Migratie Antilliaanse jongeren; Brief ministers en staatssecretaris over de aanpak van het probleemgedrag van Antilliaans-Nederlandse jongeren
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26283, nr. 31

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-02-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

26283 nr. 31

01-02-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Samenvatting maatregelen2. Context maatregelen3. Probleemschets3.1. Aansluitingsproblemen3.2. Oorzaken van aansluitingsproblemen4. Maatregelen in Nederland4.1. Taskforce Bestuurlijke Arrangementen4.2. Antilliaans-Nederlandse gemeenschap en Antilliaans-Nederlandse
deskundigen4.3. Kennisinfrastructuur4.4. Criminaliteit en JustitiemaatregelenMotivatie voor resocialisatieEffectieve interventiesGoede aansluiting op nazorgHarde kern en criminaliteit onder oudere Antilliaanse
NederlandersPersonenverkeerTerugzending van drugskoeriersVoogdijKennis van de Nederlandse taal als voorwaarde voor naturalisatie
in de Nederlandse Antillen en ArubaGedragsbeïnvloeding4.5 Inburgering en Taal5. Maatregelen op Curaçao5.1. Ondersteuning op het onderwijs- en jongerenprogramma5.2. Ondersteuning integrale wijkaanpakTot slotOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 26283, nr. 31 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26283Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 72 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 283Migratie Antilliaanse jongerennr. 31BRIEF VAN DE MINISTERS VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE, VAN JUSTITIE
EN DE STAATSSECRETARIS VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 1 februari 2008Het kabinet maakt zich ernstig zorgen over het probleemgedrag van bepaalde
groepen jongeren in onze samenleving. Het gaat daarbij om jongeren die regelmatig
overlast veroorzaken of strafbare feiten plegen die grote schade en/of letsel
bij anderen te weeg brengen. Achter dit gedrag gaat vaak een meervoudige problematiek
schuil die niet alleen de jongere zelf maar ook diens omgeving raakt en die
alleen met een gedegen en langdurig vol te houden aanpak kan worden bestreden.
In een deel van de gevallen wordt de problematiek mede bepaald door de specifieke
herkomst van de jongere en het gezinsverband. Een groep jongeren waarbij deze
problematiek zich verhoudingsgewijs vaak voordoet, is afkomstig van de Nederlandse
Antillen. In deze brief zetten wij, de Ministers voor Wonen, Wijken en Integratie
en van Justitie en de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
uiteen hoe wij, samen met de collega’s, de problematiek van deze Antilliaans-Nederlandse
jongeren willen aanpakken en hoe wij hen in staat willen stellen hun eigen
leven op een positievere manier vorm te geven en een duurzaam positieve bijdrage
te leveren aan de samenleving. Wij willen daarbij af van een aanpak via een
veelheid aan kleine, kortlopende en vaak geïsoleerde projecten. Daarvoor
in de plaats moet een meer professionele, integrale en meerjarige aanpak komen
waarin een goede balans wordt gevonden tussen preventie en repressie, tussen
korte en lange termijn, tussen creëren van kansen en hard optreden tegen
onacceptabel gedrag en tussen persoon- en systeemgerichte interventies. Voor
de gekozen benadering is een breed draagvlak aanwezig bij de Antilliaans-Nederlandse
gemeenschap. De bereidheid om hierbij gezamenlijk op te treden is groot. Met
deze brief wordt tegemoet gekomen aan de toezegging die is gedaan in het debat
van 8 maart 2007 naar aanleiding van de intrekking van het wetsvoorstel «Aanvullende
maatregelen inzake onder meer de terugzending van Antilliaanse en Arubaanse
risicojongeren».De brief is als volgt opgebouwd. Allereerst worden de te treffen maatregelen
samengevat (paragraaf 1) en wordt de context beschreven waarin deze dienen
te worden bezien (paragraaf 2). Vervolgens worden de problemen geschetst
waar sommige Antilliaanse Nederlanders1, met name
jongeren, en waar de overheid en hulp- en dienstverlening tegenaan lopen bij
de aanpak van deze problemen (paragraaf 3). Tot slot wordt ingegaan op
de maatregelen die op basis van de ervaringen met het tot nu toe gevoerde
beleid voor zowel de korte als de lange termijn worden genomen. De maatregelen
concentreren zich op Nederland (paragraaf 4) en op de Nederlandse Antillen,
in het bijzonder Curaçao (paragraaf 5).1. Samenvatting maatregelenDe volgende maatregelen worden getroffen.• De projectmatige benadering van voorgaande kabinetten wordt vervangen
door een duurzame, meerjarige aanpak.• Daartoe wordt nog in 2008, binnen de convenantperiode van de lopende
bestuurlijke arrangementen met de 21 Antillianengemeenten (de AG-21), meer
focus in het beleid aangebracht. De focus komt te liggen op de thema’s
woonbegeleiding, leer-werktrajecten, instabiele gezinssituaties en nazorg
voor ex-gedetineerden. Doelgroepen zijn tienermoeders, risicojongeren, ex-gedetineerden
en nieuwkomers.• Een samen met de AG-21 opgezette Taskforce ondersteunt dit proces
en bouwt de huidige projectencarrousel om tot een meerjarig, integraal en
operationeel uitvoeringsprogramma voor de periode na 2008. Dit meerjarenprogramma
omvat naast de thema’s en doelgroepen, de kwantitatieve onderbouwing,
de resultaten, de verantwoordelijkheidsverdeling tussen partijen, de te ondernemen
activiteiten, de monitoring, de effectbeoordeling en de samenwerking met de
Antilliaanse gemeenschap. De Taskforce rapporteert in juli 2008 met een tussenrapportage
op 1 april.• De leeftijdsgrens van 12–25 jaar voor de bestuurlijke arrangementen
wordt verruimd van 0 tot 40 jaar.• De samenwerking tussen gemeenten en de Antilliaanse gemeenschap
over de aanpak van de problematiek wordt versterkt en de kwantitatieve en
kwalitatieve inzet van Antilliaanse deskundigheid van zowel vrijwilligers
als professionals wordt verhoogd. Hiertoe worden cursussen en gerichte vaardigheidstrainingen
voor hen opgezet en wordt aangesloten bij de maatregelen die in het kader
van de interculturalisatie worden opgenomen in de nog uit te brengen nota
diversiteit in het jeugdbeleid.• Er wordt een kennisinfrastructuur opgezet die de basis vormt voor
een structurele ontwikkeling van en uitwisseling over effectieve werkvormen
en voor een geüniformeerde dataverzameling. Hierin wordt samengewerkt
met het Sociaal kenniscentrum op Curaçao. In maart 2008 worden de eerste
gezamenlijke werkconferenties gehouden gericht op de beschrijving en verspreiding
van bestaande succesvolle aanpakken (best practices).• In het kader van het terugdringen van de oververtegenwoordiging
van Antilliaanse Nederlanders in de criminaliteit, wordt de feitelijke aard
en omvang van de problematiek van onvoldoende motivatie voor deelname aan
resocialisatietrajecten onderzocht. Op basis daarvan wordt het justitiële
beleid aangescherpt.• In dit kader wordt de effectiviteit van justitiële interventies
gericht op de aanpak van criminaliteit onder deze groep nader onderzocht en
waar nodig verder verhoogd.• Ook wordt de aansluiting van de gemeentelijke nazorg op het justitiële
traject verbeterd.• In samenhang met de staatkundige hervormingen op de Nederlandse Antillen wordt een Rijkswet Personenverkeer voorbereid, waarbij één
van de onderwerpen zal zijn het vrije verkeer van Nederlanders in alle landen
van het Koninkrijk, met als uitzondering, op basis van wederkerigheid, de
ongewenstverklaring in het kader van de openbare orde of veiligheid. Ook zal
worden nagegaan hoe de landen wederzijds de nakoming van de leerplicht, de
leer-werkplicht en de sociale vormingsplicht kunnen verzekeren• Ik zal mij inspannen om samen met de minister voor Jeugd en Gezin
en de staatssecretaris van OCW bezien in hoeverre een verbrede leerplicht
een wettelijke basis kan krijgen, die daarmee ook voor Antilliaanse Nederlanders
van toepassing kan zijn.• Er komt een uitwisselingsprogramma waarin op het niveau van de
werkvloer kennis en ervaring tussen de zogenoemde Antillianengemeenten en
Curaçao wordt gedeeld op het terrein van onderwijs en jeugd. De uitwisselingen
vinden gecoördineerd plaats en zijn gericht op het bereiken van een bestendig
resultaat.• Tussen Curaçao, BZK, WWI, AG-21 en VNG worden afspraken
gemaakt over dekking van kosten voor deze uitwisseling van kennis en ervaring.• Er wordt toegewerkt naar een sluitende ketenaanpak tussen Nederland
en Curaçao waarin met het oog op een verhoging van de effectiviteit
van de hulpverlening (verwijs)informatie over personen tussen beide landen
van het Koninkrijk kan worden uitgewisseld.• Er wordt met Nederlandse ervaring een impuls gegeven aan de integrale
wijkenaanpak op Curaçao.2. Context maatregelenIn Nederland is sprake van een integratie- en overlastvraagstuk van een
groep waar onder andere jonge, Antilliaanse Nederlanders toebehoren waar moeilijk
grip op is te krijgen. Dit vraagstuk wordt met de jaren urgenter. De problemen
waar de groep die in de knel komt mee te kampen heeft, bestrijken vaak alle
leefgebieden tegelijk, van wonen, werken, opleiding, financiële huishouding,
opvoeding en gezin tot fysieke en psychische gezondheid. Antilliaanse Nederlanders
zijn sterk oververtegenwoordigd in de cijfers over schooluitval, werkloosheid
en criminaliteit. Het gevoerde beleid tot nu toe leidt onvoldoende tot vermindering
van deze oververtegenwoordiging. Dit heeft deels te maken met de complexiteit
van de problematiek zelf. Deels heeft dit ook te maken met het feit dat de
aanpak tot nu een focus op de belangrijkste risicofactoren mist en vooral
kort lopende projecten betreft. Een meer gerichte aanpak, zowel gericht op
de persoon als op het systeem waarbinnen hij functioneert, is nodig. Niet
alleen om het tot eind 2008 lopende beleid, zoals neergelegd in de Bestuurlijke
Arrangementen met de AG-21, te optimaliseren, maar ook om voor de periode
na 2008 volstrekt helder te hebben waar de beleidsinzet op moet worden gericht
om de problemen tot een bestendige oplossing te brengen. Daarbij moet worden
onderkend dat deze oplossing een lange adem vergt, waar zeker een termijn
van 8 à 10 jaar mee is gemoeid. Bovendien is daarbij de niet-vrijblijvende
inzet van alle betrokkenen, zowel Rijk, gemeenten, instellingen als de Antilliaans-Nederlandse
gemeenschap zelf, nodig. De maatregelen die in deze brief aan u worden voorgelegd
betreffen dan ook zowel de korte als de lange termijn. Ze hebben daarbij in
belangrijke mate een randvoorwaardelijk karakter en vormen de basis voor effectief
handelen in de toekomst.De problematiek beperkt zich niet tot Nederland, maar doet zich in gelijke
mate voor op de Nederlandse Antillen. De ervaring leert dat mensen met een
zwak toekomstperspectief op de Nederlandse Antillen in Nederland de aansluiting
bij de samenleving missen en dat de problematiek zich bovendien reproduceert
in volgende generaties. Voor het kabinet betekent dit dat het bieden van een
bestendige oplossing niet los kan worden gezien van de situatie
op de Nederlandse Antillen. Als er door het bestuur van de Nederlandse Antillen
niet wordt geïnvesteerd in de verbetering van de sociaal-economische
situatie op de eilanden, blijft het probleem bestaan dat veel mensen onvoldoende
voorbereid en gekwalificeerd naar Nederland komen, dat goed opgeleide mensen
op de Nederlandse Antillen geen reden hebben te blijven en andersom dat goed
opgeleide Antillianen in Nederland geen reden hebben terug te keren naar de
eilanden. Vanuit dit perspectief gezien hebben we hier te maken met een vraagstuk
dat in beide delen van het Koninkrijk speelt. Ook dit maakt dat het vraagstuk
niet op korte termijn is op te lossen.Een effectieve aanpak van de problemen van Antilliaans-Nederlandse risicogroepen
vergt, aanvullend op de meer generieke beleidsaanpak, specifiek maatwerk.
Kortheidshalve wordt voor wat betreft het generieke beleid verwezen naar de
beleidsprogramma’s zoals die voor jeugd en gezin (Alle kansen voor alle
kinderen; diversiteit in het jeugdbeleid), veiligheid en criminaliteit (veiligheid
begint bij voorkomen), schooluitval (aanval op de uitval) en werkgelegenheid
(invoeren leer-werkplicht) door de verantwoordelijke bewindspersonen aan u
zijn of nog worden voorgelegd. Succes van het hier voorgestelde beleid is
mede afhankelijk van het welslagen van deze programma’s.3. Probleemschets3.1. AansluitingsproblemenIn Nederland leven zo’n 130 000 Antilliaanse Nederlanders.
Een deel heeft problemen om aansluiting te vinden en te participeren in onze
samenleving. Het betreft niet alleen de groep die nieuw vanuit de Nederlandse
Antillen naar Nederland komt, maar ook de groep die al enige tijd in Nederland
woont (meerdere generaties). De problemen worden onder meer zichtbaar in de
volgende cijfers1. De werkloosheid van de totale
populatie is van 2000 tot 2006 opgelopen van 8.7% naar 17%.
De cijfers over voortijdig schoolverlaten in het voortgezet onderwijs (zonder
startkwalificatie het onderwijs verlaten) bedroegen in 2005 3.7% ten
opzichte van 3.0% en 2.9% voor Turkse respectievelijk Marokkaanse
Nederlanders en 1.8% voor andere Nederlanders. De cijfers over voortijdig
schoolverlaten in het MBO in 2005 zijn evenmin geruststellend: 19%
van de Antilliaanse Nederlanders verlaat voortijdig het MBO tegenover 17%,
16% en 11% voor Turkse respectievelijk Marokkaanse en andere
Nederlanders. Op het punt van criminaliteit blijkt dat het aantal Antilliaans-Nederlandse
verdachten tussen 12 en 60 jaar in 2004 in totaal 7.5% is ten opzichte
van 3.7% en 6.1% voor Turkse respectievelijk Marokkaanse Nederlanders
en 1.4% voor andere Nederlanders. Bovenstaande cijfers zijn weliswaar
in algemene zin indicatief voor de problematiek, maar geven niet aan binnen
welke subgroepen de problematiek met name is gelokaliseerd. Over de precieze
cijfermatige onderverdeling naar subgroepen (kinderen, jeugdigen, volwassen
en senioren), aard (modaal – lichte problematiek, marginaal-risicovol
en zwaar – harde kern criminaliteit), omvang en achtergronden, is vooralsnog
weinig bekend. Duidelijk is wel dat de problematiek vaak meerdere groepen
en levensgebieden tegelijkertijd raakt.3.2. Oorzaken van aansluitingsproblemenOm een beeld te krijgen van de oorzaken van de aansluitingsproblemen en
de redenen waarom het huidige en voorgaande beleid niet tot daling van bovenstaande
cijfers heeft geleid, is geput uit onderzoek, evaluatiestudies en rapporten2. Dit beeld is vervolgens geactualiseerd op basis van
diverse gesprekken met personen die in de praktijk van de hulp- en dienstverlening met Antilliaanse Nederlanders werken, met Antilliaanse zelforganisaties,
met bestuurders en coördinerend ambtenaren bij de AG-21, met personen
die binnen de Antilliaans-Nederlandse gemeenschap een voortrekkersrol vervullen
en met Antilliaanse Nederlanders zelf. Het beeld dat uit de gesprekken en
de literatuur naar voren komt betreft zowel problemen in de groep zelf als
problemen in de aanpak door overheid (Rijk en gemeenten) en instellingen.
De problemen hangen vaak met elkaar samen.De specifieke risicofactoren die een rol spelen zijn:• Instabiele gezinssituaties gekenmerkt door eenoudergezinnen, afwezige
vaders, tienermoeders met gebrek aan zelfredzaamheid;• Slechte sociaal-economische situatie (armoede, werkloosheid, laag
opleidingsniveau);• Geen realistisch zelfbeeld en slechte taalbeheersing;• Schulden, vaak door buitensporige levensstijl;• Moeilijk vindbaar en aanspreekbaar zijn, ook zelf geen hulp willen
zoeken, ontkenning van problemen;• Geen of weinig vertrouwen in de overheid en de hulpverlening;• Onvoorbereid naar Nederland gekomen en aanlopen tegen een complexe
samenleving;• Gebrek aan eerste opvang en geen of slechte huisvesting.De problemen in de aanpak worden gekenmerkt door:• Onvoldoende toespitsing in de aanpak op de genoemde specifieke
risicofactoren;• Veel losstaande en kortlopende projecten; geen samenhang en geen
structurele inbedding in beleid;• Het ontbreken van (uitwisseling van) kennis over wat wel en wat
niet effectief werkt voor Antilliaanse Nederlanders;• Het ontbreken van structurele kennis over (de ontwikkeling van)
de omvang en samenstelling van de Antilliaans-Nederlandse bevolkingsgroep,
van de aard en de omvang van de problematiek en van de aard en de omvang van
de mobiliteit en migratie;• Weinig of gebrekkige participatie van de Antilliaans-Nederlandse
gemeenschap in de beleidsontwikkeling en -uitvoering;• Sterke focus op gedrag waarin de problematiek tot uitdrukking komt
(criminaliteit, werkloosheid, schooluitval) en niet of minder op onderliggende
oorzaken (gezin, opvoeding, gebrekkige persoonlijkheidsontwikkeling);• Gebrek aan deskundigheid van en affiniteit met de Antilliaanse
cultuur en omgangsvormen bij de reguliere hulp- en dienstverlening;• Gebrek aan samenwerking en informatie-uitwisseling tussen instellingen
en diensten (ook in relatie met de Nederlandse Antillen).Het gevolg hiervan is dat problemen vaak niet of te laat (pas als het
leed al is geschied) worden onderkend en vervolgens ad hoc, eendimensionaal
en met onvoldoende kennis van zaken worden aangepakt. Het resultaat is dan
veelal van tijdelijke aard en de problematiek (het gedrag) herhaalt zich.
Die herhaling van problemen wordt bovendien in niet geringe mate veroorzaakt
door het feit dat een deel van de populatie Antilliaanse Nederlanders een
hoge mobiliteit en een lage GBA-registratiegraad kent. Om een eind te maken
aan deze cyclus is het van belang de aanpak gericht op het gedrag (symptomen)
aan te vullen met een meerjarenaanpak gericht op de onderliggende problematiek
(oorzaken). Hierbij vervullen de gemeenten een centrale rol, niet in de laatste
plaats omdat vooral daar de oplossingen gevonden en gerealiseerd moeten worden
en de gemeenten daartoe ook het netwerk in huis hebben. In die zin is het
huidige samenwerkingsverband van de AG-21 onontbeerlijk. Evenwel moet worden geconstateerd dat we er daarmee niet zijn. De effectiviteit van de
aanpak moet worden verbeterd.4. Maatregelen in NederlandDe maatregelen gericht op Nederland vallen in vijf clusters uiteen. Het
eerste cluster betreft de rol en de inzet van de gemeenten, in het bijzonder
de ervaringen met de Bestuurlijke Arrangementen en de manier waarop op basis
hiervan de overstap wordt gemaakt naar een samenhangend, duurzaam en niet-vrijblijvend
meerjarenprogramma (4.1). Het tweede betreft het versterken van de Antilliaans-Nederlandse
gemeenschap en het verhogen van de Antilliaans-Nederlandse deskundigheid bij
de beleidsontwikkeling en -uitvoering en bij de hulpverlening (4.2). Het derde
betreft de opbouw van de onderliggende kennisinfrastructuur die aan de basis
nodig is om huidige en toekomstige problemen effectief aan te pakken (4.3).
Het vierde gaat over criminaliteit, in het bijzonder de aanscherping van het
justitiële beleid gericht op preventie en de aansluiting van de gemeentelijke
nazorg hierop (4.4). Het vijfde cluster gaat over inburgering en taal (4.5).4.1. Taskforce Bestuurlijke ArrangementenIn de eerste helft van 2005 heeft de toenmalige Minister voor Vreemdelingenzaken
en Integratie met de AG-21 Bestuurlijke Arrangementen afgesloten gericht op
het terugdringen van de oververtegenwoordiging van Antilliaans-Nederlandse
jongeren op de terreinen schooluitval (– 50%), werkloosheid
(– 30%) en criminaliteit (– 30%). De arrangementen
hebben een financiële omvang van bijna 45 miljoen euro waarvan het Rijk
18 miljoen euro financiert. De arrangementen lopen tot en met 2008. In totaal
zijn er 126 projecten met circa 160 activiteiten gestart op de thema’s «bereiken
doelgroep», «ondersteuning en begeleiding», «huisvesting», «werk», «repressie»
en «organisatie». De gemeenten rapporteren jaarlijks over de voortgang
van de projecten en de besteding van de aan hun toegekende middelen. De eindafrekening
vindt in 2009 plaats. Medio 2007 is een voortgangsrapportage verschenen (zie
bijlage) waaruit onder andere blijkt dat zo’n 50% van de projecten
eind 2006 de eigen projectdoelen niet haalt1.
Dat is niet goed en dit vraagt dus om actie.In juli jl. heeft de Minister voor WWI naar aanleiding van deze voortgangsrapportage
de AG-21 gevraagd aan te geven waar het nu precies aan schort en wat er moet
worden gedaan om de gestelde doelen en resultaten te halen. In hun reactie
geven de AG-21 aan dat zij over het geheel genomen niet ontevreden zijn over
hoe de individuele projecten lopen. Zo worden bij diverse gemeenten successen
bereikt met outreachend werken. Dit kent verschillende vormen: van straatteams
in Leeuwarden en Almere, Antillianenregisseurs in Rotterdam, buurtmoeders
in Capelle aan den IJssel tot inzet op «probleemmeiden» in Groningen.
Kenmerkend element is het werken op straat dichtbij de probleemgroep met inzet
van deskundige Antilliaanse Nederlanders. Zij hebben de geschikte achtergrond
en kennis om de doelgroep te vinden en te binden. Ook hebben diverse gemeenten
begeleide woonvormen voor jongeren en tienermoeders ontwikkeld die over het
algemeen succesvol zijn.Ondanks deze successen geven de AG-21 aan dat bij een aantal projecten
een extra intensivering nodig is, dat een aantal projecten aanpassing behoeft
en dat een aantal zou moeten worden heroverwogen. Ook signaleren zij forse
knelpunten die een bestendig resultaat in de weg staan. Genoemd worden de
complexiteit van de problemen van de doelgroep, de noodzaak van een integrale
aanpak, het zeer moeilijk bereikbaar en aanspreekbaar zijn van Antilliaans-Nederlandse
jongeren, de aanzienlijke problemen bij het opbouwen en onderhouden
van de (langdurige) vertrouwensrelatie die voor een effectieve interventie
noodzakelijk is en het gebrek aan outreachend werken bij diverse instellingen
die bovendien onvoldoende Antilliaanse expertise in huis hebben. Al met al
zaken die een langdurige, integrale inzet vergen waarbij volstrekt helder
is welke thema’s door wie, met welke inzet en met welk resultaat moeten
worden aangepakt.Tegen deze achtergrond is het niet zinvol te wachten op de afloop van
de Bestuurlijke Arrangementen (eind 2008) om vervolgens te constateren dat
de resultaten onbevredigend zijn. Bovendien lopen we dan het risico, wat al
vaker is gebleken bij kortstondige projecten, dat bij afloop van het project
de structurele inbedding achterwege blijft. Er is dan ook besloten nu en als
volgt in te grijpen.Het kabinet wil een meerjarig op duurzaamheid gericht beleid voeren, waarin
voor zowel Rijk als gemeenten volstrekt helder waar de inzet de komende jaren
op is gericht. Daarbij moet nog in 2008 meer focus worden aangebracht zowel
op onderwerp als op doelgroep. De focus moet liggen op de thema’s woonbegeleiding,
leer-werktrajecten, instabiele gezinssituaties en nazorg voor ex-gedetineerden.
Doelgroepen zijn tienermoeders, jongeren die risico lopen af te glijden naar
de marges van de samenleving, oudere en jongere ex-gedetineerden en nieuwkomers.
Deze opvatting is op 21 november 2007 in een bestuurlijk overleg met
de AG-21 door hen onderschreven.In dit kader heeft de Minister voor WWI met de AG-21 afgesproken een gezamenlijke
onafhankelijke Taskforce in te stellen die de opdracht krijgt dit proces van
meer focus te voorzien, beter op gang te brengen en voorstellen te doen voor
de verdere operationalisering (bij rijk en gemeenten) voor de periode vanaf 1 januari
2009. Daarbij gaat het om voorstellen over de prioritaire thema’s en
doelgroepen, de kwantitatieve onderbouwing, de te bereiken resultaten, de
daarvoor in te zetten activiteiten, de aanwijzing van partijen die daarvoor
verantwoordelijk zijn, de wijze van monitoring van proces, de wijze van effectbeoordeling
en de wijze waarop de Antilliaanse gemeenschap daarbij betrokken is. De Taskforce
staat onder voorzitterschap van de heer Hans Andersson en bestaat verder uit
leden afkomstig uit het veld van de politie, scholen, gemeenten (niet zijnde
de AG-21) en de Antilliaans-Nederlandse gemeenschap (zie bijlage voor de voorgenomen
samenstelling en opdracht van de Taskforce)1.
De Taskforce brengt met het oog op de gemeentelijke voorbereiding van de beleidsinzet
na 2008 op 1 april 2008 een tussenrapportage uit. In juli volgt de eindrapportage
met daarin het voorstel voor operationalisering van bovenstaande punten. Daar
waar nodig zal de Minister voor WWI zelf bestuurlijk overleg met gemeenten
voeren.Voor 2008 wordt toegestaan dat de leeftijdsgrens van de doelgroep in de
huidige Bestuurlijke Arrangementen (12–25 jaar), voor zover die betrekking
heeft op eerdergenoemde onderwerpen en doelgroepen, zowel naar boven (40 jaar)
als naar beneden (0 jaar) wordt verruimd. Wijzigingen in het Bestuurlijke
Arrangement dienen, op de wijze waarop dat nu ook gebeurt, te worden voorgelegd.4.2. Antilliaans-Nederlandse gemeenschap en Antilliaans-Nederlandse
deskundigenUit alle literatuur en alle gevoerde gesprekken komt naar voren dat het
succes van interventies (mensen gaan aan het werk, naar school, stappen uit
de criminaliteit) staat of valt met de mate waarin de Antilliaans-Nederlandse
gemeenschap zelf betrokken is bij zowel de ontwikkeling als de uitvoering
van het beleid. De inzet en betrokkenheid van de Antilliaans-Nederlandse gemeenschap
blijkt een essentiële kracht voor het vinden van de mensen die hulp behoeven,
voor het binden van deze mensen aan de hulpverlening en voor de effectiviteit
van deze hulpverlening. Niet voor niets is als voorwaarde bij
de Bestuurlijke Arrangementen opgenomen dat de Antilliaanse gemeenschap betrokken
dient te zijn bij de opzet en de uitvoering van de projecten. In dat kader
heeft de voormalige Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie in november
2006 TOPA (Team Ondersteuning Participatie Antillianengemeenten) geïnstalleerd.
TOPA adviseert zowel de AG-21 als de Antilliaans-Nederlandse gemeenschap over
de wijze waarop de participatie van de Antilliaans-Nederlandse gemeenschap
kan worden bevorderd.Hoewel er beslist goede voorbeelden zijn (Nijmegen, Den Haag, Amsterdam),
blijkt uit rapportages van TOPA dat deze betrokkenheid binnen een aantal gemeenten
fors achterblijft. De oorzaken variëren van gebrek aan cohesie binnen
de gemeenschap zelf tot desinteresse bij de gemeenten. Beide zijn zorgwekkend.
Met de medeverantwoordelijkheid en inzet van de Antilliaans-Nederlandse gemeenschap
wordt immers de effectiviteit van interventies verhoogd. We moeten toe naar
een situatie waarin gemeenten en gemeenschap structureel transparante en meetbare
afspraken maken over ieders inzet (taken, verantwoordelijkheden en resultaten)
bij de aanpak van de problematiek onder andere op de thema’s en de doelgroepen
zoals genoemd in vorige paragraaf. Om dit proces te ondersteunen zal het volgende
worden ondernomen.Begin 2008 wordt een werkconferentie georganiseerd waarin gemeenten en
gemeenschap zich uitspreken over elkaars verwachtingen ten aanzien van de
samenwerking in de aanpak van de lokale problematiek. Resultaat van de conferentie
moet zijn dat voor beide partijen, zowel gemeenten als gemeenschap, duidelijk
is wat de wederzijdse inzet dient te zijn om deze verwachtingen waar te maken.
Op basis hiervan wordt een gezamenlijk activiteitenprogramma opgesteld. In
de loop van 2008 worden twee vervolgconferenties gehouden waarin de voortgang
van dit programma wordt beoordeeld en verder richting wordt gegeven aan de
versterking van de samenwerking.Er zal worden gefaciliteerd dat personen die namens de Antilliaans-Nederlandse
gemeenschap deelnemen aan het activiteitenprogramma daartoe worden geëquipeerd.
Daarbij kan worden gedacht aan het (laten) opzetten van vaardigheidstrainingen,
intervisie, cursussen, etc.Bovenstaande gaat over de samenwerking tussen gemeenten en gemeenschap
bij de beleidsontwikkeling. Uit de voortgangsrapportage over de Bestuurlijke
Arrangementen blijkt dat ook de inzet van Antilliaanse deskundigen in de beleidsuitvoering
van belang is. Er is een duidelijke relatie zichtbaar tussen het doelbereik
van de individuele projecten en de inzet daarbij van Antilliaans-Nederlandse
deskundigen. Deze personen vormen een permanente schakel tussen de Antilliaanse
Nederlander en de reguliere hulp- en dienstverlening. Uit de praktijk blijkt
ook dat intensieve en langdurige begeleiding een absolute voorwaarde voor
succes is. Daarbij is het van belang dat deze personen voldoende zijn toegerust
voor hun taak.Tot slot is van belang dat binnen de reguliere hulp- en dienstverlening
zelf voldoende Antilliaans-Nederlandse deskundigheid aanwezig is en deze ook
wordt geïncorporeerd in de werkwijze van diensten en instellingen. Voor
de maatregelen die in dat kader worden genomen wordt kortheidshalve verwezen
naar de nog uit te komen nota «diversiteit in het jeugdbeleid».
Een van de hoofdlijnen waarlangs de acties in de nota worden opgesteld, is
het versterken van de professionals met interculturele competenties en het
zorgen voor een meer divers samengesteld personeelsbestand bij de instellingen.Om de kwantitatieve en kwalitatieve inzet van Antilliaans-Nederlandse
deskundigheid te verhogen worden voor vrijwilligers cursussen en gerichte
vaardigheidstrainingen opgezet en wordt voor professionals aangesloten bij
de interculturalisatiemaatregelen die in het kader van de nog uit te brengen
nota «diversiteit in het jeugdbeleid« worden genomen.4.3. KennisinfrastructuurUit de literatuur, de gesprekken die zijn gevoerd en uit de voortgangsrapportage,
blijkt dat het zowel in Nederland als op de Nederlandse Antillen ontbreekt
aan gefundeerde kennis over (het verloop van) de aard en omvang van de problematiek,
de subgroepen die het aangaat, de mobiliteit en de migratie. Ook ontbreekt
kennis over de onderlinge verbanden. Als gevolg hiervan ontbreekt het aan
een lange-termijnbeeld waarin trends en oorzakelijke verbanden kunnen worden
getraceerd en op basis waarvan beleid kan worden geformuleerd c.q. tijdig
kan worden bijgestuurd. Daarnaast is weinig bekend over effectiviteit van
interventies en wordt bestaande kennis en ervaring niet of nauwelijks uitgewisseld.
Niet binnen Nederland en ook niet tussen Nederland en de Nederlandse Antillen.
Als gevolg hiervan blijft men het wiel steeds opnieuw uitvinden en boeken
we geen tot nauwelijks vooruitgang. Om de kwaliteit van het kennisbeeld te
verhogen is het noodzakelijk de gegevensverzamelingen van gemeenten en Rijk
op één lijn te krijgen.Er zal worden bevorderd dat er landelijk en tussen gemeenten uniforme
gegevens kunnen worden verzameld, onderling worden uitgewisseld en beschikbaar
worden gesteld voor onderzoek.Om inzicht te krijgen in effectieve interventies en deze te kunnen verspreiden
wordt het volgende ingezet.In verdere samenwerking met het Netherlands Institute for City Innovation
Studies (NICIS) zal het reeds bestaande webportaal Antilliaanse Nederlanders
als onderdeel van het Kennisnet Integratie en Etnische Minderheden (KIEM)
worden uitgebreid zodat een structureel kennisnetwerk ontstaat waarin de gebruikers
en ontwikkelaars kennis over effectieve interventies kunnen ontwikkelen en
uitwisselen. Het kennisnetwerk zal bestaan uit een frontoffice en een backoffice.
In de frontoffice wordt informatie verzameld en van daaruit uitgewisseld.
In de backoffice worden onder andere lacunes en best practices geïnventariseerd
zodat van daaruit gerichte onderzoeken, vaardigheidstrainingen en expertmeetings
kunnen worden opgezet. Ook de onderzoeken die zijn en worden verricht door
de stichting Overlegorgaan Caribische Nederlanders (OCaN) zullen hierin een
plek krijgen.Als eerste activiteit van het kennisnetwerk wordt in het voorjaar van
2008 een werkconferentie gehouden waarbij aangesloten wordt bij de inzichten
die gemeenten in het kader van de Bestuurlijke Arrangementen hebben opgedaan.
Voor deze eerste werkconferentie wordt een aantal succesvolle aanpakken uit
de Bestuurlijke Arrangementen als best practices beschreven. In de beschrijvingen
wordt aangegeven welke criteria en randvoorwaarden deze aanpakken bestendig
succesvol maken. Aandacht zal onder andere uitgaan naar de tienermoederproblematiek1. Op Curaçao vindt eenzelfde werkconferentie plaat
op basis van de ervaringen daar.Zowel op het punt van gegevensverzameling als op het punt van ontwikkeling
en uitwisseling van kennis en ervaring met effectieve methodieken, is
het van belang dat Nederland en de Nederlandse Antillen zo nauw mogelijk samen
optrekken.Om dat te bereiken wordt momenteel in samenwerking met het Sociaal Kenniscentrum
(SKC) op Curaçao en het NICIS een partnership ten behoeve van gedeelde
dataverzameling, kennisontwikkeling en -uitwisseling op gezet. De afspraken
over samenwerking hiervoor kunnen begin 2008 worden getekend.Tot slot is het voor de directe hulpverlening van belang de beschikking
te hebben over relevante informatie op persoonsniveau. In dit kader is de
Verwijsindex Antillianen (VIA) ontwikkeld. De VIA richt zich op Antilliaans-Nederlandse
risicojongeren. Gebleken is namelijk dat door de hoge mobiliteit gecombineerd
met de achterblijvende GBA-registratiegraad onder Antilliaanse Nederlanders
de hulpverlening niet effectief kan worden vormgegeven. De hulpverlening komt
daardoor maar moeizaam op gang, de continuïteit wordt steeds verbroken
en partijen werken voortdurend langs elkaar heen. De VIA levert daarnaast
belangrijke sturingsinformatie (omvang risicogroep, type problematiek, concentratie
risicogroep in bepaalde gebieden, knelpunten in de hulpverlening).De feitelijke stand van zaken betreffende de VIA is de volgende. Het College
bescherming persoonsgegevens (CBP) heeft voor de VIA, als tijdelijke voorziening
in afwachting van de Verwijsindex Risicojongeren (VIR), in het voorjaar van
2007 ontheffing verleend. Tegen deze beslissing heeft de stichting Overlegorgaan
Caribische Nederlanders (OCaN) bezwaar aangetekend. Dit bezwaar is door het
CBP ongegrond verklaard. Vervolgens is OCaN tegen deze beslissing in beroep
gegaan. Dit beroep is door de rechtbank gegrond verklaard en hield onder andere
in dat het CBP een nieuwe beslissing moest nemen. Tegen deze uitspraak zijn
alle partijen (Rijk, AG-21, CBP en OCaN) in hoger beroep gegaan. Het CBP heeft
in november 2007 een nieuw besluit genomen waarin het oorspronkelijke bezwaar
van OCaN gegrond is verklaard en het initiële besluit is herroepen. Dit
besluit van het CBP staat los van de lopende hoger beroepszaak.De VIA is bedoeld als voorlopige voorziening vooruitlopend op de VIR die
betrekking heeft op alle risicojongeren. In afwachting van de hoger beroepszaak
inzake de VIA wordt momenteel onder voortouw van de minister voor WWI onderzocht
of de aan de VIA gestelde doelen afdoende gerealiseerd kunnen worden met de
huidige inrichting van de VIR. Tegelijk is in het kader van het belang van
een adequate beleidsontwikkeling en hulpverlening aan het SCP en het CPB gevraagd
advies uit te brengen over nut en noodzaak van registratie die ook de etniciteit
omvat. De Tweede Kamer wordt hierover en over het verloop van de hoger beroepszaak
inzake de VIA in het voorjaar van 2008 nader geïnformeerd.4.4. Criminaliteit en JustitiemaatregelenDe hoge criminaliteitscijfers onder Antilliaanse Nederlanders zijn onacceptabel.
Zoals aangegeven in paragraaf 3.1 blijkt dat Antilliaanse Nederlanders
in vergelijking met anderen beduidend slechter scoren, ook op het gebied van
criminaliteit. Het blijkt dat het aantal Antilliaans-Nederlandse verdachten
tussen 12 en 60 jaar in 2004 in totaal 7.5% is ten opzichte van 1.4%
voor Nederlanders en 3.7% en 6.1% voor respectievelijk Turkse
en Marokkaanse Nederlanders. Ook recidivecijfers geven een zorgwekkend beeld.
Van alle Antilliaans-Nederlandse verdachten in de leeftijdscategorie 18–60
jaar in 1999 recidiveerde 72% in de periode 1999–2004 (onder
Nederlanders was dit 45%)1. Het onderzoek
van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het
Ministerie van Justitie naar criminaliteit onder allochtonen
heeft de slechte score eveneens bevestigd1. Het
onderzoek wijst er bovendien op dat Antilliaanse Nederlanders in vergelijking
met andere groepen veel vrouwelijke delinquenten kennen en tot op hoge leeftijd
doorgaan met criminaliteit. Daarbij wordt (excessief) geweld niet geschuwd.
Diverse gemeenten maken zich terecht ernstig zorgen over een harde kern Antilliaanse
Nederlanders die met regelmaat gebruik maakt van vuurwapens en die met de
huidige aanpak niet wordt bereikt. Zo wordt bijvoorbeeld de harde kern in
Rotterdam geschat op zo’n 200 personen, verantwoordelijk voor zo’n
7 500 delicten in 2,5 jaar tijd.De justitiële maatregelen die onder verantwoordelijkheid van de Minister
van Justitie met medebetrokkenheid van andere bewindslieden worden genomen
zijn een mix van preventie en repressie. Kenmerkend voor het justitiële
beleid is het persoonsgerichte karakter waarbij niet op voorhand een specifieke
aanpak is voorgeschreven op grond van een bepaalde etnische herkomst. Dit
geldt zowel voor de aanpak van de jeugdcriminaliteit als de aanpak van criminaliteit
van volwassen daders. De hoge criminaliteits- en recidivecijfers onder Antilliaanse
Nederlanders roepen echter de vraag op hoe het justitiële beleid meer
aangescherpt kan worden zodat ook zij daarmee beter worden bereikt. Drie thema’s
vragen daarbij de aandacht: motivatie voor resocialisatie, effectieve interventies
en een goede aansluiting op nazorg.Motivatie voor resocialisatieOm recidive terug te dringen is het belangrijk dat tijdens en na detentie
wordt gewerkt aan gedragsverandering. De Raad voor de Kinderbescherming (voor
minderjarigen) en de reclassering (voor volwassenen) brengen hiertoe per persoon
de factoren die verband houden met crimineel gedrag, in kaart. Deze (criminogene)
factoren zijn: delictgeschiedenis, huisvesting en wonen, opleiding en werk,
inkomen en omgaan met geld, relaties, sociaal functioneren, drug- en alcoholgebruik,
emotioneel welzijn, denkpatronen en houding. De inschatting van het recidiverisico,
de aard en omvang van de criminogene problematiek en de beïnvloedbaarheid
van de justitiabele zijn daarbij richtinggevend voor de aanpak, die bijvoorbeeld
kan bestaan uit gestructureerde gedragstrainingen. Het vermoeden bestaat dat
Antilliaanse Nederlanders vaker dan anderen onvoldoende gemotiveerd zijn of
kunnen worden om mee te doen aan een dergelijk resocialisatietraject. Wanneer
niet wordt gewerkt aan de oorzaken van crimineel gedrag blijft het risico
op herhaling van crimineel gedrag bij terugkeer in de maatschappij onverminderd
groot.De Minister van Justitie brengt de feitelijke aard en omvang van dit probleem
in kaart en formuleert op basis hiervan een gerichte aanpak.Effectieve interventiesGelet op het recente WODC-onderzoek over criminaliteit onder allochtonen
kan – naast de specifieke vraag naar motivatie – ook de vraag
worden gesteld of de justitiële interventies wel effectief zijn bij Antilliaanse
Nederlanders. In onderzoek naar de effectiviteit van justitiële gedragsinterventies
zal in het vervolg specifiek naar Antilliaans-Nederlandse deelnemers worden
gekeken. Voor Antilliaans-Nederlandse jongeren zullen specifieke interventies
worden ontwikkeld2. Daarnaast zijn twee thans
lopende onderzoeken in het bijzonder relevant. In de eerste plaats wordt door
het WODC onderzoek gedaan naar strafbeleving. Dit onderzoek wordt begin 2008
afgerond. De resultaten kunnen bijdragen aan een beter inzicht in de rol die
strafbeleving heeft in de effectiviteit van straffen en interventies. In de
tweede plaats heeft de Minister van Justitie een onderzoek ingesteld ter ontwikkeling
van een«Kennisfundament aanpak allochtone criminele jongeren»1. Het kennisfundament bevat een door vooraanstaande wetenschappers
gebundelde inventarisatie van effectieve aanpakken van criminaliteit bijgroepen
met een niet-Nederlandse afkomst. De bijdragen komen begin 2008 beschikbaar.Met behulp van een expertmeeting met gemeenten en partners uit de strafrechtketen
zal worden vastgesteld op welke wijze de resultaten van genoemde onderzoeken
kunnen worden ingezet voor een meer effectieve aanpak van criminele Antilliaanse
Nederlanders. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan de inzet van Antilliaanse
deskundigen en het gebruik maken van ex-gedetineerden als rolmodel.Goede aansluiting op nazorgVerder is van belang dat recidive mede wordt teruggedrongen door na de
detentie een nazorgtraject beschikbaar te hebben voor ex-gedetineerden. Hierbij
spelen zowel het Ministerie van Justitie als de Nederlandse gemeenten een
belangrijke rol. Justitie heeft in het beleid (project Aansluiting Nazorg)
opgenomen dat er maatregelen worden getroffen zodat gemeenten tijdig weten
wanneer een gedetineerde vrijkomt en gemeenten ook over alle relevante persoonsinformatie
beschikken die nodig is om gedetineerden na detentie weer op weg te helpen
een bestaan op te bouwen in onze samenleving. Het betreft informatie op de
leefgebieden huisvesting, identiteitsdocumenten, inkomen en zorg. De gemeenten
zijn verantwoordelijk voor het daadwerkelijk organiseren van de benodigde
nazorg op deze leefgebieden.Gelet op de specifieke problematiek bij Antilliaanse Nederlanders zullen
de Staatssecretaris van Justitie en de Minister voor WWI met de justitiële
inrichtingen en gemeenten vaststellen welke aanvullende specifieke informatie
ten behoeve van de nazorg aan Antilliaanse ex-gedetineerden nodig is en wat
dit van gemeenten en justitie vraagt. Aan de orde zijn dan onder andere de
aansluiting op de gemeentelijke trajecten gericht op huisvesting, woonbegeleiding,
werk, scholing en gezins- en opvoedondersteuning. Hierover zullen met betrokken
partijen afspraken worden gemaakt.Tot slot wordt hieronder nog gewezen op de volgende onderwerpen die onder
verantwoordelijkheid van de Minister van Justitie worden uitgevoerd en die
van belang zijn voor het terugdringen van criminaliteit onder Antilliaanse
Nederlanders.Harde kern en criminaliteit onder oudere Antilliaanse
NederlandersIn reactie op het WODC-onderzoek naar criminaliteit onder (o.a.) Antilliaanse
Nederlanders heeft de Minister van Justitie aangegeven dat hij met de G4 afspraken
zal maken over een gerichte aanpak van de harde kern Antilliaans-Nederlandse
criminelen. Daarnaast laat hij het WODC nader onderzoek verrichten naar de
oorzaken van criminaliteit onder Antilliaanse Nederlanders ouder dan 25 jaar2.PersonenverkeerIn het coalitieakkoord is overeengekomen dat in aansluiting op de bestuurlijke
herinrichting van de Nederlandse Antillen het personenverkeer binnen het Koninkrijk
zal worden geregeld. De Minister van Justitie is inmiddels begonnen met de
uitwerking van deze passage in een Rijkswet personenverkeer. De Rijkswet ziet
op het verkeer van personen, dat wil zeggen Nederlanders en rechtmatig verblijvende
vreemdelingen, binnen het Koninkrijk. Een van de onderwerpen die daarbij aan
de orde komt, is het vrije verkeer van Nederlanders in alle landen van het
Koninkrijk, met als uitzondering, op basis van wederkerigheid, de ongewenstverklaring
in het kader van de openbare orde of openbare veiligheid. Ook zal worden nagegaan hoe de landen wederzijds de nakoming van de leerplicht, de
leer-werkplicht en de sociale vormingsplicht kunnen verzekeren.Terugzending van drugskoeriersDe afgelopen jaren is de toestroom van drugsbolletjesslikkers fors afgenomen
van enkele honderden tot enkele gevallen per week1.
Als gevolg van deze afname worden bolletjesslikkers niet meer rechtstreeks
teruggezonden, maar in Nederland berecht. Na detentie hebben zij de keuze
om terug te keren naar de Nederlandse Antillen. Daarbij kan de Nederlandse
overheid onder voorwaarden tegemoet komen in de kosten. Elke op Schiphol aangetroffen
drugskoerier komt op de zogenoemde Zwarte Lijst te staan, waardoor het rechtstreeks
reizen tussen Nederland en een aantal met name genoemde bestemmingen voor
de duur van drie jaar wordt geblokkeerd.VoogdijMinderjarige Antilliaans-Nederlandse jongeren (jonger dan 18 jaar) die
zich zelfstandig in Nederland willen vestigen, dienen voordat zij naar Nederland
vertrekken de voogdij te hebben geregeld. Hieromtrent zijn tussen de Ministers
van Justitie van Nederland en de Nederlandse Antillen samenwerkingsafspraken
gemaakt. Deze afspraken zijn 11 januari 2006 vastgelegd in het gewijzigde
Voogdijprotocol2 en houden in dat de procedure
via de Voogdijraad op de Nederlandse Antillen dient te verlopen, dat bij vertrek
op de luchthaven de zogenaamde «verklaring van geen bezwaar» dient
te worden getoond en dat aan de betreffende minderjarigen geen doorgang zal
worden verleend indien zij deze verklaring niet kunnen tonen. Minderjarigen
die reeds in Nederland verblijven en voor wie het gezag niet is geregeld,
worden via de Raad voor de Kinderbescherming zo spoedig mogelijk alsnog onder
gezag geplaatst. Afgesproken is verder dat na drie maanden verblijf in Nederland
de Raad voor de Kinderbescherming contact opneemt met de minderjarige en zijn
voogd teneinde vast te kunnen stellen of de voogd in staat is zijn verantwoordelijkheid
op goede wijze in te vullen. Naar verwachting zal op zeer korte termijn tussen
Nederland en Aruba eenzelfde Voogdijprotocol worden ondertekend.Kennis van de Nederlandse taal als voorwaarde voor naturalisatie
in de Nederlandse Antillen en ArubaDe Tweede Kamer is op 12 oktober 2007 geïnformeerd over de voornemens
van het kabinet betreffende de wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap3. Het voorliggende wetsvoorstel wordt ingetrokken en
de Minister van Justitie zal medio 2008 met een nieuw wetsvoorstel komen.
Onderdeel van dat nieuwe wetsvoorstel is dat, conform het (Nederlandse) coalitieakkoord,
kennis van de Nederlandse taal een voorwaarde wordt voor verkrijging van het
Nederlanderschap op de Nederlandse Antillen en Aruba.GedragsbeïnvloedingTot slot kan worden gewezen op de Wet gedragsbeïnvloeding jeugdigen4. Bij de inwerkingtreding van de wet die is gepland voor
begin 2008, komen er meer mogelijkheden om vormen van behandeling en begeleiding
in verplicht kader toe te passen, inclusief verplichte nazorg. Ook de mogelijkheden
om sancties en verschillende vormen van behandeling en begeleiding te combineren,
worden vergroot. Daarbij zullen, zoals aangegeven in de reactie op de motie-Çörüz
bij de behandeling van dit wetsvoorstel, als het gaat om interventies die
als oogmerk hebben van terugdringen van recidive, alleen door de Erkenningscommissie
gedragsinterventies Justitie erkende interventies worden ingezet. Voor zover
programma’s voor Antilliaanse Nederlanders in het strafrecht worden
toegepast, geldt dientengevolge dat ook deze op termijn dienen te zijn erkend
door deze commissie. Naast de Wet gedragsbeïnvloeding jeugdigen
is er een wetsvoorstel maatregelen voetbalvandalisme en ernstige overlast
in voorbereiding waarmee wordt beoogd de burgemeester en de Officier van Justitie
meer mogelijkheden te geven om overlast door groepen jongeren aan te pakken. 4.5 Inburgering en TaalDoor de Raad van State is vastgesteld dat Nederlanders niet tot inburgering
kunnen worden verplicht. Voor hen – en dus ook voor Antilliaanse en
Arubaanse Nederlanders – geldt dus de mogelijkheid van een vrijwillige
inburgering. Daartoe is op 1 januari 2007 de Regeling vrijwillige inburgering
in werking getreden. Deze regeling houdt in dat Antilliaanse en Arubaanse
Nederlanders in Nederland een inburgeringsaanbod van de gemeente krijgen op
vrijwillige basis. Zij moeten daarvoor een eigen bijdrage van €270 betalen
en een contract tekenen waarin het inburgeringsaanbod is vastgesteld en waarin
rechten, plichten en sancties zijn opgenomen. Vrijwillige inburgering is niet
vrijblijvend. De Regeling vrijwillige inburgering zal in de Wet Inburgering
worden opgenomen. De Wet inburgering zal dan de verplichte en vrijwillige
inburgering bevatten. Uitgangspunt daarbij is het stelsel van de verplichte
en vrijwillige inburgering op zoveel mogelijk punten op elkaar af te stemmen.
Hiertoe zal voor 1 juli 2008 een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer worden
ingediend. Deze wijze van uitvoering van het Coalitieakkoord is reeds in het
Deltaplan Inburgering aangegeven.Naast de vrijwillige inburgering hebben gemeenten de mogelijkheid om uitkeringsgerechtigden
(dus ook uitkeringsgerechtigde Antilliaanse en Arubaanse Nederlanders) die
verplicht zijn tot reïntegratie, verplicht te laten deelnemen aan een
taalcursus in het kader van het reïntegratietraject.Ook zal ik mij inspannen om samen met de minister voor Jeugd en Gezin
en de staatssecretaris van OCW te bezien in hoeverre een verbrede leerplicht
een wettelijke basis kan krijgen, die daarmee ook voor Antilliaanse Nederlanders
van toepassing kan zijn.5. Maatregelen op CuraçaoZoals reeds in de inleiding is gezegd komt de in deze brief beschreven
problematiek in hoge mate overeen met die op de Nederlandse Antillen. Een
aanzienlijke groep Antilliaanse Nederlanders vindt daar geen aansluiting bij
de samenleving vanwege een laag opleidingsniveau, vroegtijdig schoolverlaten,
beperkte arbeidsperspectieven, drugsgebruik en criminaliteit. Het verbeteren
van deze situatie is een prioriteit van de Antilliaanse regering. Een beter
toekomstperspectief op de eilanden is ook een conditio sine qua non willen
de maatregelen in Nederland een duurzaam effect hebben. Een goed lopend project
is het zogenaamde TAM-project (Toekomst Antilliaanse Militie). Hierin krijgen
Antilliaanse jongeren onder intensieve begeleiding van defensiepersoneel de
kans om na hun dienstplicht een civiele vakopleiding te volgen die hun kansen
op de arbeidsmarkt vergroot. Het project is succesvol en wordt op Curaçao
hoog gewaardeerd. Het TAM-project is recent met steun van BZK verlengd tot
eind 2008.De inzet bij het maken van de afspraken over de toekomstige staatkundige
positie van de Nederlandse Antillen was en is dan ook het realiseren van gezonde
startpositie van de eilanden en een duurzaam toekomstperspectief voor de bevolking
van de eilanden van de Nederlandse Antillen. De Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) treedt hierbij als eerstverantwoordelijke
richting de Nederlandse Antillen op. In het verleden zijn hiertoe
reeds samenwerkingsmiddelen ingezet op de terreinen van goed bestuur, economische
ontwikkeling, rechtshandhaving, onderwijs en jongeren. In de toekomst zal
de Staatssecretaris van BZK deze aanpak voortzetten, waarbij met name aandacht
zal zijn voor de knelpunten op het gebied van goed bestuur, onderwijs- en
jeugdbeleid, overheidsfinanciën, waarborging van de rechtsorde en op
sociaal-economisch gebied (onder meer door het Sociaal Economisch Initiatief).De inzet van de Minister voor WWI is hierbij ondersteunend voor die van
BZK en richt zich op het daadwerkelijk leveren van capaciteit (mensen en kennis)
bij de uitvoering en handhaving van programma’s op de Nederlandse Antillen.
De benodigde capaciteit wordt de facto geleverd door de AG-21. Met hen worden
afspraken gemaakt over wie, wat, waar en met welk beoogd resultaat doet. Voorkomen
moet worden dat de inzet incidenteel, op ad hoc basis of los van elkaar plaatsvindt.
Focus daarbij is Curaçao omdat de jongerenproblematiek daar het grootst
is en omdat daar de meeste Antilliaanse Nederlanders in Nederland van afkomstig
zijn. De inzet van WWI betreft twee thema’s: ondersteuning op het onderwijs-
en jongerenprogramma op Curaçao en ondersteuning van een integrale
wijkaanpak aldaar. De te ondernemen activiteiten zijn allemaal van strikt
uitvoerende aard en staan als zodanig los van de nieuwe staatkundige structuur
per 15 december 2008. Wel moeten we ons realiseren dat gelet op de situatie
op de Nederlandse Antillen resultaten niet van de ene op de andere dag zullen
worden behaald.5.1. Ondersteuning op het onderwijs- en jongerenprogrammaIn aanvulling op de bestaande samenwerking tussen Nederland en de Nederlandse
Antillen over de aanpak van de jongerenproblematiek daar is onlangs een nieuw
samenwerkingsprogramma onderwijs en jongeren (2008–2012) ondertekend.
Via een eilandelijke aanpak maken de eerste verantwoordelijke Antilliaanse
bewindspersonen, de eilandelijke overheden en de Staatssecretaris van BZK
nadere afspraken over onder andere uitvoering en handhaving van de verruiming
van de leerplicht van 4 t/m 18 jaar, de sociale vormingsplicht voor 16 t/m
24 jaar, de verbetering van de zorgstructuur in het onderwijs om drop-outs
te voorkomen, verbetering van het beroepsonderwijs (betere aansluiting op
de arbeidsmarkt en meer aandacht voor werkend leren), ouderparticipatie en
opvoedondersteuning. Nederland stelt hiervoor in 2008 binnen begrotingshoofdstuk
IV een bedrag van 24 miljoen euro beschikbaar. De eilanden hebben een eigen
verantwoordelijkheid om te zorgen voor een goede uitvoering en handhaving
van afspraken.Curaçao heeft aangegeven dat het bij de uitvoering en handhaving
van dit programma Nederlandse ondersteuning behoeft. Deze vraag is inmiddels
opgepakt door de AG-21. In november 2007 is de voormalig «stadsmarinier
Antillianen» van Rotterdam naar Curaçao afgereisd om daar samen
met een counterpart van de verantwoordelijke gedeputeerde bij de uitvoerders
in de praktijk te inventariseren op welke punten en in welke vorm ondersteuning
nodig is.Na akkoord van het bestuurscollege op Curaçao starten op basis
van deze gezamenlijke inventarisatie in 2008 uitwisselingen waarbij volgens
een systeem van twinning (samenwerking van personen die op hetzelfde niveau
werkzaam zijn) kennis en ervaring wordt uitgewisseld. Vanuit de bestuurlijke
relatie met de AG-21 zal de Minister voor WWI bevorderen dat de uitwisseling
in samenhang wordt uitgevoerd en gericht is op een bestendig resultaat. Overigens
is de verwachting dat niet alleen Curaçao maar ook Nederland baat heeft
bij deze uitwisseling. Ook voor ons valt er immers te leren van ervaringen
daar.De Staatssecretaris van BZK heeft aangegeven dat er binnen de inhoudelijke
en financiële kaders van het nieuwe onderwijs- en jongerenprogramma mogelijkheden
zijn om de bijkomende kosten die aan de inzet van de AG-21 zijn verbonden
te dekken, mits deze inzet is gebaseerd op een expliciete vraag vanuit Curaçao.
Hierover worden nadere afspraken gemaakt tussen Curaçao, BZK, WWI,
AG-21 en VNG.Aanvullend op deze uitwisseling is het van belang dat er in wordt voorzien
dat jongeren niet gedurende hun leer-, leer-werk-, of sociale vormingsplichtprogramma
onopgemerkt naar Nederland of andersom afreizen. Ook is van belang dat aan
beide kanten van de oceaan voldoende informatie ten behoeve van een effectieve
hulpverlening beschikbaar is en kan worden uitgewisseld. Deze informatie is
nodig indien een persoon aan de andere kant van de oceaan in een (nieuw) scholings-,
arbeids- en/of zorgtrajecten terecht komt.Daarom zal in samenwerking met de Staatssecretaris van BZK en de Minister
voor Jeugd en Gezin worden toegewerkt naar een sluitende ketenaanpak met Curaçao
waarin (verwijs)informatie over personen tussen beide landen van het Koninkrijk
kan worden uitgewisseld. Naar zo’n sluitende ketenaanpak wordt in Nederland
toegewerkt via de Verwijsindex Risicojongeren. Op de Nederlandse Antillen
wordt binnen het onderwijs- en jongerenprogramma gewerkt aan de verbetering
van het jongerenregister van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
en het opzetten van een leerlingvolgsysteem.5.2. Ondersteuning integrale wijkaanpakIn aanvulling op het voorgaande zal de Minister voor WWI mede investeren
in de sociaal-economische situatie op Curaçao door aan te sluiten bij
de wijkenaanpak op Curaçao van Reda Sosial, een (semi-)overheidsstichting
voor sociale ontwikkeling en economische bedrijvigheid. Nederland heeft in
het verleden in het kader van armoedebestrijding een aanzienlijke financiële
bijdrage geleverd aan een door Reda Sosial ontwikkeld programma voor integrale
wijkaanpak, waarbij vier uitgangspunten worden gehanteerd: de lerende, de
werkende, de gezonde en de leefbare wijk. In voorgenoemde aanpak staat een
aantal componenten centraal: werkgelegenheid (o.a. cursussen voor kleine ondernemers
en beroepsgerichte trainingen voor vrouwen, leer-werktrajecten), ruimtelijke
ordening/verkeer/huisvesting (o.a. renovatie gebouwen voor maatschappelijke
opvang van gehandicapten, drugsverslaafden en bejaarden), veiligheid, welzijn/cultuur/sport
(o.a. maatschappelijk herstel ex-drugsverslaafden), onderwijs (o.a. naschoolse
opvang, programma’s voor opvoedingsondersteuning) en gezondheidszorg
(o.a. voorlichtingsprogramma’s voor ouderen). Deze aanpak richt zich
zowel op fysieke aspecten als sociale aspecten. Een koppeling tussen die twee
is zonder meer nodig.De Minister voor WWI en de Staatssecretaris van BZK en enkele gemeenten
zullen gezamenlijk, een nieuwe impuls geven aan deze wijkaanpak en daarbij
met name aandacht besteden aan de sociale component. Een aantal gemeenten
heeft aangegeven hun ervaringen met de krachtwijkenaanpak te willen inzetten
door bijvoorbeeld een twinning aan te gaan met een of meer wijken op Curaçao.
De gesprekken hierover met verschillende partijen (waaronder gemeenten, Staatssecretaris
van BZK, Reda Sosial) zitten nog in een verkennende fase. Concretere afspraken
kunnen naar verwachting in het voorjaar van 2008 gemaakt worden. Het is het
voornemen van de Minister voor WWI om dan ook een bezoek aan Curaçao
te brengen.Tot slotBovengenoemde maatregelen hebben allemaal hetzelfde doel: de Antilliaanse
Nederlanders die geen aansluiting weten te vinden bij de Nederlandse samenleving
en met problemen kampen een duurzaam perspectief bieden op een volwaardige
deelname aan de samenleving. Dat vergt als gezegd een lange adem. Wat dat
betreft moeten we ons realiseren dat we ons ambitieniveau moeten aanpassen
aan dat wat reëel en haalbaar is. Gelet op de medewerking die is toegezegd
door alle betrokken partijen hebben we er vertrouwen in dat bovengenoemde
set maatregelen en de inzet van de Taskforce, gecombineerd met de generieke
programma’s van het kabinet, zullen leiden tot een bestendige oplossing
van de problematiek.De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,C. P. VogelaarDe minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Th. B. Bijleveld-SchoutenXNoot1Kortheidshalve wordt in deze brief gesproken van Antilliaanse Nederlanders
waar ook Arubaanse Nederlanders worden bedoeld.XNoot1Gebaseerd op de Integratiekaart 2006, TK 2006–2007, 30 810,
nr. 1 en het Jaarrapport Integratie 2007 van het SCP.XNoot2Commissie Veeris, «Net Loke Falta», Den Haag 2001; H. van
Hulst, «Geen snelle recepten. Gezichtspunten en bouwstenen voor een
andere aanpak van Antilliaanse jongeren», Amsterdam 2003; OCaN-adviesrapport, «Change
the mindset», Den Haag 2006; A.G. Broek, «De terreur van schaamte»,
Utrecht 2006; M. Van San, «Verslaafd aan een flitsende levensstijl.
Onderzoek naar criminaliteit onder Antilliaanse Rotterdammers», Rotterdam
2007.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Zie ook TK 2006–2007, 30 420, nr. 50.XNoot1Jaarrapport Integratie, Sociaal Cultureel Planbureau, 2007.XNoot1TK 2006–2007, 25 726, nr. 22, bijlage.XNoot2TK 2007–2008, 28 684, nr. 119.XNoot1TK 2006–2007, 25 726, nr. 22.XNoot2TK 2006–2007, 25 726, nr. 22.XNoot1TK 2006–2007, 28 192, nr. 41.XNoot2TK 2005–2006, 26 283, nr. 28, bijlage.XNoot3TK 2007–2008, 30 166, nr. 25.XNoot4TK 2006–2007, 30 332, nr. A. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26283-31.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl