Goedkeuring Overeenkomst betreffende wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen de Lid-Staten van de Europese Unie; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28350, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

09-10-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28350-(R1720) nr. 5

08-10-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1.1 Inleiding1.2 Hoofdpunten van het EU-rechtshulpverdragProcedures en formaliteiten (artikel 4)Verhoor per videoconferentie (videoverhoor) (artikel 10)Gemeenschappelijke onderzoeksteams (artikel 13)Het aftappen van telecommunicatie (artikel 17 tot en met
21)Overig1.3 Koninkrijkspositie2. ArtikelsgewijsArtikel 2 Bepalingen betreffende het SchengenacquisArtikel 6 Toezending van verzoeken om rechtshulpArtikel 7 Uitwisseling van gegevens op eigen initiatiefArtikel 8 TeruggaveArtikel 10 Verhoor per videoconferentieArtikel 11 Verhoor van getuigen en deskundigen per telefoonconferentieArtikel 13 Gemeenschappelijke onderzoeksteamsArtikel 23 Bescherming van persoonsgegevensArtikel 24 VerklaringenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28350Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 350 (R 1720)Goedkeuring van de op 29 mei 2000 te Brussel tot stand gekomen Overeenkomst,
door de Raad vastgesteld overeenkomstig artikel 34 van het Verdrag betreffende
de Europese Unie, betreffende de wederzijdse rechtshulp in strafzaken tussen
de Lid-Staten van de Europese Unienr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 8 oktober 20021.1 InleidingVerheugd heb ik kennisgenomen van de instemming van de fracties van CDA,
VVD, PvdA, GroenLinks en D66 met de verbetering van de rechtshulp, die het
ter goedkeuring voorgelegde verdrag beoogt te brengen. Mede namens mijn ambtgenoot
van Buitenlandse Zaken zal ik in het navolgende op alle gestelde vragen ingaan.Tegelijkertijd geven de vele vragen over misbruik van de getroffen maatregelen,
schendingen van fundamentele rechtsbeginselen en de vergelijkingen van rechtstelsels
van andere lidstaten met het Nederlandse in dit verslag, alsmede in het verslag
bij het wetsvoorstel tot wijziging van enige bepalingen van het Wetboek van
Strafvordering en de Wet politieregisters en aanvulling van het Wetboek van
Strafrecht met het oog op de uitvoering van de op 29 mei 2000 te Brussel tot
stand gekomen Overeenkomst, door de Raad vastgesteld overeenkomstig artikel
34 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, betreffende de wederzijdse
rechtshulp in strafzaken tussen de Lid-Staten van de Europese Unie (Kamerstukken
II, 2001/2002, 23 851, nr. 4), voortaan: wetsvoorstel 28 351, mij
aanleiding tot de volgende opmerkingen.De strafrechtelijke samenwerking, waarvan de rechtshulp een onderdeel
vormt, vindt reeds gedurende ruim 40 jaren plaats en is het meest intensief
tussen de lidstaten van de EU. In de loop van de jaren is het inzicht in elkaars
rechtssysteem en rechtspraktijken gegroeid en daarmee ook het onderling vertrouwen
toegenomen. Dit vertrouwen bestaat bij opsporingsautoriteiten, maar ook bij
de rechterlijke macht, zo blijkt ook uit de Nederlandse jurisprudentie. Deze
ervaringen en een toename van grensoverschrijdende criminaliteit hebben geleid
tot een wens tot intensivering. De Uitvoeringsovereenkomst van Schengen is
daarvan een helder voorbeeld. In EU-kader is nog een verdere stap gezet door
te streven naar één ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Dit doel, vastgelegd in Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie
zoals gewijzigd door het Verdrag van Amsterdam, is met de bekrachtiging daarvan
ook door Nederland omarmd. Bij de uitwerking van die doelstelling is het Nederlandse
parlement ten nauwste betrokken. In dit kader is het EU-rechtshulpverdrag
tot stand gebracht en dient het ook te worden begrepen. Uitgangspunt is het
gerechtvaardigde vertrouwen dat lidstaten en hun autoriteiten de geldende
rechtsregels na zullen leven. Het is geen blind vertrouwen, reden waarom op
gepaste plaatsen voorzieningen zijn aangebracht waardoor een adequate reactie
op onverhoopte, ongewenste effecten mogelijk is. Uit het bestaan van die voorzieningen
dient echter niet de conclusie worden getrokken dat de verwachting bestaat,
dat inbreuken regel zullen zijn.Op deze plaats acht ik het ook zinvol te reageren op opmerkingen over
de uitbreiding van de Europese Unie. Vanaf het moment dat de toetredingsonderhandelingen
tussen de Europese Unie en een twaalftal kandidaat-lidstaten zijn begonnen
wordt het parlement regelmatig geïnformeerd over – de voortgang
van – het uitbreidingproces van de Europese Unie. Verwezen wordt naar
de nota's «Stappen naar toetreding, een nieuwe fase in het EU-Uitbreidingsproces»
van november 2000 (Kamerstukken II 2000/2001, 23 987, nr. 3) en «EU-Uitbreiding –
Op weg naar de Eindfase» van november 2001 (Kamerstukken II 2001/2002,
23 987, nr. 9) die zijn opgesteld in aansluiting op de jaarlijkse voortgangsrapportages
van de Europese Commissie. Tevens ontvangt de Vaste Commissie voor Justitie
de vertrouwelijke landenrapporten, die zijn opgesteld door de werkgroep Collectieve
Evaluatie van de Raad van de Europese Unie. Daarin wordt de stand van zaken
geëvalueerd met betrekking tot de inwerkingtreding, de toepassing en
de daadwerkelijke uitvoering door de kandidaat-lidstaten van het acquis van
de Europese Unie op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken. In die
rapporten komt ook de kwaliteit van het rechtssysteem uitdrukkelijk aan de
orde. Het op peil brengen van het rechtssysteem is bepaald geen sinecure.
Sinds begin jaren negentig is hierin al geïnvesteerd. De kwaliteit van
de rechtssystemen in de kandidaat-lidstaten is daardoor al aanzienlijk verbeterd,
maar het gaat om een langdurig proces. Ook na toetreding zullen verdere versterking
en monitoring van het juridisch bestel aandacht blijven eisen. De Europese
Commissie heeft in dit verband eerder dit jaar actieplannen opgesteld ter
versterking van de bestuurlijke en juridische capaciteit in de kandidaat-lidstaten.
Hiervoor is 250 miljoen euro aan fondsen beschikbaar gesteld. De regering
hecht groot belang aan de verdere versterking van de bestuurlijke en gerechtelijke
capaciteit in de kandidaat-lidstaten met het oog op effectieve toepassing
en handhaving van het totale acquis communautair.Ook de opmerking van de fractie van de PvdA dat het wetsvoorstel eigenlijk
neerkomt op een «take it or leave it» vraagt enige aandacht. De
opmerking is correct, omdat bij de procedure tot goedkeuring van verdragen
inderdaad niet de mogelijkheid tot amendering van het verdrag bestaat. Dat
wil echter niet zeggen dat het parlement geen invloed heeft kunnen uitoefenen
op de totstandkoming en de inhoud van dit verdrag. Voor verdragen die in het
kader van de Europese Unie worden gesloten, geldt dat telkens wanneer een
verdrag op de agenda van de Raad figureert de stukken worden overgelegd en
informatie wordt verstrekt, waardoor het parlement zeer actief betrokken is
bij de onderhandelingen van een verdrag. Dat is ook bij dit verdrag vanaf 1997
frequent gebeurd, zoals moge blijken uit de in de memorie van toelichting,
onder punt 1.3, opgenomen opsomming van kamerstukken onder nummer 23 490.Gevraagd door de leden van de PvdA-fractie naar de lidstaten die de bevoegdheid
van het EG-Hof van Justitie erkennen, merk ik op dat met uitzondering van
Denemarken, Ierland en het Verenigd Koninkrijk alle lidstaten een verklaring
hebben afgelegd.Deze leden vroegen voorts naar de waarde van prejudiciële beslissingen
voor lidstaten die wel en niet de bevoegdheid van het EG-hof van Justitie
erkennen. De rechters in de genoemde lidstaten die geen verklaring hebben
afgelegd over de bevoegdheid van het Hof kunnen zelf geen prejudiciële
vraag aan het Hof voorleggen. De uitleg van het Hof van een bepaling uit het
verdrag, gedaan in een prejudiciële zaak, is daarentegen ook gezaghebbend
in het geval een zaak beslecht zal moeten worden voor de nationale rechter
in Ierland, Denemarken of het Verenigd Koninkrijk. Met andere woorden, ook
al mag de rechter in deze landen zelf geen vragen stellen, hij zal wel rekening
moeten houden met de uitleg die door het Hof van Justitie eenmaal gegeven
is aan een bepaling uit het verdrag. Een lidstaat waarvan de rechters niet
zelf om een prejudiciële beslissing kunnen verzoeken, kan overigens in
de prejudiciële vragen die door rechters in andere landen zijn gesteld,
wel schriftelijke opmerkingen maken.Voor de samenwerking tussen lidstaten die niet en die wel de verklaring
hebben afgelegd, zal dit betekenen dat bij de uitleg van een bepaling de uitleg
die daaraan door het Hof is gegeven, gezaghebbend zal zijn.1.2 Hoofdpunten van het EU-rechtshulpverdragProcedures en formaliteiten (artikel 4)Bij de vele vragen over de voorziening van artikel 4, eerste lid, namelijk
dat de procedures van de verzoekende lidstaat zullen worden nageleefd, valt
op dat de nadruk bijna onverkort de uitzondering geldt. De regel van het eerste
lid van artikel 4 strekt ertoe de bruikbaarheid van bewijs dat ten behoeve
van lidstaat A in een andere lidstaat is vergaard, te verhogen. Dit is niet
alleen in het voordeel van de opsporingsautoriteiten, maar ook in het belang
van de verdachte, in het bijzonder wanneer het om ontlastend bewijs gaat.
De uitzondering die is opgenomen moet worden gezien als een veiligheidsklep
en niet meer. De toetsing of er sprake is van schending van fundamentele rechten,
zou immers betrekking hebben op voorschriften van procedurele aard van de
verzoekende lidstaat. Dat dergelijke voorschriften, die in de verzoekende
EU-lidstaat regel zijn en aldaar structureel worden toegepast, in strijd zouden
zijn met fundamentele rechtsbeginselen, is toch weinig aannemelijk.Tegen deze achtergrond beantwoord ik de over dit thema gestelde vragen
als volgt.De leden van de CDA-fractie vroegen, een nadere toelichting op de gevolgen
van een eventueel tekortschieten van geldende en toekomstige waarborgen in
EU-kader tegen schendingen van mensenrechten voor de toepassing van artikel
4 van het EU-rechtshulpverdrag. Zoals in het nader rapport is aangegeven kan
de gevraagde uiteenzetting niet anders dan een hoog speculatief karakter hebben.
Immers aan de vraagstelling ligt ten grondslag dat men zich allereerst voor
moet stellen dat er in een lidstaat sprake is van een (dreigende) ernstige
en voortdurende schending van de mensenrechten. Vervolgens dat het mechanisme
van artikel 7 van het Verdrag van de Europese Unie faalt, zodat bedoelde mensenrechtenschendingen
onverkort doorgaan respectievelijk tegen de dreiging van de dergelijke schendingen
niet wordt opgetreden. Ten slotte moet men zich in deze casus voorstellen,
dat door de betrokken lidstaat rechtshulp wordt gevraagd met toepassing van
bepaalde procedures of formaliteiten. Geheel afgezien van het al dan niet
bestaan van een verband tussen de toepassing van die procedures of formaliteiten
en de schendingen van mensenrechten, zal naar mijn oordeel in een dergelijke
situatie een zo groot mogelijke terughoudendheid bij de strafrechtelijke samenwerking
moeten worden betracht. Dat is ook mogelijk, omdat alsdan met een beroep op
artikel 2, onderdeel b, van het op 20 april 1959 tot stand gekomen
Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken (Trb. 1965, 10),
(voortaan: Europees rechtshulpverdrag) het verlenen van rechtshulp kan worden
geweigerd, omdat het verlenen ervan in strijd wordt geacht met de openbare
orde. Deze weigeringsgrond blijft immers ook na inwerkingtreding van het EU-rechtshulpverdrag
bestaan.De motiveringsplicht, bedoeld in artikel 4 van het EU-rechtshulpverdrag,
waaraan de fractie van de VVD refereert, geldt uitsluitend de gestelde termijn.
Zo dient bijvoorbeeld in het geval door een Nederlandse autoriteit een termijn
wordt gesteld, omdat de verdachte zich in voorlopige hechtenis bevindt, ook
te worden uitgelegd dat de duur daarvan wettelijk gelimiteerd is en welke
tijd er nog rest. Dit laat onverlet dat het, indien een rechtshulpverzoek
erg belangrijk wordt geacht, altijd verstandig is in heldere en voor een buitenlandse
autoriteit begrijpelijke termen uit te leggen wat dit bijzondere belang is.De vragen van de leden van de VVD-fractie inzake de continue naleving
door de lidstaten van hun verplichtingen voortvloeiend uit het Europees Verdrag
tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)
geven aanleiding tot de volgende opmerkingen. De geschiedenis van het EVRM
en de door het Europese Hof te Straatsburg gevormde jurisprudentie leert,
dat het rechterlijk toezicht dat in ruim 40 jaren werd gecreëerd een
aanzienlijke bijdrage heeft geleverd aan het invullen van de verplichtingen
uit hoofde van het EVRM en de naleving daarvan door de staten die partij zijn
bij dat verdrag, waaronder de EU-lidstaten. De gedachte dat bij elk verzoek
dient te worden nagegaan of er strijdigheid is met fundamentele rechtsbeginselen
is op zichzelf juist, in die zin dat altijd een beoordeling in concreto plaats
dient te vinden. Echter, zoals in de inleiding van deze paragraaf al is aangegeven,
dient bedacht te worden dat de toetsing zal slaan op de beoordeling van de
toepassing van procedurele voorschriften van de verzoekende lidstaat en dat
er geen aanleiding is te veronderstellen dat dit noodzaakt tot een systematische
toetsing.De situatie waarop de leden van de fractie van de PvdA doelen, namelijk
dat een lidstaat formeel heeft verklaard een of meer artikelen van het EVRM
tijdelijk buiten werking te stellen, is van zodanige aard dat dit van invloed
zal zijn op het rechtshulpverkeer met die staat. Meer concreet zal een rechtshulpverzoek
dat betrekking heeft op een zaak, waarin bedoelde uitzonderingssituatie een
rol speelt of daaraan raakt, zeer kritisch worden bezien. In een dergelijk
geval zal moeten worden nagegaan of door de rechtshulp bijgedragen kan worden
aan een behandeling van betrokkene, welke niet verenigbaar is met het EVRM.
Is dat het geval dan zal de rechtshulp worden geweigerd onder inroeping van
de algemene weigeringsgrond van het hierboven al genoemde artikel 2, onderdeel
b, van het Europees rechtshulpverdrag, te weten dat het verlenen van de gevraagde
hulp in strijd zou zijn met de openbare orde. Genoemde bepaling blijft ook
bij de toepassing van het EU-rechtshulpverdrag onverkort gelden. Een soortgelijke
benadering ligt voor de hand, indien er sprake zou zijn van een nauwe relatie
tussen het rechtshulpverzoek en de door vragenstellers bedoelde jurisprudentie
van het Europese Hof.De opmerking van de leden van de SP-fractie dat slechts buitenlandse procedures
mogen worden nageleefd die aan de verdachte meer rechten toekennen dan in
het Nederlandse recht, klinkt op het eerste gezicht niet onsympathiek. Voor
de praktijk acht ik dit geen werkbaar criterium. In de inleiding van deze
paragraaf heb ik aangegeven, dat het gaat om in de verzoekende staat geldende
voorschriften van procedurele aard. Zoals in ons land het Wetboek van Strafvordering
niet alleen voorschriften bevat die alleen het belang van de verdachte dienen,
zullen ook buitenlandse voorschriften meerdere belangen dienen.
Meer concreet kan hierbij worden gedacht aan voorschriften met het oog op
een ordelijke procesvoering, zoals voor het opmaken van een proces-verbaal
of voorschriften met betrekking tot getuigen, waaronder het hen toegekende
verschoningsrecht. Het zal, naar ik aanneem, niet de bedoeling van vragenstellers
zijn, de toepassing van dergelijke voorschriften af te wijzen.Gevraagd door leden van de SP-fractie naar de verhouding van artikel 4
van het EU-rechtshulpverdrag en artikel 6 van het Samenwerkingsbesluit bijzondere
opsporingsambtenaren, wijs ik er op dat laatstbedoelde bepaling onverkort
blijft gelden. Het verdrag biedt uitdrukkelijk die ruimte. Het eerste lid
van artikel 4 bevat de clausule «tenzij deze overeenkomst anders bepaalt».
Deze clausule is opgenomen in het bijzonder met het oog op de artikelen 12
en 14 van het EU-rechtshulpverdrag, die regels omtrent de gecontroleerde aflevering
en infiltratie stellen. Uit het derde lid van beide artikelen blijkt, dat
zowel gecontroleerde aflevering als infiltratie slechts in overeenstemming
met het nationale recht van de aangezochte staat kan plaatsvinden.De stelling van de leden van de SP-fractie, dat toetsing aan het EVRM
wel eens zou kunnen leiden tot een uitholling van het Nederlandse recht, kan
ik moeilijk volgen, omdat ik mij de geschetste situatie in concreto niet kan
voorstellen. Evenmin kunnen voorbeelden worden gegeven van situaties waarin
de verdachte minder rechten of bescherming zal hebben onder het EU-rechtshulpverdrag
dan onder het geldende recht.De idee dat in de huidige Nederlandse praktijk bij de toepassing van een
verdrag al minder rechten aan een verdachte worden toegekend dan die welke
deze onder het Nederlandse recht heeft, moet op een misverstand berusten.
Bedoeld is aan te gegeven dat ingevolge artikel 552 k, tweede lid, van het
Wetboek van Strafvordering Nederland, ook zonder verdragsbepaling, kan tegemoet
komen aan wensen omtrent het volgen van in het verzoekende land geldende voorschriften,
voor zover deze niet in strijd zijn met het Nederlandse recht.De vragen van de leden van de fractie van D66 over de opmerkingen van
de NVvR over verzoeken om een vertrouwelijke behandeling van een rechtshulpverzoek,
geven mij aanleiding te wijzen op het feit dat naar aanleiding van die opmerkingen
de memorie van toelichting reeds is aangevuld, meer in het bijzonder paragraaf 1.4,
vierde alinea, onder «Procedures en formaliteiten» (artikel 4).Verhoor per videoconferentie (videoverhoor) (artikel 10)De leden van de fractie van de VVD vroegen naar de ratio van de beperkingen
die aan het videoverhoor zijn gesteld. Allereerst lijkt het goed erop te wijzen
dat een videoverhoor een geheel nieuwe methode is, die in de meeste lidstaten
ook op nationaal niveau nog niet bestaat. Er bestaat derhalve nauwelijks ervaring
mee. Overigens leidt de regeling niet dwingend tot een minimaal gebruik; de
gestelde condities bieden voldoende ruimte. Aan de redengeving voor de beperking
tot getuigen zoals opgenomen in de memorie van toelichting valt weinig toe
te voegen. Wel wordt er nogmaals op gewezen dat ik mij kan voorstellen dat
een voorstel tot nadere invulling van waarborgen voor het videoverhoor van
een verdachte aan de JBZ-Raad zal worden voorgelegd nadat tussen de lidstaten
meer consensus is bereikt over de toepassing en noodzaak van het videoverhoor
ten aanzien van verdachten, alsmede over de daarvoor geldende waarborgen.
Ten slotte laat de verdragsregeling de rechterlijke autoriteiten alle ruimte
om zelf te bepalen of zij in een concreet geval de voorkeur geven aan een
verhoor van een getuige die fysiek aanwezig is of aan een videoverhoor.
Bij de beoordeling van die vraag zal naar verwachting efficiëntiewinst
niet het enige criterium zijn.De vragen van de leden van de SP-fractie inzake het voorkomen van schending
van fundamentele beginselen van het recht van de aangezochte staat tijdens
een videoverhoor geven aanleiding te wijzen op het volgende. Welbewust is
bij het videoverhoor voorgeschreven, dat in de aangezochte staat, waar de
getuige zich bevindt, een rechterlijke autoriteit tijdens het gehele verhoor
aanwezig is. In Nederland zal dit een rechter-commissaris zijn. Aan hem is
de taak toe te zien op het verloop van verhoor en te waken tegen schendingen
van fundamentele beginselen. Overigens dient, evenals bij artikel 4, bedacht
te worden dat het gaat om een veiligheidsklep.De leden van de fractie van D66 vroegen naar de termijn voor de evaluatie
van het videoverhoor. Voor een zinvolle evaluatie is het wenselijk dat er
sprake is van een meer dan incidentele ervaring met het videoverhoor. De frequentie
waarmee het videoverhoor zal worden toegepast, kan ik echter niet inschatten.
Ik stel mij voor dat na een periode van minimaal drie jaar en maximaal vijf
jaar een evaluatie mogelijk zou moeten zijn.De wijze waarop de voor een videoverhoor noodzakelijke apparatuur bij
de rechtbanken zal worden ondergebracht behoort tot de praktische uitvoeringsmaatregelen,
waarover overleg plaats vindt met de Raad voor de Rechtspraak. Duidelijk is,
dat de rechtbanken dienen te beschikken over de apparatuur op het moment dat
Nederland zich bindt aan de overeenkomst en deze in relatie tot andere lidstaten
kan worden toegepast.Gevraagd door de leden van de fractie van D66 naar de mate van beschikbaarheid
van videoapparatuur in de andere lidstaten, wordt opgemerkt dat daarover geen
gegevens beschikbaar zijn. Navraag acht ik op dit moment prematuur. Overigens
wijs ik erop dat uit het tweede lid van artikel 10 blijkt, dat lidstaten weliswaar
verplicht zijn in hun wetgeving in de mogelijkheid van een videoverhoor te
voorzien, maar dat het verdrag geen verplichting bevat voor het treffen van
infrastructurele voorzieningen. De verwachting bestaat dat alle lidstaten
wel apparatuur aanschaffen, maar dat de mate van verspreiding daarvan onder
de gerechten per lidstaat zal verschillen. Het eventueel ontbreken van apparatuur
kan zo nodig worden opgevangen door een aanbod van de verzoekende lidstaat
deze tijdelijk ter beschikking te stellen.De vraag van de leden van de D66-fractie inzake het voor het telefoon-
of videoverhoor te gebruiken medium wordt ontkennend beantwoord.Het oordeel van de regering of een videoverhoor dient te worden afgebroken
indien de verbinding gebrekkig is, waar de leden van de D66-fractie naar vroegen,
acht ik niet erg relevant. Het videoverhoor is een instrument ten behoeve
van de rechterlijke macht en dient ook door de rechterlijke autoriteiten te
worden uitgevoerd binnen de door het verdrag geschetste kaders en onder de
condities die zij passend achten. Tot dat laatste reken ik ook de beoordeling
van de kwaliteit van de verbinding en de gevolgen die daaraan eventueel dienen
te worden verbonden.De vraag van deze leden naar de inschakeling van een rechtspsycholoog
bij de totstandkoming van het verdrag of de opstelling van het wetsvoorstel
wordt ontkennend beantwoord. Aan een dergelijke consultatie bestond geen behoefte.Gemeenschappelijke onderzoeksteams (artikel 13)In antwoord op de vraag van de leden van de CDA- en de SP-fractie merk
ik op dat met betrekking tot de gezagsbevoegdheden vooralsnog geen problemen
worden voorzien voor het openbaar ministerie en de politie om werkzaam te
zijn op staatsgrensoverschrijdend werkterrein. Voor zover nodig zal het vraagstuk
worden bezien in het kader van de uitwerking van de afspraak in het strategisch
akkoord om te komen tot een nationale recherche die wordt gepositioneerd bij
het KLPD en die rechtstreeks wordt aangestuurd door het openbaar ministerie.Naar aanleiding van de vragen van de VVD-fractie aangaande onder andere
prioriteitsstelling bij het instellen van gemeenschappelijke onderzoeksteams,
wordt het volgende opgemerkt. Het instellen van een gemeenschappelijke onderzoeksteam
vergt de instemming van de daarbij betrokken landen, meer in het bijzonder
de justitiële autoriteiten van die landen. Aangezien geen van de lidstaten
een overcapaciteit aan opsporingsambtenaren heeft, ligt het voor de hand dat
steeds zorgvuldig zal worden nagegaan of de strafzaak die moet worden onderzocht
inderdaad noodzaakt tot het instellen van een gemeenschappelijk team. Het
verdrag bevat overigens geen verplichting tot inwilliging van een verzoek
tot het instellen van een team. Ervan uitgaande dat met «landen met
een verzorgingsplicht», bedoeld zal zijn: landen met een vervolgingsplicht,
kan niet in zijn algemeenheid worden gesteld dat deze meer verzoeken zullen
indienen. De ratio van een verzoek ligt immers in de omstandigheden, bedoeld
in het eerste lid van artikel 13, en het staat niet bij voorbaat vast dat
deze zich in de bedoelde landen zullen voordoen.De vraag van de leden van de VVD-fractie naar het uitoefenen van zelfstandige
bevoegdheden veronderstelt een veel ruimere strekking dan het verdrag bepaalt.
Immers het negende lid van artikel 13 ziet uitsluitend toe op het verstrekken
van gegevens en niet op bij voorbeeld bijzondere opsporingsbevoegdheden. Verder
geldt in zijn algemeenheid, dat alle leden en gedetacheerde leden van een
gemeenschappelijk onderzoeks-team gebonden zijn aan het recht van de lidstaat
waar het team is gevestigd (artikel 13, derde lid, onderdeel a). Het zelfstandig
uitoefenen van bevoegdheden door gedetacheerde leden is verder zeer beperkt
of niet mogelijk (zesde lid). Ten slotte geldt, wat betreft het instellen
van een onderzoeksteam om aldus onderzoeksmethoden te gebruiken welke niet
zijn toegestaan in de verzoekende lidstaat, dat dit niet alleen niet in overeenstemming
zou zijn met een goede beroepsuitoefening door de betrokken justitiële
autoriteit, maar ook een riskante aangelegenheid is, omdat het resultaat van
het onderzoek van het team toch door de rechter in de verzoekende lidstaat
zal worden getoetst aan het recht van die lidstaat.Een evaluatieperiode inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams, als gevraagd
door de CDA-fractie, is niet voorzien in het verdrag. Ik heb er geen bezwaar
tegen om in elk geval de teams waaraan door Nederland wordt deelgenomen, afhankelijk
van de frequentie waarmee er gebruik van is gemaakt, na een periode van minimaal
drie jaren en maximaal vijf jaren te evalueren.Het kaderbesluit inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams, waar de leden
van de CDA-fractie naar vroegen en ten aanzien waarvan informatie over de
voortgang ook is toegezegd in het nader rapport, is door de JBZ-Raad van 13
juni 2002 aangenomen. Dit staat vermeld in het verslag van die Raad, dat ik
u bij brief van 27 juni 2002 (Kamerstukken II, 2001/2002, 23 490, nr.
239) toezond.De veronderstelling van de leden van de SP-fractie, als zouden reeds onderzoeksteams
op Europees niveau bestaan via Europol, moet op een misverstand berusten.
Gemengde onderzoeksteams met de bevoegdheden zoals neergelegd in artikel 13
van de Overeenkomst, kunnen pas ingesteld worden nadat de Overeenkomst in
werking is getreden of voor zover lidstaten ter uitvoering van het hierboven
genoemde kaderbesluit van 13 juni 2002 reeds voldoende wettelijke voorzieningen
hebben getroffen. Wat betreft leden van Europol is voorzien dat zij kunnen
participeren in een dergelijk onderzoeksteam. Voor meer details verwijs ik
naar de toelichting op het twaalfde lid van artikel 13, op blz. 20 van de
memorie van toelichting. Het voorgaande sluit overigens niet uit dat de politiediensten
van lidstaten op andere wijze met elkaar samenwerken, waarbij binnen het raamwerk
van de Europol-Overeenkomst Europol betrokken is.De door de leden van deze fractie gevraagde reactie inzake de bevoegdheid
van het openbaar ministerie en de politie om grensoverschrijdende teams te
beheren en eventueel aan te sturen is betrokken bij de beantwoording van een
eerdere vraag van de CDA-fractie.De leden van de fractie van de SP vroegen een reactie op de stelling van
de NOvA dat de leider van het onderzoeksteam wordt belast met de toetsing
van de rechtmatigheid van de informatie die binnenkomt, maar dat hij daarvoor
inzicht in het strafprocesrecht in het land waar de informatie vandaan komt
en kennis van de aldaar geldende privacywetgeving nodig heeft. Zoals in de
memorie van toelichting is uiteen gezet voert een gemeenschappelijk onderzoeksteam
een gezamenlijk onderzoek uit. Dat gegeven en het feit dat het aan het einde
van het onderzoek noodzakelijk kan blijken dat op basis van de resultaten
daarvan in alle betrokken lidstaten een strafvervolging wordt ingesteld, geeft
al aan dat het in het belang van alle betrokkenen is slechts rechtmatig vergaarde
informatie en bewijsmateriaal in de dossiers van het team wordt opgenomen.
De beoordeling van de rechtmatigheid van het verzamelde materiaal is niet
per definitie opgedragen aan de leider van het team en nergens is vastgelegd,
dat hij exclusief een oordeel geeft. De gedetacheerde leden van het team,
maar ook de justitiële autoriteiten die betrokken zijn bij het team zijn,
waar het hun nationale recht betreft, deskundig op de door de NOvA genoemde
terreinen. Mocht desondanks bij de zittingsrechter behoefte aan informatie
bestaan over de wijze van bewijsgaring dan kan hij de betrokken opsporingsambtenaren
als getuige oproepen of doen horen. Gelet op de verschijningsplicht voor gedetacheerde
leden, zoals opgenomen in het derde lid van het in wetsvoorstel 28 351
voorgestelde artikel 552qa van het Wetboek van Strafvordering, kan men zich
daaraan niet onttrekken.Aan de suggesties van de NOvA voor de verschijningsplicht voor gedetacheerde
leden van een team, waar de leden van de SP-fractie aan refereerden, is –
zo blijkt uit het antwoord op de vorige vraag – uitvoering gegeven.
De eveneens door de NOvA voorgestelde expliciete referte aan de verbaliseringsplicht,
bedoeld in artikel 152 van het Wetboek van Strafvordering, wordt daarentegen
overbodig geacht, omdat deze bepaling al onverkort van toepassing is. Immers,
uit onderdeel b van het derde lid van artikel 13 van het EU-rechtshulpverdrag
blijkt, dat een gemeenschappelijk onderzoeksteam optreedt in overeenstemming
met het recht van de lidstaat waar het team actief is.Het aftappen van telecommunicatie (artikel 17 tot en met
21)Zowel in dit verslag door leden van de fractie van de VVD, als in het
verslag bij wetsvoorstel 28 351, worden door de leden van de fracties
van PvdA, GroenLinks en D66 kritische opmerkingen gemaakt over het ontbreken
van een regeling van instemming achteraf bij het aftappen van telecommunicatie.
Het college van procureurs-generaal heeft daar ook al opgewezen. Bij nadere
beschouwing van een en ander bestaat de indruk dat er bij deze kritiek sprake
is van een misverstand. De opmerking van het college werd gemaakt naar aanleiding
van de in het wetsvoorstel 28 351 voorgestelde aanvulling artikel 126m
van het Wetboek van Strafvordering, in het bijzonder het vierde lid. Dit artikellid
strekt tot uitvoering van artikel 20 van het EU-rechtshulpverdrag. Die verdragsbepaling
regelt een bijzondere vorm van aftappen, namelijk dat lidstaat A een persoon
aftapt die zich in lidstaat B bevindt, zonder enige hulp van lidstaat B. Dit
betreft een bescheiden categorie in verhouding tot de in artikel 18 geregelde
situaties. Als uitgangspunt voor de samenwerking bij het aftappen, bedoeld
in artikel 18, is genomen, dat de lidstaat waar betrokkene zich bevindt, beoordeelt
of aftappen onder de gegeven omstandigheden rechtmatig is. Dit gebeurt in
principe vooraf. Die lijn is doorgetrokken in artikel 20. Immers uit onderdeel
a van het tweede lid van artikel 20 van het EU-rechtshulpverdrag blijkt, dat
indien men weet dat betrokkene zich in een andere lidstaat bevindt toestemming
moet worden gevraagd alvorens met het aftappen kan worden begonnen. Onderdeel
b van het tweede lid van genoemd artikel 20 geeft aan wat er moet gebeuren
indien pas nadat met het aftappen is begonnen, blijkt dat de betrokkene zich
in een andere lidstaat bevindt of zich daarnaar toe heeft begeven. Voor die
situatie is voorgeschreven dat dan alsnog de toestemming van die lidstaat
moet worden verkregen. Dat is dus de enige situatie dat aftappen zonder voorafgaande
toestemming mogelijk is. Zowel de in wetsvoorstel 28 351 voorgestelde
wijziging van artikel 126m als artikel 552oc van het Wetboek van Strafvordering
strekken tot uitvoering van artikel 20, tweede lid, onderdeel a, van de EU-rechtshulpovereenkomst.
Overigens is met het oog op een spoedige afhandeling van verzoeken om toestemming
voorgeschreven dat elke lidstaat een instantie aanwijst die 24 uur per dag
en zeven dagen per week dit type verzoeken kan ontvangen en dat voorts binnen
een termijn van 96 uren moet worden geantwoord, zo blijkt uit artikel 20,
vierde lid onderdeel d. Het was juist deze verdragsbepaling waarover het langst
is onderhandeld en waarover ook in het overleg met het parlement ter voorbereiding
van een Raad bij herhaling is gesproken.Het aftappen door Nederlandse autoriteiten zal steeds in overeenstemming
dienen te zijn met het Nederlandse recht. Dit geldt evenzeer als een andere
lidstaat om hulp hierbij wordt verzocht. Of in die andere lidstaat ruimere
bevoegdheden tot aftappen bestaan dan naar Nederlands recht maakt geen verschil.
Het buitenland kan niet worden gevraagd ten behoeve van een Nederlands onderzoek
opsporingsbevoegdheden uit te oefenen die naar Nederlands recht niet zijn
toegestaan.De leden van de SP-fractie vroegen hoe zal worden gegarandeerd en gecontroleerd
dat andere staten zich geen ruimere bevoegdheden bij het aftappen toekennen
dan momenteel toegestaan onder het Nederlandse recht. Zoals uit het voorgaande
antwoord blijkt wordt de rechtmatigheid van het aftappen steeds beoordeeld
door de lidstaat waar de betrokkene zich bevindt. Ten aanzien van zich in
Nederland bevindende af te tappen personen geldt dus steeds de Nederlandse
wet.OverigDe zorg van de leden van de SP-fractie dat mogelijk rechtshulpverzoeken
van andere staten dan EU-lidstaten onder de werking van dit verdrag zouden
kunnen worden gebracht met als mogelijk gevolg de aanvaarding van zeer afwijkende
rechtssystemen, kan wellicht worden weg genomen door er op te wijzen dat het
EU-rechtshulpverdrag uitsluitend tussen de lidstaten van de EU geldt en dus
ook uitsluitend voor rechtshulpverzoeken van die landen.De opmerking van de NOvA over het ontbreken van een Europese visie op
de ontwikkeling van het strafrecht en het strafprocesrecht heeft een hoog
realiteitsgehalte indien men een alomvattende zienswijze over hoe het strafrecht
zich de komende vijftien à twintig jaren zou moeten ontwikkelen, verwacht.
De vraag is echter of zulk een lange termijnplanning op Europees niveau realiseerbaar
en wenselijk is. Terwijl de doelstelling van het oorspronkelijk EEG-verdrag
erg helder en algemeen aanvaard was, heeft ook het acquis
communautairezich niet volgens een vooraf vastgesteld alomvattend
plan ontwikkeld tot wat het nu is. Telkens bleken impulsen voor deelterreinen
noodzakelijk. De belangrijkste daarvan was het witboek inzake de noodzakelijke
maatregelen ter verwezenlijking van de interne markt.Het terrein van het straf- en strafprocesrecht vormt pas recent onderdeel
van de EU-samenwerking en wordt bovendien gezien als een van de kernelementen
van de nationale soevereiniteit. Deze samenwerking is tussen de lidstaten
eerst in 1992 geformaliseerd in het Verdrag van Maastricht en is na de inwerkingtreding
daarvan, in 1993, aarzelend op gang gekomen. Dat is pas negen jaren geleden.
Er is sedert die tijd het nodige tot stand gebracht, maar de juridische inbedding
van al die juridisch bindende instrumenten in het recht van alle lidstaten
is nog niet voltooid. In 1997 werd in het Verdrag van Amsterdam voor het eerst
een heldere doelstelling voor de samenwerking op strafrechtelijke terrein
geformuleerd: «het verschaffen aan de burger van een ruimte van vrijheid,
veiligheid en rechtvaardigheid». Daaruit mag worden afgeleid dat het
streven is gericht op strafrechtelijke integratie, waarvan – zo blijkt
uit Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie – het verbeteren
van de samenwerking tussen opsporingsautoriteiten en het creëren respectievelijk
uitbreiden van gezamenlijke diensten (Eurojust en Europol) de ene poot vormt
en de onderlinge aanpassing van materiële strafrechtelijke normen en
sancties de andere.De opname in het Unierecht van het Schengenacquis en de daarop volgende
uitbreiding van de territoriale werking van de strafrechtelijke onderdelen
tot het Verenigd Koninkrijk vormde de derde poot en tevens een impuls om het
Schengenacquis verder te ontwikkelen. Hiervan is het onderhavige verdrag een
voorbeeld. Naast diverse werk- en actieplannen van de JBZ-Raad, vormen de
conclusies van de Europese Raad van Tampere in 1999 belangrijke impulsen voor
de nadere uitwerking. Die is ook ter hand genomen, zoals blijkt uit het onderhavige
verdrag, en uit recentelijk aangenomen kaderbesluiten. Het voorgaande kan
negatief worden beoordeeld, maar het tegenovergestelde is ook mogelijk en
dat doet de regering dan ook. Er is sprake van een groeiende wil tot samenwerking
en tot omzetting van die wil in concrete maatregelen. Dit neemt niet weg dat
het gezamenlijk ontwikkelen van een toekomstvisie, waarbij ook vragen over
de (on)wenselijkheid van de ontwikkeling van een Europees, federaal straf-
en strafprocesrecht dienen te worden beantwoord, nog een brug te ver is. Dit
mag ook worden afgeleid uit de tot nu toe door de Commissie ontvangen reacties
op zijn groenboek inzake de Europese aanklager. Dit laat onverlet dat in Nederland
verder nagedacht wordt over de eigen toekomstvisie. Zoals ik tijdens het algemeen
overleg op 11 september 2002 ter voorbereiding van de informele JBZ-Raad
al heb laten merken, bestaat de bereidheid om hiervoor een aanzet te leveren
in de vorm van een derde notitie Eurostrafrecht met het oog op voortgezet
overleg. Wat de tijdplanning betreft denk ik hierbij aan het voorjaar van
2003.Voor een reactie op de vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
over het vertrouwen in de rechtstelsels van andere lidstaten en van kandidaat-lidstaten
wordt verwezen naar de inleiding van deze nota.1.3 KoninkrijkspositieAllereerst dient hier te worden opgemerkt dat naast Aruba nu ook de Nederlandse
Antillen recentelijk te kennen hebben gegeven medegelding van het verdrag
te wensen.Aangezien het verdrag dus voor het gehele Koninkrijk zal gelden, zal er
geen situatie ontstaan waarbij binnen het Koninkrijk de internationale samenwerking
op strafrechtelijk terrein onoverzichtelijk wordt.In antwoord op de vraag van de PvdA-fractie, bestaat er uiteraard de bereidheid
om technische bijstand te verlenen aan de Nederlandse Antillen en Aruba bij
de uitvoeringswetgeving. Overigens is de Nederlandse uitvoeringswetgeving,
zoals voorgelegd aan de Raad van State, ter informatie toegezonden aan beide
landen en inmiddels ook de versie zoals ingediend bij de Tweede Kamer.2. ArtikelsgewijsArtikel 2 Bepalingen betreffende het SchengenacquisDe vraag van de leden van de PvdA-fractie over de geldigheid van in artikel
2 genoemde Schengenbepalingen, na de inwerkingtreding van het EU-rechtshulpverdrag
bij bekrachtiging door acht lidstaten, voor de lidstaten die alsdan het verdrag
nog niet hebben bekrachtigd, wordt als volgt beantwoord. Artikel 2 van het
EU-rechtshulpverdrag bepaalt dat een aantal Schengenbepalingen wordt ingetrokken.
Gebondenheid aan het EU-rechtshulpverdrag ontstaat pas door bekrachtiging,
aanvaarding of goedkeuring ervan. Zolang een lidstaat dat niet heeft gedaan
gelden voor hem de genoemde Schengenbepalingen onverkort, dus ook in zijn
relatie met een lidstaat die zich al wel aan het EU-rechtshulpverdrag heeft
gebonden.Artikel 6 Toezending van verzoeken om rechtshulpDe gedachte van de leden van de fractie van de PvdA dat bij complexe zaken
waarbij coördinatie van de uitvoering van rechtshulpverzoeken gewenst
is, die coördinatie in de praktijk door het Parket PG zal moeten geschieden
lijkt niet in overeenstemming met de dagelijkse praktijk, waarbij de behandeling
van arrondissementsoverstijgende rechtshulpverzoeken worden behandeld door
het landelijk parket.Een eventuele rol van Europol bij doorgeleiding van verzoeken om rechtshulp,
waar de leden van de fractie van de PvdA naar vroegen kan worden gemeld dat
in de hierboven reeds vermeldde onderhandelingen over wijziging van de Europolovereenkomst
daarin niet wordt voorzien. Dit wordt niet als een gemis beschouwd, gelet
op het bestaan van het Europees justitieel netwerk en Eurojust.In het besluit tot oprichting van Eurojust (Pb EG L63 van 6 maart 2002)
is voorzien dat Eurojust bevoegd is in bepaalde gevallen rechtshulpverzoeken
door te geleiden.De SP vraagt op welke wijze wordt voorkomen dat leiders van gemeenschappelijke
onderzoeksteams, die gewend zijn in hun land zelfstandig te opereren, niet
weten dan wel vergeten dat ze goedkeuring moeten vragen voor bepaalde handelingen.
Ongeacht op welke wijze de gezagsverhoudingen binnen een lidstaat zijn geregeld,
zal de leider van een gemeenschappelijk onderzoeksteam gebonden zijn aan het
bepaalde in artikel 13 van het EU-rechtshulpverdrag. Onderdelen daarvan stellen
het vragen van toestemming verplicht, zoals het zesde lid van artikel 13.
Verder wordt de instelling van het team vastgelegd in een overeenkomst waarin
gedetailleerde afspraken over het vragen van toestemming kunnen
worden opgenomen. De in die overeenkomst vastgelegde afspraken dienen uiteraard
door de leider van het team te worden nageleefd. Verder hebben de gedetacheerde
leden van een team ook een eigen verantwoordelijkheid. Ten slotte blijft het
team na zijn instelling onder toezicht staan van de justitiële autoriteiten
die het team hebben ingesteld. Deze zullen regelmatig overleg voeren over
het vorderen van het onderzoek en over het functioneren van het team.De vraag van de leden van de SP-fractie over het twaalfde lid van artikel
6 wordt bij het ontbreken van een twaalfde lid in dat artikel, begrepen als
een vraag over het twaalfde lid van artikel 13. Voor de rol van ambtenaren
van Europol wordt verwezen naar het geen daarover in een eerdere vraag van
deze leden reeds werd opgemerkt. De vragen over vervanging van bevoegdheden
van Europol en Eurojust door nationale bevoegdheden vallen echter moeilijk
te beantwoorden, omdat niet duidelijk is op welke vervanging van bevoegdheden
wordt gedoeld.Artikel 7 Uitwisseling van gegevens op eigen initiatiefIn reactie op een vraag van de fractie van GroenLinks naar de rechterlijke
controle op spontane informatie-uitwisseling door justitiële autoriteiten,
als bedoeld in artikel 7, merk ik op dat op gegevensverstrekking, waartoe
deze autoriteiten de wettelijke bevoegdheid hebben, niet in een voorafgaand
rechterlijk toezicht is voorzien.Artikel 8 TeruggaveDe leden van de fractie van D66 vroegen waarom in Nederland niet inbeslagneming
uitsluitend met het oog op teruggave aan het slachtoffer mogelijk wordt gemaakt.
De in het wetsvoorstel gekozen benadering is in nauw overleg met de Tweede
Kamer tot stand gekomen. De reikwijdte van de verdragsbepaling en de thans
voorgestelde wijze, waarop daaraan in Nederland uitvoering zou worden gegeven,
is indertijd in het kader van het overleg over de JBZ-Raad expliciet besproken.
In dat kader werd overigens gewezen op de mogelijkheden in het Nederlands
recht om in beslaggenomen voorwerpen snel terug te geven aan de rechthebbende
dan wel bij onbekendheid van diens identiteit het voorwerp gedurende een bepaalde
termijn voor hem te doen bewaren.Inmiddels zijn in het kader van het project Strafvordering 2001 voorstellen
gedaan voor de versterking van de positie van het slachtoffer in het vooronderzoek.
Daarin wordt bepleit dat aan het slachtoffer de mogelijkheid moet worden verschaft
om bepaalde onderzoekshandelingen in het onderzoek tegen de verdachte uit
te lokken, waaraan politie en openbaar ministerie geen prioriteit toekennen.
Het betreft hier ook de inbeslagneming ten behoeve van het slachtoffer. In
het kader van de uitwerking van het vervolg dat aan de voorstellen zal worden
gegeven, waarbij – zoals ook het strategisch akkoord aangeeft –
voorrang toekomt aan de positie van het slachtoffer, zal ook aan deze kwestie
nadere aandacht worden besteed.Artikel 10 Verhoor per videoconferentieDe leden van de PvdA-fractie vroegen of het niet de voorkeur zou hebben
verdiend om praktische reden af te zien van doorberekening van de kosten van
een videoconferentie, in die zin dat iedere lidstaat de bij de uitvoering
gemaakte kosten zelf draagt. De reden voor de kostenverdeling, opgenomen in
het zevende lid van artikel 10, is dat zeker ten tijde van de onderhandelingen
de kosten van een videoverbinding nog aanzienlijk waren en er
nogal wat lidstaten waren die een specifieke kostenverdeling wensten.In antwoord op een vraag van de leden van de GroenLinks-fractie naar de
status van een gehouden videoconferentie en welke rechterlijke autoriteit
daarbij aanwezig zal zijn, wijs ik er op dat de status bepaald wordt door
het nationale recht van de lidstaat op wiens verzoek het verhoor per videoconferentie
heeft plaats gevonden. Naar Nederlands recht zal een videoverhoor alleen in
het kader van een gerechtelijk vooronderzoek plaatsvinden en dezelfde status
hebben als een klassiek verhoor door de rechter-commissaris. Verder blijkt
uit onderdeel c van het vijfde lid van artikel 10 dat een dergelijk verhoor
altijd door of onder leiding van een rechterlijke autoriteit van de verzoekende
lidstaat wordt afgenomen. Ten slotte, schrijft onderdeel a van voornoemd vijfde
lid voor dat een rechterlijke autoriteit uit de aangezochte lidstaat toezicht
houdt op dat verhoor.Artikel 11 Verhoor van getuigen en deskundigen per telefoonconferentieDe opstelling van de Nederlandse delegatie met betrekking tot het ontbreken
van een verschijningsplicht voor een getuige bij een telefonisch verhoor was
dat zij met de overgrote meerderheid van de delegaties van mening was dat
er geen verschijningsplicht diende te worden ingevoerd. Dit hield ten nauwste
verband met het feit dat alleen Zweden dit telefoonverhoor nationaal heeft
geregeld en derhalve alleen van dit land een verzoek te verwachten valt.Artikel 13 Gemeenschappelijke onderzoeksteamsNaar aanleiding van de vragen van de leden van de PvdA-fractie over de
rol van Europolfunctionarissen in gemeenschappelijke onderzoeksteams wordt
het volgende opgemerkt.Terecht merken de leden van de PvdA-fractie op dat voor deelname door
Europol functionarissen aan gemeenschappelijke onderzoekteams wijziging van
de Europol-Overeenkomst nodig is. Over het daartoe strekkende ontwerp is tijdens
de JBZ-Raad van 25 en 26 april jl. een politiek akkoord bereikt (Kamerstukken
II, 2001/2002, 23 490, nrs. 231, 232 en 235). Thans wordt gewacht op
het advies van het Europees Parlement.De positie van de Europol functionarissen in dergelijke onderzoeksteams –
en daarover bestaat geen verschil van mening – wordt geregeld in het
voorgestelde artikel 3bis van de Europol-Overeenkomst. Deze komt hierop neer
dat Europol functionarissen, binnen de grenzen van de wet van de lidstaat
waar het onderzoeksteam optreedt en conform een tussen Europol en de aan een
gemeenschappelijk onderzoek deelnemende lidstaten te sluiten akkoord, deelnemen
aan alle acties en informatie uitwisselen met alle leden van het team. Europol
functionarissen mogen evenwel niet deelnemen aan de uitvoering van dwangmaatregelen.
Zij verrichten hun taken onder het gezag van de leider van het team, onder
de voorwaarden van het even bedoelde akkoord.Wat betreft het vraagstuk van de immuniteit wordt opgemerkt dat in hetzelfde
ontwerp is voorzien in een nieuw toe voegen lid aan artikel 8 van het Protocol
voorrechten en immuniteiten waarin expliciet wordt bepaald dat, overeenkomstig
artikel 17, tweede lid, van het Protocol, de immuniteit van rechtsvervolging
niet geldt voor handelingen die ambtshalve worden verricht bij de uitoefening
van taken die betrekking hebben op de deelname van Europol functionarissen
aan gemeenschappelijke onderzoeksteams.De gevolgen van een «verhuizing van een gemeenschappelijk onderzoeks-team
voor het reeds vergaarde bewijs en de status van leden resp. gedetacheerde
leden, waar de leden van de PvdA naar vroegen, zijn minder gecompliceerd
dan zij lijken. Voorop gesteld wordt dat het niet de bedoeling is dat een
gemeenschappelijke team een «vliegende Hollander» wordt, maar
dat een verhuizing slechts plaatsvindt indien blijkt dat het zwaartepunt van
het onderzoek is verschoven naar een andere lidstaat. Dit is overigens geen
beslissing van het team zelf, maar van de autoriteiten die het team instelden.
Bij een verhuizing verplaatsen niet alleen de deelnemers aan het team zich,
maar nemen zij ook al hun onderzoeksmateriaal mee. Wat betreft de bruikbaarheid
van dat bewijsmateriaal geldt, zoals ook hierboven aangegeven, dat bij elk
gemeenschappelijk onderzoek er van meet af aan zorg voor moet worden gedragen
dat al het vergaarde bewijs in elk van de betrokken lidstaten gebruikt kan
worden. Wat betreft de deelnemers aan het team zal het inderdaad zo zijn dat
een nieuwe teamleider moet worden aangewezen en dat voormalige leden na de
verhuizing gedetacheerde leden zijn en andersom.Gevraagd door de leden van de PvdA-fractie naar de mogelijkheid om immuniteiten
te bedingen voor gedetacheerde leden van een gemeenschappelijk onderzoeksteam,
wordt opgemerkt dat daarvoor geen aanleiding is; integendeel de strafrechtelijke
en civielrechtelijke aansprakelijkheid is expliciet in de artikelen 15 en
16 van het verdrag voorzien. Verder zal in geval van deelname van Nederland
aan een gemeenschappelijke team altijd in de overeenkomst een verschijningsplicht
als getuige worden opgenomen zo moge blijken uit het in wetsvoorstel 28 351
voorgestelde derde lid van artikel 552qa van het Wetboek van Strafvordering.Gevraagd door deze leden naar de soort overeenkomst die aan de instelling
van een team ten grondslag ligt, wordt geantwoord dat de overeenkomst wordt
gezien als een verzameling van administratieve afspraken tussen de betrokken
justitiële autoriteiten.Naar aanleiding van de vragen van de GroenLinks-fractie wordt het volgende
opgemerkt. Het tijdstip waarop een verdachte in kennis wordt gesteld van het
feit dat er tegen hem een strafrechtelijk onderzoek loopt, door een in Nederland
gevestigd gemeenschappelijke onderzoeksteam zal niet anders zijn dan wanneer
het onderzoek door een puur Nederlands team zou worden uitgevoerd. Ook bij
nationale onderzoeken bestaat er geen verplichting om verdachten ervan in
kennis te stellen wie precies een onderzoek tegen hem instelt. Dat laat onverlet
dat gaande het onderzoek en in de fase waarin de informatieplicht aan een
verdachte toeneemt ook hem zal blijken, bij voorbeeld uit processen-verbaal
dat het onderzoek wordt uitgevoerd door een gemeenschappelijk onderzoeksteam.
Uiteindelijk zal in het strafdossier ook de overeenkomst tot instelling van
het team zijn opgenomen.De overeenkomst houdende de instelling van een gemeenschappelijk onderzoeksteam
wordt, zoals al is aangegeven in de memorie van toelichting bij wetsvoorstel
28 351, in het strafdossier gevoegd, antwoord ik desgevraagd de GroenLinks-fractie.Artikel 23 Bescherming van persoonsgegevensNaar aanleiding van de vragen van de leden van de fracties van de PvdA
en D66 over het zogeheten Luxemburgse voorbehoud, wordt het volgende opgemerkt.
Nederland, evenals andere lidstaten, is bepaald geen voorstander van het creëren
van een uitzonderingspositie voor Luxemburg. De realiteit bleek echter dat
het verdrag niet tot stand zou komen zonder voorbehoud. Alles afwegende heeft
toen ook Nederland daarmee ingestemd. Wel is de reikwijdte zoveel mogelijk
beperkt. Ook de motiveringsplicht in geval van weigering om ander gebruik
toe te staan, strekt ertoe het inroepen van de uitzonderingspositie te beperken.
Mocht blijken dat te vaak een beroep op het voorbehoud wordt
gedaan dan kan zulks in de Raad aan de orde worden gesteld en in het uiterste
geval aan het EG Hof van Justitie worden voorgelegd.Artikel 24 VerklaringenDe passage in de memorie van toelichting, meer in het bijzonder «Voor
Nederland zullen worden aangewezen» in de artikelsgewijze toelichting
bij artikel 24, waar de leden van de PvdA-fractie naar vroegen, is een overbodige
passage. Immers in de tweede daarop volgende volzin wordt aangegeven welke
instanties worden aangewezen.Ik hoop hiermee alle vragen afdoende te hebben beantwoord.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28350-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl