Inleiding tot het Nederlandse Internationaal
Privaatrecht, 7de druk, Deventer: Kluwer 2002, p. 59.XNoot3Advies, § 7. Dit onderdeel van de betreffende bepaling luidt: «Een
verdragsluitende Staat mag dit Verdrag alleen dan buiten toepassing laten,
wanneer de vennootschap of rechtspersoon die er een beroep op doet, door haar
maatschappelijk doel, door haar werkelijk nagestreefd doel of door haar daadwerkelijke
uitgeoefende activiteit handelt in strijd met de beginselen of bepalingen
die bedoelde Staat als van openbare orde in de zin van het internationaal
privaatrecht beschouwt». 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28764-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl