Reductie CO2-emissies; Verslag algemeen overleg over de uitvoering van het CO2-reductieplan en het ECN-rapport Joint implementation Midden- en Oost-Europa _
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25026, nr. 7

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25026 nr. 7

01-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25026Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 026Reductie CO2-emissiesnr. 7VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 april 1998De vaste commissies voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 en Economische Zaken2
hebben op 12 maart 1998 overleg gevoerd met minister Wijers van Economische
Zaken en minister De Boer van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
over de uitvoering van het CO2-reductieplan (25 026,
nr. 6) en over de brief van 4 december 1997 inzake het ECN-rapport Joint
implementation met Midden- en Oost-Europa (VROM-97-1083).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Te Veldhuis (VVD) noemde als centrale vraag wat het
rendement is van een geïnvesteerde CO2-gulden. De kosteneffectiviteit
van de maatregelen van de eerste tranche varieert van f 3 tot f 150
per gereduceerde ton CO2. Door te proberen zo dicht mogelijk bij
die f 3 te blijven, kan men zoveel mogelijk resultaat behalen per geïnvesteerde
gulden.De basisgrenswaarde voor de kosteneffectiviteit in de tweede tranche is
volgens de geagendeerde brief f 20 per vermeden ton CO2. Dat
is bijna zeven maal de basiswaarde van f 3 uit de eerste tranche. De
heer Te Veldhuis vroeg of de mogelijkheden voor maatregelen tegen lage kosten,
tussen f 3 en f 10, uitgeput zijn.De heer Te Veldhuis was zeer verheugd dat in Kyoto de deur is opengezet
voor joint implementation, omdat in sommige gebieden hoge rendementen tegen
lage kosten kunnen worden behaald. In het rapport over joint implementation
staat dat er nog heel veel maatregelen met groot effect mogelijk zijn voor
3 dollar of f 6 per vermeden ton CO2, bijvoorbeeld bij projecten
voor het weghalen van methaanemissies of door te investeren in bosbouw. Bij
de besteding van de gelden zou men zo dicht mogelijk bij dit bedrag moeten
gaan zitten.De heer Te Veldhuis vroeg verder of er sprake is van een overstelpende
hoeveelheid aanvragen voor projecten of dat bedrijven wordt gevraagd of zij
nog projecten op dit gebied op de plank hebben liggen.Hij wilde ook weten of er al enig inzicht is in het rendement dat is behaald
met het eerste miljard dat hierin inmiddels is geïnvesteerd.Hij had bij het overleg op 3 september al opgemerkt dat het beleid somscontraproductief is voor verschillende milieuaspecten. Afval verbranden
in plaats van storten leidt tot meer CO2-uitstoot. Het sluiten
van de kerncentrale Borssele betekent ook meer CO2, als er geen
duurzame energie voor in de plaats komt. Zwavel uit brandstoffen halen kan
ook leiden tot meer CO2, doordat degenen die de brandstoffen maken,
meer energie nodig hebben. Hij vroeg de bewindslieden om te garanderen dat
zij niet met voorstellen komen die contraproductief zijn op het gebied van
CO2.Er zijn gesprekken gaande tussen de Beneluxlanden en de Baltische staten.
Daar gaat veel energie verloren, omdat heel simpele technieken ontbreken,
zoals thermostaten op centraleverwarmingsinstallaties. Daarmee zou heel veel
verdiend of bespaard kunnen worden tegen relatief lage kosten. De heer Te
Veldhuis vroeg de bewindslieden om dat samenwerkingsverband te intensiveren.In het ECN-rapport over joint implementation wordt opgemerkt dat joint
implementation financieel een zaak van de overheid zal blijven, zolang bedrijven
in Nederland geen eigen CO2-doelstelling hebben. De heer Te Veldhuis
vroeg of minister Wijers mogelijkheden ziet om op ondernemingsniveau, dus
door private financiering, het nodige rendement van joint implementation te
behalen. Volgens hem zijn er niet alleen mogelijkheden voor de SEP, die bos
aanplanten in Oost-Europa, maar ook voor andere bedrijven, eventueel samen
met de overheid.De heer Stellingwerf (RPF) stemde in met de aanwending van
1 mld. voor de uitvoering van het CO2-reductieplan. Verwacht wordt
dat hierdoor een structurele CO2-reductie met 4 à 5 Mton
zal plaatsvinden. De doelstellingen en de realiteit lopen steeds meer uiteen,
zodat er geen tijd te verliezen is. De cruciale vraag is of gemeten kan worden
of de doelstelling wordt gehaald, of dat er slechts sprake is van theoretische
berekeningen.De heer Stellingwerf vond de indeling in clusters en subclusters helder,
evenals de benadering van de kosteneffectiviteit per ton vermeden CO2-emissie. Hij vond het logisch om eerst aan te pakken wat het snelst
reductie oplevert, waarbij een gedifferentieerde aanpak de voorkeur verdient,
omdat het anders bij één cluster blijft. Op een aantal deelterreinen
is er nog onvoldoende kennis, maar deze zal in de komende jaren wel tot ontwikkeling
komen. Dan zou kunnen blijken dat andere acties meer rendement opleveren,
zodat er aanvullende stappen moeten worden genomen.In de brief staat dat de VROM-regeling niet tot nieuwe projecten zal leiden.
De heer Stellingwerf vond dit verontrustend, omdat het CO2-beleid
nog maar in de kinderschoenen staat.In het kassengebied in het Westland is grote vraag naar restwarmte en
naar aanwending van CO2 en daar is alle infrastructuur voor aanwezig,
behalve dat er geen energiecentrale is. De heer Stellingwerf was van mening
dat de mogelijkheden op dit gebied sneller gerealiseerd moeten worden.De reactie van de regering op de suggestie van CO2-opslag is
nogal terughoudend, omdat dit volgens haar een end-of-pipeoplossing is. De
heer Stellingwerf pleitte voor actief onderzoek naar deze mogelijkheid, omdat
er CO2 geproduceerd zal blijven worden, die op die manier letterlijk
onder de grond gewerkt kan worden. Hij vroeg of het een technisch of een strategisch
probleem is. Is het niet mogelijk om CO2 op te slaan, omdat alle
opslagruimte nodig is om buitenlands gas op te slaan, zodat Nederland als
handelaar in buitenlands gas kan optreden?De heer Stellingwerf waarschuwde dat men zich niet rijk moet rekenen over
de mogelijkheden van CO2-reductie door joint implementation. Als
joint implementation succesvol is, zal de levensstandaard in de betrokken
landen stijgen, en daarmee ook het energieverbruik. Bovendien moet er voor
de resultaten een gelijkwaardige verdeling worden gehanteerd, want als
deze alleen aan het donorland worden toegerekend, zou er een soort CO2-uitbuiting ontstaan. Er zijn nog veel vragen over joint implementation,
bijvoorbeeld hoe vrij die markt is, of het recht van de sterkste geldt, wie
verdeelt, et cetera.De laatste trend op het gebied van CO2-reductie is energieopwekking
op de plaats van verbruik, bijvoorbeeld in woningen, zodat er geen transportverlies
optreedt. Hierdoor zou een reductie met 40% mogelijk zijn volgens de Gasunie
en de GAMOG. De heer Stellingwerf vroeg of het kabinet betrokken is bij deze
blijkbaar kansrijke ontwikkeling.De heer Van Middelkoop (GPV) herinnerde eraan dat minister
De Boer bij het overleg in september heeft gezegd dat de CO2-emissie
in 1996 aanmerkelijk minder was dan gegeven de economische groei mocht worden
verwacht. Hij vroeg of er volgens haar werkelijk sprake is van een trendbreuk.
Verder vroeg hij of de minister al tot een conclusie was gekomen over de mogelijkheden
van opslag.Het gaat bij CO2-reductie om grote bedragen, waarbij sinds
het Securitelarrest een voorbehoud wat betreft Brussel moet worden gemaakt.
Voor bedrijven is het van belang om te weten hoeveel tijd de beoordeling door
Brussel nog zal vergen.De heer Van Middelkoop informeerde wanneer het wetsvoorstel tot goedkeuring
van het Verdrag van Kyoto verwacht mag worden en wat het Europese tempo bij
de lastenverdeling zal zijn. Een van de teleurstellingen van Kyoto is dat
de ontwikkelingslanden zich niet vrijwillig willen verplichten tot emissiebeperking.
De geïndustrialiseerde landen zijn echter wel bereid om GEF-gelden beschikbaar
te stellen voor gezamenlijke projecten. Als ontwikkelingslanden daaraan deelnemen,
zou men hen kunnen vragen om vrijwillig gegevens te leveren, zodat zij in
ieder geval alvast een apparaat kunnen ontwikkelen voor emissiereductie.Joint implementation is wel een langdurige, maar geen structurele maatregel.
Als er een economische boom plaatsvindt in Midden- en Oost-Europa, wordt het
rendement ervan al minder. In die zin zag de heer Van Middelkoop dit als een
wat armoedige reddingsboei voor landen zoals Nederland. Is er een beeld van
de relevante markt voor dit soort projecten en van de verwachte concurrentie?De heer Van Middelkoop vroeg verder welk percentage van de CO2-reductieverplichting
Nederland uit joint implementation kan halen. Volgens het ECN-rapport zou
eenderde van de nationale verplichting tot 10% reductie door joint implementation
kunnen worden afgezet, maar dat was voor Kyoto. Bij deze orde van grootte
is het wel buitengewoon interessant.Er wordt vooral gedacht aan Roemenië en Bulgarije, als landen die
hiervoor in aanmerking komen. Hierover zijn al contacten met Roemenië
opgebouwd. Volgens minister De Boer hebben zij informeel laten weten dat de
helft van het resultaat van joint implementation aan hen moet worden toegerekend.
De heer Van Middelkoop vroeg of hierover al meer bekend is.In de Verenigde Staten worden bedrijven ook bij joint implementation betrokken.
Als je bedrijven vraagt om een deel van hun gelden elders te besteden, moeten
zij echter wel weten waar zij aan toe zijn. Op dit moment is er nog onduidelijkheid
over hun emissierechten, waarbij zij een vorm van creditering zouden kunnen
toepassen. In de nota «Economie en milieu» wordt overigens de
lijn uitgezet van benchmarking.Er zijn een aantal proefprojecten gestart. De heer Van Middelkoop vroeg
of hierin een substantiële verandering te verwachten is na de afspraken
van Kyoto.De heer Lansink (CDA) merkte op dat de voorgestelde maatregelen
moeten worden beoordeeld op hun omvang en kosten. Het structurele effect is
volgens de brief 4 à 5 Mton. Dit zou vergeleken moeten worden met wat er niet of anders gebeurt, zoals bij Schiphol en bij Borssele.
De omvang van de besparing door Borssele schatte de heer Lansink op 0,5 tot
1 Mton, dus op 5% van de elektriciteit. In een faire vergelijking van de effectiviteit
zouden deze dingen naast elkaar gezet moeten worden.Hij waardeerde de poging van de bewindslieden om het reductiebeleid te
stimuleren met 750 mln. subsidie. Hij vreesde echter dat deze subsidie niet
tijdig tot besteding komt, omdat er nog projecten op de plank liggen, bijvoorbeeld
voor opslagmogelijkheden. Hij deelde overigens de mening van de regering dat
zij een niet structurele end-of-pipeoplossing zijn. Een andere belemmering
zou kunnen zijn dat er te zware voorwaarden en criteria worden aangelegd.
Verder is de omvang van de maximale subsidie misschien te laag, te weten 30%
en bij duurzame emissies 50%. Het afblazen van het Hengeloproject leek de
heer Lansink in dit opzicht een teken aan de wand.De reactie van het bedrijfsleven op CO2-reductiebeleid door
heffingen of anderszins is nog steeds defensief. De heer Lansink vroeg hoe
kan worden bevorderd dat ondernemingen hierbij betrokken raken. In het Westland
en elders is er wel bereidheid om industriële restwarmte te benutten.
Bij projecten op langere termijn vallen de kosten hiervan misschien lager
uit.Er is zowel in 1997 als in 1998 750 mln. ter beschikking gesteld,
dus in totaal 1,5 mld. In de brief wordt 250 mln. aan die eerste 750 mln.
toegevoegd. In 1997 is er dus 1 mld. beschikbaar, waarvan 30 mln. overblijft.
De heer Lansink had geen bezwaar tegen de besteding van dit bedrag via subsidieregelingen
van EZ en VROM en hij vond het logisch dat EZ het leeuwendeel van de middelen
verdeelt.Volgens de brief zijn er voor dit bedrag plannen ingediend, maar het is
nog niet duidelijk wat er met de 500 mln. voor 1998 gebeurt. De heer Lansink
stelde voor om hiermee op een onorthodoxe manier zaken te stimuleren, waarvan
zeker is dat zij op lange termijn succes hebben, zoals grootschalige windenergie
en zonne-energie. Hij vroeg ook of een hogere inzet dan de reserve van 30
mln. mogelijk is, als er overtekening plaatsvindt. Deze zou ook ten laste
van die 500 mln. kunnen komen.De kosteneffectiviteit blijkt in de tabel een discutabel criterium te
zijn. De grenswaarde van de clusters varieert van f 20 tot f 150
per uitgespaarde ton CO2, respectievelijk voor restwarmte en voor
zonne-energie. Hierbij zou wellicht het criterium van werkgelegenheid moeten
worden meegewogen. Dat kan bijvoorbeeld een rol spelen bij het op grotere
schaal fabriceren van zonnepanelen.De heer Lansink merkte verder op dat de grenswaarde bij technologie en
verkeer en vervoer hoog is, te weten f 100 per uitgespaarde ton CO2. De reden hiervoor was hem niet duidelijk. Hij was verheugd over het
project hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) in Eindhoven en vroeg of dit project
maatgevend wordt.De heer Lansink vond het jammer dat de besluitvorming over het toekennen
van subsidies in de tweede tranche vertraging heeft opgelopen. Hij vroeg hoe
groot deze vertraging is, en of er al iets bekend is over de opstelling van
de Europese Commissie. Deze onduidelijkheid kan ook doorwerken in het bedrag
van 500 mln. dat voor 1998 is uitgetrokken.In de nota van het ECN over de mogelijkheden en beperkingen van joint
implementation voor de gedeeltelijke realisatie van de Nederlandse doelstelling
in de periode tot 2010 wordt de omvang van het reductiepotentieel geraamd
op 1200 tot 2000 Mton. Hierbij is echter forse concurrentie te verwachten
van landen die meer uitstoot en meer geld hebben, zoals Amerika, Japan en
sommige landen in West-Europa. Als de economische groei in Midden- en Oost-Europa
groot blijft, is de vraag hoelang er sprake zal zijn van handel in emissierechten.
De heer Lansink vroeg de bewindslieden of zij de opvatting van het ECN delen
dat Nederland daarmee eenderde deel van de doelstelling kan realiseren. De keuze van de landen hangt weer af van de projecten waarvoor gekozen
wordt; bijvoorbeeld voor bosbouw of methaanreductie.De cijfers uit de brief over de besteding van 750 mln. en het rapport
van het ECN overlappen elkaar gedeeltelijk. In het rapport is sprake van een
grenswaarde tot 40 dollar en in de brief van f 20 tot f 150. Het
kostenvoordeel is afhankelijk van de te kiezen projecten, maar op lange termijn
zal dit weer veranderen. De heer Lansink was van mening dat hierbij ook de
werkgelegenheid moet worden meegewogen.De heer Crone (PvdA) ging eerst in op de doelstelling van CO2-reductie met –8%, die in Kyoto is afgesproken. Binnen Europa
worden nog afspraken gemaakt over de invulling hiervan, die gedeeltelijk mag
plaatsvinden door joint implementation in Annex-I-landen (in Oost-Europa of
in Portugal) en gedeeltelijk via het clean development mechanism (CDM), dus
door investeringen in ontwikkelingslanden. Er is nog geen onderzoek gedaan
naar de kosten en baten van deze samenwerking met ontwikkelingslanden. Doordat
deze landen in een ander stadium van economische en technologische ontwikkeling
verkeren, kunnen deze er heel anders uitzien.De heer Crone pleitte voor snelle aanwending van het bedrag van 500 mln.
dat het kabinet als het ware nog openhoudt, omdat andere landen ook een deel
van de reductie elders willen realiseren. Hij had vernomen dat de Amerikanen
al bezig waren om op grote schaal projecten te ronselen in Rusland en in Oost-Europa.
Hij vreesde dat zij in de positie waren om daar de goedkope projecten weg
te halen, en dat de regering dus misschien te laks was geweest om de projecten
van f 3 tot f 5 binnen te halen, waar ook de voorkeur van de heer
Te Veldhuis naar uitging.Hij vroeg de regering om een plan van aanpak op te stellen voor joint
implementation en CDM. Om te beginnen moet de markt worden gepenetreerd. De
heer Crone hamerde al twee jaar op de projecten van NOVEM en de stichting
Natuur en milieu voor energiebesparing in Oost-Europa. Hierover zijn ook moties
aangenomen. Deze projecten moeten in hoog tempo contractueel worden vastgelegd.Na de tegenwerping dat de Kamer altijd terughoudend is geweest over joint
implementation, merkte de heer Crone op dat het tot 2000 niet is toegestaan
om joint implementation te crediteren. Sinds Kyoto mag joint implementation
met ontwikkelingslanden meetellen bij het gemiddelde dat men in 2008–2012
moet hebben. De formule voor de Oost-Europese landen moet echter nog opgesteld
worden, want zij zullen niet accepteren dat de westerse landen de goedkoopste
projecten weghalen en daarvoor de credits nemen, respectievelijk het geld
meenemen van projecten die geld opleveren. Zij zullen ervoor zorgen dat zij
de goedkoopste projecten nemen en dat Nederland de dure krijgt. Als deze maar
voor de helft gecrediteerd mogen worden, worden zij per ton CO2
ook twee keer zo duur.Als het kabinet niet snel begint met projecten voor joint implementation,
kunnen deze zelfs duurder worden dan veel opties voor CO2-besparing
in Nederland. Volgens de onderzoeksinstituten is een minimumprijs van f 40
per ton voor joint implementation nu al reëel, terwijl de minimumprijs
van projecten in Nederland f 50 is. Om kosten te besparen zouden er dan
weer meer projecten in Nederland moeten plaatsvinden.In Kyoto is uitgebreid gesproken over de bebossingsprojecten. De aanleg
van bossen kan worden gewaardeerd op koolstofinhoud, waarbij veel bomen worden
geplant die worden omgehakt als zij volgroeid zijn, of op biodiversiteit.
Voorkomen moet worden dat er goedkoop CDM plaatsvindt, bijvoorbeeld doordat
de herbebossing van de plantages in Indonesië na de bosbranden wordt
betaald, terwijl er niet wordt gelet op biodiversiteit.In het NMP-3 is aangekondigd dat er met verhandelbare emissiereductierechten
wordt geëxperimenteerd, waarbij bedrijven een deel van de verplichte
emissiereductie in een ander land kunnen laten plaatsvinden. Dat
kan kosteneffectief en efficiënt zijn, maar dan moeten bedrijven wel
weten waar zij aan toe zijn. Voor joint implementation door de overheid gelden
de Europese aanbestedingsrichtlijnen. Dat kan betekenen dat sommige projecten
niet door het Nederlandse bedrijfsleven worden gedaan, maar door bedrijven
elders uit Europa.De grenswaarde voor het project biobrandstoffen is f 50 per vermeden
ton CO2, terwijl er nog vragen zijn over de innovatieve waarde
hiervan op langere termijn. De heer Crone vroeg of het herhalingspotentieel
wel groot is en of de beoordeling wel uitsluitend door het ministerie van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij moet plaatsvinden.Volgens de heer Crone heeft het HOV-project in Eindhoven wel innovatieve
waarde, omdat er modern vormgegeven bussen worden gemaakt, een soort trams
op rubberbanden, met een combinatie van een brandstof- en een elektromotor.De heer Crone was heel verbaasd dat er geen geld is gereserveerd voor
de Vinex-locaties, terwijl er nog steeds sprake is van financiële problemen
bij projecten voor een innovatieve, meer CO2-efficiënte energie-infrastructuur
die daar moet komen. Hetzelfde geldt voor de projecten op het gebied van duurzaam
bouwen en voor de ontwikkeling van innovatieve apparaten, zoals een wasdroger
annex warmtepomp of hot-fillwasmachines, die de heer Crone had gezien op de
Bouw-Rai. Hiervoor zou een deel van het bedrag van 500 mln. kunnen worden
gereserveerd. Hij vroeg het kabinet om alle projecten die nog worden aangemeld,
te bekijken.Mevrouw Augusteijn-Esser (D66) merkte op dat de te verdelen
1,5 mld. niet voldoende is om de nationale doelstelling voor CO2-reductie
te halen. Dat legt een claim op het volgende kabinet om hiervoor extra geld
te reserveren uit de economische groei.In de brief wordt een globaal overzicht gegeven van projecten tot een
bedrag van 1 mld. Bij de eerste tranche was een lijst bijgevoegd van projecten,
voor een totaalbedrag van 283 mln. Mevrouw Augusteijn hoopte voor deze tranche
ook zo'n lijst te krijgen. Er resteert nog 500 mln. plus 30 mln. voor eventualiteiten.
Gezien de wensenlijstjes die de Kamer bereiken en de protesten na afwijzing
van projecten, zou de besteding hiervan geen probleem moeten zijn.De fractie van D66 was bijzonder tevreden dat een belangrijk deel van
de gefinancierde projecten op het gebied van zonne-energie plaatsvindt, waarover
zij al twee moties heeft ingediend. Er is wellicht ook veel rendement te behalen
door zonne-energie te winnen in zuidelijke landen. Afgesproken is dat de subsidie in principe nooit meer bedraagt dan 30%
van de totale kosten van een project. Voor het MKB is echter 40% mogelijk
en voor duurzame energie 45%. Mevrouw Augusteijn vroeg de bewindslieden of
het mogelijk is om een uitzondering te maken voor veelbelovende, heel innovatieve
projecten. Zij vond het buitengewoon jammer dat het Hengeloproject is afgevallen.
Zij vroeg of dit project niet gered kan worden door zo'n uitzondering te maken.Voor het HOV-project is 5,2 mln. beschikbaar gesteld. Dit project is door
geldgebrek bij Verkeer en Waterstaat vertraagd. Het CO2-reductiegeld
lijkt hiermee te worden gebruikt om de financiële problemen bij Verkeer
en Waterstaat op te lossen. Een reden hiervoor kan zijn dat dit project specifieke
gevolgen heeft voor CO2-reductie die andere HOV-projecten niet
hebben. Mevrouw Augusteijn vroeg of de subsidie wordt besteed aan de aanleg
van specifieke infrastructuur, de exploitatie of de aanschaf van materieel
en of de gemeente of de busmaatschappij de subsidie ontvangt.Zij vond het ook buitengewoon jammer dat het TNO-project «CO2 uit rookgas van warmtekrachtkoppelingsinstallaties» niet tot
stand kan komen. Dit project is in eerste instantie in oktober 1996 ingediend
en definitief in april 1997. Sindsdien wordt er gewacht op nieuws uit Brussel.
Mevrouw Augusteijn betreurde het eveneens dat er in tuinbouwgebieden vaak grootschalige warmtekrachtkoppeling wordt aangelegd zonder afvang
van CO2, terwijl deze technisch wel mogelijk is.D66 was er voorstander van om emissiereductie door joint implementation
na 2000 mee te laten tellen voor de nationale doelstelling, omdat het probleem
van klimaatverandering een mondiaal probleem is. In Kyoto is afgesproken dat
emissiereductie door joint implementation nu al mee mag tellen. Het is echter
niet de bedoeling dat de gehele doelstelling door joint implementation wordt
gehaald, want dat zou het afschuiven van het probleem betekenen.Mevrouw Augusteijn vroeg de bewindslieden of het niet noodzakelijk en
wenselijk is om een norm te stellen voor het percentage dat door joint implementation
wordt gehaald, zoals het ECN heeft aangeraden, ook om strategische redenen,
want anders zou er een veldslag om gemakkelijk haalbare projecten in Oost-Europa
kunnen ontstaan. Zij waardeerde de financiering van twee projecten in Roemenië,
maar zij wilde wel duidelijkheid over het percentage dat meegeteld mag worden
voor de nationale doelstelling.Zij wees erop dat projecten op voorstel van het ontvangende land moeten
worden aangegaan. Er moet worden aangesloten bij de vraag van het ontvangende
land, en geen acquisitie worden gevoerd door met projecten de boer op gaan.
Daarom moet er vooral gekeken worden naar landen waar al veel contacten mee
zijn op dit gebied.Bij de uitvoering en de besteding van de gelden kan volgens het rapport
van het ECN worden gekozen voor intensieve of steekproefsgewijze controle.
Beide mogelijkheden hebben voor- en nadelen. Mevrouw Augusteijn vroeg of het
kabinet een voorkeur heeft voor een van beide mogelijkheden. Zij vroeg of
er ook wordt gedacht aan een internationale, onafhankelijke organisatie, die
de emissiereductie en de afspraken over de verdeling van de credits tussen
het investerende en het ontvangende land controleert.Mevrouw Augusteijn vond het zeer terecht dat joint implementation tijdens
de proeffase, tot het jaar 2000, niet ten koste mag gaan van de gelden voor
ontwikkelingssamenwerking. Zij vond het ook na deze periode niet gewenst om
dit te betrekken bij de nationale verplichting om 0,8% van het BNP aan ontwikkelingssamenwerking
te besteden. Zij veronderstelde dat bij het NMP-3 wordt afgesproken om de
CO2-gelden op te tellen bij het budget voor ontwikkelingssamenwerking.Mevrouw Vos (GroenLinks) vroeg allereerst of Nederland ook
na Kyoto de doelstelling van –10% zou blijven inbrengen, waarover een
Kameruitspraak is geweest.Het CO2-reductieplan lijkt aardig, maar volgens mevrouw Vos
is het nog steeds niet meer dan een pleister op een gapende wond. Het CO2-gat zal in 2010 een omvang hebben bereikt van 50 Mton, terwijl er
nu 1 mld. aan projecten wordt besteed, waarmee 4 à 5 Mton per jaar
zal worden bespaard. Zolang er geen bereidheid is om de richting van de economische
groei om te buigen, levert het inzetten van CO2-geld uiteindelijk
weinig op.Mevrouw Vos merkte op dat er wel mogelijkheden zijn die meer zijn dan
een druppel op de gloeiende plaat, maar dat de politieke wil er niet is om
die maatregelen te nemen. Zij dacht daarbij aan een energieheffing, niet alleen
voor kleinverbruikers, maar juist ook voor grootverbruikers, gekoppeld aan
een revolving fund, waarover een uitstekend rapport van het Centraal planbureau
is verschenen. Dat zou op een economisch verantwoorde wijze kunnen worden
ingevoerd en een heleboel CO2-winst opleveren.De minister van Economische Zaken heeft bij het vorige overleg al gezegd
dat het kabinet niet denkt aan het vervroegd sluiten van kolencentrales. Volgens
de berekeningen zou dit f 40 per ton kosten. De bovengrens voor biobrandstoffen
is f 50 per vermeden ton CO2, terwijl nog niet zeker is of zij zo'n goede oplossing zijn voor het CO2-probleem. Er
zijn ook andere opties die aanmerkelijk hoger uitkomen dan f 40 per ton.
Het sluiten van kolencentrales is een van de weinige mogelijkheden om op korte
termijn CO2-winst te boeken. Mevrouw Vos vroeg het kabinet om alles
in te zetten om dat tot stand te brengen. Aangezien de hele energiesector
met medewerking van Economische Zaken overhoop wordt gehaald door een fusie
van de producenten, zou het vervroegde sluiten van kolencentrales ook niet
onmogelijk hoeven te zijn.Het argument van de minister van Economische Zaken dat dit geen structurele
oplossing is, omdat daarmee alleen wat energiewinst naar voren wordt gehaald,
geldt voor alle besproken projecten. Die maatregelen voor energiebesparing
zouden vroeger of later toch wel plaatsvinden, zodat zij ook eigenlijk alleen
naar voren worden gehaald. De vervroegde sluiting van kolencentrales is in
die zin goed te vergelijken met de andere maatregelen die worden getroffen.Mevrouw Vos vroeg hoeveel geld er aan zonne-energie besteed zal worden.
Zij sloot zich aan bij het voorstel om een groot deel van de niet-ingevulde
500 mln. te besteden aan projecten voor duurzame energie, waaronder zonne-energie.Mevrouw Vos zette ook vraagtekens bij het onderbrengen van het HOV-project
in Eindhoven bij het CO2-reductiebeleid. Zij vond het op zichzelf
een goed project, dat echter onder Verkeer en Waterstaat valt. Op die manier
wordt de CO2-pot een soort grabbelton, waaruit iets gehaald kan
worden voor projecten die niet op een andere manier gefinancierd kunnen worden.
Bij structureel CO2-beleid dacht mevrouw Vos vooral aan energiebesparing
en het bevorderen van een snellere invoering van duurzame energie.Mevrouw Vos merkte verder op dat joint implementation zorgvuldig benaderd
moet worden, waarbij het niet alleen gaat om de kosteneffectiviteit, maar
ook om de betekenis van de projecten voor de ontvangende landen zelf. Zowel
de PvdA als de VVD lijkt zo snel mogelijk zoveel mogelijk goedkope projecten
te willen binnenhalen, maar er zijn nog veel vragen die eerst beantwoord moeten
worden. Het rapport van het ECN geeft die antwoorden ook nog niet. Kosteneffectiviteit
is een relatief criterium, dat verschilt per land. Mevrouw Vos vroeg de bewindslieden
om hierover meer helderheid te geven.De opvatting van GroenLinks over creditering is dat meer dan de helft
van de geboekte CO2-winst bij het ontvangende land terecht moet
komen. Als Nederland het grootste deel van die winst boekt, ontstaat het gevaar
dat de goedkoopste opties snel worden opgemaakt, terwijl technologische innovatie
en energiebesparing in Nederland worden geblokkeerd.Een andere vraag is hoe het geld dat Nederland in die landen inzet, moet
worden verrekend. Als een bedrijf geld inzet om CO2-winst in een
ander land te boeken, zou er niet veel meer winst mogen worden ingeboekt dan
het bedrijf zou bereiken als het dat geld in Nederland zou hebben ingezet.Mevrouw Vos achtte de handhaving en monitoring van groot belang. Zij vroeg
hoe de kosten hiervan worden verrekend. Zij vond ook dat er meer helderheid
moet komen over welk deel van de CO2-reductiedoelstelling door
joint implementation mag worden bereikt en welk deel door een nationale inspanning.
Zij vond joint implementation wel een goed middel, maar er moet goed over
de mogelijke effecten ervan nagedacht worden. Bij de voorbereiding op Kyoto
heeft het kabinet gesuggereerd dat door joint implementation een reductie
met 2 tot 10 Mton mogelijk is. Het laatste getal is 20% van de Nederlandse
opgave tot 2010. Deze schatting leek mevrouw Vos aan de hoge kant.De fracties van GroenLinks en PvdA hebben bij motie gevraagd om meer geld,
te weten 10 mln., beschikbaar te stellen voor het SCORE-project voor energiebesparing
in Oost-Europa, met name om initiatieven van onderop in die landen zelf te
financieren. Mevrouw Vos vroeg de bewindslieden hoe het met de uitvoering
van die motie staat. Antwoord van de regeringDe minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer was van mening dat in Kyoto een belangrijke stap vooruit is gezet voor
het klimaatbeleid, omdat daar een reductie van CO2-emissies met
8% is afgesproken. Het Kyotoprotocol wordt overigens pas na de afronding in
Buenos Aires aan het parlement ter goedkeuring voorgelegd, te weten begin
1999. In de vergadering van de Europese milieuraad in maart 1998 wordt gesproken
over burdensharing. Op basis van die verkennende besprekingen zal het Engelse
voorzitterschap in juni met een voorstel komen voor burdensharing. De minister
kon dus nog niet zeggen waar Nederland zich aan zal moeten houden.Voor de invulling van het Nederlands beleid is heel belangrijk wat er
bij de klimaatconferentie in Buenos Aires gebeurt. Daar worden afspraken gemaakt
over de projectgebonden emissiereductie door joint implementation, het clean
development mechanism (CDM) en over de emissiehandel. Emissiehandel is in
beginsel mogelijk met landen die binnen de reductieverplichting die zij zijn
aangegaan, nog ruimte hebben om emissierechten te verkopen. Daarover zijn
nog geen afspraken gemaakt, zodat de vragen die hierover zijn gesteld, nog
niet kunnen worden beantwoord.Bij de kabinetsformatie die deze zomer zal plaatsvinden, moeten ook afspraken
worden gemaakt over de mate waarin de binnenlandse emissies moeten worden
teruggedrongen, het verhogen van de energiebelasting, met inbegrip van de
positieve prikkels, de financiële middelen die voor het klimaatbeleid
in den brede beschikbaar moeten worden gesteld, en de pakketten van maatregelen
die daarbij passen. De minister was van mening dat het Nederlandse klimaatbeleid
derhalve pas na de zomer definitief ingevuld kan worden.De minister deelde mee dat er in de tussentijd wel wat gebeurt en dat
geen land ter wereld zoveel geld besteedt aan het klimaatbeleid. In de zogenaamde
Septemberbrief uit 1995 staat de handhaving van het verkeersbeleid centraal,
bijvoorbeeld door er de aandacht op te vestigen dat het voor het milieu belangrijk
is om niet te hard te rijden.Zowel in «belastingen voor de eenentwintigste eeuw» als in
het NMP-3 is vastgelegd dat de energiebelasting in de komende periode met
3,4 mld. wordt verhoogd. 500 mln. van de opbrengst hiervan zal worden besteed
aan fiscale stimulering van duurzame-energiebronnen en energiebesparing. Door
de instituten is berekend dat het effect hiervan ongeveer 8 Mton CO2 per jaar zal zijn. Uit de doorrekening van het RIVM blijkt dat dit
nog niet voldoende is en daarom wordt het beleid nog geïntensiveerd.Hoewel de omvang van joint implementation nog niet exact aangegeven kan
worden, is het kabinet al bezig met de voorbereiding ervan voor de periode
na 2000, omdat deze veel tijd vergt. De centrale vraag hierbij is tegen welke
prijs er credits voor joint implementation kunnen worden verkregen. De marge
die het ECN-rapport hiervoor geeft, is heel ruim. Het aanbod is ongeveer 1200
tot 2000 Mton, maar daar staat tegenover dat er veel vraag is uit de OESO-landen,
en die kan een prijsopdrijvend effect hebben. Er wordt verwacht dat er schaarste
zal ontstaan aan credits. Het Kyotoprotocol biedt ook de mogelijkheid om credits
te verkrijgen in ontwikkelingslanden, via het clean development mechanism,
maar het is nog niet duidelijk hoe dat zal verlopen.Er zijn al intensieve contacten met een aantal landen in Midden- en Oost-Europa,
zoals Letland, Roemenië, Bulgarije, Slowakije, Hongarije en de Oekraïne.
Deze kunnen leiden tot een overeenkomst in het kader van joint implementation.
In Roemenië zijn de eerste contracten op dit gebied al ondertekend.Over de creditering hiervan is gevraagd of het rijke land deze naar zichzelf
toerekent, zodat er een soort klimaatkolonialisme zou ontstaan. Dat is niet
het geval, omdat het land waar zo'n aankoop plaatsvindt, ook een deel van de creditering voor zijn rekening moet kunnen nemen. Roemenië
wil 35% van de credits van de overeengekomen projecten ontvangen, en dat is
in de afspraken vastgelegd. Er zijn al gedetailleerde afspraken gemaakt over
de rapportage. Landen moeten regelmatig rapporteren aan het klimaatsecretariaat.
Die rapportages behoeven de instemming van zowel het gastland als van het
donorland. Over de verificatie van de monitoring zijn nog geen specifieke
afspraken gemaakt, maar men is in internationaal verband wel bezig om uitwerking
te geven aan een compliance regime.De minister deelde mee dat het programma van proefprojecten op het gebied
van joint implementation gewoon doorgaat. Daarover is in 1995 een regeringsstandpunt
ingenomen. In 1996 zijn de proefprojecten van start gegaan. In het voorjaar
van 1997 is er een eerste voortgangsrapportage geweest over tien projecten.
Dit voorjaar komt er een tweede rapportage. Na Kyoto kan er meer ruimte worden
gegeven aan joint implementation. Er is geleerd van de al gestarte projecten,
met name de FACE-projecten, en daar wordt hard aan gewerkt. De aanvullende
vraag van de heer Van Middelkoop of het voor de creditering niet de voorkeur
verdient om het FACE-project van het SEP in Tsjechië na 2000 te laten
plaatsvinden in plaats van in Oeganda, kon de minister nog niet beantwoorden.
Bij de bebossingsprojecten moet er inderdaad goed worden gelet op het behoud
van biodiversiteit.Op de aanvullende vraag van de heer Crone of er niet al 200 mln. kan worden
besteed aan jointimplementationprojecten, in de verwachting dat hieraan in
2010 bijvoorbeeld 10% van de voor de doelstelling benodigde 3 à 4 mld.
besteed zal worden, antwoordde de minister dat er al wordt gekeken wanneer
er beleidsbeslissingen kunnen worden genomen. Na juni kan men hiermee aan
de gang gaan, want dan is er meer duidelijkheid over de doelstelling en over
het geld. De projecten worden nu als het ware in de week gezet. Er is al extra
geld voor vrijgemaakt: 36 mln. voor Midden- en Oost-Europa en 48 mln. voor
ontwikkelingslanden. In de resterende 500 mln. voor 1998 zit ook een bedrag
voor joint implementation.De bewindsvrouwe merkte op dat de heer Van Middelkoop met zijn vraag of
er bij de GEF-financiering een afspraak kan worden gemaakt over de reductiedoelstelling
voor ontwikkelingslanden, een uitermate gevoelig punt heeft geraakt. De ontwikkelingslanden
verzetten zich er tot het uiterste tegen om zich te binden aan afspraken.
De minister heeft zelf ook haar best gedaan om ontwikkelingslanden zich op
vrijwillige basis te laten aansluiten bij het contract. De voorzitter van
de vergadering heeft daarop gezegd dat de ontwikkelingslanden dat niet wilden
en dat hij zich dat goed kon voorstellen, want hij herinnerde zich nog levendig
dat hij 35 jaar geleden op vrijwillige basis in het huwelijk trad, en toch
had hij niet lang daarna het gevoel dat het niet zo vrijwillig was.Bij projecten met GEF-financiering of van de Wereldbank wordt voortdurend
gekeken of zij wel bijdragen aan vermindering van CO2-emissies.
De Wereldbank investeert bijvoorbeeld in een grote energiecentrale in Indonesië
en stelt daarbij ook eisen aan de CO2-reductie. Als het land zich
daartoe niet wil verplichten, draagt de Wereldbank niet bij aan de financiering.
Er moet gebruik worden gemaakt van de modernste technologie.Voordat de VROM-regeling is opgesteld, is de doelgroep al benaderd. Er
was al een procedure om met de potentiële indieners te communiceren,
voordat de ministeriële regeling, waar vrij laat toe is besloten, werd
opgesteld. Het speelveld is heel goed verkend en iedereen is erbij betrokken.
Alle projecten zijn bekend bij het ministerie. Wanneer de regeling het groene
licht krijgt van Brussel, volgt publicatie. Dan kan de vraag worden beantwoord
welke projecten worden gehonoreerd. De minister merkte op dat het niet nodig
is om de regeling opnieuw open te stellen.De bewindsvrouwe had in het vorige overleg gesuggereerd dat er een trendbreuk is in de ontwikkeling van de CO2-uitstoot. In
de periode tussen 1990 en 1996 neemt de emissie met circa 7% toe, en dat is
minder dan de economische groei. In 1996 is de toename van CO2
circa 0,5%, terwijl er 3% economische groei is. Er is wel sprake van een ontkoppeling,
maar nog niet van de gewenste absolute ontkoppeling, waarbij de CO2-uitstoot
echt daalt. De emissie stijgt nog steeds, maar aanmerkelijk minder hard dan
de economische groei. Er wordt gestreefd naar het verder ombuigen van de emissie
in neerwaartse richting, maar er is al verbetering zichtbaar in de energie-efficiëntie.De minister van Economische Zaken deelde mee dat het overleg
tussen de betrokken departementen in de allerlaatste fase verkeert, zodat
spoedig definitieve besluitvorming over de 500 mln. plaatsvindt. Het is al
zeker dat joint implementation in het pakket zit waarover overeenstemming
is bereikt, evenals reductie overige broeikasgassen, energiebesparing en houtgebruik
in centrales. Het kabinet zal binnenkort een brief sturen over de verdeling
hiervan.De structuur van de regeling, die nu in Brussel voorligt en dus niet meer
gewijzigd kan worden, werkt als een soort fuik. Allereerst moet het gaan om
investeringsprojecten die tot CO2-reductie leiden. Deze moeten
passen in de vier clusters industriële restwarmte; warmtepomp, geavanceerde
warmtekracht en combinaties; overige duurzame bronnen; technologie en industrie.
De projecten moeten bovendien voldoen aan criteria op het gebied van kosteneffectiviteit.
Als de projecten ook zonder subsidie van de grond kunnen komen, krijgen zij
geen subsidie. Verder moet er vertrouwen bestaan bij de partijen zelf, blijkend
uit investeringen.Als de projecten deze zeef doorlopen hebben, vindt er een doorrekening
van de voorstellen plaats. Daarna vindt er een rangschikking plaats op basis
van kosteneffectiviteit, herhaalbaarheid en innovativiteit. Een project met
eenmalig relatief dure subsidie dat herhaalbaar is, kan een groter effect
hebben dan een ander project. De kosten van innovatieve projecten met een
sterke technologiedimensie kunnen hoog zijn, maar een grote kans op spin-off
hiervan kan een reden zijn om wel subsidie te geven, omdat inclusief spin-offeffect
de kosten per vermeden ton CO2 lager zijn.De regeling is conform de communautaire kaderregeling inzake staatssteun
ten behoeve van het milieu zoals die door de Europese Commissie is opgesteld.
De minister benadrukte dat men zich daaraan moet houden. Werkgelegenheid is
hierbij geen criterium, hoewel deze projecten natuurlijk wel een impuls kunnen
geven aan het investeringsniveau en het vernieuwingsvermogen van het Nederlandse
bedrijfsleven. Er is wel gekeken naar een zekere spreiding naar sectoren en
gebieden, omdat de vernieuwing breed moet plaatsvinden in de samenleving,
zoals de Kamer wenselijk acht, maar er is niet gestreefd naar een evenredige
verdeling over de departementen.De minister achtte het een misverstand dat de jointimplementationprojecten
heel goed scoren op kosteneffectiviteit en de Nederlandse heel slecht, want
het omgekeerde komt ook voor. Vanwege innovativiteit en herhaalbaarheid kan
een hogere kosteneffectiviteit worden toegestaan dan f 20 per vermeden
ton CO2. Er zijn jointimplementationprojecten die volgens het ECN-rapport
een lagere waarde scoren, maar dat rapport houdt geen rekening met creditering.
De bedragen die daarin staan vermeld, moeten bij een vijftig-vijftigverdeling
met twee worden vermenigvuldigd. Verder zijn er hoge transitiekosten, is sprake
van een onzeker investeringsklimaat en dergelijke. Hij verwachtte dat veel
projecten in de tweede en derde tranche onder f 20 per vermeden ton CO2 zouden blijven. Een aantal projecten zijn inmiddels goedgekeurd door
Brussel: het Vinex-project, het goudsbloemolieproject, het vlasvezelproject
en het biomassakorrelproject. Het project «verleggen van de versgrenzen»
hoefde niet te worden goedgekeurd door Brussel. Er vinden nog gesprekken plaats
over goedkeuring van de overige projecten. Dat duurt nogal lang,
maar dat komt omdat deze projecten voor Brussel nog nieuw zijn. Denemarken
en Nederland lopen hierbij voorop en Brussel moet nog leren om deze kaderregeling
toe te passen en de grenzen te trekken. Het is nog niet duidelijk wanneer
die goedkeuring te verwachten is, maar er wordt wel druk op gezet.Het geld kan dus nog niet worden besteed. Het gaat niet om beperkte bedragen,
maar om heel hoge subsidies. Er worden geen absolute maxima gesteld, zoals
bij andere regelingen, zodat Brussel er echt kritisch naar moet kijken. Zodra
Brussel akkoord is gegaan en er gepubliceerd kan worden, wordt de tweede tranche
gestart.De derde tranche zal plaatsvinden via een open tenderprocedure, die ongeveer
twee maanden na afwikkeling van de gesloten tenderprocedure, de tweede tranche,
sluit. Afvallers van de gesloten tenderprocedure of van de eerste tranche,
kunnen hun aanvraag verbeteren en alsnog meedoen aan de derde tranche. Na
sluiting van de open tenderprocedure vindt na ongeveer twee maanden de afronding
van de gehele besluitvorming plaats. De minister maakte zich geen zorgen over de vraag of er wel voldoende
projecten zijn. Er waren elf projecten in de eerste tranche en er zijn 150
projectvoorstellen ingediend voor de tweede tranche.Er wordt uitgebreid aan monitoring gedaan. De projecten moeten bij aanvraag
zeer helder worden omschreven in een plan van aanpak. Daarbij wordt het CO2-effect ook bekeken. Na goedkeuring van een project beoordeelt het
projectbureau of het volgens de afspraken wordt uitgevoerd. Bij afwijking
van het plan, leidend tot een daling van de kosteneffectiviteit, wordt er
gekort op de subsidie.Er is van tevoren een macroraming gemaakt van wat er met dit pakket kan
worden gerealiseerd. Naarmate er meer projecten worden gerealiseerd, wordt
op microniveau bekeken of dat eruit komt.De mogelijkheden van restwarmte in het Westland worden bekeken, want gebruik
van industriële en niet-industriële restwarmte wordt uitgebreid
onderzocht. Zowel bij de VROM- als bij de EZ-regeling zijn hier projecten
voor ingediend.Het initiatief van de GAMOG en de Gasunie zou kunnen passen in het energiebesparingsbeleid.
In dit beleid gaat het onder meer om een energieprestatienorm voor de aanleg
van nieuwbouwwoningen. De minister merkte op dat dit aansluit bij het project
energieprestatie op locatie, EPL, voor de aanleg van woonwijken, waar hij
een groot voorstander van is. Het heeft ook te maken met normering van apparaten.
In de energiebesparingsnotitie worden deze zaken nader uitgewerkt. De minister
was van mening dat reducties van 40% buitengewoon aantrekkelijk klinken.De rentabiliteit van het Hengeloproject blijkt achteraf tegen te vallen
door tegenvallende afname van stadswarmte en door hogere investeringen. Hierbij
is de subsidie niet in het geding, maar het gaat om tegenvallende kosten.De minister ging nader in op de vragen over zonne-PV. Het primaire doel
van het CO2-reductieplan is om een maximale reductie van CO2-uitstoot tot stand te brengen. Daarbij wordt kritisch gekeken naar
kosteneffectiviteit. Voor zonne-PV is een vrij hoge grenswaarde gehanteerd
van f 150 per vermeden ton CO2. Dan nog blijken veel projecten
erbuiten te vallen. Dat zegt iets over de stand van de technologie en de kennis
van de productie van zonne-PV. De bovengrens van f 150 moet gehandhaafd
worden, want anders wordt er heel veel geld uitgegeven voor een beperkt effect.
Dat gaat ten koste van de middelen die voor andere CO2-projecten
kunnen worden ingezet. Tegelijkertijd gaat het bredere programma voor zonne-PV
wel door. Er is een demonstratieproject gestart in Amersfoort. Door toepassing
in ontwikkelingslanden kan een grootschalige productie worden bevorderd. Er
zijn wel mogelijkheden voor zonne-PV, maar die kunnen pas op
grote schaal worden toegepast, als de kostencurve wat gaat dalen.Het feit dat de grenswaarde voor projecten op het gebied van verkeer en
vervoer zo hoog is, heeft te maken met de gewenste spreiding van CO2-gelden over de verschillende sectoren. Bovendien is er bij deze projecten
vaak geen sprake van andere mogelijkheden voor steun, zoals investeringsaftrek
of VAMIL. Verder is hier vaak sprake van een groot herhalingseffect. Dat geldt
bijvoorbeeld heel sterk voor het HOV-project in Eindhoven.In de eerste tranche is een project Vinex-experimenten opgenomen ten bedrage
van 72 mln. In de VROM-regeling zitten ook Vinex-projecten, met name bij NIRIS
(benutting niet-industriële restwarmte), en zij kunnen ook meedoen bij
onderdelen van de EZ-regeling.Op de vraag van mevrouw Augusteijn of voor innovatieve projecten niet
een hoger percentage kan worden gehanteerd, antwoordde de minister dat dit
buiten het steunkader van Brussel zou vallen. Een lijst van projecten in de
tweede tranche kan nog niet worden gegeven, omdat het nog slechts gaat om
aanvragen en niet om positieve besluiten. De minister vond dat men Brussel
niet kan verwijten dat er even goed wordt gekeken wat de mogelijkheden zijn
het milieusteunkader toe te passen op CO2-projecten.De financiële mogelijkheden om bedrijven bij joint implementation
te betrekken zijn beperkt tot het jointimplementationproefprojectenprogramma
en groen beleggen. Er is geen rechtstreekse incentive voor het bedrijfsleven
om joint implementation te realiseren. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een
CO2-plafond per onderneming of voor een convenantenaanpak zoals
benchmarking, waarbij de incentive is: maximale efficiency van de activiteiten
in Nederland. De regering koos voor de laatste route. De bewindsman was van
mening dat er wel gebruik moet worden gemaakt van de contacten die het bedrijfsleven
overal in de wereld heeft. Deze kunnen worden gebruikt voor investeringsopties,
voor joint ventures en om jointimplementationprojecten te realiseren. Deze
lijn moet nog nader worden uitgewerkt.Er vinden nog gesprekken plaats met Brussel over de toepassing van de
Europese steun- en aanbestedingsrichtlijnen bij joint implementation, omdat
de mogelijkheid bestaat dat deze projecten in andere Europese landen terechtkomen
dan in Nederland. De minister was van mening dat dit zoveel mogelijk voorkomen
dient te worden. De voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Versnel-SchmitzDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,H. VosDe griffier van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,De Gier XNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van den Berg (SGP),
M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66), voorzitter, Van Gijzel (PvdA),
Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), A. de Jong (PvdA), Gabor (CDA), ondervoorzitter,
Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Poppe (SP), Augusteijn-Esser (D66),
Duivesteijn (PvdA), Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M. B.
Vos (GroenLinks), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel
(D66), Meijer (CDA), Visser-van Doorn (CDA) en Luchtenveld (VVD).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), O. P. G. Vos (VVD), Van Middelkoop (GPV),
Verspaget (PvdA), Jorritsma-van Oosten (D66), Dijksma (PvdA), Wagenaar (PvdA),
Van Blerck-Woerdman (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Leers (CDA), Hendriks,
Reitsma (CDA), Huys (PvdA), Wessels (D66), Leerkes (Unie 55+), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Keur (VVD), H. G. J. Kamp (VVD),
Ten Hoopen (CDA), Van 't Riet (D66), Van de Camp (CDA), De Haan (CDA) en Blauw
(VVD). XNoot2Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Blaauw (VVD), Van der Vlies (SGP),
H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder (PvdA), Smits (CDA), Ter Veer (D66),
G. de Jong (CDA), Leers (CDA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD), Voûte-Droste
(VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van
Oosten (D66), De Koning (D66), Hessing (VVD), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF),
Van der Ploeg (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Van Walsem (D66), Hofstra (VVD)
en Wagenaar (PvdA).Plv. leden: Ten Hoopen (CDA), Van Rey (VVD), Van Middelkoop (GPV), Woltjer
(PvdA), Sterk (PvdA), De Haan (CDA), Ybema (D66), Wolters (CDA), Lansink (CDA),
Terpstra (CDA), Weisglas (VVD), Verbugt (VVD), Meyer (groep-Nijpels), M. B.
Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Klein Molekamp
(VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Verspaget (PvdA), Adelmund
(PvdA), Roethof (D66), Passtoors (VVD), Feenstra (PvdA) en Poppe (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25026-7.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl