Faillissementswet; wijziging ivm de sanering van schulden van natuurlijke personen; Memorie van antwoord
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19951996-22969, nr. 34b

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum ontvangst

06-02-1996

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

22969 nr. 34b

02-02-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22969Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 23429Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 969Wijziging van de Faillissementswet in verband met de sanering van schulden
van natuurlijke personen23 429Inwerkingtreding van en aanpassing van wetgeving aan de wijziging van
de Faillissementswet in verband met de sanering van schulden van natuurlijke
personen (Invoeringswet schuldsaneringsregeling natuurlijke personen)nr. 34bMEMORIE VAN ANTWOORDOntvangen 2 februari 1996Naar aanleiding van de vragen van de leden van de VVD-fractie omtrent
de werkdruk van de rechterlijke macht, wil ik graag het volgende opmerken.In paragraaf 37 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel 22 969
is aangegeven dat wat betreft de werklast van het justitieel apparaat als
gevolg van de invoering van de onderhavige regeling slechts in zeer globale
lijnen iets valt op te merken. Daarbij is ingegaan op een aantal factoren
die een rol kunnen spelen. Er zijn inmiddels geen nadere gegevens bekend geworden
aan de hand waarvan meer concreet kan worden aangegeven wat de gevolgen voor
de werkdruk van de rechterlijke macht zullen zijn. Zoals eerder werd toegelicht,
zal de toepassing van de schuldsaneringsregeling in waarschijnlijk de meeste
gevallen in de plaats treden van faillissement van natuurlijke personen.Dit betekent dat de werklast die thans nog voortvloeit uit de behandeling
van faillissementszaken straks besteed zal worden aan schuldsaneringszaken.
Een van de vragen waarop evenwel geen stellig antwoord valt te geven, betreft
het punt of natuurlijke personen die – om wellicht uiteenlopende redenen –
thans niet op eigen aangifte hun faillissement laten uitspreken of geen surséance
aanvragen, na de totstandkoming van de wettelijke schuldsaneringsregeling
deze regeling zullen aanvragen. Ook lang niet iedereen die in een problematische
financiële situatie verkeert, zoekt momenteel buitengerechtelijke schuldhulp.Het ligt niet voor de hand aan te nemen dat die personen straks massaal
een beroep zullen doen op de wettelijke schuldsaneringsregeling. In dit verband
wil ik er nog eens op wijzen dat, indien van de wettelijke schuldsaneringsregeling
al een uitnodigende werking zou uitgaan aan schuldenaren in een problematische
financiële situatie, dit evenwel niet behoeft te betekenen dat de schuldsaneringsregeling
ook in alle gevallen van toepassing verklaard zal gaan worden. Van belang
is immers dat de voorgestelde schuldsaneringsregeling niet in de laatste plaats
bedoeld is te fungeren als «stok achter de deur» (vergelijk
onder meer paragraaf 10 van de memorie van toelichting, 22 969, nr. 3).
Aangenomen mag worden dat schuldeisers vanwege het bestaan van de wettelijke
schuldsaneringsregeling en de daarin opgenomen bepalingen eerder bereid zullen
zijn mee te werken aan het tot stand komen van een minnelijke regeling. Aan
een minnelijke regeling zitten voor de schuldeisers voordelen boven de toepassing
van de wettelijke schuldsaneringsregeling. Zo zullen zij in het eerste geval
doorgaans eerder betaling ontvangen dan wanneer de wettelijke schuldsaneringsregeling
van toepassing zou worden verklaard. Ik herinner er voorts aan dat in de schuldsaneringsregeling
de boedelkosten, zoals het salaris van de bewindvoerder, eerst voldaan moet
worden voordat uitkeringen aan de schuldeisers kunnen worden gedaan. Het is
dan ook goed mogelijk dat schuldeisers bij toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling
uiteindelijk minder zullen ontvangen dan bij het tot stand komen van een minnelijke
regeling.De leden van de VVD-fractie vroegen vervolgens of artikel 305, tweede
lid, a contrario dient te worden uitgelegd in die zin dat de verhuurder geen
beëindiging van de huur en ontruiming kan vorderen voor huurschulden
die bestonden op de datum van de uitspraak van de schuldsanering.De bevoegdheid tot tussentijdse beëindiging komt de verhuurder ingevolge
het tweede lid van artikel 305 toe indien, kort gezegd, de huurder een verplichting
die ontstaat tijdens de toepassing van de schuldsaneringsregeling niet nakomt.Om redenen zoals aangegeven in de memorie van toelichting (22 969,
nr. 3, blz. 48) is er geen aanleiding de verhuurder zonder meer de bevoegdheid
te geven tot tussentijdse opzegging over te gaan vanwege het enkele feit dat
ten aanzien van de huurder de schuldsaneringsregeling is uitgesproken. Een
tussentijdse beëindiging door de verhuurder zal niet gebaseerd kunnen
zijn op het bestaan van huurschulden op de datum van de uitspraak van de schuldsaneringsregeling.
Huurschulden die op die datum bestaan, vallen onder de werking van de schuldsaneringsregeling.De leden van de VVD-fractie vroegen in dit verband of het niet voor de
hand zou hebben gelegen een eventueel reeds verkregen uitzettingsvonnis op
gelijke wijze te behandelen als een verkregen titel met betrekking tot een
geldschuld, met andere woorden: na de uitspraak van het moratorium de werking
van zo'n vonnis te schorsen. Naar aanleiding daarvan merk ik het volgende
op.Het eigenlijke doel van de wettelijke schuldsaneringsregeling is het mogelijk
te maken dat een schuldenaar niet meer tot in lengte van jaren met zijn oude
schulden wordt achtervolgd.Afgezien van de mogelijkheid dat de schuldsaneringsregeling eindigt via
een akkoord, wordt dat doel bereikt doordat op vorderingen die na de toepassing
van de schuldsaneringsregeling overblijven geen betaling meer kan worden afgedwongen
(artikel 358, eerste lid). Aldus weet de schuldenaar na de toepassing van
de schuldsaneringsregeling zich gevrijwaard van verhaal en executie voor zijn
oude schulden. De voorstellen van de Commissie-Mijnssen en de daarop gebaseerde
schuldsaneringsregeling zijn op dat uitgangspunt geconcentreerd; de schuldsaneringsregeling
is niet bedoeld als een regeling met verdergaande strekking. Tegen de achtergrond
van genoemde doelstelling van de schuldsaneringsregeling zijn er bijvoorbeeld
regelingen opgenomen omtrent schorsing en verval van beslagen. Dit houdt ook
verband met de bepaling dat schuldeisers rechtsvorderingen die voldoening
van een vordering uit de boedel ten doel hebben, gedurende de toepassing van
de schuldsaneringsregeling op geen andere wijze kunnen instellen dan door
aanmelding ter verificatie. Het een en ander heeft derhalve betekenis voor
bijvoorbeeld een rechterlijk vonnis met betrekking tot een geldschuld.Anders ligt dat echter bij een rechterlijke uitspraak op grond waarvan tot ontruiming kan worden overgegaan. Een ontruiming is op zich niet
van invloed voor het met de schuldsaneringsregeling te bereiken doel, namelijk
dat de schuldenaar op een gegeven moment niet meer door schuldeisers met oude
schulden wordt achtervolgd. Het gaat bij een daadwerkelijke ontruiming niet
om een executie tot verhaal van schulden en een dergelijke tenuitvoerlegging
raakt het vermogen (de boedel) niet. Een vonnis tot ontruiming wordt dan ook
niet bestreken door de schuldsaneringsregeling. Hetzelfde geldt voor andere
titels die de boedel niet raken. Terzijde merk ik nog op dat een rechterlijke
uitspraak op basis waarvan tot ontruiming kan worden overgegaan, uiteraard
niet altijd verband behoeft te houden met achterstallige huur. Ontruiming
kan bijvoorbeeld ook worden bevolen in geval van overlast of vernieling.Bij de opmerking van de leden van de VVD-fractie over de redactie van
artikel 288, eerste lid, onder a, kan ik mij aansluiten. Inderdaad had beter
geschreven kunnen worden «in staat geacht wordt voort te gaan»,
dan wel «geacht wordt te kunnen voortgaan». Over de strekking
van dit onderdeel a kan evenwel geen misverstand ontstaan. Ik stel mij voor
de desbetreffende redactie bij gelegenheid van een volgend wetsvoorstel tot
wijziging van de Faillissementswet of bij een andere goede gelegenheid aan
te passen.De uitleg van de leden van de VVD-fractie in verband met de komma na «gerechtshof»
in artikel 292, tweede lid, dat het voor de hand ligt dat is bedoeld het bevoegde
gerechtshof aan te duiden, is juist. Bij de redactie van artikel 292, tweede
lid, tweede volzin, is echter aangesloten bij vergelijkbare reeds in de Faillissementswet
opgenomen bepalingen waarin na het woord «gerechtshof» eveneens
een komma is geplaatst, bijvoorbeeld in de artikelen 155, eerste lid, en 278,
tweede lid. Ook deze punten kunnen worden meegenomen bij een goede gelegenheid.De leden van de CDA-fractie informeerden naar de voordelen van de regeling
van de onderhavige problematiek in de voorliggende wetsvoorstellen boven de
regeling van deze problematiek in een duale relatie tussen schuldenaar en
bijvoorbeeld de Volkskredietbank, zoals thans in de praktijk geschiedt.Naar aanleiding hiervan merk ik op dat de wettelijke schuldsaneringsregeling
niet in het leven wordt geroepen omdat die regeling zonder meer voordelen
zou bieden boven het tot stand brengen van buitengerechtelijke, derhalve minnelijke
regelingen. De voorgestelde regeling is ook geenszins bedoeld om in de plaats
te treden van de bestaande praktijk op het terrein van schuldhulpverlening,
zoals het door een Gemeentelijke kredietbank (GKB) ten behoeve van een schuldenaar
verstrekken van krediet om daarmee, onder verkrijging van finale kwijting,
een gedeelte van de vorderingen van de schuldeisers te voldoen. Zoals ik eerder
in deze memorie van antwoord aanstipte, wordt met de wettelijke schuldsaneringsregeling
mede beoogd de bereidheid van schuldeisers tot het treffen van een minnelijke
regeling te bevorderen. Dat zal ook de activiteiten van schuldhulpverlenende
instellingen kunnen vergemakkelijken. Het een en ander zou met het oog op
de praktijk wel een voordeel van het bestaan van de wettelijke schuldsaneringsregeling
kunnen worden genoemd.De wettelijke schuldsaneringsregeling wordt evenwel in het leven geroepen
omdat die nodig is doordat natuurlijke personen met een problematische schuldsituatie
momenteel wèl in de kou blijven staan. Een minnelijke regeling is immers
om uiteenlopende redenen in de praktijk niet altijd haalbaar, bijvoorbeeld
omdat een of meer schuldeisers niet instemmen. Tevens moet worden bedacht
dat verzoeken tot schuldhulp door bijvoorbeeld een GKB wel worden afgewezen
omdat de schuldenaar geen of onvoldoende aflossingscapaciteit heeft. Uitgangspunt
van de wettelijke schuldsaneringsregeling is dat in beginsel iedere natuurlijke persoon die zich in financiële problemen bevindt de mogelijkheid
geboden moet worden op een gegeven moment weer als het ware met een schone
lei te kunnen beginnen. De toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling
is niet afhankelijk van de instemming van de schuldeisers. De wettelijke schuldsaneringsregeling
kan voorts niet worden geweigerd uitsluitend op grond dat er geen of onvoldoende
vooruitzicht bestaat dat schuldeisers algehele of gedeeltelijke betaling op
hun vorderingen zullen ontvangen. Ook in een dergelijke situatie kunnen door
toepassing van de met rechtswaarborgen omklede schuldsaneringsregeling de
overblijvende vorderingen van schuldeisers worden omgezet in natuurlijke verbintenissen.
Ik merk hierbij voor de goede orde nog op dat in gevallen waarin er nauwelijks
of geen activa in de boedel bijeen gebracht kunnen worden, de rechter de looptijd
van de schuldsaneringsregeling in de praktijk op een korte tot zeer korte
periode zou kunnen vaststellen. Dit past in het beoogde flexibele systeem
van de schuldsaneringsregeling, waarin de rechter aan de hand van alle feiten
en omstandigheden de looptijd zal vaststellen. Onjuist vind ik dan ook de
suggestie die mr J.B. Huizink wekt in zijn, door de leden van de PvdA-fractie
in hun bijdrage genoemde, artikel in het WPNR van 11 november 1995 (95/6200,
blz. 735, r.k.) door ten aanzien van gevallen als hier bedoeld te spreken
van «op het strafbankje zitten» of «drie jaar stilzitten».De leden van de fracties van het CDA, de SGP, het GPV en de RPF vroegen
waarom er niet voor gekozen is de essentie van de onderhavige regeling onder
te brengen in de zevende afdeling van de Faillissementswet over het akkoord.
Zou aldus, zo vroegen deze leden, niet op veel eenvoudiger wijze hetzelfde
zijn bereikt als met de voorliggende uitgebreide wetsvoorstellen?Naar aanleiding van deze vragen merk ik allereerst op dat de in het wetsvoorstel
22 969 opgenomen schuldsaneringsregeling voor een belangrijk deel is
terug te voeren op de voorstellen die zijn opgenomen in het rapport van de
Commissie ter advisering omtrent eventuele herziening van de Faillissementswet
(de Commissie-Mijnssen). Die commissie schreef onder meer (blz. 236 van haar
rapport): «Ofschoon de regeling zoals de commissie die voor ogen staat
mede het element van liquidatie bevat, zou de commissie die regeling niet
in de faillissementsregeling willen onderbrengen maar als zelfstandige regeling
in een nieuwe Titel III van de Faillissementswet. Daarmee wordt tegengegaan
dat van de regeling een stigmatiserende werking zou uitgaan, hetgeen ook niet
bevorderlijk zou zijn voor het tijdig aanvragen door een schuldenaar tot het
op hem van toepassing verklaren van de desbetreffende regeling». Dit
voorstel is in het wetsvoorstel 22 969 overgenomen.Het onderbrengen van de schuldsaneringsregeling in de zesde (niet: zevende)
afdeling van de eerste titel van de Faillissementswet zou betekenen dat er
geen zelfstandige rechtsfiguur inzake schuldsanering komt, maar dat de schuldenaar-natuurlijke
persoon zou zijn aangewezen op het faillissement. Dit zou bijvoorbeeld betekenen
dat bezien moet worden of en zo ja op welke wijze de in het nieuwe artikel
288 van de Faillissementswet opgenomen zogenoemde weigeringsgronden in het
kader van faillissement toepassing zouden kunnen vinden. En daarbij zou dan
tevens de vraag onder ogen gezien moeten worden in welke afdeling van de eerste
titel deze weigeringsgronden moeten worden opgenomen; in de zesde afdeling
over het faillissementsakkoord of in de eerste afdeling over de faillietverklaring
waarbij dan wellicht nog nader onderscheid gemaakt moet worden of de schuldenaar
zelf aangifte tot faillietverklaring doet, een schuldeiser een verzoek doet,
dan wel het openbaar ministerie een vordering doet tot faillietverklaring.
Een en ander zou de regeling van het faillissement naar mijn mening compliceren.Voorts moet worden bedacht dat de voorgestelde wettelijke schuldsaneringsregeling
geen bijzondere of nadere uitwerking is van het bestaande faillissement. De
schuldsaneringsregeling is een zelfstandige regeling die zich kenmerkt door
eigen aspecten en een – gedeeltelijk – eigen systematiek. In het
wetsvoorstel 22 969 zijn weliswaar regelingen opgenomen omtrent een akkoord,
maar die wijken op enkele belangrijke onderdelen af van de bestaande regelingen
over het akkoord in faillissement. Te wijzen valt op de regeling dat –
anders dan in faillissement – ook schuldeisers van vorderingen waaraan
voorrang is verbonden de wettelijke bevoegdheid krijgen om te stemmen over
een akkoord, de van faillissement afwijkende regeling over de stemverhouding,
alsmede de in faillissement ontbrekende mogelijkheid dat de rechter-commissaris
onder omstandigheden een door de schuldeisers verworpen akkoord kan vaststellen
als ware het aangenomen. Verder is de wettelijke schuldsaneringsregeling ook niet beperkt tot regelingen
omtrent een akkoord. Er is rekening mee gehouden dat er geen akkoord wordt
aangeboden, een aangeboden akkoord wordt verworpen of dat ten aanzien van
een aangenomen akkoord de homologatie wordt geweigerd. In dat geval zal de
rechter moeten beslissen of de schuldsaneringsregeling wordt voortgezet en
in het bevestigende geval een saneringsplan vaststellen (artikel 338, vierde
en vijfde lid). Uit het oogpunt van proceseconomie vindt een consultatie van
de schuldeisers over het ontwerp van een saneringsplan direct plaats tijdens
de verificatievergadering. Van een saneringsplan, de consultatie daarover,
de rechterlijke beslissing over het plan, de mogelijkheid dat een saneringsplan
wordt gewijzigd en dergelijke is in faillissement geen sprake. Regelingen
als deze laten zich naar mijn mening moeilijk inpassen in de zesde afdeling
over faillissementsakkoord. Overigens zou bij het in die zesde afdeling onderbrengen
van met schuldsanering verband houdende regelingen telkens moeten worden aangegeven
of deze al dan niet toepassing kunnen vinden, al naar gelang de gefailleerde
een rechtspersoon dan wel een natuurlijke persoon. De wettelijke schuldsaneringsregeling
is immers alleen bedoeld voor natuurlijke personen.Een ander belangrijk aspect is de voorgestelde wettelijke verdeelsleutel
(artikel 349, tweede lid) die in acht genomen moet worden bij het doen van
uitkeringen op vorderingen van concurrente schuldeisers en vorderingen waaraan
voorrang is verbonden. Een zodanige verdeelsleutel en de daarmee samenhangende
systematiek ontbreken in het faillissement. De schuldsaneringsregeling geeft
voorts regelingen voor het niet langer afdwingbaar zijn van overblijvende
vorderingen van schuldeisers, de toetsing door de rechter of dat rechtsgevolg
zal intreden en de mogelijkheid dat dit rechtsgevolg na de beëindiging
van de schuldsaneringsregeling ingevolge een daartoe strekkende rechterlijke
uitspraak komt te vervallen.Genoemde en andere aan de schuldsaneringsregeling eigen regelingen laten
zich naar mijn mening moeilijk onderbrengen in de zesde afdeling over het
akkoord in faillissement. Het is evenmin wenselijk de bepalingen van de schuldsaneringsregeling
verspreid in de eerste titel van de Faillissementswet op te nemen. Door de
bepalingen te zamen en als zelfstandige rechtsfiguur op te nemen in een nieuwe
derde titel, worden de toegankelijkheid en de duidelijkheid bevorderd.De leden van de CDA-fractie vroegen vervolgens of niet gevreesd moet worden
dat de voorgestelde regeling in de praktijk fraudegevoelig zal blijken te
zijn.Naar mijn oordeel bevat het wetsvoorstel afdoende regelingen om aan misbruik
van de regeling het hoofd te kunnen bieden. Ik wijs daarbij op het volgende.Ten eerste zijn van belang de in het nieuwe artikel 288 van de Faillissementswet
opgenomen weigeringsgronden die de rechter kan toepassen om een schuldenaar
de toegang tot de regeling te ontzeggen. Daarvan kan bijvoorbeeld
sprake zijn in het geval een schuldenaar, hoewel hij in staat is zijn schulden
te voldoen, de schuldsaneringsregeling aanvraagt om op die wijze te trachten
beslag- en executiemaatregelen van schuldeisers te frustreren. Zijn verzoek
kan dan worden afgewezen op grond van artikel 288, eerste lid, onderdeel a,
terwijl de weigeringsgrond bedoeld in het eerste lid, onder b, in dat geval
wellicht ook in aanmerking zou kunnen komen.Verder speelt een belangrijke rol de in het tweede lid, onder b, van artikel
288 opgenomen weigeringsgrond, de zogenoemde «goede trouw» van
de schuldenaar. Het gaat hierbij om een gedragsmaatstaf: het te goeder trouw
handelen. In dit verband zijn onder meer de aard en omvang van de schulden,
het tijdstip waarop en de frequentie waarin schulden zijn gemaakt van belang.
Zo kan een schuldenaar die willens en wetens de ene schuld na de andere doet
ontstaan of die door bijvoorbeeld valsheid in geschrift ernstige fraude heeft
gepleegd, de schuldsaneringsregeling dus worden geweigerd.Voorts kan de toepassing van de schuldsaneringsregeling tussentijds worden
beëindigd (artikel 350). Dat kan onder meer gebeuren indien de schuldenaar
een of meer van zijn uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen
niet naar behoren nakomt of hij zijn schuldeisers benadeelt of tracht te benadelen,
zoals door het verzwijgen van activa of het onttrekken van activa aan de boedel.Vindt geen tussentijdse beëindiging plaats, dan toetst de rechter
tegen het einde van de looptijd van de schuldsaneringsregeling of de schuldenaar
in de nakoming van een of meer uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende
verplichtingen is tekortgeschoten (artikel 354).Blijkt van een toerekenbare tekortkoming, dan zal het rechtsgevolg dat
overblijvende vorderingen niet langer afdwingbaar zijn niet intreden.De schuldsaneringsregeling heeft in dat geval dus niet het beoogde effect
voor de schuldenaar; de schuldeisers kunnen dan na de beëindiging van
de schuldsaneringsregeling hun rechten volledig uitoefenen.Zou eerst na afloop van de schuldsaneringsregeling blijken van feiten
of omstandigheden die tijdens de toepassing van de schuldsaneringsregeling
grond tot beëindiging zouden hebben opgeleverd (bijvoorbeeld achteraf
blijkt dat de schuldenaar vermogensbestanddelen heeft verzwegen), dan kan
alsnog het rechtsgevolg dat overblijvende vorderingen niet langer afdwingbaar
zijn komen te vervallen (artikel 358a).Ten slotte zijn in het wetsvoorstel 23 429 wijzigingen opgenomen
van de artikelen 194, 341 en 344 van het Wetboek van Strafrecht. Op grond
daarvan kan een schuldenaar die goederen heeft verzwegen of aan de boedel
in de schuldsaneringsregeling heeft onttrokken strafrechtelijk worden vervolgd.De leden van de CDA-fractie vroegen of de argumenten uiteen kunnen worden
gezet om in plaats van de oorspronkelijk in de wetsvoorstellen voorgestelde
duur van de schuldsaneringsregeling van 5 jaar thans een termijn van 3 jaar
in de wetsvoorstellen te bepalen.De gang van zaken ten aanzien van de in artikel 343, tweede lid, opgenomen
regeling omtrent de looptijd is de volgende geweest. In het wetsvoorstel 22 969
zoals dat bij de Tweede Kamer is ingediend, was bepaald dat de door de rechter
vast te stellen termijn van de looptijd ten hoogste vijf jaar zou kunnen zijn.
Derhalve geen op vijf jaar gefixeerde termijn zonder meer. Deze regeling –
die overeenstemde met het voorstel van de Commissie-Mijnssen – werd
opgenomen in verband met het beoogde flexibele karakter van de regeling, waarbij
betrokken zijn de belangen van zowel de schuldenaar als de schuldeisers. Bij
de regeling omtrent de looptijd is tevens van belang dat de rechter in het
wetsvoorstel de bevoegdheid is toegekend om de schuldenaar naast het altijd
vrij te laten bedrag overeenkomstig de beslagvrije voet een extra nominaal
bedrag toe te kennen (artikelen 295, derde lid, en 343, derde lid, onder a). Zoals in de kamerstukken betreffende het wetsvoorstel 22 969 enige
keren is uiteengezet, laat de regeling toe tussen de looptijd en de bevoegdheid
van de rechter tot het toekennen van een extra nominaal bedrag een zeker verband
te leggen. Het zou dus denkbaar zijn dat de rechter de looptijd op een wat
langere termijn zou vaststellen maar dan voor die periode of voor een gedeelte
daarvan tevens een extra nominaal bedrag toekent, of omgekeerd. Aldus kan
bij de vaststelling van de looptijd van de schuldsaneringsregeling rekening
gehouden worden met alle omstandigheden in concreto, waaronder met name ook
de aard en de omvang van de schulden en de aflossingscapaciteit van de schuldenaar.
Hierbij moet worden bedacht dat de voorgestelde wettelijke schuldsaneringsregeling
niet uitsluitend bedoeld is voor personen met een minimuminkomen, terwijl
de regeling bovendien toepassing kan vinden ten aanzien van natuurlijke personen
met schulden die zijn ontstaan uit hoofde van de uitoefening van een zelfstandig
beroep of bedrijf. Genoemde, in het wetsvoorstel opgenomen regeling inzake
de looptijd waaraan alleen een bovengrens was gesteld van vijf jaren, zou
overigens geenszins uitsluiten dat de rechter aansluiting zoekt bij de in
de praktijk in het kader van minnelijke regelingen wel gehanteerde termijn
van drie jaar, zoals die als uitgangspunt is neergelegd in de Gedragscode
van de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK).Tegen de in het oorspronkelijk wetsvoorstel opgenomen regeling dat de
rechter de looptijd op ten hoogste vijf jaar zou kunnen vaststellen, zijn
vanuit de Tweede Kamer bezwaren naar voren gebracht. Hierbij speelde een rol
dat de rechter ingevolge het wetsvoorstel niet verplicht maar bevoegd is een
extra nominaal bedrag toe te kennen naast het bedrag overeenkomstig de beslagvrije
voet. Vanwege het facultatieve karakter van die regeling zou de looptijd in
een concreet geval op de maximale termijn van vijf jaren kunnen worden bepaald
zonder dat de schuldenaar een extra nominaal bedrag wordt toegekend. Dit werd
onwenselijk geacht omdat een schuldenaar niet gedurende een zo lange periode
zou kunnen leven van uitsluitend het bedrag overeenkomstig de beslagvrije
voet. Bovendien zou, zo werd tevens vanuit de Tweede Kamer naar voren gebracht,
de wettelijke regeling omtrent de looptijd beter moeten aansluiten bij de
huidige praktijk die bij minnelijke regelingen uitgaat van een termijn van
in beginsel drie jaar (Gedragscode van de NVVK).Dit onderwerp is tevens aan de orde gesteld in het overleg op 4 april
1995 tussen de vaste commissies voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid en voor
Justitie en mijn ambtgenoot van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en mij. Naar
aanleiding daarvan is de regeling bij de vierde nota van wijziging aangepast
(22 969, nr. 20). Voorop bleef staan dat de looptijd nooit op een langere
termijn dan vijf jaar zou kunnen worden vastgesteld, maar daaraan werd toegevoegd
dat een schuldenaar in beginsel niet langer dan (in totaal) drie jaar slechts
een bedrag overeenkomstig de beslagvrije voet zou toekomen. In beginsel, omdat
er omstandigheden zouden kunnen zijn op grond waarvan de rechter tot het oordeel
zou kunnen komen dat in redelijkheid een langere looptijd dan drie jaar kan
worden gevergd, hoewel de schuldenaar ook dan uitsluitend een bedrag overeenkomstig
de beslagvrije voet toekomt.Factoren als de aard en de omvang van de schulden zouden daarbij een rol
kunnen spelen. Kortheidshalve verwijs ik verder naar de toelichting (blz.
15 en 16) bij de vierde nota van wijziging.Tijdens de mondelinge behandeling van het wetsvoorstel in september 1995
bleek dat de Tweede Kamer een strakkere regeling voor ogen stond en dat een
termijn van drie jaar meer dwingend als uitgangspunt zou moeten gelden.Naar aanleiding daarvan is de regeling bij vijfde nota van wijziging opnieuw
aangepast (22 969, nr. 28). Daarin werd vooropgesteld dat de looptijd
ten hoogste drie jaar zou zijn. Ook hier met een uitzondering tot ten hoogste
vijf jaar indien van de schuldenaar in redelijkheid een langere termijn
dan drie jaar kan worden gevergd, maar nu met de in de voorgestelde regeling
nadrukkelijk opgenomen voorwaarde dat een langere termijn dan drie jaar alleen
dan zou mogen worden vastgesteld, indien voor in ieder geval de periode die
de drie jaar te boven gaat tevens een extra nominaal bedrag wordt vastgesteld.
De woorden «in ieder geval» zouden het mogelijk maken dat de rechter
eventueel ook voor de periode van de eerste drie jaar of voor een gedeelte
daarvan een extra nominaal bedrag vaststelt. Met deze regeling zou dus gewaarborgd
zijn dat een schuldenaar nooit langer dan drie jaar slechts een bedrag overeenkomstig
de beslagvrije voet zou toekomen.Naar aanleiding van die vijfde nota van wijziging heeft het Tweede Kamerlid
mevrouw Noorman-den Uyl een (gewijzigd) amendement ingediend (22 969,
nr. 29). Met dit amendement werd beoogd de mogelijkheid uit te sluiten dat
iemand gedurende drie jaar uitsluitend een bedrag overeenkomstig de beslagvrije
voet toekomt en voor een (eventueel) daarop volgende periode van de looptijd
nog een extra nominaal bedrag krijgt toegekend. De rechter zou, bij wijze
van uitzondering, wel een langere termijn dan drie jaar moeten kunnen vaststellen
(tot ten hoogste vijf jaar), maar dan zal ingevolge het amendement in dat
geval voor de gehele looptijd van de schuldsaneringsregeling (vanaf de vaststelling
van het saneringsplan) een extra nominaal bedrag moeten worden vastgesteld.
Deze regeling is door aanvaarding van het desbetreffende amendement thans
in artikel 343, tweede lid, van het wetsvoorstel opgenomen.De leden van de CDA-fractie informeerden naar mijn standpunt ten aanzien
van het voorstel van de Commissie-Boorsma in het rapport «Schulden:
naar» om een gemeentelijke functionaris aan te stellen om mensen in
financiële problemen actief te begeleiden onder meer door hen te helpen
met de vele loketten en de vele regelingen. Tevens vroegen deze leden of ik
bereid ben te bevorderen dat de regering gemeenten stimuleert en ondersteunt
bij het opzetten en handhaven van een dergelijke regeling.In de kabinetsreactie die mijn ambtgenoot van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
op 18 september 1994 naar aanleiding van het advies van de Commissie Boorsma
aan de Tweede Kamer heeft gezonden (22 969, nr. 15), is op het door de
leden van de CDA-fractie bedoelde voorstel ingegaan. Daarbij is een lokaal
meldpunt voorgesteld, waar informatie over schulden en betalingsachterstanden
kunnen worden gemeld. Binnen dit meldpunt wordt vervolgens bezien welke actie
nodig is om betrokkenen te helpen en te begeleiden. Zoals in de kabinetsreactie
is aangegeven, zal het kabinet initiatieven op dit punt ondersteunen. Diverse
experimenten op het terrein van lokale meldpunten zijn door het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gesubsidieerd.Naar verwachting zullen in de loop van het jaar 1996 de eerste resultaten
van deze experimenten beschikbaar komen.De leden van de CDA-fractie vroegen voorts of met de term «beheer»
in artikel 296, derde lid, hetzelfde wordt bedoeld als met de term «bevoegdheid...
feitelijke handelingen te verrichten en toe te laten» in het eerste
lid van dit artikel.Ingevolge artikel 316, eerste lid, onder b, geldt als hoofdregel dat de
bewindvoerder belast is met onder meer het beheer van de boedel.Daarop kan evenwel via de toepassing van artikel 296, derde lid, ten aanzien
van een tot die boedel behorend goed een uitzondering worden gemaakt. In de
memorie van toelichting (blz. 44) bij het wetsvoorstel 22 969 is het
voorbeeld genoemd van de personenauto die de schuldenaar nodig heeft om zijn
inkomen te verwerven. Aanknopend bij dat voorbeeld betekent dit, dat de schuldenaar
die krachtens de beschikking van de rechter-commissaris over die auto het
beheer heeft daarin niet alleen mag rijden (het verrichten van
feitelijke handelingen), maar dat hij bijvoorbeeld ook een garage opdracht
mag geven tot een onderhoudsbeurt. Een dergelijke opdracht is een rechtshandeling
die als zodanig niet valt onder de bepaling van het eerste lid, onder b. De
term «beheer» omvat derhalve meer dan uitsluitend de bevoegdheid
om ten aanzien van het desbetreffende goed feitelijke handelingen te verrichten
of te laten verrichten.De leden van de CDA-fractie vroegen vervolgens of artikel 297 nog een
andere strekking heeft dan, wat vanzelfsprekend is, te bepalen dat de schuldenaar
door de toepassing van de schuldsaneringsregeling niet handelingsonbekwaam
is geworden.In plaats van «handelingsonbekwaam» zou ik in dit verband
liever willen spreken van «handelingsonbevoegd» (vergelijk mede
artikel 3:32 van het Burgerlijk Wetboek; handelingsonbekwaam zijn bijvoorbeeld
minderjarigen en, voor zover de wet niet anders bepaalt, onder curatele gestelden).Het van toepassing verklaren van de schuldsaneringsregeling maakt de schuldenaar
niet handelingsonbevoegd. Om daarover in deze nieuwe rechtsfiguur van de schuldsanering
geen misverstand of onduidelijkheid te laten bestaan, is in artikel 297, eerste
lid, met zoveel woorden vooropgesteld dat de schuldenaar zelfstandig bevoegd
is tot het verrichten van rechtshandelingen. In aansluiting op die hoofdregel
wordt in het tweede lid van artikel 297 een nadere bepaling gegeven dat de
schuldenaar voor in dat lid bedoelde rechtshandelingen de toestemming van
de bewindvoerder behoeft.De leden van de CDA-fractie vroegen ten slotte wat de ratio is van de
bepaling van artikel 305, eerste lid, dat, wanneer de schuldsaneringsregeling
definitief is, alleen de bewindvoerder de huur tussentijds kan doen eindigen.Wat is er tegen, zo vroegen deze leden, om deze bevoegdheid (ook) aan
de huurder zelf toe te kennen.Naar aanleiding daarvan merk ik op dat met het eerste lid van artikel
305 niet bedoeld is de bevoegdheid van de schuldenaar tot het doen beëindigen
van de huur te beperken tot de periode van de voorlopige toepassing van de
schuldsaneringsregeling. De in het eerste lid omschreven bevoegdheid van de
schuldenaar die huurder is, geldt ongeacht of de schuldsaneringsregeling voorlopig
dan wel definitief van toepassing is verklaard. De schuldsaneringsregeling
kàn eerst voorlopig van toepassing worden verklaard, maar dat behoeft
niet altijd het geval te zijn; de regeling kan ook direct definitief van toepassing
worden verklaard. In dit verband is in de memorie van toelichting (blz. 48)
bij het wetsvoorstel 22 969 ten aanzien van de bevoegdheid van de schuldenaar
geschreven: «Hij kan zodra de schuldsaneringsregeling – eventueel
voorlopig – van toepassing is verklaard, tot beëindiging overgaan.»Naast de bevoegdheid van de schuldenaarhuurder wordt in het eerste lid
van artikel 305 aan de bewindvoerder een zelfstandige bevoegdheid toegekend.
Dit is tot uitdrukking gebracht met de zinsnede «en, indien de schuldsaneringsregeling
definitief van toepassing is verklaard, kan de bewindvoerder...». Uit
het woordje «en» blijkt dat het gaat om een aanvullende en niet
om een exclusieve bevoegdheid van de bewindvoerder. De bevoegdheid van de
bewindvoerder geldt echter alleen indien de schuldsaneringsregeling definitief
van toepassing is verklaard. Deze beperking blijkt uit de zinsnede «indien...
is verklaard». (Vergelijk mede de memorie van toelichting, blz. 48:
De bevoegdheid tot tussentijdse beëindiging komt ook de bewindvoerder
toe, echter alleen indien de schuldsaneringsregeling definitief van toepassing
is verklaard). De vraag van de leden van de PvdA-fractie of de toegezegde evaluatie van
de beslagvrije voet al gereed is, wordt ontkennend beantwoord.De evaluatie is tijdens de mondelinge behandeling in de Tweede Kamer op
7 september 1995 toegezegd. De werkzaamheden in verband met deze evaluatie
zijn zo snel mogelijk daarna aangevangen maar nog niet afgerond.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts of ik de mening deel van mr
Huizink, geuit in een artikel in het WPNR van vrijdag 11 november 1995, dat
de voorgestelde regeling slecht aansluit op de geldende Faillissementswet
en daarom in de uitvoering tot praktische problemen zal leiden.Ik deel de mening van mr J.B. Huizink niet. Alvorens naar aanleiding van
zijn artikel op enkele punten in te gaan, merk ik op dat een ontwerp van het
wetsvoorstel 22 969 voor commentaar is toegezonden aan de Nederlandse
Vereniging van Rechtspraak (NVvR). De NVvR heeft een aantal nuttige suggesties
gedaan die in het uiteindelijke wetsvoorstel zijn opgenomen, maar zij heeft
op geen enkele wijze laten blijken dat de ontworpen regeling slecht zou aansluiten
op de geldende Faillissementswet of in de uitvoering tot praktische problemen
zou leiden. Integendeel, de NVvR spreekt in haar commentaar van «een
voor de rechtspraktijk belangrijk en aansprekend stuk wetgeving». Ook
uit andere kontakten die in verschillende stadia hebben plaatsgevonden met
deskundigen uit de rechtspraktijk, is niet gebleken van een mening zoals door
mr Huizink geuit.Mr Huizink laat in zijn artikel in het WPNR van 11 november 1995 (95/6200)
doorklinken geen warm voorstander te zijn van een wettelijke schuldsaneringsregeling
(vergelijk onder meer blz. 739, onder punt 9: «Maar hoe zulks wettelijk
handen en voeten te geven? Ik zou denken: Niet! Er is meer dan de wet.»).
Wellicht dat in ieder geval een aantal van zijn op- en aanmerkingen moeten
worden bezien in de context van dat standpunt. Mr Huizink vindt «het
veel aantrekkelijker om deze kwestie zoals thans geschiedt te regelen in een
duale relatie tussen schuldenaar en bijvoorbeeld Volkskredietbank» (blz.
735, r.k.). Daarmee wordt naar mijn mening evenwel miskend dat, zoals ik eerder
in deze memorie van antwoord naar aanleiding van een vraag van de leden van
de CDA-fractie aangaf, in de praktijk niet alle zaken langs een minnelijke
weg tot een oplossing kunnen worden gebracht.Dat leidt ertoe dat een deel van de mensen die in een financieel problematische
situatie zitten, thans in de kou blijven staan. Aan de noodzaak van een wettelijke
schuldsaneringsregeling is, voor zover mij bekend, tot nu toe ook door niemand
getwijfeld.In zijn slotbeschouwing (blz. 739/740) stelt mr Huizink onder meer dat
bedacht moet worden dat door in op zichzelf consistente wetgeving in te grijpen,
allerlei onvermoede en vooral onbeoogde dwarsverbanden, inconsequenties en
onbegrijpelijkheden kunnen ontstaan. Naar aanleiding daarvan merk ik allereerst
op dat niet uit het oog verloren moet worden dat de voorgestelde schuldsaneringsregeling
is ontworpen als een zelfstandige regeling en niet als een bijzondere of nadere
uitwerking van faillissement voor natuurlijke personen. De schuldsaneringsregeling
wijzigt de bestaande regelingen van faillissement of surséance van
betaling op geen enkele manier. Het huidige faillissement en de surséance
van betaling blijven ongewijzigd bestaan; naast die bestaande rechtsfiguren
komt de nieuwe zelfstandige rechtsfiguur van de schuldsanering. Elk van die
drie rechtsfiguren kan in daarvoor in aanmerking komende gevallen toepassing
vinden. In dit verband kan er naar mijn mening dan ook niet gesproken worden
van «ingrijpen in wetgeving». Evenmin is daartoe aanleiding doordat
de wettelijke schuldsaneringsregeling zich kenmerkt door een eigen systematiek
en daarmee samenhangende bepalingen. Dat geldt ook nu reeds voor faillissement ten opzichte van surséance
van betaling. Net zoals faillissement regelingen kent die ontbreken in of
afwijken van de surséance van betaling, zo brengt de eigen systematiek
van de schuldsaneringsregeling mee dat die regeling bepalingen kent die afwijken
van regelingen in faillissement of surséance. Het gaat er ook niet
om of de schuldsaneringsregeling als het ware naadloos aansluit bij of inpasbaar
is in de huidige regelingen van faillissement of surséance. De voorgestelde
wettelijke schuldsaneringsregeling zal als zodanig zelfstandig moeten worden
bezien.Een aantal op- en aanmerkingen van mr Huizink houdt verband met het feit
dat sommige van de voorgestelde artikelen van de schuldsaneringsregeling anders
zijn opgezet dan vergelijkbare bestaande artikelen in de eerste titel over
faillissement, overigens zonder dat hij daarbij concludeert dat die regelingen
niet zouden deugen. Ten aanzien van andere onderwerpen constateert mr Huizink
dat een voorgestelde bepaling op zichzelf praktisch is, maar dat deze «minder
fraai» is in de wettelijke systematiek of iets dergelijks (vergelijk
o.m. blz. 736, r.k., met betrekking tot de in het wetsvoorstel opgenomen regeling
dat goederen in beginsel ondershands kunnen worden verkocht). Zo geeft mr
Huizink ook aan dat de in het wetsvoorstel opgenomen regeling dat de huurpenningen
geen boedelschuld vormen, gelet op het karakter van de schuldsaneringsregeling,
een begrijpelijke zet van de wetgever is. Zijn daarop volgende constatering
dat het evenwel slecht spoort met artikel 39 van de Faillissementswet, houdt
naar mijn mening verband met de omstandigheid dat de schuldsaneringsregeling
niet of onvoldoende als een zelfstandige regeling wordt bezien. Met betrekking
tot een enkel ander punt wil ik nog het volgende opmerken.In zijn artikel (blz. 736, l.k.) gaat mr Huizink in op een, naar hij aangeeft,
cruciaal punt. Hij schrijft dat door de opstellers van het wetsvoorstel bij
het akkoord kennelijk alleen gedacht is aan aanbieding van een percentage
van de schuldvorderingen, dat vervolgens ineens wordt voldaan. Waar mr Huizink
dit op baseert, is mij niet duidelijk. Dat een dergelijke beperking geldt
of is bedoeld, blijkt noch uit de in het wetsvoorstel 22 969 opgenomen
artikelen noch uit de memorie van toelichting. Ik zie niet in waarom een akkoord
in het kader van de schuldsaneringsregeling geen andere inhoud zou kunnen
hebben dan alleen het aanbieden van een percentage van de schuldvorderingen
dat ineens wordt voldaan. Net als in faillissement, surséance van betaling
of bij een buitengerechtelijk akkoord is ook in de schuldsaneringsregeling
een akkoord met een andere inhoud zeer wel mogelijk. Dat kan ook een akkoord
zijn op grond waarvan liquidatie van activa achterwege kan blijven. Deze laatste
mogelijkheid is overigens in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel
22 969 expliciet genoemd (vergelijk o.m. paragraaf 34, slot, blz. 24).Op bladzijde 739, l.k., gaat mr Huizink in op artikel 311 waarbij door
hem als kernprobleem de vraag wordt opgeworpen: wordt het beroep/bedrijf –
onderneming – in het kader van artikel 311 voortgezet of gaat de nering
van de schuldenaar geheel buiten de boedel om? Naar mijn mening is hier evenwel
geen sprake van een probleem. Anders dan mr Huizink blijkbaar veronderstelt,
behoeft – in zijn voorbeeld – een schilder die «eigen baas»
is géén toestemming van de rechter-commissaris om zijn werkzaamheden
te kunnen voortzetten. Dàt verlangt artikel 311 helemaal niet; ook
zonder een beschikking van de rechter-commissaris kan de schuldenaar zijn
zelfstandig beroep of onderneming voortzetten.Artikel 311 regelt evenwel iets anders, namelijk de gevolgen als de rechter-commissaris
wél een beschikking heeft gegeven. Immers, indien overeenkomstig de
regels van artikel 311 een zelfstandig beroep of bedrijf wordt voortgezet,
geschiedt dat ten behoeve van de boedel en zijn de daaruit voortvloeiende
vorderingen boedelschulden (vergelijk mede de memorie van toelichting, 22 969,
blz. 50–51). Wordt een zelfstandig beroep of bedrijf echter niet overeenkomstig artikel
311 voortgezet, dan geldt de gewone regeling dat, kort gezegd, de vorderingen
die ten laste van de schuldenaar ontstaan door hemzelf uit de hem toekomende
middelen moeten worden voldaan. Hier is dus geen sprake van boedelschulden.Ik zie in dit verband ook geen problemen wat betreft de bescherming van
derden. De uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling wordt
gepubliceerd (artikel 293) en derden worden geacht van de toepassing van de
schuldsaneringsregeling op de hoogte te zijn.Dit is net zo als in faillissement. Als iemand met de schuldenaar zaken
wil doen, kan hij op eenvoudige wijze verifiëren of al dan niet toepassing
is gegeven aan artikel 311. Derden kunnen dus weten of de schuldenaar al dan
niet overeenkomstig artikel 311 opereert, derhalve of de rechter-commissaris
een beschikking heeft gegeven, alsmede of de bewindvoerder toestemming heeft
gegeven.De leden van de fractie van D66 stellen dat het hier gaat om relatief
ingrijpende grote wetten die een doelgroep beslaan die relatief weinig te
verteren heeft. Deze leden werpen hierbij de vraag op of dit wel loont, of
de bedragen die aldus gegenereerd worden niet zo weinig omvangrijk zijn dat
het buitenproportioneel wordt een zo groot apparaat als deze wetswijziging
voorstaat, in stelling te brengen. Tevens stellen de leden van de fractie
van D66 de vraag of met name de sanerings-/faillissementskosten, waaronder
die van de rechtbank, curator/bewindvoerder, wel opwegen tegen de opbrengsten
en of dat reëel is tegenover de schuldeisers.Naar aanleiding van deze vragen merk ik voor de goede orde allereerst
op dat de voorgestelde wettelijke schuldsaneringsregeling niet uitsluitend
bestemd is voor schuldenaren met een (zeer) laag inkomen. Natuurlijke personen
met een hoger of zeer hoog inkomen kunnen net zo goed in de financiële
problemen terecht komen en ook aan hen kan via de toepassing van de schuldsaneringsregeling
de helpende hand geboden worden. In die gevallen zal er wel meer in de boedel
bijeengebracht kunnen worden dan in het geval de schuldenaar relatief weinig
te verteren heeft. Naar mijn mening evenwel gaat het in essentie niet om de
vraag hoeveel of hoe weinig een schuldenaar te verteren heeft of om de vraag
hoeveel in de boedel bijeen gebracht kan worden.Het gaat erom dat een natuurlijke persoon die in een financieel problematische
situatie zit, het vooruitzicht wordt geboden dat hij op een gegeven moment
weer met een schone lei verder kan.Daarbij is op zichzelf niet van belang hoeveel een schuldenaar te verteren
heeft of welke bedragen in de boedel kunnen worden bijeengebracht. Ik wees
er al eerder op dat een belangrijk uitgangspunt van de voorgestelde regeling
is dat de schuldsaneringsregeling ook kan worden toegepast in het geval er
onvoldoende of zelfs helemaal geen vooruitzicht bestaat dat schuldeisers algehele
of gedeeltelijke betaling op hun vorderingen zullen ontvangen. Anders zou
er toch een categorie van schuldenaren zijn die in de kou blijft staan doordat
hun geen vooruitzicht geboden kan worden op een gegeven moment weer met een
schone lei verder te gaan.De toepassing van de wettelijke schuldsaneringsregeling kent ingrijpende
rechtsgevolgen.Die gevolgen treden in, ongeacht hoeveel of hoe weinig activa in de boedel
bijeengebracht kunnen worden. Individuele verhaalsacties van schuldeisers
bijvoorbeeld zijn niet meer mogelijk en op overblijvende vorderingen kan na
de toepassing van de schuldsaneringsregeling geen betaling meer worden afgedwongen.
Mede gelet op de gevolgen die uit de schuldsaneringsregeling voortvloeien,
is een gerechtelijke procedure met de daaraan verbonden rechtswaarborgen en
dergelijke vanzelfsprekend. De belangen van de schuldeisers vergen ook een
rechterlijke toetsing, terwijl ook overigens rechterlijke tussenkomst
uit het oogpunt van kenbaarheid en rechtszekerheid nodig is. Dat geldt onder
meer voor de vraag of de schuldenaar tot de regeling wordt toegelaten (de
weige- ringsgronden), en vervolgens tijdens de toepassing van de schuldsaneringsregeling
voor beslissingen zoals omtrent een eventueel ingediend akkoord, dan wel de
vaststelling van een saneringsplan.De voorgestelde schuldsaneringsregeling is, mede gelet op de belangen
van de schuldeisers, een met rechtswaarborgen omklede gerechtelijke procedure.
Een dergelijke procedure is in verband met onder meer de ingrijpende rechtsgevolgen
die daaruit ongeacht de omvang van de boedelactiva voortvloeien, noodzakelijk
en naar mijn mening niet buitenproportioneel.In de schuldsanering komen de kosten van het gerechtelijke apparaat niet
ten laste van de boedel. Dat is thans ook niet het geval in faillissement
of surséance van betaling. Deze kosten kunnen dan ook niet worden afgezet
tegen de activa in de boedel. Het salaris van de bewindvoerder in de schuldsaneringsregeling
is echter wel een schuld van de boedel en dient daaruit te worden voldaan
voordat onder meer betalingen op vorderingen van schuldeisers kunnen plaatsvinden
(artikel 320, zevende lid). De vervulling door de bewindvoerder van zijn taak
is niet in de laatste plaats in het belang van de schuldeisers. Het is dan
ook ten opzichte van de schuldeisers reëel dat het salaris schuld is
van de boedel.Ten slotte stellen de leden van de fractie van D66 dat wanneer een van
de betrokken schuldeisers niet akkoord gaat met de voorgestelde schuldsaneringsregeling,
hij in beroep kan gaan tot aan de Hoge Raad. Die rechtsgang neemt vaak lange
tijd in beslag. Deze leden vroegen wat intussen met de schuldenregeling gebeurt.
Begint deze reeds, wordt deze opgeschort of wordt de regeling verlengd met
de periode van de rechtsgang indien deze nog voortduurt of is hiervoor een
andere regeling?Voor de goede orde merk ik allereerst op dat een schuldeiser geen rechtsmiddelen
kan instellen tegen de rechterlijke uitspraak waarbij de schuldsaneringsregeling
van toepassing wordt verklaard (vergelijk artikel 292, eerste lid).Voor zover de leden van de fractie van D66 het oog hebben op het saneringsplan,
wordt het volgende opgemerkt. Onderscheiden moeten worden de toepassing van
de schuldsaneringsregeling en de daaruit van rechtswege voortvloeiende rechtsgevolgen
(zie de Tweede Afdeling, artikel 295 en volgende) enerzijds, en het saneringsplan
anderzijds. Het saneringsplan is een van de aspecten van de schuldsaneringsregeling:
indien in de schuldsaneringsregeling geen akkoord wordt aangeboden of de homologatie
op een akkoord wordt geweigerd, beslist de rechtbank of de toepassing van
de schuldsaneringsregeling wordt voortgezet of dat die wordt beëindigd;
wordt de toepassing van de schuldsaneringsregeling voortgezet, dan stelt de
rechter in die uitspraak tevens een saneringsplan vast. De vaststelling van
een saneringsplan zal doorgaans betrekkelijk korte tijd nadat de schuldsaneringsregeling
(definitief) van toepassing is verklaard, geschieden (zie hierbij onder meer
de termijnen, bedoeld in de artikelen 289, tweede lid, 335, tweede lid, en
338, eerste lid). Tegen de rechterlijke uitspraak waarbij tevens het saneringsplan
wordt vastgesteld, kunnen rechtsmiddelen worden ingesteld. Een uitspraak in
hoger beroep zal uiterlijk ongeveer een maand na de indiening van het hoger
beroep worden gedaan (artikel 342, tweede lid, in samenhang met artikel 341,
derde en zesde lid). Het instellen van een rechtsmiddel tegen een rechterlijke
uitspraak waarbij is beslist tot voortzetting van de toepassing van de schuldsaneringsregeling
en in welke uitspraak tevens een saneringsplan is vastgesteld, raakt als zodanig
de reeds van toepassing zijnde schuldsaneringsregeling niet. Die toepassing
wordt door het instellen van een rechtsmiddel tegen een uitspraak als bedoeld,
niet opgeschort of verlengd. Gelet op het feitelijke karakter
van de rechterlijke uitspraak waarbij tevens een saneringsplan wordt vastgesteld,
verwacht ik overigens niet dat ten aanzien van een dergelijke uitspraak vaak
beroep in cassatie zal worden ingesteld.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19951996-22969-34b.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl