Gasexport en gasreservebeleid; Brief minister met notities inzake verlenging van gasexportcontracten en over het gasreservebeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24889, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-10-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24889 nr. 1

16-09-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamEXPORT EN IMPORT VAN AARDGAS 1. Inleiding2. Duurzaam beheer van de aardgasvoorraad3. Gasunie als handelaar op de Europese markt4. Verlenging exportcontracten4.1 Marktsituatie en vraag naar gas4.2 Beschikbaarheid van gas4.3 Financieel4.4 Werkgelegenheid5. Additionele import6. De prijs van het aardgasANTWOORDEN OP VRAGEN VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ECONOMISCHE
ZAKEN OVER HET GASBELEID1. Relatie kleineveldenbeleid, het Groningenveld en het
exportbeleid1.1 Centrale rol Groningenveld1.2 Kleineveldenbeleid lonend1.3 Export van aardgas1.4 Visie buitenland2. Reserves 2.1 Opwaardering aardgasreservesFiguur 1. Reserve en cumulatieve productie per einde jaar.
Reserves in mld. m3.Tabel 1, ontwikkeling reservepositie1 2
1991–1996 volgens RGD (in mld. m3) 2.2 FuturesTabel 2, ontwikkeling futures volgens RGD1
1992–1996 (in mld. m3) 2.3 ProductieTabel 3, aardgasreserve per 1 januari 19961
(in mld. m3) 2.4 Informatie naar de Tweede Kamer3. Waddenzee3.1 Huidige stand van zaken3.2 Aardgasvoorraden3.3 Andere mogelijkheden3.5 Tot slotBIJLAGE
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24889Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 200 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 889Gasexport en gasreservebeleidnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 16 september 1996Hierbij zend ik u twee notities. Eén inzake verlenging van gasexportcontracten
en één inzake enige vragen over het gasreservebeleid.De eerste notitie geeft de overwegingen van het kabinet om Gasunie toestemming
te verlenen voor verlenging van de exportcontracten, in combinatie met additionele
import. In deze notitie wordt tevens ingegaan op twee moties, ingediend bij
de behandeling van de Derde Energienota (Kamerstukken II, 24 525/22 232,
nrs. 7–8) en op de prijsvorming van aardgas naar aanleiding van vragen
die gesteld werden tijdens het vragenuur van 25 juni 1996.1 Als bijlagen bij deze notitie treft u aan het goedkeuringsverzoek
van Gasunie en mijn antwoord daarop.2De tweede notitie bevat de antwoorden op vragen die gesteld zijn door
de vaste commissie voor Economische Zaken en die mij werden toegezonden bij
brief van 17 juni 1996 onder nummer EZ-96-275 (zie bijlage). Daarnaast is
ingegaan op enige vragen die werden gesteld tijdens het ordedebat van 25 april
1996.3 Gelet op de samenhang tussen deze vragen
is ervoor gekozen de antwoorden te clusteren rond de thema's aardgasreservebeleid,
reserves en Waddenzee. Daarmee is zowel de duidelijkheid als de leesbaarheid
het meest gediend. In de kantlijn wordt overigens steeds verwezen naar de
respectievelijke vragen.De Minister van Economische Zaken,G. J. Wijers EXPORT EN IMPORT VAN AARDGAS 1. InleidingDe NV Nederlandse Gasunie heeft mij goedkeuring gevraagd om bij de komende
heronderhandelingsronde (oktober 1996) de bestaande exportcontracten met gemiddeld
6 jaar te verlengen. Dit komt overeen met in totaal 240 mld. m3
aardgas. In samenhang met deze verlenging van de exportcontracten heeft Gasunie
mij eveneens goedkeuring gevraagd voor additionele import van 120 mld. m3 aardgas.Deze verzoeken zijn in de Ministerraad besproken en positief beoordeeld.
Ik heb aan beide verzoeken mijn goedkeuring gehecht en Gasunie hiervan in
kennis gesteld.Met deze notitie stel ik u op de hoogte van de overwegingen die aan het
kabinetsbesluit ten grondslag hebben gelegen. De volgende onderwerpen komen
daarbij aan de orde.– Een duurzaam en economisch beheer van de gasvoorraad (paragraaf
2). Daarbij ga ik ook in op motie 7 (24 525, 22 232), ingediend
bij de behandeling van de Derde Energienota door de leden Witteveen-Hevinga,
Crone, Jorritsma-van Oosten en Remkes.– De handelaarsfunctie van Gasunie (paragraaf 3). Daarin wordt ook
gereageerd op motie 8 (24 525, 22 232) van de leden Witteveen-Hevinga,
Crone en Jorritsma-van Oosten.– Toestemming voor de verlenging van exportcontracten (paragraaf
4).– Toestemming voor additionele import (paragraaf 5).Ten slotte heb ik toegezegd in deze notitie in te gaan op de prijsvorming
bij aardgas, dit naar aanleiding van een vraag van de leden Poppe, Crone,
Vos en Lansink, gesteld d.d. 25 juni 1996. Dit komt in paragraaf 6 aan de
orde. 2. Duurzaam beheer van de aardgasvoorraadOp lange termijn zal de mondiale energievoorziening, die nu nog voor het
overgrote deel op fossiele brandstof is gebaseerd, in toenemende mate door
duurzame energiebronnen gedragen worden. In de Derde Energienota is hier uitgebreid
aandacht aan besteed. Op weg naar die situatie speelt aardgas een essentiële
rol. Aardgas is van de fossiele brandstoffen immers de meest schone en meest
efficiënte. Als er te zijner tijd nog fossiele voorraden ongebruikt in
de aardkorst achterblijven, en dat is goed denkbaar, verdient het uit milieuoptiek
de voorkeur dat het dan zo min mogelijk aardgas betreft.Een goed functionerende gasmarkt, die het mogelijk maakt dat gas een steeds
groter deel van de fossiele energievoorziening voor haar rekening neemt, is
daarom ook om milieuredenen van groot belang. Dat geldt voor West-Europa,
maar vooral voor Midden- en Oost-Europa. Het Nederlandse gasbeleid en Gasunie
in het bijzonder kan daar als handelaar en leverancier een belangrijke bijdrage
aan leveren.Dit moet dan wel passen binnen de randvoorwaarden die gesteld worden aan
zorgvuldig duurzaam voorraadbeheer en verantwoorde exploitatie van onze gasreserves.De kern van duurzaam voorraadbeheer is het kleineveldenbeleid. Door de
balansfunctie van Groningen kunnen immers ook zeer kleine velden worden uitgeput.
Dat betekent dat er uiteindelijk maar weinig gas in onze ondergrond onwinbaar
achterblijft.Waar de productie uit de kleine velden min of meer een gegeven is, dient
bij het depletietempo van het Groningenveld een verantwoorde keuze te worden
gemaakt. Daarbij spelen, naast de voorzieningszekerheid, milieu- en economische
overwegingen een rol. In de Derde Energienota is hier uitgebreid op ingegaan. Het kabinet heeft
daarin uit het oogpunt van de voorzieningszekerheid vastgehouden aan een planperiode
van 25 jaar. Dit is in vergelijking met andere landen weliswaar lang, maar
gerechtvaardigd door het belang van gas in onze energievoorziening en de betekenis
van onze gasvoorraden. Vérder vooruit kijken heeft weinig zin, omdat
onzekerheden over eigen voorraadpositie, importmogelijkheden en vraagontwikkelingen
(ook naar alternatieve energiebronnen) dan te groot worden.Het kabinet heeft in de Derde Energienota aangegeven dat uit het oogpunt
van een goed voorraadbeheer een productieniveau van zo'n 80 mld. m3
per jaar verantwoord is. Daarbij kan gedurende de planperiode in de binnenlandse
dekkingsbehoefte worden voorzien en kan de volumebalansfunctie van het Groningenveld
intact blijven.Overigens wordt hierbij rekening gehouden met de overgang naar een energievoorziening
waarin de eigen gasvoorraden een minder prominente rol zullen spelen. In de
Derde Energienota en het Plan van Gasafzet is daar aandacht aan besteed. De
komende 25 jaar zal het aandeel van importgas in de gasvoorziening geleidelijk
toenemen, zonder dat dat uit reserve-optiek al strikt noodzakelijk zou zijn.
Het gaat dan om de reeds afgesloten importcontracten, om de voorziene import
uit Rusland en om eventuele import door anderen dan Gasunie, waar de Derde
Energienota uitdrukkelijk de ruimte voor biedt. Daarmee wordt voorkomen dat
er aan het eind van de planperiode van 25 jaar een breuk optreedt. Mede door
die importen kan ook na 2020 een belangrijk deel van het binnenlandse gasverbruik
nog uit eigen bronnen gedekt worden.Gegeven een productieniveau van zo'n 80 mld. m3 per jaar en
de voorziene import, is export van aardgas ook ná 2010, wanneer de
huidige exportcontracten van Gasunie aflopen, mogelijk. Het is ook gewenst,
vanuit de eerder genoemde milieuoverwegingen en om economische redenen. Bij
een constante gasstroom wordt de infrastructuur immers permanent benut en
bij constante hoge productie komt het geïnvesteerd vermogen weer snel
vrij. Maar bij de economische overwegingen spelen vooral ook de grote bedragen
die export voor de Staat oplevert. Het is profijtelijker het aardgas nu te
winnen en de opbrengst voor de Staat te investeren in productieve projecten
(60% van de opbrengst van export boven de al aangegane verplichtingen vloeit
naar het Fonds Economische Structuurversterking) dan het gas in de grond te
laten zitten en het later primair voor binnenlands verbuik in te zetten.Gelet op het bovenstaande is het kabinet van mening dat met het globaal
handhaven van de productie uit Groningen op het huidige niveau op evenwichtige
wijze aan alle genoemde overwegingen recht wordt gedaan. 3. Gasunie als handelaar op de Europese marktDe Europese gasmarkt is in beweging. Vanaf de jaren zestig is de markt
tot ontwikkeling gebracht op basis van langetermijncontracten tussen producenten
en transport- en distributiebedrijven. Hierdoor konden de enorme bedragen
worden gegenereerd die nodig waren voor de investeringen ten behoeve van een
gestage groei van productie, transport en verbruik van aardgas.De groei duurt nog steeds voort, maar nu de markt een zekere rijpheid
heeft bereikt worden de relaties tussen vragers en aanbieders dynamischer.
Nieuwe infrastructuurprojecten, die verbindingen leggen tussen de Europese
markt en nieuwe gasvelden (uit Noorwegen, Rusland, Engeland en Algerije),
en nieuwe ambities bij marktpartijen illustreren dit treffend. Verbruikers
onderzoeken of andere leveranciers hen niet nog beter van dienst kunnen zijn,
aanbieders zijn op zoek naar nieuwe klanten. De Brusselse plannen
om de energiemarkt in de Europese Unie verder te liberaliseren versterken
deze trend. Maar ook daar buiten, in Midden en Oost Europa, is de markt volop
in beweging.In de Derde Energienota zijn deze ontwikkelingen al uitgebreid geanalyseerd.
Daarin is ook aangegeven dat een grondige bezinning op de rol van Gasunie
in het licht van die ontwikkelingen heeft plaatsgevonden. Het is niet langer
vanzelfsprekend dat binnenlandse gasverbruikers (alleen) voor Gasunie kiezen.
Ook is het niet vanzelfsprekend dat Gasunie als enige het Nederlandse gas
zal verkopen. Er zijn alternatieven. Gasunie zal de concurrentie aan moeten
gaan.Deze bezinning heeft geleid tot een nieuwe visie op de rol van Gasunie.
De kern daarvan is dat Gasunie niet langer alleen de inkoper, verkoper en
transporteur van Nederlands gas is, maar steeds meer ook een handelaar en
dienstverlener op de Europese markt zal worden.Uiteraard blijven de verantwoordelijkheden rond de exploitatie van het
Nederlandse gas van het grootste belang. De gasreserves zijn nog steeds zeer
groot. Als deze verstandig worden geëxploiteerd, blijft het aantrekkelijk
om te exploreren en kan er nog veel aan de gasreserves worden toegevoegd.Daarnaast kan Gasunie als handelaar ook gas inkopen en met een toegevoegde
waarde weer verkopen. De toegevoegde waarde bestaat bijvoorbeeld uit flexibiliteit,
betrouwbaarheid, overbruggen van tijdsverschillen tussen aan- en verkoop,
kwaliteits- en hoeveelheidsaanpassingen. Gasunie kan die toegevoegde waarde
leveren op basis van het fysieke en commerciële netwerk dat ontstaan
is en onderhouden wordt door de verkoop van het Nederlandse gas. Dit netwerk
heeft een goede reputatie door z'n betrouwbaarheid. De kern daarvan is en
blijft het Groningenveld met zijn unieke flexibiliteit en met zijn ligging
vlakbij grote verbruikerscentra. In de nieuwe marktsituatie, met aanbieders
die het gas van steeds verder moeten aanvoeren en met verbruikers die hogere
eisen stellen, ook in Midden- en Oost-Europa, bestaat er belangstelling voor
wat Gasunie te bieden heeft.Binnenlandse klanten zullen ook van deze handelsfunctie van Gasunie mee
kunnen profiteren, gezien de steeds grotere plaats die importgas in de binnenlandse
energievoorziening zal gaan innemen. Het voordeel voor Gasunie en in het verlengde
daarvan voor de Staat en de betrokken ondernemingen in de keten is niet alleen
dat er met handel geld valt te verdienen, maar ook dat de hele infrastructuur
die rond het Groningenveld ontstaan is (fysiek, kennis) beter benut kan worden.
Daarmee is ook de derde rol van Gasunie, die van dienstverlener, genoemd.Om het Gasunie mogelijk te maken inhoud te geven aan de nieuwe rol, moet
aan een aantal zaken aandacht worden besteed.– De infrastructuur moet toegesneden worden en blijven op de nieuwe
eisen. In dat kader is van belang dat het Gasuniesysteem een centrale plaats
blijft innemen in het Europese transportnetwerk (de zogenaamde hubfunctie).
Dit is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van Gasunie, maar waar
mogelijk en nodig moet de overheid bereid zijn de helpende hand te bieden,
uiteraard binnen de normale planologische randvoorwaarden en procedures.– In de tweede plaats moet Gasunie een duidelijk profiel op de Europese
markt behouden. Gasunie moet daarom de ruimte krijgen om als leverancier actief
te blijven, ook op buitenlandse markten, voorzover dat past binnen een verantwoorde
exploitatie van onze aardgasreserves.– Ten slotte moet de belangrijkste troefkaart van Gasunie, namelijk
de flexibiliteit van het Groningenveld, zo lang mogelijk en op de meest renderende
manier inzetbaar blijven. Het is goed hier iets uitgebreider op de centrale rol van de flexibiliteit
in te gaan.De meeste gasvelden produceren een vrijwel constante stroom gas. Dat heeft
meerdere redenen: geofysische (het veld kan beschadigd worden door de productie
te variëren) en economische (benutting van de infrastructuur de snelheid
waarmee het geïnvesteerd vermogen weer vrij komt).De meeste klanten willen daarentegen gas flexibel afnemen: meer bij koud
weer, tijdens hoogconjunctuur; minder bij het omgekeerde en bij onderhoud
van installaties.Het afstemmen van een constante gasproductie op een flexibele vraag kan
op veel manieren: gasopslag, tijdelijke inzet andere energiedragers, afschakelbaarheid,
sturen met prijssignalen. Omdat dat allemaal geld kost, heeft flexibiliteit
bij gasproductie een duidelijke waarde. Het Groningenveld kan die flexibiliteit
leveren: door zijn geologische eigenschappen (het wordt niet beschadigd),
door zijn ligging dicht bij afnemers (de lagere benuttingsgraad van de transportinfrastructuur
is dan niet zo'n punt) en door de wijze van beheer (de zorgvuldige afstemming
van productie en afzet tussen de Maatschap en Gasunie). Als het Groningenveld
niet flexibel ingezet wordt, maar in een constant tempo zou worden geproduceerd,
wordt deze waarde niet gerealiseerd en wordt geen optimaal gebruik gemaakt
van de mogelijkheden.In het verleden is de flexibiliteit op diverse manieren gebruikt: om de
productie van de kleine velden in te passen, om de variaties in de binnenlandse
vraag te volgen (zonder investeringen in opslagsystemen) en om flexibele exportcontracten
(tegen een hogere prijs) af te sluiten.In de rol van gashandelaar kan Gasunie in de toekomst steeds meer van
deze flexibiliteit verkopen, zonder meer gas te produceren. Het gaat dan niet
in de eerste plaats om korte termijn flexibiliteit (bijvoorbeeld het opvangen
van een extreme koude piek): daarvoor kan in veel gevallen beter vlakbij de
klanten in opslagsystemen worden geïnvesteerd, zoals ook in Nederland
gebeurd is. Het gaat vooral om langetermijnflexibiliteit: seizoensopslag,
voorleveringen, opvangen van conjunctuurschommelingen, enz.In de motie over de positie van Gasunie als gashandelaar (motie nr. 8,
24 525, 22 232, van de leden Witteveen-Hevinga, Crone en Jorritsma-van
Oosten) wordt dus terecht geconstateerd dat de regering positief staat ten
opzichte van de mogelijkheid van Gasunie om als gashandelaar te opereren.
In de motie wordt vervolgens de vraag gesteld of dit geen gevolgen moet hebben
voor de organisatie van Gasunie. Daarbij wordt enerzijds gewezen op de gescheiden
verantwoordelijkheden van de overheid en de markt, en anderzijds op de wens
tot consistentie in het beleid met betrekking tot de elektriciteitssector.In mijn eerste reactie op de motie heb ik deze ontraden (kamerstukken
II, 1995–1996, 24 525 en 22 232, nr. 26). Mijn belangrijkste
argument daarbij was dat het niet verstandig is deze activiteiten van Gasunie,
die mede moeten bijdragen aan een gezonde Nederlandse gasvoorziening op zeer
lange termijn, in een afgesplitst bedrijfsonderdeel onder te brengen. Dit
moet juist een integraal onderdeel van de activiteiten van Gasunie zijn.Maar er zijn ook meer principiële argumenten tegen een scheiding
van functies binnen Gasunie. Gasunie verricht zijn activiteiten in een commerciële
omgeving. Tot dusver is dan wel nauwelijks sprake geweest van concurrentie
tussen gasleveranciers op de Nederlandse markt, maar gas is wel van meet af
aan een substituut en daarmee ook een concurrent geweest voor olieproducten
(en ook kolen). Op de internationale markt is al sinds vele jaren concurrentie
tussen gasleveranciers aan de orde. Gasunie heeft mijns inziens naar tevredenheid
aangetoond met succes in deze commerciële omgeving te kunnen werken.
Vanwege dit internationale karakter van de gasmarkt, die op dit punt en op
het punt van de prijsvorming wezenlijk afwijkt van de elektriciteitsmarkt,
acht ik uiterste terughoudendheid geboden bij het inperken van de commerciële
armslag van Gasunie. De huidige concurrenten van Gasunie op de internationale
markt zijn op geen enkele wijze ontvlochten. Zou Gasunie wel op een of andere
wijze worden ingeperkt, dan wordt daarmee een onwenselijk concurrentienadeel
voor de Nederlandse gasleverancier gecreëerd. Ik acht dat vanuit ons
belang als productieland zeer ongewenst.Ook de binnenlandse markt wordt in toenemende mate opengesteld voor concurrentie.
In de Derde Energienota is geschetst hoe de stapsgewijze vrijmaking van de
klanten gestalte zal krijgen. Dit is overigens veel meer een praktische dan
een formele kwestie, omdat er ook nu al geen wettelijke belemmeringen zijn
voor gasverbruikers om een andere leverancier te zoeken. Het heeft echter
mijn voorkeur om ook bij gas de overgang naar een vrij concurrerende markt
op een geleidelijke wijze te doen plaatsvinden. Reden om ook bij gas het concept
van gebonden klanten te hanteren. Juist bij de levering aan gebonden klanten
is er sprake van een nutsfunctie ten aanzien van de voorzieningszekerheid.
Dit is primair een taak van de distributiebedrijven. Wel is Gasunie de aangewezen
partij om een belangrijke rol te vervullen in de afstemming van vraag en aanbod
op lange termijn. Gasunie heeft immers een goed overzicht van alle gasstromen
en heeft tevens inzicht in de ontwikkeling van de vraag. Deze rol botst geenszins
met de strikt commerciële activiteiten van Gasunie. Integendeel, juist
dankzij haar commerciële activiteiten en kennis kan Gasunie zich een
realistisch beeld vormen van vraag- en aanbodvoorspellingen.Ik zie daarom geen reden voor het opsplitsen van de verschillende activiteiten
van Gasunie. Waar het gaat om toegang tot het gasnet heb ik in de Derde Energienota
al uiteengezet dat ik, ook gelet op de voorgaande overwegingen, wil wachten
op richtlijnen in Europees kader over deze kwestie. Ik heb goede hoop dat
het, nu het bij elektriciteit tot een doorbraak is gekomen, ook snel zal lukken
bij gas tot een Europees compromis te komen. De eerste discussies in Brussel
over dit onderwerp rechtvaardigen dit optimisme.Tot slot verwijst de motie naar het advies van de Algemene Energieraad
over de handelsfunctie van Gasunie. De AER wijst op de risico's die aan gashandel
verbonden kunnen zijn voor de voorzieningszekerheid en voor het nationale
gasbeleid. Voorts wijst de AER op de mogelijke commerciële baten en risico's
en de verdeling daarvan over de nationale stakeholders. Hier past enige relativering.
Hoe belangrijk deze activiteiten ook zijn voor het behoud en de verbetering
van de internationale concurrentiepositie van Gasunie, het blijven toch relatief
bescheiden activiteiten in het licht van de totale Nederlandse gasreserve
of van de totale jaarlijkse Nederlandse gasproductie. Zoals eerder opgemerkt
blijven de voorzieningszekerheid en het nationale gasbeleid voorop staan.Het feit dat ik scheiding van functies binnen Gasunie ongewenst vind,
wil niet zeggen dat de aanwezige risico's verwaarloosd mogen worden. Om die
reden heb ik Gasunie verzocht een goed intern bewakingssysteem voor deze activiteiten
op te zetten. Via de betrokkenheid van de staat als 50% aandeelhouder in Gasunie
zal ik erop toezien dat hier geen onverantwoorde risico's worden gelopen.
Voorzover de eventuele afsplitsing het oogmerk heeft de aansprakelijkheid
te beperken, moet ik opmerken dat dit niet mogelijk is. In alle belangrijke
contracten (zowel inkoop als verkoop) zal door de wederpartij een betrokkenheid
van de N.V. Nederlandse Gasunie als moedermaatschappij gevraagd worden. 4. Verlenging exportcontractenBij het verlenen van toestemming aan Gasunie om de exportcontracten te
verlengen, is de marktsituatie een belangrijke overweging. Maar ook de beschikbaarheid
van gas, de werkgelegenheid en het financiële aspect spelen daarbij een
rol. 4.1 Marktsituatie en vraag naar gasDe huidige exportcontracten van Gasunie lopen in de periode 2005–2010
af (zie figuur).{{ RAADPLEEG VOOR DEZE FIGUUR HET PAPIEREN KAMERSTUK }}Afnemers willen hun verwachte vraag naar aardgas vroegtijdig ingedekt
hebben. Waar Nederland middels het Plan van Gasafzet de voorzieningszekerheid
indekt door de leveringen voor tenminste 25 jaar binnenlands verbruik te garanderen,
moeten de buitenlandse afnemers dit realiseren door langetermijncontracten
te sluiten. Voor hen is 2010 dus kort dag. Daarbij speelt ook een rol dat
het realiseren van nieuwe projecten, vanuit ver weggelegen gasgebieden, een
aanzienlijk aantal jaren vergt.De exportafnemers van Gasunie hebben inmiddels meermalen hun interesse
in verlenging van de exportcontracten kenbaar gemaakt. Het is om een aantal
redenen geboden om de afnemers nú te informeren over de mogelijkheden
van verlenging van de exportcontracten.– Rusland, Noorwegen en – als nieuwe leverancier op de West-Europese
markt – Engeland zullen de komende jaren additionele volumes aardgas
op de markt brengen. De West-Europese gasmarkt zal daarmee de komende 10 jaar
gekenmerkt worden door een aanbodoverschot. Wil Gasunie zijn positie in deze
marktsituatie bestendigen, dan is het noodzakelijk nu een beslissing over
verlenging van de exportcontracten te nemen.– Gasunie levert zowel hoog- als laag-calorisch (= Groningen kwaliteit)
aardgas op de West-Europese markt. Het grootste deel (80%; ruim 30 mld. m3) van de exportleveranties van Gasunie betreft laagcalorisch aardgas.
De andere leveranciers leveren nagenoeg alleen hoogcalorisch aardgas. Wanneer
de afnemer besluit bij een andere leverancier de vraag in te dekken (dus met
hoogcalorisch aardgas), is een aanpassing van de apparatuur noodzakelijk en
gaat de markt definitief voor Gasunie verloren. De ombouw van de markt van
laag- naar hoogcalorisch gas zal de exportafnemer veel geld kosten en is daarmee
onomkeerbaar. Helderheid over additioneel Nederlands gas is daarom geruime
tijd van tevoren noodzakelijk.– De Nederlandse exportcontracten kennen een grote flexibiliteit.
Dit betekent dat de afnemer de mogelijkheid heeft om, binnen bepaalde grenzen,
zijn afnames van het Nederlandse gas af te stemmen op de vraag in zijn markt.
In de winter is de vraag aanzienlijk hoger dan in de zomer. Een
afnemer van Gasunie heeft twee opties om aan deze wisselende vraag te voldoen.
Hij kan gebruik maken van de flexibiliteit in het contract met Gasunie, of
zelf installaties bouwen (of huren). In het algemeen gaat het dan om ondergrondse
berging, waarmee de wisselende vraag opgevangen kan worden. Beide opties brengen
kosten met zich mee.Bij veel afnemers levert Gasunie dus flexibiliteit, waarvoor de afnemer
betaalt. Wanneer de afnemer geen zekerheid heeft over leveringen op termijn
door Gasunie, zal hij zelf maatregelen nemen om aan de noodzakelijke flexibiliteit
te kunnen voldoen. Als afnemers hiertoe zouden overgaan, zou de flexibiliteit
die Gasunie levert niet langer noodzakelijk zijn. En daarmee zou een aanzienlijke
inkomstenbron wegvallen.– Het moge duidelijk zijn dat voor de ontwikkeling van een handelaarsfunctie,
zoals in paragraaf 3 beschreven, continuering van de aanwezigheid van Gasunie
op de exportmarkt een «conditio sine qua non» is. 4.2 Beschikbaarheid van gasGasunie verzocht om een verlenging met gemiddeld 6 jaar van de huidige
contracten. Voor deze verlenging is een additioneel exportvolume van 240 mld.
m3 nodig. Hierbij komt, zoals in paragraaf 2 al werd gesteld, de
vraag naar voren of de Nederlandse reservesituatie een dergelijke verlenging
toestaat.Per 1-1-1996 bedraagt de beschikbare hoeveelheid gas 2543 mld. m3. Deze hoeveelheid bestaat uit de Nederlandse reserves (inclusief futures)
en de gecontracteerde import van aardgas, waarbij de additionele import van
120 mld. m3 is inbegrepen. Gedurende de planperiode van 25 jaar
wordt 2124 mld. m3 (inclusief de 240 mld. m3 aan additionele
export) aan verkopen verwacht. Ook na verlenging van de exportcontracten (voor
de helft gecompenseerd door additionele import) is over 25 jaar nog een reserve
aanwezig van ruim 400 mld. m3, overeenkomend met een binnenlands
verbruik van circa 10 jaar. Zoals in de Derde Energienota is beschreven, moeten
tegen die tijd niet-fossiele energiebronnen in een substantieel deel van onze
behoefte voorzien.De beschikbare reserves zijn gelet hierop toereikend om extra exportverplichtingen
aan te gaan.In de Derde Energienota heb ik aangegeven het huidige productieniveau
te willen handhaven. Dan is een verlenging van de exportcontracten dringend
gewenst. Bij deze productie van ca. 80 mld. m3 per jaar mag verwacht
worden dat het huidige niveau van exploratie gehandhaafd blijft. Want producenten
hebben bij dit niveau het vertrouwen dat het gevonden gas op korte termijn
geproduceerd kan worden. Zonder exportverlenging is het gevaar van een vermindering
in exploratie reëel. Dat gaat ten koste van de te verwachten Nederlandse
reserves. 4.3 FinancieelDe verlenging van de exportcontracten levert de Staat substantiële
baten op. Het grootste deel daarvan zal, conform de rekenregels, te zijner
tijd aan het FES ten goede komen. Het ondergronds vermogen komt daarmee beschikbaar
voor investeringen in een betere infrastructuur in Nederland. 4.4 WerkgelegenheidDankzij de gaswinning zijn in Nederland circa 25 000 personen werkzaam.
Dit betreft de directe werkgelegenheid van personen die in dienst zijn bij
de winningsmaatschappijen en de werkgelegenheid bij de toeleveranciers aan
de winningsmaatschappijen. De directe werkgelegenheid bij de winningsmaatschappijen is de afgelopen
10 jaar vrijwel gelijk gebleven. De toeleveranciers aan de winningsmaatschappijen
hebben dankzij de aanwezigheid van een thuismarkt in toenemende mate een positie
op de exportmarkt weten te veroveren. Dat heeft bijgedragen aan een groeiende
werkgelegenheid bij de toeleveranciers. Zolang de toeleveranciers een gezonde
thuismarkt als uitvalsbasis hebben kan de positie op de exportmarkt behouden
blijven en mogelijk worden uitgebreid.De toekomst van de werkgelegenheid in de gaswinning wordt in de eerste
plaats bepaald door de investeringen van winningsmaatschappijen in exploratie
en productie in Nederland en het Nederlandse deel van het continentale plat.
Na de wat mindere periode van de afgelopen jaren, rechtvaardigen de reacties
van de winningsmaatschappijen op de negende ronde opsporingsvergunningen een
positieve verwachting. Het is dan wel van belang dat de producenten erop kunnen
blijven vertrouwen dat gevonden gas op korte termijn geproduceerd kan worden.Exportverlenging zal de producenten wat dit betreft een extra verzekering
geven. Daarnaast is het voor de positie van de toeleveranciers van belang
dat Nederland zijn naam als internationaal gasland en gasexporteur blijft
behouden. 5. Additionele importNaast toestemming voor het additionele exportvolume van 240 mld. m3 heeft Gasunie instemming gevraagd voor een additioneel importvolume
van 120 mld. m3. Deze additionele import is – zoals in paragraaf
2 is beschreven – wenselijk uit oogpunt van een goed voorraadbeheer
en legt een basis voor de voorzieningszekerheid op zeer lange termijn.Gasunie werkt inmiddels hard aan de invulling van deze 120 mld. m3 additionele import. Op 16 mei jl. heeft Gasunie met de Russische leverancier
Gazprom een «Heads of Agreement» ondertekend voor import van 84
mld. m3 over een periode van 20 jaar. Deze importen beginnen in
2001 en bereiken in 2005 een volume van ruim 4 mld. m3 per jaar
. Met deze nieuwe importen uit Rusland, die ik in beginsel heb goedgekeurd,
wordt de basis gelegd voor een duurzame relatie met de leverancier die de
beschikking heeft over de grootste aardgasvoorraad ter wereld. Ook wordt met
deze import een invulling gegeven aan het Energy Charter.Met de voorziene import van 84 mld. m3 uit Rusland wordt al
voor een groot deel invulling gegeven aan de additionele import van 120 mld.
m3. Voor het resterende volume van 35 mld. m3 bestaan
er ruime perspectieven. Een optie met de Russische leverancier tot verlenging
van het voorziene contract en import uit Engeland behoren tot de mogelijkheden. 6. De prijs van het aardgasBij de behandeling van de Derde Energienota hebben enkele leden van de
Tweede Kamer een vraag gesteld naar de prijsvorming bij aardgas. Hoewel dit
op zich los staat van het onderwerp van deze notitie, wil ik er toch –
conform mijn toezegging – in deze notitie op antwoorden.Bij de grootschalige introductie van aardgas in de Nederlandse energiehuishouding
is gekozen voor een geïntegreerd beleid van winning en afzet waarvan
het prijsbeleid een belangrijk onderdeel uitmaakte. De doelstelling van het
beleid destijds was te bevorderen dat het aardgas de plaats op de energiemarkt
zou verwerven waarop het het meest tot zijn recht zou komen en de grootste
bijdrage zou leveren aan de verhoging van de nationale welvaart. Deze doelstelling
impliceerde een prijsstelling die niet gebaseerd was op de productiekosten,
maar op de waarde van het gas in het economische verkeer: het inmiddels bekende
marktwaardebeginsel. Op grond van dat beginsel kon aardgas in de diverse deelmarkten worden
verkocht tegen een concurrerende prijs die niet kunstmatig hoger of lager
kon worden gesteld. Het hanteren van de marktwaarde betekende dat de gasprijs
gebaseerd werd op de kosten van het stoken van het meest gerede alternatief.
Dit waren over het algemeen olieproducten waarvan de prijs op de wereldoliemarkt
werd bepaald. Prijsstelling op basis van marktwaarde betekende voor de consument
dat zijn gasrekening nooit hoger was dan de kosten bij het gebruik van de
alternatieve brandstof.Tegelijkertijd betekende het voor de leverancier afzetzekerheid. Hij werd
immers beschermd tegen substitutie. Dit was gezien de relatief lange productieperiodes
een belangrijke voorwaarde voor het ontwikkelen van gasvelden.De hierboven opgesomde argumenten voor de keuze van marktwaarde als leidend
prijsvormend beginsel bestaan in de kern nog steeds. Het marktwaardeprincipe
wordt daarom ook nog steeds toegepast in de contracten tussen Gasunie en haar
afnemers, maar ook in de contracten van andere leveranciers op de West-Europese
markt.Om te voorkomen dat de consument met plotselinge grote prijsschokken geconfronteerd
wordt, is de koppeling in de contracten zodanig vorm gegeven dat wijzigingen
van de olieproductprijzen met enige vertraging worden doorgegeven. Zo wordt
de gasprijs voor kleinverbruikers die geldt voor de periode van juli tot en
met december van een jaar gebaseerd op de gemiddelde notering van gasolie
van de voorafgaande periode november tot en met april. Bovendien is afgesproken
dat prijswijzigingen als gevolg van wijzigingen van de gasolieprijs per keer
niet meer mogen bedragen dan 3 ct/m3. En betaalt de kleinverbruiker
zijn gasrekening in gelijke, maandelijkse termijnbedragen.In de tijd dat het gasbeleid tot stand kwam, is gekeken naar andere methodes
om de gasprijs vast te stellen dan het marktwaardebeginsel. Zo'n andere methode
zou zijn de zogenaamde kost plus-methode. Hierbij wordt aan de consument naast
de kosten van het gas een zekere winstmarge in rekening gebracht. Voor de
vaststelling van de gasprijs was dit echter geen alternatief. Vanwege de relatieve
lage kostprijs van het Nederlandse aardgas, zeker in de tijd toen het allemaal
uit het Groningenveld afkomstig was, zou de kost plus-methode neerkomen op
het verkwanselen van de Nederlandse bodemschatten en daarmee tot een gevoelige
vermindering van opbrengsten voor de schatkist. Bovendien zou het aardgas
niet zijn aangewend op de meest efficiënte manier en voor de meest nuttige
toepassingen én de bestaande verhoudingen op de energiemarkt zouden
volledig zijn verstoord. Ook zou daarmee verspilling in de hand zijn gewerkt.In de loop der jaren is getracht om aan het beginsel van marktwaarde de
meest actuele invulling te geven. Zo werd eind jaren tachtig de ruimte geboden
voor bepaalde afnemers kolen als alternatieve brandstof te gebruiken voor
de prijsvaststelling.In de Derde Energienota is aangegeven dat het stoken van aardgas van een
serieus te nemen concurrent ook als basis kan dienen voor marktwaardeberekeningen.
Inmiddels is er immers in potentie meer aanbod beschikbaar voor Nederlandse
afnemers dan alleen van Gasunie. De gasmarkt schuift een stukje op in de richting
van een meer evenwichtige markt met meer aanbieders, waardoor de totstandkoming
van een verantwoorde gasprijs niet meer volledig hoeft te worden bewerkstelligd
via de route van de koppeling aan olieproductprijzen alleen.De hoeveelheid aanbieders op de markt zal echter vooralsnog beperkt blijven.
In deze situatie is handhaving van marktwaarde als leidend beginsel bij de
vaststelling van de aardgasprijs, weliswaar aangepast aan de
huidige marktomstandigheden, de juiste keuze. Het geeft de partijen op de
markt genoeg ruimte om verantwoorde prijzen overeen te komen. Ten slotte komt
zo de doelstelling om het aardgas zo veel mogelijk te doen bijdragen aan de
verhoging van de nationale welvaart niet in het gedrang. ANTWOORDEN OP VRAGEN VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR ECONOMISCHE
ZAKEN OVER HET GASBELEIDDe antwoorden op de vragen zijn gegroepeerd rond de thema's «relatie
kleineveldenbeleid, het Groningenveld en het exportbeleid», «reserves»
en «Waddenzee». 1. Relatie kleineveldenbeleid, het Groningenveld en het
exportbeleidDe nummers v1–v14 verwijzen naar de per brief gestelde vragen Nederland verkeert in de omstandigheid dat er nog steeds veel aardgas
in de grond zit. De overheid draagt een verantwoordelijkheid voor het beheer
van deze voorraad. De rijkdom aan gas moet immers op een verantwoorde wijze
geëxploiteerd worden waarbij de opbrengsten voor de samenleving zo groot
mogelijk moeten zijn. Daarbij komt bovendien dat aardgas inmiddels een groot
aandeel heeft gekregen in het totale Nederlandse energiegebruik. Dit aandeel
is momenteel zo'n 50%. Het is daarom belangrijk dat de voorziening van aardgas
voor Nederland voor langere tijd gewaarborgd is. Het aardgasreservebeleid
is dus ook voor de voorzieningszekerheid van groot belang. Deze voorzieningszekerheid
betreft niet alleen de vraag of Nederland erop kan vertrouwen dat er nu en
in de toekomst voldoende kubieke meters aardgas aanwezig zal zijn. Het betreft
ook de vraag naar de beschikbaarheid van capaciteit. Ook tijdens een koude
winterdag wanneer de gasvraag aanzienlijk hoger is dan gemiddeld moet de afnemer
kunnen vertrouwen op ononderbroken levering. 1.1 Centrale rol GroningenveldHet Groningenveld speelt een centrale rol in de voorzieningszekerheid.
Met het Groningenveld is het mogelijk fluctuaties in de vraag naar gas op
te vangen omdat het veld flexibel kan produceren. In tegenstelling tot de
ons omringende landen was het daardoor in Nederland lange tijd niet nodig
om de fluctuaties in de gasvraag op te vangen met ondergronds opgeslagen gas.
Nog steeds kan het Groningenveld deze functie vervullen zij het dat door voortgaande
depletie van het veld, aanvullende maatregelen nodig zijn geworden.v8 De mogelijkheid van het Groningenveld om flexibel te produceren, biedt
daarnaast mogelijkheden voor andere, kleine velden. De productie van het Groningenveld
wordt afgestemd op de productie van deze kleine velden. Neemt de productie
van kleine velden toe dan produceert het Groningenveld minder. Kleine velden
krijgen zo voorrang op het Groningenveld. Het Groningenveld is dus niet alleen
een buffer die wisselingen in de gasvraag opvangt maar ook een buffer die
wisselingen in het aanbod van gas opvangt.De voorrang die de kleine velden krijgen op het Groningenveld is de kern
van het zogenaamde kleine velden beleid. Dit beleid wordt sinds de jaren 70
gevoerd. Producenten van kleine velden hebben in Nederland door dit beleid
de verzekering dat, dankzij de rol van het Groningenveld, deze velden zonder
wachttijd en in een nagenoeg constant productietempo kunnen worden geëxploiteerd.
Hierdoor zijn kosten en risico's van de productie van kleine velden in Nederland
relatief laag. Zo kunnen in Nederland kleine velden die in de ons omringende
landen niet geproduceerd worden, toch rendabel ontwikkeld worden. Dit beleid
leidt zo tot een vergroting van de Nederlandse gasreserves. Tegelijkertijd
leidt de productie uit deze kleine velden ertoe dat het Groningenveld gespaard
wordt. Hierdoor kan het Groningenveld langer de belangrijke rol in het opvangen
van de fluctuaties in de gasvraag en de rol in het kleine velden beleid vervullen. v12Zijn er voor deze rol van het Groningenveld ook alternatieven? De productie
van de kleine velden bedraagt jaarlijks ongeveer 45 miljard kubieke meter
die, zoals gezegd, in een nagenoeg constant tempo geproduceerd worden. Om
een dergelijke grote gasproductie in te passen in een sterk variërende
gasvraag zou zonder het Groningenveld op zeer grote schaal ondergrondse gasopslag
moeten worden aangelegd. De kosten hiervan zouden het kostenvoordeel, dat
de mogelijkheid van een nagenoeg constante kleine velden productie biedt,
verre overtreffen. Ook kleine velden zijn geen alternatief. Voor het inpassen
van 45 miljard kubieke meter in een variërende gasvraag, is juist een
zeer groot gasveld als het Groningenveld nodig. Het Groningenveld is daarom
uniek en onvervangbaar. v10Wat dit betreft biedt ook buitenlands aanbod van gas geen perspectief.
Het gas dat op de Europese markt wordt aangeboden heeft, net als het gas uit
kleine velden, een hoge load-factor. Dat wil zeggen dat het gas gedurende
het jaar in een nagenoeg constante stroom geleverd wordt. Voor het inpassen
van de constante productie uit kleine velden zou juist gas nodig zijn met
een lage load-factor, dus gas dat in wisselende hoeveelheden leverbaar is.
Ook nu er meer aanbieders van gas op de Europese markt komen blijft het Groningenveld
derhalve haar unieke strategische positie behouden. Het veld wordt voor Nederland
vanwege deze intensievere concurrentie op de Europese gasmarkt zelfs belangrijker,
omdat het Gasunie in staat stelt het Nederlandse gas met een relatief lage
load-factor op de Europese markt aan te bieden. Daardoor kan Nederland voor
zijn aardgas, ondanks de toegenomen concurrentie, toch een relatief hoge prijs
vragen. 1.2 Kleineveldenbeleid lonend v9De productie van gas uit het Groningenveld is goedkoper dan productie
van gas uit kleine velden. Om een idee te geven, de productiekosten van kleine
velden liggen in de orde van grootte van enige centen tot een dubbeltje. De
productiekosten van Groningen bedragen slechts enkele centen. Toch krijgen
kleine velden voorrang boven het Groningenveld. Dit lijkt niet in het belang
van de Staat te zijn. Een duurdere gasproductie heeft immers een negatieve
invloed op de jaarlijkse gasbaten. Bovendien is ook het afdrachtenpercentage
van het Groningenveld circa 10 tot 15% hoger dan bij de kleine velden. Dit
zou impliceren dat een gasproductie, die geheel uit Groningengas bestaat,
aantrekkelijk zou zijn voor de Staat. v8Toch draagt juist het kleineveldenbeleid, waarin de kleine velden voorrang
krijgen op het Groningenveld, bij aan een duurzaam en economisch voorraadbeheer.
Ook de Algemene Energieraad komt in zijn advies van november 1995 over het
Nederlands gasbeleid tot deze conclusie. De suggestie het gas in de kleine
velden vanaf nu in de grond te laten zitten en later primair voor binnenlands
verbruik in te zetten gaat niet op. Het idee zou namelijk zeer nadelig zijn
voor de Nederlandse reservepositie.Als we het gas in de kleine velden namelijk in de grond laten zitten,
is het voor de winningsmaatschappijen niet langer interessant naar gas te
zoeken. Het succes van het kleineveldenbeleid staat of valt met de gegarandeerde
continue afzet. De idee het gas pas op een later tijdstip te verkopen doorkruist
deze garantie. De maatschappijen gaan geen gas zoeken om het vervolgens in
de grond te laten zitten. De Derde Energienota stelt het zo: «Het klinkt
enigszins paradoxaal, maar het is voor een duurzaam voorraadbeheer dus essentieel
dat er gas verkocht wordt. Als gas niet wordt verkocht, wordt het niet gezocht.»
Een duurzaam voorraadbeheer is dus gebaat bij een voldoende gasafzet. Er geldt hierbij bovendien dat uitstel afstel betekent. Wanneer het Groningenveld
uitgeproduceerd zou zijn, en de kleine velden weer aan de beurt zouden komen
kan het Groningenveld niet meer de kostendrukkende rol bij de productie van
kleine velden spelen. Een tweede reden voor het «afstel» is dat
er in Nederland en op het Continentale plat geïnvesteerd is in een kostbare
gasproductie-infrastructuur. Deze investering loont alleen wanneer de kosten
afgeschreven kunnen worden op meerdere kleine velden. Continuering van productie
en ontwikkeling van kleine velden is dus noodzakelijk. Bovendien zullen tegen
de tijd dat het Groningenveld uitgeproduceerd zou zijn en dus de kleine velden
weer aan de beurt zouden zijn, grote delen van de infrastructuur verouderd
en dus technische afgeschreven zijn. Dit betekent dat wanneer in de toekomst
kleine velden in ontwikkeling zouden komen, er opnieuw kostbare investeringen
zouden moeten plaatsvinden.Het gas dat nu in de grond zou blijven zou in de toekomst voor een belangrijk
deel niet meer winbaar zijn en derhalve ook niet meer inzetbaar.Niet alleen voor de reservepositie maar ook voor de werkgelegenheid in
de olie- en gaswinning zou de productiestop gevolgen hebben. Mede dankzij
onlangs genomen maatregelen ter verbetering van het mijnbouwklimaat zal de
werkgelegenheid in de olie- en gaswinning naar verwachting de komende tijd
redelijk stabiel blijven. Dit zou echter geheel doorkruist worden door de
stop op de ontwikkeling van kleine velden. Het «tijdelijk» niet
in ontwikkeling nemen van nieuwe velden zou een voortijdig einde betekenen
van de Nederlandse olie- en gaswinningsindustrie en de toeleveranciers aan
deze sector. De werkgelegenheid van ongeveer 25 000 personen zou daarbij
in het geding zijn. v13Al met al zou een productiestop voor de kleine velden leiden tot lagere
gasreserves in de toekomst, tot kapitaalvernietiging en afbraak van werkgelegenheid.
Het zal duidelijk zijn dat dit ook vanuit de invalshoek van de aardgasbaten
een ongunstig scenario oplevert, ook al zou op korte termijn door de lagere
productiekosten en het hogere staatsaandeel van het Groningenveld enig voordeel
kunnen worden behaald.Als het in Nederland gewonnen gas voor 100% uit het Groningenveld zou
komen, zou dat betekenen dat we op een niet duurzame en niet economisch verantwoorde
wijze met onze gasreserves omspringen. Een dergelijk beleid zou niet stroken
met de motie «brede afweging», ingediend door Mw. Witteveen-Hevinga
c.s. (kamerstukken II, 24 525/22 232, nr. 7). 1.3 Export van aardgas v8 v11 In de vorige paragraaf kwam reeds aan de orde dat een duurzaam voorraadbeheer
gebaat is bij een voldoende afzet. In dit licht is ook de export van het aardgas
van essentieel belang.Zonder export is continue afzet van gas uit kleine velden niet langer
mogelijk. Dit betekent echter niet dat het gas uit kleine velden voor export
en het gas uit het Groningenveld voor binnenlands verbruik bestemd zou zijn.
Ook in dit verband is het namelijk niet mogelijk om het gas uit de kleine
velden los te zien van het gas uit het Groningenveld. De gasproductie in Nederland
is een geïntegreerd geheel. Neemt de productie uit kleine velden toe
of neemt de vraag af, dan wordt er minder Groningengas geproduceerd en omgekeerd.
Daarnaast is het zo dat niet ieder veld gas van dezelfde samenstelling produceert.
Daarom wordt het gas uit alle verschillende velden opgemengd tot een constante
kwaliteit. v4Op deze plaats is het goed enige woorden aan het exportbeleid te wijden.
Export van aardgas vindt slechts plaats binnen de randvoorwaarden
van voorzieningszekerheid en een duurzaam voorraadbeheer. Bij beslissingen
om aardgas te exporteren wordt eerst nagegaan of de reservepositie toereikend
is voor de geschatte binnenlandse gasvraag over een periode van 25 jaar en
voor de reeds aangegane export- v7 verplichtingen. (Ter vergelijking: in het
buitenland hanteert men veelal een periode van 10 à 15 jaar waarover
de gasvraag van te voren gedekt moet zijn.) Is dat het geval dan bieden de
overblijvende reserves mogelijkheden tot additionele export. Indien op de
exportmarkt een goede prijs kan worden bedongen zal hiertoe besloten kunnen
worden. v4Voor Nederland is het nu winnen van aardgas en het gedeeltelijk afzetten
in het buitenland profijtelijk. Als een goede prijs bedongen kan worden en
de opbrengst voor de Staat wordt geïnvesteerd in productieve projecten
(FES), dan is dat profijtelijker dan het gas in de grond te laten zitten en
later primair voor binnenlands verbruik in te zetten. De contante waarde van
binnenlands verbruik op een later tijdstip (na 2030) is immers lager dan de
contante waarde van export in de komende jaren. v1Dergelijke beslissingen zijn primair commercieel, maar gelet op het belang
van gas voor de Nederlandse samenleving ook een zaak van het Kabinet. De Tweede
Kamer wordt hierover altijd uitvoerig ingelicht. 1.4 Visie buitenland v14Hoe kijken buitenlandse deskundigen aan tegen het kleineveldenbeleid?
Het Internationale Energie Agentschap (IEA) beoordeelt met een zekere regelmaat
het energiebeleid van de bij de OESO aangesloten landen in een zogenaamde
«in depth review».De review van 1996 gaf een positief oordeel over het Nederlandse aardgasbeleid.
Het IEA ging daarbij dit keer niet expliciet in op het kleineveldenbeleid,
maar meer op de thema's marktwerking en duurzaamheid. In de review van 1991
kwam het kleineveldenbeleid wel expliciet aan de orde. Volgens het IEA speelt
het kleineveldenbeleid een belangrijke rol in de tot standkoming van de omvangrijke
productie uit kleine velden en de omvangrijke Nederlandse aardgasreserves.
In het licht van voorzieningszekerheid is het kleineveldenbeleid daarnaast
«voordelig voor zowel het Nederlandse als het Europese gasaanbod»,
aldus het IEA. 2. Reserves 2.1 Opwaardering aardgasreserves v2Het kleineveldenbeleid is zeer succesvol geweest. Sinds het begin van
de aardgaswinning in Nederland is de beschikbare voorraad ondanks de jaarlijkse
onttrekking aan die voorraad weinig gedaald. Steeds opnieuw werden er nieuwe
velden gevonden of bleken de reserves van bestaande velden opgewaardeerd te
kunnen worden. Dit blijkt ook uit figuur 1 waarin de aardgasreserve1 en de cumulatieve productie over de periode 1975 tot
en met 1995 staat afgebeeld. De reserves schommelen tussen de 2000 en 2500
miljard kubieke meter. Figuur 1. Reserve en cumulatieve productie per einde jaar.
Reserves in mld. m3.{{ RAADPLEEG VOOR DEZE FIGUUR HET PAPIEREN KAMERSTUK }}Wanneer meer specifiek naar de ontwikkeling van de aardgasreserves van
de laatste zes jaren gekeken wordt, ontstaat hetzelfde beeld. In de onderstaande
tabel is van de laatste vijf jaren de reservepositie weergegeven. Tabel 1, ontwikkeling reservepositie1 2
1991–1996 volgens RGD (in mld. m3)  reserve
per 1 januarijaarlijkse productiejaarlijkse toevoeging
reservesaldo: afname reserve 19912 11382552719922 086835825 19932 06184335119942 010786513 19951 99778334519961 952–––1 Bron: Jaarboek Olie en Gas. 2 Toelichting: De reserve per 1-1-1991 bedroeg 2 113 mld.
m3. In 1991 werd 82 mld. m3 geproduceerd en door vondsten
en herwaardering kon 55 mrd. m3 aan de reserve worden toegevoegd.
De reserve daalde derhalve per saldo met 27 mld. m3 en bedroeg
per 1-1-1992 2086.Deze cijfers betreffen cijfers van de Rijks Geologische Dienst (RGD).
Ook Gasunie brengt met een zekere regelmaat dergelijke cijfers naar buiten.
Tussen de RGD en Gasunie cijfers zit soms een klein verschil, omdat de timing
van de publicatie van de RGD cijfers zodanig is dat de RGD meer recente geologische
inzichten in de cijfers kan verwerken dan Gasunie dat kan. Zo kwam het Gasunie
reservecijfer per 1-1-1995 lager uit dan het RGD cijfer per diezelfde datum.
Overeenkomstig de inzichten van de RGD kon Gasunie haar cijfers van de reserve
het daarop volgend jaar naar boven toe bijstellen. Hierdoor bedroeg de jaarlijkse
toevoeging aan de reserve in 1995 volgens Gasunie 95 miljard kubieke meter. v1 v2 Tabel 1, maar vooral figuur 1 roept de suggestie op dat er altijd meer
gas in de bodem zit dan gedacht wordt. Immers, in figuur 1 is de staafdiagram
van enig jaar telkens hoger dan de staafdiagram van het voorgaande jaar. De
prognoses weken dus telkens iets af van de realisaties. Dit komt omdat er
in elk jaar gelukkig weer nieuwe gasvondsten werden gedaan en
bestaande gasvelden positief geherwaardeerd konden worden. Ook de ontwikkeling
van de techniek heeft een gunstig effect op de reservepositie.Toch kan de trend die in figuur 1 te zien is niet doorgetrokken worden
naar de toekomst. De situatie nu is namelijk wezenlijk anders dan in de beginjaren
van de aardgaswinning in Nederland. Dat de reserves toen telkens groter waren
dan aanvankelijk kon worden aangenomen, wordt vooral verklaard door de herwaarderingen
van het Groningenveld. Toen het Groningenveld gevonden werd, dacht men dat
dit veld zo'n 60 miljard kubieke meter winbaar gas zou bevatten. Per 31 december
1975, het eerste jaar in figuur 1, was dit getal bijgesteld tot 2284 miljard
kubieke meter terwijl bij de huidige kennis en stand van techniek dit cijfer
opgewaardeerd is tot 2774 miljard kubieke meter. Het Groningenveld is nu echter
inmiddels zo uitgebreid in kaart gebracht dat er niet veel verassingen meer
te verwachten zijn. Daarnaast geldt ten aanzien van het geheel van de Nederlandse
winningsoppervlakte dat dit te karakteriseren valt als een zogenaamd rijp
winningsgebied. Al zijn voor de oliemaatschappijen de Nederlandse winningsgebieden
nog steeds aantrekkelijk, echte grote vondsten worden niet langer waarschijnlijk
geacht. 2.2 Futures v3Toch gaat de overheid er wel vanuit dat de komende jaren nog meer gas
gevonden zal worden. Dit betreft de zogenaamde futures. Dit zijn gasvelden
die nog niet ontdekt zijn, maar waarvan het wel aannemelijk is dat deze nog
zullen worden gevonden. Op grond van de ervaringen van de afgelopen decennia
is het mogelijk een deel van de futures in te boeken in het Plan van Gasafzet,
ook al is dit gas nog niet in werkelijkheid gevonden.De omvang van de futures wordt – net zoals de omvang van de reserve –
jaarlijks door de RGD naar buiten gebracht. (Zie tabel 2.) Tabel 2, ontwikkeling futures volgens RGD1
1992–1996 (in mld. m3) 1992220 –
425 1993190 – 410 1994180 – 400 1995230 –
480 1996200 – 4401 Bron: Jaarboek Olie en Gas.Aan futures kleven per definitie onzekerheden. Daarom wordt een raming
van futures meestal aangegeven in een bandbreedte. In het Plan van Gasafzet
neemt Gasunie voor de futures een middenwaarde aan. Net als bij de reservecijfers
lopen de futures cijfers van Gasunie soms achter bij die van de RGD. De futures,
uitgaande van de middenwaarde, schommelen rond de 300 miljard kubieke meter.Ook de oliemaatschappijen in Nederland verwachten dat er nog steeds gas
gevonden zal worden in Nederland, ook al zal dat minder uitbundig zijn dan
in de beginjaren van de aardgaswinning. Dit optimisme blijkt ook uit de belangstelling
voor nieuwe opsporingsverguningen van de oliemaatschappijen in het kader van
de zogenaamde negende ronde.Naast de futures waar de overheid rekening mee houdt, verwachten de oliemaatschappijen
nog enkele honderden miljarden kubieke meters gas te ontdekken. Dit is best
mogelijk, maar het zal niet in alle gevallen om eenvoudig winbaar gas gaan.
Soms zijn velden zo klein dat bij de huidige gasprijzen en stand van techniek
winning niet haalbaar is. Daarbij bestaat algemeen de verwachting dat de gasprijzen
de komende jaren ongeveer op het huidige niveau blijven. Het is daarom het oordeel van het Kabinet dat de nog beschikbare hoeveelheid
aardgas, zoals dat de afgelopen periode al het geval was, zal afnemen. 2.3 Productie v5In de onderstaande tabel worden de reserves en futures per 1-1-96 samen
weergegeven en gesplitst naar oorsprong. Het onderscheid dat in de gestelde
vragen gemaakt wordt tussen reserves die vastliggen en reserves die nog worden
verwacht is toepasbaar op het onderscheid reserves en futures. Er geldt dat
de reserves met grote waarschijnlijkheid vastliggen en de futures nog niet. Tabel 3, aardgasreserve per 1 januari 19961
(in mld. m3)  reservefuturestotaal
inclusief futures (middenwaarde) Groningenveld1 32601 326overig626320946 Totaal Nederland1 9523202 2721 Bron: Jaarboek Olie en Gas. v6De productie uit de kleine velden beliep de afgelopen jaren 40 tot 45
miljard kubieke meter per jaar. In de nabije toekomst zal deze productie ongeveer
op dit niveau blijven en naar verwachting in het jaar 2010 uiteindelijk omstreeks
35 miljard kubieke meter bedragen. Zoals in de Derde Energienota is uiteengezet
is voor een duurzaam voorraadbeheer voortzetting van het huidige productieniveau
van zo'n 80 miljard kubieke meter noodzakelijk en verantwoord. Dit betekent
dat het Groningenveld het gat tussen de 80 miljard kubieke meter en de productie
uit de kleine velden zal opvullen. Aan de hand van de reservepositie en de
futures zal in de toekomst regelmatig worden bezien of het jaarlijkse productieniveau
bijgesteld moet worden. In het huidige Plan van Gasafzet wordt ongeveer tot
het jaar 2010 een jaarlijkse productie van 80 miljard kubieke meter verondersteld. 2.4 Informatie naar de Tweede Kamer v1Over de aardgasreservepositie rapporteerde het Ministerie van Economische
Zaken tot voor 5 jaren jaarlijks aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 18 445,
nrs. 1–8). Tijdens een herziening en inperking van de stukkenstroom
van het Ministerie naar de Tweede Kamer is besloten deze jaarlijkse rapportage
te beëindigen. Het was met name tijdens Kamerdebatten over het aardgasbeleid
en over de export van aardgas dat de aardgasreservepositie in de Kamer aan
de orde werd gesteld. Daarom werd destijds besloten de formele informatie
naar de Tweede Kamer over aardgasreserves te beperken tot die momenten. Daarnaast
werd de jaarlijkse informatie rond de reservepositie voortaan opgenomen in
het Jaarboek «Olie en Gas in Nederland, Opsporing en Winning».
Deze publicatie van het Ministerie van Economische Zaken geeft een jaarlijks
overzicht van de mijnbouwactiviteiten in Nederland en wordt op ruime schaal
onder geïnteresseerden verspreid. Het Jaarboek wordt echter niet op formele
wijze naar de Tweede Kamer gestuurd. 3. WaddenzeeDe informatie die een rol speelde in het debat over de proefboringen in
de Waddenzee is weergegeven in het Stuurgroep Rapport «Mijnbouwactiviteiten
in de Waddenzee». (kamerstukken II, 22 605, nr. 35). In de gestelde
vragen tijdens het ordedebat op 25 april wordt gesuggereerd dat thans de situatie
op een aantal punten wezenlijk anders zou liggen. Vragen worden gesteld over
de aardgasvoorraden, het beleid van de Regering ten aanzien van export en
import en de plannen van de NAM. Ik zal aangeven waarom er naar mijn mening
geen sprake is van een wezenlijk andere situatie. Maar eerst beantwoord ik
de vraag naar de actuele stand van zaken. 3.1 Huidige stand van zakenTen aanzien van de plannen van de winningsmaatschappijen zijn er ten opzichte
van de situatie die beschreven is in het Stuurgroep Rapport geen wezenlijke
veranderingen opgetreden. Uiteraard zijn de plannen voor de proefboringen
inmiddels wel meer concreet geworden. De proefboringen zullen echter plaatsvinden
binnen de strikte voorwaarden die destijds reeds in het PKB-Waddenzee zijn
geformuleerd. In die zin zijn de plannen van de NAM dus niet anders dan ten
tijde van het Kamerdebat.Terwijl Elf Petroland ervan heeft afgezien van haar rechten gebruik te
maken, heeft de NAM inmiddels ten aanzien van zes proeflocaties vergunningen
aangevraagd. Het betreft de locaties Sint Jacobaparochie-West, Hollum Zuid,
Blija Noord, Roode Hoofd, Simonszand en Rottumeroog. (Voor meer specifieke
informatie kan verwezen worden naar het Milieu-effectrapport «proefboringen
in de Waddenzee», ingediend 22 december 1995.) In verband met de mate
waarin gedevieerd geboord moet worden hangt de precieze duur van een proefboring
af van de exacte locatie die voor die boring gekozen zal worden. In de praktijk
zal een boring echter slechts gemiddeld 3 maanden duren. Daarbij geldt de
voorwaarde dat boringen moeten plaatsvinden in de wintermaanden oktober tot
en met februari.De aanvragen voor de proefboringen in het gebied waarop de PKB-Waddenzee
van toepassing is, zijn nog in behandeling en vormen onderwerp van inspraak
en advies.Ontwerpbesluiten ten aanzien van deze boringen worden niet vóór
het begin van het vierde kwartaal 1996 voorzien. Na publicatie hiervan zal
het ontwerpbesluit minimaal 4 weken ter inzage liggen voor inspraak en advies.
Daarna zullen de betrokken instanties, met het Ministerie van Economische
Zaken als coördinerend bevoegd gezag, een besluit nemen. Ten aanzien
van dit besluit geldt tenslotte een mogelijkheid om beroep aan te tekenen. 3.2 AardgasvoorradenOp de ontwikkeling van de aardgasvoorraden is reeds uitvoerig ingegaan.
De reserve en futures cijfers in het Stuurgroep Rapport zijn gebaseerd op
cijfers van de RGD en betreffen cijfers per 1-1-93. Deze cijfers zijn terug
te vinden in tabel 1 en 2. Sinds die tijd zijn de aardgasreserves ongeveer
100 miljard afgenomen, terwijl de omvang van de futures licht is toegenomen.
Het is dus niet zo dat er nu veel meer gas in de bodem zit dan ten tijde van
het Kamerdebat over de proefboringen gedacht werd. De ontwikkeling van de
gasreserves geeft derhalve geen aanleiding de eerdere besluiten te heroverwegen. 3.3 Andere mogelijkhedenGevraagd wordt of de accentverschuiving in het exportbeleid of eventueel
gas uit andere, nieuwe kleine velden een nieuwe mogelijkheid zouden bieden
het besluit ten aanzien van de Waddenzee te heroverwegen. Zoals in paragraaf 1.3 al is opgemerkt, vindt export van aardgas slechts
plaats binnen de randvoorwaarden van voorzieningszekerheid en een duurzaam
voorraadbeheer. In de Derde Energienota wordt geconstateerd dat het op de
langere termijn voor een voldoende voorzieningszekerheid noodzakelijk is om
te schakelen van een vrijwel volledig binnenlandse dekking van de gasvraag
naar een dekking die meer op import gebaseerd is. Het is gelet daarop verstandig
wanneer Gasunie zich nu al op de internationale gasmarkt oriënteert,
zodat een geleidelijke omschakeling van vrijwel volledige binnenlandse dekking
naar een meer op import gebaseerde dekking kan plaatsvinden.Deze verwachting ten aanzien van de Nederlandse reservepositie heeft ook
consequenties voor de export van aardgas. Bij een gelijkblijvend niveau van
export, waarbij de bestaande contracten verlengd worden, wordt het noodzakelijk
dekking gedeeltelijk in het buitenland te zoeken. In het licht van deze verlenging
van de exportcontracten heeft Gasunie daarom onlangs een akkoord op hoofdlijnen
gesloten met het Russische Gazprom voor de import van 84 miljard kubieke meters
aardgas. Daarnaast wil Gasunie nog eens 35 miljard kubieke meter extra import
vastleggen, mogelijk ook van andere aanbieders dan van Gazprom. Hierdoor blijft
de voor Nederland lucratieve exportmogelijkheid bestaan en de voorzieningszekerheid
intact.Het exportbeleid heeft de Nederlandse samenleving veel opgeleverd. De
afgelopen jaren bedroeg de exportomzet telkens zo'n 6 miljard gulden. Een
deel van de opbrengst wordt sinds 1995 opzij gezet in het Fonds Economische
Structuurversterking. Uit het Fonds worden investeringen ter verbetering van
de nationale economische structuur bekostigd. Het ondergronds vermogen wordt
omgezet in bovengronds vermogen met een duurzaam karakter, zoals de Betuwelijn
en de Hoge Snelheidslijn.Het Fonds wordt deels gevoed uit de extra exportinkomsten van aardgas.
Indien de exportcontracten verlengd worden leidt dit tot additionele inkomsten
in het FES.Uit oogpunt van economisch gebruik van onze gasreserves is winning van
Waddengas gewenst. Ook is het gewenst tijdig met de proefboringen te beginnen,
zodat de gasproductie over een langere periode kan worden gespreid. Dit is
van belang voor de beheersing en compensatie van bodemdaling, die optreedt
bij de productie van gas.Daarom gaat ook de idee dat met de productie uit kleine velden de volumes
uit de Waddenzee tijdelijk vervangen zouden kunnen worden niet op. Bovendien
geldt dat de reserves in de Waddenzee zijn opgenomen in het Plan van Gasafzet.
Dit geldt ook voor de kleine velden zoals op het Continentale plat. De dekking
van de voorziene vraag in het Plan van Gasafzet kan dus niet worden overgenomen
door andere kleine velden. Er zijn weliswaar nog kleine velden die nog niet
in het Plan van Gasafzet zijn opgenomen, maar dit betreft voornamelijk marginale
velden waarvan het de vraag is of deze velden bij de huidige prijzen en de
huidige stand van techniek rendabel ontwikkeld kunnen worden. 3.5 Tot slotConcluderend kan worden gesteld dat er ten opzichte van de situatie, zoals
die beschreven is in het Stuurgroeprapport, geen ontwikkelingen hebben plaatsgevonden,
die aanleiding vormen de eerder genomen besluiten te heroverwegen.
De suggestie dat – op basis van nieuwe gegevens – een strategie
ontwikkeld zou kunnen worden waardoor de Waddenzee de komende jaren zou kunnen
worden ontzien bij exploratie en productie is mijns inziens dan ook niet realistisch.Een nieuwe strategie is ook niet aan de orde. In het verleden heeft de
Staat immers de mijnbouwmaatschappijen een eeuwigdurende concessie gegeven
voor het opsporen en winnen van de gasvoorraden die zich in de diepe ondergrond
van het concessiegebied bevinden. Hiermee is het eigendom van deze gasvoorraden
overgegaan in handen van de maatschappijen. In 1984 is de Staat met deze maatschappijen
een moratorium overeengekomen waarin de maatschappijen tijdelijk afzagen ten
volle gebruik te maken van hun rechten. Bij de afloop van het moratorium hebben
de maatschappijen te kennen gegeven weer volledig van hun rechten gebruik
te willen maken. In de onderhandelingen met de maatschappijen die hierop volgden
is bereikt dat de maatschappijen slechts binnen zeer strikte voorwaarden van
de rechten gebruik kunnen maken. Een en ander is onderdeel van de partiële
herziening van de PKB Waddenzee in verband met mijnbouwactiviteiten (kamerstukken
I/II, 23 546). Deze partiële wijziging is na uitvoerige discussie
door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen.Met de winning zijn grote financiële belangen in het geding. Onder
de Waddenzee bevindt zich naar verwachting 200 miljard kubieke meter winbaar
aardgas. Voor de Staat vertegenwoordigt dit een waarde van ongeveer 20 miljard
gulden.Daarnaast zijn er de financiële belangen van de betrokken oliemaatschappijen.
Aangezien de Nederlandse Staat in het verleden de oliemaatschappijen de eeuwigdurende
rechten op dit gas verleend heeft, zou het beperken van deze rechten –
als dat juridische al haalbaar is – de Staat op een forse schadeclaim
kunnen komen te staan. Hierbij zijn ook de aanzienlijke kosten relevant, die
de oliemaatschappijen in verband met het Waddengas al gemaakt hebben.Er is dus sprake van een zeer substantieel financieel belang voor de Staat
en van verleende rechten. Het betreft door het parlement goedgekeurde kabinetsbesluiten.
Besluiten waaraan, zoals in het antwoord op de vragen wordt betoogd, inzichten
ten grondslag hebben gelegen, die thans niet wezenlijk anders zijn. BIJLAGE's-Gravenhage, 17 juni 1996Aan de minister van Economische ZakenIn de procedurevergadering van 4 juni jl. is de brief van mevrouw Witteveen-Hevinga
uitvoerig aan de orde geweest met betrekking tot haar verzoek tot het zelfstandig
inwinnen van onafhankelijke informatie over de aardgasreserves ten behoeve
van een deskundig oordeel over het aardgasbeleid.Besloten is U een aantal vragen voor te leggen met het verzoek de antwoorden
desgewenst te verwerken in de toegezegde notitie dan wel in een aparte brief.Na ommekomst van de antwoorden zal de commissie bezien of een hoorzitting
zal worden gehouden.Het gaat om de volgende vragen:1) Wat zijn vanaf het begin t/m heden de prognoses voor gasvondsten door
de Gasunie geweest en wat is achteraf gezien de realisatie geweest? Op welke
wijze is het parlement hierover geïnformeerd? Op welke wijze is het parlement
in het verleden geïnformeerd over de doeleinden van het geëxploiteerde
gas, te weten intern gebruik en export? Hoe zal dat in de toekomst moeten?2) Sinds het begin van de aardgaswinning in Nederland is de nog beschikbare
voorraad niet of nauwelijks gedaald, ondanks de onttrekkingen aan de voorraad
die jaarlijks hebben plaatsgevonden. Hoe waarschijnlijk is het dat deze situatie
ook voor de komende jaren zal gelden en hoe belangrijk is hierbij het kleineveldenbeleid?3) Hoe waarschijnlijk is het dat kleine velden waarnaar thans niet wordt
gezocht en/of die thans niet worden geëxploiteerd in de toekomst alsnog
(eventueel) gewonnen zullen worden?4) Wat is meer profijtelijk, naar verwachting voor de B.V. Nederland:
gas nu zo veel mogelijk winnen en in het buitenland proberen af te zetten,
of gas in de grond te laten zitten en later primair voor binnenlands gebruik
inzetten?5) Zijn de huidige aardgasreserves vastliggend en wat zijn de verwachte
reserves?6) In welk tempo en wanneer worden deze voorraden geëxploiteerd t/m
2010?7) In welke mate worden deze voorraden aangewend voor intern gebruik en
export? Wat zijn daarvoor de criteria?8) Hoe is precies de relatie tussen het kleineveldenbeleid, het Slochterenveld
en het exportbeleid? Wat is het meest doelmatige beleid gelet op de doelstellingen
economie en duurzaamheid?9) Hoe zijn de baten met m3 voor de staat wanneer het gas uit
Slochteren resp. een klein veld komt? Hoe heeft dit aandeel zich in de loop
van de tijd ontwikkeld, zowel relatief (procentueel) als absoluut?10) Hoe belangrijk is/blijft de strategische positie van het Slochterenveld
nu er veel meer aanbieders van gas op de markt komen?11) In hoeverre dwingt het kleineveldenbeleid ons om aardgas te exporteren? 12) In hoeverre kan de strategische functie van het Slochterenveld door
één of meer andere, kleinere velden resp. door gasopslag worden
overgenomen?13) Hoeveel meer-inkomsten zal de staat ontvangen wanneer al het jaarlijks
gewonnen gas uit de Nederlandse velden voor 100% uit het Slochterenveld zou
komen?14) Hoe wordt door deskundigen in het buitenland tegen het Nederlands
aardgasbeleid, met name het kleineveldenbeleid aangekeken?De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels 4De reserve cijfers in dit stuk betreffen «resterend verwachte reseves».
Dit is het resterende deel van de verwachte oorspronkelijke reserve na aftrek
van de totale hoeveelheid gas die reeds werd gewonnen.XNoot1Zie Handelingen II, nr. 35, vergaderjaar 1995–1996.XNoot2Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot3Zie Handelingen II, nr. 27, vergaderjaar 1995–1996.XNoot1De reservecijfers in dit stuk betreffen «resterend verwachtte reserves».
Dit is het resterende deel van de verwachte oorspronke- lijke reserve na aftrek
van de totale hoeveelheid gas die reeds werd gewonnen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24889-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl