Wijziging van de Vreemdelingenwet (ongedocumenteerden); Verslag van de vaste commissie voor Justitie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26088, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-10-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26088 nr. 4

28-09-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamArtikelsgewijs ABOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26088Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 35 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 088Wijziging van de Vreemdelingenwet (ongedocumenteerden)nr. 4VERSLAGVastgesteld 28 september 1998De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer van
haar bevindingen als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat
de regering de gestelde vragen genoegzaam zal hebben beantwoord, acht de commissie
de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij zijn overtuigd van de noodzaak om maatregelen te
treffen als bijdrage aan de aanpak van de problematiek van de ongedocumenteerden.
Van het opnemen van een «sanctie» in de wet op het moedwillig
ontdoen van reis- en identeitspapieren kan een belangrijke preventieve werking
uitgaan.Het ontbreken van reis- en identeitsdocumenten is ook een belangrijke
belemmering bij de uitvoering van het Dublinverdrag. De oprichting van «Eurodac»
(vergelijking van vingerafdrukken) kan in de toekomst echter ook een belangrijke
bijdrage leveren. Op welke termijn zal naar verwachting «Eurodac»
operationeel zijn?De leden van de VVD-fractie hebben met waardering kennisgenomen van het
wetsvoorstel tot wijziging van de Vreemdelingenwet met betrekking tot ongedocumenteerde
asielzoekers. Het feit dat asielzoekers geen documenten bij zich hebben leidt
tot veel problemen. Zij achten het dan ook een goede zaak dat het onderhavige
wetsvoorstel is ingediend. Daarbij tekenen zij wel aan dat hun voorkeur uitgaat
naar een bepaling, waarin staat dat de vreemdeling moet aantonen dat het ontbreken
van reisdocumenten niet aan hem is toe te rekenen. In dat kader vragen zij
de regering of aangegeven kan worden hoeveel aanvragen naar verwachting bij
«aantonen» kennelijk ongegrond kunnen worden verklaard en hoeveel
bij «aannemelijk maken».Voorts vragen zij of in plaats van de formulering «aannemelijk maken»
een alternatieve formulering mogelijk is, die dichter in de buurt komt van
het begrip «aantonen».In het Verenigd Koninkrijk en Duitsland is het mogelijk ongedocumenteerde
asielzoekers, waarvan na uitgebreid onderzoek het verzoek als kennelijk ongegrond
wordt afgewezen, beperkingen op te leggen ten aanzien van het
recht om in beroep te gaan. Is overwogen dit ook voor Nederland in te voeren.
Gaarne krijgen de leden van de VVD-fractie daarop een reactie.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het onderhavige wetsvoorstel tot wijziging van de Vreemdelingenwet. Met de regering zijn deze leden van mening dat er maatregelen noodzakelijk
zijn gelet op het feit dat de overgrote meerderheid van de asielzoekers niet
beschikt over enig reisdocument of stelt niet te beschikken over enig reisdocument.
Deze leden onderstrepen dat zowel voor het zorgvuldig kunnen beoordelen van
de asielaanvraag als de mogelijkheid van een daadwerkelijke terugkeer bij
een afwijzing van het asielverzoek het beschikken over een reisdocument noodzakelijk
is.De leden van de CDA-fractie hebben reeds lang gepleit voor het naar voren
halen van de vaststelling van de identiteit naar het begin van de asielprocedure.
In deze zin verwelkomen zij ook het onderhavige wetsvoorstel.Alhoewel de leden van de CDA-fractie onderkennen dat het kan voorkomen
dat bepaalde asielzoekers het vege lijf weten te redden zonder te beschikken
over reisdocumenten rechtvaardigt het hoge aantal documentloze asielzoekers
de veronderstelling dat velen hun reisdocumenten bewust vernietigen om daarmee
de terugkeer te bemoeilijken danwel onmogelijk te maken. Deze leden verwijzen
in dit verband ook naar de vernietigde paspoorten die werden aangetroffen
in het vliegtuig van Turkmenistan Airlines alsmede naar de verklaringen terzake
van Iraanse asielzoekers tijdens de hoorzitting van de kamer over Iran.De leden van de CDA-fractie menen daarnaast dat voor een zorgvuldige verificatie
van het vluchtverhaal en het asielverzoek ook moet vaststaan dat de asielzoeker
degene is die hij/zij zegt te zijn en afkomstig is uit het land vanwaar hij/zij
claimt afkomstig te zijn.Wel onderstrepen deze leden de noodzaak dat de bonafide vluchteling niet
de dupe moet worden van het feit dat velen bewust hun documenten vernietigen
danwel vervalsen. Deze leden onderschrijven derhalve de noodzaak dat er een
inhoudelijke toets van de aanvraag om toelating kan plaatsvinden op basis
van artikel 15c indien aannemelijk is dat het ontbreken van de reisdocumenten
niet aan hen is toe te rekenen.Wel bevreemdt het de leden van de CDA-fractie dat niet in de eerste fase
van de asielprocedure stappen worden gezet ter vaststelling van de identiteit
en ter verkrijging van vervangende reisdocumenten. Deze leden pleiten ervoor
hetgeen nu in de laatste fase van de procedure bij een afwijzing van het asielverzoek
plaast vindt, naar het begin van de procedure te verplaatsen. Dit is ook in
het belang van de bonafide vluchteling aangezien hij dan kan aantonen daadwerkelijk
afkomstig te zijn uit het land, waarvan hij vervolging vreest.De leden van de CDA-fractie wensen voorts nader informatie over de mogelijkheid
om bij een ontbreken van documenten en het niet aannemelijk kunnen maken dat
het ontbreken niet aan de asielzoeker is toe te rekenen, daadwerkelijk over
te kunnen gaan tot uitzetting bij het niet inwilligen van de aanvraag om toelating
als vluchteling. Deze leden onderstrepen dat het probleem niet is opgelost
door het niet-inwilligen van het verzoek. De consequentie van het niet-inwilligen
zal daadwerkelijk vertrek uit Nederland dienen te zijn. Hoe denkt de regering
daar mee om te gaan?De leden van de CDA-fractie willen eveneens vernemen hoe de ervaringen
tot op heden zijn met de maatregelen ten opzichte van de luchtvaartmaatschappijen
om hen te verplichten een copie/scan te maken van het reisdocument van de
door hen vervoerde passagiers. Zijn inmiddels sinds de invoering van deze
maatregel luchtvaartmaatschappijen daadwerkelijk beboet voor het
vervoeren van documentlozen dan wel het niet copiëren/scannen van hun
documenten. Is er sprake van een naleving zo willen deze leden vernemen.De leden van de CDA-fractie willen voorts nadere informatie van de regering
over ervaringen met soortgelijke wetgeving in andere landen. Hoe gaan de andere
EU-landen om met doucmentloze asielzoekers zo vragen deze leden. Ook wensen
de leden van de CDA-fractie nadere informatie over de wetgeving in Zwitserland
terzake. Vooral eventuele juridische problemen kunnen per slot van rekening
voorkomen worden indien men gebruik maakt van eerdere ervaringen in andere
landen. Welke overeenkomsten en verschillen zijn er, zo vragen deze leden
tussen het onderhavige wetsvoorstel en de wetgeving terzake in Zwitserland.Ten slotte vragen de leden van de CDA-fractie wanneer het de bedoeling
is van de regering dat dit wetsvoorstel in werking zal treden.De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling van het wetsvoorstel
kennis genomen. Het feit dat een zeer groot deel van de asielzoekers zonder
geldige documenten Nederland binnenkomt is een punt van zorg. Deze leden zijn
met de regering van mening dat strenger moet worden opgetreden tegen asielzoekers
die moedwillig zonder documenten naar Nederland komen. Omdat hierop nu geen
sanctie staat is het voor asielzoekers te aantrekkelijk om zonder geldige
documenten Nederland binnen te komen. De leden van de D66-fractie verwachten
dat van het wetsvoorstel een belangrijk signaal kan uitgaan. Wel hebben deze
leden hun twijfel over de effectiviteit van het wetsvoorstel. Zal niet in
veel gevallen aan de asielzoeker het voordeel van de twijfel moeten worden
gegeven? Hoe kan worden beoordeeld of hetgeen de asielzoeker vertelt over
de afwezigheid van documenten de waarheid is?Welk praktisch effect verwacht de regering van het wetsvoorstel nu het
kennelijk ongegrond verklaren van een asielverzoek op basis van het feit dat
de asielzoeker geen documenten bij zich heeft niet kan verhinderen dat aan
de asielzoeker bescherming moet worden geboden op grond van het non-refoulementbeginsel.De leden van de GroenLinks-fractie zijn teleurgesteld dat de regering
kiest voor een pseudo-oplossing voor het probleem dat veel asielzoekers ongedocumenteerd
in Nederland arriveren. Zij vragen of het non-refoulement beginsel op geen
enkele wijze wordt aangetast met deze wetswijziging? Tevens zijn zij bezorgd
dat met deze wetswijziging de strijd tegen de mensensmokkel via de individuele
asielzoeker wordt gestreden, die een reisagent slechts nodig heeft om bescherming
te vinden.Ook zijn deze leden bang dat asielzoekers met deze wetswijziging vaker
en sneller in de illegaliteit terecht komen, met alle negatieve gevolgen van
dien. Wordt dit effect beoogd door de regering?De regering noemt bescheiden die noodzakelijk zijn voor de beoordeling
van de asielaanvraag. Welke criteria legt hde regering hierbij aan? Noemt
zij bescheiden die slechts dienen als indicaties voor verblijf in een ander
land, ook noodzakelijk? Hoe verhoudt zich de term «noodzakelijk»
tot internationaalrechtelijke bepalingen inzake de vaststelling van het vluchtelingschap,
waarin het overleggen van bescheiden niet als noodzakelijk criterium wordt
genoemd?Wordt de bewijslast voor asielzoekers niet omgekeerd, nu zij aannemelijk
moeten maken dat het gebrek aan bescheiden niet verwijtbaar is? Hoe verhoudt
zich dit tot artikel 31 van het Vluchtelingenverdrag en paragraaf 196 van
het UNHCR Handboek, waarin wordt erkend dat asielzoekers zonder papieren kunnen
arriveren, en waarbij wordt bepaald dat bij gebrek aan bewijsmateriaal de
asielzoeker het voordeel van de twijfel moet worden gegund? Is het niet van
belang dat eerst statusdeterminatie plaatsvindt voordat een asielverzoek kennelijk
ongegrond kan worden verklaard? Wordt onder de «prima facie» toets
wel een volledig inhoudelijk onderzoek verstaan? Zo nee, wat zijn
de verschillen tussen de inhoudelijke toetsing van een asielverzoek dat kennelijk
ongegrond is en die van een ander asielverzoek? Gelden voor deze kono-beschikkingen
dezelfde motiveringseisen met betrekking tot de inhoudelijke toetsing als
andere beschikkingen?Indien er verschil is in inhoudelijke toetsing, op welke wijze kan de
regering garanderen dat het non-refoulement beginsel nooit wordt geschonden
bij kennelijk ongegrondbeschikkingen?Indien er geen verschil is in inhoudelijke toetsing, wat is dan de ratio
en het praktisch effect van de wetswijziging?Zijn de kennelijk ongegrondbepalingen niet bedoeld voor asielverzoeken
die inhoudelijk kennelijk ongegrond zijn of waarbij sprake is van bedrog?
Zo nee, hoort deze grond wel thuis bij de bepalingen van artikel 15c lid 1?
Zo ja, is het feit dat een asielzoeker niet aannemelijk kan maken dat het
ontbreken van deze documenten niet aan hem is toe te rekenen, een vorm van
bedrog?Acht de regering het werkelijk toe te rekenen aan de asielzoeker dat hij
de documenten in bewaring heeft gegeven aan de reisagent, ook als dit de enige
manier is om zijn of haar land te ontvluchten? Zo ja, hoe verhoudt zich deze
beoordeling met de uitspraken van Rechtbank Haarlem (AWB 97/9260, 97/9261,
97/9262 van 30 december 1997), waarin juist is bepaald dat in zo'n situatie
niet kan worden gesteld dat de vreemdeling zich van zijn documenten heeft
ontdaan? Aan welke criteria denkt de regering bij de beoordeling of het niet
bij zich hebben van documenten is toe te rekenen aan de vreemdeling? Zullen
de nadere regels, die hierop betrekking hebben, aan de Kamer worden voorgelegd?Is het juist dat het de bedoeling is om, zoals in het regeerakkoord is
bepaald, de ongedocumenteerde asielzoekers de opvang te onthouden? Zo ja,
met welke reden? Zo nee, welke criteria worden aangelegd bij de bepaling of
deze asielzoekers in aanmerking komen voor opvang?Welke criteria worden gehanteerd bij de toepassing van artikel 17b, eerste
lid? Dient er een redelijk vermoeden van aanwezigheid van documenten te zijn
om met dit doel te fouilleren? Houdt het proportionaliteitsbeginsel ook in
dat er niet gefouilleerd mag worden als er al voldoende documenten voor de
beoordeling van de aanvraag om toelating als vluchteling beschikbaar zijn?
Kan deze fouillering op elk moment in de asielprocedure plaatsvinden, of geldt
deze bevoegdheid eenmalig of periodiek?Waarom wordt in de vreemdelingenwet een aparte grondslag gecreëerd
voor veiligheidsfouillering, terwijl artikel 7, vierde lid van de Politiewet
hierin al voorziet? Wat is het verschil in rechtswaarborgen en normen bij
de grondslag in de Politiewet en die in de Vreemdelingenwet? Wat is het motief
voor het verschil? Waarom ontbreekt het criterium van een concrete, individuele
verdenking bij de bevoegdheid die de Vreemdelingenwet nu gaat bieden? Bent
u niet bevreesd voor aantasting van de privacy van asielzoekers, nu zij standaard
kunnen worden gefouilleerd op de plaats waar zij wonen? Op welke wijze wordt
het proportionaliteitsbeginsel in acht genomen bij de veiligheidsfouillering
indien dit standaard gebeurt? Mogen bescheiden in beslag genomen worden indien
deze worden aangetroffen bij een standaard-veiligheidsfouillering?De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
Zij vinden het zorgwekkend dat door dit soort losse ingrepen geprobeerd wordt
de instroom van asielzoekers in te dammen. De leden van de SP-fractie zouden
de voorkeur geven aan afstemming in Europees verband van het beleid op dit
punt.De leden van de SP-fractie zien in de in het wetsvoorstel vastgelegde
omkering van de bewijslast een probatio diabolica. De praktijk wijst immers
uit – zie ook de memorie van toelichting – dat het grootste deel van de asielzoekers niet beschikt over relevante documenten. Zij vragen
de mening van de regering over de stelling van de Permanente Commissie van
deskundigen in internationaal vreemdelingen-, vluchtelingen- en strafrecht
dat het overleggen van documenten geen noodzakelijk criterium is voor het
verkrijgen van een status (brief aan de vaste commissie voor Justitie van
9 september 1998). Is het wetsvoorstel dan nog wel te handhaven als de
Permanente Commissie gelijk heeft? Erkent de regering in dit verband dat het
in de kern gaat om de geloofwaardigheid van het relaas van de vluchteling,
paragraaf 196 van het UNHCR Handboek, en dat documenten en bescheiden een
ondergeschikte rol spelen?De leden van de SP-fractie is het bekend dat asielzoekers die wel documenten
kunnen overleggen argwanend worden benaderd en soms – mede – om
die reden niet in aanmerking komen voor een status. Onderschrijft de regering
dit? Indien dat het geval zou zijn is daarmee dan niet tevens de onhoudbaarheid
van het wetsvoorstel aangetoond?De leden van de SP-fractie hebben vastgesteld dat de regering ervan uitgaat
dat er geen sprake is van «niet toerekenen» indien de reisagent
afgifte van documenten heeft geëist. Zij vinden dit een opvatting die
indruist tegen de ervaring dat de asielzoeker hier geen enkele keuze heeft.
De asielzoeker wil naar een ander land. De enige die daarvoor – veelal –
kan zorgen is de reisagent. Hij stelt de regels. Ben je het daar niet mee
eens dan gaat de reis niet door. Onderschrijft de regering dat er geen sprake
is van keuzevrijheid voor de asielzoeker, en zo ja, handhaaft de regering
dan nog haar opvatting op dit punt?De leden van de SP-fractie sluiten zich voor het overige aan bij de vragen
zoals ze door de andere fracties zijn gesteld.De leden van de fracties van de RPF en het GPV hebben met belangstelling
kennisgenomen van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden zijn het met de
bewindslieden eens dat het vraagstuk van ongedocumenteerde asielzoekers een
oplossing behoeft. Gezien de aantallen ongedocumenteerden of asielzoekers
met valse of onvolledige papieren lijkt het er te zeer op, dat men het kwijtraken
of vervalsen van papieren beschouwt als een verhoging van de kansen om tot
Nederland toegelaten te worden. Op het kwijt (zien te) raken van papieren
staat derhalve een bonus.De vraag waar het vervolgens om draait is op welke wijze tot een oplossing
kan worden gekomen. Inzicht in de oorzaken van het verschijnsel is dan in
de eerste plaats van belang. Deze leden stellen daarom de vraag waar het zeer
hoge percentage aan ongedocumenteerden aan te wijten is. In hoeveel gevallen
zullen asielzoekers redelijkerwijs geen documenten hebben kunnen meenemen?
Verder willen deze leden graag vernemen of andere Europese landen (inmiddels)
vergelijkbare regelgeving kennen en wat de ervaring van deze landen met de
toepassing van die regelgeving is.De leden van de fracties van de RPF en het GPV stellen vast dat het in
het kader van de Vreemdelingenwet zoals die thans luidt, in theorie althans,
al niet eenvoudig is om toegang tot Nederland te verkrijgen. Zij kunnen aan
de grens al worden geweigerd en zij kunnen worden gelast het land onverwijld
te verlaten (artikel 6 e.v.). Daarnaast is de vervoerder verplicht gesteld
al die maatregelen te nemen die nodig zijn om te verzekeren dat de vreemdeling
inderdaad over papieren beschikt. Hoe staat het met de toepassing en uitvoering
van artikel 6, dat een en ander regelt? Hoe verhoudt zich de thans voorgestelde
bepaling tot de mogelijkheid om ongedocumenteerde vreemdelingen nu al de toegang
te weigeren? Is de toepassing van het desbetreffende artikel 7
ten aanzien van vluchtelingen alleen mogelijk in het kader van artikel 15b?De leden van de fracties van de RPF en het GPV stellen vast dat in het
kader van dit wetsvoorstel, naast het al bestaande artikel 15b, dat de niet-ontvankelijkheid
regelt, wordt aangesloten bij de kennelijk ongegrondbepaling uit artikel 15c.
Zij vragen in dit verband om meer informatie over de ervaring met die kennelijk-ongegrondbepaling.
In hoeveel gevallen is het besluit geen toelating wegens kennelijke ongegrondheid
van het verzoek ook eindstation? In hoeveel gevallen stuitte toepassing van
het besluit ex artikel 15c op het «refoulement» beginsel uit artikel
33 van het vluchtelingenverdrag? Voldoet deze bepaling met andere woorden
aan de verwachtingen?Zij vragen voorts of het noodzakelijk is het ongedocumenteerd zijn met
zo veel woorden op te nemen als grond voor de kennelijke ongegrondheid er
van. Is het feit dat de vluchteling geen papieren bij zich draagt, niet op
te vatten als een van de omstandigheden die bedoeld zijn in artikel 15c, eerste
lid onder a?De moeilijkheid met de toepassing van de voorgestelde bepaling is de vraag
onder welke omstandigheden een asielzoeker aannemelijk zou kunnen maken dat
zijn documenten buiten zijn schuld niet aanwezig zijn. Aan welke omstandigheden
kan hier worden gedacht? De minister is bevoegd om nadere regels hieromtrent
te stellen. Kan iets worden gezegd over de inhoud van die regels? Wordt het
geval van het afgeven van de papieren aan de reisagent ook in die nadere bepalingen
opgenomen? Kan het zo zijn dat de asielzoeker aannemelijk zou kunnen maken
dat het ontvluchten van een land van herkomst alleen op die manier mogelijk
was en dat om die reden het verlies van de papieren niet aan hem is te wijten?Indien inderdaad nadere regels worden gesteld, hebben die dan ook betrekking
op artikel 15b, eerste lid, onder f?De keerzijde van het aannemelijk maken dat het niet bij zich hebben van
reisdocumenten niet aan de asielzoeker is te wijten, is de vraag onder welke
omstandigheden een en ander juist wel aan de asielzoeker te wijten is. Speelt
bij de bepaling daarvan bijvoorbeeld een rol welk land van herkomst in het
spel is?In hoeverre zou hier overigens al dan niet kunnen worden gesproken van
een omkering van de bewijslast, en hoe verhoudt zich een en ander met het
vluchtelingenverdrag, in het bijzonder artikel 31 daarvan? Kennen ook andere
Westeuropese landen een dergelijke bepaling?In het voorgestelde artikel 15c, eerste lid onder f, wordt gesproken over
«noodzakelijk». Kan die term nader worden toegelicht? Wijst een
en ander er op dat het om officiële identiteitspapieren moet gaan?Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid dat asielzoekers die papieren
weigeren te tonen, worden gefouilleerd. Eerder is al gesteld, dat 70% geen
papieren heeft. In hoeverre voorziet deze bepaling dan in een behoefte?De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het voorstel tot wijziging van de Vreemdelingenwet. De leden zijn ingenomen
met het doel om de aanvrager van asiel aan te zetten tot optimale medewerking
met de behandelende autoriteiten. Ook kunnen zij zich vinden in de minder
stringente formulering, ingevoerd op advies van de RvS, van de verplichting
om noodzakelijke documenten te tonen bij het aanvragen van asiel. Evenwel
resteren na kennisname van het onderhavige voorstel nog enige vragen.Allereerst wordt in de memorie van toelichting niet duidelijk gemaakt
welke documenten «noodzakelijk» zijn voor de beoordeling van een aanvraag voor toelating. Kan de regering aangeven om welke documenten
het gaat?Ten tweede vragen de leden in hoeverre het noodzakelijk stellen van bepaalde
documenten zich verhoudt tot artikel 31 van het Vluchtelingenverdrag, waarin
de mogelijkheid gegeven wordt dat vluchtelingen zonder papieren binnengelaten
worden en hen op grond van de geloofwaardigheid van hun verhaal verblijf toegezegd
wordt, mits zij zich onverwijld melden bij de autoriteiten. Over noodzakelijke
documenten spreekt het Vluchtelingenverdrag niet. Wat is de mening van de
regering in deze kwestie?Een andere belangrijke vraag is: welke criteria zullen worden gehanteerd
om te bepalen of het ontbreken van de benodigde papieren niet zijn oorzaak
vindt in de schuld of nalatigheid van de asielzoeker? Wat verstaat de regering
onder «aannemelijk maken» in concept-artikel 15c, lid 1f? Kan
de regering duidelijk zeggen wat zij verstaat onder «nader te stellen
regels met betrekking tot het aannemelijk maken» in artikel 15c, lid
3? Wat betreft het afstaan van papieren aan een reisagent, vragen de leden
of de regering kan onderbouwen of in alle gevallen het ontbreken van papieren
wegens bedoelde afgifte de asielzoeker toe te rekenen valt en de doorslaggevende
reden kan zijn voor een kennelijk ongegrond-verklaring. Zij missen die onderbouwing
in de memorie van toelichting.In geval van kennelijk ongegrond-verklaring op grond van het ontbreken
van documenten, vragen de leden hoe de verplichting die artikel 33 van het
Vluchtelingenverdrag schept, nagekomen wordt. Immers, juist in het geval de
asielzoeker niet in het bezit is van de gevraagde documenten, en men een beslissing
moet nemen enkel op grond van de geloofwaardigheid van zijn verhaal, is het
van extra groot belang om toe te zien op de naleving van het non-refoulement-beginsel.
Is de kans groot dat het leven en de vrijheid van de asielzoeker in gevaar
komen bij terugkeer naar het land van herkomst, dan zal het land dat de asielaanvraag
behandeld heeft, moeten zorgen voor adequate bescherming. Er ligt hier tevens
een duidelijk verband met de kwaliteit en actualiteit van ambtsberichten.
Doelt de regering hierop wanneer in de memorie van toelichting geschreven
staat dat «een inhoudelijke toets moet plaats vinden om na te gaan of
uitzetting naar het land van herkomst mogelijk is»? Hoe denkt de regering
met dit probleem om te gaan?Tevens geeft de verhouding tussen het nieuwe artikel 15c, lid 1f, en het
bestaande artikel 15b, lid 1f, wat onduidelijkheid. Waar ligt het verschil
tussen niet ontvankelijk-verklaring op grond van het ontbreken van de noodzakelijke
documenten voor grensoverschrijding enerzijds en kennelijk ongegrond-verklaring
op grond van het ontbreken van vereiste documenten voor de beoordeling van
de aanvraag om toelating anderzijds? De suggestie van een zekere overlap is
zeker aanwezig. De leden vragen de regering op deze vraag te reageren.Artikel 17b, tweede lid, roept de vraag op hoe de regering zich voorstelt
uitwerking te geven aan het proportionaliteitsbeginsel wanneer elke asielzoeker
standaardmatig gefouilleerd zal worden. Hoe ziet de instructie eruit die de
ambtenaren meekrijgen?De leden vragen tevens hoe zich de wijziging van de Vreemdelingenwet verhoudt
tot de gewenste harmonisatie van het asielbeleid van de lidstaten van de Europese
Unie. De gedachte leeft algemeen dat Nederland voor asielzoekers aantrekkelijker
is dan andere Europese landen. Moeten zij de voorgestelde wijziging dan zien
als een vooruitgrijpen op het lopende onderzoek van staatssecretaris Cohen
in dezen, óf houdt de voorgestelde verscherping alleen verband met
het vergemakkelijken van de verwerking van asielaanvragen? De leden vragen
hierover duidelijkheid. Artikelsgewijs ADe leden van de PvdA-fractie vragen of de mogelijkheid bestaat deze kennelijke
ongegrondverklaring toe te passen zonder dat dit leidt tot mogelijke vertraging
van de procedure. Bij de beoordeling van de vraag of de asielzoeker aannemelijk
heeft kunnen maken dat aan hem niet verwijtbaar is dat hij zich heeft ontdaan
van reis- en identeitspapieren, dient tevens onderzocht te worden of geen
sprake kan zijn van refoulement. De bonafide vluchteling mag immers niet de
dupe worden van het enkele feit dat hij volledig ongedocumenteerd een aanvraag
om toelating als vluchteling heeft ingediend. Terecht wordt in de memorie
van toelichting opgemerkt dat de internationale verdragen hiertoe verplichten.
Heeft de regering met het oog op de verenigbaarheid met de relevante internationale
verdragen ook de UNHCR om commentaar gevraagd, danwel een advies van de UNHCR
ontvangen ter zake van het wetsvoorstel?Er zal vast moeten komen te staan dat geen sprake is van refoulement.
In feite is dit de beoordeling van de kennelijk ongegrondheid van het asielverzoek
op grond van artikel 15c onder a. Als de leden van de PvdA-fractie dit goed
begrijpen, dient de afwijzing van het verzoek op grond van het verwijtbaar
ontbreken van documenten altijd gepaard te gaan met een afwijzing op grond
van artikel 15c onder a. Zou dit niet het geval zijn dan bestaat de mogelijkheid,
indien de afwijzingsgrond ter zake van het verwijtbaar ontbreken van documenten
door de rechter wordt verworpen, alsnog een onderzoek naar het asielverzoek
moet worden gedaan. Inzoverre zal dit wetsvoorstel niet kunnen bijdragen tot
versnelling van de procedure.Hoe zal de procedure bij de eerste beoordeling in het Aanmeldcentrum concreet
gaan verlopen?Bij de bespreking van het advies van de commissie Van Dijk inzake criteria
voor niet meewerken van afgewezen asielzoekers is al aan de orde geweest dat
het van belang is dat in de eerste fase van de asielprocedure het identiteits-
en nationaliteitsonderzoek dient te worden geïntensiveerd, zodat bij
eventuele afwijzing van het asielverzoek de terugkeer effectiever kan worden
voorbereid. Wordt dit onderzoek betrokken bij de vraag of de asielzoeker aannemelijk
heeft kunnen maken dat het ontbreken van documenten niet aan hem is toe te
rekenen?Hoever reikt de verplichting van de asielzoeker om de niet-verwijtbaarheid
aannemelijk te maken? Rust op grond van de beginselen van behoorlijk bestuur
ook een verantwoordelijkheid bij de overheid om zelf actief de achtergronden
van het verdwijnen van de documenten te onderzoeken?In de brief van de staatssecretaris van justitie aan de Tweede Kamer van
20 november 1997 (19 637 Nr. 291) verwijst de toenmalige staatssecretaris
naar de procedure in Duitsland waar, als aangetoond kan worden dat de vreemdeling
verwijtbaar ongedocumenteerd is, deze sneller het land dient te verlaten.
In de praktijk is het bewijs daarvoor echter moeilijk te leveren. Welke lering
valt er te trekken uit de Duitse jurisprudentie ter zake? Kan de regering
een overzicht geven van de relevante jurisprudentie op dit terrein?De leden van de PvdA-fractie wijzen de regering erop dat in het regeerakkoord
is afgesproken dat ten aanzien van het wetsvoorstel het criterium «genoegzaam
aannemelijk maken» is opgenomen als criterium voor de beoordeling van
de handelwijze van de asielzoeker. Voorts is overeengekomen dat in de Memorie
van Toelichting meerdere voorbeelden zouden worden genoemd van gevallen die
in de ogen van de regering dienen te leiden tot een kennelijk ongegrondverklaring
van het asielverzoek. De leden van de PvdA-fractie vinden deze
afspraken niet terug in het wetsvoorstel.Voorts hebben de leden van de PvdA-fractie vragen over het wel genoemde
geval waarin sprake kan zijn van het feit dat het ontbreken van documenten
kan worden toegerekend. In de memorie van toelichting wordt gesteld dat de
situatie waarin de asielzoeker zijn documenten aan de reisagent heeft afgestaan
de vreemdeling is toe te rekenen. Naar het de leden van de fractie van de
PvdA voorkomt, hoeft dit niet zonder meer het geval te zijn en kan het voorkomen
dat de asielzoeker door omstandigheden genoodzaakt is geweest zijn papieren
af te staan en hem dit niet verweten kan worden. Deze mogelijkheid zal bij
het onderzoek betrokken dienen te worden. In hoeverre kunnen gegevens die
uit het gehoor blijken worden gebruikt bij de opsporing van en onderzoek naar
mensensmokkel? Bestaat niet het gevaar dat de asielzoeker uit vrees voor revanche
door de «reisagenten» geen verklaringen durft af te leggen over
de reis en het eventuele laten verdwijnen of afgeven van de reispapieren?Kan de regering meerdere voorbeelden geven waarbij naar de mening van
de regering sprake is van het niet aannemelijk kunnen maken dat het ontbreken
van documenten niet kan worden toegerekend?Aan artikel 15c wordt een derde lid toegevoegd, waarin staat dat de minister
van Justitie nadere regels kan stellen met betrekking tot het aannemelijk
maken. Kunnen reeds nu de hoofdlijnen van deze nadere regels worden aangegeven,
zo vragen de leden van de VVD-fractie?Het wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid om een aanvraag om toelating
als vluchteling als kennelijk ongegrond af te doen indien de aanvrager geen
bescheiden kan overleggen om zijn vluchtrelaas te ondersteunen, tenzij de
vreemdeling aannemelijk kan maken dat het ontbreken van deze documenten niet
aan hem is toe te rekenen, aldus de leden van de D66-fractie.In het voorgestelde artikel 15c, eerste lid, onder f, wordt gesproken
over de overlegging van documenten of bescheiden die noodzakelijk zijn voor
de beoordeling van de aanvraag om toelating. De leden van de fractie van D66
vragen de regering hoe de term «noodzakelijk» zich verhoudt tot
internationaalrechtelijke bepalingen inzake de vaststelling van vluchtelingenschap,
aangezien deze bepalingen het overleggen van bescheiden nergens als noodzakelijk
criterium voor vluchtelingenschap aanmerken.Artikel 31 van het vluchtelingenverdrag onderkent expliciet de situatie
waarin asielzoekers zonder bescheiden kunnen arriveren. Paragraaf 196 van
het UNHCR Handboek stelt dat asielzoekers die hun verklaring niet met bewijsmateriaal
kunnen staven het voordeel van de twijfel moeten krijgen als hun relaas geloofwaardig
is. Het verhoudt zich dit tot het voorgestelde artikel 15c?Volgens de memorie van toelichting garandeert opneming onder 15c een inhoudelijke
toets van de aanvraag om toelating voor zover deze noodzakelijk is op grond
van diverse verdragen. Is het mogelijk een inhoudelijke toets te plegen binnen
de 24 cq. 48-uursprocedure van het Aanmeldcentrum?Het feit dat de asielzoeker niet beschikt over de benodigde papieren is
hem niet toe te rekenen indien de documenten niet door zijn schuld of nalatigheid
zijn zoekgeraakt. De situatie waarin de asielzoeker zijn documenten aan de
reisagent heeft afgestaan is de vreemdeling toe te rekenen, aldus de memorie
van toelichting. De leden van de fractie van D66 vragen de regering of deze
interpretatie van de termen «schuld» en «nalatigheid»
niet erg ruim is. Het is immers zeer wel denkbaar dat een asielzoeker weinig
of geen andere mogelijkheden zag dan zich met behulp van een reisagent in
veiligheid te stellen. In dit verband verwijzen de leden van de fractie van
D66 naar de brief van de staatssecretaris van Justitie van 12 januari 1998
(19 637 nr. 309), waarin de staatssecretaris aangeeft bij het wetsvoorstel
ongedocumenteerde asielzoekers bijzondere aandacht te schenken aan de situatie
waarin een vreemdeling zijn reisdocumenten steeds in beheer heeft gelaten
bij een reisagent, nu de rechtbank Haarlem in een uitspraak van 30 december
1997 heeft bepaald dat van een vreemdeling die zijn reisdocumenten steeds
in beheer heeft gegeven bij een reisagent niet gezegd kan worden dat hij zich
heeft ontdaan van documenten.Kan de regering andere voorbeelden geven die in de ogen van de regering
dienen te leiden tot een kennelijke ongegrondverklaring?Het derde lid van artikel 15c voorziet in de mogelijkheid dat de minister
van Justitie nadere regels stelt met betrekking tot het aannemelijk maken
door de vreemdeling dat het ontbreken van documenten niet aan hem is toe te
rekenen. De leden van de fractie van D66 willen dat de Tweede Kamer vooraf
over deze regels wordt geïnformeerd. Gaat de regering hiermee akkoord? BDe leden van de PvdA-fractie zien in dat een standaardmatige veiligheidscontrole
zowel in het belang is van een effectieve uitvoering van het beleid als van
de veiligheid van bewoners van de centra. Wel zien zij als nadeel dat het
door de asielzoeker als bedreigend of criminaliserend kan worden ervaren dat
zij standaard worden onderworpen aan fouillering. Het in acht nemen van het
proportionaliteitsbeginsel is daarom van groot belang.Het voorgestelde artikel 17b geeft ambtenaren belast met de grensbewaking
en het toezicht op vreemdelingen de bevoegdheid om asielzoekers te fouilleren,
met het oog op het vergaren van informatie die noodzakelijk is voor de beoordeling
van de aanvraag om toelating als vluchteling, aldus de leden van de D66-fractie.
Op deze bevoegdheid is het proportionaliteitsbeginsel van toepassing. Betekent
toepassing van het proportionaliteitsbeginsel dat deze fouillering niet kan
plaatsvinden als reeds documenten voor de beoordeling van de aanvraag om toelating
als vluchteling beschikbaar zijn?Artikel 17b, tweede lid, geeft de bevoegdheid tot een standaardmatige
veiligheidscontrole. Welke betekenis heeft het proportionaliteitsbeginsel
als elke asielzoeker standaard aan deze controle wordt onderworpen, zonder
dat er sprake hoeft te zijn van een concrete verdenking zoals dat bijvoorbeeld
in het strafrecht gebruikelijk is. De voorzitter van de commissie,Van HeemstDe griffier van de commissie,CoenenXNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Middel (D66), Van
Heemst (PvdA), voorzitter, Dittrich (D66), ondervoorzitter, Rabbae (GL), Rouvoet
(RPF), Van Oven (PvdA), O. P. G. Vos (VVD), Van Wijmen (CDA),
Patijn (VVD), De Wit (SP), Duijkers (PvdA), De Milliano (CDA), Niederer (VVD),
Nicolaï (VVD), Halsema (GL), Weekers (VVD), Albayrak (PvdA), Van der
Staaij (SGP), Wijn (CDA), Brood (VVD).Plv. leden: Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Apostolou (PvdA),
Van Vliet (D66), Arib (PvdA), Noorman-den Uyl (PvdA), Barth (PvdA), De Graaf
(D66), Karimi (GL), Schutte (GPV), Santi (PvdA), Van den Doel (VVD), Rietkerk
(CDA), Rijpstra (VVD), Marijnissen (SP), Belinfante (PvdA), Buijs (CDA), Passtoors
(VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GL), De Vries (VVD),
Zijlstra (PvdA), Van Walsem (D66), Van der Hoeven (CDA), Kamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26088-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl