Vaststelling begroting van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2002; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20012002-28000-X, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

17-10-2001

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28000-X nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1, 4 en 5234 en 5678910111213 en 14151617181920 en 2122, 24 en 26232425, 27 en 282627 en 282930313233343536373839 en 6240414243444546474849 en 50515253545556 en 5758 en 12159606162636465666768 en 7169707172737475777879 en 808182838485868788 en 968990 en 919293949596979899100101102Uitgaven verdeelstaat staf BDL 103104105 en 107106107108109110111 en 133112113114115116117118119120121122 en 124123124125 en 129126127128129130131132133134135136137138Overzicht van alle organisaties (inclusief die gericht
op postactieve militairen) 139140141 en 142143144145146147148149150151
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28000-XToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: onbekend

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 000 XVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2002nr. 4VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 12 oktober 2001De vaste commissie voor Defensie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag
uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven antwoorden.Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.De voorzitter van de commissie,ValkDe griffier van de commissie,De Lange1, 4 en 5Wat zijn de gevolgen van de recente terroristische
aanslagen in de Verenigde Staten van 11 september 2001 voor de organisatie
en inzet van de Nederlandse krijgsmacht?Is de regering voornemens de begrotingsvoorstellen
aan te passen naar aanleiding van de terroristische aanslagen in de Verenigde
Staten? Zo ja, binnen welke termijn? Wordt bestrijding van terrorisme toegevoegd
aan de lijst van beleidsspeerpunten?Is de regering voornemens in EVDB-verband extra geld
uit te trekken voor de bestrijding van terrorisme? Zo ja, hoeveel?De regering heeft in haar brief van 5 oktober jl. uiteengezet welke maatregelen
na 11 september in het kader van terrorismebestrijding zijn genomen, met inbegrip
van het actieplan «Terrorismebestrijding en Veiligheid.» Het actieplan
heeft vooral betekenis voor de taken en werkzaamheden van de Koninklijke Marechaussee,
de Militaire Inlichtingendienst en de Bijzondere Bijstandseenheden van de
krijgsmacht. Daarnaast onderzoekt de Taakgroep «Defensie en Terrorisme»
thans welke aanvullende eisen aan het functioneren van Defensie moeten worden
gesteld in verband met de bestrijding van terrorisme. De Taakgroep zal aanbevelingen
doen voor aanpassingen in het defensiebeleid. De Taakgroep zal begin december
aan de minister rapporteren, waarna de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk wordt
geïnformeerd.2Wordt de lijst van af te stoten materieel zoals begroot
voor 2001 naar verwachting ook behaald? Wat zijn de verwachte ontvangsten
voor af te stoten materieel in 2002?Naar verwachting wordt al het materieel dat volgens bijlage 8 van de begroting-2002
in 2001 als overtollig is aangemerkt buiten gebruik gesteld. Voor 2002 gaat
de begroting uit van een verkoopopbrengst van € 76 miljoen.3Hoe verloopt de sluiting van het Marine Vliegkamp Valkenburg
en naar welke alternatieven wordt er gekeken? Waarom staat hierover niets
in de begroting?De ontwerp-Planologische Kernbeslissing (PKB) van de 5e Nota Ruimtelijke
Ordening geeft aan dat het terrein pas in 2010 beschikbaar komt voor woningbouw.
Het Marine Vliegkamp Valkenburg is volgens de huidige planning tot 2008 in
gebruik. Omdat de voorziene sluiting en verplaatsing van het vliegkamp voorbij
de horizon van deze begroting en van de meerjarenraming (tot 2006) vallen,
is hierover niets opgenomen.De ontwerp-PKB geeft tevens aan, dat de Groep Maritieme Patrouillevliegtuigen
in principe verhuist naar Marine Vliegkamp de Kooy nabij Den Helder. In het
kader van de daarvoor noodzakelijke Milieu Effect Rapportage zullen ook alternatieven
worden beschouwd.4 en 5Is de regering voornemens de begrotingsvoorstellen
aan te passen naar aanleiding van de terroristische aanslagen in de Verenigde
Staten? Zo ja, binnen welke termijn? Wordt bestrijding van terrorisme toegevoegd
aan de lijst van beleidsspeerpunten?Is de regering voornemens in EVDB-verband extra geld
uit te trekken voor de bestrijding van terrorisme? Zo ja, hoeveel?Zie het antwoord op vraag 1. 6De complementaire verplichtingen omvatten tevens de
geraamde personele en materiele exploitatie-uitgaven en de speerpuntprojecten.
Kan de regering aangeven of dit een doorlopende reeks is? Zo ja, waarom is
er geen afbouwscenario toegepast, wat inhoudt dat bij beëindiging van
een taak de kosten (voor bijvoorbeeld personeel) nog een tijdje doorlopen
maar op den duur verminderen of verdwijnen? Deelt de regering de opvatting
dat een dergelijk scenario beter weer zal geven welke budgettaire ruimte de
Kamer op een bepaald moment kan creëren door beëindiging van taken?De materiële en personele exploitatie-uitgaven die zijn opgenomen
in de complementaire verplichtingen vormen een doorlopende reeks. Het is thans
nog niet mogelijk om deze uitgaven te relateren aan te onderscheiden taken.
Een mogelijkheid om op basis van bestaande taken een verminderingsscenario
weer te geven, een streven dat op zichzelf wordt onderschreven, is derhalve
nog niet goed mogelijk. De voor de speerpuntprojecten opgenomen bedragen vormen
wel een aflopende reeks, dat wil zeggen dat hiervoor de initiële investeringsuitgaven
zijn opgenomen.7Geven de vier speerpunten een prioriteitsvolgorde aan?
Zo nee, waar liggen de prioriteiten in 2002?Defensie geeft in 2002 bij de uitvoering van haar taken voorrang aan de
vier speerpunten van beleid. Tussen de vier beleidsprioriteiten onderling
bestaat geen rangorde.8De regering wil het ambitieniveau inzake uitzendingen
handhaven en de uitzenddruk verkleinen. Op welke wijze zal dit gerealiseerd
worden?Bij een onveranderd ambitieniveau voor uitzendingen wordt ernaar gestreefd
de uitzenddruk te verkleinen door de uitzendlast meer te spreiden over de
beschikbare operationele eenheden. Een ander instrument is flexibilisering
van uitzendtermijnen, die mogelijk wordt gemaakt door bij uitzendingen zoveel
mogelijk «maatwerk» te leveren.9Kan de regering nader aangeven op welke wijze de derde
hoofdtaak is uitgewerkt? Wordt met het oog op het vervullen van deze taak
een minimumcapaciteit op personeel en materieel gebied beschikbaar gehouden?Defensie levert van oudsher een bijdrage aan de handhaving van de nationale
rechtsorde en veiligheid, waaronder rampenbestrijding. Behalve de civiele
politietaken van de Koninklijke marechaussee, verleent Defensie op diverse
andere terreinen bijstand. Defensie beschikt hiertoe over eenheden die de
ondersteuning van de civiele overheid tot hun kerntaken rekenen. Hierbij kan
worden gedacht aan de Bijzondere Bijstandseenheden in het kader van terreurbestrijding,
de capaciteit voor explosievenopruiming en de kustwacht. Deze diensten, waarvan
de omvang is afgestemd op de behoefte aan ondersteuning, zijn direct beschikbaar.De overige eenheden van de defensieorganisatie vormen een vangnet voor
de civiele overheid bij de inzet in het kader van calamiteiten. Een recent
voorbeeld is de ondersteuning die militairen boden tijdens de MKZ-crisis.
Voor de vervulling van deze vangnetfunctie is op dit moment geen minimumcapaciteit
vastgesteld. Tot nu toe is Defensie steeds in staat gebleken in
voorkomend geval door het stellen van prioriteiten eenheden vrij te maken
voor het vervullen van de derde hoofdtaak.Hoofdstuk 1.4 van de Defensienota-2000 gaat nader in op de derde hoofdtaak
van Defensie, namelijk ondersteuning van de civiele autoriteiten. Ook artikel
10 van de defensiebegroting gaat hierop verder in.10Op welke ervaringen en / of onderzoek is de aanname
gebaseerd dat een «peace-enforcing» brigade zonder aflossing gedurende
één jaar continu kan worden ingezet?De Koninklijke landmacht hanteert sinds de in 1993 verschenen Prioriteitennota,
waarin voor het eerst het ambitieniveau van een vredeafdwingende operatie
is vastgelegd, voor planningsdoeleinden een inzetperiode van in beginsel een
jaar. Zie hiervoor ook de aan de Kamer toegezonden brief van 29 mei 2001 (Kamerstuk
27 400 X nr. 41) over de organisatie en de samenstelling van de «peace-enforcing»
brigade.11Kan Nederland inderdaad voor onbepaalde tijd gelijktijdig
op drie locaties aan een vredesoperatie te land met inzet van meerdere bataljons
op dezelfde locatie deelnemen? Zo ja, hoeveel bataljons (Koninklijke Landmacht
en Korps Mariniers) zijn dan, verdeeld over maximaal drie locaties, in totaal
beschikbaar, rekening houdend met de rotaties en de huidige personele krapte?Het ambitieniveau van de krijgsmacht te land gaat uit van de gelijktijdige
inzet in de orde van grootte van een bataljon voor onbepaalde tijd bij drie
operaties, waarvan twee bataljons van de Koninklijke landmacht en één
bataljon van het Korps Mariniers. Uitgaand van het roulatieschema bedraagt
de minimale behoefte dan negen bataljons.De Koninklijke landmacht kan vanuit het parate bestand zes gemechaniseerde
eenheden van bataljonsgrootte formeren en beschikt tevens over drie luchtmobiele
eenheden van bataljonsgrootte. Daarnaast beschikt zij nog over andere soorten
operationele eenheden van bataljonsgrootte (zie ook blz. 136 van de Defensienota-2000).
Afhankelijk van de operatie en de beschikbare eenheden kan aldus «maatwerk»
worden geleverd.Het Korps Mariniers beschikt thans over twee parate bataljons. Het derde
is in oprichting. Midden 2004 is ook het Korps Mariniers in staat voor langere
duur een bijdrage van bataljonsgrootte te leveren.Derhalve biedt de parate capaciteit van de krijgsmacht voldoende mogelijkheden
om het ambitieniveau voor operaties te land te halen.12Kan de regering nader uiteenzetten hoe het aantal tegelijkertijd
uit te zenden bataljons beperkt wordt door de omvang van de logistieke middelen?
Om welke middelen gaat het precies en waar zit de beperking? Is deze beperking
op enig moment weg te nemen en zo ja, hoe?Bij de vaststelling van de omvang van de benodigde parate logistieke middelen
is in de eerste plaats uitgegaan van logistieke steun aan een vredeafdwingende
operatie met één eenheid van brigadegrootte. Deze capaciteit
is ook voldoende om gelijktijdig drie verschillende landoperaties van bataljonsgrootte
voorzien van het vereiste voortzettings-vermogen, te ondersteunen. De ondersteuning
van meer eenheden op verschillende locaties is echter onderhevig aan beperkingen.
Deze hangen samen met de omstandigheden waaronder de operatie wordt uitgevoerd,
zoals de afstand, de wijze van optreden en geologische en klimatologische
factoren. Er is kortom niet sprake van één specifieke beperking,
maar van een combinatie van restricties. Ook in DCI- en EVDB-verband worden
de beperkingen op logistiek gebied onderkend en wordt prioriteit
toegekend aan het opheffen daarvan. Verder werkt Nederland in bilateraal en
multinationaal verband aan de verbetering van de transportcapaciteit. Voorbeelden
hiervan zijn het Duits-Nederlandse luchttransportinitiatief en de «European
Air Group.» (Zie ook het antwoord op vraag 17)13 en 14Welke eenheden (per krijgsmachtdeel) zijn gezien hun
personele tekorten niet inzetbaar voor alle taken die zij moeten uitvoeren?Ten behoeve van de operationele gereedheid van uit
te zenden eenheden moet soms «gewinkeld» worden bij andere eenheden.
In de praktijk krijgen zo diverse eenheden te maken met beperking in de uitoefening
van taken doordat zij incompleet zijn. Deelt de regering de visie dat het
beter is één of meerdere niet direct uit te zenden eenheden
tijdelijk helemaal op non-actief te stellen in plaats van vele eenheden half
te laten functioneren? Gebeurt dit in de praktijk ook en zo ja, in welke mate?De vraag van personele krapte en in voorkomend geval ht aan eenheden toevoegen
van personeel is alleen aan de orde wanneer eenheden metterdaad voor het uitvoeren
van gevechtstaken, waaronder crisisbeheersings-, vredes-, en humanitaire (CHV)operaties,
zijn aangewezen. Voor niet-gevechtstaken, bijvoorbeeld de steunverlening aan
de MKZ-crisis, en in recuperatie perioden hoeven een heden niet volledig gevuld
te zijn.Aangezien eenheden bij toerbeurt worden aangewezen voor specifieke taken,
zoals crisisbeheersingsoperaties, zijn het ook wisselende eenheden of delen
daarvan, die slechts voor een beperkt aantal andere taken inzetbaar zijn.
Hierdoor zijn niet voor eens en altijd dezelfde eenheden te benoemen.Omdat de parate capaciteit van de krijgsmacht nog voldoende mogelijkheden
biedt om het ambitieniveau van Defensie te halen, is het geheel op «niet
actief» stellen van eenheden thans niet aan de orde, te minder niet
omdat het stilleggen van een eenheid en het reactiveren na een periode van
inactiviteit kostbaar en omslachtig is.15Kan de regering aangeven waar de krachtige inzet voor
een gecoördineerde Europese aanpak in de voorbereiding van de Capabilities
Improvement Conference van november 2001 reeds zichtbaar is geworden? Zal
de wens die de Europese Raad op 21 september jl. uitsprak om het Europees
Veiligheids- en Defensiebeleid (EVDB) zo spoedig mogelijk operationeel te
maken en het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid (GBVB) verder
uit te bouwen ook een impuls aan genoemde conferentie geven?De regering zet zich bij de voorbereiding van de «Capabilities Improvement
Conference» (CIC) krachtig in voor een gecoördineerde Europese
aanpak van de versterking van de Europese militaire capaciteiten. Dat gebeurt
langs twee sporen. In EVDB-verband, binnen het PSC en het EUMC, heeft Nederland
zijn pleidooi voor coördinatie onlangs kracht bijgezet met een voorstel
voor een Europees actieplan voor de versterking van militaire capaciteiten,
waarin wordt gepleit voor coördinatie tussen de lidstaten. De wens van
de Europese Raad om het EVDB zo spoedig mogelijk operationeel te verklaren
zal naar verwachting een impuls geven aan de CIC.Ook bilateraal maakt Nederland zich sterk voor coördinatie. De intensivering
van de bilaterale samenwerking met Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk,
die het afgelopen jaar gestalte heeft gekregen, illustreert dit streven. Met
de betrokken landen wordt thans onderzocht of in het kader van de CIC verdere,
aanvullende stappen mogelijk zijn. 16Staan de voorziene EVDB-uitgaven in verhouding tot
uitgaven van andere EU-lidstaten? Wat zijn de uitgaven die andere EU-lidstaten
in dit verband gedaan hebben en die zij voornemens zijn te doen?Het is niet zonder meer mogelijk de Nederlandse EVDB-uitgaven te vergelijken
met die van andere Europese landen. Nederland is namelijk het enige land met
een afzonderlijke EVDB-voorziening; aanvullende inspanningen van andere landen
zijn verwerkt in de reguliere defensiebegrotingen. In het algemeen kan worden
gesteld dat niet langer sprake is van een dalende tendens van de Europese
defensieuitgaven. In het bijzonder Italië, Luxemburg, Portugal, Noorwegen
en het Verenigd Koninkrijk hebben een stijgende defensiebegroting. Ook Duitsland
heeft onlangs 1,5 miljard D-mark toegevoegd aan zijn defensiebegroting. Bij
voornoemde landen staat versterking van het crisisbeheersingsvermogen centraal.
Een voorbeeld daarvan is het multinationale Airbus A400 M (militair transportvliegtuig)
project.17Kan de regering aangeven waaruit de doelmatigheid bestaat
door het optreden in de European Air Group en het Europees Amfibisch Initiatief?
Kan een zelfde doelmatigheid niet worden bereikt in NAVO-verband?De doelmatigheidwinst van de «European Air Group» en het «European
Amfibious Initiative» ligt in de mogelijkheid de beschikbare militaire
capaciteiten beter te benutten en beter te coördineren. Een voorbeeld
daarvan is de Europese Luchttransportcoördinatiecel die wordt gevestigd
op Vliegbasis Eindhoven. De «European Air Group» en het «European
Amphibious Initiative» zijn multinationale samenwerkingsverbanden die
zowel de EU als de Navo ten goede komen.18Is het defensiebreed te verwerven tracking&tracingsysteem,
dat voldoet aan de NAVO-standaarden die begin 2002 moeten worden vastgesteld,
(brief aan de Kamer, Kamerstuk 27 830, nr. 8) daarmee ook geschikt voor
EVDB-samenwerking met eventueel niet-NAVO-landen?Binnen de Navo stelt de «Asset Tracking Working Group» de
standaarden voor «tracking&tracing» vast. Deze werkgroep baseert
zich op de standaarden en de «best commercial practices» van de
«European Article Numbering Organisation.» Deze organisatie opereert
wereldwijd. Omdat de Navo aansluit bij internationaal ingevoerde civiele standaarden
kan op dit vlak met niet-Navo landen worden samengewerkt mits de desbetreffende
landen dezelfde standaarden hanteren.19Is het niet zo dat het tracking&tracing-project
maar gedeeltelijk, te weten f 19 miljoen (€ 8,6 miljoen; 27 830,
nr. 8) uit de EVDB-voorziening wordt betaald? Waar zijn de drie overige investeringsbijdragen
terug te vinden?De verdeling van de investeringsbedragen voor het te verwerven defensiebrede
«tracking&tracing»-systeem is als volgt: •EVDBM€8,6 •– KMM€1,7 •– KLM€5,2 •– KLuM€1,6 •– TotaalM€17,1De voor deze investering noodzakelijke deelbudgetten zijn opgenomen in
de begrotingen van de respectieve beleidsartikelen.20 en 21Kan de regering aangeven welke tekorten er binnen de
NAVO op het gebied van transporthelikoptercapaciteit zijn? Welke landen, behalve
Nederland, dragen nog meer bij aan het opheffen van de tekorten op het gebied
van transporthelikopters?Kan de regering nader toelichten wat het schrappen
van de 14 tot 16 Light Utility Helicopters (LUH's) en het in plaats daarvan
aanschaffen van (middel)zware toestellen voor gevolgen heeft? Wat betekent
dit voor de oorspronkelijke taken van de LUH's? Voor welke taken zijn de (middel)zware
toestellen met name bedoeld en hoe zit het met de capaciteit van dat soort
toestellen bij Europese bondgenoten? Waar zit het gebrek?Defensie heeft haar plannen getoetst aan de «Headline Goal»
en het DCI. Hierover bent u geïnformeerd in de beleidsnota Europese Veiligheids-
en Defensiebeleid van 25 juni 2001 (Kamernummer 27 400 X, nr. 48). Nederland
kent prioriteit toe aan de versterking van het Europese crisisbeheersingsvermogen
door het aanpakken van militaire tekortkomingen binnen het kader van de Navo
en de EU, het eerste speerpunt van de defensiebegroting. Door de voorgenomen
verwerving van (middel)zware helikopters draagt Nederland bij aan de versterking
van de Europese transporthelikoptercapaciteit waaraan binnen het kader van
de «Headline Goal» en DCI behoefte bestaat. De tekorten aan middelzware
en zware helikopters zijn vooral gesignaleerd bij de invulling van de Europese
«Headline Goal.» Het DCI zegt hierover dat Navo-bondgenoten hun
luchttransportcapaciteiten moeten verbeteren om te kunnen voldoen aan de regelmatig
terugkerende vraag («deployment requirements») naar de diverse
typen helikopters ter ondersteuning van vredesoperaties en oefeningen. Zo
maken internationale SFOR-eenheden gebruik van Nederlandse Cougars en heeft
de Nederlandse luchtmobiele compagnie tijdens operatie «Essential Harvest»
gebruikgemaakt van helikopters van andere landen.Met de verwerving van (middel)zware helikopters en de herschikking van
de helikoptercapaciteit wordt tevens de LUH-behoefte ingevuld. Over de behoeftestelling
wordt de Kamer naar verwachting nog dit jaar een A-brief aangeboden.In EVDB-verband wordt thans gewerkt aan de «Headline Goal Progress
Catalogue» (HPC), waarin onder meer wordt vastgesteld welke vorderingen
zijn gemaakt ten aanzien van de diverse tekortkomingen. Met behulp van de
HPC kan nader inzicht worden verkregen in de inspanningen van landen om militaire
tekorten op te heffen.22, 24 en 26Wat zijn de conclusies met betrekking tot het kerndepartement
uit het rapport van het bureau Andersen, Elffers & Felix?Het kerndepartement wordt zowel op het gebied van toezicht
op het beleid als wat betreft de organisatie tegen het licht gehouden. De
regering pleit ervoor om het toezicht te bundelen en de sectorale indeling
te vervangen door een andere benadering. De Kamer zou hier ruim voor de begroting
over worden geïnformeerd. Is deze informatie inmiddels beschikbaar?Kan de Kamer beschikking krijgen over de evaluatie
van het veranderingsproces?De Kamer ontvangt vóór de begrotingsbehandeling een brief
over de voortgang van het veranderingsproces en over de wijzigingen in de
topstructuur van het kerndepartement. Het rapport van de externe adviseur
zal als bijlage worden aangeboden. 23Kan de regering een overzicht geven van grote reorganisaties
die de komende jaren binnen Defensie plaats gaan vinden?De regering heeft met de desbetreffende mededeling in de defensiebegroting
willen aangeven dat de CDS vanuit zijn verantwoordelijkheid als «corporate
planner» voortaan ook toeziet op de wenselijkheid al dan niet grotere
reorganisaties door te voeren. Het gaat hier dus om een procedurele regeling
van verantwoordelijkheden en niet om een vooraankondiging van feitelijk voorziene
reorganisaties.24Het kerndepartement wordt zowel op het gebied van toezicht
op het beleid als wat betreft de organisatie tegen het licht gehouden. De
regering pleit ervoor om het toezicht te bundelen en de sectorale indeling
te vervangen door een andere benadering. De Kamer zou hier ruim voor de begroting
over worden geïnformeerd. Is deze informatie inmiddels beschikbaar?Zie het antwoord op vraag 22.25, 27 en 28De rol van de Chef Defensiestaf (CDS) wordt versterkt
van corporate planner naar opperbevelhebber. Een commissie zal dit gaan beoordelen.
Komt de relatie met de bevelhebbers van de vier krijgsmachtonderdelen hiermee
niet onder druk te staan en zal dit nadrukkelijk in het onderzoek van deze
commissie worden betrokken?In de begroting staat dat «het Defensie Crisisbeheersings
(DCBC) een interservice samengestelde, volwaardige staf van de CDS wordt».
Kan de regering aangeven wie er deel uit gaat maken van het DCBC? Hoe groot
zal die volwaardige staf precies zijn?Worden de Crisis Beheersingscentra van de krijgsmachtdelen opgeheven wanneer
het DCBC interservice wordt samengesteld en wanneer een volwaardige staf gaat
functioneren ten behoeve van de CDS?Een interne werkgroep onderzoekt thans de manier waarop binnen het DCBC
een «joint» structuur tot stand kan komen. In afwachting van de
uitkomsten van het onderzoek van de commissie-Franssen zijn over de verdergaande
bevoegdheden van de CDS nog geen nadere besluiten genomen. Deze externe commissie
beoordeelt onder andere de maatregelen die sinds 1995 zijn genomen ter versterking
van de rol van de CDS ten opzichte van de krijgsmachtdelen. Verder is de commissie
gevraagd de gevolgen van de verschillende vormen van opperbevelhebberschap
in het advies te betrekken, waaronder ook de mogelijke gevolgen voor de rol
en de positie van de bevelhebbers.26Kan de Kamer beschikking krijgen over de evaluatie
van het veranderingsproces?Zie het antwoord op vraag 22.27 en 28In de begroting staat dat «het Defensie Crisisbeheersings
(DCBC) een interservice samengestelde, volwaardige staf van de CDS wordt».
Kan de regering aangeven wie er deel uit gaat maken van het DCBC? Hoe groot
zal die volwaardige staf precies zijn?Worden de Crisis Beheersingscentra van de krijgsmachtdelen
opgeheven wanneer het DCBC interservice wordt samengesteld en wanneer een
volwaardige staf gaat functioneren ten behoeve van de CDS? Zie het antwoord op vraag 25.29De begroting maakt melding van samenwerking tussen
de krijgsmachtonderdelen op vele gebieden. Onlangs is besloten de werving
weer decentraal plaats te laten vinden. Hoe past deze ontwikkeling in het
beleid zoals uiteengezet in de begroting?Waar dit mogelijk en doelmatig is, heeft een «joint» benadering
de voorkeur. Bij de personeelsvoorziening is echter gebleken dat het doeltreffender
is het volledige personeelsvoorzieningsproces en de verantwoordelijkheid daarvoor
integraal bij de krijgsmachtdelen onder te brengen. In de tweede en derde
voortgangsrapportage personeelsvoorziening (Kamerstuk 2000–2001, 26 900,
nr. 32 en nr. 38) is derhalve uiteengezet waarom de secties werving, die thans
nog formeel onder DICO/DWS ressorteren, weer worden ondergebracht in de organisatie
van het eigen krijgsmachtdeel. Bij de werving kan wel gezamenlijk in de behoefte
aan sommige faciliteiten, bijvoorbeeld bij de selectie, worden voorzien (zoals
door het onlangs opgerichte kennis- en expertisecentrum).30Betekent de impuls «samenwerking van krijgsmachtdelen»
dat op weg naar een uiteindelijk meer behoefte gestuurde middelentoekenning
er steeds meer financiële ontschotting tussen de krijgsmachtdelen plaats
gaat vinden?De krijgsmachtdelen treden in toenemende mate gezamenlijk op. Deze samenwerking
is niet alleen zichtbaar bij de inzet in het kader van vredesoperaties, maar
ook – zoals aangegeven in de begroting – op het gebied van materieelverwerving,
opleidingen en de informatievoorziening (IV). Deze intensivering van de samenwerking
impliceert weliswaar een doeltreffende en doelmatige aanwending van middelen,
maar leidt niet automatisch tot een financiële «ontschotting»
tussen de krijgsmachtdelen.Wel wordt periodiek bij de integrale beoordeling van de plannen van de
krijgsmachtdelen bezien op welke wijze deze bijdragen aan de doelstellingen
van Defensie. VBTB vergt een op output gerichte benadering waarin wordt nagegaan
welke capaciteiten en (financiële) middelen van de krijgsmachtdelen voor
deze resultaten noodzakelijk zijn. Op grond daarvan worden keuzes gemaakt
ten aanzien van de capaciteiten van de krijgsmachtdelen. De (financiële)
middelen van de krijgsmachtdelen vormen een afgeleide van hun bijdrage aan
de doelstellingen van Defensie. Een voorbeeld van een (budgettaire) afweging
die over de grenzen van de krijgsmachtdelen heen reikt, vormt de EVDB-voorziening
die is opgenomen in beleidsartikel 11 over internationale samenwerking, en
waarin de projecten van alle krijgsmachtdelen ter versterking van de Europese
capaciteiten zijn samengebracht.31Hoe verlopen de voorbereidingen van CIMIC Group North? Doen zich knelpunten voor en zo ja, welke?De voorbereidingen van de oprichting van de CIMIC Group North verlopen
voorspoedig. Een aandachtspunt is nog het verkrijgen van een juridische status
voor de in vredestijd aanwezige Staf en de «Staff Support Unit»
van de CIMIC «Group North,» met inbegrip van het daarbij behorende
personeel.Om ook reservisten te betrekken bij de vulling van specialistische CIMIC-functies,
wordt nauw samengewerkt met het Platform Defensie Bedrijfsleven. Inmiddels
zijn de inventarisatie en de selectie van gegadigden voor deze functies begonnen. 32Waaruit blijkt dat op elk niveau allerlei ontwikkelingen
binnen de organisatie systematischer en vooral sneller aan de orde gesteld
worden dan voorheen vaak het geval was?Met de Aanwijzing Secretaris-Generaal van 3 november 2000 is commandanten
opgedragen bijzondere gebeurtenissen direct te melden. Bij bijzondere gebeurtenissen
van ingrijpende aard vindt de melding rechtstreeks plaats aan de bewindslieden
door of namens de CDS, de bevelhebbers of de commandant Dico. De melding wordt
tevens doorgegeven aan de secretaris-generaal en de directeur Voorlichting.
Bijzondere gebeurtenissen die minder belangrijk zijn, worden uitsluitend gemeld
aan de directie Voorlichting. Daar vindt een schifting plaats. Afhankelijk
van de ernst van de gebeurtenis wordt de melding vervolgens doorgeleid naar
de bewindslieden en / of de secretaris-generaal en de CDS. In specifieke gevallen
wordt een afschrift gezonden aan de directeur Juridische Zaken of de directeur-generaal
Personeel. Meldingen van de Bevelhebber der Marechaussee over mogelijk strafbare
feiten of aanwijzingen daarvoor, worden via de directeur Juridische Zaken
en de secretaris-generaal aan de bewindslieden doorgegeven. Gebleken is dat
bijzondere ontwikkelingen binnen de organisatie door deze procedure systematischer
en sneller dan voorheen ter kennis van de leiding van het kerndepartement
worden gebracht.33Kan de regering concreet aangeven welke uitbreidingen
van de internetsite van Defensie beoogd worden? Behoort een interactieve internetsite
tot die uitbreidingen?De internetsite van Defensie, die stamt uit 1996, is in 1999 ingrijpend
vernieuwd. In 2000 is de Koninklijke landmacht met een internetsite begonnen,
in 2001 gevolgd door de Koninklijke marine en de Koninklijke Militaire Academie.
In 2002 zullen naar verwachting de Koninklijke luchtmacht, de Koninklijke
marechaussee en het Dico een eigen site beginnen.De Defensie internetsite publiceert thans persberichten, Kamerbrieven
en andere relevante officiële stukken. Ook verzorgt de internetredactie
nieuwsberichten. Binnen enkele maanden wordt de internetsite verder uitgebreid
met informatie over materieelprojecten en personeelsbeleid. Ook wordt de dienstverlening
via de internetsite van Defensie uitgebreid met een evenementenkalender in
het kader van de publieke presentatie Defensie.De internetsite van Defensie zal in 2002 ook interactief kunnen worden
gebruikt.34Waarom wordt in 2002 in De Peel begonnen met de infrastructuur
voor een gezamenlijk luchtverdedigingcentrum terwijl de toegezegde studie
over de luchtverdediging die in het voorjaar 2001 naar de Kamer zou worden
gestuurd de Kamer nog steeds niet heeft bereikt en tevens de door de Kamer
gestelde vragen nog steeds niet zijn beantwoord?De Kamer wordt op zeer korte termijn geïnformeerd over de uitkomsten
van de middelen- en organisatiestudies betreffende de grondgebonden luchtverdediging.35Aan welke moderne communicatiemiddelen denkt de regering
om de contacten tussen de departementsleiding en de organisatie te verbeteren?Hierbij wordt gedacht aan het intranet dat binnen de defensieorganisatie
beschikbaar is. Thans hebben reeds ongeveer 30 000 medewerkers van Defensie
via verschillende netwerken toegang tot het intranet. Midden 2002 zullen ongeveer
45 000 medewerkers erop zijn aangesloten. De andere medewerkers kunnen
gebruikmaken van informatiezuilen die er in de loop van 2002 en 2003 komen.
De manier waarop de departementsleiding voor mededelingen en informatie van
het intranet zal gebruikmaken, is nog onderwerp van studie. Er wordt ook extern
advies ingewonnen.36Wat is een «dashboard-CDS»?Om inzicht te krijgen in de beschikbaarheid van de operationele eenheden
van de defensieorganisatie, zal CDS een overzicht met aan eenheden gekoppelde
indicatoren ontwikkelen. Deze indicatoren geven zowel de beschikbaarheid als
het voortzettingsvermogen van deze eenheden aan. Aldus fungeren deze indicatoren
als een «dashboard-CDS», waarop in een oogopslag belangrijke informatie
beschikbaar is.37Wat gebeurt er met de middelen die niet uitgegeven
worden als gevolg van de wervingsresultaten en de daaruit voortvloeiende onderbezetting?Beleidsterreinen baseren hun personeelsbegroting op een verwachte gemiddelde
personele sterkte. Als deze sterkte niet wordt gerealiseerd, vallen gelden
vrij. In beginsel hebben de beleidsterreinen de bevoegdheid deze gelden elders
binnen de exploitatie aan te wenden. Een kleiner aantal personeelsleden dan
was geraamd, betekent namelijk vaak dat extra capaciteit moet worden ingehuurd
of dat meer taken moeten worden uitbesteed om de opgedragen werkzaamheden
te kunnen uitvoeren. Daarnaast staan tegenover financiële meevallers
dikwijls ook (andere) financiële tegenvallers die op deze manier kunnen
worden opgevangen.38Hoeveel bedroeg per krijgsmachtdeel het aantal vlag-
en opperofficieren de laatste vijf jaar?Bij de beantwoording van de schriftelijke vragen naar aanleiding van de
ontwerpbegroting 2001 is in antwoord op vraag 2 een overzicht gegeven van
de aantallen vlag- en opperofficieren voor de periode 1991 tot en met 2000
(TK 2000–2001, 27 400 X, nr. 8). In aanvulling hierop treft u onderstaand
de overeenkomstige gegevens aan per januari 2001.  Jan. 2001 KM22KL39 Klu23 Kmar3 Overig16Totaal10339 en 62In hoeverre wordt een individueler gericht personeelsbeleid
door lijnchefs gedragen?In hoeverre werken leidinggevenden in de praktijk mee
aan de mogelijkheid tot het maken van individuele keuzemogelijkheden?De verschillende rechtspositionele regelingen bieden voldoende mogelijkheden
om hiermee ook op lager niveau in de organisatie flexibel om te gaan.
De beleidsterreinen hebben hun leidinggevenden opgedragen deze regelingen
welwillend toe te passen. Lijnfunctionarissen kunnen bijvoorbeeld met hun
medewerkers afspraken maken over de toepassing van de arbeidstijdverkorting
of -verlenging in hun werkrooster. Voor militairen geldt daarbij overigens
dat de verkorting van de werkweek in beginsel in spaaruren wordt uitgedrukt.
In rapportages over de tweede helft van 2001 zijn op dit punt geen knelpunten
naar voren gekomen.40Op welke wijze worden voor oudere werknemers voorzieningen
getroffen?In het arbeidsvoorwaardenakkoord 2001–2003 is overeengekomen dat
vanaf de leeftijd van 50 jaar de gevolgen van het ouder worden een vast onderwerp
in het jaarlijkse functioneringsgesprek vormen. Voorts wordt een actief preventiebeleid
ontwikkeld om het oudere werknemers mogelijk te maken zo lang mogelijk te
blijven werken en om voortijdige dienstbeëindiging te voorkomen. Een
breed samengestelde werkgroep is hiermee aan de slag. In het voorjaar van
2002 wordt de communicatie over leeftijdsbewust personeelsbeleid geïntensiveerd.41Hoe denkt de regering ertoe bij te dragen dat bij Defensie
meer arbeidsongeschikten aan de slag kunnen? Welke concrete maatregelen worden
daartoe genomen?Onlangs is een reïntegratiebeleid van kracht geworden dat gedeeltelijk
arbeidsongeschikte militairen die dienstongeschikt zijn verklaard meer mogelijkheden
biedt voor plaatsing bij het burgerpersoneel van Defensie. Daarnaast is op
krijgsmachtdeelniveau de ziekteverzuimbegeleiding geïntensiveerd en is
een groot aantal verantwoordelijken door middel van opleidingen bewust gemaakt
van het belang hiervan. Dit beleid zal, mede in het kader van de wetsontwerpen
«Structuur van de Uitvoering Werk en Inkomen» (SUWI) en «Poortwachter»,
nog verder worden aangescherpt. Daarbij zullen het streven om meer arbeidsongeschikten
in de arbeidsorganisatie op te nemen en de eisen die de organisatie worden
stelt, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen.42Op welke wijze zal er tegemoet worden gekomen aan militairen
die te maken hebben met meer dan het normale aantal uitzendingen?Bij militairen die, dikwijls op vrijwillige basis, vaker dan normaal worden
uitgezonden, wordt nauwkeurig bezien in hoeverre die uitzendingen voor de
organisatie noodzakelijk of wenselijk zijn. Er wordt zoveel mogelijk rekening
gehouden met de wensen van de individuele werknemer. Ook wordt tijdens de
uitzending zo nodig extra aandacht besteed aan het thuisfront van de uitgezonden
militair. Voorts kan bij een functietoewijzing, vooral als een bevordering
aan de orde is, het uitzendverleden een belangrijke rol spelen.43Er zal geïnventariseerd worden waar het afgenomen
vertrouwen bij personeel aan te wijten is. In hoeverre zijn deze gegevens
al bij Defensie bekend?Met de centrales van overheidspersoneel is, los van de afspraken in het
kader van het arbeidsvoorwaardenakkoord, overeengekomen gezamenlijk de signalen
over onvrede, verzuring en afgenomen vertrouwen in kaart te brengen en te
onderzoeken. Weliswaar zijn er inmiddels signalen en denkbeelden
bekend, maar het is nog niet duidelijk of de deze ook feitelijke knelpunten
betreffen.44Kan de regering aangeven op welke concrete wijze het
knelpunt «functietoewijzingsproces» verbeterd gaat worden? Zijn
hier al ideeën over en zo ja welke?Ieder beleidsterrein beziet thans of het functietoewijzings-proces verder
kan worden verbeterd. Daarbij is meer aandacht voor het individu het uitgangspunt.
Het uiteindelijke doel is een betere samenhang te bewerkstelligen tussen de
wensen van de individuele werknemer en de behoeften van de organisatie. Doelstellingen
zijn voorts evenwichtige verdeling van de werklast en een zo groot mogelijke
spreiding van de uitzenddruk.45Eén van de maatregelen voor een betere werving
en selectie is de omvorming van Defensie Werving en Selectie (DWS) tot een
facilitair keurings- en selectiecentrum. Zal dit centrum buiten Defensie worden
geplaatst en wordt er gedacht aan het uitbesteden van de werving en selectie?Het facilitair keurings- en selectiecentrum wordt niet buiten Defensie
geplaatst, maar zal onder het Dico ressorteren.46Welke maatregelen zullen getroffen worden om de positie
en de kwaliteit van instructeurs te verbeteren?In het kader van de CAO 2001–2003 zijn de sociale partners overeengekomen
het budget voor differentiatie in beloning met een bedrag van f 20 mln
te verhogen. Met behulp van het bestaande instrumentarium voor binding en
beloning van werknemers zal dit bedrag mede worden aangewend voor de versteviging
van de positie van de instructeursfunctie in het loopbaanbeleid.De krijgsmachtdelen treffen thans verschillende interne maatregelen om
de positie en de kwaliteit van instructeurs te verbeteren. Zo voert de Koninklijke
landmacht de verbetermaatregelen militaire instructie uit. Een maatregel is
het ontwikkelen van een nieuw loopbaanbeleid, waarbij de vervulling van de
instructeursfunctie integraal deel van het loopbaanbeleid van onderofficieren
wordt. De algemene militaire opleiding wordt voorts verlengd van drie naar
vier maanden, zodat onder andere de werklast van de instructeurs vermindert.
Ook wordt de ondersteuning van de instructeurs verbeterd en worden voor hen
loopbaanpatronen ontwikkeld. Ten slotte is aan de opleiding van instructeurs
een militair certificaat verbonden. De eerste certificaten «militair
instructeur» zijn op 10 mei 2001 uitgereikt.Bij de Koninklijke marine is de instructeursfunctie geen knelpuntcategorie.
Naar aanleiding van een eind 2000 gehouden onderzoek wordt, door het aanbieden
van extra opleidingen; wel geïnvesteerd in de verbetering van de kwaliteit
van de marine-instructeurs. Bij de Koninklijke luchtmacht worden instructeursfuncties
in het algemene loopbaanbeleid geïntegreerd en wordt de herkenbaarheid
van de instructeurs verhoogd. Bij de Koninklijke marechaussee wordt in het
kader van het nieuwe personeelsbeleid een specialisme «opleiding»
in het loopbaanbeleid ontwikkeld.47Welke kengetallen worden gehanteerd om vast te stellen
of de maatregelen op personeelsgebied ook effect hebben?De belangrijkste criteria om te beoordelen of de verschillende maatregelen
het gewenste effect hebben zijn de in- en uitstroomcijfers. Een stijgend aanstellingsresultaat
duidt er op dat de maatregelen op het gebied van werving en selectie een positief
resultaat opleveren, terwijl een vermindering van de niet-reguliere uitstroom
duidt op een doeltreffende inzet van bindingsmaatregelen. Periodieke personeelsonderzoeken
en exit-interviews kunnen dit beeld vervolgens aanvullen. De kengetallen met
betrekking tot in-, door- en uitstroom maken al deel uit van de financiële
verantwoording. Overigens kan op deze wijze wel het effect van het gehele
pakket aan maatregelen worden beoordeeld, maar is het niet altijd mogelijk
het effect van de afzonderlijke maatregelen te meten.48Wordt met de aanstellingsopdracht van 832 BOT'ers bij
voorbaat al genoegen genomen met een extra tekort van circa 700 BOT'ers?De arbeidsmarktsituatie, de opleidingscapaciteit en financiële overwegingen
leiden ertoe dat de begroting-2002 inderdaad berust op een reële instroom
van 823 in plaats van 1 538 nieuwe BOT'ers. Het betreft overigens slechts
2,3 procent van de totale begrotingssterkte van 30 000 BOT'ers.49 en 50Welke concrete maatregelen zijn in 2002 voorzien om
het opleidingsverloop terug te brengen? Tot welk percentage moet dit verloop
eind 2002 zijn gedaald?In 2004 moet het opleidingsverloop zijn gereduceerd
tot maximaal tien procent. Wat is het opleidingsverloop op dit moment en hoe
hoog zal het percentage zijn in 2003 om in 2004 tien procent te kunnen halen?De doelstelling is om in 2004 het opleidingsverloop te reduceren tot maximaal
10 procent. De percentages opleidingsverloop over 2001 zullen niet veel verschillen
van die van 2000. Er zijn geen separate doelstellingen voor 2002 en 2003 geformuleerd.Inmiddels zijn diverse maatregelen getroffen om het opleidingsverloop
terug te dringen. De belangrijkste daarvan is de verlenging van de Algemene
Militaire Opleiding (AMO) bij de Koninklijke landmacht. In augustus jl. is
bij drie schoolbataljons de herziene AMO van vier maanden begonnen. Later
volgt ook het schoolbataljon Luchtmobiel. De nieuwe AMO gaat uit van een geleidelijker
opbouw van het opleidings-programma. Naar verwachting leidt deze maatregel
tot een aanzienlijke daling van het opleidingsverloop. In de loop van 2002
worden de eerste resultaten verwacht.51Kan de regering toelichten wat de maatregel «bevordering
van de samenhang tussen de onderdelen van het personeelsvoorzieningenproces
door elk van de krijgsmachtdelen verantwoordelijk te maken voor de gehele
keten» in gewoon Nederlands betekent?Krijgsmachtdelen worden verantwoordelijk voor het gehele personeelsvoorzieningsproces,
vanaf de eerste voorlichting tot en met de plaatsing op functie.52Hoe groot is per krijgsmachtdeel de kwalitatieve mismatch?De kwalitatieve mismatch is grotendeels het gevolg van het sociale beleid
dat tijdens reducties en reorganisaties is gevoerd. Omdat de uitvoering van dit beleid grotendeels decentraal geschiedt, ontbreekt een nauwkeurig
beeld van de omvang ervan.53Kan de regering aangeven in welke mate het brede pakket
aan maatregelen de verwachting rechtvaardigt dat de personeelssituatie in
de toekomst zal verbeteren?Het brede pakket aan maatregelen heeft tot doel zowel de instroom van
personeel te bevorderen als de ongewenste uitstroom tegen te gaan. Daarnaast
is een aantal maatregelen gericht op het terugdringen van de uitval tijdens
keuring en selectie, de opkomst en de initiële opleiding. Hierdoor zal
zowel het aantal aanstellingen als de gemiddelde verblijfsduur kunnen toenemen.
Voorts wordt een aantal maatregelen genomen met het oog op de binding en het
behoud van zittend personeel. Deze combinatie van maatregelen, en vooral de
breedte van het pakket, biedt een reële kans op verbetering van de personeelssituatie.54De presentatie van de personeelsvoorziening is op dit
moment moeilijk te begrijpen. De discussie hierover speelt echter al langer.
Waarom is bij deze begroting de presentatie niet verbeterd? Wat houdt dit
tegen?De presentatie van cijfers over de personeelsvoorziening is direct gerelateerd
aan de interne bedrijfsvoering en het plannings- en begrotingsproces. Daarbij
spelen verschillende elementen een rol. De complexiteit hiervan kan, zo is
het afgelopen jaar gebleken, aanleiding geven tot (begrips-) verwarring. In
de komende periode wordt een vereenvoudigde presentatie ontwikkeld van cijfers
over de personeelsvoorziening en de vulling van de krijgsmacht, gekoppeld
aan het ambitieniveau. De gevolgen hiervan voor de informatievoorziening aan
het parlement zullen in de financiële verantwoording 2001 zichtbaar worden.55Op welke wijze onderzoekt Defensie of in de toekomst
de inzet van reservisten in een eenheidsverband bij crisisbeheersingsoperaties
mogelijk en wenselijk is? Wie voert het onderzoek uit, wanneer is het gestart
en wanneer is het onderzoek afgerond?Onlangs is een werkgroep onder leiding van de CDS ingesteld die zich bezighoudt
met de behoefte aan reservisten. In dat werkverband zijn naast het kerndepartement
ook de overige beleidsterreinen vertegenwoordigd. De werkgroep richt zich
op de mogelijkheid en wenselijkheid van de inzet van reservisten (zowel individueel
als in eenheidsverband) ten behoeve van alle taken van de krijgsmacht. Daarbij
wordt tevens aandacht besteed aan de gevolgen die de recente terroristische
aanslagen zouden kunnen hebben voor de inzet van de krijgsmacht ter ondersteuning
van de civiele autoriteiten.56 en 57Overwogen wordt om de categorie-indeling tussen BBT
en BOT op te heffen. Wat betekent dit voor het uitgangspunt met betrekking
tot de samenstelling van de krijgsmacht 60:40-verhouding? Betekent dit dat
elke militair voortaan een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd krijgt?
Hoe wil Defensie deze beleidswijziging invullen en wat betekent dit voor de
registratie?De regering overweegt in de toekomst al het personeel
aan te stellen als BOT en voorzieningen te treffen in het beheer en de rechtspositie
van personeel om tussentijds het dienstverband te beëindigen. Kan zij
aangeven wat de organisatorische en financiële consequenties hiervan zijn? Wanneer denkt Defensie tot deze beleidswijziging over te gaan?De gevolgen van de eventuele opheffing van het onderscheid tussen BOT
en BBT worden thans geïnventariseerd. Daarbij gaat het zowel om rechtspositionele,
financiële als organisatorische gevolgen. De besluitvorming over de implementatie
en het te volgen tijdschema zal op deze inventarisatie berusten. Uitgangspunt
daarbij is dat elke militair voor onbepaalde tijd wordt aangesteld, met daaraan
gekoppeld de mogelijkheid om wederzijds tussentijds het dienstverband te beëindigen.
Overigens blijven de in het kader van de Defensienota in gang gezette verjonging
en flexibilisering van het personeelsbestand centraal staan.58 en 121De regering stelt dat bij de begeleiding van personeel
een uitwisseling van personeel tussen Defensie en andere organisaties van
belang is. Kan de regering aangeven of er contracten met grote organisaties
bestaan? Hoe verlopen de contracten met ziekenhuizen inzake de beschikbaarheid
van medisch personeel?Hoeveel van de vijftien contracten met relatieziekenhuizen
inzake medische teams zijn er al gerealiseerd? Indien er sprake is van stagnatie
ten opzichte van de oorspronkelijke planning, waaraan is deze te wijten?De onder het Platform Defensiebedrijfsleven ressorterende werkgroepen
«arbeidsmarkt» hebben de eerste resultaten geboekt. Met Transport
& Logistiek is een stageproject gestart waarbij militairen ervaring kunnen
opdoen bij een transportbedrijf in de omgeving waar zij wonen. Een samenwerkingovereenkomst
met de Politie is bijna rond.Inzake de relatieziekenhuizen zijn door de projectorganisatie Implementatie
samenwerking Defensie en Relatieziekenhuizen (IDR) inmiddels met elf civiele
ziekenhuizen contracten gesloten. Met twee ziekenhuizen worden de besprekingen
binnenkort voltooid. Voor de resterende behoefte aan twee ziekenhuizen vinden
oriënterende besprekingen plaats met verschillende ziekenhuizen. Er is
geen sprake van stagnatie.59Op welke plaatsen zullen loopbaanservicecentra worden
ingericht en wanneer zullen deze gerealiseerd zijn?Loopbaanservicecentra worden ingericht bij de centrale organisatie en
bij de Koninklijke landmacht. Bij de overige beleidsterreinen wordt nog onderzocht
wat de meest doeltreffende manier is om dergelijke centra in te richten.Het loopbaanservicecentrum bij de centrale organisatie is reeds operationeel.
De centra bij de Koninklijke landmacht zullen in twee fasen worden ingevoerd:
de eerste fase in 2002 en de tweede fase (die volledige deconcentratie van
de loopbaanbegeleiding behelst) in 2003. Bij de Koninklijke marechaussee wordt
ernaar gestreefd een loopbaanservicecentrum gelijktijdig in te voeren met
de reorganisatie van de Staf Koninklijke marechaussee. Bij de overige beleidsterreinen
is nog geen definitief tijdschema bekend.60Hoe pakt de flexibilisering van de arbeidsduur in de
praktijk uit? Kiest het personeel met name voor een korte of voor een langere
werkweek? Is er differentiatie naar bepaalde groepen (bijvoorbeeld ouderen
die liever korter werken en jongeren die liever langer werken)?Vanaf 1 juli 2001 heeft het defensiepersoneel de mogelijkheid om
de arbeidsduur van het rooster voor de duur van een kalenderjaar met twee
uren per week te verlengen of te verkorten. Voor de tweede helft van 2001 heeft 24 procent van het defensiepersoneel dat voor deze voorziening
in aanmerking komt, gekozen voor een kortere werkweek en 23 procent voor een
langere werkweek. Door 53 procent is van de keuzemogelijkheid dus geen gebruik
gemaakt. Wat differentiatie naar bepaalde groepen betreft, blijkt dat militairen
meer gebruik maken van de mogelijkheid tot verlenging van de werkweek, terwijl
burgerambtenaren vaker opteren voor verkorting van de werkweek.61Hoeveel militairen hebben in 2000 besloten om na te
dienen? Betekent dit dat nadienen niet meer afhankelijk wordt van de behoefte
van de organisatie maar dat elke individuele militair een «recht op
nadienen» heeft?In 2000 was de aanwas van vrijwillig nadienende militairen als volgt:Koninklijke marine: 17Koninklijke landmacht: 23Koninklijke luchtmacht: 30Koninklijke marechaussee: 6Totaal: 76Mede als gevolg van het demografische proces van ontgroening en vergrijzing
heeft Defensie – evenals andere werkgevers – te maken met schaarste
op de arbeidsmarkt. Het bieden van de mogelijkheid om na te dienen is één
van de middelen om die schaarste te verminderen. Daarom is in het akkoord
arbeidsvoorwaardenbeleid 2000–2001 van februari jl. – in het verlengde
van de verplichte verhoging van de ontslagleeftijd van militairen –
afgesproken om militairen die op grond van het overgangsrecht niet met die
verhoging te maken krijgen de mogelijkheid te bieden vrijwillig na te dienen.
Mede vanwege de krapte op de arbeidsmarkt staat het hanteren van een –
materieel – recht op nadienen voor deze groep militairen niet op gespannen
voet met de behoefte van de organisatie. De maatregel draagt er bovendien
toe bij dat de overdracht van kennis en ervaring van de thans voor leeftijdsontslag
in aanmerking komende babyboomgeneratie over een langere periode kan worden
gespreid.62In hoeverre werken leidinggevenden in de praktijk mee
aan de mogelijkheid tot het maken van individuele keuze-mogelijkheden?Zie het antwoord op vraag 39.63Kan de regering een overzicht geven van de bijzondere
eisen en beperkingen die aan militair personeel worden gesteld?Voor het waarborgen van de beschikbaarheid en inzetbaarheid van de krijgsmacht
worden aan militairen eisen gesteld die in andere arbeidsorganisaties in mindere
mate of niet in combinatie met elkaar worden gesteld. Daarbij gaat het allereerst
om de plicht tot het uitvoeren van aan de krijgsmacht opgedragen taken. De
militair kan daarbij worden opgedragen zijn taken onder levensbedreigende
omstandigheden uit te voeren. De militair kan overal ter wereld worden ingezet.
Daarmee hangt ook de verplichting samen om voor een bepaalde periode na aanstelling
tot het personeel te blijven behoren, waarbij een ontslagaanvraag kan worden
afgewezen. Voorts maakt een militair, nadat hij de dienst heeft verlaten,
nog een tijd deel uit van het reservepersoneel en kan hij in die hoedanigheid
weer in dienst worden geroepen.Ook moet de militair soms structureel andere werkzaamheden verrichten
dan welke tot zijn functie behoren. Deze zijn soms zelfs helemaal niet gerelateerd
aan het militaire beroep. Om de beschikbaarheid van de krijgsmacht
te waarborgen, gelden zo nodig een bereikbaarheidsplicht en alarmbereikbaarheid
en een in zekere mate geleid vakantieverlof. Verder moet de militair er rekening
mee houden dat hij regelmatig en langdurig van huis is ten gevolge van uitzending.
Bij inzet kan sprake zijn van een afwijkende arbeidstijd. Voorts moet de militair
zijn opgewassen tegen lichamelijke gevaarfactoren, zoals een zware fysieke
belasting en optreden onder extreme omstandigheden (kou, hitte, vochtigheid).
Ook kan hij worden geconfronteerd met (posttraumatische) stress en een verhoogde
kans op ongelukken (ten gevolge van werken met zwaar materieel, wapensystemen
en explosieven), alsmede met gezondheidsrisico's onder «operationele»
werkomstandigheden.Militairen moeten zich neerleggen bij beperkingen die worden opgelegd
aan hun persoonlijke vrijheid. Het gaat daarbij niet alleen om de –
wettelijk verankerde – restricties ten aanzien van grondrechten, maar
ook om een relatief strikt stelsel van normen en waarden dat binnen de organisatie
geldt en verscherpte gedragsnormen (die ook van toepassing zijn buiten de
eigenlijke werksituatie). Hierop zijn ook de specifieke handhavingsinstrumenten
in het militair straf- en tuchtrecht van toepassing. Ten slotte is er een
verplichte binding aan de militair geneeskundige dienst met een eveneens verplichte
arbeidsvoorwaardelijke ziektekostenvoorziening.Daarnaast spelen feitelijke inconveniënten ten aanzien van woon-
en leefomstandigheden een rol. Hiertoe behoren: verplicht gehuisvest worden
met geringe privacy; ook buiten de diensturen in de «werkomgeving»
verkeren; regelmatige functieen standplaatswijzigingen, met mogelijk als gevolg
lange afstanden tussen wonen en werken, een weekendhuwelijk, of regelmatig
verhuizen met de bijbehorende druk op sociale en gezinsomstandigheden.64Kan de regering concreet aangeven wat het streven is
als het gaat om een korte uitzendperiode, gecombineerd met een ruime recuperatieperiode?Voor vredesbewarende operaties geldt een maximum uitzendduur van zes maanden
en de bepaling dat de tijd tussen twee uitzendtermijnen tenminste twaalf maanden
moet bedragen. Er wordt gestreefd naar flexibilisering van uitzendtermijnen
zodat de uitzendduur waar mogelijk korter wordt dan zes maanden en de tijd
tussen twee uitzendtermijnen langer wordt dan twaalf maanden. Zie ook het
antwoord op vraag 8.65Wanneer wordt het family support-programma van kracht?De besluitvorming over de «family support»-activiteiten wordt
naar verwachting eind 2001 voltooid. Aansluitend zal met de uitwerking en
de uitvoering van de aanbevelingen worden begonnen. Het «family support»-beleidsraamwerk
behelst een groot aantal nieuwe initiatieven van uiteenlopende aard en complexiteit.
Sommige initiatieven, zowel op het terrein van thuisfrontzorg bij vredesmissies
als op het terrein van ondersteuning van het thuisfront bij plaatsingen in
het buitenland, vergen nog nader overleg en coördinatie. Dit beleid zal
dus niet in één keer worden uitgevoerd.66Wat zijn de meest recente ziekteverzuimcijfers, uitgesplitst
naar krijgsmachtdeel?Onderstaand overzicht geeft het ziekteverzuim van de krijgsmachtdelen
over 2000 weer. Hier is zwangerschapsverlof niet bij inbegrepen.  militair personeelburgerpersoneel manvrouwtotaalmanvrouwtotaalKoninklijke marine2,15%3,80% 2,31%8,00%9,63%8,23%  Koninklijke landmacht6,60%11,20%6,90%9,30%12,30%9,80%Koninklijke luchtmacht5,50%8,90%5,70%7,70%10,20%8,20%Koninklijke marechaussee4,80%7,00%5,00%7,80%13,70%9,80%67In welke vorm zal het Bureau Ethiek en Krijgsmacht
gehandhaafd blijven?Het bureau blijft samengesteld uit twee externe ethici, die hun taken
vervullen in combinatie met taken elders in de samenleving. Mede daardoor
kan het bureau zijn scharnierfunctie tussen samenleving en krijgsmacht vervullen.
Gezien de hechte relatie tussen de opleidingen van militairen en het ontwikkelen
en verzorgen van ethiek-onderwijs blijft het bureau ingebed in de structuur
van het IDL.68 en 71Kan de regering aangeven wat het investeringspercentage
(exclusief infrastructuur) per krijgsmachtdeel is voor 2002?De regering voorziet een gemiddelde investeringsquote
van 20 procent. Kan zij de investeringsquote per krijgsmachtonderdeel aangeven?In onderstaand overzicht wordt per krijgsmachtdeel de investeringsquote
over 2002 weergegeven:  Koninklijke
marineKoninklijke landmachtKoninklijke luchtmachtKoninklijke marechaussee Investeringsquote (exclusief infrastructuur) 25,3 16,8 23,1 6,3Investeringsquote (inclusief infrastructuur) 29,0 21,428,5 11,2Deze quota variëren jaarlijks en laten zich, in verband met de verschillen
per krijgsmachtdeel lastig vergelijken.69Aan de versterking van de arbeidsmarktpositie van Defensie
worden extra middelen toegevoegd. Kan de regering aangeven wat de € 22
miljoen (f 48,5 miljoen) voor de nieuwe rang- en bevorderingssystematiek
voor soldaten van de Koninklijke Landmacht en Koninklijke Luchtmacht behelst?
Wat is in het «convenant fysieke belasting» overeengekomen?Met de Centrales van overheidspersoneel is overeengekomen de salarispositie
van soldaten als volgt te verbeteren. Bij de Koninklijke landmacht en de Koninklijke
luchtmacht wordt de huidige stand van soldaat en soldaat der eerste klasse
vervangen door de stand van soldaat der derde klasse, soldaat der tweede klasse
en soldaat der eerste klasse met aangepaste bevorderingsmomenten. De huidige
salarisschalen voor de soldaat, de soldaat der eerste klasse en de korporaal
(Kl/Klu) worden aangepast tot salarisschalen voor de soldaat der derde klasse,
de soldaat der tweede klasse en de soldaat der eerste klasse. De huidige schaal
voor de korporaal der eerste klasse wordt een gemeenschappelijke schaal voor
de korporaal en de korporaal der eerste klasse. Bij bevordering van korporaal
naar korporaal der eerste klasse wordt één extra periodiek toegekend
zonder wisseling van salarisschaal. Als overgangsmaatregel geldt dat bij invoering van de maatregel aan korporaals der eerste klasse eenmaligéén
extra periodiek wordt toegekend. Met de maatregel is structureel 22 miljoen
euro gemoeid.Naar verwachting zal begin 2002 het convenant fysieke belasting worden
gesloten door de staatssecretaris van Defensie, de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en de Centrales van overheidspersoneel Sector Defensie.
In dit convenant worden afspraken vastgelegd over een verminderde fysieke
belasting. Voor de concretisering hiervan wordt thans onderzoek verricht naar
de fysieke belasting in diverse functiegroepen, zodat daaraan realistische
uitvoeringstermijnen kunnen worden verbonden. Tevens vindt onderzoek plaats
naar de technische mogelijkheden in dit verband. De resultaten van deze trajectonderzoeken
worden door het ministerie van SZW gepubliceerd.70Kan de regering naast de opsomming «wat doen
de krijgsmachtdelen in 2002» ook een (dergelijk) overzicht geven van
de Centrale Organisatie (CO) en de daaronder ressorterende diensten zoals
het Defensie Interservice Commando (DICO), de Defensie Telematica Organisatie
(DTO), et cetera?De desbetreffende opsomming komt neer op het antwoord op de vraag wat
Defensie in 2002 doet voor de uitvoering van de belangrijkste beleidsvoornemens
en veranderdoelstellingen uit de Defensienota-2000, voor zover die niet reeds
elders in de beleidsagenda aan de orde zijn gekomen. Zo behelst speerpunt
2 reeds het Veranderingsproces en richt speerpunt 3 zich op het personeelsbeleid.
De versterking van de centrale regie over materieelprojecten komt in speerpunt
4 aan de orde.De artikelsgewijze toelichting van de defensiebegroting gaat nader in
op de beleidsvoornemens van de verschillende organisatie-elementen van Defensie
in 2002. Voor het Dico zijn deze verwoord in beleidsartikel 05. De doelstellingen
van DTO, dat een onderdeel is van het Dico, zijn opgenomen in paragraaf 4.1.71De regering voorziet een gemiddelde investeringsquote
van 20 procent. Kan zij de investeringsquote per krijgsmachtonderdeel aangeven?Zie het antwoord op vraag 68.72Hoe kan een toegenomen diversiteit van materieel tot
niet voorziene hogere materieellasten leiden? De diversiteit berust toch op
een bewust aankoopbeleid?Defensie voert een zorgvuldig materieelkeuzebeleid waarbij vanzelfsprekend
ook de levensduurkosten worden betrokken. Desondanks is het niet altijd mogelijk
een 100 procent betrouwbare schatting te maken van de te verwachten instandhoudingskosten,
bijvoorbeeld omdat ook in andere landen nog geen ervaring met het desbetreffende
materieel was opgedaan. Daarnaast leidt een gewijzigd en intensiever gebruik
van het materieel tot hogere exploitatiekosten dan aanvankelijk was voorzien.73Wat zijn de kosten van het aanbrengen van de «Longbow»-radar
op de Apache-helicopter? Hoe noodzakelijk is deze radar?De kosten van het aanbrengen van het Longbow-radar zijn nog niet precies
vast te stellen. Overigens zijn alle Nederlandse Apaches reeds uitgerust
met de benodigde voorzieningen voor de installatie van dit systeem.De Longbow-radar verbetert de operationele doeltreffendheid van de Apache
in het hoge deel van het geweldsspectrum. Het is met deze radar bovendien
mogelijk gevechtsinlichtingen te verzamelen, waardoor de overlevingskans van
het wapensysteem alsmede de vliegveiligheid worden vergroot. Met deze inlichtingen
kan tevens beter worden voorzien in de inlichtingenbehoefte van de diverse
commandanten.De operationele behoefte aan de Longbow-radar moet worden afgewogen tegen
een aantal andere opties voor verbetering van de Apache-D. De belangrijkste
ontwikkelingen op dit gebied zijn de verbetering van de zelfbeschermingsapparatuur
en van de infrarood doeldetectie- en doelidentificatiesystemen. In verband
met de beperkte budgettaire ruimte krijgt de verbetering van de zelfbeschermingsapparatuur
vooralsnog voorrang boven de verwerving van het Longbow-systeem.74Wordt de vermindering van het beschikbare bedrag in
2002 (€ 7017,3 miljoen oftewel f 15 438 miljoen) ten opzichte
van 2001 (€ 7257,4 miljoen oftewel f 15 966,3 miljoen)
veroorzaakt doordat in 2001 veel uitgaven van 2000 zijn meegenomen, onder
andere in verband met de CAO-onderhandelingen? Zijn er nog andere dan genoemde
oorzaken?De voornaamste oorzaken voor het verschil tussen de budgetten van deze
jaren zijn, naast de in de vraag al genoemde gelden in verband met de CAO-onderhandelingen,
het in de eindejaarsmarge inbegrepen deel van de niet in 2000 gerealiseerde
eerste f 200 miljoen EVDB-gelden, de in de tabel op bladzijde 30 vermelde
bedragen die in de loop van 2001 aan deze begroting voor EVDB zijn toegevoegd
(€ 45,4 miljoen) en, ten slotte, hogere uitgaven voor Vredesoperaties
(€ 47,5 miljoen).75Kan de regering in een tabel weergeven op welke wijze
in de begrotingen van 1999 tot en met 2002 bezuinigingen en extra toevoegingen
plaatsvinden? Kan de regering daarbij structurele bezuinigingen (regeerakkoord),
taakstellingen en dergelijke, incidentele onttrekkingen en zowel structurele
als incidentele toevoegingen bij de begroting weergeven? Laat de eindbalans
in deze vier jaar een bezuiniging of een verhoging van de begroting zien?Onderstaand zijn in tabelvorm weergegeven de voor Defensie relevante structurele
en incidentele taakstellingen en toevoegingen gedurende deze kabinetsperiode.
De beleidsmatige mutaties worden globaal toegelicht.Ten eerste is het totale verschil aangegeven tussen de in de ontwerpbegroting
1998 opgenomen reeksen voor de jaren 1999–2002 en de onderhavige begroting
2002.Vervolgens zijn de verwerkte taakstellingen weergegeven. Als eerste is
de taakstelling naar aanleiding van het regeerakkoord 1998 verwerkt in de
begroting 1999. Het betreft hier een in de Defensienota 2000 nader met maatregelen
ingevulde reeks van structureel f 375 miljoen (€ 170,2 miljoen)
plus de te realiseren bezuiniging op de uitkeringswet van de militairen in
samenhang met het langer blijven dienen (zie Defensiebegroting 1999, bladzijde
54 en de Defensiebegroting 2000, bladzijde 38). Voorts is in de begroting
1999 een structurele korting verwerkt aangezien slechts een kwart van de reguliere
prijsbijstelling 1998 is toegekend. Met de Voorjaarsnota 1999 zijn de kasritmeproblematiek
en de taakstelling efficiencybesparing ten laste van de Defensiebegroting
verwerkt.De budgettoevoegingen betreffen de volgende items: bij de behandeling
van de Defensienota 2000 in de Tweede Kamer zijn, aansluitend op de al eerder
naar aanleiding van de Algemene Politieke Beschouwingen aanvaarde
motie van het lid Dijkstal vanwege de personele knelpunten met betrekking
tot vredesoperaties, aanvullende middelen beschikbaar gesteld om een betere
invulling van de Defensienota te bereiken. Deze zijn met de Voorjaarsnota
2000 verwerkt en betroffen onder andere ook het aanhouden van 108 F-16's,
intensivering van de activiteiten van de Koninklijke marechaussee en gerichte
personeelsmaatregelen. Een belangrijke mutatie bij de Najaarsnota 2000 betreft
de eerste f 200 miljoen voor EVDB, gevolgd door de f 100 miljoen
bij de Voorjaarsnota 2001. Bij deze laatste nota zijn eveneens gelden toegevoegd
voor arbeidsmarktknelpunten (Van Rijn-gelden) in samenhang met de gevolgen
van de contractloonstijging, de afkoopsom voor de belastingdienst vanwege
van rijkswege verstrekte vergoedingen in natura aan militairen, en Vredesoperaties
(zie Defensiebegroting 2002, bladzijde 30). In guldens1999200020012002     Stand ontwerpbegroting 199813 88013 75813 69413 694 Niveau ingediende begroting 200214 99514 83015 99315 464Budgettoename tijdens Paars-21 1151 0722 2991 770     Deze verschillen zijn als volgt opgebouwd:    Bezuinigingen/taakstellingen    Regeerakkoord 1998:– 375– 375– 375– 375 Idem versobering UKW – 29– 58– 87      Niet toegekende prijsbijstelling 1998– 6868– 68– 68Kasritmeproblematiek in Voorjaarsnota 1999/Kaderbrief150– 100– 75– 50 Taakstelling efficiencybesparing– 2550– 75  Totaal bezuinigingen/taakstellingen– 593597– 626– 655     Budgettoevoegingen:    Intensivering MTV43434343 Compensatie Millennium129   Verkoopopbrengsten Defensienota 2000  126127Vredesoperaties200151184133 Motie Dijkstal 505050 Voorjaarsnota-2000/Kaderbrief nav DN-behandeling 121132120EVDB 200100 Voorjaarsnota-2001/Kaderbrief  101105Dollarcompensatie 75  Diversen: Asiel, Euro, Enschede, rentecompensatie26321815 Totaal budgettoevoegingen398672754593     Technische toevoegingen:    Prijsbijstelling 1998 (zie bezuinigingen)91919191 Loonbijstelling 1998128126126126 Compensatie PEMBA en wet Otterloo151146142141 Ontvangen loon- en prijsbijstelling 1999411396390392 Ontvangen loon- en prijsbijstelling 2000 386385388 Ontvangen loon- en prijsbijstelling 2001  679683 Subtotaal technische toevoegingen:7811 1451 8131 821     Overige «technische» mutaties:    Intertemporele herschikkingen en eindejaarsmarges339– 27929077 Verrekenbare ontvangsten en aanpassing Domeinenverkopen18411766– 72 Overige mutaties61426 Subtotaal overige «technische»
mutaties:529– 14835811     Totaal technische toevoegingen:1 3109972 1711 832     Totaal generaal alle mutaties1 1151 0722 2991 770     In Euro's1999200020012002Stand ontwerpbegroting 19986 2986 2446 2146 214 Niveau ingediende begroting 20026 8046 7307 2577 017Budgettoename tijdens Paars-25064861 043803     Deze verschillen zijn als volgt opgebouwd:    Bezuinigingen/taakstellingen    Regeerakkoord 1998:– 170– 170– 170– 170 Idem versobering UKW – 13– 26– 39      Niet toegekende prijsbijstelling 1998– 3131– 31– 31Kasritmeproblematiek in Voorjaarsnota 1999/ Kaderbrief68– 45– 34– 23 Taakstelling efficiencybesparing – 12– 23– 34     Totaal bezuinigingen/taakstellingen- 269271– 284– 297     Budgettoevoegingen:    Intensivering MTV20202020 Compensatie Millennium59   Verkoopopbrengsten Defensienota 2000  5758 Vredesoperaties91698360Motie Dijkstal 232323 VJN-2000/Kaderbrief nav DN-behandeling 556054EVDB 9145 VJN-2001/Kaderbrief  4648Dollarcompensatie 34  Diversen: Asiel, Euro, Enschede, rentecompens.111386 Totaal budgettoevoegingen181305342269     Technische toevoegingen:    Prijsbijstelling 1998 (zie bezuinigingen)41414141 Loonbijstelling 199858575757 Compensatie PEMBA en wet Otterloo69666464 Ontvangen loon- en prijsbijstelling 1999186181178178 Ontvangen loon- en prijsbijstelling 2000 175175176 Ontvangen loon- en prijsbijstelling 2001  309310 Subtotaal technische toevoegingen:354520823826     Overige «technische» mutaties:    Intertemporele hersch. en eindejaarsmarges154– 12713135 Verrekenbare ontv. en aanp. Domeinenverkopen835330– 33 Overige mutaties3513 Subtotaal overige «technische»
mutaties:240– 681625     Totaal technische toevoegingen:594452985831     Totaal generaal alle mutaties5064861 04380376In de tekst valt te lezen dat het budget voor 2002 verhoogd is met het
maximale bedrag van de eindjaarsmarge, te weten € 136 miljoen (f 299,7
miljoen). Waar is dit terug te vinden in het financiële overzicht van
pagina 29?De tekst op bladzijde 31 inzake de technische mutaties heeft betrekking
op het jaar 2001 en de eventuele meerjarige doorwerking ervan. De € 136,1
miljoen is in het financiële overzicht op bladzijde 30 te vinden in de
kolom 2001 onder het kopje «technische mutaties, toevoeging eindejaarsmarge».77Kan de regering toelichten waarom een premievoordeel
(€ 36,3 miljoen oftewel f 79,9 miljoen) op de begroting wordt
ingehouden? Is er een afgesproken balans tussen te innen premies en uit te
betalen uitkeringen en moet deze op nul uitkomen? Het gaat hier om een uitgavenvermindering als gevolg van een verlaging
van de door ABP voor 2001 vastgestelde premiepercentages. Deze pensioenpremie
is gebaseerd op het kapitaaldekkingsstelsel. Dit wil zeggen dat de premie
toereikend moet zijn om – samen met het reeds beschikbare vermogen en
de daarover geprognotiseerde beleggingsrendementen – de pensioenverplichtingen
te dekken.78Kan de regering aangeven wat de grondslagen zijn voor
de contributies aan internationale organisaties? Betaalt Nederland een vast
percentage per organisatie? Op grond waarvan worden deze bedragen vastgesteld
en eventueel bijgesteld zoals in 2002 aangaande de Verenigde Naties gebeurt?
Heeft Nederland invloed op de hoogte van de contributies en zo ja, in welke
mate? Hoe wordt de rechtmatige en doelmatige besteding van deze gelden gecontroleerd?In het algemeen geldt dat verplichte contributies aan internationale organisaties
hun grondslag vinden in een Verdrag van lidstaten. De elementen die een rol
spelen bij de vaststelling van de verdeelsleutels zijn doorgaans het aantal
lidstaten, het BNP, de draagkracht van de lidstaat en het aantal inwoners.
De weging van de verschillende elementen is voorts afhankelijk van de onderhandelingen
tussen de leden van de organisatie.De verdeelsleutel voor de VN wordt vastgesteld door de Algemene Vergadering.
In de bestuursorganen van de VN en haar gespecialiseerde organisaties spreekt
Nederland mee over de vaststelling van de begroting en de besteding van deze
middelen.Ook de hoogte van de contributies van Nederland aan de Navo is de uitkomst
van onderhandelingen. De lidstaten dragen reeds vele jaren volgens deze verdeelsleutels
bij aan de totale uitgaven. Aanpassing van deze verdeelsleutels en de vaststelling
van de uitgavenplafonds geschieden op basis van consensus tussen de lidstaten.
Binnen deze kaders heeft Nederland invloed op de hoogte van de contributies.De controle op de doelmatigheid en de rechtmatigheid van bestedingen vindt
vooral plaats op basis van het financieel jaarverslag van de desbetreffende
organisatie, dat in de regel is voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring.
Voorts is op het terrein van Ontwikkelingssamenwerking in 2001 een begin gemaakt
met een systematischere verzameling van prestatiegegevens van de VN en de
internationale financiële Instellingen (IFI's), door middel van het zogenaamde
beoordelingskader (zie ook Kamerstuk 27 700, nr. 84, 2000–2001).
De rechtmatige en doelmatige besteding van de Navo-uitgaven wordt gecontroleerd
door een «board of auditors».79 en 80De jaarlijkse bijdrage voor wetenschappelijk onderzoek
van Defensie aan TNO wordt vanaf 2003 structureel met € 6,8
miljoen (f 14,9 miljoen) verlaagd. Waarom wordt de jaarlijkse bijdrage
verlaagd? Hoeveel blijft er nog over en is de behoefte aan wetenschappelijk
onderzoek op het gebied van Defensie verdwenen of wordt het op een andere
manier opgevangen?Wat wordt bedoeld met de onderbouwing dat TNO in staat
geacht wordt meer opdrachten «op de markt» te verwerven? Zijn
er in dit verband met Defensie vergelijkbare marktpartijen als opdrachtgever?De verlaging van de bijdrage voor wetenschappelijk onderzoek vloeit voort
uit de Voorjaarsnota-2001 en weerspiegelt niet een afname van de behoefte
van Defensie aan wetenschappelijk onderzoek en ondersteuning. Daarnaast is
in de tabel op blz 142 in de begroting de korting uit de Defensienota-2000
verwerkt. Andere (markt-)partijen (die op zichzelf kleiner zijn dan Defensie),
zowel binnen als buiten de overheid, maken meer en meer gebruik van de kennis
en deskundigheid van de instituten van TNO-defensieonderzoek.
Zij voorzien tevens in toenemende financiering van het onderzoek.81Op welke wijze zal Defensie in de toekomst bij een
blijvende hoge dollarkoers gecompenseerd worden?Naar de wijze waarop Defensie in de toekomst bij een excessief hoge dollarkoers
zal worden gecompenseerd, wordt in samenwerking met het ministerie van Financiën
nog onderzoek gedaan. Bij de totstandkoming van de regeling voor 2001 is overeengekomen
dat begin 2002 een structureel mechanisme zal worden vastgesteld.82De dollarkoers blijft tegenvallen. De regering stelt
dat zij om tegenvallers op te vangen vanaf 2002 jaarlijks een voorziening
van € 27 miljoen (f 12,3 miljoen) creëert. Welke ombuigingsmaatregelen
zijn hiervoor genomen?De ministeries van Defensie en van Financiën hebben zich gebogen
over de problematiek die voor Defensie voortvloeit uit de fors gestegen dollarkoers.
Deze ontwikkeling raakt immers de ruimte die Defensie heeft voor belangrijke
wapenaankopen die in dollars worden afgerekend. In het kabinet is daarom deze
zomer afgesproken dat dit jaar bij een dollarkoersafwijking van meer dan 15
procent ten opzichte van de in de Defensienota gehanteerde koers, generale
compensatie beschikbaar komt. De «Inleiding tot de beleidsartikelen»
in de memorie van Toelichting bij de begroting voor het jaar 2002 (blz. 32)
gaat hierop nader in.Vooruitlopend op de definitieve regeling voor 2002 en daarna heeft Defensie
de verwachte gevolgen van de huidige nog hoge dollarkoers vooralsnog opgevangen
door kleinere aantallen raketten voor de Koninklijke marine en de Koninklijke
luchtmacht. Er kunnen minder Patriot PAC III systemen met een vermogen tegen
ballistische raketten worden aangeschaft. Ook zijn maatregelen getroffen voor
de materiële voorzieningen voor de Apache-gevechtshelikopter en voor
het F-16 jachtvliegtuig.83Wat zijn de laatste ontwikkelingen inzake het eventueel
vervangen van fregatten door nieuw te bouwen kustwachtschepen?Naar aanleiding van de motie-Van 't Riet c.s. (26 900 nr. 12) bestudeert
Defensie de vervanging van de beide L-fregatten nader. Naar verwachting zal
de operationele behoeftestelling voor de vervangers van de L-fregatten in
de tweede helft van 2002 aan de Tweede Kamer worden aangeboden.84Waarom zijn er in vergelijking met fregatten, helikopters
en patrouillevliegtuigen zo weinig mijnenbestrijdingsvaartuigen direct inzetbaar?Voor de Koninklijke marine betekent directe inzetbaarheid dat eenheden
voor de permanente verplichtingen kunnen worden ingezet. Voor de fregatten
gaat het dan om de deelneming aan «Immediate Reaction Forces»
van de Navo en om het stationsschip in het Caribisch gebied. De mijnenbestrijdingsvaartuigen
kennen één permanente en één semi-permanente Navo-verplichting.
In feite vertaalt «directe» inzetbaarheid voor de Koninklijke
marine zich in het zich «op zee» bevinden of in «geconsigneerd
zijn ten behoeve van opsporings- en reddingstaken». Dit laatste verklaart
het relatief grote aantal eenheden in de kolom «directe» inzetbaarheid
bij de maritieme patrouillevliegtuigen en de maritieme helikopters. Belangrijker is echter de som van de eenheden in de kolommen «direct»
en «op korte termijn» inzetbaar. Immers, de op korte termijn inzetbare
eenheden dragen enerzijds zorg voor het voortzettingsvermogen voor de permanente
verplichtingen en zijn anderzijds beschikbaar voor een veelvoud aan overige
verplichtingen, zoals deelneming aan crisisbeheersingsoperaties en beschikbaarheid
voor kustwachttaken. Het aantal eenheden «direct» en «op
korte termijn» inzetbaar dat in de begroting is gemeld, geeft het aantal
benodigde inzetgerede eenheden weer.85Is het, gezien de wervings- en vullingsproblemen van
personeel, realistisch om te stellen dat het fregattenbestand in 2003 weer
op 14 zal komen?Ja.86Op basis van welk operationeel uitgangspunt is gekozen
voor één direct inzetbare onderzeeboot? Is dit mede gebaseerd
op gebrek aan personeel, inzetbaarheid en exploitatiekosten?Voor de Koninklijke marine betekent directe inzetbaarheid hetzij «op
zee» hetzij «geconsigneerd voor inzet». Op korte termijn
inzetbaar zijn de eenheden die het voortzettingsvermogen leveren en die tevens
alle overige taken kunnen uitvoeren. De Koninklijke marine beschikt over vier
Walrus-klasse onderzeeboten. Daarvan is één boot direct inzetbaar.
Zij bevindt zich vrijwel altijd «op zee». Ten minste twee van
de drie resterende boten zijn op korte termijn inzetbaar. Hiermee voldoet
de Onderzeedienst aan de opgedragen taken en is het voortzettingsvermogen
voor een vredebewarende operatie verzekerd. De huidige personele situatie,
de beschikbare exploitatiegelden en de (materiële) inzetbaarheid zijn
afgestemd op deze behoefte. De bovengeschetste inzetbaarheid kan met de thans
beschikbare personele en financiële middelen worden gehaald. Uit de beschikbaarheid
van deze middelen vloeien dus geen verdere restricties voort.87Hoe verhoudt het aantal vaardagen van de escorteschepen
en onderzeeboten van de Nederlandse Marine zich met die van andere NAVO-landen?Nederlandse fregatten maken gemiddeld 105 vaardagen en de Nederlandse
onderzeeboten gemiddeld 120. De direct en op korte termijn inzetbare eenheden
bereiken veelal een groter aantal vaardagen. Daarmee zit Nederland evenals
de meeste bondgenoten rond de Navo-norm. Alleen de Verenigde Staten en het
Verenigd Koninkrijk maken beduidend meer vaardagen.88 en 96Voor de periode 2002–2006 kan de volledige uitvoering
van alle geplande taken binnen het ressort Commandant der Zeemacht Nederland
(CZMNED) binnen de beschikbare exploitatiebudgetten onder druk komen te staan
door onder meer conjuncturele aspecten als de koers van de dollar en het pond.
Wat zal het gevolg zijn van een gereduceerde bemanning voor het Caraïbisch
gebied? Moet het ambitieniveau hier worden bijgesteld? Wat betekent dit voor
de paraatheid van de marine? Kunnen de fregatten nog voldoende bemand worden?De achterblijvende werving van operationeel en technisch
personeel en de mate van uitstroom in het recente verleden hebben aangetoond
dat verstoringen in die vulling grote inspanningen vereisen om het operationele
product zeker te stellen. Wat betekent deze veronderstelling voor de paraatheid van de Koninklijke Marine en het voor ambitieniveau?Druk op de exploitatiebudgetten, ten gevolge van exogene factoren, valt
voor de Koninklijke marine samen met personele krapte en het begin van de
transitieperiode. Dit laatste betreft de periode waarin materieel wordt gemoderniseerd,
ouder materieel wordt afgestoten en nieuw materieel in gebruik wordt genomen.
Om deze redenen is een pakket aan maatregelen getroffen. Daardoor zijn tijdelijk
minder eenheden beschikbaar voor een volledige taakuitoefening. De hoofdtaken
in het kader van vredesoperaties en de permanente verplichtingen kunnen worden
uitgevoerd. Wel moeten tijdelijk concessies worden gedaan op het gebied van
andere internationale verplichtingen, onder meer via een verminderde deelneming
aan oefeningen.In het Caribisch gebied is het stationsschip met de beoogde gereduceerde
bemanning in staat al zijn taken (in het kader van counter-drugs operaties,
kustwacht en maritieme presentie) uit te voeren. Het schip is echter niet
uitgerust voor alle gevechtstaken. Bij een toenemende regionale dreiging zullen
dan ook aanvullende maatregelen worden genomen.Inmiddels heeft de Koninklijke marine maatregelen getroffen om de vullingsgraad
van de organisatie, en daarmee de bezettingsgraad van de fregatten, te verbeteren.
Dit betreft enerzijds personele maatregelen met betrekking tot de werving
en het behoud van personeel en anderzijds tijdelijke maatregelen op het gebied
van een doelmatiger gebruik van schaars personeel.Het bovenstaande houdt in dat de gereedheid van de Koninklijke marine
is gewaarborgd. Het impliceert tevens dat het ambitieniveau geen bijstelling
behoeft.89Waarom was het aantal TTO's (tussentijds onderhoud)
in 2001 dergelijk hoog, te weten negen eenheden? Waarom is het aantal MJO's
(meerjaarlijks onderhoud) in 2002 met twee verhoogd tot in totaal vijf eenheden?Aangezien de MJO's en TTO's van verschillende eenheden niet dezelfde hoeveelheid
werk meebrengen, en er sprake is van een complexe coördinatie, kan het
aantal MJO's en TTO's per jaar fluctueren. Het onderhoud wordt in elk geval
zo ingericht, dat de materiële gereedheid van de vlooteenheden constant
op voldoende niveau blijft. Het grotere aantal TTO's in 2001 is een gevolg
van het feit dat in dat jaar een relatief groot aantal kleinere eenheden een
onderhoudsbeurt hebben gekregen. Het aantal van vijf MJO's betreft het planmatig
onderhoud in 2002.90 en 91Wat zullen de problemen zijn indien het aantal mijnenbestrijdingsvaartuigen
teruggebracht zal gaan worden van twaalf naar tien?Wat betekent het voor het functioneren van alle twaalf
mijnenbestrijdingsvaartuigen, dat er tien sonar/C2-systemen afgenomen gaan
worden in plaats van twaalf?Zoals in de artikelsgewijze toelichting van de defensiebegroting is gesteld,
wordt de Kamer eind 2001 over de modernisering van het mijnenjaagdeel met
een DMP D-brief nader geïnformeerd. Bovenstaande vragen worden daarin
geadresseerd.92Hoe is het te verklaren dat geen enkel ander land dan
Duitsland belangstelling heeft voor het Theater Ballistic Missile Defence
System- (TBMD) onderzoek van de Koninklijke Marine? Verschillende Europese landen hebben behoefte aan een maritieme TBMD-capaciteit.
Zij verrichten hiernaar onderzoek. Het Nederlands-Duitse luchtverdedigingssysteem,
dat momenteel wordt geïnstalleerd op zowel het Nederlandse luchtverdedigings-
en commandofregat (LCF) als het Duitse F-124 fregat, is enerzijds uniek vanwege
de APAR-radar en anderzijds vanwege de mogelijkheden om volledige aansluiting
te verkrijgen bij het Amerikaanse TBMD-programma. Dit heeft mede tot gevolg
dat alleen Nederland en Duitsland behoefte hebben aan een technische validatie
van de door hen gebruikte configuratie, bestaande uit de APAR-radar, het Standard
Missile Mk III en het Mk41 lanceersysteem. Spanje en Noorwegen zouden, gelet
op hun volledig Amerikaanse luchtverdedigingssysteem, rechtstreeks toegang
kunnen krijgen tot de Amerikaanse configuratie. De overige Europese landen
maken vooralsnog geen gebruik van het moderne Amerikaanse wapen. Zij zouden
in voorkomend geval moeten kiezen tussen de Amerikaanse of de Amerikaans/Duits/Nederlandse
configuratie, óf de ontwikkeling van een geheel eigen systeem.93Wat veroorzaakt de forse stijging in de uitgaven voor
munitie vanaf 2003?De oorzaak van de stijging van de uitgaven voor munitie vanaf 2003
is vooral gelegen in de gelijktijdige opbouw van oorlogs- en schietvoorraden
voor de wapensystemen van het luchtverdedigings- en commandofregat (LCF) enerzijds
en voor de antitankwapens van het Korps Mariniers anderzijds. Bij het LCF
gaat het om de luchtverdedigingsraketten voor de middellange (Standaard Missile
block III) en de korte afstand (Evolved SeaSparrow Missile), alsmede om munitie
voor het 127 mm kanon. Bij het Korps Mariniers gaat het om de Gill en antitankraketten
voor de korte afstand.94Horen bij de direct inzetbare bataljons ook de benodigde
logistieke eenheden? Kan van de ondersteunende eenheden (logistiek, transport,
genie, vuursteun et cetera) ook de inzetbaarheid worden weergegeven?Ja, de ondersteuning hoort daarbij. Per operatie wordt afhankelijk van
het inzetgebied en de aard van de missie, de benodigde logistieke ondersteuning
en gevechtsondersteuning toegevoegd. De inzetbaarheid van de ondersteunende
eenheden is dus gelijk aan die van de direct inzetbare bataljons.95Wat is de personele sterkte van het korps Nationale
Reserves na een reorganisatie en welke personele sterkte is direct inzetbaar?Na de reorganisatie bestaat de NATRES uit vijf bataljons met een totale
sterkte van ongeveer 3000 functies. In principe zijn deze vijf bataljons direct
inzetbaar.96De achterblijvende werving van operationeel en technisch
personeel en de mate van uitstroom in het recente verleden hebben aangetoond
dat verstoringen in die vulling grote inspanningen vereisen om het operationele
product zeker te stellen. Wat betekent deze veronderstelling voor de paraatheid
van de Koninklijke Marine en het voor ambitieniveau?Zie het antwoord op vraag 88. 97Wat is het minimum aantal mensoefendagen voor het 1
GE/NL Corps voor uitvoering van haar taken? Waar is de raming voor 2002 op
gebaseerd?De raming berust op het geplande aantal dagen dat eenheden zullen worden
geoefend èn het aantal militairen dat vermoedelijk zal deel nemen aan
deze oefeningen. Er is geen minimumwaarde van dit kengetal te geven, omdat
zowel het aantal dagen als het aantal deelnemers jaarlijks varieert. Dit hangt
onder meer af van uitzendingen en de inzet ten behoeve van steunverlening.98Hoe realistisch is het dat de RPV-(Remotely Piloted
Vehicle) eenheid eind 2001 operationeel zal zijn?Onvoorziene omstandigheden voorbehouden, wordt de RPV-batterij volgens
de planning eind 2001 operationeel gesteld. De eenheid beschikt dan over het
personeel en het materieel om zich op te werken tot een inzetgerede eenheid.99Wat zijn de exacte prioriteiten die gesteld worden
binnen het beschikbare exploitatiebudget van de Koninklijke Landmacht?Binnen het exploitatiebudget van de Koninklijke landmacht wordt prioriteit
gegeven aan de volgende uitgaven.• De salaris- en aanverwante uitgaven zoals functie- en bindingspremies,
beloningen, vergoedingen woon–werkverkeer etc. Het voldoen aan de arbeidsvoorwaardelijke
en rechtspositionele verplichtingen ten opzichte van het personeel krijgt
hoge prioriteit met het oog op het grote belang van goed werkgeverschap.• De direct met het personeelsbestand verbonden onvermijdelijke uitgaven
voor infrastructurele (nuts)voorzieningen zoals het instandhouden van onroerend
goed, werkplekken en gas, water & licht.• Activiteiten en de daaruit voortvloeiende uitgaven die direct te
maken hebben met het waarborgen van de operationele gereedheid van de Koninklijke
landmacht.100Tot welke personeelsreducties zal het komen als het
project Integrale Veiligheidszorg is voltooid?Het project Integrale Veiligheidszorg loopt reeds sinds begin 1996. Met
de gefaseerde invoering ervan wordt het bestand aan beveiligingspersoneel
geleidelijk verminderd van 3500 tot ongeveer 700 functies (vte'n). Aan deze
reductie is binnen de Koninklijke landmacht reeds voor het grootste deel uitvoering
gegeven door de Prioriteitennota uit 1993 (2650 functies), het project «Herschikking
Gevechtskracht» en de Defensienota-2000.101Wat betekent de beëindiging van het project Luchtverkenningssysteem
(LVS) F-16 voor de taken van de luchtmacht op het gebied van verkenning de
komende jaren?Als gevolg van een tekort aan financiële middelen en op grond van
de operationele ervaringen van de laatste acht jaar (met inbegrip van de rol
die onbemande vliegtuigen in Kosovo hebben vervuld), is een fundamentele herbezinning
op de luchtverkenningscapaciteit noodzakelijk. Voor de opvolger van de F-16
is een verkenningcapaciteit voorzien. Op korte termijn wordt de huidige luchtverkenningcapaciteit
in stand gehouden door middel van de modernisering van een aantal
bestaande systemen. In 2002 wordt u hierover geïnformeerd met een B/C
brief.102Waarom is de staf van de Bevelhebber der Luchtstrijdkrachten
(BDL) zo duur en/of groot, te weten eenderde van de apparaatskosten, in vergelijking
met de landmachtstaf en admiraliteit? Ook al worden de kosten voor de overige
eenheden BDL opgeteld bij de landmachtstaf dan nog is de laatste in verhouding
goedkoper (1/5 van de apparaatskosten). Kan de regering uiteenzetten wat onder
de staf BDL valt en hoeveel mensen er werken?De staf BDL bestaat uit de bevelhebber (BDL), de plaatsvervangend bevelhebber
(PBDL), de directie Materieel Koninklijke luchtmacht (DMKLu), de directie
Personeel Koninklijke luchtmacht (DPKLu), De directie Control Koninklijke
luchtmacht (DCKLu), het Korps Luchtmachtstaf (KLS) alsmede ondersteunende
eenheden zoals administratieve korpsen, opleidingsdetachementen in Nederland
en in Goose Bay en de Koninklijke Militaire Academie (inclusief leerlingen).Op grond van de uitgavenverdeelstaat wordt zichtbaar wat de bedragen zijn
die «volledig» zijn toe te rekenen aan de apparaatuitgaven staf
BDL. Hieruit blijkt dat de apparaatuitgaven voor de staf BDL vergelijkbaar
zijn met die van de landmachtstaf (zie blz. 57 van de defensiebegroting-2002).
Uit dit overzicht blijkt tevens welke budgetten die onder de verantwoordelijkheid
van de staf BDL vallen, specifiek zijn toe te rekenen aan de ressorts Tactische
Luchtmacht, Logistiek Centrum Klu en de Koninklijke Militaire School Luchtmacht.Uitgaven verdeelstaat staf BDL Bedragen x € 1 000,-200120022003200420052006Uitgaven staf BDL356 898342 701337 839342 738361 424358 471Volledig toe te rekenen aan:      Apparaatsuitgaven Staf BDL110 664106 278107 960106 584105 237104 001Specifiek (uniek) toe te rekenen aan:      Ressort TL150 379170 734157 287160 651159 948163 475Ressort LCKLu11 32910 88910 42210 42210 42210 422Ressort KMSL4 8944 3894 2399 1324 0834 027Niet specifiek toe te rekenen79 63250 41157 93155 94981 73476 546In onderstaand overzicht wordt de samenstelling van de Staf van de Koninklijke
luchtmacht gepresenteerd. Staf BDL  264 DMKLu*  414 DPKLu*  275DCKLu*  74 KLS*  165 KMA*  415Shape*  380 (Administratieve Korpsen)Overigen*  128 (Goose Bay) Totaal ressort BDL2 115* Betreft personeel dat begrotingstechnisch ook ten laste komt van het
ressort BDL.103Wat is de redenering achter de omvang van de Grondgebonden
Luchtverdedigingseenheden? Waarom spreekt de regering van vier operationele
TRIAD-(Triple Air Defense) squadrons in plaats van drie? Grondgebonden luchtverdedigingseenheden die kunnen worden ingezet tegen –
al dan niet van massavernietigingswapens voorziene – tactische ballistische
raketten en kruisraketten zijn schaars, zowel in de EU als de Navo. Nederland
heeft daarom vier TRIADs aangeboden aan Navo. In het geval van een vredebewarende
operatie wordt een TRIAD-eenheid gedurende zes maanden uitgezonden, waarna
het wordt afgelost. De inzet kan dan met drie TRIAD-eenheden onbeperkt worden
volgehouden. Om over voldoende opgeleid personeel te kunnen beschikken, is
er een vierde TRIAD-eenheid als opleidingseenheid TRIAD. Ingevolge het in
de Defensienota 2000 vermelde besluit wordt thans de vierde eenheid gereorganiseerd
om deze taak te kunnen vervullen. In een vredeafdwingende operatie worden
twee TRIAD-eenheden zonder aflossing ingezet op volledige oorlogssterkte.
De niet-uitgezonden eenheden vormen dan de materiële, logistieke en personele
aanvulling alsmede de opleidingscapaciteit voor de uitgezonden eenheden. Ten
slotte bestaat de mogelijkheid om in een grootschalig conflict alle vier TRIAD-eenheden
in te zetten.104Wordt het voornemen om het Patriot systeem uit te breiden
met PAC-3 niet herbezien in het kader van de brede discussie over Missile
Defense? Is het dan wel verstandig los daarvan in 2002 tot zo'n aanzienlijke
verplichting over te gaan?De PAC-3 verbetering van de Patriot richt zich op meer aspecten dan de
capaciteit tegen tactische ballistische raketten. Ook de capaciteit tegen
andere luchtdreigingen, zoals onbemande vliegtuigen, kruisvluchtwapens (al
dan niet voorzien van massavernietigingswapens) en vliegtuigen, wordt door
de PAC-3 modificatie verbeterd. De noodzaak te kunnen beschikken over een
goede, omvattende luchtverdediging ter bescherming van vitale objecten, gebieden
en eigen eenheden rechtvaardigt de investering in PAC-3.105 en 107Hoe verhoudt zich het doorschuiven van de fondsen van
de vervanging van de F-16 tot de besluitvorming binnen Nederland met betrekking
tot het al dan niet toetreden tot de EMD-fase van de JSF dan wel de vergelijkbare
participatiemogelijkheden bij Eurofighter en Rafale?Waarom is besloten de fondsen voor de vervanging van
de F-16 door te schuiven? Hoe onzeker zijn de beslissingen die in de Verenigde
Staten worden genomen over de toekomst van de drie grote vliegtuigprogramma's?
Is het de regering bekend dat de begroting van het JSF-programma in de VS
onlangs is verhoogd van dit jaar $ 360 miljard naar volgend jaar $ 1,58 miljard?
Waarom worden in de jaren 2002 tot en met 2005 nauwelijks investeringsbedragen
opgevoerd?Op 30 september 2001 is de «Quadrennial Defense Review» (QDR)
uitgebracht. De QDR bevat de hoofdlijnen van het beleid voor de Amerikaanse
krijgsmachtdelen voor de komende vier jaar, maar gaat niet in op specifieke
programma's. Verwacht wordt dat de Verenigde Staten op korte termijn een besluit
zullen nemen over de «downselect» van de hoofdproducent van de
JSF en over de EMD-fase van de JSF. In het verlengde van deze beslissing wordt
in Nederland besloten al dan niet deel te nemen aan de «engineering
manufacturing development»(EMD)-fase van de JSF. De gevolgen van deze
beslissingen zullen vervolgens worden verwerkt in de defensieplannen. Bij
een positief besluit zal uiteraard de financieringsvraag aan de orde zijn.
Dan pas kan definitief worden bepaald welk beslag EMD-participatie de komende
jaren op de defensiebegroting legt. De begrote bedragen voor het JSF-programma
hebben enerzijds betrekking op de laatste termijn van de «concept demonstration
phase» die binnenkort wordt afgesloten, en anderzijds op
het begin van de EMD-fase waarover binnenkort een besluit wordt genomen.106Bij de bewapening van de F-16 worden vooralsnog de
verbruikte clusterwapens niet aangevuld. Wat moet er verder gebeuren in de
politieke discussie wil het opportuun zijn de clusterwapens weer wel aan te
vullen? Of is dit een stilzwijgend afscheid van dit soort wapens?Een afscheid van het clusterwapen is thans niet aan de orde. Zoals de
Kamer eerder is meegedeeld, ontbreekt een alternatief wapensysteem voor dezelfde
specifieke militair-operationele doelen. (In de brief van de ministers van
Buitenlandse Zaken en van Defensie inzake clusterbommen d.d. 17 november 2000,
nr. BuZa-00–632, de daarbij behorende lijst van vragen en antwoorden,
nr. 27 400-V/X, nr. 53 en tijdens het algemeen overleg over clusterbommen
op 21 februari 2001.) Om die reden zal de voorraad clusterwapens op termijn
worden aangevuld.De regering hoopt dat de partijen bij het Conventionele Wapensverdrag
(CWV) in december a.s. zullen besluiten een onderzoek in te stellen naar de
mogelijkheden tot het ontstaan van humanitair leed door ontplofbare oorlogsresten
(Explosive Remnants of War, ERW). Mogelijk zal na afloop van dat onderzoek
kunnen worden besloten onderhandelingen te beginnen over een juridisch instrument
inzake ERW. Daarbij kan worden gedacht aan technische eisen die aan wapens
worden gesteld, bijvoorbeeld het aanbrengen van zelfvernietigingsmechanismes
in de submunities van clusterwapens. Ook zijn andere technische aanpassingen
denkbaar. Dergelijke modificaties en regels richten zich ook op de toekomstige
productie van submunitie voor clusterwapens. Voorts kan worden gedacht aan
maatregelen die de risico's beperken van ontplofbare explosieven die onverhoopt
achterblijven, zoals bepalingen inzake de ruiming van de explosieven of het
verschaffen van informatie over de locatie ervan.De Koninklijke luchtmacht wacht de nadere ontwikkelingen voorlopig af
voordat zij een nieuwe generatie clusterwapens voor de F-16 aanschaft.107Waarom is besloten de fondsen voor de vervanging van
de F-16 door te schuiven? Hoe onzeker zijn de beslissingen die in de Verenigde
Staten worden genomen over de toekomst van de drie grote vliegtuigprogramma's?
Is het de regering bekend dat de begroting van het JSF-programma in de VS
onlangs is verhoogd van dit jaar $ 360 miljard naar volgend jaar $ 1,58 miljard?
Waarom worden in de jaren 2002 tot en met 2005 nauwelijks investeringsbedragen
opgevoerd?Zie het antwoord op vraag 105.108Hoe groot is de kostenstijging bij het project MASS
(Military Approach and Surveillance System) en hoe wordt deze opgevangen?De kostenstijging bedraagt € 4.4 miljoen. Aangezien de stijging
wordt veroorzaakt door een prijsbijstelling en de verhoging van het BTW-tarief,
wordt de stijging gefinancierd uit de fondsen voor prijscompensatie.109Bij de HAWK-vervanging is overname van Duitse Patriot-systemen
een optie. Betekent dit dat Duitsland voornemens is haar Patriot-systemen
af te stoten? Zo ja, voor welk deel en waarom? Wat betekent dit voor de positie
van Nederland dat, naast Duitsland, de Verenigde Staten de enige NAVO-bondgenoot
is Patriot-systemen? De ingrijpende herstructurering van de Duitse Bundeswehr heeft ook gevolgen
voor de Luftwaffe. Een van de maatregelen is het reorganiseren van de grondgebonden
luchtverdediging (Patriot-, Hawk- en Roland-eenheden) in Duitsland. In zake
de nieuwe structuur is vastgesteld dat deze naast een geringer aantal Patriot-systemen
ook een nader te bepalen aantal nieuw te verwerven (Meads en Roland) systemen
zal bevatten. In verband hiermee worden zes Patriot-systemen afgestoten. Binnen
de Navo zal ook Griekenland binnenkort de beschikking hebben over Patriot-systemen.110Wat wordt er bedoeld met kwalitatieve problemen?Met kwalitatieve problemen wordt vooral geduid op het ook in het Beleidsplan
Koninklijke marechaussee 2000 gesignaleerde tekort aan hoogwaardig personeel
bij de staven van de Koninklijke marechaussee.111 en 133Kan de regering een schematische weergave geven voor
de periode 2000–2007, met daarin per jaar de (verwachte) groei van nieuw
(opgeleid) Kmar-personeel, waarbij onderscheid is tussen staffuncties, FEZ-functies
en overige functies?Hoe staan de extra 100 functies Kmar hier vermeld in
verhouding tot de extra te creëren functies Kmar zoals beschreven in
beleidsartikel 2.3–04? Overlappen deze functies elkaar of staan zij
echt los van elkaar?Deze extra 100 voltijdsequivalenten, in het kader van het EVDB, worden
vanaf 2002 geleidelijk gecreëerd door middel van toevoegingen van
25 functies per jaar. Deze functies staan los van de overige extra functies
die gecreëerd worden in het kader van taakuitbreidingen.In onderstaande tabel is de (verwachte) toename per jaar vanpersoneel
(in voltijdsequivalenten) over de periode 2000–2007 aangegeven. Hierbij
is nog geen rekening gehouden met de voorgenomen uitbreiding van de stafcapaciteit
en de gevolgen van het Actieplan Terrorismebestrijding. Begrotingssterkte/jaar20002001200220032004200520062007Militair personeel4 9285 1475 3415 4155 4685 4765 4835 491Burger personeel273312343343343343343343EVDB00255075100100100Begrotingssterkte incl. EVDB5 2015 4595 7095 8085 8865 9195 9265 934Toename begrotingssterkte14325825099783378In onderstaande tabel is bovengenoemde toename uitgesplitst naar functietype. Type functie/jaar20002001200220032004200520062007Operationeel12723016999783378Staf16288100000 Waarvan FEZ36000000112Wat is de oorzaak van de sterke daling (2002 ten opzichte
van 2001 en tevens in relatie tot volgende jaren) van uitgaven personeelsmaatregelen
Kmar?De extra uitgaven ten behoeve van personeelsmaatregelen zijn afhankelijk
gesteld van hiervoor aan de Koninklijke marechaussee toebedeelde doeluitkeringen
in het kader van onder andere de Defensienota. De verhoging in
2001 wordt veroorzaakt door de overloop van uitgaven van 2000, die het gevolg
is van de late verwerking van het CAO-akkoord 2000. Vanaf 2002 is sprake
van een oplopende reeks omdat de personele sterkte van de Koninklijke marechaussee
toeneemt. Bovendien kunnen niet alle nieuwe maatregelen tegelijk worden ontwikkeld
en uitgevoerd.113Is er al een eerste overzicht te geven van consequenties
op korte termijn van de verhoogde waakzaamheid tegen terrorisme na de aanslagen
in New York en Washington voor de Kmar?De stand van zaken is beschreven in het voortgangsrapport dat de Tweede
Kamer 5 oktober jl. is toegegaan (zie ook het antwoord op de vragen 1, 4 en
5).114Hoe staat het met de plannen om ten behoeve van de
taken in het kader van de handhaving Vreeemdelingenwetgeving een onafhankelijk
toezichthouder voor de Kmar te benoemen?Een uitbreiding van het mandaat van de Commissie Toezicht Detentieplaatsen,
waardoor zij ook onafhankelijk toezicht kan uitoefenen op de uitvoering van
uitzettingen, is thans in voorbereiding.115Wat zijn de financiële consequenties van de overname
van de eenheden Kmar door de KL? Zijn hier maatregelen voor getroffen?Per 1 januari 2002 wordt het administratief beheer van de desbetreffende
eenheden overgenomen door de Koninklijke marechaussee. De benodigde financiële
middelen zullen bij de 1e suppletoire begroting 2002 van de begroting van
de Koninklijke landmacht aan de begroting van de Koninklijke marechaussee
worden toegevoegd.116Welk personenvervoer met chauffeur wordt door Defensie
Verkeers- en Vervoersorganisatie (DVVO) verzorgd en welk deel valt onder de
afzonderlijke krijgsmachtdelen?De Defensie Verkeers- en Vervoersorganisatie (DVVO) verzorgt het personenvervoer
met chauffeur wanneer het incidentele dienstreizen betreft van militairen
met de rang van tenminste commandeur, brigade-generaal of commodore en van
burgerambtenaren die tenminste zijn bezoldigd volgens schaal 16 van het Besluit
bezoldiging burgerlijke ambtenaren Defensie (BBAD).Het betrokken beleidsterrein (centrale organisatie, Dico of krijgsmachtdeel)
wijst permanent een dienstauto met chauffeur toe aan de minister, de staatssecretaris,
de secretaris-generaal, de CDS, de directeuren-generaal, militairen in de
rang van vice-admiraal/luitenant-generaal of hoger en de bevelhebber der Koninklijke
marechaussee. Het betrokken beleidsterrein kan verder permanent een dienstauto
met chauffeur toewijzen aan militairen met de rang van tenminste commandeur,
brigade-generaal of commodore en aan burgerambtenaren die tenminste zijn bezoldigd
volgens schaal 16 van het BBAD, wanneer met incidentele dienstreizen jaarlijks
een afstand van meer dan 60 000 km wordt afgelegd.Daarnaast verzorgt DVVO het personenvervoer met chauffeur van militairen
en burgerambtenaren in geval van een medische indicatie. Ook levert DVVO op
aanvraag bussen voor zowel binnen- als buitenlands vervoer van groepen van
meer dan acht personen. Verder beschikken de beleidsterreinen
over bussen die worden ingezet voor kazerne- en platformtaken.117Wat zijn watervallen bij DWS?Met watervallen wordt het proces bedoeld waarbij kandidaten die op hun
eerste voorkeur worden afgekeurd, vervolgens in aanmerking worden gebracht
voor een andere functie bij hetzelfde of een ander krijgsmachtdeel. De bedoeling
is in het selectieproces uiteindelijk zo weinig mogelijk kandidaten te laten
uitvallen.118Wat is, gezien de mededeling dat het nog niet mogelijk
is prestatiegegevens voor DWS te geven, de betekenis van de aangegeven doorlooptijd
van vier weken voor de selectie?De doorlooptijd van vier weken voor de selectie is de indicator voor de
maximale tijdsduur van het selectieproces. Het betreft een normatief streefcijfer.
De doorlooptijd is van groot belang om slagvaardig te kunnen inspelen op een
«vragers» arbeidsmarkt.119Hoe is de piek in cursistdagen van algemeen militair
verpleegkundigen in 2001 (50 000 tegenover 31 000 in 2000 en 35 000
in 2002) ontstaan?De piek in cursistdagen in 2001 wordt veroorzaakt doordat – naast
de reguliere algemeen militair verpleegkundige opleiding – dit jaar
onderofficier-verpleegkundigen worden herschoold in het kader van een inhaalslag
om de kwaliteit te verbeteren.120Wat is de oorzaak van de sterke stijging van de verplichtingen
aan investeringen DICO in 2002?In de begroting 2002 is de volgende reeks opgenomen (bedragen x € 1000): 20002001200214 76720 80122 958In het verleden beschikte het Dico slechts over een investeringsbudget
voor de vervanging van voertuigen. Overige investeringen werden ter goedkeuring
voorgelegd aan de krijgsmachtdelen, die vervolgens fondsen ter beschikking
stelden. Sinds vorig jaar beschikt het Dico over een budget dat tevens bedoeld
is voor investeringen op het gebied van infrastructuur en informatiesystemen,
en voor bedrijfsmatige investeringen.Behoeften aan grotere infrastructurele voorzieningen worden overigens
nog wel aan de krijgsmachtdelen voorgelegd. Twee van dergelijke projecten
zullen grotendeels in 2002 tot verplichting komen, wat voor dat jaar resulteert
in een extra effect, bovenop de genoemde structurele verhoging.121Hoeveel van de vijftien contracten met relatieziekenhuizen
inzake medische teams zijn er al gerealiseerd? Indien er sprake is van stagnatie
ten opzichte van de oorspronkelijke planning, waaraan is deze te wijten?Zie het antwoord op vraag 58. 122 en 124Houdt de regering, bezien in het licht van de recente
gebeurtenissen in de VS, vast aan de vermindering van MID-personeel?Waarom dalen de uitgaven voor de MID na 2001 zo sterk?
Hoe valt dit te rijmen met de versterking van de inlichtingencapaciteit in
Europees verband?De uitgaven van de MID moeten in een meerjarig perspectief worden geplaatst.
Sinds 1999 is de begroting van de MID gestegen van f 89 miljoen tot f 125
miljoen in 2001, waarna een stabilisering optreedt op het niveau van f 115
miljoen. De hogere uitgaven in 2000 en 2001 waren in het bijzonder gericht
op de stabilisering van de informatievoorziening, de verwerking van uitgestelde
investeringen en het oplossen van de archiefproblematiek. Ook de komende jaren
is de voortdurende vernieuwing van apparatuur en infrastructuur voorzien,
in het bijzonder op het gebied van verbindingsinlichtingen. De investeringen
in de ontwerp-begroting hebben betrekking op de afdeling Verbindings-inlichtingen.
De investeringen van de overige afdelingen zijn als apparaatsuitgaven aangemerkt.In de begrotingsreeks is nog geen rekening gehouden met mogelijke gevolgen
voor de MID in het kader van terrorismebestrijding en veiligheid.123Waarom daalt het personeelsplafond van de MID van 744,5
vte'n (in 2002) tot 704,5 vte'n (in 2006)?Bij de reorganisatie van de MID was het uitgangspunt de output op hetzelfde
niveau te houden en tegelijktijd de doelmatigheid te vergroten. Dit is bereikt
door onderdelen van de afdeling Verbindingsinlichtingen te vestigen op één
locatie, waardoor de personele omvang kon worden verminderd.124Waarom dalen de uitgaven voor de MID na 2001 zo sterk?
Hoe valt dit te rijmen met de versterking van de inlichtingencapaciteit in
Europees verband?Zie het antwoord op vraag 122.125 en 129In welke mate is het, bij vertrek naar een baan buiten
de krijgsmacht, nu mogelijk het pensioen mee te nemen? Zijn er voornemens
om een voorziening te treffen om deze mogelijkheid in de toekomst verder uit
te breiden, ook naar bepaalde oudere pensioenrechten (afkoop en dergelijke)?Wat veroorzaakt het verschil in de post «reserve-overdracht»
tussen 2001 en 2002 en wat behelst deze post?Hoewel er voor de diensttijd tot 1 juni 2001 geen sprake was van kapitaaldekking
voor het militaire ouderdomspensioen, is het wettelijk recht op waardeoverdracht
per 7 juli 1994 ook van toepassing gemaakt op de militair. Dit wil zeggen
dat pensioenaanspraken vanaf die datum kunnen worden «meegenomen»
naar de nieuwe werkgever. De middelen die daarmee zijn gemoeid, komen ten
laste van de defensiebegroting en worden verantwoord onder de post reserve-overdracht.
Er is geen voorziening getroffen voor de diensttijd tot 7 juli 1994. Omdat
er feitelijk geen vermogen is opgebouwd, is het vanwege de vérstrekkende
financiële gevolgen niet de bedoeling alsnog een recht op waardeoverdracht
voor deze diensttijd te introduceren. Het verschil tussen 2001 en 2002 in de geraamde uitgaven onder de post
reserve-overdracht wordt verklaard doordat bij het ABP een achterstand in
de verwerking van aanvragen is opgetreden, die in 2001 versneld wordt ingehaald.126Wat moet bij deelname aan maximaal vier vredesoperaties
verstaan worden onder «langere tijd», is dit zes maanden of een
jaar?Onder «langere tijd» moet «voor onbepaalde tijd»
worden verstaan. De nadere invulling daarvan is beschreven in hoofdstuk 2
van de defensiebegroting: bij «Het Beleid», onder de rubriek «Ambitieniveau».127Hoe wordt voorkomen dat reguliere kosten voor bijvoorbeeld
reserveonderdelen gemaakt en geboekt worden als additionele kosten voor vredesoperaties?
Is het mogelijk dat zo tekorten of krapte in het reguliere budget worden afgewenteld
op de HGIS gelden?Materieel wordt technisch gereedgemaakt voor uitzending. De hiermee verband
houdende uitgaven worden niet als additioneel beschouwd en komen derhalve
niet ten laste van HGIS. De uitgaven die worden gemaakt in het operatiegebied
voor onderhoud en de eventuele uitgaven voor herstel na afloop van een vredesoperatie
zijn additionele uitgaven en komen wel ten laste van HGIS. Er is dus geen
sprake van een regeling die tekorten of krapte in het budget afwentelen op
de HGIS.128Hoe zijn in 2002 extra vaaruren inshore vaartuigen
en patrouilleboten door CZMCARIB te realiseren met een begroting die met een
bedrag van € 7 miljoen (f 3,2 miljoen) daalt?De daling van € 7 miljoen op de begroting wordt in hoofdzaak
veroorzaakt door het in 2001 beëindigen van de vijfjarige investeringsreeks
ten behoeve van de inrichting van de in 1996 opgerichte Kustwacht Nederlandse
Antillen en Aruba (KWNA&A). Het gewenste ambitieniveau en het daarmee
samenhangende investeringsniveau voor de KWNA&A worden thans onderzocht.
Het aantal vaaruren per jaar voor inshores en patrouilleboten is gekoppeld
aan het aantal beschikbare bemanningen en vastgesteld op 700 uur per bemanning.
Voor de inshores waren in 2000 en 2001 vier bemanningen beschikbaar. In 2002
zal dit aantal de geplande zes bedragen. Dit resulteert in een totaal aantal
vaaruren voor inshores van 4200.129Wat veroorzaakt het verschil in de post «reserve-overdracht»
tussen 2001 en 2002 en wat behelst deze post?Zie het antwoord op vraag 125.130Is het onderdeel Veteranenbeleid onder beleidsartikel
07 samengesteld uit meerdere posten op de oude begroting en zo ja, uit welke?
Betreft deze post defensiebreed veteranenbeleid en welke onderdelen vallen
er na herberekening naar de nieuwe artikelindeling (vergelijk 2001 en 2000)
niet meer onder het veteranenbeleid?Het onderdeel Veteranenbeleid onder beleidsartikel 07 werd voorheen geraamd
op beleidsartikel 02.02. Het heeft dezelfde samenstelling. Deze post betreft
het defensieveteranenbeleid. Het verschil tussen 2001 en 2000 betreft
de overheveling van de organisatorische en administratieve onderbrenging van
het personeel dat is tewerkgesteld op het Veteraneninstituut naar beleidsartikel
05: Dico, onderdeel bedrijfsmaatschappelijke dienstverlening.131Kan de regering een toelichting geven op de post «voorzieningen
vredesoperaties»? In 2001 daalt de post waarna er een enorme toename
is. De totale uitgaven nemen tot 2006 af. Hoe is dit berekend?Voor de additionele uitgaven voor vredesoperaties alsmede voor de verplichte
financiële bijdrage aan de VN voor VN-vredesoperaties is een voorziening
opgenomen binnen HGIS. Deze voorziening bedraagt in totaal structureel ongeveer € 173
miljoen. In verband met onder andere de UNMEE-operatie en de SFOR-operatie
is de voorziening in 2001 incidenteel verhoogd tot ongeveer € 202
miljoen.Vanaf 2001 is de voorziening ter dekking van de oplopende VN-contributies
van Nederland structureel verhoogd met € 18,6 miljoen (f 41
miljoen) tot in totaal € 48,6 miljoen (f 107 miljoen). Het
restant van de voorziening dient ter compensatie van de additionele uitgaven
voor de inzet van militaire middelen in (toekomstige) vredesoperaties. In
2001, 2002 en 2003 is reeds rekening gehouden met lopende vredesoperaties.
Het nog niet belegde deel van deze voorziening is opgenomen onder Voorziening
vredesoperaties. Het karakter van een voorziening is het reserveren van een
bepaalde hoeveelheid financiële middelen met het oog op onzekere uitgaven
in de toekomst. In dit geval zijn middelen gereserveerd voor de financiële
gevolgen van de mogelijke inzet van militaire middelen in toekomstige vredesoperaties.132Kan de regering aangeven wat de reden is van de structurele
verhoging na 2000 met € 5 miljoen (f 2,3 miljoen) van de uitgaven
NAVO-veiligheidsprojecten in Nederland?Er is geen sprake van een structurele verhoging van de uitgaven voor Navo-veiligheidsprojecten
in Nederland. Meerjarig is een bedrag geraamd van ongeveer € 15
miljoen. In het jaar 2000 leidde vooral vertraging in de verbouwing en nieuwbouw
van het Nato Command Control and Communication Agency en de vertraging in
de uitvoering van een aantal pijpleidingprojecten tot een incidentele verlaging
van de uitgavenrealisatie met ongeveer € 4,5 miljoen tot € 10,3
miljoen. 133Hoe staan de extra 100 functies Kmar hier vermeld in
verhouding tot de extra te creëren functies Kmar zoals beschreven in
beleidsartikel 2.3–04? Overlappen deze functies elkaar of staan zij
echt los van elkaar?Zie het antwoord op vraag 111.134Wanneer krijgt de Kamer een rapportage van de OVSE-missie
in Moldavië?In mei 2002 kan de Kamer een evaluatieverslag tegemoet zien van alle lopende
«kleine operaties» waaraan Nederland een bijdrage levert. Het
is de bedoeling dat een dergelijk verslag jaarlijks aan de Kamer wordt gezonden. 135De Nederlandse capaciteit voor internationale politiemissies
wordt vergroot. Wat zijn hiervoor de kwantitatieve doelstellingen? Wanneer
moeten deze zijn bereikt?Voor internationale politiemissies zullen in 2006 in totaal 270 vte'n
beschikbaar zijn. Daarvan worden er 230 gevuld door Defensie (de Koninklijke
marechaussee wordt hiertoe met 100 vte'n uitgebreid) en 40 door het ministerie
van BZK. Een en ander is in detail weergegeven in de brief die de minister
van Buitenlandse Zaken op 4 april 2001 (TK 27 476 002) mede namens
Defensie en BZK aan uw kamer heeft verzonden. 136Waarom is het geld bestemd voor binnenlandse subsidies
in het kader van CIMIC- en verzetsactiviteiten (motie Harrewijn, Kamerstuk
26 900, nr. 24) niet ondergebracht bij subsidies en bijdragen van Defensie
Algemeen?Naar aanleiding van de moties Harrewijn en Koenders is een Vredesfonds
opgericht, waaruit onder andere bijdragen aan initiatieven op het gebied van
conflictpreventie, conflictbemiddeling en civiel militaire samenwerking kunnen
worden gefinancierd, voor zover ODA-middelen daarvoor niet bedoeld zijn. Dit
fonds is ondergebracht bij de begroting van Buitenlandse Zaken en bedraagt
f 15 miljoen (zie verder de antwoorden op de vragen 114 tot en met 116
over de begroting 2002 van het ministerie van Buitenlandse Zaken).137Welk bedrag zal binnen de uitgaven voor wetenschappelijk
onderzoek besteed worden aan onderzoek naar de werking van NBC-wapens en oorlogsvoering
met deze wapens?Hiervoor is in 2002 een bedrag van circa € 5,3 miljoen voorzien,
of ongeveer 8,5 procent van het beschikbare budget voor wetenschappelijk onderzoek.
Het onderzoek concentreert zich op de bescherming tegen deze wapens en op
de daarvoor benodigde kennis. Defensie verricht op generlei wijze onderzoek
naar de mogelijkheden van de inzet van NBC-wapens.138Zijn de subsidies en bijdragen ten behoeve van met
name stichtingen die zich inzetten voor het welzijn van militairen in actieve
dienst verminderd ten opzichte van 2001 (herberekening indeling 2002) en kan
de regering een overzicht geven van de subsidies en bijdragen uitgesplitst
naar organisatie van 2001 en 2002?Zoals uit onderstaand overzicht blijkt, zijn subsidies en bijdragen ten
behoeve van organisaties die zich inzetten voor het welzijn van militairen
in actieve dienst niet verminderd ten opzichte van 2001. Daarbij wordt aangetekend
dat de subsidie aan de Stichting Homoseksualiteit en Krijgsmacht met instemming
van het stichtingsbestuur nog neerwaarts wordt aangepast aan de hand van de
activiteitenplanning van de stichting. Voorts geldt ten aanzien van STOAG-III
dat een aantal verhogingen waarover thans nog met het ministerie van OCW wordt
gesproken (met een totale omvang van ongeveer € 0,4 mln.) nog niet
in de begroting zijn verwerkt. Deze zullen naar verwachting in de eerste suppletoire
begrotingswet worden meegenomen. Ten slotte vloeien opwaartse aanpassingen
voort uit de indexering van de desbetreffende subsidiebedragen, overeenkomstig
de CBS-index voor materiële overheids-consumptie. Overzicht van alle organisaties (inclusief die gericht
op postactieve militairen)  begroting 2001begroting 2002Stichting Maatschappij en Krijgsmacht0,2380,247Stichting Koepelorganisatie militaire tehuizen0,9010,935Defensie vrouwennetwerk0,0050,005 Nederlandse reservisten0,0450,045 Stichting Homoseksualiteit en Krijgsmacht0,0250,025 Stichting Nationaal Katholiek Thuisfront0,0110,011 Stichting Protestants Militair Thuisfront0,0230,023 St. bijz. scholen voor onderwijs op alg. grondslag III3,9993,948 St. Nl. Instituut Int. Betrekkingen Clingendael0,7980,798Veteranenplatform0,1390,144 Comité int.de médecine et de pharmacie militaires0,0020,002 Stichting Dienstverlening Veteranen5,0175,190 Bijz. leerstoel militair recht UvA0,0240,024 totaal (alle bedragen in € mln)11,22711,397139Welke concrete maatregelen heeft de Task Force genomen
om de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde «ernstige tekortkomingen»
in het financieel- en materieelbeheer om te buigen?Onder leiding van de concerncontroller komt de ingestelde Task Force financieel
en materieelbeheer vanaf juni jl. maandelijks bijeen. Naast de Bevelhebber
der Marechaussee hebben de Chef Staf Dico, de controllers van de andere krijgsmachtdelen
en van de centrale organisatie in de Task Force zitting. Ook de Defensie-accountant
en de directeur Financieel Economische Zaken maken deel uit van de Task Force.
De Task Force vergadert dit jaar twee keer in de samenstelling met (alle)
bevelhebbers, commandant Dico en de plaatsvervangend secretaris-generaal.
Op 4 oktober jl. is de Task Force voor het eerst in deze samenstelling
bijeengekomen.De Task Force heeft organisatorische maatregelen genomen voor een projectmatige
aanpak door de lijnmanagers om de «ernstige tekortkomingen» in
het financieel en materieelbeheer die de Algemene Rekenkamer heeft geconstateerd
weg te nemen. De lijnmanagers hebben het verbeteringsproces en de bewaking
van de voortgang dan ook grondig geregeld. De verantwoordelijken worden bijvoorbeeld
persoonlijk door de lijnmanagers aangesproken op het tijdig verwezenlijken
van de actiepunten.De Task Force heeft een normenkader vastgesteld. Na overleg met de Algemene
Rekenkamer en de Defensie-accountant, heeft de Task Force concrete maatregelen
genomen om te voorkomen dat eind 2001 nog sprake is van «ernstige tekortkomingen»
in het financieel en materieelbeheer. In concreto heeft de Task Force «shortlists»
vastgesteld die aan de verantwoordelijke lijnmanagers duidelijk maken welke
aspecten van het financieel en materieelbeheer uiterlijk eind 2001 op orde
moeten zijn. Eerst dan zou de Algemene Rekenkamer een positiever oordeel kunnen
geven en niet meer hoeven te spreken van «ernstige tekortkomingen».
Met dit uitgewerkte normenkader is het mogelijk geworden vooraf aan de lijnmanagers
duidelijk te maken aan welke criteria de voortgang wordt getoetst.In juli jl. heeft de Task Force alle tekortkomingen met de daarbij behorende
verbeteringspunten in het financieel en materieelbeheer in kaart gebracht.
Dit betekent dat de bevelhebbers, de commandant Dico en de plaatsvervangend
SG verbeteringsplannen financieel en materieelbeheer hebben ingediend waarin
per onderdeel een concreet tijdsschema is opgenomen. De Task
Force heeft verzekerd dat de verbeteringsplannen qua opzet, format en begeleidende
appreciaties van de lijnmanagers voldoen aan de criteria van de Algemene Rekenkamer,
de Defensie-accountant en de concerncontroller. Ook voldoen de plannen aan
de eisen die gelden voor een goede aansturing, een goede uitvoering van en
een goed toezicht op het gehele verbeteringsproces door de Task Force.Vanaf juli jl. rapporteren de lijnmanagers maandelijks aan de Task Force
over de voortgang van de verbeteringen. De concerncontroller beoordeelt de
verbeteringsplannen en voert bilateraal overleg met de projectverantwoordelijken
van de beleidsterreinen. De bevindingen worden aan de Task Force gerapporteerd
en deze neemt vervolgens maatregelen om bij te sturen en om risico's tot een
minimum te beperken. De Task Force besteedt veel tijd aan het uitwisselen
van zogenoemde «best practices».Het Politiek Beraad bespreekt op basis van de tussentijdse rapportages
van de voorzitter van de Task Force en in het licht van de te bereiken eindresultaten
de voortgang en neemt, zo nodig, nadere besluiten.De verbeteringsplannen en voortgangsrapportages van de lijnmanagers worden
overigens ook aan de Algemene Rekenkamer en de Directie Accountancy Rijksoverheid
van het ministerie van Financiën beschikbaar gesteld. Vertegenwoordigers
van deze instanties nemen deel aan het bilaterale overleg met de projectverantwoordelijken
van de Koninklijke luchtmacht en de Koninklijke marechaussee over het wegnemen
van de «ernstige tekortkomingen» in het financieel en materieelbeheer
van deze krijgsmachtdelen. Bij het overleg met de andere beleidsterreinen
is de desbetreffende auditmanager van de defensieaccountantsdienst aanwezig.140Waarom is geen stijging voorzien in de efficiencybesparing
als gevolg van Competitieve Dienstverlening?Het CDV-instrument, zo staat in de Defensienota, zal een doelmatiger bedrijfsvoering
bij Defensie bevorderen. De introductie van dit instrument ging daarom gepaard
met een jaarlijkse taakstelling. Dit is een vast bedrag per jaar dat geen
stijging kent. De te bereiken besparingen moeten op deze reeks in mindering
worden gebracht.141 en 142Wanneer is het onderzoek naar uitbesteding van diensten
die geleverd worden door Defensie Telematica Organisatie (DTO) en de Mechanisch
Centrale Werkplaats (MCW) Leusden afgerond?Wordt bij het onderzoek naar uitplaatsen van thans door DTO geleverde
telematicadiensten ook gekeken naar veiligheidsaspecten en om welke diensten
gaat het precies?In het kader van het CDV-onderzoek is vastgesteld dat er minder capaciteit
bij de MCW nodig is. U bent hierover, naar aanleiding van vragen van het Tweede-Kamerlid
Van den Doel, op 5 september jl. ingelicht (Aanhangsel van de Handelingen
1684, 5 september 2000–2001). Volgend jaar zal een strategie hiervoor
worden voltooid. U wordt over de uitkomsten geïnformeerd met de DMP-B/C
brief over het project «vervanging infrastructuur Mechanische Centrale
Werkplaats».Over DTO heeft de Tweede Kamer op 10 oktober jl. een brief ontvangen.143Gaat het bij het aanbieden van diensten die nu door
civiele marktpartijen aan Defensie worden geleverd om diensten die niet betrokken
worden bij het onderzoek in het kader van de Competitieve Dienstverlening? De advies- en ontwikkelingsdiensten die DTO levert aan de defensieorganisatie
worden evenals alle andere diensten van DTO in het kader van het CDV-onderzoek
onderzocht op mogelijkheden van in- en uitbesteding. Zie ook het antwoord
op de vragen 141 en 142.144Kan de regering aangeven wat de te verwachten redenen
zijn van de voorziene daling (na 2002) bij de opbrengst van het moederdepartement
op de begroting van DGW&T?De opbrengst van het moederdepartement op de begroting van de DGW&T
wordt gegenereerd door het in rekening brengen van de dienstverlening van
de DGW&T aan de krijgsmachtdelen. Als gevolg van de concentratie van defensieactiviteiten
op aangewezen locaties en de daarmee gepaard gaande vermindering van het aantal
locaties binnen Defensie zullen de krijgsmachtdelen vanaf 2002 naar verwachting
minder uitgeven aan nieuwbouw en aan onderhoud van hun infrastructuur. De
totale omvang van de dienstverlening door de DGW&T en de daarmee samenhangende
opbrengst zullen daardoor eveneens naar rato dalen.145Kan de regering de aanpassing kasritme investeringen
bij de Marine van € 48,5 miljoen (f 106,7 miljoen) toelichten?De herfasering van betalingen leidt tot aanpassingen van kasritmes voor
de projecten LCF (€ 6 miljoen), NH-90 (€ 2 miljoen), Milsatcom
(€ 4 miljoen), van uitgaven voor de aanschaf van munitie (€ 7
miljoen) en tot enkele kleinere aanpassingen. Deze aanpassingen hebben geen
gevolgen voor de hoogte van de totale projectbudgetten. Ook de planning van
de projecten wordt er niet door gewijzigd. Een verdere aanpassing van het
kasritme betreft de actualisatie van de begroting naar prijspeil 2001 (€ 11
miljoen). Ten slotte is ook van de lening aan de Koninklijke Scheldegroep
in 2001 € 8 miljoen in de aanpassing van het kasritme opgenomen.146Waar wordt de daling van het kengetal «verhouding
indirect totaal» precies door veroorzaakt? Heeft dat gedurende de planperiode
consequenties?De gepresenteerde daling hangt samen met de verwachting dat als gevolg
van de reorganisatie die bij de DGW&T is ingezet en waarbij directies
worden samengevoegd, het aantal indirecte medewerkers (de overhead) in verhouding
tot het totale personeelsbestand zal afnemen. Gedurende de planperiode zal
dit naar verwachting de doelmatigheid positief beïnvloeden.147Wat wordt er verstaan onder «productie»
bij het Centraal Militair Hospitaal?Hieronder wordt verstaan het aantal uit te voeren consulten, verrichtingen
en verpleegdagen ten behoeve van (militaire) patiënten. 148Welke concrete maatregelen neemt de regering tegen
de dreiging van aanvallen met NBC-wapens, anders dan raketverdediging?De maatregelen tegen de dreiging van massavernietigingswapens kunnen op
vier niveaus worden onderscheiden: (1) handhaving en versterking van de non-proliferatieregimes,
(2) ontwapeningsverdragen, (3) actieve verdediging en (4) passieve
verdediging. De eerste twee hebben vooral een politiek karakter terwijl de
actieve en passieve verdediging een militair karakter hebben.De actieve verdediging richt zich op het detecteren, volgen, identificeren,
onderscheppen en vernietigen van de overbrengingsmiddelen van massavernietigingswapens.
Defensie richt zich hierbij onder andere op de verdere verbetering van het
Patriot-systeem van de Koninklijke luchtmacht en op een mogelijke rol van
de nieuwe luchtverdedigings- en commandofregatten.De passieve verdediging behelst noodzakelijke maatregelen tegen de gevolgen
van massavernietigingswapens. Hierbij moet onder andere worden gedacht aan
middelen voor alarmering, detectie, identificatie, bescherming en ontsmetting.
Daarnaast behoren de opleiding en training van de individuele militair tot
dit aandachtsgebied. Op materieelgebied zijn verbeteringen noodzakelijk. Diverse
projecten staan de komende jaren op stapel.Op korte termijn (komend jaar) zal voor de bescherming van de individuele
militair nieuwe beschermende kleding beschikbaar komen. Ook zijn nieuwe radiologische
dosismeters aangekocht. De collectieve bescherming zal bestaan uit zogenaamde
Colpro-systemen. Hiermee wordt een NBC-beschermde ruimte gecreëerd waarbinnen
personeel kan werken en rusten zonder dat beschermende uitrusting behoeft
te worden gedragen. Midden 2002 zal ook speciale ontsmettingsapparatuur worden
ingevoerd, waarmee materieel en personeel volledig kunnen worden ontsmet.Om op korte termijn in de behoefte aan NBC-verkenningsvoertuigen te voorzien,
huurt Defensie zes NBC-verkenningsvoertuigen (drie secties) van het type Fuchs
van Duitsland. De eerste sectie arriveert in maart 2002. Daarnaast wordt onderzoek
verricht naar verbeterde detectie- en identificatiemogelijkheden (onder andere
van biologische strijdmiddelen), verbetering van de individuele en collectieve
bescherming en naar de geneeskundige verzorging onder NBC-omstandigheden.
Tevens zullen eisen op het gebied van NBC-bescherming meewegen bij de besluitvorming
over vervangingsinvesteringen en bij de verwerving van nieuwe wapensystemen.Voor de bescherming tegen de inzet van biologische wapens zijn meer en
omvangrijkere maatregelen nodig. De gebieden waarop dit betrekking heeft zijn:
dreigingsanalyse, de profylactische medische tegenmaatregelen, detectie, identificatie,
fysieke bescherming, besmettingsbeheersing, diagnose en therapie. In samenwerking
met TNO is reeds nader onderzoek gaande op deze gebieden. Het doel hiervan
is om de krijgsmacht beter in staat te stellen te opereren onder NBC-omstandigheden.Voor het uitvoeren van analyses en onderzoek zal de nationale deskundigheid
worden gebundeld. Bovendien worden de nationale inspanningen internationaal
ingebed en geïntensiveerd. Nederland participeert zeer actief in de diverse
Navo-fora op dit terrein, zoals de «Senior Defense Group on Proliferation»,
en de werkgroepen die specifieke aspecten van NBC behandelen, bijvoorbeeld
medische aspecten, opleidingen, trainingen, oefeningen, enzovoort.149Op welke wijze zal de Nederlandse regering bilateraal,
in Europees en in NAVO-verband druk uitoefenen op de VS, teneinde de VS te
bewegen gemeenschappelijke antwoorden – niet zijnde een «missile
defence»-systeem – te vinden op de veranderde en toegenomen risico's?De brief van de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie over
de Amerikaanse «missile defence»-plannen van 5 juli jl. gaat uitvoerig
in op de inspanningen van de regering terzake (kamerstuk 27 857, nr.
1). De regering meent dat zoveel mogelijk moet worden gestreefd naar multilaterale
antwoorden op het probleem van de verspreiding van massavernietigingswapens
en ballistische raketten. Zij hecht in dat verband groot belang aan de versterking
van het internationale stelsel van non-proliferatie- en wapenbeheersingsverdragen
en heeft er bij de Verenigde Staten op aangedrongen hieraan een bijdrage te
blijven leveren. In bilateraal en in Navo-verband heeft zij er onder meer
bij de Verenigde Staten op aangedrongen met Rusland tot een vergelijk te komen
over de toekomst van het ABM-verdrag. De Verenigde Staten en Rusland waren
vóór de terroristische aanslagen op de VS inderdaad met dergelijke
besprekingen begonnen. Hoewel daarbij om begrijpelijke redenen enige vertraging
is opgetreden, ligt het in de rede te verwachten dat deze besprekingen worden
voortgezet. Voorts is er bij de Verenigde Staten op aangedrongen in het bijzonder
te ijveren voor ratificatie door de Senaat van het Alomvattend Kernstopverdrag
en voor een effectief Protocol bij het Biologische Wapenverdrag. Overigens
spreekt de regering ook landen als Rusland, India, Pakistan en Iran aan op
hun verplichtingen en spoort zij hen aan de internationale non-proliferatie-
en wapenbeheersingssystemen verder te helpen versterken.150Hoe hoog ligt de Nederlandse bijdrage aan de DCI «force
goals» precies en op welke punten heeft Nederland met name een achterstand
bij de implementatie?Van de aan Nederland toegewezen Force Goals houden er 131 verband met
het Defence Capabilities Initiative. Daarvan voert Nederland er 123 (94 procent)
geheel of gedeeltelijk uit. De termijn waarop de Force Goals worden uitgevoerd
is mede afhankelijk van nationale prioriteiten en budgettaire overwegingen.Over de uitvoering van de 58 zogenaamde DCI-«Action Items»
is uw Kamer uitvoerig ingelicht in de financiële verantwoording 2000,
bijlage 5. Een geactualiseerd overzicht zal de Kamer worden aangeboden in
de financiële verantwoording 2001.151In hoeverre is de aanstellingsopdracht bij de Kmar
in 2002 reëel en zal die tot het gewenste aanstellingsresultaat leiden?De aanstellingsopdracht van de Koninklijke marechaussee voor 2002 is realistisch.
De vraag of het gewenste aanstellingsresultaat metterdaad zal worden behaald
is thans niet te beantwoorden. De gevolgen van de voorgenomen uitbreiding
van de stafcapaciteit en het Actieplan Terrorismebestrijding zijn hierbij
nog niet in beschouwing genomen. XNoot1Samenstelling: Leden: Van den Berg (SGP), Valk (PvdA), voorzitter, Zijlstra
(PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen (CDA), Hessing (VVD), ondervoorzitter, Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Stellingwerf (ChristenUnie), Van Lente (VVD),
Verhagen (CDA), M.B. Vos (GroenLinks), Van 't Riet (D66), Van den Doel (VVD),
De Haan (CDA), Koenders (PvdA), Van der Knaap (CDA), Harrewijn (GroenLinks),
Niederer (VVD), Timmermans (PvdA), Van Bommel (SP), Oplaat (VVD), Albayrak
(PvdA), Balemans (VVD) en Herrebrugh (PvdA).Plv. leden: Dittrich (D66), Van Oven (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA),
Arib (PvdA), Leers (CDA), Weisglas (VVD), Eurlings (CDA), Ter Veer (D66),
Van Middelkoop (ChristenUnie), De Swart (VVD), Van der Hoeven (CDA), Pitstra
(GroenLinks), Bakker (D66), Blaauw (VVD), Ten Hoopen (CDA), Hindriks (PvdA),
Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), E. Meijer (VVD), Dijksma (PvdA),
Marijnissen (SP), Van Baalen (VVD), Van Gijzel (PvdA), Wilders (VVD), Duivesteijn
(PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20012002-28000-X-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl