Wet sociale werkvoorziening; Brief minister over voorgenomen regelgeving en beleid inzake indicatie en bekosting van de nieuwe WSW
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24787, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

12-03-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24787 nr. 10

07-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. De indicatie 2.1. Regels met betrekking tot de indicatie en het indicatieprotocol2.2. Specifieke taken indicatiecommissie in het kader
van ontslag2.3. De kosten van indicering3. Kwaliteitszorg 3.1. De gemeentelijke taak inzake kwaliteitszorg en de
ondersteuning van de commissie3.2. De centrale taak met betrekking tot de kwaliteitsborging
van de indicatie3.3. Het waarom van de arbeidshandicapindeling4. Het begeleid werken4.1. Waarom begeleid werken in de Wsw?4.2. De rol van de Uvi's bij begeleid werken4.3. De rol van de indicatiecommissie4.4. De positie van Stichting Rozij/Werk5. De ontslagproblematiek6. De bekostiging 6.1. Beperkingen van het huidige verdeelmodel6.2. Het volume arbeidsplaatsen6.3. De wachtlijst6.4. De vaststelling van de subsidie na afloop van het
budgetjaar6.5. Het mitigeren van herverdeeleffecten7. De blindenwerkplaatsenGevolgen van indeling in de middencategorie voor de zittende
populatie van de blindenwerkplaatsen (basis= budget 1997, bedragen per fte) 8. Huisvestingslasten bij SW-bedrijvenOndertekeningBIJLAGE1. Regels met betrekking tot de indicatie en het indicatieprotocol 2. De gemeentelijke taak inzake kwaliteitszorg en de ondersteuning
van de commissie3. De centrale taak met betrekking tot de kwaliteitsborging
van de indicatie4. Het waarom van de arbeidshandicapindeling
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24787Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 89 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 787Nieuwe regeling inzake de sociale werkvoorziening (Wet sociale werkvoorziening)nr. 10BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEIDAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 7 maart 1997 1. InleidingIn het wetgevingsoverleg van de vaste commissie voor Sociale Zaken en
Werkgelegenheid van de Tweede Kamer d.d. 24 februari 1996 over het wetsvoorstel
Nieuwe regeling inzake de sociale werkvoorziening (Wet sociale werkvoorziening,
kamerstukken II, 1996/97, 24 787, nr. 9) heb ik toegezegd de Kamer een
nadere brief te zullen doen toekomen inzake o.a. de hoofdlijnen van de indicatiestelling,
de toepassing van de aangehangen beslistabel en de regelgeving met betrekking
tot het bekostigingsmodel. Met deze brief wordt aan deze toezegging voldaan.De opbouw van deze brief is als volgt.In paragraaf 2 wordt ingegaan op de indicatiestelling. Naast de hoofdlijnen
van de voorgenomen regelgeving wordt tevens ingegaan op de specifieke taken
van de indicatiecommissie inzake ontslag, tot slot komen de kosten van de
indicering aan de orde.In paragraaf 3 wordt op hoofdlijnen ingegaan op de voorgenomen regelgeving
en vormgeving van de kwaliteitszorg en het waarom van de arbeidshandicapindeling.In paragraaf 4 wordt ingegaan op het begeleid werken.In paragraaf 5 wordt nader ingegaan op de ontslagproblematiek.In paragraaf 6 wordt de bekostiging behandeld, waarbij ook nader wordt
ingegaan op de «zachte landing».In paragraaf 7 worden de blindenwerkplaatsen behandeld.Tot slot wordt in paragraaf 8 ingegaan op de eventuele huisvestingsproblematiek
van vóór 1989.Enkele onderdelen zijn nader uitgewerkt in een bijlage bij deze brief.Bij deze brief doe ik u ook, met name op het punt van de ontslagprocedure,
een tweede nota van wijziging op het wetsvoorstel toekomen. 2. De indicatie 2.1. Regels met betrekking tot de indicatie en het indicatieprotocolIn het Besluit indicatie sociale werkvoorziening zullen onder andere regels
worden opgenomen over de aanvraag van de indicatie, het onderzoek door de
indicatiecommissie, het advies van de commissie, de doelgroepvaststelling,
de wachtlijst en de herindicatie. De hoofdlijnen op basis waarvan het besluit –
voor zover een en ander niet uit de wet zelf voortvloeit – volgens mijn
inzicht zal worden ingevuld, worden hierna aangegeven.De eerste stap in het traject van indicatiestelling betreft de aanvraagprocedure.
Het initiatief tot indicatie zal over het algemeen van de betrokkene zelf
uitgaan, terwijl de aanmelding ook namens betrokkene door derden (arbeidsbureau,
GSD en dergelijke) kan worden gedaan, bijvoorbeeld als betrokkene daartoe
zelf niet in staat is.Het besluit zal regelen waarop het onderzoek van de indicatiecommissie
zich moet richten. Het gaat om die aspecten, die van belang zijn om vast te
stellen of betrokkene tot de doelgroep behoort; dit betreft de bij de nota
naar aanleiding van het verslag reeds meegezonden beslistabel. Tevens moet
worden nagegaan of betrokkene in aanmerking kan komen voor begeleid werken
of dat voor hem een scholingstraject open staat; hiervoor zullen nog beslistabellen
worden ontwikkeld. Ook bij het onderzoek wordt ervan uitgegaan, dat zoveel
mogelijk gebruik gemaakt wordt van bij anderen (bijvoorbeeld artsen of verwijzende
instanties) beschikbare gegevens over betrokkene. Geregeld moet worden dat
daarbij derden kunnen worden geraadpleegd. Het raadplegen van derden geschiedt
niet zonder toestemming van betrokkene.Binnen de protocollering vervullen de beslistabellen en het profielensysteem
een belangrijke rol. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zal,
in samenspraak met betrokkenen een modelprotocol voor gemeenten ontwikkelen.
Voor betrokkene dienen bij de indicatiestelling de procedure en de toetsingscriteria
duidelijk te zijn. Hiertoe zal een zogenaamd sollicitatieprofiel – waarbij
betrokkene zelf kan aangeven hoe deze denkt over de eigen mogelijkheden en
beperkingen – aan het profielensysteem worden toegevoegd, alsmede een
intakeprofiel van betrokkene, dat door de deskundigen van het indicatieteam
wordt ingevuld.De onafhankelijkheid en zorgvuldigheid bij de indicatie wordt gerealiseerd
doordat de leden van de indicatiecommissie deskundigen zijn, die geen binding
hebben met de uitvoeringsorganisatie, en die werken volgens een goedgekeurd
protocol. In voorkomende gevallen kan de commissie ook volstaan met een kort
onderzoek. Soms is nader specialistisch onderzoek noodzakelijk, omdat dit
binnen de commissie niet goed kan worden uitgevoerd. In die situaties kunnen
externen worden ingeschakeld.De eisen ten aanzien van onafhankelijkheid, het niveau van de deskundigheden
en de onverenigbaarheid van andere functies met het lidmaatschap van de indicatiecommissie
worden na overleg met betrokkenen opgesteld. Vooruitlopend op de definitieve
regeling, dat wil zeggen de ministeriële regeling, wordt momenteel gedacht
aan de volgende onverenigbaarheden:– een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een ambtenaar
in dienst van het rijk, de gemeente of de samenwerkende gemeenten;– een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een persoon in
dienst van de door de gemeente voor de uitvoering aangewezen rechtspersoon; – een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een gemeenteraadslid
van de gemeente of een der gemeenten die de indicatiecommissie heeft aangewezen
of opgericht;– een lid van de commissie kan niet zijn een persoon in dienst van
een rechtspersoon die tot doel heeft begeleiding in het kader van begeleid
werken te verrichten.Ten aanzien van de werkwijze van de commissie zal worden bepaald dat een
lid van de commissie zich laat vervangen, indien hij uit andere hoofde een
beroepsmatige- of persoonlijke relatie onderhoudt met een kandidaat. Voor
elk lid van de commissie moet derhalve een plaatsvervanger beschikbaar zijn,
die over dezelfde deskundigheden beschikt.Het advies van de commissie komt bij meerderheid tot stand. Voor het overige
is met betrekking tot de werkwijze van de indicatiecommissie van belang dat
de commissie uit haar midden een – periodiek roulerend – voorzitter
en plaatsvervangend voorzitter kiest. Dit zal in het model-protocol worden
opgenomen.Er zullen in het indicatiebesluit nadere voorschriften moeten worden gegeven
over de inhoud van het advies van de indicatiecommissie. Het advies zal naast
de persoonsgegevens van betrokkene nog een aantal andere gegevens moeten bevatten,
waarbij te denken is aan:1. datum van aanvraag, van onderzoek, en van het uitgebrachte advies;2. een opsomming van het school-, opleidings- en arbeidsverleden van betrokkene;3. het advies om betrokkene al dan niet te rekenen tot de doelgroep, de
indeling in een arbeidshandicapcategorie, de te nemen maatregelen en te treffen
voorzieningen, en welk functieniveau in eerste aanleg voor betrokkene geëigend
wordt geacht, en of deze mogelijk voor begeleid werken in aanmerking komt.Het advies bevat naast een korte, welomschreven typering van de beperkingen,
het oordeel van de commissie, gemotiveerd aan de hand van het voorgeschreven
beslismodel, waarbij gebruik gemaakt wordt van omschrijvingen en coderingen
van, of aansluiten bij, de internationale statistische classificatie van ziekten
en aanverwante gezondheidsproblemen (ICD-10, WHO, 1992) en/of de Internationale
Classificatie van Stoornissen, Beperkingen en Handicaps (ICIDH, WHO, 1980).De indeling in arbeidshandicapcategorie komt tot stand op grond van een
beoordeling van de verstrekkendheid van de noodzakelijke voorzieningen of
maatregelen en van het prestatieniveau. Dit is toegelicht in de toelichting
bij de beslistabel, die als bijlage bij de nota naar aanleiding van het verslag
(kamerstukken II, 1996/97, 24 787, nr. 7) is opgenomen. Deze beslistabel
zal als bijlage bij het Besluit indicatie worden opgenomen.Vervolgens is het aan het gemeentebestuur om op basis van het advies een
beslissing te nemen over de indicatie. In het Besluit indicatie zullen voorschriften
omtrent de indicatiebeschikking worden opgenomen. Er zal aangegeven worden
welke elementen in elk geval in de indicatiebeschikking moeten worden opgenomen.
Dit betreft het advies van de indicatie-commissie, de elementen, genoemd in
artikel 12, eerste lid, van de wet, de voorzieningen of maatregelen die noodzakelijk
zijn, alsmede het intake- en sollicitatieprofiel, en de geldigheidsduur van
de indicatie. Met betrekking tot de geldigheidsduur van de indicatie (van
belang voor het moment waarop herindicatie noodzakelijk is) zullen nog nadere
regels worden gesteld. Hierbij zal worden uitgegaan van een maximale geldigheidsduur
van 5 jaar.Voor de indeling in arbeidshandicapcategorieën – waarop elders
in deze brief wordt ingegaan – worden in het besluit ook nader regels
opgenomen. Plaatsing op de wachtlijst dient te geschieden op volgorde van datum van
aanvraag tot indicatie. Er zullen regels worden gesteld over de registratie
van gegevens van personen op de wachtlijst. Het zal in elk geval gaan om naam-
en adresgegevens, geboortedatum, datum van aanvraag tot indicatie, en de indicatiegegevens.
Verder zijn er regels nodig over het in voorkomende gevallen beëindigen
van de plaatsing op de wachtlijst, en de overdracht naar een wachtlijst van
een andere gemeente, bij verhuizing.Het besluit zal voorwaarden bevatten betreffende de termijnen van de herindicatie.
De aanvraag tot herindicatie wordt gedaan uiterlijk twee maanden voor het
verstrijken van de geldigheidsduur van de indicatie, doch niet eerder dan
vier maanden voor het verstrijken daarvan. Het gemeentebestuur kan een herindicatie
gemotiveerd op een eerder moment instellen, doch niet eerder dan nadat de
dienstbetrekking met betrokkene ten minste zes maanden heeft geduurd. Tijdens
de eerste zes maanden na indiensttreding kan alleen betrokkene zelf gemotiveerd
om een herindicatie verzoeken. Overigens verloopt de aanvraag tot herindicatie
in principe langs dezelfde procedure als de indicatie.Ik heb het voornemen de regeling met betrekking tot de indicatie en herindicatie
zo vorm te geven, dat een terugkeergarantie tot de personenkring van de Wsw
conform de thans bestaande situatie is geregeld. Hiermee is een daartoe strekkende
vraag vanuit de leden van de CDA-fractie beantwoord.Ten slotte ligt het voor de hand dat ook gemeentebestuur zijn eigen taak
en werkwijze bij de indicatie, herindicatie en voorgenomen opzegging van de
dienstbetrekking, vastlegt in een besluit. 2.2. Specifieke taken indicatiecommissie in het kader
van ontslagTot de taak van de commissie behoort op grond van artikel 6, derde lid,
van de wet ook het adviseren bij voorgenomen ontslag in andere situaties dan
het niet willen meewerken aan een herindicatie of het na een onaantastbaar
geworden herindicatie niet willen meewerken aan plaatsing elders. Het proces
van herindicatie bij ontslag, als geregeld in het oorspronkelijke derde lid,
stemt niet overeen met de toelichting van de rol van de indicatiecommissie
als aangegeven in de nota naar aanleiding van het verslag. Dit punt is ook
aan de orde geweest tijdens het op 24 februari jl. gehouden wetgevingsoverleg.
Het zou onjuist zijn om, bij ontslag om een andere redenen dan het niet willen
meewerken aan een herindicatie of het na een onaantastbaar geworden herindicatie
niet willen meewerken aan plaatsing elders, betrokkene eerst het gehele herindicatietraject
te laten doorlopen alvorens tot opzegging kan worden overgegaan. In feite
zou dit een dubbele ontslagbescherming betekenen, zoals terecht door mevrouw
Kalsbeek-Jasperse is opgemerkt. Namelijk eerst via het herindicatietraject
met haar beroepsmogelijkheden en vervolgens via het civiele recht. Om die
reden zal artikel 6, derde lid, met een tweede nota van wijziging zodanig
worden aangepast dat de commissie een advies uitbrengt over het voorgenomen
ontslag en de gemeente vervolgens op basis van dat advies tot een beslissing
komt. De beslissing van het gemeentebestuur kan vervolgens alleen bij de civiele
rechter worden getoetst. 2.3. De kosten van indiceringDe VNG heeft aangegeven dat mogelijke extra kosten verband houdende met
de indicatiestelling door SZW dienen te worden vergoed.Vooralsnog blijkt niet dat de totale kosten beduidend hoger zullen uitvallen dan die welke tot dusverre door de gemeenten worden gemaakt.
Er dient in de nWsw wel meer werk te worden verricht, onder andere ten gevolge
van de herindicaties, doch hier staat tegenover dat er een kostenbesparing
kan worden bereikt door middel van een verhoging van de efficiency onder andere
door gebruik van de beslistabellen.Ter toelichting het volgende. De bruto kosten voor indicatie van aanmeldingen
in de huidige situatie blijken in de praktijk uit te komen op f 1400
per aanmelding. Hierbij is begrepen intake, keuring, psychologisch onderzoek,
selectieteam en aanvullend onderzoek. Bij indicatiestelling in de nieuwe Wsw
zal hieraan f 1200 per aanmelding worden uitgegeven. De kosten per herindicatie
zullen f 700 bedragen.De ramingen van SZW komen op landelijke totaalkosten voor indicering van
aanmelders (15 000) op ongeveer f 18 mln. De inschatting is dat
momenteel ongeveer f 21 mln. wordt uitgegeven. Het NOSW raamt de kosten,
op basis van een enquête, aanzienlijk hoger (f 50 mln.) doch heeft
hiervoor geen gedetailleerde onderbouwing kunnen geven.De wachtlijst (22 000 personen) kent een spontane uitstroom van 5 000
per jaar, dit is 10 000 in twee jaar. Er moeten dus in twee jaar 12 000
gevallen geherindiceerd worden.De kosten van herindicering van de huidige wachtlijst worden geschat op
circa f 700 per persoon. De totale kosten voor een periode van twee jaar
komen daarmee op ongeveer f 4 mln. per jaar. Daarna zijn er geen kosten
meer voor herindicatie van deze wachtlijst.De kosten van herindicering van de nieuwe populatie zijn op dit moment
moeilijk te ramen. De eerste kosten ontstaan pas na drie jaar voor het deel
van de nieuwe instroom dat dan nog in de SW werkzaam is. Het structurele niveau
wordt waarschijnlijk pas na 15 á 20 jaar bereikt. Het ligt daarom in
de rede in het jaarlijks overleg met de VNG de geleidelijke wijzigingen terzake
adequaat te verwerken. 3. Kwaliteitszorg 3.1. De gemeentelijke taak inzake kwaliteitszorg en de
ondersteuning van de commissieArtikel 13, vijfde lid, Wsw, draagt het gemeentebestuur op zorg te dragen
voor de ondersteuning van de indicatiecommissie, waarbij in elk geval aandacht
wordt besteed aan de kwaliteitszorg. De vereisten waaraan de gemeentelijk
zorg dient te voldoen, en die nog in een ministeriële regeling zullen
worden opgenomen, zijn de volgende.De gemeente draagt zorg voor een zodanige ondersteuning van de indicatiecommissie,
dat deze haar taak adequaat kan uitoefenen. De commissie moet beschikken over
adequate huisvesting, kwantitatief en kwalitatief voldoende personeel en voldoende
financiële middelen. De gemeente moet waarborgen dat aan deze voorwaarden
is voldaan. Indien de gemeente een externe commissie inhuurt kan een en ander
geregeld worden in het contract.Op de positie van een eventuele intake-functionaris die door het gemeentebestuur
aan de commissie zou kunnen worden toegevoegd, wordt nader ingegaan in de
bijlage.Het ligt in de rede primair te kiezen voor procedurele voorschriften.
Van belang is dat het gemeentebestuur jaarlijks vastlegt welke inspanningen
ter zake worden geleverd. Bij ministeriële regeling kan worden bepaald
dat het gemeentebestuur jaarlijks een analyse pleegt en daarover een rapport
opstelt, dat vervolgens ter beschikking van de Minister komt. Een dergelijk
rapport geeft weer wat in het daaraan voorafgaande jaar is gedaan
en in het daaropvolgende jaar volgens plan wordt gedaan op het terrein van
kwaliteitszorg en ondersteuning van de commissie. De regeling zou punten van
aandacht moeten bevatten die in elk geval in het rapport aan de orde moeten
komen. Verder kan worden bepaald dat het gemeentebestuur richtlijnen aan de
commissie geeft met betrekking tot de kwaliteit van de taakuitoefening.Mogelijke aandachtspunten voor eerdergenoemd rapport staan aangegeven
in de bijlage. 3.2. De centrale taak met betrekking tot de kwaliteitsborging
van de indicatieIk heb het voornemen de centrale taak met betrekking tot de kwaliteitsborging
in te vullen door middel van de kernelementen visitatie, advisering en stimulering.Het adviseren van de gemeentelijke indicatiecommissies en gemeentebesturen
omtrent de procedurele en inhoudelijke kant van de indicatie is een essentieel
element. Vanuit een centraal punt kan hiertoe een visitatiestructuur worden
ontwikkeld, die tevens de mogelijkheid biedt «best practices»
onderling uit te wisselen. Het organiseren van bijeenkomsten voor betrokkenen,
waarbij informatie kan worden uitgewisseld, behoort tot de mogelijkheden.
Bedoeling hiervan is een leerproces op gang te brengen en te bevorderen dat
de indicatie landelijk op eenduidige en kwalitatief verantwoorde wijze geschiedt.Bij de uitvoering van de centrale taken kan worden teruggegrepen op wat
gemeenten zelf doen. De gemeentelijke rapportage inzake de ondersteuning en
kwaliteitszorg biedt een handvat om vanuit het centraal niveau te reageren,
in de zin van advisering en stimulering. Informatie die bij de uitvoering
van deze centrale taak wordt gegenereerd, wordt uiteraard teruggerapporteerd
naar de gemeentebesturen en de indicatiecommissies, en naar de minister. Voor
de gemeentebesturen en de commissies is dit van belang om voldoende «feed-back»
te krijgen, en om hun eigen prestaties te kunnen vergelijken met die van andere
gemeentebesturen respectievelijk indicatiecommissies. Voor de minister is
de terugkoppeling van belang omdat deze belangrijke beleidsinformatie kan
bevatten.In de aanvangsfase zal een centrale kwaliteitsfunctie worden vormgegeven
onder verantwoordelijkheid van de minister. In de toelichting bij de nota
van wijziging is aangegeven dat deze deskundigheid mogelijk kan worden ingehuurd
en anders door het departement zal worden gerealiseerd.Vooralsnog wordt gedacht aan een groep deskundigen waarin deels dezelfde
disciplines vertegenwoordigd zijn als wettelijk is voorgeschreven voor de
gemeentelijke commissies.Duidelijk is dat deze intensieve wijze van kwaliteitsbevordering slechts
een beperkte tijd behoeft plaats te vinden. Gelet ook op de voorgenomen tijdelijkheid
van deze centrale aanpak, is de functie als zodanig niet in de wet zelf omschreven.
Dat hoeft ook niet, omdat het een stimulerende taak is, die gemeenten niet
direct bindt. De bevindingen van deze groep worden aan de minister en de gemeenten
gerapporteerd.Hierbij wil ik er nog op wijze dat voor een nadere toetsing van de werkwijze
van de indicatiecommissie namens de minister inzage verlangd kan worden in
de medische- en psychologische dossiers. Een en ander zal vanzelfsprekend
met grote waarborgen van privacybescherming omgeven zijn. 3.3. Het waarom van de arbeidshandicapindelingDe kern van de nieuwe doelgroepdefiniëring is, dat niet zozeer de (medische) beperkingen op zich bepalend moeten zijn voor indicatie
tot de SW, maar meer de mate waarin die beperkingen de afstand tot de arbeidsmarkt
bepalen. Het gaat daarbij om de noodzaak tot specifieke aanpassing van werkplek
en werkomgeving, de specifieke uitsplitsing van taken, de specifieke werkbegeleiding,
de aanpassing van werktempo en ten slotte de arbeidsduur of prestatie-eisen.Al deze facetten hebben een relatie met de kosten (en opbrengsten) van
een medewerker en kunnen dientengevolge van invloed zijn op de mate waarin
iemand een afstand tot de arbeidsmarkt heeft. Door een relatie te leggen tussen
deze facetten ontstaat een logische verbinding met de verschillende subsidiebedragen
(zie hiervoor ook paragraaf 5 inzake de bekostiging) . Hiermee wordt uiteindelijk
beoogd de kansen voor plaatsing van de verschillende categorieën gelijk
te trekken, omdat kostenverschillen worden geëlimineerd.Uit de toelichting op de beslistabel voor de arbeidshandicapcategorie-indeling
blijkt hoe bovengenoemde aspecten een rol spelen in de indeling licht, middel
of zwaar arbeidsgehandicapt.De verschillende deskundigen die in de indicatiecommissie zijn samengebracht
waarborgen dat er een compleet en genuanceerd beeld ontstaat van betrokkene
op alle bovengenoemde facetten. Daarmee wordt voorkomen dat het accent in
de beoordeling te eenzijdig komt te liggen bij slechts één facet,
namelijk de medische handicap. Vervolgens vindt twee jaar na indiensttreding
een herindicatie plaats, waarbij de arbeidshandicap-indeling mede aan de hand
van de praktijk wordt getoetst.Tot nu toe wordt slechts een onderverdeling gemaakt naar lichamelijk,
verstandelijk en psychisch gehandicapt. Dit leidt tot een vrij grove rubricering
van talloze uiteenlopende aandoeningen en beperkingen. Bovendien kan het leiden
tot arbitraire en geforceerde beslissingen omdat bijvoorbeeld personen met
een meervoudige handicap in één bepaalde handicapcategorie moeten
worden ingedeeld.Bij de nieuwe arbeidshandicapcategorie-indeling ontstaat een veel genuanceerder
beeld, de «algemene aard» van de handicap zegt in veel gevallen
niets over functionele beperkingen in het werk. Zo wordt het in de toekomst
beter mogelijk om vast te stellen of een vergaand of volledig verlies van
doorgaans onmisbare lichamelijke functies óf geen rol van betekenis
speelt bij bepaalde activiteiten, óf nagenoeg geheel gecompenseerd
kan worden door technische voorzieningen of door buitengewone vaardigheden
van de persoon zelf, die daarbij mogelijk tot grote prestaties kan komen,
ondanks de forse beperkingen.Aan de andere kant kan het samengaan van meerdere beperkingen leiden tot
een beduidende handicap, zelfs als deze beperkingen afzonderlijk mogelijk
relatief mild zijn. Ook dit is in het nieuwe systeem van indiceren goed vast
te stellen.Dit geldt evenzeer voor de vaststelling van de prestatiemogelijkheden
waarbij wordt uitgegaan – rekening houdend met de geïndiceerde
aangepaste omstandigheden – van het beargumenteerd oordeel van de deskundigen
van de indicatiecommissie. In geval van twijfel zullen de uitkomsten van arbeidskundig
testonderzoek en/of arbeidssimulatie duidelijkheid moeten verschaffen.De uiteindelijke feitelijke arbeidsprestatie, die immers sterk mede afhankelijk
is van buiten de persoon gelegen factoren, wordt niet als criterium beschouwd.De potentiële arbeidsprestatie dient te worden ingeschat in één
van de drie niveaus: kleiner dan 10%, tussen 10 en 50% of boven 50%. Bovendien
worden meerdere elementen in de beschouwing betrokken, zoals uit bovenstaande
opsomming blijkt, omdat deze elementen mede bepalend zijn voor de mate waarin
er behoefte is aan aangepaste arbeid. Een uitvoerigere argumentatie, waarbij ook wordt ingegaan op het voorstel
van de NOSW en een suggestie van de leden van de RPF-fractie, is opgenomen
in de bijlage. 4. Het begeleid werkenTijdens het wetgevingstechnisch overleg zijn door alle aanwezige kamerleden
nadere vragen gesteld over artikel 7 waarin (de financiering van) het begeleid
werken een plaats in de Wsw is gegeven. Voorzover daarover nog misverstanden
zouden bestaan, wil ik op de eerste plaats stellen dat het hier uitsluitend
gaat om begeleid werken voor SW-geïndiceerden. Het komt dus niet in de
plaats van andere vormen van begeleid werken.Hieronder ga ik op de volgende vragen nader in:– de argumentatie om het begeleid werken op basis van de Wsw mogelijk
te maken;– de mogelijke belemmering van de toegankelijkheid van het begeleid
werken door inpassing in de Wsw;– de betekenis van het advies voor begeleid werken van de indicatiecommissie;– de vraag of artikel 7 niet een meer imperatief karakter zou moeten
krijgen;– de vraag of het werk van de Stichting Rozij/Werk te Zwolle door
het bepaalde in artikel 7 niet onmogelijk zou worden gemaakt;– het voorstel om het begeleid werken in het Voorjaarsoverleg onder
de aandacht van de sociale partners te brengen. 4.1. Waarom begeleid werken in de Wsw?De motieven om het begeleid werken ook een plaats in de Wsw te geven zijn
in de Memorie van toelichting en de Nota naar aanleiding van het verslag genoemd.
De directe aanleiding en daarmee het voornaamste motief is gelegen in twee
kamerbreed gedragen moties (kamerstukken II 1992/93, 22 800 XV, nr. 39;
kamerstukken II 1995/96, 24 400 XV, nr. 29), waarin is gevraagd om een
oplossing voor het verschil in inkomen tussen Wsw-werknemers en personen die
begeleid werken op basis van de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid.In het huidige sociale verzekerings- en voorzieningenstelsel biedt alleen
de Wsw de mogelijkheid om personen met een arbeidshandicap functieloon te
garanderen. In de nieuwe situatie komt elke Wsw-geïndiceerde, al dan
niet met een arbeidsongeschiktheidsuitkering, in beginsel in aanmerking voor
bemiddeling naar een reguliere baan waarbij, persoonlijke ondersteuning en
een loonkostensubsidie voor de werkgever worden gefinancierd uit een rijkssubsidie
op basis van de Wsw. Deze subsidie komt in de plaats voor de huidige combinatie
van vergoeding persoonlijke ondersteuning, loondispensatie op grond van artikel
8 van de Wet arbeid gehandicapte werknemers (Wagw) en artikel 11 van de Regeling
samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering met inkomsten uit arbeid (die de
werknemer een inkomen op minimumniveau garandeert). Dit betekent dat de werknemer
in de nieuwe situatie het functieloon krijgt uitbetaald en dat de werkgever
in dat geval geen beroep meer zal kunnen doen op de loondispensatie ex. artikel
8 van de Wagw.Om aan de wens van de Kamer, neergelegd in twee moties, uitvoering te
geven, zal de financiering van het begeleid werken voor personen met een Wsw-indicatie
het beste op basis van de Wsw kunnen worden geregeld. Voor de overige argumenten om het begeleid werken mede in te passen in
de Wsw verwijs ik naar de Nota naar aanleiding van het verslag (paragraaf
3.6). Samenvattend hebben deze motieven betrekking op:– het vergroten van de keuzevrijheid van een Wsw-geïndiceerden
tussen een «traditionele» Wsw-arbeidsplaats en een begeleid werkenplaats;– het bieden van een directe opvang in de sociale werkvoorziening
voor begeleid werkers die onverhoopt in hun reguliere baan worden ontslagen;– het vergroten van de doelgroep voor begeleid werken (de huidige
Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering met inkomsten uit arbeid
die een inkomen van ten minste 100% WML garandeert, geldt alleen voor AAW/WAO-ers);– het beperken van de financiële risico's van gemeenten bij
de uitvoering van de Wsw. 4.2. De rol van de Uvi's bij begeleid werkenIn de discussie bestond naar mijn indruk onduidelijkheid over de toepassing
van het instrument begeleid werken door de Uvi's. Het voornemen is om de huidige
Regeling persoonlijke ondersteuning voor gehandicapte werknemers onder te
brengen in de voorgenomen Wet op de reïntegratie. Uvi's kunnen dit instrument
als werkvoorziening dus blijven inzetten, zodat van een mogelijke belemmering
van de toegankelijkheid van het begeleid werken door inpassing in de Wsw geen
sprake zal zijn. Echter de gemeenten dragen straks de verantwoordelijkheid
voor plaatsing van Wsw-geïndiceerden op een begeleid werkenplaats en
de Uvi's voor arbeidsgehandicapten zonder Wsw-indicatie. In beide gevallen
kunnen degenen die begeleid willen werken zich direct tot een werkgever wenden,
maar afhankelijk of betrokkenen wel of geen Wsw-indicatie hebben beslist de
gemeente respectievelijk een Uvi over de toekenning van de begeleiding.Voor alle duidelijkheid merk ik op dat voor zover Uvi's het instrument
begeleid werken toepassen dit alleen betrekking heeft op de begeleiding op
de werkplek en niet op het bieden van de huidige inkomensgarantie tot 100%
WML. Artikel 11 van de Regeling samenloop arbeidsongeschiktheidsuitkering
met inkomsten uit arbeid – dat uitsluitend van toepassing is op personen
met een Wsw-indicatie – wordt immers ingetrokken en wordt vervangen
door een functieloongarantie op basis van artikel 7 Wsw (voor zover de som
van de loonkostensubsidie aan de werkgever en de begeleidingskosten de rijkssubsidie
niet te boven gaat) . 4.3. De rol van de indicatiecommissieDe vragen die betrekking hadden op de betekenis van het advies voor begeleid
werken van de Wsw-indicatiecommissie en de wenselijkheid van een imperatief
karakter van artikel 7 hangen onderling samen, zodat deze in de beantwoording
worden gecombineerd.De betekenis van het advies van de Wsw-indicatiecommissie dat een Wsw-geïndiceerde
in staat wordt geacht om begeleid te werken is helder. Een dergelijk advies
legt de gemeente een inspanningsverplichting op om een begeleid werkenplaats
te zoeken (Memorie van toelichting, p. 19). Een tekort aan begeleid-werkenplaatsen
kan een overweging zijn om het advies van de indicatiecommissie niet te volgen
en een «traditionele» Wsw-arbeidsplaats aan te bieden. Aan het
onmogelijke kan immers niemand worden gehouden, ook een gemeente niet. Is
betrokkene echter van mening dat de gemeente onvoldoende inspanningen heeft
gepleegd dan staat een bezwaar- en beroepsprocedure op grond van de Algemene
wet bestuursrecht open. In dit verband moet ook niet worden uitgesloten dat betrokkenen (of zijn ouders of verzorgers) zelf initiatieven nemen
om een begeleid-werkenplaats te vinden.Het (onafhankelijke) advies van de indicatiecommissie voor begeleid werken
is derhalve van belang. Het geeft de geïndiceerde bepaalde rechten en
dwingt gemeenten een – aantoonbare – optimale inspanning te plegen
om deze arbeidsplaatsen te vinden. 4.4. De positie van Stichting Rozij/WerkIn het overleg is de vraag opgeworpen in hoeverre het werk van de Stichting
Rozij/Werk zou worden belemmerd door het begeleid werken in de Wsw in passen,
waarbij in het bijzonder aandacht is gevraagd voor de door de Stichting Rozij/Werk
gevolgde methodiek die is gericht op toeleiding naar werk en niet zozeer op
begeleiding op de werkplek.Allereerst kan worden meegedeeld dat de Nieuwe Algemene Bedrijfsvereniging,
Gak Nederland bv en de Stichting Rozij/Werk ingaande 1 januari 1997 voor de
duur van één jaar een contract hebben gesloten inzake arbeidstoeleiding
en arbeidsintegratie van verstandelijk gehandicapte jongeren. Daarin is vastgelegd
welke procedure moet worden gevolgd met betrekking tot de toeleiding van verstandelijk
gehandicapte jongeren naar Rozij, welke diensten en producten Rozij op het
gebied van arbeidstoeleiding en persoonlijke ondersteuning op de werkplek
aan de NAB levert, tegen welke tarieven, in welke aantallen, de wijze van
informeren en verantwoorden en van afrekenen.De Stichting Rozij/Werk kan ook in de toekomst haar diensten aan Uvi's
blijven aan bieden, maar dan op basis van de Wet op de reïntegratie.
Het werkterrein van de Stichting Rozij/Werk wordt zelfs verbreed. Naast Uvi's
kunnen straks ook gemeenten desgewenst de Stichting Rozij/Werk als begeleidingsorganisatie
op basis van de Wsw inschakelen.In dit verband is ook gevraagd waarom in artikel 7, eerste lid, onderdeel
b, de verplichting is opgenomen dat betrokkenen dienen te worden begeleid
door personen die zijn verbonden aan een rechtspersoon die tot doel heeft
deze begeleiding te verrichten.Waarom wordt niet toegestaan dat de werkgever zelf de begeleiding verzorgt
en daarvan de kosten worden vergoed?De belangrijkste reden is dat de begeleiding van deze werknemers specifieke
deskundigheid vergt. Een rechtspersoon die tot doel heeft de begeleiding te
verrichten en ook aan bepaalde kwaliteitsvereisten zal moeten te voldoen,
dient de garantie bieden dat de begeleiding op een professionele wijze plaatsvindt.
Voor zover het gaat om begeleiding die een werkgever zelf kan bieden, laat
deze zich moeilijk onderscheiden van de leiding die normaal gesproken aan
de werkzaamheden van werknemers wordt gegeven. In de Nota naar aanleiding
van het verslag is om die reden eerder aangegeven dat de financiering van
interne begeleidingsuren fraudegevoelig moet worden geacht (p. 33). Bovendien
acht ik de betrokkenheid van de begeleidingsorganisatie gewenst, omdat we
hier spreken over personen die vanwege hun (verstandelijke) handicap in de
regel niet in staat zullen zijn om in een werksituatie hun belangen m.b.t.
de arbeidsvoorwaarden, -omstandigheden en -verhoudingen naar voren te brengen.
De inschakeling van een begeleidingsorganisatie dient een waarborg te vormen
dat het werk en de werkomstandigheden van de begeleid werker zijn afgestemd
op zijn arbeidsmogelijkheden en -beperkingen.Tevens is gevraagd naar mijn bereidheid om in het Voorjaarsoverleg een
toepassing op grotere schaal van het begeleid werken bij de sociale partners
te bepleiten. In het overleg heb ik u reeds toegezegd daartoe het initiatief
te zullen nemen. 5. De ontslagproblematiekTijdens het wetgevingsoverleg zijn, met name door de heer Rosenmöller,
enkele nadere vragen gesteld over artikel 6 van het wetsvoorstel. Daarop ga
ik nu nader in.Nu in het kader van de Wet sociale werkvoorziening is gekozen voor een
reguliere arbeidsovereenkomst, zijn ook zoveel mogelijk de reguliere regels
met betrekking tot de beëindiging van de arbeidsovereenkomst van toepassing
op de sociale werkvoorziening. De beëindiging van de arbeidsovereenkomst
wordt binnenkort beheerst door afdeling 9, van titel 10 van boek 7 van het
Burgerlijk Wetboek (de artikelen 667 tot en met 686). Deze algemene regeling
is onverkort van toepassing op de sociale werkvoorziening. De nieuwe Wet sociale
werkvoorziening vult dit stelsel slechts aan op de punten genoemd in artikel
6 van het wetsvoorstel. In die situaties gaat de Wet sociale werkvoorziening
als speciale wet vóór op de algemene regels van het Burgerlijk
Wetboek.Het eerste lid bevat de algemene verplichting mee te werken aan het behoud
dan wel bevorderen van de arbeidsbekwaamheid en aan het verkrijgen van arbeid
onder normale omstandigheden, voor zover betrokkene daartoe in staat wordt
geacht. Het is de gemeente die hiervoor verantwoordelijk is, waarbij de indicatie
en herindicatie belangrijke hulpmiddelen zijn.De in artikel 6, tweede en derde lid, opgenomen regels zijn noodzakelijk
omdat de arbeidsplaatsen in de sociale werkvoorziening alleen beschikbaar
mogen zijn voor personen die behoren tot de doelgroep. In artikel 6, tweede
lid, is opgenomen wanneer het gemeentebestuur de arbeidsovereenkomst moet
opzeggen en in artikel 6, derde lid, is opgenomen wanneer het gemeentebestuur
de arbeidsovereenkomst kan opzeggen. Hoewel het streven is om tot een maximale
normalisering van de rechtspositie te komen, heb ik er op dit punt voor gekozen
om de thans geldende bepalingen (artikel 28 van de Wet Sociale Werkvoorziening)
te handhaven. Gezien het specifieke karakter van de voorziening moet deze
uitsluitend beschikbaar zijn voor diegene die daar ook feitelijk op zijn aangewezen.
Dat betekent dat indien een werknemer passende arbeid onder normale omstandigheden
kan gaan verrichten, de dienstbetrekking zo spoedig mogelijk wordt beëindigd,
zodat plaats gemaakt wordt voor iemand op de wachtlijst.Het wetsvoorstel regelt dat het gemeentebestuur de arbeidsovereenkomst
moet opzeggen op grond van de redenen genoemd in artikel 6, tweede lid, van
het wetsvoorstel. Als de gemeente niettemin de arbeidsovereenkomst met betrokkene
wil voortzetten is dat mogelijk, maar dan wel op basis van een arbeidsovereenkomst
die geen relatie meer heeft met de Wsw. Dit kan bijvoorbeeld ook een detacheringsovereenkomst
zijn op basis van de Wiw, waarbij een kostendekkende vergoeding wordt gegeven.Formeel betekent e.e.a. dat de oude arbeidsovereenkomst wordt opgezegd
en tegelijkertijd een nieuwe arbeidsovereenkomst met betrokkene wordt aangegaan.Wat betreft het begrip passende arbeid in het wetsvoorstel het volgende.
Aan dit begrip wordt geen andere uitleg gegeven dan op basis van de huidige
wet. Passende arbeid is dus alle arbeid die voor de krachten en bekwaamheden
van de werknemer is berekend, tenzij aanvaarding om reden van lichamelijke,
geestelijke of sociale aard niet van hem kan worden gevergd. Opzegging is
slechts mogelijk als een concreet aanbod van passende arbeid is geweigerd.
Het is het gemeentebestuur dat hier, uiteraard in alle zorgvuldigheid, invulling
aan geeft. Tegen een gegeven ontslag kan worden opgekomen bij
de kantonrechter. De werknemer zal hiertoe zelf, net als nu, het initiatief
moeten nemen. Het gemeentebestuur zal daarbij moeten motiveren dat het ontslag
een redelijk gevolg is van (het niet accepteren van) een reële doorstroommogelijkheid.Dan de relatie met het begrip passende arbeid in de sociale zekerheidswetgeving.
De uitleg die aan dit begrip in de sociale zekerheidswetgeving wordt gegeven
is niet zonder meer toepasbaar op de sociale werkvoorziening. Het begrip passende
arbeid speelt een grote rol bij de re-activering van personen die geen werk
hebben maar een uitkering. Bij de Wsw gaat het niet om een uitkeringsgerechtigde
maar om het vinden van passende arbeid voor iemand die blijkens een onaantastbare
herindicatiebeschikking niet langer tot de doelgroep van de Wsw behoort en
dus ander werk moet krijgen. In een dergelijke situatie ligt het voor de hand
dat de gemeente de Arbeidsvoorzieningsorganisatie inschakelt om een passend
werkaanbod te vinden. Weigert betrokkene een dergelijke concreet aanbod, dan
is dit voor de gemeente een reden voor ontslag. Het is aan de gemeente om
te beslissen of in die situatie tot het opzeggen van de arbeidsovereenkomst
wordt overgegaan. Daarbij kan de gemeente, rekening houdend met het feit dat
betrokkene vanuit een werksituatie naar een andere functie moet uitzien, wel
gebruik maken van de criteria die bij het begrip passende arbeid in de sociale
zekerheidswetgeving gelden. Die criteria zijn vastgelegd in de richtlijn passende
arbeid van 19 maart 1996 (Stcrt. 60). Genoemde richtlijn geeft aan wat in
redelijkheid van betrokkene kan worden gevergd bij een concreet werkaanbod
vanuit een uitkeringssituatie. In genoemde richtlijn zijn drie meer objectieve
criteria aangegeven, te weten:– de aard van het werk, gerelateerd aan het vroegere beroep en niveau
van het werk dat wordt bepaald door de opleiding en werkervaring;– de beloning voor het werk, en– de reisduur.Genoemde criteria zullen in het algemeen bij ontslag vanuit de sociale
werkvoorziening minder strikt kunnen worden gehanteerd dan in de sociale zekerheidswetgeving.
Zo zal met name arbeid dat beneden het Wsw-loonniveau wordt beloond minder
snel als passend worden aangemerkt dan in de sociale verzekeringswetten. Bovendien
moet het feit worden meegewogen dat betrokkene gedurende een zekere tijd was
aangewezen op arbeid in de sociale werkvoorziening.Aan de andere kant moet wel worden bedacht dat betrokkene tegelijkertijd
niet meer tot de doelgroep van de sociale werkvoorziening behoort en dus een
gesubsidieerde plaats bezet houdt voor iemand die wel op dergelijke arbeid
is aangewezen. Bij een passend aanbod zal de gemeente derhalve, rekeninghoudend
ook met de tijd dat voor betrokkene reeds naar een dergelijke aanbod is gezocht,
tot opzegging moeten overgaan.Het is uiteindelijk de kantonrechter die hierover in een concrete situatie
zal oordelen.Het weigeren van passende arbeid kan vervolgens nog gevolgen hebben voor
het recht op een WW-uitkering (sanctie). De wijze waarop hiermee door bevoegde
uitvoeringsorganisaties wordt omgegaan is identiek aan andere situaties waarbij
passende arbeid wordt geweigerd.Op de taak van de indicatiecommissie bij ontslag (derde lid van artikel
6) ben ik reeds in deze brief ingegaan.Aan artikel 6 is voorts nog een nieuw vierde lid toegevoegd. Dat lid maakt
het, naar analogie van artikel 13, mogelijk nadere regels te stellen over
het advies, de werkwijze en de samenstelling van de commissie bij de uitoefening
van haar taak op grond van artikel 6, derde lid, van de wet. Gedacht wordt
thans aan het verplicht voorschrijven van het gebruikmaken van
de regels met betrekking tot de preventieve ontslagtoets, een en ander conform
de afspraak hieromtrent in het arbeidsvoorwaardenoverleg sociale werkvoorziening,
en de uitbreiding van de samenstelling van de commissie met een jurist, met
kennis van het ontslagrecht, bij de advisering over ontslagzaken. 6. De bekostiging 6.1. Beperkingen van het huidige verdeelmodelDe wens om in het kader van de nieuwe regelgeving voor de sociale werkvoorziening
ook te voorzien in een nieuwe wijze van bekostiging is ingegeven door een
aantal onbedoelde effecten die door het bestaande verdeelmodel (kunnen) worden
teweeg gebracht. Het gaat daarbij om de volgende elementen.In de bestaande systematiek worden de in het referentiejaar t gerealiseerde
aantallen arbeidsplaatsen tot uitgangspunt genomen voor de in de periode t+2
beschikbare middelen. Bestuurlijke eenheden met een toenemend aantal arbeidsplaatsen
krijgen daardoor hun groei met een vertraging van twee jaar gefinancierd met
rijksbudget, zij het dat bij een gelijk blijvend totaalbudget een landelijke
groei in aantallen arbeidsplaatsen ten koste gaat van de vergoeding per arbeidsplaats.
Bestuurlijke eenheden met een gelijkblijvend volume worden hierdoor geconfronteerd
met een verminderde rijksbijdrage.Met de nieuwe bekostigingssystematiek wordt dit ongewenste effect weggenomen.
Dit wordt bereikt door voor de toedeling van volume en budget voor 1998 de
feitelijke verdeling van de arbeidsplaatsen in 1996 als basis te nemen. Dit
betekent dat voor 1998 de toedeling van het budget geschiedt op grond van
het gerealiseerde volume 1996, vermenigvuldigd met de vergoedingscomponent
van de middencategorie. In latere jaren zal het te realiseren volume na overleg
met de VNG beleidsmatig worden bepaald. Verschuivingen tussen bestuurlijke
eenheden zullen met name ontstaan door de relatieve lengte van de wachtlijsten
van bestuurlijke eenheden.Een tweede onbedoelde neveneffect van het bestaande financieel verdeelmodel
is dat het bij de indienstname van nieuwe werknemers een impliciete stimulans
voor bestuurlijke eenheden bevat om juist die werknemers in dienst te nemen
waarvan wordt verondersteld dat zij in staat zijn tot de hoogste arbeidsprestatie.
Weliswaar worden in het model onbeïnvloedbare kostenverschillen die samenhangen
met verschillen in samenstelling van de werknemerspopulatie gemitigeerd met
behulp van correctiefactoren voor gemiddelde leeftijd en aard van de handicap,
maar de mutaties die in de loop van de tijd in deze factoren zijn blijven
optreden hebben de vraag doen rijzen of werkelijk sprake was van onbeïnvloedbare
factoren. In de nieuwe bekostigingssystematiek wordt met verschillen in netto-kosten
rekening gehouden door de indeling – op onafhankelijke en objectieve
wijze – van nieuwe werknemers in drie arbeidshandicapcategorieën,
met daar aan verbonden verschillende bekostigingsbedragen. In paragraaf 3.3
is al op de gronden voor de indeling ingegaan.Voor het overige stemt het nieuwe financiële verdeelmodel in veel
opzichten overeen met het thans gehanteerde model. Ook in het nieuwe model
wordt jaarlijks een deel van de geraamde vacatureruimte die ontstaat door
de uitstroom van werknemers herverdeeld tussen bestuurlijke eenheden op grond
van de relatieve lengte van de wachtlijsten. 6.2. Het volume arbeidsplaatsenEvenals in het bestaande verdeelmodel zal in het nieuwe verdeelmodel worden
gerekend met standaard-eenheden, in de vorm van arbeidsplaatsen met een 36-urige
werkweek die gedurende het gehele kalenderjaar vervuld worden. Dit betekent
dat dienstbetrekkingen van minder dan 36 uur beslag evenredig aan de arbeidsduur
worden meegeteld.Nieuw is dat dienstbetrekkingen tevens worden gewogen op grond van de
zwaarte van de arbeidshandicap van de werknemer. De wegingsfactoren worden
bepaald met behulp van een periodiek te herhalen econometrisch onderzoek,
dus op grond van een benadering van de werkelijke verschillen in netto-kosten.
In het jaarlijks overleg met de VNG zal worden gesproken over de aan het onderzoek
te verbinden conclusies voor de wegingsfactoren voor de daarop volgende jaren.Omdat steeds wordt gewerkt met de statistische gegevens van voorafgaande
jaren, zullen de nieuwe wegingsfactoren pas twee jaar na de inwerkingtreding
van de wet effect hebben. Uitgaande van een inwerkingtreding per 1 januari
1998 zullen immers de budgetten voor 1998 en 1999 nog volledig worden bepaald
op grond van de realisatiecijfers over het jaar 1996, waarin nog geen sprake
is van een indeling in arbeidshandicap-categorieën. 6.3. De wachtlijstHet volume arbeidsplaatsen wordt in het nieuwe verdeelmodel, net als voorheen,
bepaald aan de hand van de gebleken behoefte aan SW-arbeidsplaatsen. Deze
behoefte kent twee componenten, te weten:– de werknemers, die reeds een arbeidsplaats vervullen;– de personen die geïndiceerd zijn voor de sociale werkvoorziening
en daartoe op de wachtlijst zijn geplaatst.Omdat het ook in de toekomst mogelijk moet zijn om het aanbod van arbeidsplaatsen
in overeenstemming te brengen met de lokaal geïndiceerde vraag zal de
omvang van de wachtlijst een variabele blijven in het verdeelmodel.Gedurende de eerste twee jaar na de inwerkingtreding van de wet zijn voor
de bekostiging uitsluitend nog de gegevens over de «oude» wachtlijsten
beschikbaar. In het verdeelmodel zullen deze gegevens op dezelfde wijze worden
gehanteerd als thans reeds geschiedt. Dat betekent dat gemeenten/bestuurlijke
eenheden in staat zullen zijn een kwart van hun vacatureruimte direct te vervullen
terwijl driekwart wordt herverdeeld over gemeenten/ bestuurlijke eenheden
aan de hand van de relatieve lengte van de wachtlijsten. Gemeenten met een
langer dan gemiddelde wachtlijst krijgen extra arbeidsplaatsen toegekend en
gemeenten met een korte wachtlijst leveren een deel van hun vacatures in.
Vacatures die het gevolg zijn van uitstroom naar regulier werk zullen, net
als thans, te allen tijde mogen worden herbezet.Gedurende de eerste twee jaren na de inwerkingtreding van de wet (1998
en 1999) zal er per bestuurlijke eenheid veelal sprake zijn van twee wachtlijsten.
Eén wachtlijst betreft de huidige wachtlijst, waarvan nog niemand is
geïndiceerd conform de per 1998 geldende indicatie-beslistabel.Op deze
wachtlijst worden na inwerkingtreding van de wet geen nieuwe kandidaten meer
geplaatst. De reeds op deze wachtlijst geplaatste personen worden in beginsel
geherindiceerd op het moment dat daadwerkelijk een arbeidsplaats beschikbaar
komt. Gegeven het ervaringsgegeven dat jaarlijks een kwart van de personen
op de wachtlijst eigener beweging verdwijnt en gelet op de jaarlijkse
opnamecapaciteit van de sociale werkvoorziening van 4 à 5 000
arbeidsplaatsen, zal naar verwachting deze oude wachtlijst na ongeveer twee
jaren na inwerkingtreding van de nWsw vrijwel zijn verdwenen. Voor nog resterende
personen zal in overleg met gemeenten een passend alternatief worden gezocht.De andere wachtlijst bevat de kandidaat-werknemers, die zich na 1 januari
1998 hebben gemeld voor werk in de sociale werkvoorziening. Deze mensen worden
door de indicatiecommissie geïndiceerd, waardoor bij plaatsing van deze
kandidaat-werknemers in het bedrijf ook de wegingsfactor bekend is op basis
waarvan de bekostiging plaats vindt.Deze wachtlijst wordt verhoogd met het aantal werknemers dat is geplaatst
op arbeidsplaatsen die voor eigen rekening door de gemeente worden gerealiseerd
en verminderd met het aantal niet gerealiseerde plaatsen. Dit laatste is noodzakelijk
om gemeenten die zich een extra inspanning getroosten door extra personen
te plaatsen niet in de verdeling te benadelen en vice versa.De twee wachtlijsten zullen voor de jaren 2000 en 2001 beide een factor
zijn in het financieel verdeelmodel. In het overleg met de VNG zal worden
bezien in welke mate ook in deze jaren een deel van de vacatureruimte voor
directe herbezetting in aanmerking moet komen. Met ingang van het begrotingsjaar
2002 zal vervolgens uitsluitend de nieuw geïndiceerde wachtlijst nog
een factor in het verdeelmodel zijn. 6.4. De vaststelling van de subsidie na afloop van het
budgetjaarDe nieuwe bekostigingssystematiek voorziet in een definitieve vaststelling
van de rijksvergoeding aan de gemeente na afloop van het boekjaar. De definitieve
vaststelling geschiedt op grond van het feitelijk gerealiseerde aantal arbeidsplaatsen,
gewogen naar de arbeidshandicaps van de werknemers. Omdat het ongewenst en
onhaalbaar wordt geacht de zittende populatie volledig te herindiceren worden
werknemers die voor inwerkingtreding van de wet al een dienstbetrekking hadden,
administratief ingedeeld in de middencategorie.De wegingsfactoren voor nieuwe werknemers worden gebaseerd op een indeling
in drie categorieën van arbeidshandicap en daarbij behorende vergoedingenniveaus.
Bij de vaststelling achteraf van de rijksvergoeding over de eerste twee jaar
na de inwerkingtreding van de wet zullen voor de categorieën licht en
midden gelijke vergoedingsbedragen worden gebruikt. Voor de berekening van
de hoogte van de bedragen zal voor dat jaar eenmalig de door Moret, Ernst
en Young ontwikkelde benadering worden gehanteerd, waarbij de indeling in
loonschalen wordt gebruikt als benadering van de – nog niet bekende –
verdeling van de mate van arbeidshandicap. Dit zal geschieden op basis van
de geaccordeerde cijfers uit de jaarverslaggeving voor 1996.In de daaropvolgende jaren zal geleidelijk zicht ontstaan op de werkelijke
verdeling tussen de drie arbeidshandicap-categorieën en de feitelijk
netto-kostenverschillen per categorie. Landelijk zal dan per categorie worden
beschouwd wat de feitelijke netto-kosten zijn op grond van de ontwikkeling
van de gemiddelde bruto-loonkosten, de uitvoeringskosten en de netto toegevoegde
waarde. Dit technisch onderzoek zal jaarlijks – ambtelijk in samenspraak
met het bureau van de VNG – in het voorjaar plaatsvinden, vooraf aan
het bestuurlijk overleg met de VNG, waarin op grond van de bevindingen gesproken
zal worden over de verhoudingen tussen netto-kosten en de rijksvergoeding
per arbeidshandicap-categorie. Op basis van de vastgestelde vergoedingsbedragen
kunnen vervolgens de wegingsfactoren worden bepaald. 6.5. Het mitigeren van herverdeeleffectenIn het verdeelmodel zullen voorzieningen worden getroffen om eventuele
herverdeeleffecten die het gevolg zijn van de invoering van een nieuwe bekostigingssystematiek
te mitigeren. Daartoe zal een algemene garantie worden geboden dat een gemeente/
bestuurlijke eenheid van jaar op jaar niet meer dan 5% in budget teruggaat.
Als structurele voorziening, om het hoofd te kunnen bieden aan onvoorziene
en niet te verzekeren ontwikkelingen in de organisatorische sfeer van de uitvoering,
die de correcte uitvoering van de wet belemmeren, zal na overleg met de VNG
tevens een voorziening worden uitgewerkt, waarvan de werking overeen zal komen
met die van de huidige artikel 41, lid 5 van de WSW.Voor de eerste twee jaar na inwerkingtreding van de nieuwe wet zal, in
aanvulling op de structurele voorzieningen, bovendien de mutatie van de rijksvergoeding
per arbeidsplaats worden beperkt tot maximaal 1,5%. Op die wijze kunnen de
effecten van het afschaffen van de correctiefactoren vooruitlopend op het
effectief worden van de wegingsfactoren naar arbeidshandicap worden opgevangen. 7. De blindenwerkplaatsenIk heb toegezegd om ten aanzien van de blindenwerkplaatsen nader in te
zullen gaan op de zogeheten handicapgebonden meerkosten.Begin 1993 heeft VB-advies een onderzoek gepubliceerd naar de (meer)kosten
van de sociale werkverbanden voor blinden en slechtzienden. Het onderzoeksrapport
is op 19 februari 1993 aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale
Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer aangeboden (kamerstukken II 1992–1993,
22 800 XV, nr 66). De onderzoekers concludeerden dat er sprake is van
meerkosten bij de twee onderzochte blindenwerkplaatsen en wel f 8100,–
per arbeidsplaats bij Proson (voorheen Sonneheerdt) en f 7100,–
per arbeidsplaats bij Blizo. Van deze meerkosten hing, volgens de onderzoekers,
ongeveer 30% samen met de handicap ( tussen f 1900,– tot f 2500,–).
De overige meerkosten (ca f 5000,–) worden bepaald door de wijze
waarop de werkverbanden organisatorisch functioneren.Ongeveer f 800,– van de handicap gebonden meerkosten werd veroorzaakt
door een lager ziekteverzuim. Vóór 1993 bevatte het financieel
verdeelmodel een impliciete incentive voor ziekteverzuim. Bij ziekte werd
de loonbetaling door de bedrijfsvereniging overgenomen, het toegekende budget
werd echter niet verlaagd. Bedrijven met een hoog ziekteverzuim «verdienden»
daardoor aan het verzuim. Werkplaatsen met een laag ziekteverzuim –
blinden hebben traditioneel een laag ziekteverzuim – gingen er daarentegen
relatief gezien op achteruit. Aan deze situatie is met ingang van 1993 een
einde gekomen ten gevolge van de invoering van premiedifferentiatie in de
Ziektewet.In het mondeling overleg met de Kamer op 19 oktober 1993 (kamerstukken
II 1993–1994, 23 400 XV, nr. 12), heeft de toenmalige staatssecretaris
voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid toegezegd om, op basis van de hiervoor
genoemde onderzoeksresultaten, met de besturen van de desbetreffende bestuurlijke
eenheden in overleg te zullen treden om te zoeken naar een tijdelijke (financiële)
oplossing van de gerezen problemen. Concreet betekende dit dat aan de blindenwerkplaatsen een compensatie
werd gegeven voor de handicapgebonden meerkosten van f 1700,– (f 2500,–
minus f 800,–) per arbeidsplaats. Deze bijdrage is vanaf 1994 jaarlijks
toegekend, zolang er geen structurele oplossing was gevonden voor de handicapgebonden
meerkosten. Overigens bestaat de populatie door de recente jaren heen bij
Proson gemiddeld voor 50% uit visueel gehandicapten en bij Blizo uit circa
60% visueel gehandicapten. De bijdrage is echter toegerekend aan de totale
SW-populatie van de blindenwerkplaatsen, zodat een extra financieel voordeel
ontstond.Daarnaast is in 1994 en 1995 50% van de overige meerkosten, te weten f 2500,–
gecompenseerd, echter onder de nadrukkelijke verwachting dat deze kosten binnen
een redelijke termijn zouden worden afgebouwd.Om een vergelijking mogelijk te kunnen maken tussen de huidige financiële
situatie van de blindenwerkplaatsen en de situatie na inwerkingtreding van
de nWsw, heb ik het jaar 1997 als uitgangspunt genomen. Zoals ik de Commissie
reeds heb medegedeeld met mijn brief van 11 oktober 1995, wordt door
de bestuurlijke eenheden, waartoe de beide blindenwerkplaatsen behoren, gebruik
gemaakt van het financieel verdeelmodel om het toegekende budget verder naar
de diverse onderdelen toe te delen. Dit heeft tot gevolg dat het effect van
de in het verdeelmodel gehanteerde correctiefactoren wordt versterkt. Indien
de bestuurlijke eenheden in de toekomst deze handelwijze consequent blijven
hanteren, heeft dat direct een positief effect op het budget van de betrokken
blindenwerkplaatsen, zoals onderstaande tabel aantoont. Gevolgen van indeling in de middencategorie voor de zittende
populatie van de blindenwerkplaatsen (basis= budget 1997, bedragen per fte) Bestuurlijke
eenheid:DSW-Nunspeet (906,9 fte's)WSD-Boxtel) (1030 fte's) Blindenwerkplaats:Proson
(150 fte's, waarvan visueel gehandicapt: 90)Blizo (100 fte's, visueel
gehandicapt: 50) 1. Aan BE toegekend budgetf 41 757f 42 4502. Door BE aan blindenwerkplaats toegekendf 38 344f 40 4933. Aanvulling ivm handicapgebonden meerkostenf  1 700f 
1 700 4. Saldo budget blindenwerkplaats (2 + 3)f 40 044f 42 1935. Budget bij indeling in de middencategorie (1998 e.v.)f 42 618f 42 6186. Verschil ten opzichte van huidige budget van de BE (5 – 1)+ f 
  861+ f   168 7. Verschil ten opzichte van
huidig door BE aan blindenwerkplaats toegekend budget (5–2)+ f 
4 274+ f  2 125Ten opzichte van het budget dat de BE'en Nunspeet en Boxtel in 1997 ontvangen,
betekent indeling in de categorie midden een financieel voordeel van respectievelijk
906,9 x f 861 = f 780 840 en 1030 x f 168 = f 173 040.Voor de blindenwerkplaatsen Proson en Blizo werkt dit voordeel als volgt
uit: respectievelijk 150 x f 4 274 = + f 641 100 en 100
x f 2 125 = + f 212 500.In de toekomst kan dit nog verder oplopen wanneer blijkt dat blinden die
zijn aangewezen op een blindenwerkplaats worden ingedeeld in de categorie
zwaar. In die gevallen zal per plaats circa f 10 000,– extra
budget worden toegekend. Inmiddels ben ik in het bezit gesteld van een voorstel van de beide blindenwerkplaatsen
om de toekomst van deze werkplaatsen veilig te stellen. In het voorstel wordt
daartoe een drietal opties aangereikt, te weten:1. toekennen handicapgebonden meerkosten ( f 42 300 + f 1 700
= f 44 000);2. conform voorstel NOSW blinden / slechtzienden een extra vergoeding
geven;3. een overgangsregeling voor de komende 20 jaar; waarbij als uitgangspunt
geldt dat de huidige populatie blinden en slechtzienden in de zwaarste handicapcategorie
worden geplaatst en worden gesubsidieerd conform de nWsw.Hoewel ik van mening ben dat uit oogpunt van een acceptabele exploitatie
en vanuit consistentie van de bekostigingsmethodiek een aparte behandeling
van de blindenwerkplaatsen niet nodig is, ben ik bereid een inspanning te
plegen om uit deze langdurige impasse te komen. Aangezien optie 3 het dichtst
in de buurt komt van het mij voor ogen staande bekostigingsmodel, ben ik bereid
om de de visueel gehandicapten in de huidige populatie van de blindenwerkplaatsen
collectief administratief in te delen in de zwaarste arbeidshandicapcategorie.
Voor Proson betekent dit een extra financieel voordeel – dat wil zeggen
boven het voordeel dat reeds ontstaat door de indeling in de midden categorie –
van circa f 900 000, voor Blizo is dat circa f 500 000.
Ik ga er daarbij wel van uit dat de indicatie van blinden voor de sociale
werkvoorziening in de toekomst via de reguliere indicatieprocedure loopt.
Blinden zullen in de toekomst dus niet per definitie tot de zwaarste arbeidshandicapcategorie
worden gerekend. 8. Huisvestingslasten bij SW-bedrijvenTijdens het wetgevingsoverleg is aandacht gevraagd voor de problematiek
van bedrijven die vóór 1989 besloten hebben om te investeren
in nieuwe huisvesting. Zij zouden nog steeds hinder ondervinden van de kapitaallasten.Op de eerste plaats moet ik vaststellen dat zich de afgelopen jaren bij
mij slechts één bedrijf heeft gemeld met een beroep op extra
financiële ondersteuning in verband met kapitaallasten ten gevolge van
investeringen uit het verleden. Het verzoek van deze bestuurlijke eenheid,
Kollum, is door mij afgewezen. Het bestuur heeft zich vervolgens tot de rechter
gewend, die het beroep eveneens heeft afgewezen. Op dit moment ligt de zaak
ter beoordeling bij de Centrale Raad.Ik wil hieronder schetsen welke procedures de afgelopen jaren zijn gevolgd
ten aanzien van de toekenning van een tegemoetkoming in de huisvestingslasten.Vóór de invoering van de budgetfinanciering per 1 januari
1989 was – zoals bekend – sprake van een zogeheten «open
eind» financiering. Dit hield in dat de loonkosten voor de SW'ers volledig
werden vergoed, terwijl ter dekking van het exploitatietekort een aanvullende
vergoeding van 80% door het Rijk werd gegeven. De overige 20% moest door de
gemeenten zelf worden gedragen. In het exploitatieresultaat waren de lasten
van investeringen meegenomen, dus ook de lasten ten gevolge van investeringen
in huisvesting. De investeringsbeslissing als zodanig was en is echter de
verantwoordelijkheid van de gemeente. Met de rijksconsulent diende te worden
overlegd in verband met de relevantie van deze kosten voor de eventuele aanvullende
rijksvergoeding. Bij de invoering van budgetfinanciering met ingang van het begrotingsjaar
1989 zijn langs twee lijnen voorzieningen getroffen voor extra lasten in de
sfeer van huisvesting. Omdat in het verdeelmodel dat gedurende de eerste twee
jaar zou worden gehanteerd werd uitgegaan van het basisjaar 1985, is in de
eerste plaats een voorziening getroffen voor extra huisvestingslasten die
in de jaren 1985–1988 nog waren ontstaan. Daarvoor werd een bedrag van
f 5,7 miljoen in het budget opgenomen. Aan de bestuurlijke eenheden is
verzocht gegevens inzake huisvestingskosten aan te leveren over de periode
van vóór 1989. Deze gegevens zijn gebruikt in de berekening
van de meerlasten die als factor in de budgetten 1989 en 1990 zijn meegenomen.
De bestuurlijke eenheden zijn op 6 april 1988 schriftelijk van de voorlopige
uitkomsten van de berekeningen van het budget in kennis gesteld.Daarnaast werden extra middelen ter beschikking gesteld voor nieuwe investeringen
in huisvesting, bedoeld om nog bestaande achterstanden in huisvesting weg
te werken. Hiervoor werd een bedrag van f 4 miljoen, oplopend tot 24
miljoen in 1994 uitgetrokken. De gemeente diende vooraf om een bijdrage in
de laatstgenoemde middelen te verzoeken. Bij de toekenning werd de gemeente
medegedeeld dat de toeslag tijdelijk zou zijn en de kosten derhalve in de
toekomst – dat wil zeggen na 1994 of zo veel eerder als bedoelde meerkosten
zich niet langer zouden voordoen – door de gemeente zelf moesten worden
opgebracht, bij voorkeur uit de exploitatie-opbrengst van de werkverbanden
c.q. het gemeenschappelijk aandeel in de uitvoeringskosten van de wet.Ter illustratie geef ik in onderstaande tabel weer welke bedragen de afgelopen
jaren voor extra huisvestingslasten beschikbaar zijn gesteld.  budgetopbouw
lasten t/m 1998extra budget 1 989 t/m 1994Totaal extra ivm
huisvesting 1989 5 702 190 4 000 000 9 702 190 1990 5 414 634 8 000 00013 414 634 1991 5 364 20712 000 00017 364 207 1992 4 992 08616 000 00020 992 086 1993 4 756 40320 000 00024 756 403 1994 4 549 71124 000 00028 549 711 Totaal30 779 23184 000 000114 779 231De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,A. P. W. Melkert BIJLAGEVOORGENOMEN REGELGEVING EN BELEID INZAKE INDICATIE EN BEKOSTIGING
NIEUWE WSW1. Regels met betrekking tot de indicatie en het indicatieprotocol Eerste stap in het traject van indicatiestelling betreft de aanvraagprocedure.
Het initiatief tot indicatie zal in eerste instantie van de betrokkene zelf
uitgaan of namens betrokkene worden gedaan, bijvoorbeeld als betrokkene daartoe
zelf niet in staat is.Omdat indicering altijd op vrijwillige basis geschiedt, is bij een aanvraag
door een ander dan de betrokkene medeondertekening door deze laatste nodig.
Ondertekent de betrokkene zelf de aanvraag niet, dan wordt van de reden daarvan
mededeling gedaan bij de aanvraag. Betrokkene kan bij de aanvraag zelf gegevens
over zijn toestand voegen. Ook kan hij verwijzen naar behandelende artsen
of psychologen en het gebruik maken van bij dezen aanwezige medische gegevens.
Dit laatste kan niet zonder expliciete toestemming van betrokkene. Bij de
aanvraag dient te worden aangegeven of betrokkene toestemming verleent.Bij de aanvraag moet een bewijs van inschrijving in een gemeente alsmede
een bewijs van inschrijving als werkzoekende bij de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
worden gevoegd. Het gemeentebestuur – aan wie de aanvraag tot indicatie
wordt gericht – moet ervoor zorgen dat de aanvraag zo snel mogelijk
onder de aandacht van de indicatiecommissie wordt gebracht. Denkbaar is dat
de gemeenten hiervoor een intakefunctionaris (of daarmee vergelijkbare functie)
aan de commissie toevoegt; op de positie van deze functionaris kom ik later
in deze brief nog terug.Om tot haar advies te komen, zal de commissie een onderzoek moeten verrichten.
Het besluit dient te regelen waarop dit onderzoek zich moet richten. Het gaat
om die aspecten, die van belang zijn om vast te stellen of betrokkene tot
de doelgroep behoort; dit betreft de beslistabel.Tevens moet in het onderzoek worden nagegaan of betrokkene in aanmerking
kan komen voor begeleid werken als bedoeld in hoofdstuk 3 van de wet of dat
voor hem een scholingstraject open staat; hiervoor zullen nog beslistabellen
worden ontwikkeld. Ook bij het onderzoek wordt ervan uitgegaan, dat zoveel
mogelijk gebruik gemaakt wordt van bij andere beschikbare gegevens over betrokkene.
Geregeld moet worden dat daarbij derden kunnen worden geraadpleegd. Het raadplegen
van derden geschiedt niet zonder toestemming van betrokkene.Ten behoeve van de werkwijze in de gemeentelijke indicatiecommissies zal
in overleg met de VNG een indicatieprotocol worden opgesteld.Hierbij zal gebruik worden gemaakt van de inbreng uit de «praktijk
op de vloer». Tevens zal rekening moeten worden gehouden met de aanbevelingen
en suggesties die zijn gedaan in het rapport «Medische beoordelingen
in het kader van de toelating tot de personenkring van de Wsw» van de
Inspectie van de Gezondheidszorg dat op een eerder tijdstip naar de Kamer
is verzonden (mijn brief van 29 november 1996, kenmerk AM/RAW/96/2578). Het
is van belang dat duidelijk wordt wanneer «nader onderzoek» noodzakelijk
is en wie en wat de duur van het onderzoek bepaalt.Binnen de protocollering vervullen de beslistabellen en het profielensysteem
een belangrijke rol. De protocollering dient zodanig te zijn dat de kwaliteit
voor zich spreekt. Hoewel een uniform landelijk indicatieprotocol aantrekkelijk
is, moet er – gezien de eigen gemeentelijke verantwoordelijkheid –
vooralsnog de voorkeur aan gegeven worden te werken met een landelijk modelprotocol.
De gemeenten wordt dan de vrijheid gelaten om, rekening houdend met meer algemeen
geformuleerde eisen, te komen met een eigen protocol. Dat is
ook van belang omdat de werkwijze van de indicatiecommissies niet strikt hetzelfde
hoeft te zijn. In de beginfase kan de (in te huren of aan te stellen) instantie
die met de kwaliteitsbewaking zal worden belast daarbij behulpzaam zijn.Belangrijk voor de zorgvuldigheid van de indicatie- en toelatingsprocedure
is, dat van meet af aan bij de indicatiestelling de procedure en de toetsingscriteria
ook duidelijk gemaakt worden aan de betrokkene. Niet alleen het toevoegen
van een zogenaamde sollicitatieprofiel aan het profielensysteem – waarbij
betrokkene zelf kan aangeven hoe deze denkt over de eigen mogelijkheden en
beperkingen – kan hierbij een rol van betekenis spelen, maar ook het
opnemen van een Intakeprofiel van betrokkene, dat door deskundigen van het
indicatieteam wordt ingevuld (zie hieromtrent ook mijn brief aan uw Kamer
over de evaluatie van het profielensysteem SW van 31 januari 1997, kenmerk
AM/RAW/97/20).Als bijlage bij het profielensysteem zal eveneens een functievoorbeeldenreeks
worden opgenomen.De onafhankelijkheid en zorgvuldigheid bij de indicatie wordt in de nWsw
gerealiseerd door middel van een door de gemeente aan te wijzen of in te stellen
commissie van deskundigen, onder de conditie dat de leden van deze commissie
onafhankelijk zijn in hun oordeelsvorming, onder meer doordat zij geen binding
hebben met de uitvoeringsorganisatie, en doordat zij werken volgens een door
de minister goedgekeurd protocol.In het wetgevingsoverleg over het wetsvoorstel Wsw is aan de orde geweest
hoe zou moeten of kunnen worden uitgesloten dat delen van de indicatie worden
uitbesteed aan bij de uitvoering van de Wsw betrokkenen. Hierover kan het
volgende worden opgemerkt. De feitelijke indicatie, op basis waarvan het advies
van de indicatiecommissie tot stand komt, wordt uitsluitend opgesteld door
de leden van de indicatiecommissie, die volstrekt onafhankelijk opereren.
Bij deze indicatiestelling is in voorkomende gevallen ook kort onderzoek door
de commissie aan de orde. Het is denkbaar dat soms nader specialistisch onderzoek
noodzakelijk is, dat binnen de commissie niet goed kan worden uitgevoerd.
In die situaties kunnen externen worden ingeschakeld. Bij een dergelijk deelonderzoek
zou in voorkomende gevallen zelfs de sociale werkvoorziening betrokken kunnen
zijn. Een dergelijk onderzoek is in geen geval bepalend, maar kan er toe dienen
het advies van de indicatiecommissie nader te onderbouwen. Bepalend is de
indicatie (advies) van de deskundigen in de onafhankelijke commissie, die
volgens de beslistabel en op grond van de nog te ontwikkelen protocollen tot
stand komt.In verband met de onafhankelijkheid en deskundigheid van de indicatiecommissie
wil ik allereerst ingaan op de positie van functionarissen – in dienst
van de SW – die zich thans met de indicatie bezig houden. Door de fractie
van GroenLinks is in het wetgevingsoverleg met name gevraagd in hoeverre het
strijdig is met de gedachte achter artikel 13 dat bestaande test- en trainingsafdelingen
van SW-bedrijven zich organisatorisch losmaken van de bedrijven om zodoende
in de toekomst een rol te kunnen spelen op de indicatiemarkt.De deskundigheid van de toekomstige indicatiecommissies is voorgeschreven.
Organisaties die een rol willen spelen bij de indicering zullen hier dus aan
moeten voldoen. Belangrijk punt is inderdaad de onafhankelijkheid. Als er
geen actuele binding is met het SW-bedrijf, acht ik het geen bezwaar dat huidige
indiceerders – mits geschikt – in de toekomst rechtstreeks bij
de indicatiestelling betrokken zijn. Uiteraard zal dan een volledige scheiding
ten opzichte van het SW-bedrijf moeten worden doorgevoerd. In situaties waarin
het slechts om het uitvoeren van specialistische deelonderzoeken
in opdracht van de indicatiecommissie gaat, is een strikte scheiding niet
noodzakelijk, zoals ik in het voorgaande al heb aangegeven.Voordeel kan zijn dat bestaande deskundigheid niet verloren gaat. Een
ander punt van belang is dat de trainingsafdelingen vaak voor meerdere werkverbanden
tegelijk werken; dit betekent een bundeling waarmee efficiencywinst als gevolg
van schaalvoordelen geboekt kan worden. Overigens ligt het voortouw voor de
oprichting of aanwijzing van een indicatiecommissie bij het gemeentebestuur.Overigens worden de eisen ten aanzien van onafhankelijkheid, het niveau
van deskundigheden en de onverenigbaarheid van andere functies met het lidmaatschap
van een commissie na overleg met het veld in een ministeriële regeling
opgesteld. Wat dit betreft is het van belang goed na te gaan in hoeverre er
geen «belangenverstrengeling» ontstaat. De aanbevelingen in het
reeds eerder gememoreerde en onlangs aan de Kamer aangeboden rapport van de
Inspectie voor de Gezondheidszorg zijn hierbij zeker van betekenis.De onafhankelijkheid zal via de band van definiëring van onverenigbaarheid
van functies moeten worden gewaarborgd. Vooruitlopend op de definitieve uitwerking
kan worden gemeld dat momenteel wordt gedacht aan in elk geval de volgende
onverenigbaarheden:– een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een ambtenaar
in dienst van de gemeente of de samenwerkende gemeenten;– een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een persoon in
dienst van de door de gemeente voor de uitvoering aangewezen rechtspersoon;– een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een gemeenteraadslid
van de gemeente of een der gemeenten die de indicatiecommissie heeft aangewezen
of opgericht;– een lid van de indicatiecommissie kan niet zijn een persoon in
dienst van een rechtspersoon die tot doel heeft begeleiding in het kader van
begeleid werken te verrichten.Voor het overige is het van belang, zoals gesteld in de toelichting bij
de nota van wijziging (kamerstukken II, 1996/97, 24 787, nr. 8), dat
de commissieleden een onafhankelijke positie hebben ten opzichte van de kandidaat
en zijn laatste werkgever. Dit behoeft niet via een omschrijving van onverenigbaarheid
van functies te worden opgelost. Met betrekking tot de werkwijze van de commissie
zal moeten worden bepaald dat een lid van de indicatiecommissie zich laat
vervangen, indien hij uit andere hoofde een beroepsmatige relatie onderhoudt
met de kandidaat die het betreft. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht
aan een behandelend arts, die als lid van de indicatiecommissie geen uitspraken
mag doen over een cliënt die hij buiten het kader van de indicatiestelling
Wsw in behandeling heeft.Hieruit volgt dat voor elk lid van de indicatiecommissie een plaatsvervanger
beschikbaar moet zijn, die over dezelfde deskundigheden beschikt. Gemeenten
kunnen onderling afspreken dat leden van de indicatiecommissies die voor de
betrokken gemeenten werken over en weer als plaatsvervanger optreden. Dit
kan ook voordelen hebben ten aanzien van het uitwisselen van ervaring.Er zullen in het indicatiebesluit nadere voorschriften moeten worden gegeven
over het advies van de indicatiecommissie. Het advies zal naast de persoonsgegevens
van betrokken nog een aantal andere gegevens moeten bevatten, waarbij te denken
is aan:1. datum van aanvraag, van onderzoek, en van het uitgebrachte advies;2. een opsomming van het school-, opleidings- en arbeidsverleden van betrokkene; 3. het advies om betrokkene al dan niet te rekenen tot de doelgroep, de
indeling in een arbeidshandicapcategorie, de nemen maatregelen en te treffen
voorzieningen, en welk functieniveau in eerste aanleg voor betrokkene geëigend
wordt geacht, en of deze mogelijk voor begeleid werken in aanmerking komt.Het advies bevat naast een korte, welomschreven typering van de beperkingen,
het oordeel van de commissie, gemotiveerd aan de hand van het voorgeschreven
beslismodel, waarbij gebruik gemaakt wordt van omschrijvingen en coderingen
van, of aansluiten bij de internationale statistische classificatie van ziekten
en aanverwante gezondheidsproblemen (ICD-10, WHO, 1992) en/of de Internationale
Classificatie van Stoornissen, Beperkingen en Handicaps (ICIDH, WHO, 1980).De indeling in arbeidshandicapcategorie komt tot stand op grond van een
beoordeling van de verstrekkendheid van de noodzakelijke voorzieningen of
maatregelen en van het prestatieniveau. Dit is toegelicht in de toelichting
bij de beslistabel, die als bijlage bij de nota naar aanleiding van het verslag
(kamerstukken II, 1996/97, 24 787, nr. 7) is opgenomen. Deze beslistabel
zal als bijlage bij het Besluit indicatie worden opgenomen.Het advies van de commissie komt bij meerderheid tot stand. Het ligt niet
voor de hand unanimiteit in de advisering voor te schrijven; de leden van
de indicatiecommissie moeten op basis van de inhoudelijke en procedurele voorschriften
vanuit hun eigen specifieke deskundigheid een eigen afweging kunnen maken.
Om zeker te stellen dat er altijd een meerderheidsadvies van de commissie
is, zal een procedure moeten worden ontwikkeld voor de situatie waarin de
stemmen binnen de commissie eventueel staken. Dit kan door in de regelgeving
te bepalen dat in geval van staken van de stemmen, de stem van de voorzitter
de doorslag geeft.Voor het overige is met betrekking tot de werkwijze van de indicatiecommissie
van belang dat de commissie uit haar midden een voorzitter en een plaatsvervangend
voorzitter kiest. Denkbaar is roulatie voor te schrijven, waarbij ik overweeg
de benoeming van de voorzitter te binden aan een termijn van twee jaar.Vervolgens is het aan het gemeentebestuur op basis van het advies een
beslissing te nemen over de indicatie. In geval gemeenten op grond van de
Wet gemeenschappelijke regelingen de Wet sociale werkvoorziening gezamenlijk
uitvoeren wordt de beslissing door het bestuur van de bestuurlijke eenheid
genomen; dit volgt uit artikel 1, tweede lid, van de Wsw. Op dit moment zijn
er zo'n honderd bestuurlijke eenheden.Nadat het gemeentebestuur heeft vastgesteld dat de commissie het advies
procedureel conform de wet en de daarop berustende bepalingen heeft uitgebracht,
stelt zij formeel in de indicatie vast of betrokkene tot de doelgroep behoort.
Het gemeentebestuur doet dit uitsluitend aan de hand van het advies van de
commissie, en wel binnen vier weken na ontvangst van dat advies.In de toelichting bij de nota van wijziging is aangegeven dat het in principe
het gemeentebestuur vrij staat om de beslissingsbevoegdheid te mandateren.
Hierbij is volgens de toelichting met name te denken aan mandatering aan gemeenteambtenaren
of aan de indicatiecommissie. Ik overweeg momenteel in het Besluit indicatie
mandatering tot deze situaties te beperken. Een volledig vrij gebruik van
de mandateringsbevoegdheid – binnen de grenzen van de Algemene wet bestuursrecht –
zou immers niet passen gezien de beoogde objectiviteit en onafhankelijkheid
van de indicatie. Aan belanghebbenden, zoals de sociale werkvoorziening, mag
in geen geval de beslissingsbevoegdheid worden gemandateerd. De voorschriften die in het Besluit indicatie omtrent de indicatiebeschikking
zelf moeten worden opgenomen, liggen in het verlengde van de bepalingen die
al in de wet zijn opgenomen. Het ligt in de rede voor te schrijven om in de
indicatie op te nemen:a. het advies van de indicatiecommissie;b. indien nader onderzoek is ingesteld, de uitkomsten van dat onderzoek;c. de vermelding of betrokkene tot de doelgroep behoort;d. indien betrokkene tot de doelgroep behoort, de voorzieningen of maatregelen
die noodzakelijk zijn, alsmede het intake- en sollicitatieprofiel;e. indien betrokkene tot de doelgroep behoort, de arbeidshandicapcategorie
waarin betrokkene, is ingedeeld;f. de vermelding of betrokkene in aanmerking komt voor begeleid werken;g. de vermelding of betrokkene in aanmerking komt voor toepassing van
een scholingstraject;h. de geldigheidsduur van de indicatie.Met betrekking tot de geldigheidsduur van de indicatie (van belang voor
het moment waarop een herindicatie noodzakelijk is) zullen nog nadere regels
worden gesteld.Voor de indeling in arbeidshandicapcategorieën worden in het besluit
ook nadere regels opgenomen. Hiervoor zij verder verwezen naar het gedeelte
van deze bijlage en de brief waarin nader op het «waarom van de arbeidshandicapindeling»
wordt ingegaan.Tenzij een betrokkene direct kan worden geplaatst of aan begeleid werken
kan meedoen – eventueel in combinatie met scholing – wordt hij
op een wachtlijst geplaatst. De plaatsing op de wachtlijst en het beheer van
de wachtlijst door de gemeente zal aan regels worden gebonden.Plaatsing op de wachtlijst dient te geschieden op volgorde van datum van
aanvraag tot indicatie. Hiermee wordt voorkomen dat personen, voor wie een
langere onderzoeksperiode noodzakelijk is om de indicatie vast te stellen,
ten aanzien van de volgorde van plaatsing op de wachtlijst van de langere
onderzoeksperiode nadeel ondervinden.Regels zullen worden gesteld over de registratie van gegevens van personen
op de wachtlijst. Het zal in elk geval om de volgende gegevens gaan:a. persoonsgegevens als naam, adres, postcode, woonplaats, geboortedatum,
sofinummer;b. de datum van aanvraag tot indicatie, enc. de indeling in arbeidshandicapcategorie, onderscheiden naar indicaties
voor de sociale werkvoorziening, begeleid werken en scholing, alsmede het
intake- en sollicitatieprofiel.Verder zullen er regels worden gesteld over het beëindigen van de
plaatsing op de wachtlijst (bijvoorbeeld in geval van aanvaarding van arbeid,
het als gevolg van herindicatie niet meer tot de doelgroep behoren, verhuizing
naar een andere gemeente) en de overdracht naar de wachtlijst van een andere
gemeente (bij verhuizing).Overigens zal er – los van de feitelijke wachtlijst – nog
een afzonderlijke registratie plaatsvinden van personen die thans reeds op
de wachtlijst staan maar in de nieuwe situatie na herindicatie niet meer aan
de doelgroepcriteria blijken te voldoen. Dit is al aangekondigd in de nota
naar aanleiding van het verslag (kamerstukken II, 1996/97, 24 787, nr.
7, blz. 3). Afzonderlijke registratie wordt nodig geacht om duidelijk zicht
te houden op de positie van deze groep en de voor hen beschikbare alternatieven.
Met betrekking tot de informatieplicht van gemeenten, die dwingt tot het voeren
van een adequate registratie terzake, zullen nog regels worden
gesteld (artikel 14, derde en vijfde lid Wsw). Voorshands ga ik ervan uit
dat deze regeling tijdelijk is, dat wil zeggen een registratie van twee jaar.Zoals ik heb opgemerkt in het wetgevingsoverleg over de Wsw is het niet
de bedoeling op voorhand regels te stellen over de volgorde waarin personen
die op de wachtlijst staan, daadwerkelijk worden geplaatst. Artikel 2, vierde
lid, Wsw, biedt wel de mogelijkheid hieromtrent regels te stellen, indien
dit in de toekomst noodzakelijk zou zijn.Zodra er ruimte voor plaatsing in de sociale werkvoorziening ontstaat,
zal in overleg tussen het gemeentebestuur (of de bestuurlijke eenheid) en
de sociale werkvoorziening bekeken worden welke persoon van de wachtlijst
voor een vacante sw-plaats in aanmerking komt. De gemeente is dus in zodanige
mate bij de feitelijke toelating tot de sociale werkvoorziening betrokken
dat zij haar verantwoordelijkheid in deze in voldoende mate kan waarmaken.Een belangrijk aspect van de nieuwe Wsw is het met een zekere regelmaat
beoordelen of betrokkene nog voldoet aan de doelgroepomschrijving. Hiervoor
is het instrument van de herindicatie in het leven geroepen. Herindicatie
vindt niet plaats met betrekking tot personen die reeds vóór
de inwerkingtreding van de wet op basis van de oude Wet Sociale Werkvoorziening
werkzaam zijn en die dienstbetrekking onder de nieuwe wet hebben voortgezet.Concreet stel ik mij voor dat in het Besluit onder andere voorwaarden
worden gesteld die betrekking hebben op termijnen. De aanvraag van een herindicatie
wordt gedaan uiterlijk twee maanden voor het verstrijken van de geldigheidsduur
van de indicatie, doch niet eerder dan vier maanden voor het verstrijken daarvan.
Het gemeentebestuur kan een herindicatie gemotiveerd op een eerder moment
instellen, doch niet eerder dan nadat de dienstbetrekking met betrokkene ten
minste 6 maanden duurt. Dit ligt in de rede om te voorkomen dat betrokkene
bij daadwerkelijke indiensttreding bij een bedrijf niet gelijk met een herindicatie
kan worden geconfronteerd. Tijdens de «gewenningsperiode» kan
alleen betrokkene zelf gemotiveerd om een herindicatie verzoeken.De aanvraag tot herindicatie doorloopt in principe dezelfde procedure
als de indicatie.Wel kan daarbij gebruik worden gemaakt van gegevens die reeds ten behoeve
van de indicatie zijn vastgelegd. Een belangrijk element van de herindicatie
vormt de beoordeling van de wijze waarop betrokkene in de sociale werkvoorziening
of in het begeleid werken functioneert. Hierbij moet gebruik worden gemaakt
van het eerdergenoemde profielensysteem. De sociale werkvoorziening levert
hiertoe mede de benodigde gegevens.De commissie vraagt de gegevens met betrekking tot de SW-loonbaan bij
de sociale werkvoorziening op. De formele basis hiervoor ligt in artikel 16,
vierde lid, van de wet.Het profielensysteem biedt de mogelijkheid om bij de herindicatie na te
gaan in hoeverre met het aanvankelijke advies rekening is gehouden. Als er
geen bijzonderheden zijn kan de beschikking op de herindicatie binnen twee
maanden worden genomen. Als de gemeente bij een aanvraag van herindicatie
verwacht dat nader onderzoek noodzakelijk is, kan zij een aanvraag tot herindicatie
ook eerder in werking zetten en wel tot uiterlijk vier maanden voordat de
geldigheidsduur van de indicatie afloopt. Ook in deze situatie kan de beschikking
op de aanvraag nog tijdig worden genomen. Het Besluit kan een bepaling bevatten
dat een indicatie nog maximaal 2 maanden geldig blijft indien niet tijdig
op een aanvraag van herindicatie is beslist. De herindicatie wordt weer aan betrokkene meegedeeld. Indien betrokkene
in een bedrijf werkzaam is wordt ook dat bedrijf van de herindicatie in kennis
gesteld.Ik heb het voornemen de regeling met betrekking tot de indicatie en herindicatie
zo vorm te geven dat een terugkeergarantie – tot de personenkring van
de Wsw – op afdoende wijze is geregeld. Hiermee is een daartoe strekkende
vraag vanuit de leden van de CDA-fractie beantwoord. Het ligt in de rede uit
te gaan van een terugkeergarantie voor de periode van maximaal een jaar, zoals
ook in de huidige situatie het geval is.Ten slotte ligt het voor de hand dat het gemeentebestuur de taak en werkwijze
van de indicatiecommissie alsmede haar eigen taak en werkwijze bij de indicatie,
herindicatie en voorgenomen opzegging van de dienstbetrekking, vastlegt in
een besluit. Uit oogpunt van de relatie met de kwaliteitsborging – waarop
ik later nog terugkom – en de gewenste transparantie van de uitvoeringspraktijk,
overweeg ik dit voor te schrijven. 2. De gemeentelijke taak inzake kwaliteitszorg en de ondersteuning
van de commissieArtikel 13, vijfde lid, Wsw, draagt het gemeentebestuur op zorg te dragen
voor de ondersteuning van de indicatiecommissie, waarbij in elk geval aandacht
wordt besteed aan de kwaliteitszorg. Tevens is bepaald dat de gemeentebesturen
de hierbij te stellen ministeriële regels in acht zullen nemen. De vereisten
waaraan de gemeentelijke zorg dient te voldoen, en die in de ministeriële
regeling zullen worden opgenomen, zijn de volgende.De gemeente draagt zorg voor een zodanige ondersteuning van de indicatiecommissie,
dat deze haar taak adequaat kan uitoefenen. De commissie moet beschikken over
adequate huisvesting, kwantitatief en kwalitatief voldoende personeel en voldoende
financiële middelen. De gemeente moet waarborgen dat aan deze voorwaarden
is voldaan. Indien de gemeente een externe commissie inhuurt kan een en ander
geregeld worden in het contract.In personele zin kan volstaan worden met een beperkte mate van ondersteuning.
De kerntaak van de indicatiecommissie – de beoordeling en het advies –
kan slechts door deskundigen uit of in opdracht (voor zover het nader onderzoek
betreft) van de commissie worden verricht. Het gemeentebestuur kan desgewenst
een «intake-functionaris» aan de indicatiecommissie toevoegen
voor met name de loketfunctie en eventueel ondersteunende werkzaamheden in
de secretariële sfeer. Om buiten te twijfel te stellen dat een dergelijke
functionaris niet als lid van de commissie inhoudelijk invloed uitoefent op
het advies van de commissie, dienen de werkzaamheden van een toegevoegd (dat
wil zeggen niet formeel van de commissie deel uitmakend) ambtelijk functionaris
in een taakomschrijving te worden vastgelegd, waarbij het toekennen van formele
bevoegdheden in het kader van de advisering door de commissie uitgesloten
is. Het uitgesloten zijn van formele bevoegdheden behoeft niet nader te worden
voorgeschreven omdat de wet al bepaalt dat geen ambtenaren in de commissie
zitting kunnen hebben. In het licht van deze waarborgen acht ik het niet nodig
te eisen dat een dergelijke toegevoegd functionaris niet in gemeentelijke
dienst is.In de sfeer van materiële en financiële ondersteuning en de
kwaliteitszorg is eveneens regeling nodig. Hierbij is niet aan de orde inhoudelijke
voorschriften te geven over de wijze van en mate waarin ondersteuning wordt
verleend. Dit is ook niet goed te omschrijven. Bovendien moet
voorkomen worden dat wordt getreden in de gemeentelijke verantwoordelijkheid;
de gemeente moet zelf keuzes kunnen maken, die voor een deel samenhangen met
de wijze van totstandkoming van de commissie (opgericht dan wel aangewezen
door de gemeente).Het ligt in de rede primair te kiezen voor procedurele in plaats van inhoudelijke
voorschriften. Van belang is dat het gemeentebestuur jaarlijks vastlegt welke
inspanningen terzake worden geleverd. In de regeling kan worden bepaald dat
het gemeentebestuur jaarlijks een zelfanalyse pleegt en daarover rapport opstelt.
Een dergelijk rapport geeft dan zowel voor de gemeente als het Rijk weer wat
in het daaraan voorafgaande jaar is en in het daaropvolgende jaar volgens
plan wordt gedaan op het terrein van kwaliteitszorg en ondersteuning van de
commissie. De regeling zou punten van aandacht moeten bevatten die in elk
geval in het rapport aan de orde moeten komen. Een dergelijke rapportage kan
ook een rol vervullen in het kader van het uitwisselen van «best practices»
tussen gemeenten. Het biedt een goede mogelijkheid tot aansluiting op de centrale
taken betreffende de kwaliteitsbevordering, die door of vanwege de minister
worden uitgevoerd. Verder zou moeten worden bepaald dat het gemeentebestuur
richtlijnen aan de commissie geeft die betrekking hebben op de kwaliteit van
de taakuitoefening.Vooralsnog lijken mij de volgende aandachtspunten waarop de gemeentebesturen
beleid zouden moeten voeren van belang:a. de wijze waarop in algemene zin de kwaliteit van de indicatiestelling
wordt bevorderd;b. de wijze, waarop de indicatiecommissie het kwaliteitsaspect betrekt
bij de uitvoering van de aan deze commissie opgedragen taken;c. de wijze waarop het gemeentebestuur de kwaliteit van de werkwijze van
de indicatiecommissie telkenmale toetst bij de beslissing omtrent de indicatie;d. de doorlooptijd van de indicatiestelling;e. de wijze van rapportage aan de indicatiecommissie bij geconstateerde
onvolkomenheden ten aanzien van de kwaliteit van de werkwijze van deze commissie;f. de wijze en mate van personele, materiële en financiële ondersteuning
van de commissie door het gemeentebestuur ten behoeve van de taakuitoefening
door deze commissie, waaronder begrepen de wijze waarop de commissie in staat
wordt gesteld indien dit noodzakelijk wordt geacht delen van het onderzoek
te laten uitvoeren door derden;g. de wijze waarop de deskundigheid van de commissie op het terrein van
de sociale werkvoorziening wordt bevorderd. 3. De centrale taak met betrekking tot de kwaliteitsborging
van de indicatieDe kwaliteitsborging en -bevordering zal bestaan uit verschillende elementen.
Visitatie, advisering en stimulering zijn kernwoorden in deze aanpak.Het adviseren van de gemeentelijke indicatiecommissies en gemeentebesturen
omtrent de procedurele en inhoudelijke kant van de indicatie is een essentieel
element. Vanuit een centraal punt kan hiertoe een visitatiestructuur worden
ontwikkeld, die tevens de mogelijkheid biedt «best practices»
onderling uit te wisselen. Het organiseren van bijeenkomsten voor betrokkenen,
waarbij informatie kan worden uitgewisseld, behoort tot de mogelijkheden.
Bedoeling hiervan is een leerproces op gang te brengen en te bevorderen dat
de indicatie landelijk op eenduidige en kwalitatief verantwoorde wijze geschiedt.
Het ligt voor de hand dat over de advisering aan de indicatiecommissies overleg
plaatvindt met het betrokken gemeentebestuur; deze is immers verantwoordelijk
voor het functioneren van de commissie. Bij de uitvoering van deze centrale taak kan worden aangesloten bij wat
gemeenten zelf moeten doen. Zoals ik hiervoor in deze brief heb aangegeven,
bestaat het voornemen gemeentebesturen te verplichten hun inspanningen ter
zake van de ondersteuning van de commissies, waaronder de kwaliteitszorg,
jaarlijks vast te leggen. Bij de uitvoering van de centrale taken kan hierop
worden teruggegrepen. De gemeentelijke rapportage inzake de ondersteuning
en kwaliteitszorg biedt een handvat om vanuit het centraal niveau op te reageren,
in de zin van advisering en stimulering.Informatie die bij de uitvoering van deze centrale taak wordt gegenereerd,
wordt uiteraard teruggerapporteerd naar de gemeentebesturen en de indicatiecommissies,
alsmede naar de minister. Voor de gemeentebesturen en de indicatiecommissies
is dit van belang om voldoende «feed-back» te krijgen, en ook
om hun eigen prestaties te kunnen vergelijken met die van andere gemeentebesturen
resp. indicatiecommissies. Voor de minister is de terugkoppeling van belang
omdat deze belangrijke beleidsinformatie kan bevatten.De centrale taak met betrekking tot de kwaliteitsbevordering moet niet
worden gezien als een toezichtsfunctie. Uiteraard zal bij de toezichtsuitoefening
niet worden voorbijgegaan aan signalen die in het kader van de centrale kwaliteitsbevordering
naar voren komen, dit ook om de efficiency van het toezichthouden zelf te
dienen. De aanwijzingsbevoegdheid moet in dat licht worden gezien als een
uiterste middel waarmee de balans tussen de gemeentelijke en de ministeriële
verantwoordelijkheid in evenwicht kan worden gehouden. De aanwijzingsbevoegdheid
omvat de mogelijkheid om gemeenten te bewegen tot het inwinnen van en rapporteren
over contra-expertise op opzet en werking van de deskundigen-beoordeling,
zoals die deel uitmaakt van de indicering.Zoals gesteld in de toelichting bij de nota van wijziging op het wetsvoorstel
Wsw geschiedt de kwaliteitsbevordering en -bewaking in samenspel tussen ministerie
en gemeenten. De centrale aansturing van de kwaliteit is een taak van de minister.
Oordeelsvorming op basis van inhoudelijke deskundigheid van de indicatiestelling
is hierbij vereist. Dit behoort niet direct tot het primaire proces van het
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.Dit betekent dat er in de aanvangsfase een instantie met de kwaliteitsbevordering
en -stimulering zal worden belast onder verantwoordelijkheid van de minister.
In de toelichting bij de nota van wijziging is aangegeven dat deze deskundigheid
mogelijk kan worden ingehuurd en anders door het departement moet worden gerealiseerd.
De wijze van positionering van deze instantie ten opzichte van het departement,
zal nog nader worden bezien. Voor de gemeenten is dit op zichzelf niet relevant.Vooralsnog wordt gedacht aan een groep deskundigen waarin deels dezelfde
disciplines vertegenwoordigd zijn als wettelijk is voorgeschreven voor de
gemeentelijke commissies.Duidelijk is dat deze intensieve wijze van kwaliteitsbevordering slechts
een beperkte tijd behoeft plaats te vinden. Nadat de werkwijze en kwaliteit
van gemeentelijke commissies is geëvalueerd, uiterlijk twee jaar na invoering
van de wet, kan in overleg met het veld worden bezien of de centrale aanpak
met betrekking tot de kwaliteitsbevordering kan worden opgeheven. Doel is
op gemeentelijk niveau een zodanige werkwijze te realiseren, dat het Besluit
indicatiestelling mét de protocollering verder voldoende garanties
biedt dat de indicatiestelling op de juiste wijze geschiedt. Gelet ook op
de voorgenomen tijdelijkheid van deze centrale aanpak, is de functie als zodanig
niet in de wet zelf omschreven. Dat hoeft ook niet, omdat het een stimulerende
taak is, die gemeenten niet direct bindt. De voorgenomen centrale functie
moet vooral worden gezien als onderdeel van een intensief implementatietraject
met betrekking tot de nieuwe wijze van indiceren. 4. Het waarom van de arbeidshandicapindelingMet de VNG, het NOSW, de bonden, de Gehandicaptenraad en de Federatie
van Ouderverenigingen is meermalen bestuurlijk overleg gevoerd waarin onder
andere het waarom van de arbeidshandicapindeling is toegelicht. Dit heeft
met het NOSW niet op alle punten tot volledige overeenstemming geleid.Kern bij de nieuwe doelgroep-definiëring is, dat niet zozeer de beperkingen
op zich bepalend moeten zijn voor indicatie tot de SW, maar meer de mate waarin
die beperkingen de afstand tot de arbeidsmarkt bepalen.Het gaat dan daarbij om:– de noodzaak tot specifieke aanpassing van werkplek en werkomgeving;– de specifieke uitsplitsing van taken;– de specifieke werkbegeleiding;– de aanpassing van werktempo;– de arbeidsduur of productiviteitseisen.Ook binnen de doelgroep is op basis van de bovenstaande elementen sprake
van verschillen in afstand tot de arbeidsmarkt. Deze verschillen in afstand,
te benoemen als mate van arbeidshandicap, gaan bij tewerkstelling onder aangepaste
omstandigheden gepaard met verschillen in kosten en opbrengsten. Om de kans
op plaatsing onafhankelijk te maken van de genoemde afstand, is voor een gedifferentieerde
indeling in categorieën «arbeidshandicap» gekozen, voorzien
van een gedifferentieerde vergoeding. Hiermee wordt een beter gefundeerde
compensatie geboden in vergoeding voor verschillen die door de gemeente in
netto kosten worden gemaakt bij het creëren van arbeid voor verschillende
categorieën van de doelgroep.Uit de toelichting op de beslistabel over de arbeidshandicapcategorie-indeling
blijkt dat alle eerdergenoemde aspecten een rol spelen in de categorie-indeling
licht, middel of zwaar arbeidsgehandicapt. De keuze voor deze indelingscriteria
vloeit daarmee logisch voort uit de indicatiecriteria die beschreven zijn
in de eerste beslistabel (over de indicatiestelling).De middencategorie krijgt een standaardsubsidiëring. Voor de categorie
licht gehandicapten, die zonder veel extra ondersteuning of aanpassing behoorlijk
kunnen functioneren in de arbeidssituatie, wordt een geringere subsidie redelijk
geacht. Een extra subsidiëring wordt toegedacht voor de categorie zwaar
gehandicapten, van wie verwacht wordt dat het functioneren matig tot zwak
zal zijn ondanks een zwaardere inzet van ondersteuning of aanpassing. De verschillen
in subsidie worden gestoeld op de gemiddelde verschillen in netto kosten.Bij de nu nog geldende categorie-indeling gaat het om een onderverdeling
in lichamelijk, verstandelijk en psychisch gehandicapten (gemakshalve de categorie
«overigen» buiten beschouwing latend). Deze indeling is niet zo
geschikt voor het nu beoogde doel, afgezien van de niet volledige consistentie
met de indicatiecriteria.Globaal wordt nu wel de aard, maar niet de ernst van de handicap geregistreerd.
De drie handicaptypen worden gezien als rubriceringen of «vergaarbakken»
van talloze uiteenlopende aandoeningen en beperkingen. Daarbij kan er soms
ook nog sprake zijn van arbitraire en geforceerde beslissingen
bij de indeling van personen met een meervoudige handicap in één
bepaalde handicapcategorie.Bovendien zegt de «algemene aard» van de handicap in individuele
gevallen op zich nog niets over de functionele beperkingen in het werk. Lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen krijgen pas hun
betekenis in het licht van de te verrichten activiteiten, om te kunnen beoordelen
in hoeverre er sprake is van een handicap bij het verrichten van die activiteiten.In extremo kan dit inhouden dat een vergaand of volledig verlies van doorgaans
onmisbare lichamelijke functies óf geen rol van betekenis speelt bij
bepaalde activiteiten, óf nagenoeg geheel gecompenseerd wordt door
technische voorzieningen of door buitengewone vaardigheden van de persoon
zelf, die daarbij mogelijk tot grote prestaties kan komen, ondanks de forse
beperkingen.Aan de andere kant kan het samengaan van meerdere beperkingen leiden tot
een beduidende handicap, zelfs als deze beperkingen afzonderlijk mogelijk
relatief mild zijn. Het is mede om deze redenen dat artsen en psychologen
die met de selectie zijn belast grote aarzelingen hebben bij de huidige categorie-indeling
als functionele handicapindeling.Voor de vaststelling van de prestatiemogelijkheden wordt per individu
uitgegaan – rekening houdend met de geïndiceerde aangepaste omstandigheden –
van het beargumenteerd oordeel van de deskundigen van de adviescommissie,
waarbij in geval van twijfel de uitkomsten op arbeidskundige testonderzoek
en/of arbeidssimulatie duidelijkheid zullen verschaffen. De uiteindelijke
feitelijke arbeidsprestatie, die immers mede afhankelijk is van buiten de
persoon gelegen factoren, wordt niet als criterium beschouwd.De potentiële arbeidsprestatie dient te worden ingeschat in een van
de drie niveaus: kleiner dan 10%, tussen 10 en 50% of 50% en hoger. Hierbij
is de volgende vraag cruciaal of bij een nieuwkomer deze inschatting gemaakt
kan worden op basis van aangeleverde gegevens, medisch- en/of psychologisch
onderzoek of door de arbeidskundige afgenomen testen, en bij twijfel zo nodig
uit nader onderzoek. Hierbij kan gedacht worden aan een verblijf van enkele
dagen tot weken in een (arbeids-) onderzoekcentrum. Vooralsnog wordt ingeschat
dat in 10% van de gevallen nader onderzoek nodig zal zijn.Het leidt geen twijfel dat gekwalificeerde deskundigen (niet de arbeidsmarktdeskundige!)
in staat zijn deze prestatie-inschatting te maken.Ook in de huidige situatie worden overigens nog altijd bij toelating en
in de praktijk inschattingen gemaakt, wanneer bepaald wordt of de oude 1/3
grens (33%) of de huidige 10% grens wordt gehaald. Bovendien worden meerdere
elementen in de beschouwing betrokken, zoals uit bovenstaande opsomming blijkt,
omdat deze elementen mede bepalend zijn voor de mate waarin er behoefte is
aan aangepaste arbeid.Na de eerste twee jaar na plaatsing in de werkvoorziening – in een
aantal opzichten te beschouwen als proefperiode – volgt herindicatie.
Hierbij wordt de indeling in een bepaalde arbeidshandicapcategorie opnieuw
bezien, mede in het licht van de ervaringen die zijn opgedaan, rekening houdend
met de mate waarin de adviezen van de indicatiecommissie in praktijk zijn
gebracht.De gedachte om een licht/zwaar handicapcategorie te hanteren volgens de
klassieke medische indeling, zoals het NOSW voorstelt, lijkt op het eerste
gezicht niet onaantrekkelijk, en is ook overwogen. Voor die handicapcategorieën,
waarbij de aard van de beperkingen op voorhand een handicap betekent
in uiteenlopende omstandigheden, zou een dergelijke indeling bruikbaar zijn.Zo zullen aanmerkelijke verstandelijke of psychische beperkingen in veel
omstandigheden, ook in de werksituatie, een niet te miskennen handicap zijn.Ten dele wordt dit uitgangspunt dan ook gevolgd zoals blijkt uit de toelichting
op de tweede beslistabel, waaruit blijkt dat als vérstrekkend worden
gezien:– organisatorische aanpassingen die inherent zijn aan alle functies
die gewaardeerd worden beneden functieniveau B2;– speciale werkbegeleiding, waarbij speciale kennis en vaardigheden
van de leidinggevende vereist zijn, of waarbij de noodzakelijke intensiteit
van begeleiding meer dan 50% hoger is dan bij een soortgelijke functie onder
normale werkomstandigheden het geval zou zijn.Deze bepalingen zullen in het algemeen van toepassing zijn voor verstandelijk
en psychisch gehandicapten. Verder wordt in dezelfde toelichting gesteld dat
van personen met een matige verstandelijke handicap (ZMLK-schoolverlaters)
voorshands wordt verondersteld dat zij niet in staat zijn tot het leveren
van een prestatie van 50% of meer. Dit geldt eveneens voor personen met een
ernstige psychische handicap (diegenen die in een beschermde woonvorm verblijven
en zij, die in de laatste vijf jaar voor de aanmelding twee jaar of langer
in een psychiatrisch ziekenhuis verbleven).In de praktijk zal dat dan ook betekenen dat voor vier van de zes groepen
uit de door het NOSW voorgestane categorisering de indeling vrij gemakkelijk
voor de hand ligt, tenzij de indicatiecommissie beargumenteerd tot andere
conclusies komt. In zijn algemeenheid is de door het NOSW voorgestane indeling
echter te onevenwichtig, omdat daarbij diegenen met een zware «algemene
lichamelijke-», maar functioneel lichte handicap niet redelijk in zijn
te delen, evenals diegenen met meerdere lichte functionele handicaps uit meer
dan een «hoofdgroep»; deze kunnen tezamen immers een zware handicap
vormen.Een van tevoren gedefinieerde tweedeling van personen met lichamelijke
beperkingen zou verder een uitgewerkte – en nimmer complete –
atlas van daarop van toepassing zijnde beschrijvingen vragen, een bezwaar
dat ook kleeft aan de suggestie die is gedaan door de fractie van de RPF.Omdat bij de indicatiestelling volgens de toelichting van de eerste Beslistabel
ter onderbouwing van de beslissing wel gebruik gemaakt wordt van de WHO Ziekteclassificatie
en/of Classificatie van Beperkingen, kan voor andere doelen zoals het NOSW
bepleit deze informatie ook in de toekomst gebruikt worden, voor zover privacywetgeving
dit toelaat. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24787-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl