Wijz. vd Wet op de loonbelasting en enkele andere wetten ivm aanpassing heffing ter zake van aandelenoptierechten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25721, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

10-02-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25721 nr. 5

29-01-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. INLEIDINGII. ALGEMEEN II.1. Plaats van aandelenoptieregelingen in de structuur
van de arbeidsbeloningII.2. Huidige fiscale behandeling van aandelenoptierechtenDe huidige forfaitaire waarderingsregeling (7,5%-regeling)Heffingsmoment aandelenoptierechtenII.3. Voorgesteld regimeIII. ANTWOORDEN III.1. AlgemeenIII.2. Waardering van aandelenoptierechtenIII.3. Conserverende aanslagIII.4. Aanvullende heffing bij uitoefening of vervreemding
binnen drie jaarIII.5. SpaarloonregelingIII.6. Aftrekbaarheid in de vennootschapsbelastingIII.7. Internationale aspectenIII.8. Overige onderwerpenInwerkingtredingOndertekeningBIJLAGE 1 Concept wijziging van de Uitvoeringsregeling loonbelasting
1990BIJLAGE 2
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25721Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 721Wijziging van de Wet op de loonbelasting 1964, de Wet op de vennootschapsbelasting
1969 en de Coördinatiewet Sociale Verzekering (aanpassing heffing ter
zake van aandelenoptierechten)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 29 januari 1998 I. INLEIDINGMet genoegen heb ik kennis genomen van de steun van de diverse fracties
om de fiscale behandeling van aandelenopties aan te passen.Het verheugt mij dat de in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde aanvullende
heffing van loonbelasting over aandelenoptierechten bij realisatie binnen
drie jaar op een brede parlementaire steun mag rekenen. Het voorstel om de
waarde in het economische verkeer van werknemers-aandelenoptierechten forfaitair
vast te stellen aan de hand van een waarderingsformule heeft vragen opgeroepen.Alvorens in te gaan op de concrete vragen en opmerkingen van de leden
van de diverse fracties, ga ik eerst nader in op achtergrond en reikwijdte
van het voorstel, mede in het licht van de plaats en de omvang in de praktijk
van aandelenoptierechten. Daarbij merk ik hier reeds op dat ik in deze nota
het voorstel heb opgenomen om met betrekking tot de waardering van aandelenoptierechten
aan belanghebbenden de mogelijkheid te bieden om in een concreet geval aannemelijk
te maken dat de waarde in het economische verkeer van het aandelenoptierecht
lager is dan uit de voorgestelde waarderingsformule voortvloeit. Deze tegenbewijsregeling
is neergelegd in de in bijlage 1 opgenomen aangepaste concept-wijziging van
de Uitvoeringsregeling loonbelasting 1990. II. ALGEMEEN II.1. Plaats van aandelenoptieregelingen in de structuur
van de arbeidsbeloningNaast het basissalaris kunnen door de werkgever aanvullende beloningsvormen
worden toegekend. Voorbeelden daarvan zijn onder meer een 13e maand, gratificaties,
tantième, winstdeling, bonussen, een auto van de zaak, artikelen uit
het bedrijf waar men werkzaam is. Voor werknemers die in dienst zijn bij een
aandelenvennootschap kan daarnaast de mogelijkheid bestaan van een aanvullende
beloning in de vorm van aandelen in de onderneming van hun werkgever dan wel
optierechten daarop. De praktijk wijst uit dat werknemersaandelenregelingen
en werknemersaandelenoptieregelingen in hoofdzaak voorkomen bij beursgenoteerde
ondernemingen. Als aanvullende beloningsvorm zijn aandelenoptierechten in
vergelijking met andere aanvullende beloningsvormen voor de Nederlandse beroepsbevolking
van gering belang. Dit belang beperkt zich in de huidige praktijk vooral tot
het directieniveau. Dat blijkt uit verschillende recente onderzoeken met betrekking
tot de omvang en betekenis van variabele, aanvullende beloningsvormen. In
het rapport Nationaal Beloningsonderzoek 19971,
waarin beloningsvormen bij zowel profit als non-profit organisaties zijn onderzocht,
wordt geconcludeerd: «Aandelen en aandelenopties zijn nog vrijwel onbekend
als variabele beloning. Alleen op directieniveau komt deze vorm af en toe
(2 – 4%) voor.»2Ook uit onderzoek van Hay Management Consultants3 waarbij 44 beursgenoteerde ondernemingen met een optieregeling zijn
onderzocht, blijkt dat aandelenopties hoofdzakelijk een extra beloningsvorm
zijn voor leden van de Raad van Bestuur, directeuren en management. Volgens
dit onderzoek gaat het daarbij meestal om opties die door de onderneming zonder
werknemersbijdrage worden toegekend. In het relatief beperkte aantal gevallen
dat aandelenoptieregelingen ook openstaan voor lager personeel gaat het veelal
om optiebedragen die zodanig zijn dat deze in het kader van een spaarloonregeling
en/of een combinatie van een spaarloonregeling/ premiespaarregeling door de
werknemer veelal geheel of voor een deel belastingvrij kunnen worden genoten.Het voorgaande en ook de beantwoording hierna van de gestelde vragen maken
duidelijk dat het voorliggende wetsvoorstel, anders dan in sommige reacties
wordt aangenomen, in het algemeen geen fiscale gevolgen zal hebben voor aanvullende
beloningsvormen van de Nederlandse beroepsbevolking. Voor zover deze gevolgen
optreden zullen deze in de praktijk vrijwel uitsluitend betrekking hebben
op aandelenoptieregelingen van het (top)management. II.2. Huidige fiscale behandeling van aandelenoptierechtenOptierechten die aan werknemers worden toegekend worden fiscaal behandeld
als loon in natura. Voor de loonbelasting wordt de waarde daarvan gesteld
op de waarde in het economische verkeer. Gaat het daarbij om opties die op
de beurs zijn genoteerd dan wordt de waarde in het economische verkeer vastgesteld
op de beurskoers ter zake. Worden opties toegekend die niet zijn genoteerd,
dan wordt de waarde in het economische verkeer daarvan vastgesteld op basis
van de intrinsieke en vewachtingswaarde. Het verschil tussen de uitoefenprijs
van een optie en de waarde van het aandeel waarop de optie betrekking heeft,
wordt de intrinsieke waarde van de optie genoemd. Indien de werknemer vandaag
het recht krijgt om in het kader van zijn dienstbetrekking een aandeel in
de onderneming van zijn werkgever te kopen tegen de huidige (beurs)waarde
van dat aandeel dan geniet de werknemer geen voordeel; de intrinsieke waarde
van deze optie is in dit geval nihil. Dit wordt anders ingeval deze werknemer
van zijn werkgever het recht krijgt om bijvoorbeeld gedurende twee jaar tegen
de thans geldende (beurs)waarde aandelen in de onderneming te kopen. Het verschil
tussen de uitoefenprijs en de (beurs)waarde van het aandeel is weliswaar nihil,
zodat deze optie geen intrinsieke waarde heeft, maar de werknemer heeft wel
een kans op voordeel gekregen. Stijgt de waarde van het aandeel, dan kan de
werknemer een voordeel behalen door de optie uit te oefenen. Een kans op nadeel
heeft de werknemer niet, want als de waarde van het aandeel daalt, dan zal
hij de optie niet uitoefenen. Deze optie heeft een zogenoemde verwachtingswaarde.
Deze waarde wordt als loon belast. Er kunnen ook opties worden toegekend die
zowel een intrinsieke als verwachtingswaarde hebben; beide waarden behoren
in dat geval tot het belaste loon. In het economische verkeer
is de omvang van de verwachtingswaarde van een optie onder meer afhankelijk
van de looptijd van de optie (hoe langer de looptijd, des te groter de kans
op een waardestijging), de fluctuaties van de (beurs)waarden (de zogenaamde
volatiliteit), de verhandelbaarheid en de uitoefenbaarheid van de optie, de
rentestand en de dividenduitkeringen op het aandeel. De Amerikanen F. Black,
M. Scholes en R. Merton hebben een algemeen aanvaarde formule ontwikkeld waarmee
de waarde in het economische verkeer van aandelenoptierechten kan worden bepaald;
de zogenoemde Black&Scholesformule. Door de Nederlandse belastingdienst
wordt doorgaans een eenvoudiger formule als uitgangspunt genomen voor de bepaling
van de waarde in het economische verkeer van aandelenoptierechten die aan
werknemers in het kader van de dienstbetrekking worden toegekend. Daarbij
gaat het zowel om alle aandelenoptierechten van Nederlandse ondernemingen,
als om het overgrote deel van de aandelenoptierechten die door buitenlandse
concerns aan werknemers van Nederlandse dochterondernemingen worden verstrekt,
die niet vallen onder het forfaitaire waarderingsvoorschrift van artikel 15
van de Uitvoeringsregeling loonbelasting 1990. De huidige forfaitaire waarderingsregeling (7,5%-regeling)Deze waarderingsregeling geldt uitsluitend ingeval bij het aandelenoptierecht
wordt voldaan aan een aantal voorwaarden waarvan de belangrijkste twee luidden:a het optierecht kan uiterlijk vijf jaren na het inhoudingstijdstip worden
uitgeoefend;b) het optierecht geeft het recht aandelen te verwerven tegen een bedrag
dat gelijk is aan de waarde in het economische verkeer op het inhoudingstijdstip
van de aandelen waarop het recht betrekking heeft (het optierecht dient derhalve
een intrinsieke waarde van nihil te hebben op het heffingsmoment).Ten overvloede wordt opgemerkt dat aandelenoptierechten die niet aan deze
twee voorwaarden voldoen niet in aanmerking komen voor de forfaitaire waarderingsregel:
7,5% van de waarde in het economische verkeer van de aandelen waarop het optierecht
betrekking heeft. Voor alle aandelenoptierechten die niet aan deze voorwaarden
voldoen, geldt dat het optierecht wordt gewaardeerd op basis van de waarde
in het economische verkeer (daarbij wordt zoals eerder opgemerkt door de belastingdienst
doorgaans een eenvoudige optieprijsformule als uitgangspunt genomen).Reacties waarin wordt gesteld dat door het voorliggende wetsvoorstel juist
aandelenoptierechten die het langst lopen zwaarder worden belast, zijn dan
ook feitelijk onjuist. Volgens het bestaande fiscale regime worden aandelenoptierechten
die langer dan 5 jaar lopen, in het algemeen niet belast volgens de 7,5% forfaitaire
waarderingsregel maar op basis van de waarde in het economische verkeer van
het optierecht. Het voorliggende wetsvoorstel brengt ten opzichte van de huidige
wetgeving en praktijk dan ook materieel geen wijziging aan in de fiscale waardering
van aandelenoptierechten die langer dan vijf jaar kunnen worden uitgeoefend
(deze optierechten voldoen immers niet aan de voorwaarde genoemd onder a hierboven).
De waardering daarvan zal op dezelfde wijze plaatsvinden als thans reeds het
geval is en waarmee door de belastingdienst ruime ervaring is opgedaan. Ook
voor aandelenoptierechten die korter dan 5 jaar lopen en waarvan de intrinsieke
waarde op het moment van het belastbare tijdstip niet gelijk is aan nul (in
dit geval wordt niet voldaan aan de voorwaarde genoemd onder b hierboven),
brengt het voorliggende wetsvoorstel geen wijziging met betrekking tot de waardering; deze optierechten worden evenals thans het geval is gewaardeerd
op basis van de waarde in het economische verkeer. Heffingsmoment aandelenoptierechtenZoals in de memorie van toelichting wordt beschreven vindt inhouding van
loonbelasting plaats op het moment waarop een onvoorwaardelijk aandelenoptierecht
door de werkgever wordt verstrekt of een voorwaardelijk aandelenoptierecht
onvoorwaardelijk wordt. Een veelgebruikt praktijkvoorbeeld van een opschortende
voorwaarde in een optiecontract is de eis dat de optie pas na bijvoorbeeld
vier jaar mag worden uitgeoefend als de werknemer nog in dienst is; is dat
het geval dan wordt dit voorwaardelijk optierecht na vier jaar onvoorwaardelijk.
Wellicht ten overvloede merk ik op dat een tijdsbepaling, bijvoorbeeld: de
optie mag de eerste vier jaar niet worden uitgeoefend, op zichzelf geen opschortende
voorwaarde is. II.3. Voorgesteld regimeAllereerst merk ik op dat in het voorgestelde fiscale regime voor werknemersopties
voor het heffingsmoment geen wijziging wordt voorgesteld. De huidige jurisprudentie
en praktijk blijven op dit punt hun gelding houden.Het voorgestelde nieuwe regime bevat in de eerste plaats een aanvullende
heffing indien het aandelenoptierecht binnen drie jaar na toekenning wordt
uitgeoefend, vervreemd of anderszins te gelde wordt gemaakt. In dat verband
zij opgemerkt dat de driejaarstermijn voor de aanvullende heffing te allen
tijde aanvangt op het moment waarop het aandelenoptierecht wordt overeengekomen,
ongeacht of sprake is van een later heffingsmoment dan het moment van de overeenkomst.
Ik denk hierbij aan een voorwaardelijke optie. Het kan dan zo zijn dat de
driejaarstermijn is verstreken vóór het heffingsmoment ter zake
van het onvoorwaardelijk worden. In een dergelijk geval is een aanvullende
heffing ook niet nodig omdat de opschortende voorwaarde die uitstel van het
heffingsmoment meebrengt, een langere binding met het bedrijf inhoudt dan
drie jaar. Overigens brengt het latere heffingsmoment met zich mee dat de
aandelenoptie naar de dan geldende – waarschijnlijk hogere – waarde
in de belastingheffing wordt betrokken.Naast de voorgestelde wettelijke regeling stel ik voor het hiervoor genoemde
waarderingsvoorschrift van de Uitvoeringsregeling loonbelasting 1990 aan te
passen. In het voorgestelde regime komt de 7,5%-waarderingsregel voor specifieke
optierechten te vervallen. Alle aandelenoptierechten die niet aan de beurs
zijn genoteerd, worden gewaardeerd op basis van de waarde daarvan in het economische
verkeer. Met het oog op eenvoud en doelmatigheid is een waarderingsformule
opgenomen die beoogt een forfaitaire benadering te geven van de waarde in
het economische verkeer van deze aandelenoptierechten. De waarderingsregel
kan in beginsel op alle opties worden toegepast die niet aan de beurs zijn
genoteerd. Diverse fracties hebben opmerkingen gemaakt over de gevolgen van
deze waarderingsregel. Ik heb daarin aanleiding gevonden het voorstel nader
te modificeren. In situaties waarin de waardering volgens deze formule leidt
tot een uitkomst die boven de waarde in het economische verkeer in de specifieke
situatie ligt, kan op deze waarde in het economische verkeer worden teruggevallen.
Daarmee wordt, onder behoud van de voordelen van de formule, ruimte gegeven
voor een individuele waardering. Deze aanpassing zal worden opgenomen in de
uitvoeringsregeling waarvan een aangepast concept bij deze nota
is gevoegd (bijlage 1). Verderop in deze nota wordt dit nader toegelicht. III. ANTWOORDEN III.1. AlgemeenDe leden van de fracties van CDA en VVD vragen naar de verhouding tussen
de nu voorgestelde herziening van de fiscale behandeling van werknemersaandelenoptierechten
en de discussies over het belastingstelsel voor de 21e eeuw. Met betrekking
tot de bedoelde verhouding merk ik op dat er niet zodanige raakvlakken zijn
tussen beide onderwerpen dat dit uitstel van de onderhavige wijziging van
het regime voor werknemersopties rechtvaardigt. Het gaat hier immers om een
adequate waardering van loon in natura. Ik ben verheugd over het feit dat
ook de leden van de D66-fractie van mening zijn dat er voldoende aanleiding
is om de bestaande regeling thans reeds tegen het licht te houden.In de inbreng van de verschillende fracties wordt verwezen naar het commentaar
van MKB-Nederland, NOB, NPI, NVB, VEB en VNO-NCW. Bij de beantwoording van
de vragen van de fracties zijn de reacties van bovengenoemde organisaties
betrokken. Kenmerkend voor de reacties van deze organisaties is dat naar hun
mening aandelenoptierechten een belangrijk instrument zijn om het personeel
gedurende een langere periode aan de onderneming te binden. Uit hierboven
vermeld onderzoek blijkt overigens dat in de praktijk aandelenoptierechten
in vergelijking met andere aanvullende beloningsvormen slechts in zeer geringe
mate voorkomen en dat deze opties met name worden toegekend op directieniveau.
Het ligt ook niet in de rede dat de overheid één specifieke
vorm van binding van personeel fiscaal begunstigt. III.2. Waardering van aandelenoptierechtenUit de opmerkingen van de leden van de verschillende fracties leid ik
af dat er aarzelingen zijn over de gemaakte keuze voor een eenvoudig uitvoerbare
formule. Deze leden plaatsen vraagtekens bij de wijze waarop met waardedrukkende
factoren wordt omgegaan. In de memorie van toelichting heb ik op dit punt
mijn afweging laten zien. Een van de geschetste mogelijkheden was daarbij
het hanteren van de waarde in het economische verkeer als een open norm. Bij
een dergelijke waardering kan beter rekening worden gehouden met de specifieke
omstandigheden van het geval en is derhalve sprake van flexibiliteit en maatwerk.
Naar aanleiding van genoemde opmerkingen heb ik mij nogmaals beraden en gezocht
naar een mogelijkheid waarbij maatwerk en uitvoerbaarheid zo goed mogelijk
worden gecombineerd. Als basis meen ik dat een praktische en eenvoudige waarderingsregel
wenselijk is. Ik geef daarbij de voorkeur aan een formule omdat ik verwacht
dat een dergelijke formule in standaardgevallen een bruikbaar middel zal blijken
te zijn. Tegelijkertijd erken ik dat omstandigheden denkbaar zijn waarbij
een eenvoudige, praktisch hanteerbare formule tot uitkomsten zou kunnen leiden
die de waarde in het economische verkeer te boven gaan. Voor die gevallen
stel ik voor tegenbewijs toe te laten door gebruik te blijven maken van de
achterliggende wettelijke systematiek, te weten een waardebepaling naar de
waarde in het economische verkeer. Met het oog op een uniform beleid zal de
waardering van aandelenoptieregelingen binnen de belastingdienst worden gecentraliseerd.Nu de mogelijkheid zal worden geboden om uit te gaan van een individuele
benadering bij de waardering van de opties, is de beantwoording van de volgende
vragen vooral van belang voor situaties waarin wordt gekozen voor
de praktische benadering van die waarde via de genoemde formule. Zo vragen
de leden van de fractie van PvdA om een vergelijking van de uitkomsten van
de voorgestelde formule met de waarde van call-opties met verschillende looptijden
op de beurs in augustus en november van 1997. Deze vergelijking is opgenomen
in bijlage 2 bij deze nota.Zij vragen voorts waarom het model van Black&Scholes, desnoods toegespitst
op Europese opties1 niet is gehanteerd bij de
waardebepaling van aandelenoptierechten. De reden van het niet integraal overnemen
van het Black&Scholesmodel is gelegen in het complexe karakter van het
model en de vele variabelen die daarvoor nodig zijn. Voorts kan aansluiting
bij het Black&Scholesmodel voor Europese opties verwarring opleveren omdat
werknemersopties meestal niet alleen aan het eind van de looptijd uitoefenbaar
zijn. Ik heb bewondering voor het mathematisch-economische gehalte van de
inbreng van leden van de PvdA-fractie maar wijs erop dat het waarderingsvoorschrift
voor iedere inhoudingsplichtige toepasbaar moet zijn. De formule voor de waardering
van aandelenoptierechten is eenvoudiger en daardoor in de dagelijkse praktijk
beter hanteerbaar dan het Black&Scholesmodel. Voorts leidt de formule
tot uitkomsten welke de standaarduitkomsten van het model van Black&Scholes
op aanvaardbare wijze benaderen. De uitkomsten van de formule zijn niet hoger
dan die van het Black&Scholesmodel. De formule is tot stand gekomen na
bestudering van de waarde-onwikkeling van ter beurze verhandelbare aandelenoptierechten.
Ervaringsfeit is dat aandelenoptierechten meer waard worden naarmate de looptijd
van het optierecht langer is. Voorts is de afzonderlijke vaststelling van
intrinsieke waarde en verwachtingswaarde een praktische aanpak gebleken. Daarbij
is geconstateerd dat naarmate de intrinsieke waarde van het aandelenoptierecht
groter is, de verwachtingswaarde van de optie lager moet worden gesteld. Vervolgens
is getracht deze beide elementen zodanig met elkaar te verenigen in een formule
dat de uitkomsten van die formule sporen met de prijzen die op de markt tot
stand komen. De formule bewerkstelligt dit en komt vrijwel nooit tot een uitkomst
die hoger is dan de door vraag en aanbod tot stand gekomen prijs van opties
op de optiebeurs. Het in bijlage 2 opgenomen overzicht laat dit zien.Naar aanleiding van de vragen van deze leden over de onderbouwing van
de gekozen formule merk ik op dat de formule niet uitgaat van een rentevoet
maar van een empirisch gevonden verband met de looptijd. Met de variantie
van het rendement van de achterliggende aandelen is om redenen van eenvoud
en praktische hanteerbaarheid geen rekening gehouden.Deze leden vragen of het niet vreemd is dat de formule uit lijkt te gaan
van een beurskoers die veel hoger is dan de uitoefenkoers. De uitkomsten van
de formule en die van het Black&Scholesmodel voor Europese opties zijn
ongeveer gelijk wanneer in het Black&Scholesmodel de volatiliteit, een
maatstaf voor de bepaling van de koersgevoeligheid van een aandeel, wordt
genegeerd. Indien in het Black&Scholesmodel wel rekening wordt gehouden
met de volatiliteit of wanneer het Black&Scholesmodel op Amerikaanse opties
wordt toegepast, leidt het Black&Scholesmodel tot hogere uitkomsten. Dit
betekent in feite dat de voorgestelde formule over de hele lijn voorzichtig
waardeert, daarbij met waardedrukkende factoren globaal rekening houdt en
waardeverhogende factoren buiten beschouwing laat.Waardedrukkende factoren daarbij zijn bijvoorbeeld een beperkte verhandelbaarheid
van de opties of de aanwezigheid van zogeheten black-outperioden. Een black-outperiode
is een periode waarin de optie niet kan worden uitgeoefend, bijvoorbeeld omdat
de onderneming in die periode koersgevoelige informatie naar buiten brengt.
De invloed van black-outperioden op de waarde van de aandelenoptierechten
is gering, de waardeontwikkeling van de achterliggende aandelen gaat in de black-outperioden immers gewoon door, en is met name beperkt tot de
laatste black-outperiode.Als waardeverhogend aspect valt met name de afwezigheid van transactiekosten
bij zowel de optie zelf als bij de uitoefening van het optierecht te onderkennen.
Omdat de uitkomst van de formule toegepast op beursgenoteerde optierechten
vrijwel altijd onder de beurskoers van de optie ligt, meen ik dat met de aan
werknemersopties verbonden waardedrukkende aspecten in het algemeen voldoende
rekening wordt gehouden.Hiervóór heb ik uiteengezet dat de formule de waarde van
het aandelenoptierecht berekent aan de hand van de intrinsieke waarde en de
verwachtingswaarde. Het gaat hierbij om een algebraïsche optelsom (de
intrinsieke waarde kan in deze som ook negatief zijn). In deze opzet geldt
dat naarmate de intrinsieke waarde toeneemt, de verwachtingswaarde afneemt.
Nader onderzoek heeft geleerd dat het wenselijk is dat ook het spiegelbeeld
in de formule moet worden opgenomen. Dat betekent dat naarmate de uitoefenprijs
hoger is dan de waarde van de aandelen, de verwachtingswaarde toeneemt. In
de formule van de verwachtingswaarde (zie bijlage 1) betekent dit dat de intrinsieke
waarde daarin ook negatief kan zijn.De leden van de VVD-fractie merken op dat de huidige optieregeling op
haar beloningskarakter dient te worden beoordeeld en niet in het licht van
stijgende beurskoersen. In antwoord hierop kan erop worden gewezen dat de
formule die in de belastingdienst is ontwikkeld, tot stand is gekomen in 1994;
een jaar waarin niet kon worden gesproken van beurseuforie. Sindsdien is de
formule in de praktijk onafhankelijk van beursontwikkelingen gehanteerd bij
de waardering van aandelenoptierechten die niet onder de forfaitaire waardering
van 7,5 percent vallen.Deze leden vragen voorts om een reactie op de suggestie van het VNO-NCW
om bij de waardering alleen rekening te houden met de effectieve looptijd
van de optieregeling, dat wil zeggen de perioden waarin de optie daadwerkelijk
kan worden uitgeoefend. Ik merk nogmaals op dat het waardedrukkende aspect
van black-outperioden beperkt is. Deze conclusie wordt bevestigd indien de
noteringen van de Amerikaanse en Europese opties met elkaar worden vergeleken.
Zoals hiervoor reeds is aangegeven, zijn de uitkomsten van de formule dusdanig
dat met alle waardedrukkende elementen voldoende rekening is gehouden. Als
de genoemde suggestie zou worden gevolgd, zou bij een Europese optie, die
alleen aan het einde van de looptijd kan worden uitgeoefend, de totale looptijd
als black-outperiode moeten worden aangemerkt, hetgeen betekent dat de waardering
van deze optie op het minimum zou uitkomen. Dit geeft reeds aan dat het niet
als looptijd beschouwen van black-outperioden geen reële mogelijkheid
is.De leden van de fracties van CDA, VVD en GPV zijn van mening dat de voorgestelde
waardering van aandelenoptierechten volgens de formule, die leidt tot een
hogere waardering naarmate de looptijd van het aandelenoptierecht langer is,
haaks staat op de doelstelling van aandelenoptierechten om het personeel voor
langere tijd aan de werkgever te binden. Ook de organisaties MKB-Nederland,
VNO-NCW en de NOB stellen in hun reacties op het wetsvoorstel dat dit in wezen
inconsequent is doordat het voorstel enerzijds beoogt kortlopende opties tegen
te gaan, terwijl anderzijds de waardering van optierechten oploopt naarmate
de looptijd van de optieregeling langer is. Hierdoor zou de optie niet langer
aantrekkelijk zijn als beloningsinstrument voor werknemers.Bij deze reacties plaats ik de volgende kanttekeningen.In de eerste plaats moet het belang van aandelenoptierechten als beloningsinstrument
worden gerelativeerd. De overgrote meerderheid van de werknemers
kan vanwege de aard van hun werkkring niet in aanmerking komen voor werknemersaandelenoptierechten
of komt indien deze mogelijkheid er wel is niet of slechts voor een beperkt
bedrag in aanmerking voor opties. Aandelenoptieregelingen komen, zo leert
de praktijk slechts op beperkte schaal voor. Ze worden vooral toegekend op
directieniveau. Voorzover het lager en middelbaar personeel ook gebruik kan
maken van een aandelenoptieregeling gaat het, in vergelijking met de bedragen
die op directieniveau gelden, voor deze groep werknemers om relatief beperkte
bedragen. Ook het belang van het bindingselement van aandelenoptierechten
moet blijkens de huidige praktijk worden genuanceerd. Zo is uit onderzoek
van Dutch Corporate Governance Services1 bij 22
beursgenoteerde ondernemingen gebleken dat gemiddeld 43 percent van de toegekende
aandelenoptierechten binnen drie jaar te gelde worden gemaakt; het optierecht
wordt binnen drie jaar uitgeoefend en de daarmee verkregen aandelen worden
na korte tijd vervreemd. Van enige (financiële) binding via aandelen
in de eigen onderneming kan dan niet meer worden gesproken. In dit verband
merk ik op dat bij aandelen in de eigen onderneming de binding met de eigen
onderneming sterker kan zijn dan via opties op aandelen. Ook bij andere aanvullende
beloningsvormen (zie II.1) kan dat het geval zijn.In de tweede plaats merk ik op dat het voorliggende wetsvoorstel primair
beoogt de belastingheffing over aandelenoptierechten als loon meer in evenwicht
te brengen met de belastingheffing over andere vormen van (aanvullend) loon.
De bestaande wetgeving kan er toe leiden dat loon in de vorm van aandelenoptierechten
(aanzienlijk) lager wordt belast dan regulier loon en andere vormen van aanvullend
loon. De praktijk wijst bovendien uit – zie eerder – dat dit belastingvoordeel
vooral neerslaat bij een kleine selecte groep werknemers. Het maatschappelijke
draagvlak voor onze belastingheffing is er mee gediend de belastingdruk, ook
in de loonsfeer, zo evenwichtig mogelijk te verdelen. Het wetsvoorstel komt
daaraan tegemoet, zonder daarbij uit het oog te verliezen dat werknemersopties
als beloningsinstrument met name voor het Nederlandse internationale bedrijfsleven
van belang kunnen zijn.Met betrekking tot de waardering van aandelenoptierechten merk ik op dat
deze rechten als loon in natura worden gewaardeerd op basis van de waarde
in het economische verkeer. Deze waardering brengt met zich mee dat op basis
van de economische realiteit als regel langlopende opties een hogere economische
waarde vertegenwoordigen dan kortlopende opties. Een werknemer die een kortlopende
optie krijgt toegekend, ontvangt derhalve een lager aandelenoptieloon dan
een werknemer die een langlopende optie krijgt toegekend. Het is niet verdedigbaar
fiscaal aan deze economische realiteit voorbij te gaan met als argument dat
deze beloningsvorm daardoor niet langer aantrekkelijk zou zijn. Binding is
een belang van de onderneming zelf. Er is geen reden om bindingsbeloningen
fiscaal gunstiger te behandelen dat andere beloningen.Tot slot van deze kanttekeningen merk ik op dat ook onder het nieuwe fiscale
regime aandelenoptierechten voor werkgevers/werknemers desgewenst een aantrekkelijke
aanvullende beloningsvorm kunnen zijn. Ik wijs daarbij op twee specifieke
punten.In de eerste plaats kan, in het kader van een bredere kring van werknemers,
door toepassing van de spaarloonregeling al dan niet in combinatie met een
premiespaarregeling aandelenoptieloon binnen het gestelde maximum door de
werknemer belasting- en premievrij worden genoten.In de tweede plaats kan bij aandelenoptierechten het heffingsmoment worden
verschoven door het stellen van een opschortende voorwaarde. Wat dit tweede punt betreft merk ik op dat ook onder het voorgestelde
fiscale regime er desgewenst voldoende mogelijkheid is om via aandelenoptierechten
werknemers voor langere tijd aan de onderneming te binden. Dat kan door gebruik
te maken van voorwaardelijke optierechten (dat wil zeggen optierechten waarvan
de uitoefening gebonden is aan een of meer opschortende voorwaarden). Indien
een voorwaardelijke optie met een totale looptijd van 5 jaar (de werknemer
mag uitoefenen na 5 jaar mits hij nog in dienst is) eerst na 5 jaar onvoorwaardelijk
wordt, dan wordt eerst op dat moment geheven. De optie is na 5 jaar normaliter
meer waard geworden dan bij de toekenning het geval was. De werknemer heeft
uit dien hoofde gedurende 5 jaar een bindingsprikkel ondervonden zonder dat
inhouding van loonbelasting heeft moeten plaatsvinden. In het geschetste geval
vallen de momenten waarop het voordeel wordt gerealiseerd en de belasting
moet worden betaald samen. Dit voorkomt financieringsproblemen voor de werknemer
die verbonden zouden kunnen zijn aan de heffing over werknemersopties.Voorts geldt dat de uitkomsten van de waardering volgens de voorgestelde
formule in het algemeen gematigd zijn. Een duurzame betrokkenheid van de werknemer
bij de onderneming wordt bevorderd door de preventieve werking van de aanvullende
heffing bij uitoefening, vervreemding en dergelijke van het aandelenoptierecht
binnen drie jaar nadat dit recht is overeengekomen. Indien eerst na deze termijn
wordt uitgeoefend of vervreemd, vindt geen aanvullende heffing plaats. In
de praktijk zal daarom van het voorstel een stimulans uitgaan om te opteren
voor langlopende aandelenoptierechten met een looptijd van ten minste drie
jaar.De leden van de CDA-fractie stellen voor om het voorgestelde waarderingsvoorschrift
te vervangen door een forfaitaire waardering van aandelenoptierechten op 15
percent van de waarde van de onderliggende aandelen. De leden van de VVD-fractie
stellen een percentage voor, te weten 12 of 16 percent. Ook het VNO-NCW, de
Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en MKB-Nederland pleiten voor waardering
van optierechten op 10 à 15 percent van de waarde van het onderliggende
aandeel. Ik hecht er in de eerste plaats aan nogmaals te benadrukken dat de
huidige waardering van 7,5 percent slechts beperkt geldt: alleen aandelenoptierechten
met een looptijd van ten hoogste vijf jaar en die aan enkele andere eisen
voldoen, worden gewaardeerd op 7,5 percent van de waarde van het onderliggende
aandeel. Andere aandelenoptierechten worden ook onder het bestaande regime
reeds gewaardeerd op de waarde in het economische verkeer. Voor deze categorie
van aandelenoptierechten gelden in feite dus reeds waarderingspercentages
die oplopen met de looptijd. De stelling van MKB-Nederland dat de opties met
een looptijd van 20 jaar onder het nieuwe regime een ruim 600 percent hogere
waardering krijgen, is dan ook onjuist.De suggestie om voor de waardering van optierechten een vast percentage,
bijvoorbeeld 15%, te hanteren van de waarde van het onderliggend aandeel kent
overwegende bezwaren. In de eerste plaats wordt een inbreuk gemaakt op de
economische realiteit en het uitgangspunt dat fiscaal de waarde in het economische
verkeer ook voor deze aanvullende beloningsvorm de heffingsgrondslag moet
zijn. Deze inbreuk impliceert dat kortlopende aandelenoptierechten veelal
te zwaar worden belast en langlopende (veel) te licht. Een vast percentage
van bijvoorbeeld 15% houdt tegen de achtergrond van de waarde in het economische
verkeer en de formule waarmee deze waarde wordt benaderd dan ook een fiscale
faciliteit in voor opties die langer lopen dan 4 jaar. Een vast percentage
van 15% zal in vergelijking met het voorliggende wetsvoorstel voor bijvoorbeeld
een werknemer die in het 60% tarief valt en een 5-jarige optie
krijgt om voor bijvoorbeeld f 200 000,– 1 aan aandelen te kopen tot een aanzienlijk belastingvoordeel leiden.
De belastingheffing voor deze werknemer wordt verminderd van – ervan
uitgaande dat het percentage van 20% volgens de formule de waarde in het economische
verkeer representeert – (60% x 20% x f 200 000,–) =
f 24 000,– naar (60% x 15% x f 200 000,–)
= f 18 000,–. Een dergelijke faciliteit (waarmee budgettaire
middelen gemoeid zijn) voor een kleine selecte groep van werknemers is maatschappelijk
en fiscaal niet verdedigbaar en doet afbreuk aan het beroep dat op alle werknemers
wordt gedaan tot loonmatiging in het belang van de werkgelegenheid. In dit
verband merk ik op dat de leden van de GPV-fractie van mening zijn dat moet
worden voorkomen dat werknemersopties primair worden gebruikt als middel om
de belastingdruk van managers te verlagen. Opgemerkt moet ook worden dat bij
de introductie van een dergelijke fiscale faciliteit ook de vraag rijst welke
rechtvaardigingsgrond er is deze te beperken tot aandelenopties. Werknemers
die bijvoorbeeld als aanvullende beloningsvorm aandelen krijgen toegekend,
zouden met verwijzing naar een optiefaciliteit, een soortgelijke faciliteit
kunnen bepleiten in de vorm van een waardering van deze aandelen die lager
is dan de waarde in het economische verkeer. Bovendien kan ik mij in dit kader
geen overtuigende argumentatie voorstellen op grond waarvan het verdedigbaar
zou zijn aandelenoptieloon lager te belasten dan regulier loon of andere beloningsvormen
met een bindingskarakter. Ook dient er op gewezen te worden dat een vast percentage
geen uitsluitsel kan geven voor de gevallen waarin de uitoefenprijs op het
heffingsmoment lager is dan de waarde van de achterliggende aandelen. Bij
de meeste voorwaardelijke opties zal dit laatste (de aanwezigheid van intrinsieke
waarde) het geval zijn. De voorgestelde formule houdt wel rekening met eventuele
aanwezigheid van intrinsieke waarde. Bij een vast percentage voor alleen de
verwachtingswaarde vervalt de in de voorgestelde formule opgenomen dempende
invloed van een intrinsieke waarde op de verwachtingswaarde en daarmee de
mogelijkheid van maatwerk. Ik wijs er in dat verband op dat in de voorgestelde
opzet optierechten met een intrinsieke waarde een verwachtingswaarde kunnen
hebben die aanzienlijk onder de door deze fracties genoemde percentages ligt.
Een voorbeeld mag dienen ter verduidelijking. Uitgangspunt is een vijfjarige
optie met een uitoefenprijs van f 100,–. De waarde van het achterliggende
aandeel is op dat moment ook f 100,–. Na vier jaar wordt de optie
onvoorwaardelijk. Stel dat de waarde van het achterliggende aandeel dan gestegen
is naar f 200,–. De intrinsieke waarde (I in de voorgestelde formule)
bedraagt dan 50% van de waarde van de onderliggende aandelen op het heffingsmoment.
De voorgestelde formule stelt de verwachtingswaarde in dit geval op nihil.Tenslotte wijs ik er op dat een vast percentage van 15% voor opties die
langer lopen dan 5 jaar ten opzichte van het huidige fiscale regime een belastingverlichting
zou betekenen. Volgens het huidige regime worden deze opties namelijk niet
belast op basis van de 7,5%-regeling, maar op basis van de waarde in het economische
verkeer. Deze waarde zal in het algemeen hoger liggen dan een vast percentage
van 15%.Zoals eerder aangegeven, meen ik uit de vragen van deze leden te mogen
afleiden, dat zij van mening zijn dat de formule uitkomsten geeft die te zeer
zouden afwijken van de waarde in het economische verkeer. Hoewel uit het vorenstaande
moge blijken dat ik die visie in zijn algemeenheid niet onderschrijf, wordt
met de tegenbewijsregeling aan de door deze leden gesignaleerde problemen
tegemoet gekomen.De leden van de PvdA-fractie hebben gevraagd waarom de percentages niet
in de Uitvoeringsregeling loonbelasting 1990 worden opgenomen in plaats van
een formule. Zoals hierboven is aangegeven, wordt in de formule de verwachtingswaarde
van aandelenoptierechten beïnvloed door de intrinsieke waarde daarvan.
De percentages welke in de toelichting op de formule zijn genoemd,
zijn slechts de percentages die gelden indien het aandelenoptierecht uitsluitend
een verwachtingswaarde heeft en geen intrinsieke waarde. Deze situatie zal
zich vrijwel alleen voordoen bij onvoorwaardelijke opties; bij voorwaardelijke
opties zal praktisch altijd een intrinsieke waarde aanwezig zijn. Indien de
bedoelde percentages zouden worden opgenomen in plaats van de formule, zou
geen forfaitair waarderingsvoorschrift worden geboden voor de gevallen waarin
de uitoefenkoers afwijkt van de waarde van het aandeel op het genietingsmoment.De leden van de VVD-fractie vragen naar een reactie op de vragen die de
NOB in haar brief van 27 november 1997 heeft gesteld. Een groot deel van die
vragen is hiervoor reeds aan de orde gekomen. De 7,5%-waardering is in 1987
in de Uitvoeringsregeling loonbelasting 1972 opgenomen met het oog op een
eenvoudig toepasbare regeling voor niet ter beurze genoteerde aandelenoptierechten.
In de literatuur zijn overigens tegen de forfaitaire waardering op 7,5 percent
bezwaren geuit omdat bij deze waardering onvoldoende rekening wordt gehouden
met de waarde in het economische verkeer van aandelenoptierechten. Daarbij
is er op gewezen dat dit percentage met name voor langlopende opties veel
te laag is. Deze in het algemeen voordelige fiscale waarderingsregel heeft
er ook toe geleid dat optieregelingen zijn vormgegeven binnen de voorwaarden
die gelden voor de 7,5%-toepassing. Mede op grond van dit fiscale voordeel
zijn in de praktijk beloningsvormen tot stand gekomen waarbij aandelenoptieloon
een belangrijk element is van het totale loon. Naarmate het aandeel van deze
aanvullende beloningsvorm in het totaal van de beloning groter is, kan voor
werknemers die daarvoor in aanmerking komen de belastingdruk op het totale
loon aanzienlijk worden verlaagd. In de praktijk heeft dit zich met toepassing
van het 7,5%-waardering vooral voorgedaan op het niveau van de directie en
het management. III.3. Conserverende aanslagDe leden van de fracties van VVD en GPV vragen een reactie op de suggestie
voor invoering van een conserverende aanslag voor de bij het onvoorwaardelijk
worden van het aandelenoptierecht verschuldigde loonbelasting. Een conserverende
aanslag zou volgens deze leden een oplossing kunnen bieden voor de financiering
van de belasting die betaald moet worden op het moment van toekenning of onvoorwaardelijk
worden. Om verschillende redenen deel ik die mening niet. Het bij aanslag
vaststellen van een inhouding zou meebrengen dat er extra administratieve
procedures moeten worden ontwikkeld. De werkgever zou vervolgens op een uitgesteld
heffingsmoment moeten inhouden op basis van de eerder vastgestelde aanslag.
Op dat moment behoeft er geen dienstbetrekking meer te zijn. Als de werkgever
dan niettemin de conservator is van de verschuldigde belasting, tendeert dit
naar een werkgeversheffing. Ook in de inkomstenbelasting zou een dergelijke
aanslag voor werknemersopties niet passen. Ik wijs erop dat de conserverende
aanslag die thans in de wetgeving is geregeld een geheel andere functie heeft,
te weten het zeker stellen van een claim van de fiscus. Denk hierbij ook aan
de situatie dat een werknemersoptie uiteindelijk geen waarde blijkt te hebben.
Daarnaast kunnen werkgever en werknemer de facto zelf voor uitstel van heffing
kiezen, namelijk door het laten samenvallen van het onvoorwaardelijk worden
en de uitoefening van het optierecht. Uit de huidige praktijk zijn mij dan
ook geen problemen op dit punt bekend. Ook onder het voorgestelde nieuwe regime
verwacht ik deze niet. Zoals gezegd kunnen werkgever/werknemer zelf kiezen
voor uitstel van heffing door een zogenoemde opschortende voorwaarde op te
nemen. Het opnemen van een opschortende voorwaarde is in overeenstemming
met een van de doelstellingen van de werknemersoptieregelingen in het algemeen;
namelijk het binden van werknemers. In de gedachte van een conserverende aanslag
wordt juist voorbijgegaan aan de huidige praktijk waarin het onderscheid tussen
onvoorwaardelijke en voorwaardelijke optierechten een belangrijk gegeven is.
Een conserverende aanslag heeft voorts geen belang voor werkgevers/werknemers
die voor aandelenopties gebruik maken van de spaarloonregeling en de premiespaarregeling.
Voor opties met een looptijd van 4 jaar zal het sparen van werknemersopties
in het kader van een spaarloonregeling betrekking kunnen hebben op een onderliggend
aandelenpakket met een waarde van rond de f 20 000,–; voor
de werknemer is deze toekenning belasting- en premievrij. Wordt de toekenning
van aandelenoptierechten voor een brede kring van werknemers gekoppeld aan
een gecombineerde spaarloon- en premiespaarregeling dan kan een hoger belastingvrij
maximum worden bereikt. Het voorliggende wetsvoorstel biedt derhalve voor
werkgevers/werknemers alle ruimte om desgewenst in bredere kring aandelenoptieregelingen
te introduceren.Daarnaast bestaan er ook budgettaire bezwaren tegen een systeem met conserverende
aanslagen, omdat de belasting later binnen komt. Verder kan erop worden gewezen
dat bij toekenning van een aandelenoptierecht voor de werknemer sprake is
van loon in natura. Andere soorten loon in natura worden op het genietingsmoment
direct in de belastingheffing betrokken. Het is naar mijn mening niet te verdedigen
om nu voor deze categorie loon in natura een conserverende aanslag op te leggen
en in geval van andere vormen van loon in natura direct belasting in te vorderen.
Van een dergelijke stap zou een niet te onderschatten nadelige precedentwerking
kunnen uitgaan.Tenslotte wil ik nog het volgende opmerken. Het VNO-NCW is van mening
dat een zekere matiging bij het verstrekken van opties nagestreefd dient te
worden. In dat kader zal er als regel geen sprake hoeven te zijn van een financieringsproblematiek.
Een voorbeeld maakt dit duidelijk. Aan een manager met een salaris van f 300 000,–
worden opties toegekend waarvan de waarde van de achterliggende aandelen f 250 000,–
bedraagt. Stel dat de opties een looptijd van vijf jaren zou hebben, een uitoefenprijs
gelijk aan de waarde van de achterliggende aandelen (intrinsieke waarde nihil)
en onvoorwaardelijk zouden zijn. In dat geval zou de te betalen belasting
(60%) voor dit pakket opties f 30 000,– bedragen. Voor iemand
in een dergelijke positie acht ik het in het algemeen niet problematisch om
dit bedrag te voldoen. Daarbij dient beseft te worden dat de bovengenoemde
verhouding van salaris en opties een eigen vrije keuze is en een verhouding
is die zich slechts bij de (sub)top van het bedrijfsleven voordoet. Voor een
dergelijke selecte groep acht ik een speciale financieringsfaciliteit binnen
het belastingrecht niet op zijn plaats. Overigens is het aan de werknemer
bij het – vrijwillig – aanvaarden van de optieregeling de verhouding
met zijn salaris niet uit het oog te verliezen. Ik concludeer dan ook dat
indien financieringsproblemen zich al zouden voordoen deze het gevolg zijn
van het feit dat dan de betrokken partijen de verhouding salaris/opties uit
het oog zijn verloren. Eerder merkte ik reeds op dat werkgever/werknemer door
gebruik te maken van voorwaardelijke optierechten eventuele financieringsproblemen
kunnen voorkomen. Als praktische oplossing van dit eventuele probleem kan
worden genoemd een lening van de werkgever aan de werknemer. III.4. Aanvullende heffing bij uitoefening of vervreemding
binnen drie jaarIk ben verheugd dat de leden van de fracties van PvdA, CDA en VVD kunnen
instemmen met het principe van de aanvullende heffing bij uitoefening of vervreemding
van de aandelenoptierechten binnen drie jaar.De leden van de fractie van de PvdA vragen of in geval van een vervreemding
van het optierecht aan een derde binnen drie jaar belastingheffing verzekerd
is. Indien vervreemding van de optie aan een derde binnen drie jaar plaatsvindt,
dient de bate conform artikel 22, tweede lid, van de Wet op de inkomstenbelasting
1964 als «loon» in de aangifte inkomstenbelasting te worden aangegeven.De leden van de CDA-fractie merken op dat de aanvullende heffing bij uitoefening
van het optierecht binnen drie jaar na toekenning onlogisch lijkt, omdat de
werknemer zich bij uitoefening van zijn aandelenoptierechten juist sterker
bindt aan de onderneming. Ik ben van mening dat deze stelling niet juist is.
Niet het uitoefenen van het optierecht maar het gedurende een bepaalde periode
nog niet kunnen uitoefenen van het aandelenoptierecht bindt de werknemer aan
de vennootschap. Indien hij immers een bepaalde tijd nog werkzaam blijft binnen
de onderneming, wordt hij in de gelegenheid gesteld aandelen te verwerven
tegen een koers die naar verwachting lager is dan de beurskoers van het aandeel
op dat moment. Bovendien geldt dat het uitoefenen van de aandelenoptierechten
niet tot een band met de werkgever behoeft te leiden. De praktijk leert dat
de werknemer die zijn aandelenoptierechten heeft uitgeoefend en daarmee aandelen
heeft verworven, deze aandelen op het eerst toegestane moment op de beurs
of anderszins vervreemdt.Anders dan de leden van het CDA stellen, moet de heffing bij uitoefening
of vervreemding binnen drie jaar na toekenning van het aandelenoptierecht
niet worden beschouwd als een vermogenswinstbelasting voor opties. De ratio
achter deze aanvullende heffing is en blijft dat bij kortlopende aandelenoptierechten
welke zijn verkregen in het kader van de dienstbetrekking het loonkarakter
vooropstaat. In navolging van de minimale looptijd van opties ingevolge de
modelcode voor optieregelingen welke is ontwikkeld door VNO-NCW en de termijn
welke door zowel de Commissie Peters in haar rapport Corporate Governance,
als door de VEB in haar aanbeveling inzake optieplannen, is genoemd, is de
termijn voor de aanvullende heffing gesteld op drie jaar.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de aanvullende heffing
ook geldt indien in geval van arbeidsongeschiktheid of overlijden of bijvoorbeeld
door reorgansatie een einde komt aan de dienstbetrekking en de opties ten
gevolge van een regeling in een werknemersoptieplan direct moeten worden uitgeoefend.
Deze vraag wordt bevestigend beantwoord. De aanvullende heffing is geen strafheffing,
maar een heffing die beheerst wordt door dezelfde heffingssystematiek als
ook voor andere inkomensbestanddelen geldt. Er is dan ook geen reden om bij
arbeidsongeschiktheid, overlijden of wanneer bij reorganisatie een einde komt
aan de dienstbetrekking de aanvullende heffing achterwege te laten.De leden van de PvdA-fractie vragen naar de waardebepaling van aandelenoptierechten
in geval van vervreemding van deze rechten. Indien wordt vervreemd aan een
onafhankelijke derde, kan worden aangesloten bij de door partijen overeengekomen
prijs. Indien bij vervreemding de tegenprestatie ontbreekt of is bedongen
bij een niet onder normale omstandigheden gesloten overeenkomst, te denken
valt aan een overeenkomst met een niet-onafhankelijke derde, dient als opbrengst
de waarde in het economische verkeer van het aandelenoptierecht
op dat moment te worden genomen.Verder vragen deze leden naar de wijze van waardering van opties met een
onzekere looptijd, bijvoorbeeld een looptijd die eindigt bij het einde van
de dienstbetrekking. In deze situatie vindt net als thans de waardering plaats
naar de waarde in het economische verkeer. Ter zake zal eveneens de looptijd
moet worden bepaald op een zo objectief mogelijke manier. Met voortijdige
uitoefening wordt bij de waardering geen rekening gehouden, ook niet als het
uitoefenen het gevolg is van het vervullen van een ontbindende voorwaarde.
Het kan immers niet zo zijn dat in zo'n geval bij opties met een looptijd
van 10 jaar, de waardering aanstonds wordt toegesneden op een looptijd van
4 jaar, omdat de werknemer aangeeft dat hij vermoedelijk over 4 jaar ontslag
zal gaan nemen. Overigens kunnen bepaalde onzekerheden wel tot uitdrukking
komen in de waarde in het economische verkeer. III.5. SpaarloonregelingNaar aanleiding van vragen van leden van de PvdA-fractie merk ik op dat
de verruiming van de spaarloonregeling bewerkstelligt dat de vervanging van
de 7,5%-waardering door de voorgestelde waardering min of meer neutraal uitwerkt
op het aantal in het kader van de spaarloonregeling te verwerven aandelenopties.
Daarom is de verruiming beperkt tot het bedrag dat onder de huidige regeling
benut kan worden voor aandelenopties en niet reeds is benut door gespaarde
contanten. Aangezien de waardering alleen geldt voor aandelenoptierechten
zoals omschreven in artikel 10a, derde lid, van de Wet op de loonbelasting
1964, geldt de verruiming ook slechts voor deze rechten. Voor aandelen die
worden gespaard in het kader van een spaarloonregeling blijft een voordeliger
werkgeversheffing gelden dan voor gespaarde optierechten. Ik zie onvoldoende
aanleiding ook voor gespaarde opties een tarief van nihil voor te stellen.Een aparte vrijstelling voor aandelenopties in het spaarloon zoals genoemd
door het VNO-NCW treedt buiten het kader van het wetsvoorstel. In de eerste
plaats kan worden gewezen op budgettaire bezwaren; een vrijstelling voor personeelsopties
ter grootte van het bedrag van de spaarloonregeling leidt ertoe dat het wetsvoorstel
leidt tot een budgettaire derving. In de tweede plaats wordt door de invoering
van een speciale vrijstelling voor personeelsopties het verschil tussen werknemers
die wel gebruik kunnen maken van een optieregeling en werknemers die dat niet
kunnen groter dan nu reeds het geval is. De spaarloonregeling heeft dat bezwaar
niet.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de VVD-fractie naar de grondslagversmalling
ten gevolge van de verruiming van het bedrag dat in de vorm van aandelenopties
op grond van de spaarloonregeling kan worden verworven, kan worden opgemerkt
dat in feite geen grondslagversmalling optreedt. De verruiming bewerkstelligt
dat gemiddeld genomen dezelfde omvang aan opties als thans het geval is, als
spaarloon kan worden geblokkeerd. Opties op f 20 000,– aan
aandelen worden thans, ingeval de 7,5%-regeling toepassing vindt, gewaardeerd
op f 1500,–. Dit bedrag blijft binnen het spaarloonmaximum. Onder
het nieuwe regime zullen 3-jarige opties als regel binnen het spaarloonmaximum
blijven ingeval de onderliggende waarde van de aandelen niet hoger ligt dan
circa f 26 600,–. Bij 4-jarige opties zal het veelal gaan
om een bedrag van aandelen van rond de f 20 000,–. III.6. Aftrekbaarheid in de vennootschapsbelastingVan diverse kanten zijn vragen gesteld over de aftrekbaarheid voor de
werkgever van kosten die samenhangen met het verlenen van aandelenoptierechten.
Met betrekking tot dit onderwerp vragen de leden van de VVD-fractie of de
voorgestelde wijziging een verscherping in de vennootschapsbelasting voorstelt.Met betrekking tot deze vraag merk ik op dat met de voorgestelde wijziging
van artikel 9, eerste lid, onderdeel i, van de Wet op de vennootschapsbelasting
1969, niet wordt beoogd een aanscherping aan te brengen in de vennootschapsbelasting
met betrekking tot de aftrekbare kosten voor de werkgever bij toekenning van
een aandelenoptierecht. Het huidige artikel 9, eerste lid, onderdeel i, van
de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, dat met ingang van 1 januari 1994
in werking is getreden, staat ter zake van optieverlening aan personeel een
aftrek voor de vennootschapsbelasting toe indien het gaat om een optie op
nieuw uit te geven aandelen. Als dit het geval is, dan komt het bedrag in
aftrek dat ter zake van de toekenning van de optie bij het personeel als loon
in aanmerking is genomen, dan wel is vrijgesteld in het kader van een premiespaarregeling.
Bij de indiening van het wetsvoorstel waarin deze aftrek is geregeld, is destijds –
in het verlengde van wat eerder is uitgedragen1
en het rapport van de Commissie ter bestudering van fiscale aspecten van nieuwe
financiële instrumenten2 – aangenomen
dat het winstbegrip reeds een aftrek toelaat van kosten die een vennootschap
maakt bij de aankoop van eigen, reeds uitgegeven aandelen die aan werknemers
worden doorverkocht in het kader van een optieregeling3. Er is daarom destijds alleen een aftrek in de vennootschapsbelasting
opgenomen ter zake van de toekenning van (opties op) nieuwe aandelen. Inmiddels
heeft de Hoge Raad een arrest gewezen waarin is uitgemaakt dat de waarde van
aan werknemers toegekende vergoedingen, in welke vorm ook, als ondernemingskosten
dient te worden aangemerkt (Hoge Raad, 15 oktober 1996, nr. 31 589, BNB
1997/47). Om uit te sluiten dat er discrepantie zou ontstaan tussen hetgeen
de vennootschap ter zake van een toekenning van een optierecht aan een werknemer
in aftrek mag brengen en het bedrag dat bij de werknemer ter zake van die
toekenning wordt belast, is de voorgestelde wijziging van artikel 9, eerste
lid, onderdeel i, van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 opgenomen.
Deze wijziging zorgt er voor dat ook een optieverlening op bestaande aandelen
onder de werkingssfeer van genoemd artikel 9 komt. Aldus wordt de toekenning
van opties op een uniforme wijze behandeld in de winstsfeer, ongeacht de vraag
of in de toekomst de optieverplichting wordt nagekomen door uitgifte van nieuwe
aandelen dan wel door verwerving van reeds bestaande aandelen. Het voorgestelde
derde lid van artikel 9 bepaalt de hoogte en het tijdstip van de aftrek. Het
gaat om het bedrag dat voor de loonbelasting ter zake van de toekenning van
het optierecht bij het personeel in aanmerking is genomen dan wel is vrijgesteld.
Als tijdstip van aftrek geldt het tijdstip waarop de optie bij het personeel
in aanmerking is genomen dan wel is vrijgesteld.De leden van de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de VVD-fractie vragen
vervolgens om duidelijkheid met betrekking tot de aftrekbaarheid voor de werkgever
van kosten die verband houden met de afwikkeling van aandelenoptierechten,
dus wanneer de werknemer gebruik maakt van zijn optie. Met betrekking tot
deze vraag merk ik het volgende op. Indien de vennootschap nieuwe aandelen
uitgeeft om zo de optieverplichting na te komen, vindt de afwikkeling plaats
in de kapitaalsfeer en leidt derhalve niet tot additionele aftrekbare kosten.
Indien de vennootschap echter bestaande aandelen verwerft ter afdekking van
het optiecontract, is er sprake van een tijdelijke belegging, en vindt de
afwikkeling van de optieverplichting – evenals de tijdelijke belegging –
in de winstsfeer plaats, met andere woorden deze kan tot verlies of winst
leiden. De leden van de VVD-fractie vragen hoe de fiscale behandeling er uit ziet
in de situatie dat niet de werkgever (de dochter-BV) maar een holding de optierechten
op aandelen in de holding verstrekt aan werknemers van de dochter-BV. Zoals
de leden van de VVD-fractie zelf al aandragen, is er in dit geval sprake van
een last die de holding door moet berekenen aan de dochtermaatschappij. De
dochtermaatschappij mag de kosten in aftrek brengen met inachtneming van het
bepaalde in genoemd artikel 9, eerste lid, onderdeel i. Indien deze doorberekening
niet plaatsvindt, is er sprake van een informele kapitaalstorting door de
holding in de dochtermaatschappij. Ook in deze situatie kan de dochtermaatschappij
de kosten in aftrek brengen. III.7. Internationale aspectenDe PvdA-fractie heeft een vraag over de internationale aspecten van de
belastingheffing over aandelenopties. De fractie van D66 vraagt in dit verband
de aandacht voor de brief van de NOB van 27 november jl.Naar aanleiding van de opmerking in de memorie van toelichting dat Nederland
niet behoeft af te zien van de aanvullende heffing over het voordeel indien
de werknemer binnen drie jaar na toekenning van het aandelenoptierecht emigreert
en de optie uitoefent, merkt de NOB in haar brief op dat dit standpunt op
gespannen voet staat met de Mededeling van 19 augustus 1994, nr. IFZ 94/705.2
(hierna: de Mededeling). Naar aanleiding daarvan stelt de NOB vier vragen.Met betrekking tot de vraag van de NOB of met het vorenstaande op de in
de Mededeling gekozen standpunten is teruggekomen, merk ik het volgende op.
Zoals in de memorie van toelichting bij het voorstel van wet is aangegeven,
zal worden bezien in hoeverre de Mededeling in het licht van het wetsvoorstel
dient te worden aangepast. De Mededeling geeft immers een, op de huidige nationale
wetgeving geënte, beschrijving van aandelenopties in verdragsverhoudingen.
Wijzigingen in die nationale wetgeving kunnen aanleiding vormen tot een aanpassing
van de Mededeling aan die gewijzigde omstandigheden. Dit betekent evenwel
niet dat met het in de memorie van toelichting verwoorde standpunt is teruggekomen
op de uitgangspunten van de Mededeling. Ter verduidelijking van deze uitgangspunten
zij het volgende opgemerkt. De Mededeling is gericht op de casus uit de uitspraak
van het Hof Amsterdam, 23 oktober 1985, nr. 1568/84, BNB 1987/79. Aan belanghebbende
in deze procedure was op het moment dat hij in dienstbetrekking bij een Belgisch
concernonderdeel werkzaam was een voorwaardelijk recht toegekend om na vijf
jaar een bepaald bedrag te ontvangen. Bij vrijwillig ontslag zou belanghebbende
alle rechten op een uitkering verliezen. In het jaar waarin de geldsom door
belanghebbende werd genoten, was hij echter in dienstbetrekking werkzaam bij
een Nederlands concernonderdeel. Het Hof heeft voor deze situatie beslist
dat die betaling van loon in het desbetreffende jaar wordt genoten uit de
in Nederland vervulde dienstbetrekking. In het licht van deze uitspraak moet
de Mededeling ook worden bezien; in concernverhoudingen vindt voor verdragsdoeleinden
geen gedeeltelijke toerekening van het loon plaats aan de landen waar de werknemer
in dienstbetrekkingen werkzaam is geweest gedurende de periode dat het recht
nog voorwaardelijk was.In verband hiermee heb ik dan ook de onlangs aan mij voorgelegde vraag
of de Mededeling zo kan worden geinterpreteerd dat het Nederlandse heffingsrecht
kan worden ontlopen indien tijdens een Nederlandse dienstbetrekking op de
dag waarop het recht onvoorwaardelijk wordt in het buitenland, bijvoorbeeld
in Belgie, een vergadering wordt belegd (in bepaalde kringen aangeduid als
de «Patates-route»), ontkennend beantwoord. Met betrekking tot de vraag of verdragspartners deze interpretatie delen,
zij verwezen naar de memorie van toelichting waarin is aangegeven dat de fiscale
behandeling van aandelenoptierechten die in het kader van de dienstbetrekking
zijn verkregen per land sterk wisselt. Deze diversiteit in fiscale regimes
betekent dat elke nationaalrechtelijke kwalificatie in verdragsverhoudingen
vragen op kan roepen. Mocht de nationaalrechtelijke kwalificatie tot een dubbele
belastingheffing leiden, bijvoorbeeld omdat de beide verdragspartners zich
op het moment van uitoefening een heffingsrecht toeëigenen, dan zal in
een procedure voor onderling overleg naar een oplossing worden gezocht. Hiermee
is tevens de vraag van de PvdA-fractie hierover beantwoord.Het VNO-NCW constateert dat indien een werknemer Nederland verlaat bij
overplaatsing, de claim van de driejaarsperiode blijft bestaan en vraagt zich
af hoe de inhouding moet verlopen indien de werknemer daarbij binnen die periode
het optierecht uitoefent of vervreemdt. Ik ben van mening dat in dit soort
situaties niet altijd inhoudingsplicht behoeft te bestaan. Het door de werknemer
genoten voordeel moet in elk geval in de inkomstenbelasting worden belast
nu dit voordeel verband houdt met de in Nederland verrichte arbeid.De hiervoor weergegeven fiscale behandeling van aandelenopties in verdragsverhoudingen
geldt zowel voor werknemers die voor verdragstoepassing als inwoner van Nederland
worden aangemerkt, als voor werknemers die voor verdragsdoeleinden niet als
inwoner worden aangemerkt (zoals de door de NOB bedoelde Amerikaanse expatriates
die op grond van de zogenoemde 35%-regeling hebben geopteerd voor fictieve
buitenlandse belastingplicht). Hierbij dient in ogenschouw te worden genomen
dat inwoners van Nederland voor hun wereldinkomen in de belastingheffing worden
betrokken, terwijl voor niet-inwoners de belastingheffing over arbeidsinkomsten
beperkt blijft tot die arbeidsinkomsten die worden genoten ter zake van het
in Nederland vervullen van een dienstbetrekking. Indien derhalve aan bijvoorbeeld
een Amerikaanse, buitenlands belastingplichtige, werknemer een voorwaardelijk
aandelenoptierecht is toegekend, verloopt de belastingheffing als volgt. In
het jaar waarin het aandelenoptierecht onvoorwaardelijk wordt, wordt fiscaal
loon genoten; na introductie van een aanvullende heffing geldt hetzelfde indien
het optierecht binnen een periode van drie jaar na toekenning wordt uitgeoefend
of vervreemd. Deze voordelen worden in Nederland slechts in de belastingheffing
betrokken, voor zover zij kunnen worden toegerekend aan de in Nederland verrichte
werkzaamheden. Indien deze Amerikaan in een periode van 12 maanden 2 maanden
in het buitenland heeft gewerkt, dan is derhalve 10/12-gedeelte van zijn aan
die twaalf maanden toerekenbare vakantiegeld, winstuitkering en voordeel behaald
met de opties in Nederland belast.Tenslotte vraagt de NOB wat de gevolgen zijn voor een werknemer die ten
tijde van het in het buitenland wonen en werken, onvoorwaardelijke optierechten
toegekend heeft gekregen voor de daar verrichte werkzaamheden en, na emigratie
naar Nederland, binnen de driejaarsperiode zijn opties uitoefent. Ter zake
van deze uitoefening van het optierecht vindt de facto geen Nederlandse belastingheffing
plaats. Omdat deze werknemer inwoner is van Nederland wordt weliswaar het
voordeel als loon in het wereldinkomen begrepen, maar voor dit nagekomen loon
wordt vervolgens voorkoming van dubbele belasting verleend, omdat het causaal
verband houdt met de buitenlandse dienstbetrekking waarvan de inkomsten ter
heffing aan dat andere land zijn toegewezen. Voor wat betreft de voorkoming
van dubbele belasting zij wel opgemerkt dat in niet-verdragssituaties voorkoming
slechts wordt verleend indien is voldaan aan het onderworpenheidsvereiste
van het Besluit voorkoming dubbele belasting 1989.De leden van de VVD-fractie stellen dat het internationaal ongebruikelijk
is om te heffen op het moment van toekenning. De fiscale behandeling van aandelenoptierechten
door andere landen wisselt sterk per land. Een aantal landen heft belasting,
al dan niet afhankelijk van de soort optie, op het moment van toekenning van
de optierechten. Andere landen heffen, ook weer al dan niet afhankelijk van
de soort optie, eerst op het moment van uitoefening van de optierechten. Ook
zijn er landen die zowel bij de toekenning als bij de uitoefening van het
aandelenoptierecht belasting heffen. Tenslotte wordt in een aantal landen
naast heffing van inkomstenbelasting bij toekenning dan wel uitoefening van
het aandelenoptierecht tevens geheven over vermogenswinsten die worden behaald
met de verkoop van de aandelen welke zijn verkregen bij uitoefening van het
aandelenoptierecht. III.8. Overige onderwerpenDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af hoe de heffing over optierechten
verloopt indien deze optierechten deel uitmaken van een aanmerkelijk belang.
In artikel 22, vijfde lid, van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 is de
samenloop tussen het regime voor winst uit aanmerkelijk belang en het regime
voor inkomsten uit arbeid geregeld. Ingevolge de daar opgenomen bepaling prevaleert
bij samenloop het regime voor inkomsten uit arbeid. Wanneer een aanmerkelijk-belanghouder
derhalve in het kader van een dienstbetrekking bij de vennootschap waarin
hij een aanmerkelijk belang heeft, aandelenoptierechten ontvangt, geldt voor
hem onverkort het regime voor aandelenoptierechten uit de sfeer van de dienstbetrekking.
Bij uitoefening of vervreemding van het aandelenoptierecht binnen drie jaar
na het overeenkomen van dat recht, wordt aanvullend geheven; het tarief voor
winst uit aanmerkelijk belang is dan niet van toepassing. Voor het regime
voor winst uit aanmerkelijk belang is van belang wat de verkrijgingsprijs
is van de aandelen die door de uitoefening van het aandelenoptierecht zijn
verkregen. De verkrijgingsprijs van deze aandelen is de uitoefenprijs vermeerderd
met de waarde van het optierecht dat bij de heffing van de loonen inkomstenbelasting
als loon in aanmerking is genomen (zie memorie van toelichting op wetsvoorstel
24 761, toelichting op artikel 20c, tiende lid, van de Wet op de inkomstenbelasting
1964, Tweede Kamer, vergaderjaar 1995 – 1996, nr. 24 761, nr. 3,
bladzijde 60).Deze leden vragen tevens of het voorgestelde eerste lid van artikel 10a
van de Wet op de loonbelasting 1964 aangevuld moet worden met de overgang
krachtens erfrecht onder bijzondere titel. Ik ben van mening dat de voorgestelde
uitbreiding hier niet nodig is. Anders dan bij aanmerkelijk-belangsituaties,
ligt het mijns inziens niet voor de hand dat aandelenoptierechten welke zijn
opgekomen in het kader van de dienstbetrekking krachtens legaat overgaan van
de erflater op een erfgenaam. Indien zich echter in de praktijk een situatie
mocht voordoen waarbij werknemersaandelenoptierechten krachtens legaat overgaan,
ben ik bereid die situatie op dezelfde wijze te behandelen als een overgang
onder algemene titel, dus geen aanvullende heffing.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre warrantleningen en Stock
Appreciation Rights (hierna: «Sar's»; de werknemer krijgt de mogelijkheid
om gedurende of na verloop van een bepaalde periode de tussentijdse koerswinst
van een bepaald aantal aandelen te incasseren) met optierechten kunnen worden
gelijkgesteld. In theorie bestaan volgens de literatuur van Sar's verschillende
verschijningsvormen. Sommige Sar's, te weten die welke voor uitoefening loskomen
van de dienstbetrekking, kunnen fiscaal worden gelijkgesteld
met aandelenoptierechten (artikel 10a, derde lid: «of een daarmee gelijk
te stellen recht»). Normaliter komen Sar's voor de uitoefening niet
los van de dienstbetrekking, waardoor er geen genietingsmoment is voorafgaand
aan de uitoefening. Voor deze Sar's geldt fiscaal gezien dat de werknemer
derhalve op het genietingsmoment een geldbedrag ontvangt dat alsdan volledig
als loon belast is. Voor wat betreft warrants geldt dat deze materieel bezien
gelijk zijn aan aandelenoptierechten. Indien derhalve warrantleningen aan
het personeel als zodanig ter beschikking worden gesteld als een vorm van
beloning, wordt het voorgestelde regime voor aandelenoptierechten analoog
toegepast.Indien bij toekenning van een optierecht door de werknemer een marktconforme
prijs wordt betaald, kan dan toch de aanvullende heffing in beeld komen bij
uitoefening binnen de driejaarstermijn, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.
Als het overeenkomen van het optierecht, onafhankelijk van de eventueel door
de werknemer betaalde prijs, is geschied in het kader van de dienstbetrekking
of vroegere dienstbetrekking, dan geldt het regime voor werknemersopties en
dus ook de driejaarstermijn.Indien optierechten, converteerbare obligaties of warrantleningen anders
dan in het kader van de dienstbetrekking tegen een zakelijke prijs aan werknemers
worden verkocht, vormen eventuele na aankoop te behalen voordelen geen voordelen
die zijn opgekomen in het kader van de dienstbetrekking waardoor het regime
voor werknemersopties niet aan de orde komt.De leden van de GPV-fractie vragen wanneer sprake is van een vervreemding
tegen een duidelijk te lage prijs. In het voorgestelde artikel 10a, tweede
lid, van de Wet op de loonbelasting 1965 is een bepaling opgenomen ingeval
bij vervreemding van het aandelenoptierecht de tegenprestatie ontbreekt dan
wel is bedongen bij een niet onder normale omstandigheden gesloten overeenkomst.
Van een niet onder normale omstandigheden gesloten overeenkomst is sprake
indien de vervreemding geschiedt tegen een duidelijk te lage prijs. Overigens
kan ook om andere redenen sprake zijn van een tegenprestatie die bedongen
is bij een niet onder normale omstandigheden gesloten overeenkomst (bijvoorbeeld
indien in de overeenkomst niet zakelijke voorwaarden zijn opgenomen). Van
een duidelijk te lage prijs is sprake indien voor een buitenstaander met kennis
van de markt duidelijk moet kunnen zijn dat er iets niet klopt; met andere
woorden het gaat hier niet om een kwantitatief maar om een kwalitatief criterium.
Voor de toepassing van bijvoorbeeld artikel 20c, vierde lid, en artikel 25c
van de Wet op de inkomstenbelasting 1964 geldt overigens hetzelfde criterium.De leden van de fractie van D66 vragen aandacht voor de niet-fiscale aspecten
van aandelenoptierechten. Zij vernemen graag het standpunt van het kabinet
ten aanzien van een precieze publicatieverplichting met betrekking tot wie
hoeveel opties heeft. Bij amendement is aan het wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet toezicht effectenverkeer 1995 teneinde de effectiviteit van deze
wet op het gebied van het bestrijden van gebruik van voorwetenschap te verbeteren
(wetsvoorstel nr. 25 095) een bepaling toegevoegd op grond waarvan een
beursgenoteerde vennootschap verplicht zal zijn een reglement op te stellen
waarin voor commissarissen, bestuurders en andere werknemers van die instelling
regels worden gesteld voor het bezit van en het verrichten van transacties
in effecten die op de eigen instelling betrekking hebben. Het reglement dient
te voldoen aan bij ministeriële regeling te stellen regels.Voorts heeft zowel de Commissie Corporate Governance in haar rapport van
29 oktober 1996, als de VEB in haar aanbevelingen inzake optieplannen
van 24 april 1997, aanbevolen dat het totale aandelen- en certificatenbezit
en het totaal aan optierechten van de gezamenlijke bestuurders jaarlijks wordt
bekend gemaakt. Door het ministerie van Justitie is inmiddels aan de Raad
voor de Jaarverslaggeving verzocht om deze aanbeveling in de richtlijnen voor
de jaarverslaggeving op te nemen.Tenslotte kan worden opgemerkt dat in het kader van de schriftelijke behandeling
van het bovengenoemde wetsvoorstel inzake gebruik van voorwetenschap door
de Minister van Financiën een notitie is toegezegd waarin nader zal worden
ingegaan op personeelsoptieregelingen. Deze notitie zal naar verwachting in
het voorjaar van 1998 aan de Tweede Kamer worden gezonden. InwerkingtredingIn het onderliggende wetsvoorstel was als datum van inwerkingtreding 1
januari 1998 voorgesteld. Handhaving van deze datum zou leiden tot terugwerkende
kracht. Om dit te voorkomen wordt bij nota van wijziging voorgesteld dat het
wetsvoorstel in werking treedt met ingang van de eerste dag na de datum van
uitgifte van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst. Daarnaast is voor
bestaande optieregelingen een eerbiedigende werking opgenomen. Daardoor blijven
deze optieregelingen buiten de voorgestelde aanvullende heffing. Voor wat
betreft de waardering is een eerbiedigende werking opgenomen met een looptijd
van vijf jaar. Deze termijn van vijf jaar is ontleend aan de termijn genoemd
in het huidige artikel 15, tweede lid, van de Uitvoeringsregeling loonbelasting
1990. Deze termijn voorkomt oneigenlijk gebruik.Mij hebben bijvoorbeeld signalen bereikt dat getracht wordt om nog vele
jaren na inwerkingtreding van het onderhavige wetsvoorstel gebruik te maken
van de huidige 7,5%-waardering. Daartoe worden door werkgevers met werknemers
optieregelingen overeengekomen die de volgende eigenschappen hebben. De optieregeling
is voorwaardelijk op het moment van overeenkomen. Ieder jaar wordt een deel
van de optieregeling (tranche) onvoorwaardelijk waarbij de uitoefenprijs wordt
gesteld op de beurskoers van het onderliggende aandeel op dat moment. Vanaf
het onvoorwaardelijk worden van de tranche geldt daarvoor een resterende looptijd
van ten hoogste vijf jaar. Gelet op het bepaalde in het huidige artikel 15
van de Uitvoeringsregeling loonbelasting 1990 voldoet elke tranche aan de
eisen die thans worden gesteld aan aandelenoptierechten welke de forfaitaire
waardering van 7,5 percent van de waarde van de onderliggende aandelen deelachtig
worden. Op deze wijze zou de eerbiedigende werking zich kunnen uitstrekken
over een zeer lange periode; een veelvoud van de bovengenoemde periode van
vijf jaar. Een dergelijk gebruik van de eerbiedigende werking is in strijd
met de doelstellingen van het wetsvoorstel. De Staatssecretaris van Financiën,W. A. F. G. Vermeend BIJLAGE 1 Concept wijziging van de Uitvoeringsregeling loonbelasting
1990Artikel 15 wordt vervangen door:Artikel 151. De waarde van een niet ter beurze genoteerd aandelenoptierecht wordt
gesteld op de som van de intrinsieke waarde en de verwachtingswaarde van het
aandelenoptierecht. De waarde wordt uitgedrukt in een percentage (P) van de
waarde (W) in het economische verkeer op het genietingstijdstip van de aandelen
waarop dat recht betrekking heeft.2. Voor de toepassing van het eerste lid wordt P berekend volgens de formuleP = I + V doch ten minste 4, waarinI voorstelt: {(W–U) / W} x 100, U is daarin de in de optie-overeenkomst
vastgelegde uitoefenkoers;V voorstelt: (4,5 – 0,1t) x t – (0,09 – 0,002t) x I
x t doch ten minste nihil, t is daarin de na het genietingstijdstip resterende
looptijd van het aandelenoptierecht in jaren of gedeelten van jaren, doch
ten hoogste 20.3. Voor de toepassing van dit artikel worden I en V naar beneden afgerond
op gehele getallen.4. Indien P op het genietingsmoment niet bepaalbaar is op de voet van
het tweede lid, wordt de waarde van het aandelenoptierecht, bedoeld in het
eerste lid, gesteld op de waarde in het economische verkeer.5. Indien de inhoudingsplichtige of de werknemer aannemelijk maakt dat
de op de voet van het eerste tot en met het derde lid vastgestelde waarde
hoger is dan de waarde in het economische verkeer van het aandelenoptierecht,
wordt de laatstbedoelde waarde in de plaats gesteld van de eerstbedoelde waarde. BIJLAGE 2Vergelijking van optiewaarderingenWeergegeven worden de beursnoteringen, de uitkomsten van de voorgestelde
concept-formule1 en de uitkomsten van het Black&Scholesmodel
voor Europese opties2 voor enkele optieseries
op verschillende data.  1
augustus 199731 oktober 1997 fondsnaam;
afloopdatum; uitoefenkoersbeurs-notering
aandeelbeurs-notering optieformuleuitkomstBlack &Scholesbeurs-notering
aandeelbeurs-notering optieformule-uitkomstBlack &
Scholes ABN AMRO        okt. '99        15.0048.3034.0032.8434.5239.1024,5023.8525.19ABN AMRO        okt. '01        42.5048.3015.2012.0713.0239.109.203.914.85KLM        okt. '99        50.0073.0027.5024.8227.0765.8023.0018.4219.46KLM        okt. '01        85.0073.0015.004.386.9365.8012.902.632.99Kon. Olie        okt. '99        50.00114.0066.0063.8468.07102.7054.0052.3756.34Kon. Olie        okt. '01        110.00114.0029.5021.6623.64102.7022.0011.2913.61Philips        okt. '99        75.00165.8096.0089.5396.90152.0080.0076.0082.46Philips        okt. '01        140.00165.8064.0044.7649.27152.0054.0031.9235.04Voor deze berekening is uitgegaan van de volgende looptijden en bijbehorende
rentepercentages:– waardering op 1 augustus 1997: looptijd 2,25 c.q. 4,25 jaren;
rentepercentages 3,77 c.q. 4,21;– waardering op 31 oktober 1997: looptijd 2 c.q. 4 jaren; rentepercentages
3,78 c.q. 4,21.Uitgegaan wordt van een variantie van het rendement van het onderliggende
aandeel van 1%.XNoot1Het Nationaal Beloningsonderzoek 1997, uitgevoerd door het samenwerkingsverband
tussen ADP Nederland B.V. en Sigar & Partners, is het grootste onderzoek
op het gebied van belonen in Nederland. Volgens de onderzoekers is dit beloningsonderzoek
een getrouwe afspiegeling van het Nederlandse bedrijfsleven.XNoot2Hdst 2, § 2F.XNoot3Uitgevoerd in opdracht van Elan, Magazine voor directeuren en commissarissen;
een uitgave van Kluwer Bedrijfsinformatie in samenwerking met het Nederlands
Centrum van Directeuren en Commissarissen NCD; juni 1997.XNoot1Zogenoemde Europese opties kunnen uitsluitend op de afloopdatum worden
uitgeoefend. Daarnaast wordt gesproken van Amerikaanse opties die op elk moment
gedurende de looptijd kunnen worden uitgeoefend.XNoot1Dutch Corporate Governance Services (gelieerd aan MeesPierson): Optieplannen
en corporate governance; 5 november 1997.XNoot1De werknemer hoeft zelf niet over f 200 000,– te beschikken
om de optie uit te oefenen, als de achterliggende aandelen direct met winst
kunnen worden verkocht.XNoot1Kamerstukken II 1986/87, 19 700 hoofdstuk IX B, nr. 68, blz. 5, en
Kamerstukken II 1988/89, 20 881, nr. 6, blz. 7.XNoot2Geschriften van de Vereniging voor Belastingwetenschap, no. 187.XNoot3Kamerstukken II 1992/93, 20 291, nr. 13, blz. 14.XNoot1Als formule voor V is gehanteerd: (4,5 – 0,1t) x t – (0.09 –
0,002t) x I x t, doch ten minste nihil, t is daarin de na het genietingstijdstip
resterende looptijd van het aandelenoptie- recht in jaren of gedeelten van
jaren, doch ten hoogste 20. I is daarin de intrinsieke waarde. De intrinsieke
waarde kan dus ook negatief zijn.XNoot2Het gehanteerde Black&Scholesmodel laat twee aspecten die van invloed
zijn op de prijs van de optie buiten beschouwing. Dit zijn de dividenduitkeringen
van de onderneming tijdens de looptijd van de optie en de mogelijkheid tot
voortijdig uitoefenen die een Amerikaanse optie biedt. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25721-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl