Breder, lager, eenvoudiger? Een evaluatie van de belastingherziening 2001; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30375, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

31-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

30375 nr. 5

28-01-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30375Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 375Breder, lager eenvoudiger? Een evaluatie van de belastingherziening
2001nr. 5VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 januari 2008De vaste commissie voor Financiën1 heeft
op 29 november 2007 overleg gevoerd met staatssecretaris De Jager van
Financiën over:– Breder, lager, eenvoudiger? Een evaluatie van
de belastingherziening 2001 (30 375).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Tang (PvdA) is benieuwd of het aantal
belastingplichtigen in box 3 sinds de herziening nog verder is gestegen. De
forfaitaire rendementsheffing heeft geleid tot een fors verschil in rendement.
Het rechtvaardigheidsbeginsel is zoek. Werknemers, die geen buffer hebben,
kiezen voor de zekerheid van laag renderende spaartegoeden met een rendement
van 2 tot 3%, terwijl daar een forfaitaire heffing van 4% op
het vermogen tegenover staat. Welgestelden, die wel risico kunnen lopen, investeren
en beleggen in riskante activa als aandelen en onroerend goed, en kunnen daarmee
hoge onbelaste rendementen realiseren. Het vermogen van welgestelden neemt
toe, waardoor ze ook weer minder risico lopen, terwijl werknemers met een
ongelukkige hand te maken krijgen met een nog meer dalend vermogen, want je
kunt je niet tegen pech verzekeren. Daardoor beleggen zij nog minder in riskante
vermogenstitels als aandelen of onroerend goed. Omdat de belastingopbrengsten
stabieler zijn dan de belastinggrondslag zijn de winsten in een hoogconjunctuur
met aantrekkende beurzen fors en onbelast. Dit jaagt de consumptieve bestedingen
uit vermogen op, maar op macro-economisch niveau werkt dat destabiliserend
en procyclisch, want als hun vermogen daalt, hebben huishoudens de neiging
de tering naar de nering te zetten. De laagconjunctuur uit 2002 en 2003 kan
dus zijn versterkt of verlengd door de belastingherziening 2001.Over de effecten van de forfaitaire rendementsheffing wordt niet uitgebreid
ingegaan in de evaluatie, maar de nieuwe gegevens over de vermogens van huishoudens
sinds 2001 zijn nog niet verwerkt. Als dat gebeurt, wordt duidelijk of de
heffing heeft geleid tot een toename van de ongelijkheid, hoe het staat met
de verzekering tegen onverwachte mee- en tegenvallers en of de heffing destabiliserend
en procyclisch heeft gewerkt. Wil de regering die nadere evaluatie door een
buitenstaander laten uitvoeren?Klopt het dat het effect van de belastingherziening op de gemiddelde marginale
druk, de wig, niet blijvend is geweest? Door de nettolastenverlichting van
3,5 mld. is de wig eerst omlaag gegaan, maar daarna weer omhoog en toen teruggekeerd
op het niveau van 2001. Hoe kan de marginale druk beter worden verdeeld? Er
moet een ijkpunt komen waar de veranderingen in de marginale druk voor de
verschillende inkomensgroepen tegen kunnen worden afgezet. Dan krijg je zicht
op wat een gerichte verlaging van de marginale druk oplevert aan winst of
verlies, bijvoorbeeld in relatie tot een verschuiving tussen de inkomstenbelasting
en de btw. In het algemeen is het onduidelijk of en in hoeverre verschuivingen
in belastingen maatschappelijke winst of verlies opleveren. Wat vindt de staatssecretaris
van Mirrlees Review, waarin wetenschappers proberen de voor- en nadelen van
de verschillende belastingen in kaart te brengen, zodat de beoordeling van
voorstellen meer gefundeerd kan plaatsvinden? Moet zo iets niet voor Nederland
worden overwogen?De belastingherziening zou het belastingstelsel eenvoudiger maken, maar
het is de vraag of het effect van de vereenvoudiging blijvend is geweest.
Het aantal aftrekposten is afgenomen, maar de uitgaven aan aftrekposten zijn
gestegen, terwijl het karakter ervan niet eenvoudiger is geworden; zie de
bijleenregeling bij de hypotheekrenteaftrek. Daar komt bij dat sprake is van
een wirwar aan heffingskortingen. De evaluatie van de belastingherziening
is niet uitgevoerd door onafhankelijke onderzoekers en niet alle voorhanden
zijnde informatie is gebruikt. Was het niet beter geweest als de evaluatie
door een buitenstaander was uitgevoerd?Mevrouw Karabulut (SP) constateert dat de
belastinggrondslag is verbreed, dat de lastendruk op arbeid is gedaald en
dat het belastingstelsel eenvoudiger is geworden, maar de doelstelling van
een evenwichtige en rechtvaardige belastingdruk is niet gehaald. De hogere-inkomensgroepen
zijn er meer op vooruitgegaan dan de lagere. De herziening werkt dus eerder
denivellerend dan nivellerend en de sterkste schouders dragen niet de zwaarste
lasten. Het is jammer dat de beperking van de pensioenaftrek en het eigenwoningforfait
inmiddels is afgezwakt. Wat is de staatssecretaris daarmee van plan? Wordt
het geen tijd de aftrekbaarheid van de hypotheekrente weer bespreekbaar te
maken?De VRH (vermogensrendementsheffing) moet een vermogenswinstbelasting worden,
al zorgt die voor stabiele inkomsten en is die eenvoudig. Belastinginkomsten
volgen het economisch tij, maar waarom is dat bij de loonbelasting geen probleem
en bij de VRH wel? Waarom is eenvoud een reden het vermogen met een fluwelen
handschoen aan te pakken? Stabiele belastinginkomsten kun je ook bewerkstelligen
met een vereveningssysteem. In de evaluatie wordt voorgerekend hoe de belastingopbrengsten
zich de afgelopen jaren zouden hebben ontwikkeld bij een vermogensaanwasbelasting,
maar hoe zou de opbrengstontwikkeling zijn geweest bij een vermogenswinstbelasting?
Waarom zijn er geen cijfers bekend over de jaren negentig? De rendementen
lagen de afgelopen 15 jaar gemiddeld genomen hoger dan 4%, maar toch
wordt vastgehouden aan een forfaitair rendement van 4%. Dat percentage
is gekoppeld aan een gemiddeld rendement dat gedurende een langere periode
kan worden behaald, maar welke periode is dat? Is 15 jaar niet lang genoeg
voor de conclusie dat 4% niet realistisch is? Daar komt bij dat het
vermogen in box 3 is gestegen, terwijl de belastingdruk op dat punt is gehalveerd.
De belastingdruk op arbeid is echter maar met 11% gedaald. Wil de staatssecretaris
een onderzoek starten naar de vermogenswinstbelasting? Daarmee wordt het rechtvaardigheidsprincipe
beter gediend. De belastingopbrengst op vermogen is gestabiliseerd, maar de
belastingdruk op vermogen is sterk gedaald. Dat is niet evenwichtig in vergelijking
met de belastingdruk op arbeid. Hoe denkt de staatssecretaris daarover? Heeft
de staatssecretaris inzicht in de invloed die de hoogte van het individuele
vermogen kan hebben op het gemiddeld genoten rendement? De heffingskortingen
hebben de belastingvrije sommen vervangen. Wat gaat de staatssecretaris doen
aan het zogenaamde verzilveringsprobleem ter zake?De heer Cramer (ChristenUnie) vraagt of de
staatssecretaris het oordeel van het vorige kabinet over de evaluatie onderschrijft.
Zo niet, wat vindt hij ervan? Een groot deel van de doelen van de Belastingherziening
2001 is gerealiseerd. De verlaagde bijzondere tarieven voor stakingswinsten
zijn afgeschaft. De hoogte van de stakingswinstvrijstelling is sterk beperkt.
Dit is bedenkelijk, omdat de Wet IB 2001 ten principale geen algemene heffing
over vermogenswinsten kent, er feitelijk belasting wordt geheven over inflatiewinst
en stakingswinsten een piekkarakter hebben, waardoor ze al snel in het hoogste
tarief belast worden. Een amendement om op stakingswinsten zonder meer een
integrale vrijstelling van 10% toe te passen, is vorig jaar verworpen,
maar inmiddels zijn vragen gesteld over de budgettaire effecten van de herinvoering
van het bijzonder tarief van 35% over stakingswinsten en heeft ook
de Eerste Kamer gesproken over de afschaffing. Er lijkt dus alsnog politiek
draagvlak te zijn voor dit amendement, of in ieder geval voor de invoering
van een bijzonder tarief. Wil de staatssecretaris deze kwestie verder onderzoeken
en voor de behandeling van het Belastingplan 2009 met een voorstel komen?Omdat belastingschulden in de sfeer van bedrijfsoverdracht en bedrijfsbeëindiging
niet mogen worden afgetrokken in box 3 is men tijdens de uitsteljaren, omdat
de belasting na tien jaar of in tien jaarlijkse termijnen mag worden betaald,
ook belasting verschuldigd over de uitstaande belastingschuld. Dat lijkt op
een inconsistentie in het wettelijke systeem. De keuze om wel of geen gebruik
te maken van een uitstelfaciliteit zou neutraal moeten uitwerken wat betreft
de box 3-heffing. Is de staatssecretaris bereid die neutraliteit te bewerkstelligen?
Een andere inconsistentie in de wettelijke regeling speelt bij de vrijstelling
in box 3 voor bos, natuurterreinen en landgoederen. De vrijstelling geldt
uitsluitend bij volle eigendom en niet bij erfpacht, maar daardoor is de recente
wetswijziging voor Natuurschoonwet-landgoederen met betrekking tot zogenoemde
huurerfpachtsituaties voor niets geweest, want niemand zal dit aanbevelen,
omdat de box 3-vrijstelling dan verloren gaat. Kan de vrijstelling op dit
punt worden uitgebreid?De aftrek van belastingschulden in box 3 speelt ook bij het successierecht.
De bestaande regeling werkt waar het successiebelasting betreft niet bevredigend.
De toegezegde regeling waarbij belastingschulden en vorderingen in de rendementsgrondslag
van box 3 worden betrokken, is er nog steeds niet. Waar blijft die? De defiscalisering
op grond van artikel 5.4 geldt voor een beperkt aantal gevallen, maar in de
praktijk worden vele nalatenschappen afgewikkeld die in materiële zin
volledig lijken op de wettelijke verdeling, maar door de beperkte definiëring
van artikel 5.4 niet zijn gedefiscaliseerd. Gelet op de doelstellingen van
de Wet IB 2001 zou de defiscalisering echter moeten gelden voor alle niet-opeisbare
vorderingen en schulden die krachtens erfrecht ontstaan. Defiscalisering is
in ieder geval op zijn plaats in situaties waarin erfgenamen niet de mogelijkheid
hebben de verschuldigde inkomstenbelasting te putten uit het vermogen dat
zij hebben geërfd. Wil de staatssecretaris kijken naar de uitbreiding
van de defiscalisering?De heer Remkes (VVD) vindt het vreemd dat
de evaluatie intern is afgedaan. Hij vraagt zich af of de herziening daadwerkelijk
tot vereenvoudiging heeft geleid. Tweederde van de belastingadviseurs vindt
van niet, terwijl de doelstelling om de administratieve lasten te verlagen
met 20 mln. beperkt is gebleven tot 8 mln. Sinds de invoering van het nieuwe
stelsel is de kerstboom weer flink opgetuigd, onder andere met allerlei heffingskortingen.
Ook dit kabinet heeft zich niet onbetuigd gelaten als het gaat
om fiscaal instrumentalisme. Een aantal zaken wordt de komende jaren zelfs
ingewikkelder in plaats van eenvoudiger.Met het oog op vereenvoudiging was de VRH een goede zaak, maar de doelstelling
van rechtvaardigheid en evenwichtigheid staat daarmee op gespannen voet. De
evaluatie is positief over de VRH, want de budgettaire doelstelling is gerealiseerd.
De heer Remkes betwijfelt echter of de regelgeving ter zake «de aanblik
verschaft van een fiscaalrechtelijk zelden vertoonde pure schoonheid en eenvoud»,
zoals het kabinet aangeeft. Wat betreft de inhoud is dat zeker niet het geval,
want de 4% is niet in alle opzichten rechtvaardig, zeker niet voor
kleine beleggers die dat rendement jarenlang niet hebben gerealiseerd. Het
aantal belastingplichtigen is toegenomen, maar over welke groep gaat het?
Is dat de groep die men destijds op het oog had? Wat zijn de verdelingseffecten
geweest? Omdat de vrije voet was bedoeld om kleine spaarders en beleggers
te ontzien, is de herberekeningsbenadering op dit punt onjuist. De middellangetermijneffecten
spelen geen rol, want in dit systeem wordt gewerkt met jaarlijkse aanslagen.De resultaten van de verlaging van de belasting op arbeid en vergroening
op het gebied van maatschappelijke effecten als milieuwinst en groei van de
werkgelegenheid zijn boterzacht. Veel mensen ervaren de terbeschikkingstellingsregeling
als een ingewikkeld gedrocht. De belasting op gezinssituaties is ingewikkeld,
maar er komt een notitie over het partnerbegrip. Hoe staat het met de termijnen?
Het wordt tijd stroomlijning op dit punt aan te brengen, zowel binnen de fiscaliteit
als in de relatie naar andere regelingen. Doorstromers mogen de aankoopkosten
van een nieuwe woning met ingang van 2004 niet langer volledig aftrekken.
Starters mogen dat wel. Die ongelijke behandeling is ongewenst. Ook starters
moeten die kosten kunnen aftrekken.De heer Van der Vlies (SGP) stelt dat pastoriebewoners,
freelancers en therapeuten die thuis hun werkplek hebben, wellicht oneerlijk
worden bejegend door de werkruimteregeling, vooral door het zelfstandigheidscriterium.
Er moet sprake zijn van een eigen op- en ingang en een sanitaire unit, afgescheiden
van het huishoudelijke gebruik, maar dat zijn flinke ingrepen qua prijskaartje.
Dat leidt tot een flinke economische huurwaarde van het pand, maar die pakt
qua inkomenspositie behoorlijk onevenwichtig uit. Men kan ook opteren voor
de behandeling als werknemer, maar in de kerkelijke sfeer is dat vanwege het
kerkrecht niet mogelijk. Er is namelijk geen werkgever-werknemerverhouding
tussen het kerkelijk bestuur en de geestelijk verzorger.De heer Jules Kortenhorst (CDA) constateert
dat de armoedeval op het eerste gezicht weliswaar is gedaald, maar dat de
beleving van de armoedeval er niet minder op is geworden. Het is van belang,
juist nu de arbeidsmarkt heel erg krap is geworden en er genoeg werkgelegenheid
is, ook aan de onderkant van het loongebouw te zorgen voor voldoende economische
impulsen om mensen naar een baan te krijgen. Wat gaat de staatssecretaris
doen om het probleem van de armoedeval de komende jaren substantieel te adresseren?Ook de lastendruk op arbeid zou in bredere zin worden verlaagd. Door de
herziening daalde de wig in 2001 met 4%, maar sindsdien is die door
hogere pensioenpremies, waar de overheid geen directe invloed op heeft, en
lastenverzwaringen weer opgelopen, maar een hogere wig leidt tot een sterkere
stijging van de lonen, hogere inflatie, en vooral een lager arbeidsaanbod.
Welke maatregelen neemt de staatssecretaris de komende jaren om tot een verlaging
van de wig te komen?In box 3 wordt niet het werkelijk genoten inkomen belast, maar een fictief
inkomen, onafhankelijk van de feitelijke resultaten, maar hoe staat het met
de mate waarin het fictieve rendement afwijkt van de rente die een kleine
spaarder kan ontvangen op een eenvoudige spaarrekening? Zelfs met een aantrekkende economie is het de vraag of het reële rendement op
sparen 4% is. Een kleine spaarder, of een oudere die een beperkt vermogen
veilig wil beleggen, wordt hiermee meer getroffen dan de grote investeerder
met een agressief beleggingsprofiel. Wil de staatssecretaris overwegen de
vrijstelling voor box 3 op termijn te verhogen, zonder dat de tarieven worden
verlaagd? Wanneer komt er duidelijkheid over het in aanmerking nemen van belastingvorderingen
en -schulden bij de bepaling van het vermogen in box 3? Wat is de stand van
zaken met betrekking tot de problemen die voortkomen uit de splitsing in box
1 en 3 bij gefacilieerde lijfrentes en de afkoop van kleine lijfrentes. Heeft
het overleg met het Verbond van Verzekeraars al geleid tot een oplossing?
Hoe ziet de staatssecretaris dit in het licht van het wetsvoorstel over banksparen?De heer Kortenhorst stemt in met een verdere vergroening van het belastingstelsel,
onder de randvoorwaarden die het CDA heeft aangegeven. De vereenvoudigingsdoelstelling
is tot op zekere hoogte gerealiseerd. Box 3 en de afschaffing van de aftrek
van arbeidskosten hebben geresulteerd in een eenvoudiger belastingheffing
en toezicht. De behoefte aan gerichte maatregelen om de koopkracht van specifieke
doelgroepen veilig te stellen, heeft echter geleid tot een wirwar van heffingskortingen.
De terbeschikkingstelling is nog steeds te complex. Over de terbeschikkingstelling
van vermogen door de partner leeft een sterk gevoel van onrechtvaardigheid.
Waarom zou kapitaal, dat men beschikbaar stelt aan de partner, zwaarder moeten
worden belast dan kapitaal dat op de beurs wordt belegd? Is de staatssecretaris
bereid de terbeschikkingstellingsregeling komend jaar te herzien?De wetenschap en de belastingpraktijk hebben een groot aantal suggesties
aangedragen voor een verdere vereenvoudiging van de inkomstenbelasting. Wil
de staatssecretaris deze zaken meenemen in het Belastingplan 2009?Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris van Financiën merkt
op dat de conclusies die het huidige kabinet aan de evaluatie van de Belastingherziening
2001 verbindt voor een deel hun neerslag hebben gevonden in het coalitieakkoord,
in de beleidsprogramma’s en in het Belastingplan 2008. De verlaging
van de lasten op arbeid heeft geleid tot een vermindering van de armoedeval.
Dat is ook te zien aan de ontwikkeling van de replacement rate. Deze verlaging
is, ook volgens berekeningen van het CPB, bestendig gebleken, ondanks de introductie
van allerlei toeslagen. De wig is inderdaad eerst gedaald, maar inmiddels
is die weer op het niveau van 2001 gekomen, vooral door de vergrijzing, waardoor
de AWBZ- en de pensioenpremies zijn gestegen. Zonder de IB 2001-operatie was
de wig echter aanzienlijk gestegen.De belastingherziening heeft geleid tot een gemiddelde koopkrachtstijging
met 3,6%. Werkenden profiteerden hier meer van dan uitkeringsgerechtigden,
maar binnen de groep uitkeringsgerechtigden zijn de minima ontzien. De maatregelen
voor een evenwichtige en rechtvaardige belastingdruk hebben ertoe geleid dat
de laagste en hoogste inkomens het meest hebben geprofiteerd van de belastingherziening,
procentueel ongeveer op dezelfde manier. Volgens het CBS is de inkomensongelijkheid
door de herziening verminderd.De grondslag voor de inkomstenbelasting is door de IB 2001-operatie, met
een andere behandeling van de inkomsten uit vermogen door de introductie van
box 3 en het verminderen van aftrekmogelijkheden in box 1, maar ook door inflatie
en economische groei, met meer dan 25 mld. toegenomen. De vergroeningsmaatregelen,
zoals een verhoging van de energiebelasting, leiden volgens het CPB tot een
vermindering van de CO2-uitstoot met 3,6 tot 3,8 megaton in 2010.
Het binnenlandse energieverbruik is enkele procenten lager uitgekomen.De vereenvoudiging van het belastingstelsel heeft geleid tot het schrappen van aftrekposten en de forfaitaire opzet van box 3. Het aantal
belastingplichtigen dat de aangifte zelf invult, is gestegen. De administratieve
lasten zijn structureel afgenomen met 8 mln., maar het aantal klanten van
de Belastingdienst is toegenomen met 1,5 miljoen mensen. De belastingadviseurs
hebben meer werk door de herziening, maar zij denken verschillend over de
mate van vereenvoudiging. In eerste instantie was daar wel sprake van, maar
het is de vraag of de vereenvoudiging blijvend is, want het aantal mensen
dat aangifte moet doen door de stijging van het aantal heffingskortingen,
stijgt. Er wordt wel gestreefd naar een verdere vereenvoudiging. De voorstellen
daartoe, zoals het verminderen van het aantal heffingskortingen, zullen de
Kamer nog bereiken. Het veilig stellen van de koopkracht van specifieke doelgroepen
heeft geleid tot een wirwar van heffingskortingen. Daardoor staat het streven
naar eenvoud soms op gespannen voet met het belang van specifieke groepen.
Er moeten voortdurend afwegingen worden gemaakt. Soms slaat de balans door
naar eenvoud, soms naar differentiatie.De evaluatie is grotendeels opgesteld door ambtenaren van het ministerie
en de Belastingdienst, omdat het streven van Kamer en kabinet erop was gericht
de inhuur van externen zoveel mogelijk te beperken. De motie-Bakker dwong
daarnaast tot een expliciete motivering in het geval van het inhuren van externen.
Belasting- en verzekeringsadviseurs, vakbonden en koepels van adviseurs hebben
hun ervaringen weergegeven in een enquête. De resultaten daarvan zijn
meegenomen. Voorts hebben de Universiteiten van Leiden en Tilburg de Wet IB
2001 geëvalueerd en heeft het CPB naar de economische effecten ervan
gekeken. Een nadere evaluatie is niet nodig, want ook anderen hebben hun licht
op de evaluatie laten schijnen. De staatssecretaris zal bezien wat een onderzoek
in de trant van Mirrlees Review kan toevoegen aan wat tot nu toe naar boven
is gekomen. Al met al ondersteunt dit kabinet in algemene zin de doelstellingen
van de Wet IB 2001, maar er worden in dit tijdsgewricht wel andere accenten
gelegd. Er wordt nu veel accent gelegd op innovatie, vergroening en vereenvoudiging.
Ook wordt gestreefd naar lagere lasten op arbeid en het bevorderen van de
werkgelegenheid.De VRH heeft in ieder geval tot vereenvoudiging geleid. Voor de herziening
werden renten en dividenden in de vorm van inkomsten belast, maar de waardestijging
van effecten niet. Er ontstonden steeds meer constructies met behulp waarvan
renten en dividenden werden omgezet in koerswinsten. Daardoor daalden de belastinginkomsten
uit vermogen, terwijl dat vermogen wel toenam. Het vorige systeem beïnvloedde
tevens het beleggingsgedrag. Uit de toename van het aantal belastingplichtigen
in box 3, in 2005 2 miljoen, mag niet worden geconcludeerd dat dit vooral
de middeninkomens zijn, want juist vermogenden pasten constructies toe waardoor
zij minder belasting betaalden op hun vermogen. Deze personen kunnen de VRH
in box 3 niet meer ontlopen. Daar komt bij dat de vermogensbelasting vroeger
0,7% bedroeg, terwijl de VRH in box 3 1,2% bedraagt. Er is nog
niet nagegaan hoe dit op individueel niveau heeft uitgewerkt. De desbetreffende
gegevens zullen worden verzameld en aan de Kamer worden toegestuurd.De vrije voet is bedoeld om te voorkomen dat mensen met kleine vermogens
worden betrokken bij de belastingplicht. In de uitwerking leidt deze stevige
Benthamse progressie tot een lager tarief en dus tot een voldoende invulling
van het draagkrachtbeginsel. Van de 1,7 miljoen mensen die in 2001 in box
3 kwamen te zitten, werd de helft geconfronteerd met een VRH van slechts 2,2%,
op een vermogen van ongeveer € 80 000, terwijl een Internetspaarrekening
toen al een rente kende van meer dan 2,2%. Pas bij een vermogen van
ongeveer € 800 000 was sprake van een VRH van 4%, maar
met staatsobligaties is de afgelopen jaren een rendement van 4% behaald.
De staatssecretaris vindt een VRH van 4% rechtvaardig. De verdelingseffecten
van box 3 zijn niet apart, maar als integraal pakket doorgerekend. Toen bleek
dat sprake is van een evenwichtige uitkomst, gelet op de doelstellingen.
Een vermogenswinstbelasting, in plaats van een VRH, leidt ertoe dat beleggers
hun aandelen vasthouden. Bij een vermogensaanwasbelasting wordt uitgegaan
van de papieren vermogenswinst. Dit leidt tot wisselende budgettaire effecten
op de staatskas, afhankelijk van het beursklimaat. Deze belastingvorm werkt
voor de belastingplichtige echter onrechtvaardig uit, want deze moet belasting
betalen over papieren winst, waarvan het de vraag is of die daadwerkelijk
wordt gerealiseerd. De VRH is wat dat betreft het eenvoudigst en het meest
rechtvaardig. De staatssecretaris zegt toe in een brief dieper in te gaan
op box 3 en alles wat daarmee samenhangt. Ook de kwestie van belastingschulden
envorderingen wordt dan meegenomen, al is inmiddels wel gebleken dat een regeling,
waarbij belastingschulden en -vorderingen in de rendementsgrondslag van box
3 worden betrokken, forse budgettaire effecten heeft. Het systeem wordt ook
ingewikkelder. Een en ander past dus niet in de opzet van box 3, want andere
latente schulden worden daar ook niet in meegenomen.Bij de invoering van de Belastingherziening 2001 zijn de verlaagde tarieven
voor stakingswinst afgeschaft, maar het toptarief is wel verlaagd. Sinds 2007
kan een stakende ondernemer in veel gevallen in aanmerking komen voor de MKB-winstvrijstelling
van 10%. Over de terbeschikkingstellingsregeling staat in de evaluatie
dat op het snijvlak van de boxen 1 en 2 enerzijds en box 3 anderzijds een
anti-arbitragemaatregel nodig is, maar ook op deze kwestie wordt in de brief
teruggekomen.Over de werkruimteregeling is ambtelijk contact opgenomen met het Interkerkelijk
Contactorgaan in overheidszaken. Aan deze organisatie is de mogelijkheid voorgelegd
te opteren voor het loonbelastingregime. Dat kan een oplossing bieden voor
predikanten voor wie de huidige bijtelling te hoog is, want dan wordt het
recht op gratis wonen behandeld als loon in natura. Het voordeel van de ter
beschikking gestelde pastorie wordt dan gewaardeerd op maximaal 18%
van het predikantstraktement. Het Interkerkelijk contactorgaan is ook gevraagd
of er principiële bezwaren bestaan tegen het opting-inregime, maar dat
was niet het geval. Een deel van de leden maakt ook gebruik van de optie.
Een reden om dat niet te doen, is dat veel predikanten met de optie duurder
uit zijn dan met de bijtelling van het woongenot.Wat betreft de defiscalisering van het vruchtgebruiktestament wordt bekeken
of het mogelijk is de niet-opeisbare vorderingen van kinderen op hun langstlevende
ouder mee te nemen. Ook hier wordt in de brief over box 3 of in een aparte
brief op teruggekomen. De aankoopkosten in de vorm van overdrachtsbelasting
en makelaarskosten maken deel uit van de koopprijs en zijn voor starters en
doorstromers nooit aftrekbaar. De aankoopkosten verhogen de koopprijs van
de woning wel, en dus ook de ruimte voor de aftrek van de eigenwoningrente.
De financieringskosten, zoals de kosten van een hypotheekakte en de afsluitprovisie,
zijn voor starters en doorstromers wel aftrekbaar. De bijleenregeling geldt
alleen voor mensen die al eens een huis hebben gekocht. Iemand die voor het
eerst een huis koopt, heeft niets te maken met de bijleenregeling. Zijn aftrekruimte
wordt in die regeling niet beperkt. Starters kunnen gebruikmaken van een bij
de Belastingherziening 2001 getroffen regeling, op basis waarvan de lening
voor financieringskosten ook tot renteaftrek kan leiden. Er is geen sprake
van een ongelijke of onbillijke behandeling van doorstromers, in vergelijking
met starters, want een doorstromer is ook een starter geweest. De staatssecretaris
ziet daarom geen aanleiding terug te komen op de destijds gemaakte keuze.
In de brief over box 3 zal ook worden ingegaan op de vrijstelling voor bos,
natuurterreinen en landgoederen.Mevrouw Vos (PvdA) concludeert dat de staatssecretaris
heeft toegezegd volgend jaar met vereenvoudigingvoorstellen naar de Kamer
te komen. Het aantal heffingskortingen wordt daarin meegenomen. Ook zal de staatssecretaris een brief naar de Kamer sturen, waarin dieper wordt
ingegaan op box 3 en alles wat daaronder valt. Ten slotte wordt gekeken naar
de eventuele meerwaarde van een onderzoek in de trant van Mirrlees Review.De voorzitter van de vaste commissie van Financiën,BlokDe adjunct-griffier van de vaste commissie van Financiën,VenteXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Vendrik (GroenLinks), Blok (VVD), voorzitter,
Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Weekers (VVD), Gerkens (SP), Van Haersma
Buma (CDA), De Nerée tot Babberich (CDA), Dezentjé Hamming (VVD),
Omtzigt (CDA), Koşer Kaya (D66), Irrgang (SP), Luijben (SP), Kalma
(PvdA), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Cramer (ChristenUnie), Van der Burg
(VVD), Tony van Dijck (PVV), Spekman (PvdA), Heerts (PvdA), Gesthuizen (SP),
Ouwehand (PvdD), Tang (PvdA) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Halsema (GroenLinks), Remkes (VVD),
Jonker (CDA), Aptroot (VVD), Van Gerven (SP), Jan de Vries (CDA), Van Hijum
(CDA), De Krom (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Pechtold (D66), Kant (SP),
Ulenbelt (SP), Van der Veen (PvdA), Anker (ChristenUnie), Nicolaï (VVD),
De Roon (PVV), Van Dam (PvdA), Smeets (PvdA), Karabulut (SP), Thieme (PvdD),
Heijnen (PvdA), Roefs (PvdA) en Mastwijk (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30375-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl