Vaststelling van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001; Verslag algemeen overleg op 6 september 2000 over onder meer het non-proliferatieverdrag (NPV)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27400-V, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

04-10-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2000-2001

27400-V nr. 4

28-09-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27400-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 400 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2001nr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 28 september 2000De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 6 september 2000 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over:– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 6 juni 2000 inzake het non-proliferatieverdrag (26 800-V, nr. 105);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 14 juni 2000 inzake NAVO ministeriëles in Florence (26 348,
nr. 3);– de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
d.d. 30 augustus 2000 inzake National Missile Defense.Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Vos (GroenLinks) vond het gestelde
in het slotdocument van de toetsingsconferentie van het non-proliferatieverdrag
(NPV), waarbij de kernwapenstaten zich hebben verplicht te komen tot een volledige
eliminatie van hun kernwapenarsenalen, heel belangrijk. Het komt nu aan op
uitwerking. Zij bleef echter verbaasd over de nucleaire strategie van de NAVO.
Het NAVO-beleid op dit punt komt onder meer tot uitdrukking in de aanwezigheid
van nucleaire wapens op Nederlands grondgebied, terwijl Nederland geen kernwapenstaat
is, en de bereidheid van Nederland deze kernwapens eventueel in te zetten
ten tijde van oorlog, ook al staan de Nederlandse piloten dan onder het bevel
van Saceur. De uitkomst van de toetsingsconferentie staat daar haaks op. Mevrouw
Vos vond daarom dat de NPV-afspraken moeten leiden tot een verandering in
de Nederlandse positie op dit punt.Het is ook vreemd dat Nederland de nucleaire ontwapening steunt, terwijl
er tegelijkertijd wordt vastgehouden aan de nucleaire strategie van de NAVO.
Wat vindt de minister van het recente Clingendaelartikel in de NRC? Daarin
staat dat kernwapens geen geloofwaardige militaire functie meer vervullen,
vanwege de veiligheidsrisico's en de huidige conflictsituaties en dat het
veel meer gaat om direct inzetbaar militair potentieel. Daar komt bij dat
Rusland zich steeds meer toelegt op de inzet van tactische wapens om de conventionele
tekorten te compenseren. Vraagt dat niet om een veel helderder positie van
de NAVO en Nederland op dat punt, ook gelet op het paragraaf 32-proces?
Het onderwerp van de tactische kernwapens moet bij de onderhandelingen
over START III in ieder geval op de agenda staan.Het MC 400/02-document is in Florence aangenomen, maar de mogelijkheid
van atoomaanvallen door NAVO-vliegtuigen op staten, bewapend met biologische
of chemische wapens, staat nog steeds overeind. Dat is in strijd met het NPV,
maar ook met de negatieve veiligheidsgaranties die door de kernwapenstaten
zijn afgegeven. Kan de Kamer inzage krijgen in het MC-document?Mevrouw Vos was blij met het uitstel van de beslissing tot stationering
van het raketschildsysteem, vooral gelet op de mondiale veiligheid en stabiliteit,
want dit zou kunnen leiden tot een nieuwe kernwapenwedloop. Welke lijn volgt
Nederland op dit punt, samen met de andere Europese lidstaten? Wat vindt de
minister van het rapport van de commissie voor buitenlandse zaken van het
Engelse parlement, waarin deze ontwikkeling wordt afgewezen? Is hij bereid
meer druk uit te oefenen op de Amerikaanse regering, zodat zij haar voornemens
laat varen? Mevrouw Vos zag veel meer in onderhandelingen en wereldwijde afspraken
over het niet gebruiken van dit soort wapens, naast het gezamenlijk isoleren
van dictators en schurkenstaten.De heer Hoekema (D66) stelde dat Nederland
bij de conferentie een nuttige rol heeft gespeeld bij de bevordering van het
ontwapeningsproces. Er is een brug geslagen naar de New Agenda Coalition (NAC).
Nederland heeft nu een duidelijke positie binnen de NAVO-vijf. Blijft Nederland
die geprofileerde rol in de toekomst vervullen, ook met het oog op de komende
algemene vergadering over de resolutie van de NAC? Er moet zoveel mogelijk
steun komen voor die resolutie, liefst consensus. Ook daar kunnen de NAVO-vijf
een belangrijke rol bij spelen. Speelt het onderwerp van de ontwapening nog
een rol in de verklaring over de millenniumtop? Hoe staat het met het paragraaf 32-proces?
Is daar voor de NAVO-vijf een rol weggelegd? Vorig jaar is er een Nederlands
schrijven over het paragraaf 32-proces aan de Kamer gezonden, maar zijn
er sindsdien nog meer stukken verschenen? Zo ja, kunnen die worden overgelegd?
Wat zijn de verwachtingen voor december?De toetsingsconferentie was, zeker gezien de sombere verwachtingen, een
succes. Nu moet er voortgang worden gemaakt met de realisatie van de afspraken,
met name wat betreft het commitment van de kernwapenstaten de kernwapens af
te schaffen. Daarvoor is een versnelling van de dynamiek in het proces vereist.
Bij de onderhandelingen over START III moet er voortgang worden geboekt met
de vermindering van strategische wapens. De ambities moeten zelfs omhoog.
Wat vindt de minister daarvan? De tactisch-nucleaire wapens in West-Europa
en Rusland kunnen er ook bij worden betrokken. De unilaterale stappen moeten
doorgaan, maar ook via wederzijdse onderhandelingen kunnen de tactische kernwapens
uit de wereld worden geholpen. Ziet de minister mogelijkheden de tactische
kernwapens onder START III of START IV te brengen? Worden de Franse en Britse
kernwapens ook bij het wapenbeheersingsperspectief betrokken?Houdt de transparantie ook in dat er informatie wordt verschaft, meer
dan tot nu toe, over kernwapens en over de Nederlandse kernwapentaak? De heer
Hoekema zou graag inzage krijgen in het MC 400/02-document. Hij had de indruk
dat dit document de optie openhoudt kernwapens in te zetten tegen landen die
dreigen hun biologische en chemische wapens te gebruiken. Wat is de betekenis
van het document voor de bestaande NPV-verplichtingen en de veiligheidsgaranties?
Er moeten in 2005 meer bindende teksten worden overeengekomen over het versterken
van het non-proliferatieregime door juridisch bindende garanties, maar wat
gaat de regering daar tussentijds aan doen? De Geneefse ontwapeningsconferentie
moet snel een vervolg krijgen, want er is nu een soort patstelling. Gaat de
minister zich ervoor inzetten die te doorbreken? De drempellanden
moeten ook onder de NPV-discipline worden gebracht. Welke stappen onderneemt
de minister hiertoe?Nederland moet zich kritisch blijven opstellen wat betreft het National
Missile Defense (NMD), maar met welke argumenten hebben de VS hun beslissing
uitgesteld? Als er een Russisch alternatief op tafel is gelegd, welke gevolgen
heeft dat voor het anti-ballistic missileverdrag (ABM)?De heer Van Bommel (SP) was benieuwd wat er
materieel op de toetsingsconferentie is bereikt. Voor de nucleaire ontwapening
is er geen tijdpad vastgesteld. Er zijn geen concrete afspraken gemaakt over
de eliminatie van alle kernwapens, terwijl er ook geen rapportageverplichting
op dat punt is gerealiseerd. Worden er überhaupt wel concrete stappen
gezet? De NAVO-landen hebben zich via het strategisch concept namelijk gebonden
aan de kernwapens. Wanneer de VS geen leidende rol gaan spelen bij de ontwapening,
dan komt het niet geloofwaardig over als er enerzijds wordt gepleit voor verdergaande
ontwapening, terwijl er anderzijds wordt vastgehouden aan een militaire strategie,
waarin het kernwapen zo'n belangrijke rol speelt. Wat betekent dit voor de
Nederlandse nucleaire taak? In het NRC-artikel staat dat het vasthouden aan
de tactische kernwapentaak de geloofwaardigheid van dat middel aantast. Daarom
moet de eenzijdige ontwapening als het gaat om tactische kernwapens veel meer
aandacht krijgen. Dat geldt ook voor Nederland. Als je telkens naar anderen
kijkt, dan leidt dat uiteindelijk tot een wapenwedloop in het algemeen. Een
en ander moet ook gevolgen hebben voor de kernwapens op Nederlands grondgebied.
Is Nederland bereid bij de NAVO aan te dringen op het eenzijdig opheffen van
de tactischekernwapentaak en op de totstandkoming van een kernwapenvrije zone
in Europa?De heer Van Bommel wilde ook meer weten over de stand van zaken met betrekking
tot het paragraaf 32-proces, de Nederlandse inzet op dat punt en over
het beleidsdocument MC 400/02. Er moet meer openheid in de richting van de
Kamer komen, ook over de kernwapens op Nederlands grondgebied. Ook zaken als
meer transparantie en meer controle zijn van groot belang. Als die niet worden
gerealiseerd, hoe kan Nederland zijn verantwoordelijkheid dan waarmaken? Hoe
kan dit parlement haar controlerende taak dan vervullen?Het ongewijzigd laten van het ABM-verdrag is van grote betekenis. De NMD-plannen
van de VS bedreigen dit verdrag, maar zelfs een beperkte aanpassing van het
verdrag kan al nadelig uitwerken op de wapenbeheersing en de stabiliteit.
Hoe staat het met de Nederlandse voorkeur voor een beperkte aanpassing van
het ABM-verdrag? Moet een en ander niet leiden tot een verwerping van de Amerikaanse
plannen voor een raketschild? Hij pleitte daarom voor een krachtige stellingname
van Nederlandse zijde tegen de plannen van de VS.De heer Koenders (PvdA) vond dat de toetsingsconferentie
met redelijk succes is afgesloten. Nederland heeft daar een belangrijke bijdrage
aan geleverd. De kernwapenstaten hebben zich verbonden aan een totale eliminering
van de nucleaire arsenalen. De compromistekst over Irak is ook van belang.
De gemaakte afspraken moeten nu snel worden geëffectueerd. Het overleg
tussen de vijf NAVO-landen en de NAC moet voortgang vinden, want zo'n forum
kan een doorbraak forceren. Er is ook sprake van enige depolarisatie. Hoe
gaat het nu verder, ook gelet op de discussies in de VN en de NAVO? Het paragraaf 32-proces
speelt een essentiële rol bij de voortgang met nucleaire stappen van
de NAVO en anderen. Is er al een interim-rapport, ook met het oog op de parlementaire
controle?Het ABM-verdrag is herbevestigd, maar wat moet er worden verstaan onder:
«in accordance with its provisions»? Hoe staat het met de versterking
van de negatieve veiligheidsgaranties? Wat doen de Europese regeringen met
het Comprensive Test Ban Treaty (CTBT)? Dit moet in ieder geval
zo snel mogelijk worden ondertekend en geratificeerd. Ook de onderhandelingen
over het Fissile Material Cut Off Treaty (FMCT) moeten spoedig beginnen, want
anders kan dat consequenties hebben voor het NMD, ook gelet op de positie
van China. Exportcontroles zijn ook essentieel. Met behulp daarvan kan worden
voorkomen dat dual-usegoederen op de verkeerde plekken terechtkomen. Hoe staat
het met de follow-up daarvan? Universaliteit is ook van groot belang. Welke
stimulerende activiteiten worden daartoe ondernomen?De heer Koenders vond ook dat de militaire waarde van tactische kernwapens,
meer specifiek tactische valbommen, zo goed als nul is, kijkend naar de huidige
crises. De solidariteit met de VS is essentieel, maar het is de vraag of die
door deze wapens wordt vormgegeven. Hij pleitte voor het volgen van de koninklijke
weg bij de reductie van tactische kernwapens, namelijk het in het kader van
START III komen tot een uitruil met Rusland. Het NMD kan daarbij worden betrokken.Transparantie geldt ook voor de NAVO, vooral wat betreft de aanwezigheid
van tactisch-nucleaire wapens. Dan kan de Kamer ook beter worden ingelicht.
Nederland moet daartoe het initiatief in de NAVO nemen. Dan wordt helder waar
wat ligt op Nederlands grondgebied.Het NMD heeft grote risico's. De heer Koenders vroeg zich af, gelet op
het dreigingsbeeld, de effectiviteit van het middel, de kosten en de alternatieven,
of men daarmee verder moet. De regering moet zoveel mogelijk proberen de VS
ervan te weerhouden deze kant op te gaan, met name vanwege de risico's van
een verdere wapenwedloop in Zuidoost-Azië, zowel op de grond als in de
ruimte.Hoe staat het met de coördinatie tussen de stappen in het kader van
het Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB), ook gelet op de conferentie
over de invulling van de Headline Goals en de vereisten van de NAVO? Het was
de heer Koenders in zijn functie als rapporteur voor de NAVO-uitbreiding opgevallen
dat er een steeds groter verschil ontstaat tussen het verwachtingspatroon
van de landen en datgene waarover binnen de NAVO wordt gesproken. Is daar
in Florence ook over gesproken?De heer Van den Doel (VVD) vond het bemoedigend
dat de kernwapenstaten hebben ingestemd met de verklaring dat er wordt gestreefd
naar volledige kernontwapening, maar er is nog een lange weg te gaan, met
name gelet op de proliferatie op het gebied van kernwapens. Het gaat nu om
het daadwerkelijk inhoud geven aan het slotdocument. Er wordt opgeroepen de
overeenkomsten tot preventie van vervuiling van de zee door het dumpen van
radioactief materiaal na te komen. Politiek moet deze kwestie ook meer aandacht
krijgen, want er is de afgelopen decennia heel wat van dat materiaal in zee
gedumpt. Gebleken is ook dat er nog veel moet gebeuren om tot een Europees
veiligheidsbeleid te komen. Tot nu toe heeft het ontbroken aan een gezamenlijke
Europese strategie bij de NPV-conferentie, nog afgezien van de aparte Franse
en Engelse positie.De reductie van de tactische kernwapens is heel belangrijk. Het akkoord
van destijds tussen de VS en Rusland geldt nog steeds, maar de Russen hebben
dat nog niet uitgevoerd. Er is ook nooit op verificatie aangedrongen door
de internationale gemeenschap. Het wordt tijd dat er ook op dat gebied iets
gebeurt. Er moet een verdrag met Rusland worden gesloten over de afbouw en
vernietiging van tactische kernwapens. Is er van Russische zijde op aangedrongen
de arsenalen van Frankrijk en het VK erbij te betrekken of blijft dat een
bilaterale zaak tussen Amerika en Rusland?De heer Van den Doel vond dat, als er sprake is van een daadwerkelijke
Europese dreiging, zoals de VS die schetsen in hun NMD-voorstel – de
regering erkent die in haar brief – Europa daar serieus mee moet omgaan,
dus positief kritisch en niet negatief kritisch. Het gaat om een Europees
vraagstuk. Er moet dus ook een antwoord op die dreiging komen, een meervoudig
antwoord zelfs, want er is tegenwoordig sprake van pluriforme dreigingen.
Aanslagen kunnen overal en op allerlei manieren plaatsvinden. Daar moet je
direct op kunnen reageren, want anders maak je je chantabel voor schurkenstaten,
want die kunnen heel irrationeel handelen, zonder zich te bekommeren om de
reacties. De veiligheid is echter niet alleen een zaak van de VS. Dit vraagstuk
moet niet unilateraal worden aangepakt. Ook Rusland en China moeten erbij
worden betrokken. Het is goed dat Europa studeert op de ontwikkeling van een
Theatre Missile Defense Systeem (TMD). Daarmee wordt de dreiging van tactische
kernwapens erkend. De ontwikkeling gaat steeds meer in de richting van langeafstandsraketten,
dus er is wel degelijk een verband tussen het opbouwen van een defensief systeem
tegen tactische en strategische kernwapens. Dit onderwerp moet daarom bij
de NAVO-top en de Europese bijeenkomsten op de agenda worden gezet.Mevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) zag
het slotdocument, ook al hebben partijen ondubbelzinnig bevestigd dat er moet
worden gekomen tot kernontwapening, niet als een doorbraak. Zij was heel benieuwd
wat het paragraaf 32-proces gaat opleveren. Is daar tijdens de toetsingsconferentie
nog over gesproken? Zo ja, wat heeft dat voor resultaat opgeleverd? Wordt
er binnen NAVO-verband nog gekomen tot een uitbreiding van de groep van vijf?
Het werk van die groep is overigens uiterst effectief geweest.Kan de minister iets zeggen over het MC 400/02-document in het licht van
de inzet van nucleaire wapens door mogelijke aanvallen met biologische en
chemische wapens? De discussie over dit document loopt nog, maar in Florence
was het een hamerstuk. Hoe verhoudt dit zich tot het NPV en de negatieve veiligheidsgaranties?
Hoe denken Nederland en de NAVO daarover? Waarom is de kwestie van juridisch
bindende negatieve veiligheidsgaranties vooruitgeschoven naar de NPV-conferentie
van 2005? Is er een agenda om de komende tijd verder te komen?Er waren weinig verwachtingen van de Geneefse ontwapeningsconferentie,
maar er is toch een werkgroep ingesteld. Is er al wat bekend over de agenda?
Gaat het alleen om de splijtstofdiscussie of wordt het breder? Klopt het dat
het Internationaal agentschap financiële problemen heeft? Als dat zo
is, hoe staat het dan met de waarborgen en de exportcontroles? Die zijn uiterst
belangrijk voor de naleving van internationale ontwapeningsverdragen. Worden
er maatregelen genomen om lidstaten te dwingen hun afdrachten te doen? Welke
activiteiten onderneemt Nederland als het gaat om nationale regels en wetgeving
voor de uitvoer en doorvoer van nucleaire- en dual-usegoederen? Is er gedacht
aan Europese initiatieven? Wellicht kan de Europese wapenexportcode worden
uitgebreid met wat in het slotdocument staat. Mevrouw Van Ardenne verwachtte
ook stappen van de regering als het gaat om de bescherming tegen de risico's
van het transport van radioactief materiaal.De laatste ontwikkelingen geven weinig reden tot optimisme. Er zit nog
weinig schot in de toetreding van staten die nog buiten het NPV vallen. De
VS hebben het kernstopverdrag nog niet ondertekend. Onduidelijk is ook hoeveel
tactische wapens er op Amerikaanse en Russische bodem liggen. START III kan
wel beginnen, maar vallen de tactische arsenalen daaronder? Hoe ziet de minister
de toekomst wat betreft het NMD? Heeft het Amerikaanse uitstel een politieke
reden, een financiële of heeft dit met de techniek te maken? Europa vaart
in ieder geval de juiste koers op dit punt. Er is sprake van een potentiële
dreiging door de voortgaande proliferatie en het bereik van die wapens. Het
antwoord daarop is momenteel nog onvoldoende, maar de VS-voorstellen gaan
wellicht in die richting, ook in relatie tot de TMD-optie. Een en ander mag
echter niet leiden tot een verdere verslechtering van het ABM-verdrag en van
de veiligheid in een stabiele situatie. De VS zullen hun voorstellen dus nooit
unilateraal mogen uitvoeren. Dat moet in overleg met de Russen en de EU gebeuren.
Europa moet echter niet eigenstandig een raketschild ontwikkelen.
Mevrouw Van Ardenne was verbaasd dat de EU geen wezenlijke rol heeft gespeeld
bij de toetsingsconferentie, want men ontwikkelt wel een eigen veiligheids-
en defensiebeleid.Het antwoord van de ministerDe minister deelde mee dat wapenbeheersing
en non-proliferatie een hoofdaandachtsgebied van de regering zijn en blijven.
De toetsingsconferentie is beter verlopen dan was verwacht. Men is erin geslaagd
met een slotdocument te komen en een concrete agenda voor nucleaire non-proliferatie
en ontwapening voor de komende vijf jaar. Zowel de kernwapen- als de niet-kernwapenstaten
hebben constructief naar dit resultaat toegewerkt. De groep van vijf gelijkgezinde
NAVO-landen heeft daar een heel positieve rol in gespeeld, maar het is niet
de bedoeling die groep uit te breiden. Wel zal er regelmatig worden overlegd
met deze landen. Vandaag is er al een bijeenkomst in Brussel met vertegenwoordigers
uit de hoofdsteden van de vijf landen. Het paragraaf 32-proces komt dan
ook aan de orde, net als de vraag hoe er met het NPV verder moet worden gegaan,
ook wat betreft de uitvoering, want de afspraken moeten nu worden geconsolideerd
en vervolgens worden omgezet in concrete handelingen. De EU zal positief reageren
op de voorstellen van secretaris-generaal Annan tijdens de millenniumtop,
maar het is wel de bedoeling dat deze vervolgens landen in geordende structuren,
zoals de opmaat naar de volgende NPV-conferentie en het Missile Technology
Control Regime (MTCR).Toch zijn er nog steeds heikele punten. Het blijkt zeer moeilijk om tot
overeenstemming te komen over een werkprogram voor de Geneefse ontwapeningsconferentie,
benodigd voor het starten van de onderhandelingen over een productiestop voor
de splijtstof voor kernwapens. Nederland doet actief mee aan de pogingen overeenstemming
te bereiken. In EU-verband wordt er momenteel gewerkt aan een nieuw compromisvoorstel
voor een werkprogram. Uitgangspunt blijft dat de onderhandelingen over het
FMCT zo snel mogelijk worden opgestart. Dat is ook vastgelegd in het slotdocument
van de toetsingsconferentie. Er wordt intensief gezocht naar formules die
het alle leden van de conferentie mogelijk maakt in te stemmen met een werkprogram.
Dit hangt echter ook af van bepaalde strategische calculaties van landen als
het gaat om hun veiligheidsbeleid. China traineert de onderhandelingen al
geruime tijd, omdat er nog steeds niet wordt onderhandeld over de wapenwedloop
in de ruimte. Daar speelt het NMD een rol bij. Het besluit tot uitstel van
de VS op dit punt leidt misschien tot een verandering in de Chinese stellingname.Nederland heeft wat betreft de NMD-voorstellen erkend, met de NAVO-bondgenoten,
dat de dreiging is toegenomen. De Russen vinden dat ook. Dat is gebleken in
hun overleg met de Amerikanen, nog vóór het Amerikaanse uitstelbesluit,
maar Nederland heeft er in bilateraal verband ook met de Russen over gesproken.
De vraag is of het NMD het juiste antwoord is op die dreiging. Blijkbaar vragen
de VS zich dit ook af, gelet op het voorlopige uitstel. Het uitstelbesluit
heeft vooral te maken met de techniek en de technologie. Er wordt met de ontwikkeling
van het systeem overigens wel doorgegaan, ook met de tests. Het uitstel biedt
de VS echter de mogelijkheid de komende tijd te overleggen met Nederland en
de andere landen over het NMD-program. Een en ander zou wat de VS betreft
moeten leiden tot een herzien ABM-verdrag, «if at all possible».
Zo staat het in de brief van Clinton. Nederland kan zich daarin vinden. Ook
daarover moet echter overeenstemming met de Russen worden bereikt. Het is
afwachten wat de nieuwe Amerikaanse president gaat doen – het Congres
speelt ook een belangrijke rol – maar Nederland zal zijn zorgen blijven
uiten. In Europees verband wordt daarnaast, met het oog op de dreiging,
het TMD-concept ontwikkeld. De NAVO gaat de komende tijd voorts nadenken over
de Russische NMD-voorstellen. Onduidelijk is echter of die zijn gericht op
het TMD-systeem, een meer beperkt systeem. Daarover wordt nader gesproken
met de Russen. Een en ander komt deels ook aan de orde in MTCR-kader. Dan
gaat het ook om het verkrijgen van meer inzicht in de startfase van lanceringen.De minister wees er nog eens met nadruk op dat Nederland de NMD-kwestie
vorig jaar als enig NAVO-land, ter voorbereiding van de NAVO-ministeriële
conferentie december, op de agenda heeft gezet. Nederland zag het gevaar van
een verdere wapenwedloop toen al in. Dat moet ten koste van heel veel worden
voorkomen. Nederland heeft de kwestie vervolgens in december 1999 aan de orde
gesteld en daarna ook bij de conferentie in Florence. Wat dat betreft zijn
de Nederlandse zorgen overduidelijk. Overigens zullen er ook nog de nodige
contacten met Congresleden plaatsvinden. Nederland poogt in de MTCR voorts
een discussie op gang te brengen over nieuwe maatregelen tegen de raketproliferatie,
want dat is vooralsnog het enige forum waar dat kan. Nederland poogt daarbij
een katalyserende rol te spelen. Het doel is dat alle relevante landen participeren.
De VN vormen daartoe eigenlijk nog een beter kader.Nederland spant zich ook in voor het paragraaf 32-proces. Een en
ander moet uitmonden in aanbevelingen aan de vergadering van de NAVO-ministers
in december 2000. De vier werkgroepen die momenteel bezig zijn, komen op een
gegeven moment met een document ten behoeve van de decembervergadering. Met
het oog daarop heeft Nederland eerst een lijst van te bespreken onderwerpen
opgesteld. Vervolgens is een werkdocument over de vergroting van de transparantie
geproduceerd. Van belang is verder dat de NAVO-landen de voortgang bij internationale
onderhandelingen over non-proliferatie en ontwapening ondersteunen. Ook moeten
zij zich actief inzetten voor de tenuitvoerlegging van de NPV-afspraken over
nucleaire non-proliferatie en ontwapening en over negatieve veiligheidsgaranties.
De minister overwoog voorts, teneinde het proces nog een zekere stimulans
te geven, om zijn collega's nog eens aan te schrijven of aan te spreken. In
ieder geval is alles gericht op een inhoudsvolle discussie in december.Nederland heeft bij de toetsingsconferentie, maar ook bij het bilateraal
overleg met de VS, laten weten dat wapenbeheersingsafspraken over tactische
kernwapens van zeer groot belang blijven, vooral vanwege de enorme hoeveelheden
waarover de Russische Federatie beschikt. In het strategisch concept van de
Russische Federatie wordt daar veel nadruk op gelegd, met het oog op de verdedigingsstrategie.Tijdens de toetsingsconferentie is het belang van de reductie van niet-strategische
kernwapens erkend. Ook in de NAVO heeft Nederland het belang van wapenbeheersingsafspraken
inzake tactische kernwapens aan de orde gesteld. Dat hoort ook bij het paragraaf 32-proces
en bij het overleg in bondgenootschappelijk verband over de START-onderhandelingen
tussen de VS en de Russische Federatie.Tot nu toe bestaan er tussen deze twee landen geen bilaterale afspraak
over deze wapens. De VS en Rusland hebben in het begin van de jaren negentig
terzake wel een unilaterale toezegging gedaan. Die is in Helsinki herhaald.
Er bestaat echter veel onzekerheid over de mate waarin de Russische Federatie
die toezegging is nagekomen. Het staat in ieder geval vast dat het aantal
tactische kernwapens de strategische verre overtreft. De VS hebben hun arsenaal
aan tactische kernwapens sinds het eind van de jaren tachtig echter met ongeveer
80% verminderd. In de oriënterende gesprekken tussen de VS en de Russische
Federatie over START III is wel weer gesproken over de tactische wapens. De
VS willen in dat kader afspraken maken over transparantie, terwijl de Russische
Federatie aandringt op de terugtrekking van Amerikaanse tactische kernwapens
uit Europa. De VS vrezen dat de meningsverschillen over de tactische kernwapens een spoedige overeenstemming over START III in de weg kunnen
staan. Daarmee zou START III uiteindelijk een lege huls kunnen blijven. Daarom
wordt momenteel overwogen de onderhandelingen over de tactische kernwapens
door te schuiven naar de besprekingen over START IV. De minister kon desgevraagd
niet zeggen of er eventueel nog een koppeling wordt gelegd met het NMD-proces,
maar dat is niet uitgesloten. Hij achtte het trouwens niet waarschijnlijk,
met de Amerikaanse verkiezingen voor de deur, dat de onderhandelingen over
START III nog dit jaar worden afgerond. Als gevolg van deze kwestie is de
inhoud van een bondgenootschappelijk akkoord met Rusland over de tactische
kernwapens ook nog niet bekeken. Het vraagstuk van de verificatie speelt hier
ook een rol bij. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk vallen er momenteel
buiten, ook omdat de Russen nog niet hebben gesproken over de positie van
die landen.De Nederlandse kernwapentaken zijn niet in strijd met het NPV, aangezien
de desbetreffende kernwapens geen Nederlands bezit zijn en omdat het besluit
over de inzet daarvan te allen tijde berust bij de kernwapenstaten en niet
bij de NAVO of welke andere lidstaat ook. Nederland heeft hierbij geen positief,
maar wel negatief gezag. De toetsingsconferentie heeft daar geen enkele wijziging
in gebracht. Desgevraagd, meldde de minister dat de andere NPV-landen de positie
van Nederland als NAVO-bondgenoot begrijpen. Nederland is verder ook niet
gehinderd in zijn NPV-activiteiten. De verhoudingen zijn wat dat betreft bekend.
In het strategisch concept staat verder dat deze wapens fungeren als «an
essential political and military link» tussen de VS en de Europese bondgenoten.Nederland heeft in het kader van het paragraaf 32-proces een aantal
voorstellen gedaan over nucleaire transparantie, ook in de High Level Group.
Het NAVO-beleid komt neer op «neither confirm nor deny», met het
oog op de veiligheid en om militair-operationele redenen. Beperkingen zullen
er dus altijd zijn. Nederland is momenteel toch in gesprek met de bondgenoten
over nucleaire transparantie, omdat het vindt dat de NAVO duidelijker moet
zijn over wat zij doet, over haar doelstellingen, over de omvang van de hoeveelheid
wapens in de Russische Federatie en over wat de VS al aan afbouw hebben gedaan.
De discussie gaat ook over aantallen en locaties, afspraken daarover worden
in NAVO-verband gemaakt. Nederland heeft deze kwestie dus op de agenda gezet
en zich daarmee in een bijzondere positie geplaatst in NAVO-verband. Op weg
naar de decemberbijeenkomst zou de minister proberen de Kamer nader te informeren,
op een zodanig tijdstip dat de Kamer er ook nog over kan spreken.Wat betreft de kwestie van de negatieve veiligheidsgaranties heeft er
geen enkele beleidswijziging plaatsgevonden. Het door een NGO gestelde dat
de teksten terzake zich in het strategisch concept en in het geheime NAVO-document
MC-400/2 zouden toespitsen op inzet van kernwapens, bijvoorbeeld wanneer er
sprake zou zijn van de inzet van biologische en chemische wapens, is niet
juist. De NAVO geeft geen duidelijkheid over hoe de afschrikking er exact
uitziet. Dat is de essentie van de afschrikkingsstrategie. De minister kon
het MC-document, zonder overleg in NAVO-verband, niet aan de Kamer overleggen,
omdat het NAVO-confidentieel gerubriceerd is. In NPV-kader is gesproken over
het door de kernwapenstaten verschaffen van meer juridisch bindende negatieve
veiligheidsgaranties. Dat is het Geneefse deel van deze kwestie. Met het oog
daarop heeft Nederland de discussie daarover in NAVO-verband geopend, ook
als onderdeel van het paragraaf 32-proces. In de gesprekken met de VS
bleek echter dat daar niet zoveel muziek in zit. Op enig moment zal dit wel
tot enige verbanden moeten leiden, ook via het paragraaf 32-proces.De minister onderstreepte het belang van Nucleair Suppliers Group, evenals
dat van het MTCR. Het debat in NAVO-verband over de Headline Goals is nogal
lastig, want er moet ook met de Turkse bondgenoten worden gesproken.
Desgevraagd bevestigde de minister dat sommige NAVO-landen die kandidaat-lid
van de EU zijn, zich zorgen maken over de betrokkenheid van niet-EU NAVO-partners.
Ook die kwestie vraagt om aandacht, zeker als de WEU verdwijnt. De parlementaire
betrokkenheid speelt dan ook.De groep van vijf zal zich in de toekomst blijven inspannen de drempellanden
ook onder het NPV-verdrag te brengen. Ook bilateraal zal daar het nodige aan
gebeuren. Ook zullen de VS regelmatig op het CTBT worden aangesproken, tenzij
het beleid op dat punt drastisch verandert. De EU-gedragscode voor de wapenexportcontrole
heeft betrekking op militaire goederen en coördineert in die zin de nationale
politiek van de lidstaten. Voor nucleaire goederen in het kader van dual use
is de EU competent via een verordening. Nederland heeft de rol ervoor te zorgen
dat de gedragscode voortdurend wordt versterkt. Nederland past in nationale
zin een strikt wapenexportbeleid toe, met name als het gaat om dual use. De
doorvoer van nucleaire en dual-usegoederen is nog steeds een probleem. Dat
gat moet nog worden gedicht, maar het wetsvoorstel terzake ligt al bij de
Kamer. Desgevraagd zegde de minister toe de kwestie ook op de Europese agenda
te plaatsen.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (RPF/GPV), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen
(CDA), Verhagen (CDA), ondervoorzitter, Hessing (VVD), Van Ardenne-van der
Hoeven (CDA), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), M.B. Vos (GroenLinks), Dijksma
(PvdA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), De Boer (PvdA), voorzitter, Van
der Knaap (CDA), Ross-van Dorp (CDA), Karimi (GroenLinks), Timmermans (PvdA),
Remak (VVD), Wilders (VVD) en Molenaar (PvdA).Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66),
Van 't Riet (D66), Rouvoet (RPF/GPV), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA),
Visser-van Doorn (CDA), Eurlings (CDA), Cherribi (VVD), De Haan (CDA), Scheltema-de
Nie (D66), Van Bommel (SP), Harrewijn (GroenLinks), Gortzak (PvdA), Snijder-Hazelhoff
(VVD), Albayrak (PvdA), Van Oven (PvdA), Van den Akker (CDA), Leers (CDA),
Rosenmöller (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Patijn (VVD), Balemans (VVD)
en Duivesteijn (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27400-V-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl