Experimentenwet vooropleidingseisen, selectie en collegegeldheffing; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29819, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-11-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29819 nr. 5

11-11-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI AlgemeenII. Artikelsgewijze toelichtingI. ALGEMEEN1.1 Algemeen1.2 Procedure1.3 Evident erkende meerwaarde1.4 Selectie van studenten1.5 Collegegelddifferentiatie1.6 Flexibele toelating door vervangende vooropleidingseisen1.7 Evaluatie experimenten2. FINANCIËLE GEVOLGENII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1Artikel 3Artikel 4Artikel 6Artikel 8Artikel 9Artikel 15Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29819Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 819Tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger onderwijs op
het gebied van vooropleidingseisen aan en selectie van aanstaande studenten
en op het gebied van heffing van collegegeld (Experimentenwet vooropleidingseisen,
selectie en collegegeldheffing)nr. 5VERSLAGVastgesteld 11 november 2004De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord,
acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam
voorbereid.I Algemeen1.1 Algemeen1.2 Procedure1.3 Evident erkende meerwaarde1.4 Selectie van studenten1.5 Collegegelddifferentiatie1.6 Flexibele toelating door vervangende vooropleidingseisen1.7 Evaluatie experimenten2. Financiële gevolgenII. Artikelsgewijze toelichtingI. ALGEMEEN1.1 AlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het wetsvoorstel betreffende experimenten in het hoger onderwijs. Het wetsvoorstel
biedt ruimte aan experimenten met selectie en collegegelddifferentiatie voor
specifieke opleidingen met evidente erkende meerwaarde. Hoewel deze leden
kritisch zijn over de effecten van dergelijke maatregelen op de toegankelijkheid
van het hoger onderwijs en het bevorderen van participatie in het hoger onderwijs,
kunnen zij instemmen met deze experimenten. De leden van deze fractie willen
weten waarom volgens de regering met name bij experimenten met collegegeldverhoging
en selectie synergie voorstelbaar zou zijn. Deze leden zien niet in waarom
studenten die blijkbaar over een talent met evidente erkende meerwaarde
beschikken daar extra voor moeten betalen. Juist omdat het bij opleidingen
met evidente erkende meerwaarde vaak gaat om extra voorzieningen, bijvoorbeeld
op het gebied van studiebegeleiding, is het voorstelbaar dat studenten voor
deze voorzieningen extra betalen, maar daarbij hoeft het niet altijd te gaan
om studenten met een uitzonderlijk talent. Juist wanneer in een experiment
selectie aan de poort en collegegeldverhoging worden gecombineerd, gaat het
experiment erg lijken op privaat bekostigde opleidingen. Deze leden vragen
hoe de regering gaat voorkomen dat door het combineren van collegegeldverhoging
en selectie het onderscheid tussen publiek bekostigd onderwijs en privaat
bekostigd onderwijs verwatert. Wil de regering het onderscheid tussen publiek
bekostigd hoger onderwijs en privaat bekostigd hoger onderwijs in stand houden
of wil zij het publiek bekostigd onderwijs meer hybride maken? Wat zijn daar
de consequenties van in termen van scheiding tussen publieke en private geldstromen
en oneigenlijke concurrentie, zo vragen de aan het woord zijnde leden. De
leden vragen voorts in hoeverre bij de experimenten ook rekening wordt gehouden
met de neveneffecten. Zo geeft het beoordelingskader van de Commissie Ruim
baan voor talent vooral aanleiding te veronderstellen dat van de experimenten
een kwaliteitsimpuls zal uitgaan. Ook zullen de experimenten bijdragen aan
vraagsturing. Deze generieke meerwaarde is zeer wenselijk voor alle opleidingen
zonder dat het noodzakelijk is daar de instrumenten van selectie en collegegelddifferentiatie
aan te verbinden. Deze leden vragen de regering aan te geven in hoeverre zij
ook de generieke meerwaarde in de zin van een kwaliteitsimpuls met deze experimenten
nastreven.De leden van de VVD-fractie hebben met veel belangstelling en met instemming
kennisgenomen van de tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger
onderwijs op het gebied van vooropleidingseisen, selectie en collegegeldheffing.
De leden hebben een aantal vragen en opmerkingen hierover die zij willen voorleggen.
De leden van deze fractie staan volledig achter het experimenteren met selectie
aan de poort, collegegelddifferentiatie en flexibele toelating van studenten
op grond van elders verworden competenties. Selectie van getalenteerde studenten
voor opleidingen met een erkende evidente meerwaarde zal, naar de verwachting
van deze leden, bijdragen aan zowel de excellentie van opleidingen als de
motivatie van studenten en daarmee het studierendement verbeteren. Maar selectie
is tevens een middel om de onderwijsvraag van studenten beter te koppelen
aan het onderwijsaanbod. Het wordt hierdoor mogelijk in Nederland opleidingen
aan te bieden, op een manier die nu nog niet mogelijk is, menen de aan het
woord zijnde leden.De leden van deze fractie juichen dit toe en zijn van mening dat dit bijdraagt
aan het behalen van de Lissabon-doelstellingen. Daarnaast vinden zij het van
belang om uitdagende opleidingen aan te bieden om uitmuntende studenten voor
het Nederlandse hoger onderwijs te behouden. De leden van deze fractie voorzien
dat opleidingen die daadwerkelijk meerwaarde bieden aan de student, kunnen
rekenen op voldoende animo. Ook wanneer de opleidingen het collegegeld verhogen
om gewenste extra kwaliteit te kunnen bieden, zal naar de verwachting van
deze leden het aantal studenten niet af-, maar eerder toenemen. Belangrijker
is dat de motivatie om een studie te beginnen en te voltooien wordt vergroot,
vinden deze leden.De leden van de SP-fractie onderschrijven het doel dat de regering met
dit wetsvoorstel nastreeft, namelijk de verhoging van de deelname en bevordering
van excellentie. Deze leden zijn echter van mening dat de keuzes die worden
gemaakt juist nadelige gevolgen zullen hebben voor de toegankelijkheid van
het hoger onderwijs en ook niet zullen bijdragen aan de excellentie van het
hoger onderwijs.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het voorstel voor een Experimentenwet vooropleidingseisen, selectie en collegegeldheffing.
De leden zijn van mening dat toegewerkt moet worden naar een hoger-onderwijsstelsel
waarin ruimte is voor differentiatie en excellentie. Zo beschouwd wordt met
deze Experimentenwet een goede richting ingeslagen. Wel willen de leden er
nadrukkelijk op wijzen dat het genoemde eindperspectief alleen zinvol invulling
kan krijgen in een uitgebalanceerd systeem van bekostiging, studiefinanciering
en -beurzen, markttransparantie en bescherming van de belangen van studieconsumenten.
Het is niet de bedoeling dat het collegegeld een soort melkkoe wordt waar
de studenten voor moeten betalen zonder dat daar veel tegenover staat. Ook
de toegankelijkheid van het hoger onderwijs moet gewaarborgd blijven, zo vinden
deze leden.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van onderhavig
wetsvoorstel, hetgeen beoogt experimenten met betrekking tot selectie van
studenten, differentiatie in de hoogte van het collegegeld en flexibele toelating
mogelijk te maken. Zij delen het uitgangspunt dat de toegankelijkheid van
het onderwijs op basis van bekwaamheid gewaarborgd moet blijven.De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel. Zij hebben begrip voor de achtergronden en aanleiding daarvan,
maar zijn niet gerust op de uitwerking van de voorgenomen regelgeving. Met
name op het punt van de toegankelijkheid van het onderwijs hebben de genoemde
leden nog de nodige bedenkingen.1.2 ProcedureDe leden van de CDA-fractie vragen in hoeverre het wetsvoorstel vooruit
loopt op de effecten van de experimenten en anticipeert op het structureel
mogelijk maken van selectie en collegegelddifferentiatie voor deze opleidingen.
Deze leden willen erop wijzen dat juist voor experimenten is gekozen om de
effecten na te gaan voordat kan worden besloten over het structureel regelen
van selectie en collegegelddifferentiatie. Ook wanneer op basis van de resultaten
van de experimenten over wordt gegaan tot een structurele regeling van selectie
en collegegelddifferentiatie moet dit zich beperken tot specifieke opleidingen
met evidente erkende meerwaarde zoals de Kamer ook per motie (Kamerstuk 29 410,
nr. 18) heeft uitgesproken. Deze leden snappen niet wat met de opmerking
wordt bedoeld dat opleidingen niet onnodig tijdelijk moeten terugvallen naar
het oude regime. Wordt met deze opmerking bedoeld dat opleidingen die nu de
experimentstatus krijgen erop kunnen rekenen dat zij ook in de toekomst erkende
evidente meerwaarde zullen hebben en voor selectie en collegegelddifferentiatie
in aanmerking zullen komen ongeacht de uitkomst van de experimenten? Welke
verwachtingen worden hiermee geschapen? En wat betekent dat voor opleidingen
die nu geen experimentstatus hebben, maar wel dezelfde evidente erkende meerwaarde
nastreven? Krijgen zij dan alsnog dezelfde rechten als de experimenterende
opleiding en is er dan nog wel sprake van dat selectie en collegegelddifferentiatie
alleen mogelijk kan zijn in uitzonderingssituaties, namelijk voor specifieke
opleidingen met evidente erkende meerwaarde, zo vragen deze leden.De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat het experiment een
betrekkelijk korte periode beslaat. Zonder de voorbereidingstijd meegeteld,
komt het feitelijk neer op één jaar experimenteren, voordat
aan de behandeling van de uiteindelijke wettelijke regeling wordt begonnen.
De leden vragen de regering of de uitkomsten van het experiment al na een
jaar voldoende duidelijk kunnen zijn om een structurele regeling treffen. Voorts wijzen de leden er op dat de regering de opmerking van de Raad
van State ter harte neemt met betrekking tot het in het vooruitzicht stellen
van een overgangsvoorziening. Wat betekent dit concreet voor de studenten
die participeren in een opleiding, waarvan het experiment na twee jaar niet
wordt voortgezet, zo vragen de leden van deze fractie.1.3 Evident erkende meerwaardeDe leden van de SP-fractie wijzen er op dat instellingen de mogelijkheid
krijgen om maximaal vijf keer het wettelijk collegegeld te heffen. Dit kan
alleen gebeuren op basis van «evidente meerwaarde». De leden van
deze fractie vinden dat de elementen die worden genoemd als eerste leidraad
in de vaststelling van het begrip «meerwaarde» onvoldoende helder
zijn. Experimenten hadden op basis van heldere kaders inzicht moeten geven
in toepasbaarheid van het begrip «evidente meerwaarde». Dat is
nu niet mogelijk, zo stellen deze leden. De leden vragen of de regering de
mening deelt dat de experimenten vooral een beeld zullen geven van de invulling
die vanuit het hoger onderwijs wordt gegeven aan het begrip «evidente
meerwaarde», maar minder inzicht zullen geven in de brede toepasbaarheid
en toetsbaarheid van het begrip. Voorts merken de leden op dat de regering
vermeldt dat het aan docenten, studenten en de commissie «Ruim baan
voor talent» is om het begrip «evidente meerwaarde» te operationaliseren.
Deze leden vragen of de regering kan uitleggen wat de huidige «reguliere
waarde» is, waartegen de «extra's» die opleidingen zullen
gaan bieden op hun meerwaarde kunnen worden getoetst. Zo wordt bijvoorbeeld
«uitstekende studiebegeleiding» genoemd als een mogelijke rechtvaardiging
voor een hoger collegegeld. Kan de regering aangeven wat de reguliere studiebegeleiding
is, willen de leden weten. Ook vragen zij of de regering uiteen kan zetten
hoe de transparantie ten aanzien van de evidente meerwaarde in de toekomst
zal zijn gewaarborgd, bijvoorbeeld in de communicatie met studenten.1.4 Selectie van studentenDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering nogmaals kan toelichten
wat zij met «selectie aan de poort van de bachelor» bedoelt. Betekent
deze selectie dat studenten die niet aan de selectie-eisen voldoen per definitie
worden afgewezen, of kan deze selectie ook inhouden dat aan studenten wordt
gevraagd aanvullende cursussen te volgen voordat met de opleiding kan worden
begonnen? De leden van deze fractie zien bij selectie aan de poort vooral
de meerwaarde van deze laatste optie. Wanneer aan studenten voor aanvang van
de opleiding kan worden meegegeven dat verwacht kan worden dat zij op bepaalde
onderdelen van de opleiding problemen zullen krijgen en dat hen daarom dringend
wordt aangeraden eerst hun deficiënties op dat terrein op te lossen,
dan kan daarvan een positieve impuls op het studietraject van de student uitgaan.
Tevens vragen deze leden in hoeverre een student die op basis van motivatie
of cijfers wordt afgewezen voor het volgen van de opleiding zich tegen de
selectiebeslissing kan verweren. Hoe wordt gewaarborgd dat het beoordelen
van motivatie deugdelijk geschiedt en er geen sprake is van discriminatie
op oneigenlijke gronden, zoals de «saaiheid» van de student die
blijkbaar een rol speelt bij het intakegesprek bij het university college?
Hoe worden de belangen van de studenten die deelnemen aan het experiment in
brede zin gewaarborgd, zodat zij geen slachtoffer worden van de experimenten,
zo vragen de aan het woord zijnde leden.De leden van de VVD-fractie merken op dat een aantal universiteiten te
maken heeft met een enorme groei in de toestroom van studenten voor populaire
studies (rechten, internationale organisaties, criminologie). Zij willen daarom
een numerus fixus voor deze opleidingen instellen. De leden vragen
of het mogelijk is om deze opleidingen te benaderen met het verzoek niet een
numerus fixus in te stellen, maar gebruik te maken van de tijdelijke regels.
Dan kan de recent ontstane situatie worden gebruikt om studenten te selecteren
in plaats van te loten. De leden van voornoemde fractie willen weten wat de
regering van de suggestie vindt. De leden van deze fractie missen in de voorstellen
een waarborg voor transparantie van de opleidingen naar de studenten en, breder,
de maatschappij. Naar mening van deze leden moet transparantie bij deze experimenten
een voorwaarde zijn voor deelname. Studenten moeten weten waarvoor ze kiezen
en een goede, persoonlijke afweging kunnen maken op basis van vergelijkbare
gegevens, zo vinden de aan het woord zijnde leden.Voorts merken de leden op dat het opleidingen vrij staat hun ingangseisen
te formuleren en een wijze van toetsing te kiezen. De experimenten vinden
echter ongeveer tegelijkertijd plaats en worden deels met publiek geld gefinancierd.
Kennisdeling tussen de instellingen die een experimenteerstatus krijgen is
dan ook van groot belang. Het ontwikkelen van ingangseisen en -toetsen kunnen
instellingen ook gezamenlijk oppakken in deze experimenteerfase. Immers, één
van de doelen van de experimenten is het ontwikkelen van testen en het onderzoeken
of in het buitenland ontwikkelde testen ook in Nederland toepasbaar zijn.
De leden van deze fractie willen weten hoe de regering hierover denkt.De regering sluit selectie-eisen bij unieke opleidingen uit, omdat studenten
wanneer zij voor deze opleiding worden afgewezen, nergens anders in Nederland
terecht kunnen. De leden van deze fractie verbazen zich hierover. Juist uniciteit
kan een uitdrukking van meerwaarde zijn. Voor kunstvakopleidingen geldt bijvoorbeeld
hetzelfde: wanneer een student wordt afgewezen door de verschillende kunstacademies,
is er inderdaad geen andere opleiding in Nederland waar hij terecht kan. Waarom
zou dit niet ook voor een andere opleiding met erkende en evidente meerwaarde
zo kunnen zijn, vragen de aan het woord zijnde leden. Ook unieke opleidingen
moeten zich kunnen blijven ontwikkelen en zich kunnen meten met soortgelijke
opleidingen in het buitenland. Deze opleidingen concurreren weliswaar niet
met Nederlandse opleidingen, maar ook zij dienen alle mogelijkheid te krijgen
om studenten te selecteren, dan wel met behulp van extra collegegeld meer
kwaliteit te genereren, zo stellen deze leden. Zij vernemen graag een reactie
van de regering op dit punt.De leden van de SP-fractie wijzen selectie aan de poort af als middel
om studenten op een betere manier op de juiste plek te krijgen. De leden van
deze fractie zijn een voorstander van een selectie door middel van het eindexamen
en het bindend studie advies na het eerste jaar en betere begeleiding van
studenten in dat eerste jaar.De leden van de D66-fractie merken op dat er ook nu al opleidingen bestaan
waarbij selectie of loting mogelijk is. De leden zien graag een overzicht
van dergelijke opleidingen, waarbij onderscheid gemaakt wordt naar numerus-fixusopleidingen
met een opleidings- respectievelijk instellingsfixus en waarbij tevens het
selectiemechanisme wordt beschreven. De leden van deze fractie vinden dat
opleidingsinstellingen en belangenorganisaties in de gezondheidszorg Nederland
met de numerus fixus voor de geneeskundestudie voor jarenlang een artsenkartel
in de maag hebben gesplitst. De leden zijn bezorgd over het feit dat het toestaan
van selectie, waar deze leden op zichzelf voor zijn, deze sector ook in de
toekomst een instrument in handen geeft om kunstmatig schaarste te creëren.
Hoe denkt de regering over dit risico, en wat wordt er gedaan om het te voorkomen,
zo vragen de leden. Voorts wijzen zij op de zogenaamde «unieke opleidingen»,
zoals Japans, die worden uitgesloten van de experimenten. De leden van deze
fractie vragen of deze uitzondering alleen geldt voor de selectie
of ook voor de collegegelddifferentiatie. De leden constateren dat selectie
en collegegelddifferentiatie bij unieke opleidingen riskant is omdat de aanbieder
van de opleiding althans op dat vakgebied in Nederland monopolist is. Hoe
ziet de regering dit probleem op langere termijn, aangenomen dat selectie
en collegegelddifferentiatie dan op grotere schaal zijn toegestaan, vragen
de aan het woord zijnde leden.De leden van de fractie van de ChristenUnie willen weten of de regering
de kritiek deelt van het onderwijsveld dat cijfers slechts een momentopname
zijn en niets zeggen over de werkinstelling, doorzettingsvermogen en andere
eigenschappen van een student, die van belang zijn om een opleiding succesvol
af te ronden. Deelt de regering tevens de mening van de leden van deze fractie
dat cijfers niet het geschikte middel zijn om toe te passen als selectiecriterium,
zo vragen zij.De voorstellen ten aanzien van de selectie van studenten komen naar de
indruk van de leden van de SGP-fractie neer op differentiatie naar niveau
binnen de instellingen voor hoger onderwijs. Als zodanig hebben zij daar geen
moeite mee. Voorwaarde is wel dat er steeds een duidelijke relatie aanwezig
is tussen de aard en inhoud van de opleiding en de toelatingseisen die daarvoor
worden gesteld, ook in relatie tot andere opleidingen. Als voorbeeld van een
selectiecriterium wordt in de memorie van toelichting de motivatie van studenten
genoemd. Op welke manier denkt de regering dat zo'n criterium op een bevredigende
niet-subjectieve manier kan functioneren, zo vragen deze leden.1.5 CollegegelddifferentiatieVolgens de leden van de CDA-fractie komen, gelet op de plannen voor een
nieuw bekostigingssysteem in het hoger onderwijs, de experimenten met collegegelddifferentiatie
in een ander daglicht te staan. De voorgestane wijzigingen in het bekostigingssysteem
van het hoger onderwijs voorzien erin dat studenten die over leerrechten beschikken
het wettelijk collegegeld betalen en dat studenten die niet over leerrechten
beschikken het instellingscollegegeld betalen. Deze leden vragen in welke
uitzonderingssituaties daarnaast nog sprake zou moeten zijn van collegegelddifferentiatie.De leden van de VVD-fractie onderschrijven de argumentatie van de regering
om de mogelijkheden van collegegelddifferentiatie niet open te stellen voor
verlaging van het collegegeld bij bepaalde studierichtingen. Toch zou het
interessant kunnen zijn dit wel toe te staan, zolang dat geen financiële
consequenties voor het experimenteerbudget heeft. Eventuele compensatie zou
de instelling zelf moeten organiseren. De leden van deze fractie stellen voor
de mogelijkheid hiertoe open te houden. Instellingen kunnen dan hun eigen
afwegingen maken. De door de regering voorgestelde stimulerende bonusmaatregel
als tegenhanger van collegegeldverlaging, wordt in het experiment met bètabeurzen
getoetst aan de praktijk. De leden wachten de resultaten van deze proef met
belangstelling af. De motie Joldersma (Kamerstuk 29 800 VIII, nr. 48),
die beoogt de bètabeurs niet exclusief voor studenten in de laatste
fase van hun studie te reserveren, is door de leden van deze fractie gesteund.De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten hoe de
monitoring van eventuele prijsafspraken tussen opleidingen in de experimenteerperiode
door Commissie Ruim baan voor talent zich verhoudt tot de realiteit van transparantie
en controle in de toekomst, na eventuele invoering van de voorstellen?De leden van de D66-fractie merken op dat de regering het idee verlaat
van collegegelddifferentiatie als middel om extra studenten aan te trekken,
omdat dit een verkeerd prijssignaal over de kwaliteit van de opleiding zou
kunnen geven. De leden van deze fractie hebben aarzelingen bij deze keus.
Is het nu werkelijk zo dat bijvoorbeeld een lager collegegeld voor bèta-opleidingen
leidt tot een verkeerde prijsprikkel, vragen zij. Over het algemeen zijn de
leden van deze fractie van mening dat collegegelddifferentiatie niet in alle
gevallen moet uitmonden in collegegeldverhoging. Differentiatie moet ook een
verlaging kunnen betekenen. Het wetsvoorstel lijkt er niet van uit te gaan
dat hiermee zal worden geëxperimenteerd. De leden vernemen graag de visie
van de regering op dit punt.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering welke overwegingen
ten grondslag liggen aan het gehanteerde maximum van vijf keer het wettelijke
collegegeld voor collegegeldverhoging?De leden van de SGP-fractie zien uiteraard in dat het vormgeven van excellente
opleidingen extra kosten voor de instellingen met zich meebrengt. Het is hen
echter niet duidelijk waarom dat noodzakelijk moet leiden tot het vragen van
een hoger collegegeld. De leden vragen de regering in te gaan op het gebruik
van alternatieve financieringsbronnen. In de memorie van toelichting meldt
de regering dat het vragen van een hoger collegegeld voor excellente opleidingen
niet ten koste gaat van de toegankelijkheid van het onderwijs. De leden van
deze fractie zijn daar echter in het geheel niet van overtuigd. Toegankelijkheid
van het onderwijs betekent voor hen dat er geen beperkende drempels zijn om
deel te nemen aan de gewenste vorm van onderwijs. De regering is echter van
mening dat reeds aan de eis van toegankelijkheid is voldaan als er van overheidswege
in wordt voorzien dat iedereen onderwijs kan volgen. Is de regering echt van
mening dat deze kan-formulering een adequate interpretatie en invulling is
van artikel 13, tweede lid, onderdeel c van het Internationaal Verdrag inzake
economische, sociale en culturele rechten? De leden erkennen dat een hoger
collegegeld voor studenten geen onoverkomelijke drempel vormt. Zo nodig kan
ruimschoots gebruik worden gemaakt van de beschikbare leenfaciliteiten. De
leden van voornoemde fractie wijzen er echter op dat de feitelijke toegankelijkheid
niet alleen afhankelijk is van de formele mogelijkheden, maar ook van psychologische
effecten van de aanwezige drempels. Daarbij stellen zij vast dat het aangaan
van forse leningen hoe dan ook weerstand oproept. In dat licht is het niet
onwaarschijnlijk dat de beoogde maatregel toch in negatieve zin van invloed
is op de toegankelijkheid van de betrokken opleidingen. De aan het woord zijnde
leden vragen de regering hierop nader in te gaan.1.6 Flexibele toelating door vervangende vooropleidingseisenDe leden van de CDA-fractie staan positief tegenover het scheppen van
de mogelijkheid dat personen onder de 21 jaar op basis van de beoordeling
«elders verworven competenties» kunnen worden toegelaten tot het
hoger onderwijs. In het verlengde daarvan plaatsen zij vraagtekens bij de
nu nog automatische doorstroom van studenten met een propedeuse in het hbo
naar een wetenschappelijke bachelor. Deze leden vinden het van belang dat
studenten hun talenten optimaal gebruiken. In de praktijk blijkt echter dat
studenten de weg van de hbo-propedeuse als sluiproute gebruiken om zonder
vwo-diploma automatisch toegang tot de wetenschappelijke bachelor te verwerven.
Deze studenten lopen vervolgens studievertraging op door een gebrek aan voorkennis.
Deze leden vragen de regering hoe zij, in het licht van verbeteren van rendementen
en selectie, tegenover het schrappen van deze sluiproute staat.De leden van de SP-fractie hebben twijfels bij de flexibele toegang door
vervangende vooropleidingseisen. Kan de regering aangeven of dit experiment
ook geldt voor bijvoorbeeld ongediplomeerde havisten? Als dat zo is, hoe ziet
de regering de gevolgen van een dergelijke maatregel voor de instroom in mbo-4
opleidingen, willen deze leden weten.De leden van de D66-fractie wijzen er op dat in de experimenten meer ruimte
komt om mensen die niet aan de vooropleidingseisen voldoen toe te laten op
basis van vervangende eisen. Het is deze leden bekend dat er in Nederland
nogal wat hoogopgeleide asielzoekers zijn (dikwijls in richtingen waarin op
de Nederlandse arbeidsmarkt tekorten zijn) die met enige bijscholing klaargestoomd
kunnen worden voor de arbeidsmarkt. Door allerlei belemmeringen in regelgeving
en in de uitvoering van de sociale zekerheid gebeurt dat tot dusverre onvoldoende,
waardoor veel menselijk potentieel onbenut blijft. Zou het niet voor de hand
liggen om ook hier, rekening houdend met elders verworven competenties en
gevolgde opleidingen, flexibel om te gaan met toelating? De leden vernemen
graag een reactie van de regering op dit punt.De leden van de SGP-fractie hebben begrip voor het introduceren van vervangende,
maar gelijkwaardige vooropleidingseisen. Daarmee worden eerder verworven competenties
op de juiste waarde geschat en wordt het beschikbare potentieel zo goed mogelijk
benut. De aan het woord zijnde leden zijn met de regering wel van mening dat
het gebruik van vervangende vooropleidingseisen tot uitzonderingen moet worden
beperkt. Wat is bepalend voor het voorkomen van dergelijke uitzonderingen?
Kan de regering de beoogde beperkte doelgroep nader omschrijven? De aan het
woord zijnde leden vragen ook naar het effect van de introductie van vervangende
vooropleidingseisen op de waarde van een diploma dat via de gebruikelijke
weg toegang verleent tot het hoger onderwijs. In hoeverre is er sprake van
een risico van devaluatie van de reguliere vooropleidingseisen? Hoe denkt
de regering zo'n devaluatie te kunnen voorkomen? Tevens vragen de leden bij
de evaluatie ook aandacht te besteden aan mogelijke effecten van de verhoging
van de participatie in het hoger onderwijs door verbrede toelating op de kwaliteit
van de opleidingen.1.7 Evaluatie experimentenDe leden van de CDA-fractie zijn zeer verbaasd dat de effecten van de
experimenten op het bevorderen van excellentie niet worden nagegaan. Was dat
juist niet het doel waarom deze experimenten werden ingevoerd, zo vragen zij.
Als dan niet de effecten op het bevorderen van excellentie en het verhogen
van rendement kunnen worden nagegaan, wat is dan nog de rechtvaardiging voor
deze experimenten? Welke korte termijneffecten worden dan wel in de evaluatie
betrokken, willen de leden van voornoemde fractie weten. Deze leden hechten
veel meer waarde aan de kwaliteitsimpulsen die van de experimenten kunnen
uitgaan. Zij vragen wat na afloop nog de reden kan zijn om op basis van deze
experimenten tot collegegelddifferentiatie en selectie over te gaan. Het mag
niet zo zijn, zo stellen de leden, dat straks de redenering wordt omgedraaid:
omdat experimenten met evidente meerwaarde zijn uitgekozen, altijd selectie
en collegegelddifferentiatie is gerechtvaardigd. De experimenten zouden juist
moeten aantonen dat selectie en collegegelddifferentiatie een toegevoegde
waarde hebben. Hoe zal deze toegevoegde waarde volgens de methodisch-wetenschappelijke
eisen van betrouwbaarheid en validiteit worden bepaald en op welke wijze worden
de evaluatiecriteria per experiment geoperationaliseerd, zo vragen de leden
van deze fractie.De leden van de D66-fractie merken op dat het in principe goed is via
experimenten te kijken hoe selectie en collegegelddifferentiatie in de praktijk
uitpakken. Door de beperkte schaal van de experimenten zal echter weinig inzicht
in de gedrags- en markteffecten ontstaan; dit is ook niet de bedoeling van
het wetsvoorstel. Dit kan ook moeilijk anders, omdat experimenten op grote
schaal het risico met zich meebrengen dat de hoger-onderwijsmarkt op al te
grote schaal wordt verstoord doordat er geen sprake is van een level playing
field tussen enerzijds de instellingen die mogen experimenteren en anderzijds
de instellingen die dit niet doen. Toch roepen bovengenoemde overwegingen
bij de leden van deze fractie de vraag op of een goede evaluatie praktisch
mogelijk is. Kortom, hebben de experimenten niet alleen theoretisch maar ook
praktisch een «evidente meerwaarde»? Verder zouden de leden het
ook op prijs stellen als bij de evaluatie kon worden gekeken naar de effecten
van de experimenten voor de transparantie van de hoger-onderwijsmarkt en naar
de mening van belangrijke stakeholders als studenten en werkgevers of al dan
niet sprake is van evidente meerwaarde. Naar de mening van deze leden moet
bij ieder experiment vooraf duidelijk vastgelegd worden wat het doel van het
experiment is, zodat achteraf ook getoetst kan worden wat hiervan terecht
gekomen is.De leden van de SGP-fractie vinden het een goede zaak dat wordt gewerkt
met experimenten, gegeven de wens om te komen tot aanpassing van de regelgeving
ten aanzien van vooropleidingseisen, selectie en collegegeldheffing. Zodoende
kan worden bezien of met de voorgenomen regelgeving de beoogde doelen daadwerkelijk
worden bereikt in hoeverre zich mogelijke ongewenste neveneffecten voordoen.
In de memorie van toelichting wordt aangegeven dat de experimenten tevens
zullen functioneren als pilots. De leden van deze fractie gaan er evenwel
vanuit dat de resultaten van de evaluatie desgewenst zonder veel problemen
niet alleen tot aanpassing, maar ook tot het beëindigen van de ruimere
mogelijkheden ten aanzien van vooropleidingseisen, selectie en collegegeld
kunnen leiden, inclusief de daarbij behorende overgangsregelingen. Zij vragen
de regering dit te bevestigen.2. FINANCIËLE GEVOLGENDe leden van de CDA-fractie verbazen zich erover dat de regering alleen
oog heeft voor de financiële toegankelijkheid van het hoger onderwijs.
Als maar een leenvoorziening is geschapen voor de hogere collegegelden dan
zijn alle drempels blijkbaar geslecht. Deze leden vragen of behalve de financiële
toegankelijkheid ook geen andere drempels voor de toegankelijkheid van het
hoger onderwijs worden opgeworpen. Zij denken bijvoorbeeld aan de gevolgen
voor studenten die weten dat ze gewoon meer tijd nodig hebben vanwege een
functiebeperking of die gewoon niet snel kunnen leren, maar het van hun werkdiscipline
moeten hebben. Deze studenten zullen risico's vermijden en vanwege faalangst
of negatieve adviezen van familie en omgeving afhaken. In hoeverre wordt bij
de experimenten ook rekening gehouden met deze drempels voor de toegankelijkheid,
zo vragen de leden.Tevens willen deze leden graag spoedig op de hoogte worden gesteld van
de ingediende initiatieven en de ingediende voorstellen voor experimenten.
Is voor de ingediende voorstellen inderdaad ook wetswijziging nodig of is
het ook mogelijk deze experimenten uit te voeren binnen de grenzen van de
wet, zo vragen zij.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1De leden van de CDA-fractie vragen of het noodzakelijk is dat voor de
opleidingen van de Open Universiteit alsnog een uitzondering wordt gemaakt.
Is het nodig in het nieuwe bekostigingssysteem en in de nieuwe wet op het
hoger onderwijs de Open Universiteit anders te behandelen dan andere universiteiten
en hogescholen, mede gelet op het feit dat ook bij andere instellingen afstandsonderwijs
wordt verzorgd, zo vragen deze leden.Artikel 3De leden van de CDA-fractie geven aan dat uit het artikel niet duidelijk
wordt wat nu de doelstellingen zijn van de experimenten met selectie en collegegelddifferentiatie
en hoe wordt nagegaan of die doelstellingen worden behaald.Artikel 4De leden van de CDA-fractie vragen in hoeverre in het wetsvoorstel, dat
een definitieve regeling voorstaat van selectie en differentiatie voor specifieke
opleidingen met erkende evidente meerwaarde, rekening zal worden gehouden
met de effecten van de experimenten mede gelet op het feit dat het wetsvoorstel
wordt ingediend in 2006 en de effecten van de experimenten pas in het voorjaar
van 2007 bekend zullen zijn.Artikel 6De leden van de CDA-fractie vragen of elke opleiding met evidente erkende
meerwaarde voor selectie en collegegelddifferentiatie in aanmerking komt of
dat het gaat om meerwaarde bij specifieke opleidingen waarvan is aangetoond
dat die alleen valt te bereiken door selectie en collegegelddifferentiatie.Artikel 8De leden van de CDA-fractie willen weten waarom hier gekozen wordt voor
de grens van vijf maal het wettelijk collegegeld en waarmee verschilt een
opleiding met evidente erkende meerwaarde dan nog van de situatie van een
student die volgens het nieuwe bekostigingssysteem zijn leerrechten heeft
opgebruikt?Artikel 9De leden van de D66-fractie merken op dat de Raad van State erop wijst
dat EU-regels en -jurisprudentie ervoor zorgen dat studenten uit andere EU-lidstaten
gelijke toegang tot leningen en studiefinanciering moeten hebben als Nederlandse
studenten. De regering bagatelliseert de consequenties hiervan, maar de leden
van deze fractie willen toch graag meer inzicht in de mogelijke positieve
en negatieve gevolgen hiervan, voor zover mogelijk voorzien van een kwantificering.
Ook zien de leden graag een overzicht van en nadere uitleg over de internationale
regels en jurisprudentie die op dit punt relevant zijn. Artikel 15De leden van de CDA-fractie vragen of het de bedoeling is dat in de experimenten
alle studenten die zich voor de desbetreffende opleiding inschrijven mee moeten
doen aan de selectie en/of een hoger collegegeld moeten betalen. Of is dit
alleen op vrijwillige basis? Wat gebeurt er met studenten die hun eerste jaar
niet hadden afgerond en alsnog hetzelfde programma volgen als de studenten
die wel moeten voldoen aan de aanvullende selectie-eisen/hoogte collegegeld,
zo vragen deze leden. De voorzitter van de commissie,CornieljeAdjunct-griffier van de commissie,BoeveXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Kalsbeek (PvdA), Cornielje (VVD), Voorzitter,
Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP), Vendrik (GL), Mosterd (CDA),
Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP), Tichelaar (PvdA), Joldersma
(CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Eski (CDA), Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), Ondervoorzitter, Van
Miltenburg (VVD), Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser
(VVD), Azough (GL) en Vacature (algemeen).Plv. leden: Ferrier (CDA), Verbeet (PvdA), Rijpstra (VVD), Bakker (D66),
Bussemaker (PvdA), Vacature (SP), Tonkens (GL), Jonker (CDA), Hirsi Ali (VVD),
Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels
(CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove (CDA), Van Hijum (CDA), Arib
(PvdA), Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Nawijn (LPF), Adelmund
(PvdA), Aptroot (VVD), Halsema (GL) en Kruijsen (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29819-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl