Vaststelling begroting van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2004; Brief minister over de gevolgen van het beleid voor de inkomenspositie van huishoudens
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29200-XV, nr. 31

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29200-XV nr. 31

27-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInkomenseffecten maatregelen 20041 Inleiding2 Het generieke koopkrachtbeeldTabel 1 Koopkrachtmutatie 2004 Figuur 1 Spreiding generieke koopkrachtmutaties 200413 Maatregelen niet in het algemene koopkrachtbeeld3.1 HuursubsidieIndexering normhurenInvullen van de taakstelling3.2 Kinderopvang3.3 Pakketverkleining ZFW en compensatie van inkomenseffectenTandarts en fysiotherapieZittend ziekenvervoerMedicijnenSpecifieke maatregelenCompensatie van inkomenseffectenTabel 2 Bereik en effect maatregelen beperking ZFW-pakket 3.4 Nota van wijziging aftrek buitengewone uitgaven3.5 Extramurale AWBZ-zorg3.6 Gemeentelijk inkomensbeleid en langdurigheidstoeslag3.7 Vrijlating arbeidsinkomen bijstandsgerechtigden3.8 Fiscale behandeling reiskosten4 Cumulatie van maatregelen4.1 CumulatieTabel 3 Aandeel huishoudens1 met inkomenseffecten
als gevolg van specifieke maatregelen 4.2. Resulterend inkomensbeeldFiguur 2 Spreiding generieke en generieke+specifieke koopkrachtmutaties
200414.3 Chronisch zieken en gehandicapten4.4. Tot slotBIJLAGEAchtergronden koopkrachtberekeningen SZW, Nibud en CG-raadKoopkrachtberekeningen SZWBenadering NibudBenadering CG-raadVergelijking Nibud–kabinetVergelijking CG-raad – KabinetConclusie
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29200-XVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 65 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 200 XVVaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2004nr. 31BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 27 november 2003Bijgaand ontvangt u een inventarisatie van de maatregelen met inkomensgevolgen
voor 2004 met daarbij een beeld van de mate waarin deze maatregelen cumuleren
bij dezelfde huishoudens. In de begroting van SZW heb ik u in september een
inkomensbeeld voor 2004 doen toekomen, met een nadere toelichting op de effecten
van maatregelen die niet in het generieke beeld zijn opgenomen. Via mijn brief
van 22 oktober 2003 (29 200-XV nr. 8) heeft u een actualisatie
van het generieke inkomensbeeld voor 2004 ontvangen naar aanleiding van de
aanpassing rond de eigen bijdrage voor medicijnen en de afspraken uit het
najaarsakkoord. In aanvulling hierop gaat de voorliggende brief nader in op
de inkomenseffecten van maatregelen die niet in het generieke beeld zijn opgenomen.Deze inventarisatie is bij diverse gelegenheden toegezegd, ondermeer bij
het begrotingsonderzoek van SZW van 20 november jongstleden en in de
nota naar aanleiding van het verslag bij de begroting van SZW. In deze brief
zijn ook de aanpassingen op het belastingplan die op aandrang van uw kamer
zijn aangebracht in de aftrek voor buitengewone uitgaven verwerkt (paragraaf 3.4).
Tevens is ingegaan op de effecten voor chronisch zieken en gehandicapten (paragraaf 4.3).Deze inventarisatie vormt een aanvulling en actualisatie van bijlage 15
van de begroting van SZW. Deze aanvulling wordt dit jaar gemaakt omdat er
in 2004 veel maatregelen zijn met plussen en minnen welke niet zijn opgenomen
in het generieke koopkrachtbeeld. De spreiding in koopkrachtmutaties is daardoor
in 2004 groter dan normaal. De analyse is zeer bewerkelijk maar kan voor een
bijzonder jaar als 2004 belangrijke toegevoegde waarde hebben. De resultaten
moeten gezien worden als een globale indicatie van de neerslag van de inkomenseffecten
van de maatregelen in 2004. De verschillen tussen huishoudens zijn te groot
om daar conclusies uit te trekken voor individuele situaties. In het begrotingsonderzoek van 20 november heeft de kamer gevraagd in
deze brief ook in te gaan op verschillen in de berekeningen door SZW, Nibud
en CG-raad. Daartoe is een bijlage bij de brief opgenomen.De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. J. de Geus Inkomenseffecten maatregelen 20041 InleidingHet kabinet streeft ernaar dat de effecten van het beleid op de inkomenspositie
van huishoudens evenwichtig wordt verdeeld over alle inkomensgroepen. In de
in de begroting van SZW opgenomen beeld was sprake van een spreiding in het
generieke koopkrachtbeeld zien tussen de –1 en +1 procent. De aanpassingen
naar aanleiding van het najaarsakkoord en met betrekking tot de eigen bijdragen
voor medicijnen hebben, zoals blijkt uit mijn brief van 22 oktober 2003,
tot een toename van de spreiding geleid (tussen – 1¼ en
1%). Voor de zwakste groepen zijn voor 2004 specifieke maatregelen genomen
zoals verhoging van de kinderkorting en ouderenkorting, invoering van een
langdurigheidstoeslag en een compensatieregeling voor zorgkosten. Dit betekent
niet dat er sprake kan zijn van koopkrachtgaranties. In individuele gevallen
kan het beeld anders zijn dan blijkt uit standaard koopkrachtplaatjes. Dit
kan het gevolg zijn van verandering in omstandigheden zoals werkloos worden
of met pensioen gaan. Daarnaast beïnvloeden in 2004 een aantal specifieke
maatregelen de koopkracht. Deze maatregelen zijn niet opgenomen in het generieke
koopkrachtbeeld. Deze brief brengt deze maatregelen in kaart, alsmede de cumulatie
van effecten.Paragraaf 2 schetst het generieke beeld voor 2004 inclusief de spreiding
van de generieke koopkrachtmutaties. Paragraaf 3 beschrijft de specifieke
maatregelen voor 2004. Paragraaf 4 geeft tenslotte een beeld van de cumulatie
van maatregelen.2 Het generieke koopkrachtbeeldTabel 1 geeft een beeld van het meest recente generieke koopkrachtbeeld
voor 2004 zoals gepresenteerd in de brief aan de Tweede Kamer van 22 oktober
2003. In dit generieke beeld is reeds rekening gehouden met een gemiddeld
effect van de pakketverkleining ZFW.Tabel 1 Koopkrachtmutatie 2004 Actieven Inactieven Alleenverdiener met kinderen Sociale
minima  Modaal0 Paar met
kinderen¼ 2x modaal– 1¼ Alleenstaande0Tweeverdiener  Alleenstaande ouder½ Modaal + ½ x modaal met kind1AOW alleenstaand  2x modaal + ½ x modaal met kind– ¼ Sociaal minimum¾ Modaal + modaal zonder kind– ½ AOW+€ 5 000½ 2x modaal + modaal zonder kind– ¾AOW paar Alleenstaande  Sociaal minimum¼ Minimumloon¼ AOW+ € 10 000– ½ Modaal– ½   2x modaal– 1  Alleenstaande ouder    Minimumloon– ½   Modaal1  Het generieke koopkrachtbeeld heeft betrekking op de veranderingen in
lonen, uitkeringen, (sociale) premies, belastingheffing en kinderbijslag.
Ook prijswijzigingen worden meegenomen in dit beeld door rekening te houden
met een gemiddeld inflatiecijfer. Via dit cijfer werken ook de gemiddelde
wijzigingen in indirecte belastingen (BTW en accijnzen), lokale heffingen
(OZB) en huurstijgingen door. Het effect van veranderingen in de huursubsidie
is hierin niet begrepen. De generieke koopkrachtmutatie wordt berekend onder een aantal veronderstellingen
over huishoudsamenstelling, inkomensbronnen en inkomenshoogte. Deze veronderstellingen
zijn dusdanig gekozen dat een representatief beeld ontstaat van de neerslag
van de effecten van het algemene inkomensbeleid op de inkomensverdeling. Naarmate
rekening wordt gehouden met meer verschillen in omstandigheden van individuele
huishoudens wordt de spreiding in de generieke koopkrachtmutaties groter.
Voor 2004 geldt bovendien dat er spreiding kan ontstaan doordat de stijging
van de pensioenpremie per sector kan verschillen. Ook de indexering van reeds
ingegane pensioenen kan verschillen tussen de verschillende pensioenfondsen.Figuur 1 geeft voor verschillende inkomensgroepen een beeld van de spreiding
van de generieke koopkrachtmutatie over 2004. Deze figuur is tot stand gekomen
door de koopkrachtmutatie te berekenen voor een representatieve steekproef
van huishoudens.Figuur 1 Spreiding generieke koopkrachtmutaties 200411 Exclusief zelfstandigen, studenten en bewoners van intramurale
instellingen.Onder de huishoudens met een minimum inkomen ontstaat in het generieke
beeld vrijwel geen koopdaling met meer dan 1%. Deze ontstaat wel bij ambtenaren
als gevolg van de geringe bruto loonstijging en de verhoging van de pensioenpremie.
De geringe loonstijging werkt in een aantal gevallen door naar ouderen waarvan
het aanvullend pensioen gekoppeld is aan de loonstijging. Tenslotte ontstaat
nog een koopkrachtdaling van meer dan 1% door de stijging van de gemiddelde
particuliere ziektekostenpremie. Dit blijkt ook uit de generieke koopkrachtmutatie
van – 1¼% bij werknemers met een inkomen van 2x modaal (tabel
1). 3 Maatregelen niet in het algemene koopkrachtbeeldIn bijlage 15 van de begroting van SZW zijn alle maatregelen met inkomenseffecten
geïnventariseerd welke niet in het algemene beeld zijn opgenomen en betrekking
hebben op meer dan 10 000 huishoudens. Van een aantal maatregelen was
het nog niet mogelijk een kwantificering te geven van de inkomensgevolgen,
mede omdat de exacte vormgeving van de maatregelen nog niet bekend was. Als
aanvulling op deze bijlage worden hieronder de maatregelen besproken waarover
inmiddels meer gegevens bekend zijn.3.1 HuursubsidieTwee maatregelen in de huursubsidie hebben vanaf juli 2004 effect op het
subsidiebedrag:• de indexering van de normhuren,• het invullen van de taakstellingIndexering normhurenElk jaar worden de normhuren (de bijdrage die elke huurder zelf moet betalen)
aangepast met de verwachte huurverhoging of met de bijstandsontwikkeling.
Het huursubsidietijdvak loopt van 1 juli tot 1 juli en daarmee niet
gelijk aan het kalenderjaar. Voor 2004 zijn daarom twee indexeringsmomenten
van belang, 1 juli 2003 en 1 juli 2004.Per 1 juli 2003 zijn de normhuren verhoogd met de bijstandsontwikkeling
(3,3%). Het nadeel is zeer beperkt, aangezien de verwachte huurverhoging slechts
0,1% lager lag dan de bijstandsontwikkeling.De indexering per 1 juli 2004 staat nog niet vast. Dit hangt er van af
of er geïndexeerd wordt met de bijstandsontwikkeling dan wel met de huurontwikkeling.
In deze brief wordt vooralsnog uitgegaan van een indexering aan de huurontwikkeling.
Dit betekent een stijging van de normhuur met gemiddeld zo'n € 8
per maand. Ten opzichte van het generieke beeld betekent dit overigens geen
nieuwe inkomenseffecten. Dit omdat de procentuele stijging van de eigen bijdrage
gelijk is aan de stijging van de gemiddelde huren waar al in het generieke
koopkrachtbeeld mee is rekening gehouden (via de gemiddelde prijsstijging).Invullen van de taakstellingPer 1 juli 2004 worden, als invulling van de taakstelling uit het hoofdlijnenakkoord,
de normhuren over de gehele linie met € 12 per maand verhoogd. Deze
maatregel werkt in gelijke mate door voor vrijwel de gehele huursubsidiepopulatie.
Rekening houdend met de uitbetalingstijdstippen van de huursubsidie betekent
een generieke verhoging van de normhuur met € 12 per maand dat de
betrokken huishoudens in 2004 € 84 meer kwijt zijn.In beginsel komen huishoudens met een (belastbaar) inkomen tot € 16 275
(alleenstaanden) of € 21 225 (meerpersoonshuishoudens) in aanmerking
voor huursubsidie. Huishoudens die nu al een huur hebben onder de voor hen
geldende normhuur (minimaal € 176,43 per maand, oplopend met het
inkomen) ondervinden geen nadeel van deze maatregel. Voor de overige huishoudens
bedraagt het inkomenseffect voor 2004 € 84 euro op jaarbasis. Op
het niveau van het sociaal minimum komt dat overeen met ½% (gehuwden)
à 1% (alleenstaanden) in koopkracht.3.2 KinderopvangVooruitlopend op invoering van de Wet basisvoorziening kinderopvang (Wbk) in 2005 zijn er in de adviestabel ouderbijdragen kinderopvang
voor 2004 een aantal wijzigingen aangebracht.De Tweede Kamer is hierover met de brief van 8 oktober (kenmerk AV/KO/2003/75717)
geïnformeerd. Tot nu toe was de ouderbijdrage alleen afhankelijk van
het inkomen van de ouders. Vanaf 2004 wordt de inkomensafhankelijke ouderbijdrage
gerelateerd aan de prijs die de kinderopvang instelling in rekening brengt.
De ouderbijdrage bedraagt een percentage van deze prijs, variërend van
5% op minimum niveau tot 59.5% bij 2x modaal voor het 1e kind. Bij het vaststellen
van deze percentages is uitgegaan van de gemiddelde prijs van een kinderopvangplaats.
Dit betekent dat er inkomenseffecten ontstaan wanneer ouders meer of minder
betalen dan de gemiddelde prijs. De spreiding in de prijzen is vrij beperkt.
Zo heeft 80% van de gebruikers van kinderopvang voor 0–4-jarigen te
maken met een prijs die niet meer dan 8% boven het gemiddelde ligt. Bij deze
prijs ontstaat bij 3 dagen kinderopvang per week voor één kind
van 0–4 jaar een negatief koopkrachteffect van € 17 voor de
laagste inkomens tot ongeveer € 170 voor 2x modaal.Een consequentie van de aanpassing van de ouderbijdrage tabel is dat de
prijsontwikkeling in de kinderopvang op deze manier op een meer evenredige
manier door alle betrokken partijen (ouders, overheid en werkgevers) wordt
gedragen. In de afgelopen jaren zijn de prijzen in de kinderopvang fors gestegen.
Een prijsstijging van 5% boven de inflatie betekent voor huishoudens met een
minimum inkomen een koopkrachtdaling van € 10. Voor 2x modaal betekent
een extra prijsstijging van 5% een koopkrachtdaling van € 108. Het
restant van de prijsstijging wordt gedragen door overheid en werkgevers.De effecten van veranderingen in de ouderbijdrage worden deels gecompenseerd
doordat de ouderbijdrage fiscaal aftrekbaar is. Omdat de drempelbedragen voor
de fiscale aftrek worden aangepast met de inflatie worden prijsstijgingen
in de kinderopvang boven de inflatie deels gecompenseerd via de fiscale aftrek.
Hiermee is in bovengenoemde bedragen rekening gehouden.In de praktijk wordt bij het vaststellen van de ouderbijdrage de adviestabel
niet altijd gevolgd. Naar verwachting zal de helft van de ouders te maken
krijgen met de nieuwe systematiek. Voorzover dat niet het geval is zullen
de inkomenseffecten in 2005 optreden. Dan geldt voor alle ouders de subsidietabel
van de Wbk welke wordt afgeleid van de adviestabel ouderbijdragen voor 2004.3.3 Pakketverkleining ZFW en compensatie van inkomenseffectenHet gemiddelde effect van de pakketverkleining ZFW is al opgenomen in
het generieke koopkrachtbeeld. Dit is gebeurd door rekening te houden met
een bedrag van € 58 per verzekerde aan meeruitgaven. Om een beeld
te krijgen van de spreiding en cumulatie van inkomenseffecten wordt hier een
gedetailleerder beeld geschetst.Tandarts en fysiotherapieHet volledig verdwijnen van de tandarts uit het ziekenfondspakket (voor
volwassenen) en het vervallen van de vergoeding van fysiotherapie voor de
eerste negen behandelingen zal er toe leiden dat de verzekeraars hun aanvullende
polissen gaan uitbreiden. In het verleden is dit ook het geval geweest. Zorgverzekeraars
Nederland maakt de inschatting dat de bereidheid bij zorgverzekeraars aanwezig
is om de fysiotherapie en tandheelkundemaatregelen via aanpassing in hun aanvullende
verzekeringen op te vangen. Dit zal waarschijnlijk plaatsvinden door middel
van aanpassing van de bestaande modules voor tandheelkunde en fysiotherapie,
waardoor de dekking voor een groot deel gerealiseerd zal zijn.
Omdat het hier gaat om een particuliere verzekeringsmarkt heeft de overheid
hier overigens geen directe invloed op.Het ligt voor de hand te veronderstellen dat een deel van de verzekerden
die nu geen aanvullende polis hebben deze alsnog zullen afsluiten. Overigens
is het de eigen verantwoordelijkheid of mensen zich herverzekeren of dat ze
eigen eigen risico drager worden. Voor kwetsbare groepen bieden gemeenten
in het kader van hun armoedebeleid vaak collectieve aanvullende verzekeringen
aan. Daarnaast kan in individuele gevallen beroep worden gedaan op de aanvullende
bijstand.Door de aanvullende verzekeringen wordt het risico op incidenteel hoge
kosten voorkomen. De kosten van de aanvullende verzekering zullen met deze
maatregel ongeveer € 55 toenemen. Dit spoort met het bedrag dat
in het generieke beeld is opgenomen.Zittend ziekenvervoerIn 2004 wordt de vergoeding voor zittend ziekenvervoer beperkt tot een
aantal specifiek omschreven groepen. De indicatiestelling daarvoor vindt plaats
door de verzekeraar. Het eigen bijdrageplafond van € 80 per jaar
blijft gehandhaafd. De groepen die in de toekomst geen recht meer hebben op
een vergoeding kunnen ook kiezen voor goedkopere oplossingen zoals gebruik
van mantelzorg. Ook een verschuiving naar de WVG is denkbaar. Voorzover hier
kosten gemaakt worden kan in een aantal gevallen beroep worden gedaan op bijzondere
bijstand. Dit betekent dat de ingeboekte besparing niet noodzakelijk leidt
tot een evenredige kostenstijging voor deze groepen. Hiermee rekening houdend
is een gemiddeld inkomenseffect van € 150 per jaar realistisch.
Deze maatregel heeft naar schatting betrekking op 250 000 personen.MedicijnenHet niet langer vergoeden van de anticonceptiepil kost de gebruikers ca € 30
per jaar. Het niet langer vergoeden van zelfzorgmedicijnen in de ZFW kost
gemiddeld ongeveer € 40 per huishouden. Bij de overzichten die in
paragraaf 4 worden gepresenteerd is ook rekening gehouden met de spreiding
van dit gemiddelde over huishoudens.Specifieke maatregelenTenslotte zijn er nog een tweetal maatregelen voor specifieke groepen.
Bij de psychotherapie worden vanaf 2004 maximaal 30 behandelingen vergoed.
De kosten van de eerste IVF behandeling (€ 2500) komen voortaan
voor eigen rekening. Omdat het hier om zeer specifieke groepen gaat en ook
niet-gebruik een optie kan zijn, zijn deze kosten niet zichtbaar in paragraaf 4
waar de cumulatie van inkomenseffecten wordt onderzocht.Compensatie van inkomenseffectenHuishoudens met hoge zorguitgaven kunnen voor deze uitgaven via de fiscale
buitengewone uitgaven regeling een tegemoetkoming krijgen. Voor personen die
in relatie tot hun inkomen hoge uitgaven hebben en hierdoor de inkomensafhankelijke
drempel overschrijden is het mogelijk alle hierboven genoemde kosten in mindering
te brengen op het verzamelinkomen. Het voordeel van deze aftrekpost is afhankelijk
van het marginaal tarief. Voor ouderen met een minimum inkomen is dit 15%;
voor minima beneden de 65 jaar 33%. Voor specifieke uitgaven geldt vanaf 2004
een vermenigvuldigingsfactor van 1.6, waardoor het voordeel van deze aftrekposten
60% groter wordt.In een aantal gevallen kan de situatie ontstaan dat er zo weinig belasting
wordt betaald dat de aftrekpost niet te gelde gemaakt kan worden. De tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven zorgt er echter voor
dat het voordeel van de aftrekpost wordt uitbetaald als subsidie via de uitgavenkant
van de begroting, wanneer dit langs fiscale weg niet mogelijk is.Tabel 2 geeft een totaaloverzicht van bovengenoemde maatregelen. In het
generieke koopkrachtbeeld is voor alle ZFW verzekerden een bedrag van € 58
per volwassene opgenomen. Een aanvullende verzekering voor tandarts en fysiotherapie
kost, rekening houdend met het fiscale voordeel, voor de minima beneden de
65 jaar € 37 en voor de minima boven 65 jaar € 47. In
een beperkt aantal gevallen ontstaan extra kosten als gevolg van de andere
maatregelen. Deze kunnen in individuele gevallen cumuleren.De netto kosten van het zittend ziekenvervoer zijn lager dan vermeld in
tabel 2 wanneer er in 2004 meer dan € 300 aan uitgaven voor aangewezen
ziektekosten wordt gedaan. Dan kan een vermenigvuldigingsfactor van 1.6 worden
toegepast, waardoor het fiscale voordeel 60% groter wordt.Tabel 2 Bereik en effect maatregelen beperking ZFW-pakket  Aandeel ZFW verzekerdenGemiddeld bruto bedragNetto bedrag minima 65- minima 65+ Gemiddeld bedrag in generieke koopkrachtbeeld100%€ 58€ 58€ 58 Mogelijk feitelijke uitgaven:    Tandarts en fysiotherapie100%€ 55€ 37€ 47 Zittend ziekenvervoer3%€ 150€ 101€ 128Zelfzorgmedicijnen18%€ 40€ 27€ 34Anticonceptiepil10%€ 30€ 30–De tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven compenseert niet alleen
de hogere uitgaven die vanaf 2004 gemaakt worden. De introductie van
de tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven betekent dat in 2004 recht
ontstaat op een subsidie vanwege standaard aftrekposten van 2003 welke voorheen
niet uitbetaald konden worden via een belastingteruggave. Hierdoor zal bijvoorbeeld
een echtpaar met AOW en geen aanvullend pensioen in 2004 € 331 aan
subsidie ontvangen1. Dit bedrag neemt af naarmate
het inkomen hoger wordt. Alleenstaande ouderen met alleen standaard aftrekposten
hebben geen recht op subsidie. Zij konden het voordeel van de standaard aftrekposten
in 2003 al te gelde maken. Chronisch zieken met kinderen en chronisch zieke
alleenstaanden hebben met een inkomen ter hoogte van het minimumloon over
2004 voor het eerst recht op een subsidie van resp. € 548 en € 242.
De beperkingen in het ZFW pakket leiden tot grotere aanspraken.3.4 Nota van wijziging aftrek buitengewone uitgavenBij de behandeling van het belastingplan 2004 is door de Kamer aangegeven
dat het wenselijk is de doelgroep gehandicapten en chronisch zieken af te
bakenen op basis van een afgebakende categorie van specifieke uitgaven. Met
deze wijziging wordt vanaf 2004 het voordeel van het chronisch ziekenforfait
en de vermenigvuldigingsfactor meer toegespitst op de huishoudens met specifiek
aangewezen ziektekosten. Het voordeel van een aftrekpost wordt voor deze huishoudens
groter. Een aftrekpost van € 1000 aan specifieke uitgaven levert
na toepassing van de vermenigvuldigingsfactor voor ouderen met een minimum
inkomen in 2003 € 225 voordeel op. In 2004 is dit voordeel € 240.
Ook kan de vermenigvuldigingsfactor er voor zorgen dat er een nieuw recht
ontstaat op aftrek omdat de vermenigvuldigingsfactor wordt toegepast vóór
toepassing van de drempel. Ongeveer 2/3e deel van het totale voordeel
van de aftrekpost voor chronisch zieken en gehandicapten komt in de nieuwe
situatie terecht bij huishoudens met aftrekposten vanwege verblijf in een
AWBZ instelling.Tegenover dit extra voordeel staat voor andere groepen een nadeel. Zo
zijn de vermenigvuldigingsfactoren niet langer van toepassing op de standaard
aftrekposten. Dit betekent in 2004 een achteruitgang voor ouderen, arbeidsongeschikten
en chronisch zieken met een verzamelinkomen beneden € 28 000
en alleen standaard aftrekposten. Voor alleenstaande ouderen met een minimum
inkomen is het nadeel € 61, voor samenwonende ouderen is het nadeel € 109
per jaar. Wanneer gebruik gemaakt wordt van andere aftrekposten waarvoor geen
vermenigvuldigingsfactor meer van toepassing is, wordt het nadeel groter.
Dit geldt bijvoorbeeld voor de uitgaven voor extramurale AWBZ zorg.Huishoudens die recht hebben op uitbetaling van het fiscale voordeel via
de tegemoetkomingsregeling buitengewone uitgaven, merken het nadeel van het
vervallen van de vermenigvuldigingsfactor pas in 2005. De subsidie die in
2005 wordt uitbetaald heeft betrekking op de situatie in 2004.3.5 Extramurale AWBZ-zorgDe hoogte van de eigen bijdrage voor thuiszorg wordt bepaald door het
aantal uren dat gebruik wordt gemaakt van thuiszorg en het uurtarief. Het
resulterende bedrag wordt vervolgens getoetst aan een inkomensafhankelijke
maximale eigen bijdrage. Het uurtarief was in 2003 € 4,60 en wordt
in 2004 verhoogd tot € 11,80. Tegelijkertijd wordt de maximale eigen
bijdrage anders vastgesteld. Er wordt niet langer onderscheid gemaakt tussen
65-plus en 65-min en tussen alleenstaand en gehuwd. Verder wordt het maximum
niet langer vastgesteld op basis van inkomensklassen maar wordt een percentage
van het verzamelinkomen gehanteerd.De mutaties in de eigen bijdrage zijn divers. De stijging is voor de laagste
inkomens zowel absoluut als ten opzichte van hun inkomen het laagst. Vrijwel
iedereen profiteert daar van het inkomensafhankelijk maximum. Voor hogere
inkomens is het maximum sterker verhoogd. Ook is de eigen bijdrage per uur
sterker verhoogd dan het maximum voor de laagste inkomens. Dit betekent voor
hogere inkomens dat de stijging van hun bijdrage zowel absoluut als ten opzichte
van hun inkomen het grootst is.Doordat de eigen bijdrage thuiszorg (exclusief huishoudelijke hulp) bij
het overschrijden van de drempel fiscaal aftrekbaar is, worden de inkomenseffecten
deels gecompenseerd. Gebruikers van thuiszorg kunnen in 2004 te maken hebben
met een koopkrachtnadeel doordat de vermenigvuldigingsfactor over de eigen
bijdrage voor extramurale AWBZ (exclusief huishoudelijk hulp) vervalt. Hierdoor
wordt het voordeel van de fiscale aftrek in 2004 kleiner dan in 2003. In ca.
de helft van de gevallen blijft de koopkrachtdaling als gevolg van de thuiszorgmaatregelen
beperkt tot 1%. Bij de boven minimale inkomens zijn de effecten veelal groter
en bij de minima juist kleiner dan 1%.3.6 Gemeentelijk inkomensbeleid en langdurigheidstoeslagIn 2004 vindt een uitname van € 150 mln. plaats uit het fictief
budget bijzondere bijstand in de algemene uitkering uit het gemeentefonds.
Daarnaast wordt de categoriale bijstand in 2004 afgeschaft, behalve voor de
ouderen en bepaalde groepen chronisch zieken en gehandicapten. Het gemiddelde
bedrag aan bijzondere bijstand (inclusief categoriaal) neemt hierdoor macro
bezien voor personen beneden de 65 jaar met gemiddeld ongeveer € 460
per jaar af; voor 65 plussers met gemiddeld € 120 per jaar. De wijze
waarop deze maatregel wordt ingevuld kan per gemeente verschillen. Verwacht
mag worden dat de meest kwetsbare groepen daarbij zoveel mogelijk worden ontzien.
Omdat bijzondere bijstand verstrekt wordt in verband met specifieke uitgaven
die zich niet jaarlijks hoeven voor te doen, zorgt deze maatregel voor individuele
huishoudens niet altijd voor negatieve koopkrachteffecten. Dit zal vaker het
geval zijn bij categoriale bijstand welke vaak jaarlijks wordt toegekend,
ook zonder dat er kosten zijn, en zorgt voor een structureel inkomensbestanddeel.
De gemeenten behouden de mogelijkheid om categoriale bijstand te verstrekken
aan ouderen en bepaalde groepen chronisch zieken en gehandicapten.Deze maatregelen worden gecompenseerd door invoering van de langdurigheidstoeslag
voor huishoudens (beneden 65 jaar) die vijf jaar of langer aangewezen zijn
op een minimum inkomen. Deze toeslag bedraagt in 2004 voor alleenstaanden € 318
per jaar en voor gezinnen € 454 per jaar. In een aantal gevallen
zal deze maatregel per saldo een vooruitgang betekenen omdat er in het verleden
geen beroep werd gedaan op bijzondere bijstand. De spreiding van de koopkrachteffecten
is daardoor erg groot.Tijdens het najaarsoverleg zijn werkgevers en werknemers overeengekomen
dat werkgevers het initiatief zullen nemen tot een extra impuls voor langdurige
minima. De Stichting van de Arbeid heeft het Kabinet toegezegd een concreet
voorstel. Dit voorstel wordt niet op korte termijn verwacht, althans niet
vóór de begrotingsbehandeling van SZW.3.7 Vrijlating arbeidsinkomen bijstandsgerechtigdenBij invoering van de Wet werk en bijstand treden een aantal wijzigingen
op in de vrijlating van arbeidsinkomen en heffingskortingen. De inkomenseffecten
hiervan zijn sterk afhankelijk van de individuele situatie:1. Het recht op vrijlating van een deel van het arbeidsinkomen (tot maximaal € 163
per maand) van alleenstaande ouders met jonge kinderen, bepaalde personen
van 57,5 jaar en ouder en personen die om medische of sociale reden zijn aangewezen
op arbeid in deeltijd vervalt.2. Voor degenen die op de peildatum vorenbedoelde vrijlating ontvangen,
geldt gedurende 2004 een afbouwregeling.3. Alleenstaande ouders met een kind jonger dan vijf jaar krijgen recht
op vrijlating van de aanvullende alleenstaande ouderkorting en de combinatiekorting.4. Gemeenten krijgen de bevoegdheid om gedurende maximaal zes maanden
arbeidsinkomsten vrij te laten indien sprake is van een bijdrage aan de arbeidsinschakeling.
Deze vrijlating bedraagt maximaal € 163 per maand.Het vervallen van het recht op inkomensvrijlating kan uiteindelijk leiden
tot een daling van het inkomen met maximaal €  1956 per jaar.
Dit geldt voor die alleenstaande ouders en aangewezen personen die naast hun
bijstandsuitkering een dag of meer betaald werk verrichten waarvan het netto-inkomen
tot nu toe voor een deel niet in mindering werd gebracht op de uitkering.
In 2004 is het inkomenseffect kleiner vanwege de overgangsregeling. Deze regeling
voorziet in een geleidelijke afbouw van de vrijlating met 25% per kwartaal
vanaf het tweede kwartaal, zodat het inkomensverlies in 2004 maximaal €  733,50
bedraagt. Tegenover dit inkomensverlies staat het positieve effect van de vrijlating
van de combinatiekorting en de aanvullende alleenstaande ouderkorting. Dit
heeft een positief inkomenseffect dat voor eenoudergezinnen kan oplopen tot € 1100
per jaar. Tenslotte kan de mogelijkheid voor gemeenten om gedurende 6 maanden € 163
per maand aan arbeidsinkomsten vrij te laten leiden tot een positief inkomenseffect
van € 978 in 2004. De koopkrachteffecten als gevolg van deze maatregelen
kunnen zowel positief als negatief zijn. De effecten zijn mede afhankelijk
van de invulling die gemeenten geven aan de bevoegdheid om arbeidsinkomen
deels vrij te laten.Gemeentelijke premies bij scholing, werkaanvaarding en deeltijdwerk worden
niet langer belast. Bij de bijstandsverlening blijven deze premies tot een
bedrag van € 1944 vrijgelaten. De netto uit te keren premies zullen
als gevolg hiervan waarschijnlijk niet veranderen. Een positief inkomenseffect
kan ontstaan voor de betrokkenen omdat de premies in het vervolg niet meer
meegenomen worden in het verzamel (belastbaar) inkomen en daarom niet meetellen
in het toetsinkomen voor inkomensafhankelijke regelingen.3.8 Fiscale behandeling reiskostenMet het oog op vereenvoudiging van regelgeving wordt in de fiscale behandeling
van reiskostenvergoedingen geen onderscheid meer gemaakt tussen woon-werkverkeer
en zakelijk verkeer. In alle gevallen kan een onbelaste vergoeding van € 0,18
per kilometer worden gegeven. Tegelijkertijd wordt de fiscale bijtelling voor
de auto van de zaak altijd op 22% van de cataloguswaarde gesteld (tenzij blijkt
dat deze niet meer dan 500 kilometer voor privé-doeleinden wordt gebruikt).
Tenslotte wordt de lagere accijns voor laagzwavelige brandstof afgeschaft.
Deze maatregelen werken in totaliteit neutraal uit voor de koopkracht. De
spreiding in inkomenseffecten is echter groot.Voordeel van deze maatregelen hebben werknemers die een vergoeding voor
woon-werkverkeer ontvangen (ca 2,3 mln. personen). Het voordeel is afhankelijk
van de woon-werkafstand en varieert, uitgaande van een werknemer die 5 dagen
per week naar zijn werk reist, van € 283 bij 15 000 km per
jaar tot meer dan € 2000 voor werknemers met meer dan 45 000
km. De maatregelen vallen gemiddeld nadelig uit voor ca 0,4 mln. werknemers
waarvan de belastingvrije vergoeding voor zakelijke kilometers afgelegd met
eigen vervoer wordt verlaagd. Dit nadeel varieert van € 205 bij
5000 km per jaar tot meer dan € 1000 voor werknemers met meer dan
25 000 zakelijke kilometers. Voor een deel heeft deze groep ook weer
voordeel van de lagere belastingheffing over vergoedingen voor het woon-werkverkeer.Door de vervanging van de staffel door een uniform bijtellingspercentage
voor de auto van de zaak ontstaat voor 0,3 mln. werknemers een voordeel van
gemiddeld € 300. Deze groep gaat van een fiscale bijtelling van
25% naar 22%. Voor een kleine groep daalt de vrijstelling van 10% of 15%
naar 0%. Hier ontstaat een voordeel van gemiddeld € 1200. Daartegenover
staan 0,2 mln. werknemers die door het uniforme bijtellingspercentage voor
de auto van de zaak meer gaan betalen. Dit varieert tussen de € 200
en € 1200 per jaar.4 Cumulatie van maatregelen4.1 CumulatieDe maatregelen die niet in het generieke koopkrachtbeeld zijn opgenomen kunnen bij individuele huishoudens cumuleren. Exacte informatie over
de omvang van deze cumulatie is niet beschikbaar. Op basis van de wel beschikbare
gegevens is in tabel 3 een zo goed mogelijke inschatting gemaakt van de mate
waarin verschillende groepen huishoudens te maken kunnen hebben met de verschillende
maatregelen. Dit is gedaan door de veranderingen door te rekenen voor een
omvangrijke steekproef van huishoudens. Voorzover de benodigde gegevens van
deze huishoudens ontbraken zijn deze zo goed mogelijk bijgeschat.De wijzigingen met betrekking tot de bijzondere bijstand, de langdurigheidstoeslag
en de vrijlating van inkomen naast de bijstand zijn niet in de cijfers verwerkt.
De achtergrond hiervan is dat de effecten voor huishoudens zeer sterk afhankelijk
zijn van de keuzes die gemeenten gaan maken in de uitwerking, en van de wijze
waarin gemeenten nu invulling geven aan de mogelijkheden die zij hebben. Van
de werkelijk optredende effecten en de spreiding over individuele huishoudens
is daarom geen adequate kwantificering te geven zodanig dat een betrouwbaar
beeld van de cumulatie ontstaat. Het opnemen van een gemiddeld effect zou
geen recht doen aan de in werkelijkheid optredende spreiding. Gemeenten zullen,
zeker na introductie van de WWB, in hoge mate maatwerk leveren. Daarbij mag
verondersteld worden dat degenen die meer dan gemiddeld getroffen worden door
(de cumulatie) van de in deze brief opgenomen maatregelen, bij de bezuiniging
op de bijzondere bijstand ontzien worden.Tabel 3 Aandeel huishoudens1 met inkomenseffecten
als gevolg van specifieke maatregelen Inkomensgroep (huishoudensinkomen)HuursubsidieKinderopvangPakketverkleining ZFWThuiszorgFiscale behandeling reiskosten Beneden 65 jaar     Minimum65%1%99%2%4%Minimum-modaal17%0%94%2%24% 1 tot 1.5 modaal0%1%59%2%45% Boven 1.5 modaal0%2%54%2%68% 65 jaar en ouder     Minimum37%–100%16%–Minimum-modaal27%–95%15%– Boven modaal0%–53%14%–1 Exclusief zelfstandigen, studenten en bewoners intramurale
instellingen.Zoals blijkt uit tabel 3 hebben minima beneden de 65 jaar te maken met
alle maatregelen. In theorie kunnen alle maatregelen ook cumuleren. Aangezien
huursubsidie en pakketverkleining ZFW het meest voorkomen ligt deze cumulatie
voor de hand. De inkomens boven het minimum hebben vaker te maken met de gevolgen
van huursubsidie maatregelen, pakketverkleining en de fiscale behandeling
van reiskosten. Onder de huishoudens met een inkomen boven 1.5x modaal bevinden
zich ook tweeverdieners waarvan één van de partners te maken
heeft met de maatregelen in de ZFW. Het aandeel huishoudens dat te maken heeft
met effecten van de veranderingen in de adviestabel ouderbijdrage kinderopvang
is beperkt. Dit hangt samen met de veronderstelling dat dit advies in 2004
maar in de helft van de gevallen daadwerkelijk wordt overgenomen. Onder de
65 plussers speelt huursubsidie een minder grote rol dan bij de huishoudens
beneden de 65 jaar. Daar tegenover ondervinden meer ouderen inkomenseffecten
van de maatregelen in de thuiszorg.4.2. Resulterend inkomensbeeldZoals gebleken is bij de beschrijving van de afzonderlijke maatregelen
hebben de maatregelen niet altijd negatieve koopkrachteffecten. De effecten
kunnen bovendien cumuleren met positieve of negatieve koopkrachtmutaties uit
het generieke beeld. Om een indruk te krijgen van de invloed van de cumulatie
van maatregelen op de koopkracht zijn in figuur 2 de specifieke maatregelen
toegevoegd aan het generieke beeld.Figuur 2 Spreiding generieke en generieke+specifieke koopkrachtmutaties
200411 Exclusief zelfstandigen, studenten en bewoners van intramurale
instellingen.Ten opzichte van het generieke beeld neemt het aandeel van de minima met
een koopkrachtdaling van meer dan 1% toe, maar het totaalbeeld blijft evenwichtig.
Bij de minima beneden de 65 jaar wordt dit vooral veroorzaakt door de maatregelen
in de huursubsidie en de ziektekosten. Bij de ouderen speelt daarnaast ook
de hogere eigen bijdrage voor thuiszorg een rol.Het verwerken van de specifieke maatregelen in het koopkrachtbeeld zorgt
niet alleen voor meer negatieve inkomenseffecten. Voor een aantal groepen
wordt het beeld gunstiger. Ook onder de minima wordt de groep met een vooruitgang
van meer dan 1% groter. Vooral onder de ouderen is dit substantieel. Oorzaak
hiervan is de uitbetaling van de standaardaftrekposten via de tegemoetkomingsregeling
buitengewone uitgaven. Daarnaast ontstaan verbeteringen bij de huishoudens
beneden de 65 jaar met een hoger inkomen. Dit komt door de veranderingen in
de fiscale behandeling van reiskosten.De aanpassingen die op aandrang van de Kamer zijn aangebracht in de fiscale
aftrekbaarheid van zorguitgaven vergroten in een aantal gevallen de
negatieve inkomenseffecten. De fiscale vermenigvuldigingsfactor is vanaf 2004
niet langer van toepassing op de eigen bijdrage voor thuiszorg (met uitzondering
van huishoudelijk hulp) en op andere standaard en specifieke aftrekposten
voor zorguitgaven. Het voordeel van het toespitsen van aftrekposten voor chronisch
zieken en gehandicapten komt voor een belangrijk deel terecht bij belastingplichtigen
met een aftrekpost voor de eigen bijdrage voor intramurale AWBZ.4.3 Chronisch zieken en gehandicaptenDe spreiding van de inkomens doet zich ook voor bij chronisch zieken.
De groep chronisch zieken maakt onderdeel uit van alle in figuur 2 onderscheiden
inkomensgroepen. De effecten voor deze groep worden extra beïnvloed door
maatregelen in de thuiszorg en de ziektekosten. Dit betekent dat de spreiding
van inkomenseffecten over alle inkomens binnen deze groep relatief groot is.
Er is zowel een groep die er meer dan 1% op achteruit gaat, als een groep
die er meer dan 1% op vooruit gaat. De omvang van deze groepen is vergelijkbaar
met die van andere gepresenteerde groepen. De groep gehandicapten en chronisch
zieken betreft overigens zowel minima als huishoudens met een bovenminimaal
inkomen. Grotere inkomensachteruitgangen zullen zich met name voordoen bij
de groep met bovenminimale inkomens.4.4. Tot slotHet algemene beeld dat de minima worden ontzien en de grootste achteruitgang
geconcentreerd is bij huishoudens met hogere inkomens, blijft ook na verwerking
van de specifieke maatregelen in het koopkrachtbeeld bestaan.BIJLAGEAchtergronden koopkrachtberekeningen SZW, Nibud en CG-raadKoopkrachtberekeningen SZWHet kabinet presenteert een overzicht van
de generieke koopkrachtontwikkeling. De generieke koopkrachtontwikkeling beschrijft
de ontwikkeling van het reëel besteedbaar inkomen voor een aantal standaardhuishoudens.
Deze wordt bepaald door prijs- en loonontwikkeling, de wijzigingen in belasting-
en premietarieven en de kinderbijslag voor huishoudens met kinderen. Daarbij
wordt ook rekening gehouden met generieke inkomenseffecten die indirect het
gevolg zijn van overheidsbeleid. Bij de pakketverkleining in het ziekenfonds
per 1 januari 2004 is bijvoorbeeld de geschatte gemiddelde premie van
de aanvullende verzekering opgenomen in het generieke beeld.Niet-standaard inkomensbestanddelen zoals de huursubsidie en de gemeentelijke
regelingen worden niet in de berekening meegenomen omdat het effect over het
algemeen zeer afhankelijk zal zijn van het gebruik van de regeling. De spreiding
van inkomenseffecten is daarom vaak groot, wat de representativiteit niet
ten goede komt. Niet-standaard bestanddelen worden daarom alleen gepresenteerd
wanneer er zich belangrijke beleidswijzigingen voordoen.Het voordeel van de cijfers die het kabinet hanteert is dat ze algemene
geldigheid hebben en daarom geschikt zijn voor de beoordeling van het (macro-)inkomensbeeld.
De methode die het kabinet gebruikt heeft als nadeel dat niet alle mogelijke
regelingen die in de praktijk van invloed zijn op de koopkrachtontwikkeling
van de verschillende inkomensgroepen worden meegenomen. Het kabinet kiest
er daarom voor om deze effecten apart te vermelden in de inkomensbijlage die
apart bij de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is gepresenteerd.
Dit jaar zijn daarin ondermeer de pakketverkleining in de Zorg, de vereenvoudiging
van de regelgeving woon-werkverkeer en de invoering van de Wet Werk en Bijstand
beschreven. Ook de buitengewone uitgavenregeling die de verzilveringproblematiek
rond de buitengewone uitgavenaftrekpost oplost, staat in de bijlage omschreven.
Op deze manier ontstaat er een volledig beeld dat wordt opgebouwd uit de som
van de generieke koopkrachtcijfers en de additionele koopkrachteffecten die
voor specifieke groepen gelden en in de bijlage bij de begroting staan vermeld.Een nadere kwantificering van de genoemde bijlage bij de begroting is
in deze brief opgenomen. Uitgangspunt bij deze nadere kwantificering is een
zo goed mogelijk beeld te krijgen van de spreiding van de werkelijk optredende
effecten en de omvang van de groepen die er mee te maken krijgen. Hiertoe
is gebruik gemaakt van bestanden waarin informatie is opgenomen over grote
groepen huishoudens en hun specifieke kenmerken. In deze benadering wordt
niet meer uitgegaan van een standaardhuishouden, maar zo goed mogelijk gekeken
naar de uitwerking op de Nederlandse bevolking.Benadering NibudHet Nibud presenteert koopkrachtoverzichten
van een aantal voorbeeldhuishoudens en houdt daarbij wel rekening met niet-standaard
bestanddelen waarbij met betrekking tot deze bestanddelen bepaalden aannamen
worden gedaan.Voordeel van de benadering van het Nibud is dat er voor bepaalde huishoudens
die aan de aannamen voldoen een compleet inkomensbeeld ontstaat waarin zoveel
mogelijk relevante regelingen zijn opgenomen. Omdat ingezoomd wordt op een
bepaalde groep huishoudens zullen deze huishoudens zich ook herkennen in de
gepresenteerde cijfers.Het nadeel van de Nibud-methode is dat bij veel van de niet-standaard
regelingen het aantal gebruikers per regeling sterk kan wisselen, waardoor
de spreiding van inkomenseffecten vaak groot is. Dat betekent dat huishoudens
die niet aan de aannamen voldoen zich vaak juist minder zullen herkennen in
de cijfers dan bij het generieke beeld het geval zou zijn geweest. Niet ieder
huishouden rijdt bijvoorbeeld in een lease-auto. Een ander nadeel is dat voor
ieder te presenteren huishouden moet worden onderzocht op welke regelingen
aanspraak kan worden gemaakt en of dit ook gebeurd. Daarnaast zou moeten worden
bekeken of het koopkrachtcijfer van het gepresenteerde huishouden ook gevolgen
moet hebben voor het inkomensbeleid. Het gaat daarbij vooral om de representativiteit
van de gepresenteerde huishoudens.Benadering CG-raadEvenals het Nibud berekent de CG-raad cijfers voor enkele voorbeeldhuishoudens.
Hierbij gaat de CG-raad in het bijzonder in op de verschillen tussen huishoudens
met standaard ziektekosten en huishoudens met extra ziektekosten. De CG-raad
berekent geen koopkrachtcijfers in de zin dat de inkomensontwikkeling voor
2004 wordt berekend, de analyse beperkt zich tot de omvang van de ziektekosten
en compensatie hiervoor via de aftrek buitengewone uitgaven.Vergelijking Nibud–kabinetDe verschillen worden voornamelijk veroorzaakt
doordat het kabinet in het generieke beeld rekent met standaardhuishoudens
terwijl het Nibud enkele voorbeeldhuishoudens doorrekent, waarbij ook met
specifieke effecten rekening wordt gehouden. Uit vergelijking van de berekeningen
blijkt dat het generieke deel van de berekeningen grotendeels overeenkomt.
Dit betekent dat er wat betreft contractloonontwikkeling, de tarieven voor
belastingen en sociale verzekeringen, de ziektekosten en de inflatie dezelfde
cijfers als uitgangspunt worden genomen.Wanneer zich geen belangrijke beleidswijzigingen in niet-standaard bestanddelen
voordoen zullen de cijfers van het Nibud en die van het kabinet dan ook veel
gelijkenis vertonen. Voor 2004 met bijvoorbeeld maatregelen in de huursubsidie
en veranderende regels voor de bijtelling en de bijzondere bijstand ontstaan
er verschillen omdat het Nibud deze regelingen in de berekeningen voor voorbeeldhuishoudens
wel meeneemt en het kabinet de invloed van de wijzigingen apart presenteert.Meer specifiek worden verschillen in de berekeningen van het Nibud en
het kabinet over 2004 onder meer veroorzaakt door:• De periode waarover het koopkrachtcijfer wordt berekend: Het Nibud
berekent bijvoorbeeld in enkele gevallen de koopkrachtmutatie tussen september
2003 en september 2004, waar het kabinet het kalenderjaar aanhoudt.• Pensioenpremies: Het kabinet hanteert in het generieke beeld de
gemiddelde pensioenpremie zoals die door het CPB wordt berekend. Het Nibud
gaat uit van een pensioenpremie zoals die geldt binnen een bepaalde bedrijfstak.• Het afschaffen van de categoriale bijstand: Het Nibud rekent met
het bedrag aan categoriale bijstand dat het voorbeeldhuishouden in 2003 ontving
en waarvoor geen aanspraak meer bestaat in 2004. Het afschaffen van de categoriale
bijstand heeft vooral gevolgen voor de huidige ontvangers die geen bijzondere
kosten maken. Mensen die wel bijzondere kosten maken, blijven hiervoor aanspraak
maken op individuele bijstand. De werkelijk optredende effecten op huishoudniveau
vertonen daarom een grote spreiding en zijn sterk afhankelijk van de invulling
die gemeenten geven aan de mogelijkheden voor bijzondere bijstand.
Dit is dan ook de reden dat het kabinet het afschaffen van de categoriale
bijstand niet in het generieke beeld opneemt maar apart presenteert.Vergelijking CG-raad – KabinetAangezien de CG-raad geen koopkrachtontwikkeling van jaar op jaar heeft
berekend is een vergelijking op dat punt met de cijfers van het Kabinet niet
mogelijk. Wat betreft de berekening van de hogere ziektekosten en de omvang
van de compensatie daarvoor is sprake van het ook met het Nibud gesignaleerde
verschil. De CG-raad gaat uit van enkele voorbeeldhuishoudens. In de generieke
koopkrachtberekeningen gaat het kabinet uit van standaardhuishoudens die bijvoorbeeld
geen extra ziektekosten hebben.In bijlage 15.1 bij de begroting en in de verdere kwantificering in deze
brief wordt wel met deze extra ziektekosten rekening gehouden. Hierbij wordt
niet uitgegaan van voorbeeldhuishoudens, maar van de huishoudens zoals opgenomen
in een steekproefbestand van huishoudens. In deze steekproef zijn ook huishoudens
vertegenwoordigd met bovengemiddelde ziektekosten.ConclusieDe koopkrachtcijfers van individuele huishoudens kunnen positiever of
negatiever uitvallen dan de gepresenteerde cijfers van zowel het kabinet als
het Nibud. Bij het Nibud wordt dat veroorzaakt door het feit dat er koopkrachteffecten
voor specifieke huishoudens worden doorgerekend en dat niet ieder huishouden
gebruik maakt van of getroffen wordt door alle meegenomen maatregelen. Bij
de koopkrachtcijfers van het kabinet wordt slechts gerekend met de maatregelen
die algemene geldigheid hebben waardoor het beeld voor huishoudens waarvoor
huishoudenspecifieke maatregelen gelden positiever of negatiever kan uitpakken.
Evenals het Nibud gaat de CG-raad uit van enkele voorbeeldhuishoudens met
specifiek gedefinieerde kenmerken. Hieruit kunnen voor deze voorbeeldhuishoudens
conclusies getrokken worden over de omvang van de ziektekosten en compensatie.
Het kabinet heeft in deze brief rekening gehouden met van het standaardhuishouden
afwijkende situaties en met specifieke maatregelen door met een steekproef
van huishoudens te werken. Deze steekproef kan ook gezien worden als een veelvoud
van voorbeeldhuishoudens. Zo worden zoveel mogelijk daadwerkelijke voorkomende
situaties doorgerekend en kan ook de representativiteit (omvang van de groep)
van specifieke situaties worden bezien.Concluderend blijkt dat er geen sprake is van een verschil van inzicht.
De aannamen die rond de te presenteren cijfers worden gemaakt zijn vooral
afhankelijk van het doel waarvoor de cijfers worden berekend. Daarbij staat
voor het kabinet zo algemeen mogelijke geldigheid voorop. XNoot1Bij de berekening van de bedragen over 2003 is er van uitgegaan dat recht
bestaat op een fiscale vermeningvuldigingsfactor van 1.5 over de aftrekpost
boven het drempelbedrag. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-XV-31.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl