Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen; Brief regering; Verslag van de Raad Algemene Zaken en de Raad Buitenlandse Zaken van 25 januari 2010
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140673
 2009-2010
 
 21 501-02
 Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen
 
 
 
 
 Nr. 
 942
 BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 1 februari 2010
 
 Graag bieden wij u hierbij het verslag aan van de Raad Algemene Zaken
en de Raad Buitenlandse Zaken van 25 januari 2010.
 
 De minister van Buitenlandse Zaken,
 M. J. M. Verhagen
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans 
 
 Verslag van de Raad Algemene Zaken (RAZ) en Raad Buitenlandse
Zaken (RBZ) van 25 januari 2010
 Raad Algemene Zaken
 Het Spaanse Voorzitterschap presenteerde zijn prioriteiten: economisch
herstel & duurzame groei (EU2020), implementatie Verdrag van Lissabon,
versterken buitenlandbeleid EU en het Europa van rechten en vrijheden voor
de burgers. In de daaropvolgende discussie uitten verschillende ministers
hun wensen ten aanzien van de prioriteitsstelling. Zo werd het belang van
de aankomende Voorjaarsraad benadrukt om over de nieuwe EU2020 strategie te
spreken. Daarnaast werden door enkele ministers nog andere onderwerpen genoemd
die eveneens onder dit Voorzitterschap aandacht zouden moeten krijgen, zoals
de voorbereiding van de Donau-strategie, de uitbreiding met de Westelijke
Balkan, het Oostelijk Partnerschap en energie en energievoorzieningszekerheid.
Verder werd het effectief maken van het nieuwe verdrag als aandachtspunt genoemd.
In dit kader gingen de meeste ministers in op het belang van het optimaal
invullen van de horizontale coördinerende rol voor de Raad Algemene Zaken.
Staatssecretaris Timmermans pleitte er in dit verband voor dat de RAZ zijn
mandaat ten aanzien van de voorbereiding van Europese Raden ten volle benut.
 Raad Buitenlandse Zaken
 In de eerste zitting van de Raad Buitenlandse Zaken onder voorzitterschap
van Hoge Vertegenwoordiger Ashton bleek dat de rolverdeling tussen de permanente
RBZ-voorzitter (HV) en het roulerende voorzitterschap van de andere Raadsformaties
minus de Europese Raad (Spanje), nog enigsins onwennig was. Niettemin bestaat
de overtuiging dat ieder snel zal wennen aan de nieuwe situatie. Wanneer de
HV haar voorstellen voor de organisatie van haar dienst (de EDEO, met een
Brusselse component naast de EU-delegaties in de landen buiten de EU) heeft
gepresenteerd, zal ook de vraag wie de HV kan vervangen bij verhindering beantwoord
zijn; die vraag is niet irrelevant, daar op de dag van de eerste RBZ onder
haar voorzitterschap, de HV zich op de conferentie in Canada over Haïti
moest laten vertegenwoordigen, waarvoor zij een persoonlijk beroep op de Franse
minister van Buitenlandse Zaken Kouchner deed.
 Iran
 De Raad sprak over de volgende stappen die genomen kunnen worden om Iran
te bewegen zich te conformeren aan de internationale verplichtingen in relatie
tot zijn nucleaire ambities. De Europese inzet blijft gebaseerd op de twee
sporen-benadering, waarbij de eerste doelstelling blijft door middel van politiek
overleg tot een oplossing te komen. Iran geeft echter geen blijk een betekenisvolle
dialoog over zijn nucleaire programma te willen voeren. Conform het twee sporen-beleid
resteert de internationale gemeenschap bij uitblijven van resultaten in het
overlegspoor, geen andere optie dan nadere sancties jegens het Iraanse regime.
Ministers spraken steun uit voor de werkzaamheden van de E3+3 en de VNVR terzake.
De EU zal intern verder spreken over mogelijke sanctiemaatregelen voor het
geval de VNVR geen overeenstemming over additionele maatregelen weet te bereiken,
overigens zonder daarbij het E3+3 en het VNVR-proces te doorkruisen.
 Bosnië
 De Raad sprak voorts over de actuele situatie in Bosnië-Herzegovina
(BiH). Meerdere ministers spraken bezorgdheid uit over het Bosnische politieke klimaat en de voortdurende politieke impasse. Een groot aantal ministers
was van mening dat de EU een grotere aanjagende en sturende rol moet gaan
spelen om ervoor te zorgen dat BiH ten opzichte van andere Westelijke Balkan
landen niet verder achterop raakt in het Euro-Atlantische integratieproces.
Aangezien Bosnië-Herzegovina nog niet voldoet aan de voorwaarden voor
sluiting van het OHR, is dat voorlopig niet aan de orde. Ook staatssecretaris
Timmermans sprak bezorgdheid uit over de politieke impasse. Hij benadrukte
daarbij het belang van een grondwetsherziening, die een grotere prioriteit
van de EU-strategie zou moeten zijn.
 
 Over de toekomst van de executieve militaire missie EUFOR/Althea waren
alle lidstaten het eens. De Raad besloot dat deze missie dit jaar zou blijven
voortbestaan en sprak de bereidheid uit om EUFOR onder een VN-mandaat zo nodig
ook ná 2010 voort te zetten. Tegelijkertijd besloot de Raad dat een
militaire trainingsmissie parallel aan de huidige executieve missie van start
zou gaan. Een besluit over beëindiging van het executieve deel van de
EUFOR missie zal te zijner tijd worden genomen op basis van een evaluatie
van de politieke- en veiligheidssituatie. Daarbij zal ook rekening worden
gehouden met besluitvorming over de toekomst van het OHR.
 
 HV Ashton besloot de discussie met de opmerking dat de EU de komende tijd
verder zal moeten reflecteren over de beste strategie. Er zal nu reeds moeten
worden nagedacht over de post-OHR periode, maar tegelijkertijd moet de EU
het OHR actief blijven steunen. Visaliberalisatie zou volgens HV Ashton een
krachtig en positief signaal afgeven aan de Bosnische burgers over de voordelen
van Europa.
 Somalië
 De Raad besprak de zorgelijke situatie in Somalië. Het gebrek aan
gezag van de Transitional Federal Government (TFG) in grote delen van Somalië
en de niet aflatende conflicten met rebellenbewegingen zorgen voor een zeer
ernstige humanitaire situatie en bieden een voedingsbodem voor extremisme
en piraterij. Om het gezag van de TFG te kunnen versterken besloot de Raad
tot het voorbereiden van een trainingsmissie voor Somalische veiligheidstroepen,
in Oeganda. Nederland heeft daarbij aangedrongen in het voorbereidingstraject
uiterste zorgvuldigheid te betrachten. Juist vanwege de zwakke positie van
de Somalische overheid en de grote instabiliteit dient voldoende zeker gesteld
te worden dat de beoogde resultaten van de missie bereikt kunnen worden en
duurzaam zijn. Mede op instigatie van Nederland is in de Raadsconclusies aandacht
besteed aan de noodzaak voor goede randvoorwaarden, waaronder een deugdelijke
selectieprocedure voor de te trainen soldaten, een monitoringsmechanisme voor
de getrainde soldaten, en betalingsmechanismen om desertie te voorkomen. In
de komende tijd zal het operation plan voor de missie nader worden uitgewerkt,
waarna de missie naar verwachting in het voorjaar kan beginnen. Momenteel
wordt een missie met circa 100 trainers voorzien, die ongeveer 2000 veiligheidstroepen
zullen opleiden. Het kabinet voorziet vooralsnog geen Nederlandse bijdrage
aan de trainingsmissie.
 
 Voorts ging de Raad in op de piraterijproblematiek. Mede wegens de problemen
die Nederland afgelopen december ondervond om dertien piraterijverdachten
over te dragen, wees HV Ashton op het belang van een versterkt juridisch kader
voor operatie Atalanta. Er zal nogmaals gekeken worden naar de mogelijkheden
voor versterking van effectieve regionale berechting van piraterijverdachten.
 
 Het roulerend Voorzitterschap kondigde aan onder auspiciën van de
VN een internationale conferentie over Somalië te willen organiseren
en zegde toe in overleg met de HV een voorstel hiertoe te zullen
circuleren onder de Lidstaten.
 Afghanistan/Pakistan
 De Raad besprak de voorbereiding van de Afghanistan-conferentie die op
28 januari a.s. in Londen zou plaatsvinden. Minister Miliband verwoordde
de doelstellingen van de drie thema’s van de conferentie (veiligheid,
ontwikkeling en bestuur en regionale samenwerking) als «Al-Qaida out, tribes in and the neighbours on site». De
conferentie vormt volgens Miliband het startschot voor een nieuwe fase gericht
op overdracht van verantwoordelijkheden op het gebied van veiligheid. Ook
zal in deze nieuwe fase meer intensieve aandacht moeten uitgaan naar lokaal
besuur, corruptiebestrijding en re-integratie, aldus Miliband. De conferentie
zal consensus moeten bereiken over een heldere, coherente en geloofwaardige
strategie voor de komende 18 maanden. Minister Miliband stelde tot slot dat
een positieve uitkomst van de conferentie essentieel is voor de geloofwaardigheid
van alle betrokkenen en dat de EU na de Londen conferentie meer engagement
en betere coördinatie moet laten zien in Afghanistan.
 
 Er was brede steun voor de visie van Miliband en ministers spraken hun
waardering uit voor de Britse inspanningen om de conferentie succesvol te
laten verlopen. Door veel ministers werd benadrukt dat Londen moet gelden
als start van een (lange) fase waarin steeds meer verantwoordelijkheid aan
de Afghanen moet worden overgedragen. Ook werd het belang benadrukt van een
bredere politieke agenda en visie – de discussie kon niet steeds worden
beperkt tot aantallen manschappen die nodig waren. Tot slot zou Londen moeten
leiden tot een hernieuwd commitment van zowel de Afghaanse autoriteiten als
de internationale gemeenschap.
 
 HV Ashton vroeg de Raad tot slot om in te stemmen met bijgevoegde «EU key elements» welke zij als haar mandaat
zou beschouwen voor de conferentie. De «EU key elements»werden door alle ministers
ondersteund.
 Jemen
 De Raad sprak over de situatie in Jemen, in voorbereiding op de Jemen-conferentie
die op 27 januari a.s. in Londen plaats zou vinden. Ministers spraken
hun zorg uit over de recente ontwikkelingen en het risico op verdere destabilisatie
van het land. Zulks zou een aanzienlijk risico voor de gehele regio kunnen
betekenen. De internationale gemeenschap zou Jemen terzijde moeten staan bij
het terugdringen van de instabiliteit. De inspanningen dienen daarbij niet
alleen gericht te zijn op het bestrijden van terrorisme; voor stabilisering
van Jemen is een brede aanpak nodig. Veiligheidsmaatregelen moeten hand in
hand gaan met een diplomatieke inzet en activiteiten gericht op politieke
stabilisering en economische ontwikkeling. Gelijktijdig dient de Jeminitische
regering zich bewust te zijn van de eigen verantwoordelijkheden, vooral op
het gebied van politieke en economische hervormingen. Ook dient de regering
werk te maken van een politieke dialoog met de oppositie in het noorden en
het zuiden.
 Haïti
 In vervolg op de bijzondere Raad Buitenlandse Zaken van 18 januari
jl. bespraken de ministers de humanitaire situatie in Haïti en de bijdrage
die de EU kan leveren aan de hulpverlening.
 
 Commissaris De Gucht (Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp) beschreef
de actuele situatie aan de hand van zijn bevindingen tijdens zijn
bezoek aan Haïti. De hulpverlening komt volgens de Commissaris steeds
beter op gang, ondanks de zeer moeilijke omstandigheden ter plekke. Hij constateerde
dat er behoefte is aan politietroepen die ordehandhavingstaken kunnen uitvoeren
en ziet hier een duidelijke rol voor de EU. De Commissaris ziet als prioriteiten
voor de hulpverlening op de korte termijn het inrichten van permanente vluchtelingenkampen
die bestand zijn tegen het naderende regenseizoen en het herstel van essentiële
bestuurlijke structuren. Hierbij herhaalde hij dat snel een EU-expertteam
naar Haïti zal vertrekken om de noden in kaart te brengen en dat de Commissie € 100
miljoen zal vrijmaken voor herstel van overheidsstructuren. Staatssecretaris
Timmermans sprak de Nederlandse waardering uit voor de rol van de HV in de
coördinatie van de EU bijdrage en kondigde aan dat Nederland in totaal € 85
miljoen euro aan noodhulp zal bijdragen, mede dankzij genereuze publieke giften.
 
 De ministers waren het erover eens dat de EU-bijdrage aan de hulpverlening
aan Haïti goed gecoördineerd moest worden en dat hierbij nauw moest
worden aangesloten bij de VN. Nederland benadrukte in dit kader dat alle aandacht
moest uitgaan naar de behoeften ter plekke en dat onnodige coördinatiestructuren
vermeden moesten worden. Besloten werd om een lichte coördinatiecel in
Brussel in te richten en de coördinatie in Haïti door de VN te laten
geschieden.
 
 De Europese inzet in Haïti in reactie op het VN-verzoek om personele,
logistieke en materiële ondersteuning zal bestaan uit bijdragen van lidstaten
aan de door de VN gesignaleerde behoefte aan genisten en materieel, maritieme
logistieke capaciteit en een tijdelijke versterking van de politiecapaciteit
van MINUSTAH, de VN stabilisatiemissie op Haïti.
 
 Nederland meldde te overwegen bij te dragen met het sturen van 60 marechaussees
naar Haïti, maar in dat geval wel logistieke ondersteuning nodig te hebben.
De inzet van de marechaussees zal bij voorkeur in het kader van de European
Gendarmerie Force (EGF) geschieden. Uw Kamer zal hierover op korte termijn
nader worden geïnformeerd.
 
 Door enkele ministers werd erop gewezen dat de Europese coördinatie
van hulpverlening na de Tsunami van 2004 verbeterd was en dat een evaluatie
van de hulpverlening aan Haïti nuttig zou zijn. HV Ashton zegde dit toe.
 
 Er was een gedeeld besef onder de ministers over de verantwoordelijkheid
van de EU in de hulpverlening op de langere termijn. Zij spraken hun steun
uit voor blijvende betrokkenheid van de EU bij de wederopbouw van Haïti.
 Diversen
 Onder het agendapunt diversen werd aandacht gevraagd voor de goed verlopen
eerste ronde van de Oekraïense verkiezingen. HV Ashton zegde toe de EU-relaties
met Oekraïne te agenderen voor bespreking tijdens de komende RBZ, wanneer
de uitkomst van de verkiezingen bekend zal zijn.
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.