Verslag van een schriftelijk overleg inzake antwoord op vragen met betrekking tot de Routekaart naar hulpbronnen efficient Europa
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 33 072
 
 EU-mededeling: Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in
		Europa COM(2011)5711Zie E110047 op www.europapoort.nl
 
 
 
 A
 
 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
 Vastgesteld 
		13 december 2011
 
 
 
 De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie2Samenstelling:Holdijk (SGP), Kneppers-Heynert (VVD) (voorzitter), Terpstra (CDA), Noten (PvdA) (vice-voorzitter), Sylvester (PvdA), Essers (CDA) Thissen (GL), Nagel (50PLUS), Elzinga (SP), Koffeman (PvdD), Reuten (SP), Schaap (VVD), Smaling (SP), Flierman (CDA), Hoekstra (CDA), Van Boxtel (D66), Backer (D66), Vos (GL), De Lange (OSF), Schrijver (PvdA), Postema (PvdA), Vlietstra (PvdA), Klever (PVV), Van Strien (PVV), Faber-van de Klashorst (PVV), Ester (CU), Van Rey (VVD), Bröcker (VVD) en Beckers (VVD). heeft met belangstelling kennisgenomen van de
				Commissiemededeling Routekaart naar een hulpbronnenefficiënt Europa. Met
				betrekking tot genoemde mededeling hebben de leden van de fracties van PVV, D66
				en PvdD vragen gesteld aan de regering. De leden van de fractie van de
				ChristenUnie hebben zich bij de vragen van de leden van de D66-fractie
				aangesloten. Deze vragen zijn opgenomen in de brief aan de staatssecretaris van
				Infrastructuur en Milieu van 3 november 2011.
 De staatssecretaris heeft op 12 december 2011 gereageerd.
 De commissie brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde
				schriftelijk overleg.
 
 
 
 
 De griffier van de vaste commissie voor
			 Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
 
 Warmolt
 de Boer
 
 
 
 
 
 
 
 BRIEF AAN DE STAATSSECRETARIS VAN
				INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 Den Haag, 3 november 2011
 De vaste commissie voor Economische Zaken, Landbouw en Innovatie
				heeft met belangstelling kennisgenomen van de Commissiemededeling Routekaart
				naar een hulpbronnenefficiënt Europa3Dossiernummer E110047 op www.europapoort.nl. De Eerste Kamer heeft deze mededeling geselecteerd
				als prioritair, wat betekent dat de commissie dit dossier met bijzondere
				aandacht volgt. Met betrekking tot genoemde mededeling wensen de leden van de
				fracties van PVV, D66 en PvdD enkele vragen te stellen aan de regering. De
				leden van de fractie van de ChristenUnie hebben zich bij de vragen van de leden
				van de D66-fractie aangesloten.
 PVV
 De leden van de PVV-fractie constateren dat naar het oordeel van
				de Commissie lidstaten onder andere een verschuiving van belastingen op arbeid
				naar belastingen op milieueffecten teweeg dienen te brengen. Deze leden vragen
				hoe de regering een dergelijke maatregel in de praktijk ziet? Neemt dan de
				belasting op arbeid af en wordt consumptie dan extra belast (net als bij de
				BTW), of komt er gewoon een extra belasting op consumptie?
 De regering noemt in het kader van de mededeling het verduurzamen
				van de internationale handelsketen4Kamerstukken II 2011/12, 21 501-08, nr. 379.. De mededeling gaat enkel over Europa. Als men buiten
				Europa niet dergelijke maatregelen treft, wordt de concurrentiepositie van
				Europa dan niet verzwakt?
 D66 en ChristenUnie
 De leden van de fracties van D66 en ChristenUnie hebben met veel
				belangstelling kennisgenomen van het stappenplan voor efficiënt
				hulpbronnengebruik in Europa. Het stappenplan heeft als doel om de Europese
				economie tegen 2050 om te vormen tot een economie die de beperkingen van
				hulpbronnen en de grenzen van de mogelijkheden van onze planeet respecteert. Om
				tot deze transitie te komen stelt het plan korte- en langetermijndoelstellingen
				voor een groot aantal onderwerpen waaronder het stimuleren van duurzame
				consumptie en productie, de afbouw van milieuonvriendelijke subsidies en de
				bescherming van de biodiversiteit.
 De leden van de D66-fractie, alsmede de leden van de fractie van
				de ChristenUnie, hebben een duurzame samenleving waar efficiënt wordt omgegaan
				met hulpbronnen hoog in het vaandel staan en erkennen de noodzaak van een
				snelle transformatie naar een duurzame economie. Het huidige regeringsbeleid
				baart deze leden echter zorgen. Met een weinig ambitieuze Green Deal, de
				toekomstige bouw van kolencentrales en de bijstelling van de Nederlandse
				duurzame energievoorziening in 2020 van 20 naar 14 procent in het
				regeerakkoord, lijkt de regering de noodzaak van een snelle transitie naar een
				duurzame economie niet serieus te nemen. De leden van de fracties van D66 en
				ChristenUnie vragen zich daarom af of de regering een aantal maatregelen uit
				het stappenplan zal steunen.
 Ten eerste is uit een aantal recente rapporten5Planbureau voor de Leefomgeving «Effecten van het kabinetsbeleid voor milieu en klimaat»; Stichting Natuur & Milieu – «Ranking the Stars» gebleken dat Nederland de beoogde doelen omtrent de
				duurzame energievoorziening niet gaat halen. Uit het op 19 september 2011
				gepubliceerde document van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt zelfs dat
				de regering de bijgestelde doelstelling van 14 procent duurzame
				energievoorziening in 2020 bij lange na niet zal halen. Gegeven de keuze van
				het kabinet om maximaal 1,4 miljard euro per jaar aan subsidie te verstrekken,
				is een aandeel van 12 procent duurzame energie het maximaal haalbare, terwijl
				dit aandeel volgens Europese afspraken (en het regeerakkoord) in 2020 14
				procent moet bedragen. De leden van de fracties van D66 en ChristenUnie vragen
				daarom welke maatregelen de regering gaat nemen om ervoor te zorgen dat de
				gemaakte afspraken in het regeerakkoord worden nagekomen.
 In het stappenplan wordt ten tweede een beleidskader geschetst om
				milieuonvriendelijke subsidies af te schaffen. Dit moet er uiteindelijk toe
				leiden dat alle milieuonvriendelijke subsidies in 2020 zijn afgebouwd. In de
				jaarlijkse groeianalyse van 20116COM(2011) 11 werden lidstaten overigens al verzocht om
				milieuonvriendelijke subsidies af te schaffen teneinde de begrotingssanering te
				ondersteunen. De regering blijft fossiele brandstoffen echter subsidiëren met
				ongeveer 6 miljard euro per jaar. De leden van de fracties van D66 en
				ChristenUnie vragen dan ook of de regering de afbouw van alle
				milieuonvriendelijke subsidies zal steunen.
 Het stappenplan ziet verder op een groot aantal maatregelen om
				ervoor te zorgen dat de vervuiling van lucht, water en bodem wordt tegengegaan
				en de kwaliteit daarvan in 2020 herstellende is. Het kabinet stelde echter bij
				haar aantreding dat Nederland op het gebied van natuur-, milieu- en
				klimaatbeleid niet voorop hoeft te lopen in Europa. Deze instelling baart de
				leden van de fracties van D66 en ChristenUnie zorgen. Uit een op 15 oktober
				2011 gepubliceerd rapport7Stichting Natuur & Milieu – «Ranking the Stars» van de Stichting Natuur & Milieu blijkt dat de
				luchtkwaliteit in Nederland behoort tot de slechtste van Europa, de bodem het
				meest verontreinigd is met stikstof en fosfaat van alle Europese landen en het
				oppervlaktewater van Europa het meest vervuild is van Europa. De regering heeft
				aangegeven dat Europese maatstaven leidend zijn, maar naar deze maatstaven
				loopt Nederland ook erg achter. Deze leden zouden daarom willen weten in
				hoeverre de regering de doelstellingen van het stappenplan omarmt en bereid is
				om ambitieuze maatregelen te nemen om zo snel mogelijk weer in de pas te lopen
				met Europa.
 Ook buiten Europa bieden zich nieuwe kansen aan. De huidige
				ontwikkelingen in Noord-Afrika zorgen voor nieuwe mogelijkheden voor de
				Europese Unie met betrekking tot haar energievoorziening. De Arabische lente
				biedt mogelijkheden om in de toekomst samen te werken op het gebied van een
				duurzame energievoorziening. Zeker op het gebied van zonne-energie zijn er
				volop mogelijkheden in Noord-Afrika. De leden van de fracties van D66 en
				ChristenUnie vragen zich dan ook af hoe de regering denkt over een toekomstige
				samenwerking op het gebied van duurzame energie tussen Nederland en
				Noord-Afrika.
 PvdD
 Het lid van de fractie van de Partij voor de Dieren heeft met
				belangstelling kennis genomen van de mededeling over een routekaart voor
				efficiënt hulpbronnengebruik in Europa. Het is naar de mening van het lid van
				de fractie van de Partij voor de Dieren volkomen terecht dat bij het onderdeel
				«belangrijkste sectoren» de levensmiddelen als eerste genoemd worden. De
				productie van voedsel legt een enorm beslag op ruimte en is een grote
				veroorzaker van het verlies aan biodiversiteit. Het is des te vreemder naar de
				mening van het lid van de fractie van de Partij voor de Dieren dat in de
				beoordeling van de regering van deze Commissiemededeling het woord «voedsel»
				nauwelijks is terug te vinden en er geen concrete inzet wordt geformuleerd op
				de doelen die de Commissie in haar mededeling ontvouwt. Graag ontvangt het lid
				van de fractie van de Partij voor de Dieren alsnog een heldere en concrete
				reactie op dit punt in de mededeling, evenals een antwoord op enkele concrete
				vragen hierover.
 De ambitie van de Europese Commissie om in 2020 gekomen te zijn
				tot stevige stimulansen voor gezondere en meer duurzame voedselproductie- en
				consumptie en tot een vermindering van 20% van het gebruik van hulpbronnen in
				de voedselconsumptie zijn wat betreft het lid van de fractie van de Partij voor
				de Dieren een goed begin om dit probleem aan te pakken, al is de noodzaak voor
				een grotere ambitie en snellere omslag naar een werkelijk duurzaam
				consumptiepatroon wat betreft het lid van de fractie van de Partij voor de
				Dieren evident. Een vermindering van de vleesconsumptie en derhalve een
				transitie naar een meer plantaardig menu zou daar naar de mening van het lid
				van de fractie van de Partij voor de Dieren een grote rol in kunnen en moeten
				spelen. Deelt de regering die mening? Zo ja, op welke wijze is zij voornemens
				om zowel door uitwerking van deze routekaart naar een nationale routekaart als
				door beleid omtrent duurzaam voedsel deze transitie te verwezenlijken? Zo nee,
				waarom niet? In de Commissiemededeling wordt ook het grote probleem voor de
				wereldvoedselvoorziening van het steeds schaarser worden van fosfor
				gesignaleerd. Op welke wijze is de regering voornemens dit probleem nationaal
				aan te pakken, mede gezien de grote bijdrage aan dit probleem die Nederland
				levert door de grote importen van fosfaat via de aanvoer van veevoer dat
				geproduceerd is in derde landen? Is de regering bereid de aanpak van het
				fosfaatprobleem mondiaal aan te pakken en te streven naar een drastische
				reductie in de import van fosfaat door Nederland? Zo ja, op welke wijze is zij
				voornemens dit op te pakken en welke afrekenbare doelen is de regering bereid
				hiervoor te stellen?
 De Europese Commissie is voornemens een methode te ontwikkelen
				voor duurzaamheidscriteria voor de belangrijkste voedselgrondstoffen. Wat is de
				inzet van de regering voor deze methode, welke criteria is zij voornemens in te
				brengen, en wat zijn naar mening van de regering de belangrijkste
				voedselgrondstoffen waarvoor duurzaamheidscriteria opgesteld zouden moeten
				worden?
 De leden van de fracties van PVV, D66, ChristenUnie en PvdD zien
				de beantwoording door de regering met belangstelling tegemoet. De regering
				wordt verzocht om deze vragen uiterlijk 30 november 2011 te beantwoorden.
 
 
 
 
 Voorzitter van de vaste commissie voor
			 Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
 
 E. M.
 Kneppers-Heynert
 
 
 
 
 
 
 
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN
				INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 12 december 2011
 Op 3 november ontving ik van de vaste commissie voor Economische
				Zaken, Landbouw en Innovatie een aantal vragen met betrekking tot de Routekaart
				naar een hulpbronnenefficiënt Europa.
 Hierbij stuur ik u een reactie aan de hand van de vragen van de
				Commissie.
 
 
 
 1.
 Verschuiving van belastingen op arbeid naar belastingen op
				 milieueffecten.
 
 De leden van de PVV fractie vragen hoe de regering een dergelijke
				maatregel in de praktijk ziet. Is er sprake van afname van de belasting op
				arbeid en wordt de consumptie extra belast of is er enkel sprake van een extra
				belasting op consumptie?
 1. Het kabinet heeft geen plannen voor een verdergaande
				belastingverschuiving van belastingen op arbeid naar belastingen op milieu.
				Nederland kent al een aanzienlijk percentage groene belastingen (circa 14%).
				Nederland zou het toejuichen als EU-lidstaten die op dit gebied achterblijven,
				hun aandeel van milieubelastingen in de totale belastingopbrengst zouden
				vergroten, zowel ten behoeve van de verduurzaming van de economie, als met het
				oog op het creëren van een gelijker speelveld voor bedrijven en burgers in
				Europa.
 
 
 
 2.
 Verduurzaming internationale handelsketen
 
 De leden van de PVV fractie vragen of de concurrentiepositie van
				Europa niet verzwakt als men buiten Europa geen gelijksoortige maatregelen
				treft.
 2. Het is van belang te streven naar mondiale verduurzaming van
				de internationale handelsketens. Maar ook als alleen de EU maatregelen treft
				kan dit positieve gevolgen hebben voor de concurrentiepositie van Europa.
				Wanneer Europese bedrijven efficiënter omgaan met grondstoffen dan drukt dit
				namelijk de kosten van de productie waardoor de concurrentiepositie verbetert.
				Tegelijkertijd bevordert duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen de
				voorzieningszekerheid van grondstoffen voor het bedrijfsleven.
 
 
 
 3.
 14% duurzame energievoorziening
 
 De leden van de fracties van D66 en de ChristenUnie wijzen op het
				PBL rapport van 19 september 2011, waaruit blijkt dat de 14% doelstelling niet
				zal worden gehaald. Vervolgens vragen deze leden welke maatregelen de regering
				gaat nemen om ervoor te zorgen dat de gemaakte afspraken in het regeerakkoord
				worden nagekomen.
 3. Door het beleid in deze kabinetsperiode wordt volgens het PBL
				in 2020 een aandeel duurzame energie in de totale energieproductie van 9%-12%
				gerealiseerd. Daarnaast heeft het PBL een quick scan uitgevoerd voor de eerste
				green deals die met diverse partijen in de samenleving zijn afgesloten. Uit die
				recente analyse blijkt dat de 12% door de Green Deal dichterbij komt en dat het
				interval versmalt. Conform het Regeerakkoord zal in 2014 een evaluatie
				plaatsvinden van de kosten en baten van het duurzame energiebeleid mede in de
				context van het Europese beleid. Daaruit kan blijken dat aanvullende actie
				vereist is om het Europese doel volledig te realiseren. Daartoe staan diverse
				opties open: verdere aanscherping van de SDE+ systematiek, een
				leveranciersverplichting, import van duurzame energie. Conform de Green Deal
				gaat het kabinet van start met de uitwerking van een leveranciersverplichting.
				Over de import van duurzame energie wordt de Tweede Kamer eind 2011
				geïnformeerd.
 
 
 
 4.
 Milieuonvriendelijke subsidies
 
 De leden van de fracties van D66 en de ChristenUnie vragen de
				regering of zij de afbouw van alle milieuonvriendelijke subsidies, zoals
				voorgesteld in de routekaart, zal steunen.
 4. Het kabinet is in beginsel voor het afschaffen van
				milieuonvriendelijke subsidies. Echter, veel van deze subsidies zijn in het
				leven geroepen voor doelen die niet (primair) op milieu zijn gericht. Een
				afweging per geval moet de mogelijkheid open laten om die andere doelen te
				laten prevaleren boven een ongewenst milieueffect. Het kabinet staat achter het
				idee om in het kader van de routekaart in Europees verband een plan en een
				tijdsplanning op te stellen voor de uitfasering, mits er een eenduidig kader is
				voor wat er verstaan wordt onder «milieuonvriendelijke» of
				«milieuschadelijke subsidies». Het is daarom belangrijk om op Europees niveau
				de discussie over milieuschadelijke subsidies te voeren. Het Europese traject
				is nodig om grenseffecten te vermijden en te voorkomen dat Nederlandse
				bedrijven minder goed kunnen concurreren met bedrijven uit andere Europese
				landen. Voorts is Nederland van mening dat ook milieuschadelijke subsidies in
				het EU-beleid moeten worden geadresseerd.
 Overigens heeft de Minister van EL&I op 18 november jl een
				kabinetsreactie8 TK 2011–2012, 33 043,  nr. 9. naar de Tweede Kamer gestuurd naar aanleiding van het
				rapport van CE Delft en Ecofys over overheidsingrijpen in de energiemarkt.
 
 
 
 5.
 Lucht, water, bodem
 
 De leden van de D66 fractie en de ChristenUnie verwijzen naar het
				rapport van de Stichting Natuur en Milieu van 15 oktober 2011, waarin een
				vergelijking wordt gemaakt met andere landen ten aanzien van de kwaliteit van
				lucht, water en bodem. De vraag die de leden hierbij stellen is in hoeverre de
				regering de doelstellingen van het stappenplan omarmt en «bereid is om
				ambitieuze maatregelen te nemen om zo snel mogelijk weer in de pas te lopen met
				Europa».
 5. Graag wil ik u verwijzen naar mijn brief aan de Tweede Kamer
				d.d. 18 november 2011, waarin ik een groot aantal vragen beantwoord, die
				betrekking hebben op het SNM rapport «Ranking the Stars9http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2011/11/18/kamerbrief-reactie-op-rapport-nederland-in-vergelijking-met-andere-europese-lidstaten-op-het-gebied-van-milieu-natuur-en-klimaat-van-stichting-natuur-en-milieu.html». Hierin wordt uiteengezet dat Nederland op koers
				ligt voor wat betreft de Europese doelstellingen voor milieu, zoals ook blijkt
				uit de doorrekening van het PBL in antwoord op de motie Halsema10http://www.pbl.nl/sites/default/files/cms/publicaties/PBL-notitie%20Doorrekening%20motie%20Halsema.pdf. Zowel de emissies naar lucht als de luchtkwaliteit
				liggen op koers om over enkele jaren aan de EU-normen te voldoen. Niettemin is
				op een aantal onderdelen de komende jaren veel inzet nodig. Een voorbeeld
				daarvan is waterkwaliteit. Volgens de huidige verwachting zal het percentage
				waterlichamen in Nederland dat in 2027 voldoet aan de eisen van de
				Kaderrichtlijn Water te laag zijn. In de toekomst moet dit verbeteren. De
				ambitie van het kabinet blijft om de doelen van de Kaderrichtlijn te halen. De
				periode tot 2027 biedt voldoende tijd om maatregelen te nemen.
 
 
 
 6.
 Samenwerking Nederland en Noord-Afrika op het gebied van
				 duurzame energie
 
 De leden van de fracties van D66 en de ChristenUnie wijzen op
				ontwikkelingen in Noord-Afrika, die mogelijkheden bieden «om in de toekomst
				samen te werken op het gebied van een duurzame energievoorziening». De leden
				vragen zich af hoe de regering over een dergelijke samenwerking denkt.
 6. De regering is van mening dat de ontwikkelingen in de
				buurlanden van Europa kansen bieden voor verdere samenwerking tussen de EU en
				de regio, mogelijk ook op het gebied van hernieuwbare energie. Zo is de EU met
				mediterrane landen een samenwerkingsverband aangegaan gericht op elektriciteit
				en hernieuwbare energie, gebaseerd op het zogenaamde Mediterranean Solar Plan11http://www.africa-eu-partnership.org/successstories/mediterranean-solar-plan-links-north-africa-europe. In Marokko zal volgend jaar een 500 MW Concentrated
				Solar Power (CSP) installatie worden gebouwd dat onder andere gefinancierd
				wordt door de Wereldbank12http://allafrica.com/stories/201111180056.html. Deze installatie is gericht op de Marokkaanse
				energievoorziening. Indien de activiteiten zich verder ontwikkelen en
				transportnetwerken (»grids») worden aangepast, dan zou hernieuwbare energie
				naar Europa geëxporteerd kunnen worden. Dit vereist een langetermijnvisie van
				private en publieke investeerders. Nederland ziet op termijn interessante
				aanknopingspunten voor de economische groei in de Noord-Afrikaanse en Arabische
				regio met op termijn exportmogelijkheden van hernieuwbare energie naar Europa.
				Overigens is opwekking van zonnestroom in Zuid-Europese lidstaten ook een
				denkbare piste.
 
 
 
 7.
 Voedsel
 
 Het lid van de Partij voor de Dieren constateert dat het woord
				voedsel nauwelijks terug is te vinden in de beoordeling van de regering van de
				routekaart en wil graag een heldere en concrete reactie van de regering
				hieromtrent. Ook wil dit lid weten: a) of de regering de mening deelt dat een
				vermindering van de vleesconsumptie een belangrijke rol kan spelen bij de
				omslag naar een duurzaam consumptiepatroon en b) op welke wijze de regering
				voornemens is om »zowel door uitwerking van deze routekaart naar een nationale
				routekaart als door beleid omtrent duurzaam voedsel deze transitie te
				verwezenlijken»?
 7. Nederland is het eens is met de analyse van de Europese
				Commissie in de routekaart dat «de vraag naar levensmiddelen, diervoeders en
				vezels tegen 2 050 met 70% kan stijgen, terwijl 60% van 's werelds grootste
				ecosystemen die deze hulpbronnen produceren, al beschadigd is of niet duurzaam
				gebruikt wordt». Op basis van deze analyse is de Europese Commissie van plan
				in 2013 met een Mededeling te komen over duurzaam voedsel en wordt een methode
				in het vooruitzicht gesteld om duurzaamheidcriteria te ontwikkelen.
 Wat betreft de rol van vleesconsumptie verwijs ik naar de
				beantwoording van een vraag gesteld door lid Thieme van de Tweede Kamer. De
				regering vindt het de verantwoordelijkheid van de consument om op basis van de
				juiste informatie een bewuste keuze te maken. Informatie over de milieuaspecten
				van voedsel, waaronder vlees en dierlijke eiwitten, wordt gegeven via het
				Voedingscentrum en Milieu Centraal.
 
 
 
 8.
 Fosfaat
 
 Het lid van de Partij voor de Dieren wijst erop dat in de
				routekaart de fosfaat problematiek aan de orde wordt gesteld en stelt
				vervolgens de vragen:
 
 
 a)
 Op welke wijze is de regering voornemens dit probleem
					 nationaal aan te pakken, mede gezien de grote bijdrage aan dit probleem die
					 Nederland levert door de grote importen van fosfaat via de aanvoer van veevoer
					 dat geproduceerd is in derde landen?
 
 
 b)
 Is de regering bereid de aanpak van het fosfaatprobleem
					 mondiaal aan te pakken en te streven naar een drastische reductie in de import
					 van fosfaat door Nederland?
 
 
 c)
 Zo ja, op welke wijze is zij voornemens dit op te pakken en
					 welke afrekenbare doelen is de regering bereid hiervoor te stellen?
 8. Het probleem van de toenemende fosfaatschaarste in de
					 wereld wordt door de regering opgepakt, zoals is aangegeven in de
					 grondstoffennotitie en de afvalbrief die afgelopen zomer aan de Tweede Kamer
					 zijn aangeboden. Belangrijk ankerpunt van de aanpak is het Ketenakkoord
					 Fosfaatkringloop, dat op 4 oktober tijdens de Innovatie- Estafette door 20
					 partijen (bedrijven, kennisinstellingen, overheden en NGO's) is ondertekend.
					 Met dit Ketenakkoord hebben de Partijen de gezamenlijke ambitie uitgesproken om
					 binnen twee jaar een markt voor gerecycled fosfaat te creëren. Tevens hebben
					 partijen concreet aangegeven wat zij gaan bijdragen in de komende twee jaar om
					 die markt te realiseren. Zowel de landbouwbedrijven met hun mestoverschot, de
					 voedingsmiddelenindustrie met hun voedselafval, de waterschappen en
					 drinkwaterleidingbedrijven met hun riool- en afvalwaterslib, brengen hun
					 reststoffen in die verwerkt kunnen worden tot – deels te exporteren –
					 kunstmestvervangers of bodemverbeteraars. Daarom zijn ook de verwerkende
					 industrie als Twence en Van Gansewinkel en fosfor- en fosfaatproducenten als
					 ICL Fertilizers en Thermphos partner in de uitvoering van het Ketenakkoord. De
					 laatstgenoemde bedrijven hebben de ambitie om in de toekomst de import van
					 primair fosfaaterts voor het maken van kunstmest te stoppen.
 Ook Nevedi, de veevoederindustrie, heeft zich aangesloten bij
					 het Ketenakkoord. Met dit Ketenakkoord creëren de partijen een
					 grondstoffenrotonde, wordt van een milieuprobleem hier in Nederland een
					 economische kans gemaakt en kan ervoor gezorgd worden dat het fosfaat dat wij
					 hier in overvloed hebben, goed benut kan worden in gebieden waar sprake is van
					 een fosfaattekort. Kennisinstellingen als de WUR, Deltares en TNO kunnen
					 bovendien hun expertise internationaal verspreiden – en in het kader van de
					 topsectorenaanpak verder ontwikkelen – zodat bijgedragen kan worden aan de
					 oplossing van het wereldvoedsel- en waterprobleem. De regering faciliteert de
					 partijen onder meer door de wet- en regelgeving rond afval en mest door te
					 lichten vanuit de kringloopgedachte, om daarmee onnodig belemmerende
					 regelgeving op te sporen en zal rond de zomer van 2012 met voorstellen komen
					 voor aanpassing van de regelgeving. Marktpartijen pakken het fosfaatprobleem
					 vrijwillig op. De regering ziet vooralsnog dan ook geen reden om tot nieuwe
					 nationale verplichtingen te komen om de import van fosfaat in Nederland te
					 reduceren.
 
 
 
 
 
 9.
 Duurzaamheidscriteria
 
 Het lid van de Partij voor de Dieren merkt op dat de Europese
				Commissie voornemens is een methode te ontwikkelen voor duurzaamheidscriteria
				voor de belangrijkste voedselgrondstoffen en stelt vervolgens de vragen:
 
 
 a)
 Wat is de inzet van de regering voor deze methode?
 
 
 b)
 Welke criteria is zij voornemens in te brengen, en
 
 
 c)
 wat zijn naar mening van de regering de belangrijkste
					 voedselgrondstoffen waarvoor duurzaamheidscriteria opgesteld zouden moeten
					 worden?
 
 
 9. Het voornemen om op Europees niveau, via Round Table for
				Sustainable Consumption and Production, een methode te ontwikkelen voor
				duurzaamheidscriteria voor voedselgrondstoffen is interessant, onder meer omdat
				op deze wijze de Nederlandse inzichten en ervaringen op Europees niveau over
				het voetlicht kunnen worden gebracht. Ik bepleit dan ook om aansluiting te
				zoeken bij bestaande initiatieven, waarbij gedacht wordt aan een aantal Round
				Tables waaronder die voor Soja en Palmolie. Ook aansluiting bij en ontwikkeling
				van duurzaamheidscriteria voor andere vormen van biomassa, zoals voor energie
				of andere niet-voedseltoepassingen is belangrijk. De CE-studie «Nederland
				importland – landgebruik en emissies van grondstofstromen»13http://www.ce.nl/publicatie/nederland_importland/1118  geeft een indicatie welke biotische
				stromen vanuit milieu-impact bezien het meest relevant zijn.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 J.
 Atsma