Mest- en ammoniakbeleid; Brief minister over enkele ontwikkelingen in het mestbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24445, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

13-02-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

24445 nr. 60

07-02-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOverleg over derogatieResolutie Europarlement over implementatie NitraatrichtlijnProtocol berekening mestoverschotKnelgevallen Wet HerstructureringAdministratieve samenvoeging: wegnemen belemmeringen uit
het Varkensbesluit.Actieplan NitraatprojectenOndertekeningLichaamActieplan NitraatprojectenAchtergrondHoofdlijnProbleemanalyseDoel en afbakeningKennisontwikkeling en -verspreiding: pyramidemodelFiguur 1. «Pyramide» van kennisontwikkeling
in de proefbedrijven, pionierbedrijven, voorbeeldbedrijven en brede praktijk. Typering van de NitraatprojectenLandelijke onderzoeksprojectenLandelijke demoprojectenRegionale projectenSpecifieke onderwerpenNitraatmeetpilotsMestafzet en -gebruikBiologische land- en tuinbouwOrganisatieJaarcyclusPrioritering en begrotingBeschikbaar budgetTabel 1. Verdeling nitraatgelden over de periode 1999–2010,
in miljoenen guldens PrioriteringBegrotingTabel 2. Toedeling nitraatgelden voor kennisontwikkeling
enverspreiding (in mln guldens) en plaatsing in de pyramide 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24445Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 26729Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 445Mest- en ammoniakbeleid26 729Integrale aanpak Mestproblematieknr. 60BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 7 februari 2001Mede namens mijn ambtgenoot van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer breng ik u op de hoogte van enkele ontwikkelingen in het mestbeleid.
Het betreft:– overleg met de Europese Commissie over de derogatie;– resolutie Europarlement over implementatie Nitraatrichtlijn;– het Protocol berekening landelijk mestoverschot;– de knelgevallen Wet Herstructurering;– aanpassing varkensbesluit in verband met administratief samenvoegen;– het Actieplan Nitraatprojecten.Overleg over derogatieIn het Europa-overleg op 25 januari jl. is vanuit uw Kamer gevraagd naar
het standpunt van de Europese Commissie over de Nederlandse derogatie. Ik
heb toen aangegeven dat de commissie daarover nog geen standpunt heeft ingenomen
en dat er op korte termijn op hoog ambtelijk niveau contact zou zijn met de
commissie.Het ambtelijk overleg met de commissie heeft op 29 januari plaatsgevonden
en heeft geleid tot de bijgevoegde brief van commissaris Wallström1. De commissaris verwelkomt de ontwikkelingen in het Nederlandse
mestbeleid. Zij stelt dat aanvaarding door het Nederlandse parlement van het
aanhangig wetsvoorstel tot wijziging van de meststoffenwet van groot belang
is voor de implementatie van de Nitraatrichtlijn in Nederland. Als deze wettelijke
basis is gelegd, kan het overleg met de commissie over de Nederlandse normen
worden afgerond.Resolutie Europarlement over implementatie NitraatrichtlijnConform mijn toezegging gedaan tijdens het Algemeen Overleg met uw VC-LNV
op 16 november jl. over de voortgang van het mestbeleid, zend ik u
de Rapportage van het Europees Parlement inzake de implementatie van de nitraatrichtlijn.Het Europese Parlement heeft zich in zijn plenaire vergadering van 17
januari 2001 uitgesproken over een resolutie die voortvloeide uit een rapport
van de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid inzake
de implementatie van de Nitraatrichtlijn. Rapport en concept-resolutie waren
in het laatste kwartaal van 2000 al behandeld door de genoemde commissie en
door de commissie voor Landbouw en Plattelandsontwikkeling. Zowel de resolutie
die op 17 januari is aangenomen (met daarin verwerkt de aangenomen amendementen)
als het rapport (met daarin de oorspronkelijke concept-resolutie) zijn bijgevoegd
bij deze brief1.Bij de voorbereiding van het rapport heeft een delegatie van het EP, onder
leiding van rapporteur Robert Goodwill, een bezoek gebracht aan Nederland.
Bij dit bezoek is van Nederlandse zijde het Nederlandse beleid uitvoerig toegelicht.
Het bezoek heeft bijgedragen aan een evenwichtiger beeld van de Nederlandse
aanpak. De bijlage bij het rapport doet hiervan verslag.Protocol berekening mestoverschotTevens maak ik gebruik van deze gelegenheid om u het «Protocol berekening
landelijk mestoverschot 2003» aan te bieden1.
Dit protocol is samengesteld door de Permanente Commissie van Deskundigen
Mest- en Ammoniakbeleid. Deze commissie valt onder verantwoordelijkheid van
het Milieuplanbureau.In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
zal deze commissie de omvang van het mestoverschot bepalen. Naar verwachting
zal de commissie rond mei 2001 haar berekeningen hebben afgerond.In het bijgevoegde protocol wordt beschreven op welke wijze de commissie
het mestoverschot gaat berekenen. Daarnaast vindt u in het protocol de definitie
van mestoverschot, zoals dat door de commissie wordt toegepast.Dit protocol is wetenschappelijk breed gedragen en er heeft een consultatie
van maatschappelijke groeperingen over plaatsgevonden.Knelgevallen Wet HerstructureringNaar aanleiding van het verzoek van de VC-LNV, afgelopen dinsdag, om mededeling
te doen over de voortgang m.b.t. hardheidsgevallen herstructurering varkenshouderij
meld ik u het volgende. Zoals afgesproken tijdens het Algemeen Overleg op
16 november jl. zijn door mijn ministerie de door uw Kamer aangedragen dossiers
de afgelopen tijd opnieuw zorgvuldig geanalyseerd. Recent heeft hierover overleg
plaatsgevonden met LTO Nederland. Van die zijde is verzocht om de gelegenheid
te krijgen de resultaten van mijn analyse te bestuderen. In dat verzoek is
bewilligd. Ik verwacht binnen enkele weken tot een afronding te komen en zal
u direct aansluitend informeren.Administratieve samenvoeging: wegnemen belemmeringen uit
het Varkensbesluit.Met ingang van 1 januari jl. is conform de «Positiebepaling LNV/VROM
en LTO de mogelijkheid geopend om onder voorwaarden bedrijven (mestnummers)
administratief samen te voegen zonder dat de betrokken varkensrechten, pluimveerechten
en mestproductierechten worden afgeroomd.In de varkenshouderij vormen de bepalingen van het Varkensbesluit een
belangrijke belemmering om gebruik te maken van deze uitzondering op het afromen.
Zonder nadere regelgeving zullen bij samenvoeging alle stallen op het bedrijf
direct moeten voldoen aan de nieuwe welzijnseisen. In 2008 zal het bedrijf
overigens hoe dan ook moeten voldoen aan deze eisen.De belemmeringen uit het Varkensbesluit zullen worden weggenomen door
bij ministeriële regeling vrijstelling te verlenen van de verplichting
tot onmiddellijke verbouw uit het Varkensbesluit, voor die bedrijven die een
kennisgeving van administratieve samenvoeging doen. Artikel 107 van de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren biedt hiertoe de mogelijkheid. De vrijstellingsregeling
zal binnen afzienbare termijn worden vastgesteld.Actieplan NitraatprojectenTot slot zend ik u hierbij het Actieplan Nitraatprojecten. Dit Actieplan
vloeit voort uit de afspraak die mijn ambtgenoot van VROM en ik in de Positiebepaling
Mestbeleid hebben gemaakt met LTO Nederland, om circa 150 miljoen gulden aan
nitraatgelden te besteden aan projecten op het gebied van kennisontwikkeling
en -verspreiding (febr. 2000, TK 26 729, nr. 19). Bedoeling is met deze
projecten, verder betiteld als Nitraatprojecten, de versnelde realisatie van
het mestbeleid te ondersteunen.Het Actieplan is opgesteld door een Stuurgroep Nitraatprojecten, waarin
LNV, VROM, LTO Nederland en (adviserend) Natuur en Milieu en het Interprovinciaal
Overleg deelnemen. Deze stuurgroep is ook de komende jaren verantwoordelijk
voor een doelgerichte en doelmatige besteding van dit deel van de nitraatgelden.Het Actieplan bevat het kader voor de Nitraatprojecten. Het gaat om projecten
die zich richten op het in de agrarische praktijk ontwikkelen en verspreiden
van kennis met betrekking tot mineralenmanagement. Daarbij dient dit mineralenmanagement
gericht te zijn op het tijdig realiseren (onderschrijden) van de Minas-eindnormen
en de bijbehorende emissieniveaus. Het betreft mineralenmanagement in ruime
zin: het verbeteren van de bedrijfsopzet en/of de bedrijfsvoering om de benutting
van mineralen te vergroten, inclusief het optimaliseren van het gebruik van
dierlijke mest en het aanpassen van de mestafzet.Bij de Nitraatprojecten gaat het dus om praktijkgericht werk dat op korte
termijn tot tastbare resultaten moet leiden. De gelden voor de Nitraatprojecten
worden besteed in de periode tot en met 2003.Om effectief te zijn moet het geheel aan Nitraatprojecten een keten vormen
van kennisontwikkeling, toetsing, toepassing en verspreiding. Vertaald naar
bedrijven, vormt deze keten een «pyramide» bestaande uit vier
lagen:1. proefbedrijven (bijv. De Marke), met name gericht op kennisontwikkeling;2. pionierbedrijven (bijv. Koeien en Kansen);3. voorbeeldbedrijven (bijv. Praktijkcijfers II);4. brede praktijk (tal van voorlichtings- en demonstratieprojecten), met
name gericht op kennisverspreiding onder alle agrariërs.De Nitraatprojecten worden ingedeeld in drie clusters: 1. Landelijke onderzoeksprojecten.Hierbij gaat het om het ontwikkelen en toetsen van pakketten van maatregelen
op proefbedrijven en pionierbedrijven. Voorop staat het versneld realiseren
van de verliesnormen. Aanvullend zijn er projecten nodig om instrumenten voor
mineralenmanagement praktijkrijp te maken.2. Landelijke demoprojecten.Centraal staat hier het verspreiden van kennis, door middel van voorbeeldbedrijven
en van projecten die zorgen voor een brede verspreiding naar alle sectoren
en doelgroepen.3. Regionale projecten.Het gaat hier om regionale voorloperprojecten: projecten die zorgen voor
meer voorlopers in de regio en projecten die methoden ontwikkelen om alle
agrariërs in de regio te bereiken.Ook de nitraatmeetpilots, praktijkprojecten waartoe in de Positiebepaling
Mestbeleid is besloten, maken deel uit van de Nitraatprojecten.Op basis van de in het Actieplan ontwikkelde lijnen is een aantal projecten
reeds van start gegaan. De belangrijkste daarvan zijn:– Koeien & Kansen (pioniersbedrijven in de melkveehouderij);– Telen met Toekomst (proef- en pioniersbedrijven in de plantaardige
teelten, tot voor kort onder de naam «Voorwaarts»);– Aver Heino (omschakeling naar proefbedrijf voor de biologische
melkveehouderij);– Sturen op nitraat (nitraatmeetpilots op bedrijven en in drie regio's,
om indicator voor nitraatuitspoeling te ontwikkelen);– Praktijkcijfers II (375 voorbeeldbedrijven);– Op weg met mest (project van CLM en DLV met gemengde studiegroepen
over mestafzet in relatie tot mestafzetstelsel en Minas);– Brede voorlichtingscampagnes over mineralenmanagement van DLV
en LTO-Advies in 2000.Andere projecten worden de komende tijd opgestart. Een belangrijke rol
zal worden vervuld door de Kenniswinkel Mineralen. De Kenniswinkel moet een
forse uitbreiding van de voorlichting over mineralenmanagement richting brede
praktijk gaan bewerkstelligen. Daarbij moet de vraag van de agrariërs
sturend zijn voor het aanbod aan voorlichting. Voor het stimuleren van deze
voorlichting is in het Actieplan 45 miljoen gulden gereserveerd. Het instellen
van een Kenniswinkel biedt belangrijke kansen, namelijk om:– alle agrarische ondernemers te stimuleren om «aan de slag
te gaan»;– het aanbod aan kennisproducten voor agrariërs zichtbaar en
toegankelijk te maken, op grond van hun individuele kennisbehoefte;– aan de agrariërs persoonlijke waardebonnen te verstrekken,
die recht geven op een financiële korting bij de aanschaf van kennisproducten.In nauw overleg met LTO Nederland worden de plannen voor de Kenniswinkel
momenteel uitgewerkt, opdat deze in de komende 2, 3 maanden van start kan
gaan.Tenslotte zullen op korte termijn ook regionale voorloperprojecten worden
gefinancierd. Daarvoor zal binnenkort de demoregeling worden opengesteld.De Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,L. J. Brinkhorst Actieplan NitraatprojectenAchtergrondIn het aanvullend stikstofbeleid (dec. 1998, TK 24 445) is 600 miljoen
beschikbaar gesteld voor flankerende maatregelen in de periode van 1999 tot
2008/2010. De maatregelen waren in december 1998 «flankerend»
ten opzichte van de versnelde aanscherping van verliesnormen en de introductie
van gve-normen. In het voorjaar van 1999 is een concept-nota opgesteld om
uitwerking te geven aan de besteding van deze «nitraatgelden».
Dat concept is ingehaald door de versnelling van het mestbeleid in september
1999 – de integrale aanpak mestproblematiek – die nodig was om
te kunnen voldoen aan de EU-Nitraatrichtlijn.In februari 2000 hebben LNV/VROM en LTO-Nederland afgesproken gezamenlijk
een plan op te stellen voor de besteding van de 600 miljoen aan nitraatgelden.
Tegelijk daarmee is een eerste verdeling afgesproken:– een bedrag met als indicatie 150 miljoen gulden wordt besteed
aan projecten op het gebied van kennisontwikkeling en -verspreiding (o.a.
Praktijkcijfers II, kennisverspreidingsproject, ombouw Aver Heino, Koeien
& Kansen, Voorwaarts, nitraatpilots in prioritaire waterintrekgebieden);
de projecten worden aangestuurd door een gemeenschappelijke stuurgroep van
LNV/VROM en LTO-Nederland;– een bedrag met als indicatie 450 miljoen gulden wordt besteed
aan het bevorderen van aanpassingen van de structuur van de melkveehouderij,
met name in de concentratiegebieden; een gezamenlijke commissie, de Commissie
Herstructurering Melkveehouderij, werkt hiertoe een voorstel uit.Dit Actieplan is de uitwerking van de afspraak om een gezamenlijk plan
op te stellen voor de projecten op het vlak van kennisontwikkeling en -verspreiding.
We betitelen deze projecten verder als de «Nitraatprojecten».HoofdlijnOm te bepalen welke (Nitraat)projecten nodig zijn, volgt dit Actieplan
de volgende lijn:– vanuit een probleemanalyse komt het tot de beschrijving van een
aantal gebieden waarop aanvullende actie nodig is (het
ontwikkelen van optimale pakketten van maatregelen; het ontwikkelen van managementinstrumenten;
het vergroten van het aanbod om kennis op grote schaal en op korte termijn
te kunnen verspreiden; het motiveren van agrariërs om zich kennis eigen
te maken);– vandaaruit formuleert het een doelstelling (het tot stand brengen van projecten die zich richten op het in de agrarische
praktijk ontwikkelen en verspreiden van kennis met betrekking tot mineralenmanagement,
gericht op het tijdig realiseren van de Minas-eindnormen en de bijbehorende
emissieniveaus); van deze doelstelling leidt het criteria af die
zullen gelden voor alle Nitraatprojecten;– vanuit een visie op kennisontwikkeling en -verspreiding komt het
tot een samenhangend model (met proefbedrijven, pionierbedrijven,
voorbeeldbedrijven en brede praktijk als lagen in een pyramide),
dat de basis vormt voor het benoemen van onderwerpen en het indelen daarvan
in clusters (landelijke onderzoeksprojecten, landelijke
demoprojecten en regionale projecten);– vervolgens formuleert het overwegingen die een rol spelen bij
het nader prioriteren van de verschillende onderwerpen, op basis waarvan het
budget wordt toegedeeld aan die onderwerpen.Dit Actieplan geeft op basis van een zelfstandige analyse aan wat voor
projecten nodig zijn. Tegelijk is bij het opstellen van het Actieplan ingespeeld op projecten en projectideeën die al eerder zijn ontstaan
en die passen binnen de analyse van het Actieplan.ProbleemanalyseDe nitraatgelden hangen samen met een aanscherping en een versnelling
van het mestbeleid. De aanscherping is vastgelegd in het aanvullend stikstofbeleid
van december 1998: scherpere Minas-verliesnormen voor de droge zandgronden.
De versnelling is vastgelegd in de integrale aanpak mestproblematiek van september
1999: 2003 in plaats van 2008 als eindpunt van het traject van Minas-verliesnormen.
De integrale aanpak behelst tegelijk het ombouwen van het systeem van mestproductierechten
naar een systeem van mestafzetcontracten: veehouders mogen alleen dieren houden
voorzover zij tevoren kunnen aantonen dat zij de mest verantwoord kunnen afzetten
op eigen grond of – op contractbasis – elders.De bovengenoemde wijzigingen in het mestbeleid zijn mede getroffen om
de Nederlandse implementatie van de Europese Nitraatrichtlijn te verbeteren.De vernieuwde aanpak van het mest- en mineralenprobleem stelt de agrariërs
in Nederland voor twee grote opgaven:– om te kunnen voldoen aan de Minas-verliesnormen van 2003, is op
de meeste bedrijven een drastische reductie van de mineralenverliezen nodig;
veel agrariërs moeten ingrijpende aanpassingen doorvoeren in bedrijfsvoering
en bedrijfsopzet om te kunnen voldoen aan de normen van 2001 en om vervolgens
het traject naar de normen van 2003 met succes te kunnen doorlopen.– om te kunnen voldoen aan de normen van het mestafzetstelsel, moeten
de intensievere veehouders de intensiteit van hun bedrijf verminderen en/of
contracten aangaan voor de afzet van dierlijke mest, terwijl de extensievere
veehouders en de akkerbouwers hun rol als mestgebruiker moeten optimaliseren.Om te kunnen voldoen aan de normen van Minas en mestafzetstelsel moeten
agrariërs samenhangende maatregelen treffen die ze op beide systemen
afstemmen. Ze kunnen daarbij kiezen uit drie categorieën maatregelen:– aanpassingen in de bedrijfsvoering; honderden maatregelen zijn
hiervoor beschikbaar;– extensivering van de bedrijfsopzet, bijv. minder jongvee, lagere
melkproductie per hectare, meer grond, minder belastende teelten;– contracten aangaan voor de afzet resp. het gebruik van dierlijke
mest.Er is in Nederland al veel kennis aanwezig over bedrijfstechnisch inpasbare
maatregelen waarmee in alle sectoren en op alle grondsoorten aan de normen
is te voldoen. Maar in veel gevallen is nog niet duidelijk welke combinatie
van maatregelen het beste uitpakt. Bovendien zijn de kosten van de pakketten
benodigde maatregelen in veel gevallen aanzienlijk. De verdere ontwikkeling van kennis moet zich daarom vooral richten op het volgende:a. het ontwikkelen van nieuwe, kosteneffectievere bedrijfsmaatregelen;b. het ontwikkelen van optimale pakketten maatregelen, het integreren
daarvan in bedrijfssystemen en het onderzoeken van de effecten op bedrijfsvoering,
bedrijfseconomie en milieu;c. het ontwikkelen van managementinstrumenten om de maatregelen beter
hanteerbaar te maken voor de praktijk (enerzijds om op bedrijfsniveau de managementcyclus
van planvorming, monitoring, evaluatie en bijstelling te ondersteunen, anderzijds
om individuele maatregelen te verfijnen – bijvoorbeeld door bemestingsadviessystemen).Het ontwikkelen van nieuwe maatregelen (punt a) kost relatief veel tijd. Dergelijk onderzoek hoort thuis in langer lopende onderzoeksprogramma's
en niet in de Nitraatprojecten, die zich vooral richten op de korte termijn.
De andere punten (b en c) passen goed binnen de Nitraatprojecten.Het ontwikkelen van kennis alleen is niet voldoende: alle agrariërs
moeten over voldoende kennis kunnen beschikken en zij moeten gemotiveerd zijn
om die kennis zich eigen te maken en toe te passen. Hier speelt een aantal
problemen:– er is onvoldoende actie gaande om kennis op grote schaal en op
korte termijn te verspreiden; veel individuen, groepen en instanties hebben
wel schone plannen, maar er zijn geen regelingen beschikbaar om de uitvoering
van die plannen te ondersteunen en de koopkrachtige vraag vanuit de praktijk
is nog gering;– veel agrariërs zijn nog niet gemotiveerd om zich kennis eigen
te maken; dat komt bijvoorbeeld doordat zij nog onvoldoende doorzien voor
welke opgave het beleid hen stelt, of doordat zij de ernst van de onderliggende
milieuproblemen niet erkennen, of doordat zij afwachten op meer definitieve
besluitvorming in Den Haag en Brussel.De verdere verspreiding van kennis moet zich daarom vooral richten op
het volgende:d. het vergroten van het aanbod om kennis op grote schaal en op korte
termijn te kunnen verspreiden;e. het motiveren van agrariërs om zich kennis eigen te maken en met
hun vraag de kennismarkt op te gaan.De nitraatgelden kunnen zich op beide richten. Bij het motiveren van agrariërs
(punt e) moet ook beleidsvoorlichting een belangrijke rol spelen.Hoewel de agrariërs individueel verantwoordelijk zijn voor het voldoen
aan de verliesnormen en de mestnormen, zijn de nitraatgelden bedoeld om de
agrarische sector te ondersteunen bij het ontwikkelen en verspreiden van de
benodigde kennis en om zodoende gedragsverandering te bewerkstelligen. Zou
deze steun achterwege blijven, dan is het risico groot dat de meeste agrariërs
onnodig hoge kosten maken om de normen te realiseren en dat veel agrariërs
hoge heffingen moeten betalen omdat zij de normen niet realiseren. Gevolg
zou zijn dat het draagvlak voor het Minas-systeem in de agrarische sector
wordt ondergraven. Bovendien zou daarmee de acceptatie in Brussel van de Nederlandse
aanpak worden bemoeilijkt: het Minas-systeem moet zich immers bewijzen door
succes te boeken.Doel en afbakeningDoel van het onderhavige deel van de nitraatgelden is het tot stand brengen
van projecten die zich richten op het in de agrarische praktijk ontwikkelen
en verspreiden van kennis met betrekking tot mineralenmanagement, gericht
op het tijdig realiseren (onderschrijden) van de Minas-eindnormen en de bijbehorende
emissieniveaus. Het gaat daarbij om mineralenmanagement in ruime zin: het
verbeteren van de bedrijfsopzet en/of de bedrijfsvoering om de benutting van
mineralen te vergroten; dus inclusief het optimaliseren van het gebruik van
dierlijke mest en het aanpassen van de mestafzet.Hieraan wordt vorm gegeven door het financieren en initiëren van
projecten in de praktijk, waarin praktijkgerichte kennis over mineralenmanagement
centraal staat. Daarmee moet een samenhangend stelsel van projecten tot stand
komen, waarmee kennis wordt ontwikkeld over het doelgericht en doelmatig verminderen
van mineralenverliezen en waarmee alle Minasplichtige bedrijven worden bereikt,
met een optimale inzet van kennisinstellingen en voorlichtingsinstanties.
De gezamenlijke projecten dienen de gehele keten van kennisontwikkeling naar
kennisverspreiding te dekken, voor alle betrokken sectoren, doelgroepen
en regio's. De projecten dienen onderling goed aan te sluiten en elkaar weinig
te overlappen.Voorstellen voor Nitraatprojecten worden in ieder geval getoetst op de
volgende criteria:– het gaat om kennisontwikkeling en/of kennisverspreiding;– de kennisontwikkeling betreft met name het praktijkrijp maken
van bestaande wetenschappelijke inzichten;– het betreft activiteiten in de praktijk;– het gaat om in de praktijk toepasbare kennis;– het verbeteren van het mineralenmanagement staat centraal, in
het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen c.q. de realisering van
een duurzame land- en tuinbouw;– het project ondersteunt de verwezenlijking van de doelen van het
mesten mineralenbeleid;– het project richt zich niet op beleidsvoorlichting, maar richt
zich primair op de implicaties van het beleid voor de praktijk;– de kennis c.q. het mineralenmanagement richt zich in ieder geval
op het realiseren van de eindnormen (verliesnormen 2003) en kan zich eventueel
tegelijk richten op het realiseren van specifieke milieukwaliteitsnormen zoals
de stikstofnormen voor grond- en oppervlaktewater;– de kennis komt zo snel mogelijk beschikbaar, in ieder geval zo
snel dat hij voor 2003 kan worden verspreid en in 2003 kan worden toegepast;– het project laat ook zien wat de effecten van het mineralenmanagement
zijn, in bedrijfseconomisch, bedrijfstechnisch en milieukundig opzicht; het
maakt de milieuwinst zichtbaar voor de praktijk, bijvoorbeeld door de relatie
te leggen tussen verminderde mineralenverliezen en verminderde emissies;– in Nederland (en daarbuiten) bestaande waardevolle inzichten worden
optimaal gemobiliseerd;– de overlap met lopende of afgeronde projecten is gering en de
aansluiting op andere projecten zo goed mogelijk;– het project is doelgericht en doelmatig opgezet, wordt professioneel
geleid en wordt ten minste jaarlijks geëvalueerd.Deze opsomming van criteria is niet uitputtend. Per cluster projecten
en per financieringsregeling zijn criteria toe te voegen. De belangrijkste
komen verderop aan bod.Bij de Nitraatprojecten gaat het dus om praktijkgericht werk dat op korte
termijn tot resultaat kan leiden. Uitgangspunt is dat fundamentelere onderzoeksprojecten
(onderzoek afzonderlijke maatregelen, ontwikkeling modellen, etc.) worden
gefinancierd uit reguliere programmagelden van het landbouwkundig en milieukundig
onderzoek.In de Nitraatprojecten staan mineralenverliezen en mineralenmanagement
centraal. Dat laat onverlet dat in de projecten ook andere aspecten van duurzaamheid
(bestrijdingsmiddelen, energieverbruik, natuurwaarden, etc.) aan bod kunnen
komen. Het is in principe mogelijk om vanuit de nitraatgelden ook dergelijke
integrale projecten geheel te financieren; andere aspecten kunnen meeliften
waar het gaat om integrale bedrijfsplannen en -analyse (incl. registratie
door de agrariër), maar separate financiering is nodig waar het gaat
om op andere thema's gerichte investeringen, experimenteel onderzoek, etc.De nitraatgelden zijn additioneel ten opzichte van bestaande budgetten
voor onderzoek en voorlichting op het terrein van mineralenmanagement. Uitgangspunt
is dat deze budgetten de komende jaren volledig in stand blijven. De Nitraatprojecten richten zich niet primair op beleidsvoorlichting.
Ze richten zich primair op de implicaties van het beleid voor de praktijk:
op de vertaling van beleid in handelingsperspectieven voor de praktijk. Maar
tegen de achtergrond daarvan kan in Nitraatprojecten ook aandacht worden besteed
aan doelen en motivatie van het beleid (zoals Nitraatrichtlijn en Nederlandse
milieudoelen) en aan de inhoud van het beleid, om daarmee het begrip en de
motivatie van de deelnemers te versterken. In een ander kader worden vanuit
LNV acties ondernomen die zich specifiek richten op beleidsvoorlichting –
voorlichting over de doelen en de instrumenten van het beleid. Over en weer
moet steeds afstemming plaatsvinden tussen beleidsvoorlichting en Nitraatprojecten.De nadruk in de ontwikkeling en verspreiding van mineralenmanagement moet
liggen in de periode tot en met 2003: vanaf 2003 moeten alle agrariërs
immers voldoen aan de eindnormen. Uitgangspunt is daarom dat de gelden voor
Nitraatprojecten worden besteed in de periode tot en met 2003.Kennisontwikkeling en -verspreiding: pyramidemodelOm effectief te zijn moet het geheel aan Nitraatprojecten een «keten»
vormen van kennisontwikkeling naar kennisverspreiding. Vertaald naar bedrijven,
is de keten te zien als een «kennis-pyramide» van proefbedrijven,
pionierbedrijven, voorbeeldbedrijven en brede praktijk (zie figuur 1), met
een klein aantal bedrijven aan de top en een groot aantal aan de basis. In
de achtereenvolgende lagen wordt kennis ontwikkeld, toegepast, getoetst en
verspreid. In de top ligt het accent op kennisontwikkeling. De bedrijven aan
de top hebben ook een belangrijke rol in het verspreiden van de door hen ontwikkelde
kennis, maar zij kunnen niet alle doelgroepen bereiken. De basislaag is gericht
op kennisverspreiding onder alle agrariërs. Dat wil niet zeggen dat de
informatiestroom slechts één kant op gaat: ook aan de basis
wordt kennis ontwikkeld en bovendien wordt daar duidelijk aan welke kennis
behoefte is.De overdracht tussen agrariërs onderling levert de cruciale schakels
voor de kennisverspreiding door de pyramide. Zeker waar een verandering in
houding nodig is, is de onderlinge kennisoverdracht effectiever dan andere
vormen van overdracht. Intermediairen kunnen hierbij wel een belangrijke faciliterende
rol spelen.De kennisverspreiding is niet een eendimensionaal doorgeven van kennis:
de ontwikkelde kennis moet voortdurend worden vertaald naar de situatie en
leerstijl van de doelgroep. Voor alle doelgroepen geldt dat het uitwisselen
van kennis tussen ondernemers en het zelf analyseren en doordenken van het
eigen bedrijf essentiële elementen zijn.1Figuur 1. «Pyramide» van kennisontwikkeling
in de proefbedrijven, pionierbedrijven, voorbeeldbedrijven en brede praktijk. Voorbeelden zijn:– proefbedrijven: De Marke;– pionierbedrijven: Koeien & Kansen;– voorbeeldbedrijven: Praktijkcijfers II;– brede praktijk: tal van voorlichtings- en demonstratieprojecten.Typering van de NitraatprojectenVoor het indelen van de Nitraatprojecten worden de volgende twee aspecten
gehanteerd:– landelijk of regionaal;– accent op kennisontwikkeling/onderzoek of op kennisverspreiding/demonstratie
(oftewel de plaats in de pyramide).Op basis van deze aspecten worden de projecten ingedeeld in drie clusters:– landelijke onderzoeksprojecten;– landelijke demoprojecten;– regionale projecten.Ook in organisatorisch opzicht wordt deze indeling gehanteerd. In onderstaande
wordt nader ingegaan op deze drie clusters.Landelijke onderzoeksprojectenDe landelijke onderzoeksprojecten worden geïnitieerd en gecoördineerd
op landelijk niveau. Het accent ligt er op kennisontwikkeling, maar tegelijk
hebben deze projecten een belangrijke rol in de kennisverspreiding. De projecten
richten zich op de onderdelen b en c genoemd in de probleemanalyse: onderzoek
naar pakketten van maatregelen resp. ontwikkeling van managementinstrumenten.Het ontwikkelen en toetsen van pakketten van maatregelen gebeurt met name
op de proefbedrijven en pionierbedrijven. De proefbedrijven zijn sterker gericht
op onderzoek en hebben verdergaande doelstellingen dan de pionierbedrijven:– De proefbedrijven richten zich niet alleen op het versneld realiseren
van de verliesnormen van 2003, maar ook op het realiseren van de bijbehorende
emissienormen naar bodem, grond- en oppervlaktewater en lucht, zoals de nitraatnorm
van 50 mg nitraat per liter. – De pionierbedrijven richten zich op het verwezenlijken van de
verliesnormen van 2003 in het jaar 2000 of uiterlijk 2001, gecombineerd met
een rendabele bedrijfsvoering.Het is van wezenlijk belang om proefbedrijven en pionierbedrijven te hebben
voor zowel de melkveehouderij als de belangrijkste plantaardige sectoren.Het ontwikkelen en toetsen van managementinstrumenten (onderdeel c uit
probleemanalyse) kan in theorie ook op dezelfde proef- en pionierbedrijven.
De belasting voor de betrokken bedrijven zou daarmee echter te groot worden.
Daarom zijn voor dit doel «flankerende» onderzoeksprojecten nodig.
Vooral het ontwikkelen van de volgende instrumenten is nodig om de brede toepassing
van goed mineralenmanagement mogelijk te maken:– monitorings- en planningsinstrumenten om gedurende het jaar de
mineralenaan- en -afvoer te kunnen optimaliseren;– instrumenten voor het optimaliseren van de bemestingsstrategie
in bedrijfsverband (onderlinge afstemming tussen gewassen; optimale inzet
van dierlijke mest, inclusief bewerkte producten, met daarop afgestemd kunstmestgebruik;
afstemming mineralen en organische stof; fijnstelling bemesting gedurende
het groeiseizoen);– instrumenten voor het optimaliseren van het graslandgebruik en
de veevoeding op melkveebedrijven.In het reguliere praktijkonderzoek is en wordt al veel aan gedaan aan
het ontwikkelen van deze instrumenten, mede op basis van programmafinanciering.
Op basis van dit Actieplan wordt via een afzonderlijke procedure gepreciseerd
voor welke onderwerpen aanvullend ontwikkelingswerk en financiering vanuit
nitraatgelden nodig is.Behalve onderzoek naar instrumenten is ook onderzoek naar afzonderlijke
maatregelen nodig (onderdeel a van de probleemanalyse). Belangrijk is bijvoorbeeld
onderzoek naar de bemestende waarde van mestbewerkingsproducten en naar de
gebruiksmogelijkheden ervan voor verschillende gewassen. Ook belangrijk is
onderzoek naar optimale graslandvernieuwing (hoe te vermijden, hoe te doen).
Dit vergt echter eerder proefveldonderzoek dan onderzoek in de praktijk. Ook
vergt dit onderzoek veelal een langere termijn dan nu beschikbaar is. Dit
onderzoek wordt daarom geëntameerd vanuit programmagelden en niet vanuit
nitraatgelden.Landelijke demoprojectenDe landelijke demoprojecten worden eveneens geïnitieerd en gecoördineerd
op landelijk niveau. Het accent ligt hier op kennisverspreiding. Tegelijk
kunnen de projecten een rol vervullen in de kennisontwikkeling en in het signaleren
van kennisbehoeften. De projecten richten zich op de onderdelen d en e in
de probleemanalyse: vergroten van aanbod om kennis te verspreiden en motiveren
van agrariërs om zich kennis eigen te maken.De «voorbeeldbedrijven» (de derde laag van de pyramide) zijn
erop gericht de verliesnormen van 2003 te realiseren op een groot aantal bedrijven
en dit aan andere agrariërs te demonstreren. De bedrijven lopen dus vooruit
op de wettelijke normen: bij voorkeur realiseren zij de normen van 2003 niet
later dan in 2001. Ook wat betreft de voorbeeldbedrijven is een landelijke
dekking nodig voor zowel de melkveehouderij als de belangrijkste plantaardige
sectoren.Projecten die zich richten op de verdere kennisverspreiding naar de brede
praktijk (de vierde laag van de pyramide) bestaan veelal uit groepsvoorlichting,
studiegroepen en/of individuele begeleiding. Zij kunnen daarbij gebruik maken
van het aanbod van proef-, pionier- en voorbeeldbedrijven. Momenteel draaien
er diverse projecten in deze sfeer, zowel landelijk als regionaal (voorjaar
2000 is in opdracht van LNV een inventarisatie gemaakt). De komende jaren
is echter nog een aanzienlijke uitbreiding en versterking van de kennisverspreiding
nodig om de agrarische doelgroep in afdoende mate de bereiken. Voorjaar en
zomer 2000 is, met het oog op de ontwikkeling van dit Actieplan, een project
uitgevoerd om na te gaan hoe deze uitbreiding en versterking kan worden bewerkstelligd:
het project «Voorbereiding verbreding mineralenmanagement». Conclusie
is dat de uitbreiding niet «aanbodgestuurd»
maar «vraaggestuurd» tot stand moet komen, met name omdat het
vereiste maatwerk per agrariër niet centraal kan worden aangestuurd.
Wel kan centrale regie zinvol bijdragen aan de versterking. Gedacht wordt aan het instellen van een organisatie die het aanbod
aan voorlichtingsproducten inzichtelijk en toegankelijk maakt, waarbij de
vraag van agrariërs bepaalt welke producten worden gefinancierd vanuit
nitraatgelden. Deze voorstellen worden nog nader uitgewerkt.Implementatie van de voorstellen leidt ertoe dat de meeste voorlichtingsprojecten
en -programma's niet direct in opdracht vanuit nitraatgelden worden gefinancierd,
maar alleen op basis van de vraag van agrariërs worden meegefinancierd.Binnen de nitraatgelden wordt daarnaast enig budget gereserveerd om waar
nodig bepaalde voorlichtingsproducten te kunnen ontwikkelen. Ook wordt budget
gereserveerd voor het stimuleren van innovaties in de voorlichting. Met deze
budgetten zullen op basis van offerteprocedures opdrachten worden gefinancierd.Regionale projectenBij de regionale projecten ligt het accent op kennisverspreiding naar
de gehele regio. Ze worden geïnitieerd en aangestuurd op regionaal niveau.
Op landelijk niveau worden de projectvoorstellen getoetst, wordt de uitvoering
marginaal getoetst en wordt de afstemming op andere regionale en landelijke
projecten bewaakt. Door adequate financieringsregelingen op te zetten kan
het rijk wel regionale initiatieven uitlokken.Iedere regio kan inspelen op het aanbod dat de landelijke projecten creëren.
Bijvoorbeeld door een regionale structuur op te zetten waarin pionierbedrijven,
praktijkcijferbedrijven en kennisverspreidingsactiviteiten op elkaar worden
afgestemd. Een dergelijk regionaal project is waardevol, maar komt niet in
aanmerking voor aanvullende rijksfinanciering. Voor rijksfinanciering is meer
toegevoegde waarde nodig. Essentieel is daarvoor dat:– de wijze van aanpak en kennisverspreiding samenhangt met die in
overige kennisprojecten;– de regionale aanpak zich richt op het bereiken van alle agrariërs
in de regio;– het aantal voorlopers (bedrijven die vooruitlopen op de wettelijke
normen) wordt uitgebreid ten opzichte van de landelijke projecten;– kansen op regionaal niveau worden benut, bijvoorbeeld door regionale
meststromen te optimaliseren of grond- of kavelruil toe te passen.Projecten die voldoen aan deze criteria kunnen een extra bijdrage leveren
aan kennisverspreiding, aan de methodiekontwikkeling voor kennisverspreiding
en aan draagvlakvorming voor het stikstofbeleid.Er zal een regeling worden geopend op basis waarvan voorstellen voor regionale
projecten kunnen worden ingediend. Specifieke onderwerpenBinnen de genoemde driedeling passen, naast algemene projecten over mineralenmanagement,
ook projecten over specifieke onderwerpen. Enkele halen we voor het voetlicht.NitraatmeetpilotsIn februari 2000 is in de Positiebepaling Mestbeleid besloten nitraatmeetpilots
in te richten. De pilots bestaan uit onderzoek in de praktijk, waarbij de
relaties tussen stikstofverliezen, emissies en grondwaterkwaliteit worden
gemeten en wordt nagegaan hoe agrariërs binnen het Minasstelsel gericht
kunnen sturen op de norm van 50 mg nitraat per liter in het grondwater. Deze
pilots maken deel uit van de Nitraatprojecten.Mestafzet en -gebruikHet efficiënt gebruik van dierlijke mest is een cruciaal onderdeel
van mineralenmanagement. De invoering van het mestafzetsysteem voegt daarbij
een complicatie toe: agrariërs moeten de aan- en afvoer van mest behalve
in het kader van Minas ook bezien in het kader van het mestafzetsysteem. Binnen
de Nitraatprojecten zijn daarom ook projecten nodig die zich richten op het
optimaal gebruik van dierlijke mest of – meer specifiek – op de
optimale afstemming van veevoeding, mestbeheer, mestafzet en mestgebruik in
het kader van MINAS en mestafzetsysteem. Het gaat niet om het ontwikkelen
of toetsen van technieken (bijvoorbeeld een techniek voor mestverwerking),
maar om het optimaliseren van het bedrijfsmanagement.Biologische land- en tuinbouwOnderzoek door CLM en DLV wijst uit dat de biologische bedrijven gemiddeld
goed scoren qua mineralenverliezen. Maar de verschillen tussen individuele
bedrijven zijn groot.Praktijkprojecten op biologische bedrijven kunnen er op de eerste plaats
toe bijdragen dat ook alle biologische bedrijven de verliesnormen en de bijbehorende
emissiedoelen realiseren. Daarnaast kunnen gangbare bedrijven veel leren van
de biologische praktijk. Tot slot kan een wederzijdse uitwisseling tussen
gangbare en biologische projecten leiden tot wederzijdse versterking.Er zijn specifieke budgetten beschikbaar voor onderzoek en demonstratie
in de biologische landbouw. Vanuit de nitraatgelden worden selectief alleen
aanvullende middelen beschikbaar gesteld, voor mineralenonderzoek en -voorlichting
in die projecten waar de reguliere budgetten voor biologische landbouw onvoldoende
armslag kunnen opleveren.OrganisatieIn februari 2000 is in de positiebepaling van LNV, VROM en LTO-Nederland
afgesproken om, met het oog op de onderlinge afstemming, één
stuurgroep in te stellen voor de aansturing van het gehele conglomeraat van
Nitraatprojecten. Deze stuurgroep omvat vertegenwoordigers van LNV, VROM,
LTO en adviserende leden namens SNM en IPO. LNV treedt op als voorzitter.
Een kerngroep met medewerkers van LNV, VROM en LTO-Nederland treedt op als
uitvoerend orgaan van de stuurgroep.De stuurgroep stelt de kaders voor de Nitraatprojecten. Ook relevante
projecten die al in uitvoering waren zijn onder de aansturing van de stuurgroep
gebracht.Het inhoudelijke overleg over de projecten met de opdrachtgevers vindt
plaats binnen drie begeleidingsgroepen, voor de landelijke onderzoeksprojecten, de landelijke demoprojecten resp. de regionale projecten.
Voor het overige heeft ieder project zijn eigen organisatiestructuur. De opdrachtgevers
zijn daarin in principe niet vertegenwoordigd.De stuurgroep, de kerngroep en de begeleidingsgroepen zorgen voor de implementatie
van het Actieplan en ondernemen dus de benodigde acties om projecten te initiëren.Taken en samenstelling van deze groepen zijn uitgewerkt in een afzonderlijk
«taakdocument».JaarcyclusDe Nitraatprojecten worden in principe gefinancierd op jaarbasis. Per
kalenderjaar wordt een uitvoeringsplan opgesteld, dat is gebaseerd op dit
Actieplan. Het uitvoeringsplan bevat de volgende elementen:– beschikbare middelen op de begrotingen van LNV en VROM;– verdeling van de middelen over de projecten c.q. over groepen
van projecten;– benodigde acties om geld beschikbaar te maken, projecten te initiëren,
te beoordelen en te financieren en projecten te begeleiden en te evalueren.De stuurgroep stelt het uitvoeringsplan vast vóór het begin
van het desbetreffende jaar.Voorts wordt jaarlijks een evaluatie opgesteld, betreffende de uitvoering
van het uitvoeringsplan van het voorgaande jaar. De stuurgroep stelt een integrale
evaluatie vast, op basis van evaluaties waarin iedere begeleidingsgroep haar
aandeel in het uitvoeringsplan evalueert. De begeleidingsgroepen evalueren
hun aandeel op basis van evaluatiestukken van de desbetreffende projecten.
De projecten leveren hun evaluatiestukken voor 1 april, de begeleidingsgroepen
voor 1 juni.Prioritering en begrotingBeschikbaar budgetBij het beschikbaar stellen van de nitraatgelden (december 1998) is vastgesteld
dat het gaat om 225 mln op de begroting van VROM en 375 mln op de begroting
van LNV, voor de periode 1999–2008/2010. Het bedrag op de LNV-begroting
maakt deel uit van de reconstructiegelden (800 mln aan ICES-gelden over de
periode 1999–2010). Van het bedrag op de VROM-begroting is 75 mln gekoppeld
aan reconstructie. De actuele verdeling van de nitraatgelden over de jaren
is weergegeven in tabel 1. Tabel 1. Verdeling nitraatgelden over de periode 1999–2010,
in miljoenen guldens  199920002001200220032004200520062007200820092010LNV0,019,517,517,537,537,537,552,052,052,052,00,0VROM2,512,510,020,020,025,022,522,522,522,522,522,5totaal2,532,027,537,557,562,560,074,574,574,574,522,5Het totaal aan nitraatgelden is 600 miljoen. Hiervan is ca. 150 miljoen
beschikbaar voor kennisontwikkeling enverspreiding en ca. 450 miljoen voor
structurele aanpassingen in de melkveehouderij. Voor dit laatste heeft de
commissie Herstructurering Melkveehouderij, onder leiding van prof. Koopmans,
een plan opgesteld, dat in november 2000 is toegestuurd aan de Tweede Kamer.Kennisontwikkeling en -verspreiding moet op de korte termijn gebeuren,
i.c. in de periode 2000–2003. De structurele aanpassingen in de melkveehouderij
hebben meer een lange-termijnkarakter. Het ligt daarom voor de
hand om in de periode tot en met 2003 voorrang te geven aan kennisontwikkeling
en -verspreiding.In de periode 1999–2003 is volgens tabel 1 een bedrag beschikbaar
van 157 miljoen gulden. Dat betekent dat het grootste deel van de tot en met
2003 beschikbare ruimte benodigd is voor dekking van de Nitraatprojecten.PrioriteringWat is het relatieve belang van de in het voorgaande benoemde onderwerpen?
Welke verdienen prioriteit? Daarin spelen verschillendsoortige overwegingen
tegelijk een rol. De belangrijkste overwegingen, die logisch voortvloeien
uit het voorgaande, zijn de volgende:1. Verdeling over clusters. Het meeste effect
wat betreft kennisontwikkeling is te verwachten van de landelijke projecten.
Het relatieve belang van de drie clusters projecten (landelijk onderzoek,
landelijk demo, regionaal) verhoudt zich als ongeveer 40:40:20. De beschikbare
gelden worden niet per se volgens deze sleutel verdeeld: bij de landelijke
demoprojecten en zeker bij de regionale projecten is meer cofinanciering te
verwachten (van agrarisch bedrijfsleven, regionale instanties, etc.) dan bij
de landelijke onderzoeksprojecten.2. Verdeling over lagen van de pyramide. Alle
lagen van de pyramide zijn essentieel. De kosten per bedrijf zijn hoog in
de top en laag aan de basis, maar de aantallen zijn groot aan de basis en
klein aan de top. Bij de onderste lagen is meer cofinanciering te verwachten
dan bij de bovenste lagen.3. Pakketten versus instrumenten. In de bovenste
twee lagen van de pyramide vormt het ontwikkelen en toetsen van pakketten
maatregelen op proef- en pionierbedrijven de kern. Dergelijk onderzoek, inclusief
het daadwerkelijk meten van de milieueffecten, is relatief arbeidsintensief.
Het ontwikkelen van managementinstrumenten is een aanvullende activiteit,
waarvoor een duidelijk lager bedrag moet volstaan.4. Toedeling aan specifieke onderwerpen. De
aandacht voor mestafzet en -gebruik kan in het algemeen worden geïntegreerd
in projecten waarin mineralenmanagement de boventoon voert. Maar zeker in
2001 is het zinvol één of meer projecten specifiek aan mestafzet
en -gebruik te wijden. Wat betreft biologische land- en tuinbouw worden vanuit
de nitraatgelden alleen aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Voor de
nitraatmeetpilots is een aanzienlijk bedrag nodig: het meten in bodem en grondwater
op voldoende bedrijven is kostbaar. Beleidsmatig is dit ook een belangrijk
onderwerp.5. Verdeling over sectoren. Een sector/gewas
of grondsoort verdient meer aandacht (budget) naarmate het areaal groter is
en naarmate de vereiste inspanning om de desbetreffende eindnorm te bereiken
groter is. De melkveehouderij scoort dan het hoogste, gevolgd door de akkerbouw
en de vollegrondsgroententeelt.6. Verdeling over initiatiefnemers. Bij de
kennisontwikkeling ligt het initiatief vooral bij de overheid: die definieert
welke projecten nodig zijn. Bij de kennisverspreiding is er naast een rol
voor de overheid (bijvoorbeeld Praktijkcijfers) ook behoefte aan de actieve
inbreng van ideeën vanuit kennisaanbieders en groepen agrariërs.
Er moet dus voldoende budget worden gereserveerd om dergelijke ideeën
te honoreren, bijvoorbeeld via de demoregeling. Daarnaast wordt de kennisverspreiding
gestuurd door de vraag van de individuele agrariërs zelf. Om langs deze
weg een voldoende aantal agrariërs adequaat te stimuleren, is een aanzienlijk
bedrag nodig. BegrotingPer saldo monden de genoemde overwegingen uit in de toedeling van nitraatgelden
zoals weergegeven in tabel 2.Tabel 2. Toedeling nitraatgelden voor kennisontwikkeling
enverspreiding (in mln guldens) en plaatsing in de pyramide groep projectentotaal 1999–2003 (schatting)**w.v. nitraatgelden (reservering)plaats in pyramide* cluster onderzoeksprojecten:   gericht op pakketten maatregelen:   – proefbedrijven23171– pionierbedrijven35302– biologische land- en tuinbouw1561/2/3gericht op instrumenten:   – ontwikkelen instrumenten661/2– nitraatpilots11111/2/3/4totaal onderzoeksprojecten9070     cluster demoprojecten:   voorbeeldbedrijven3083mestafzet223 Kennisverspreiding (vraaggestuurd)100454 overige demoprojecten13103/4 totaal demoprojecten14565     cluster regionale projecten:   totaal regionale projecten30153/4    totaal265150 * codes verwijzen naar lagen in de pyramide: 1 = proefbedrijven; 2 = pionierbedrijven;
3 = voorbeeldbedrijven; 4 = brede praktijk.** De eerste kolom vermeldt een schatting van de totale bedragen, incl.
bijdragen van andere financiers (o.a. DWK-onderzoeksprogramma's, EU-demoregeling,
provincies, bedrijfsleven).Sinds december 1998, toen de nitraatgelden in het beleid werden opgenomen,
hebben LNV en VROM reeds afspraken gemaakt over de financiering van verschillende
projecten uit nitraatgelden. Voor een beperkt bedrag zijn in 1999 en 2000
zakelijke verplichtingen aangegaan; dat geldt met name voor de voorbereidings-
en opstartfasen van Koeien & Kansen, Telen met Toekomst, Sturen op nitraat,
Praktijkcijfers II en Voorbereiding Verbreding en voor de uitvoering van de
projecten Stimulering Minas-AT, Voorjaarscampagne 2000, Wintercampagne 2000
en Aver Heino.Met de totale beschikbare middelen is de voortgang van de betrokken projecten
te waarborgen tot en met 2003. Voorstel is om in 2002 alle projecten te evalueren,
met het oog op de koers na 2003. Veel projecten kunnen in 2003 worden beëindigd,
andere kunnen mogelijk doorgaan, al dan niet met aangepaste doelstellingen.
Er is op dit moment echter geen uitspraak te doen of daarvoor dan budget beschikbaar
zal zijn. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot1De methodiek van kennisoverdracht is verder uitgewerkt in de notitie «Naar
effectieve communicatie over mineralenmanagement en Minas» (CLM en NMI,
juni 2000). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24445-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl