Wet beperking export uitkeringen; Nader voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 19981999-25757, nr. 60d

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-01-1999

Eerste Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25757 nr. 60d

15-01-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamad 1 de AOW:ad 2 de ANW:Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25757Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 757Wijziging van de Ziektewet, de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
en enkele andere wetten in verband met de beperking van het exporteren van
uitkeringen (Wet beperking export uitkeringen)nr. 60dNADER VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID1Vastgesteld 15 januari 1999De memorie van antwoord had de commissie nog aanleiding gegeven tot het
maken van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.De leden behorende tot de VVD-fractie deelden mee kennis te
hebben genomen van de memorie van antwoord. De beantwoording leidde hen tot
een tweetal nadere vragen.De vraag van de VVD-fractie over de mogelijkheid de drie maanden termijn
te controleren, is, zo merkten deze leden op, niet bevredigend beantwoord.
In de wijzigingen die in de diverse wetten worden voorgesteld, staat steeds
de zinsnede «Met wonen buiten Nederland wordt gelijkgesteld het langer
dan drie maanden buiten Nederland verblijven».De leden van de VVD-fractie wilden nogmaals de vraag stellen: Een uitkeringsgerechtigde
gaat regelmatig naar land X, waarmee geen verdrag is gesloten. De drie maanden
termijn wordt al snel overschreden. Hoe kan de Sociale Verzekeringsbank te
weten komen dat de drie maanden termijn is overschreden? Op twee manieren
kan de SVB te weten komen of er sprake is van verblijf buiten Nederland. In
de eerste plaats door de opgave van betrokkene zelf. Daarnaast krijgt de SVB
een opgave van de Gemeentelijke Basis Administratie als iemand zich uitschrijft.
(Dat is dus meestal ook eigen opgave van betrokkene).De criteria waaronder het GBA iemand uitschrijft lopen niet parallel met
het drie maanden criterium van voorliggend wetsvoorstel. Op grond van artikel
68 van de Wet GBA is de ingezetene die naar redelijke verwachting gedurende
twee derde van de tijd buiten Nederland zal verblijven, verplicht zich uit
te schrijven. Anders gezegd, deze verplichting geldt dus niet voor personen
die van plan zijn korter dan een periode van negen maanden Nederland te verlaten.De leden van de VVD-fractie willen graag een heldere uiteenzetting van
de staatssecretaris of dit onderdeel van het wetsvoorstel uitvoerbaar is.
Gaarne vernemen zij van de staatssecretaris hoe dit onderdeel van dit wetsvoorstel
dan precies uitgevoerd zal gaan worden. In de memorie van antwoord stelt de staatssecretaris onder het kopje «Koppelingswet»
het volgende: «De situatie kan zich voordoen dat iemand Nederland dient
te verlaten omdat hij niet over een geldige verblijfsvergunning beschikt.
De Koppelingswet verhindert doorbetaling van zijn uitkering in Nederland.
Op grond van het onderhavige wetsvoorstel blijft zijn uitkeringsrecht bestaan
als hij naar een land gaat waarmee via een verdrag handhavingsafspraken zijn
gemaakt».Een verrassende mededeling. Het lijkt onlogisch dat iemand in Nederland
zijn uitkering niet krijgt omdat hij niet over een verblijfsvergunning beschikt
en als betrokkene dan naar het buitenland vertrekt, worden de criteria van
de Koppelingswet plotseling anders gehanteerd. Kan de staatssecretaris aangeven
hoe in de gegeven situatie de Koppelingswet zich verhoudt tot dit wetsvoorstel?De leden van de CDA-fractie achtten het een goede zaak dat
er alsnog gelegenheid is voor een nader voorlopig verslag. Niet alleen waren
sommige door deze leden gestelde vragen, vermoedelijk vanwege de haast, niet
of onvoldoende beantwoord, ook de memorie van antwoord riep weer nieuwe vragen
op. Zelfs in die mate dat de twijfels m.b.t. de juridische onderbouwing sterker
waren geworden. In verschillende gevallen ging het meer om een politieke weging
die blijkbaar bij dit wetsvoorstel de doorslag heeft gegeven.De leden van de CDA-fractie zullen bij hun nadere vraagstelling de volgorde
van de memorie van antwoord aanhouden.Allereerst zouden deze leden toch gaarne willen beschikken over een overzicht
van landen die blijkbaar wel uitkeringen exporteren, mits een verdrag daarvoor
de juridische grondslag biedt. Welke uitkeringen betreft dit en op welke basis
worden deze verstrekt, in die zin welke criteria worden in de betreffende
verdragen gehanteerd? Met verbazing hadden de leden van de CDA-fractie geconstateerd
dat – uitgaande van een informatieverplichting voor de uitkeringsgerechtigden –
bij de driemaandstermijn primair de informatie van de betrokkene zelf van
belang wordt geacht zonder dat enige verificatie mogelijk is. Meent de staatssecretaris
werkelijk dat hiermede een regeling wordt geïntroduceerd die in de praktijk
houdbaar en handhaafbaar is?Deze leden hadden tevens geconstateerd dat hun vraag over het nut en de
noodzaak van een terugkeerplicht niet is beantwoord, hoewel in het antwoord
aan de PvdA-fractie wel een nadere toelichting wordt gegeven. Het is uiteraard –
juridisch gezien – juist, dat er geen sprake is van een terugkeerplicht, maar feitelijk moet men om de uitkering te kunnen behouden wel
terugkeren naar Nederland.Ook het antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie over het
anderssoortige regiem bij een tekortschietend handhavingsbeleid in Nederland
en in het buitenland hadden deze leden niet teruggevonden.Op basis van dezelfde wetten kan na 3 jaar bij het ontbreken van waarborgen
voor handhaafbaarheid in het buitenland de uitkering worden beëindigd,
in Nederland niet. Dit is een vorm van ongelijke behandeling.Deze leden stelden vervolgens een andere ongelijke behandeling dan waarover
in de memorie van antwoord wordt gesproken, nl. het onderscheid tussen uitkeringsgerechtigden
aan de orde. Dit onderscheid kan worden gezien als een onderscheid tussen
oude gevallen – die reeds een uitkering hadden – en nieuwe gevallen.
In dit kader is voor de oude gevallen uitgestelde werking voorgesteld die
echter na 3 jaar kan vervallen door omstandigheden buiten zijn of haar schuld.
Daartegen bleven deze leden bezwaren houden.Deze leden vroegen zich verder af wat zij zich moesten voorstellen bij
het antwoord de individuele uitkeringsgerechtigde de tijd te gunnen zich in
te stellen op de situatie, waarin hij mogelijk zijn recht op uitkering verliest.
Hoe kan dat bijvoorbeeld door een WAO-er worden waargemaakt?Het argument dat zoveel mogelijk dient te worden voorkomen, dat gedurende
langere tijd twee regelingen naast elkaar blijven bestaan en daarom oude gevallen
om deze reden hun rechten moeten worden ontnomen, sprak hen onvoldoende aan,
omdat in veruit de meeste gevallen het vertrek naar het buitenland voor nieuwe
gevallen na inwerkingtreding van de wet een vrijwillig vertrek zal zijn.Wil de staatssecretaris verder nog eens toelichten of het voor vreemdelingen,
die hun uitkeringsrecht willen doen «heropenen» of «herleven»,
wel mogelijk is dit recht metterdaad tot gelding te brengen? Krijgen zij in
alle gevallen dan wel een verblijfsvergunning? Gaarne wilden deze leden ook
het oordeel van de minister van Justitie terzake vernemen.Dit is des te meer van belang nu – in het kader van het rechtszekerheidsbeginsel –
wordt betoogd dat «het recht op uitkering betrokkenen met deze wet niet
blijvend wordt ontzegd».Verder had het deze leden gestoord, dat in het omgekeerde geval bij een
enige tijd na de drie jaar tot stand gekomen verdrag, waarbij de reeds daar
wonende zijn recht inmiddels heeft verloren en een nieuwkomer dit wel verkrijgt,
er dan werd gesteld, dat er sprake is van een verschillende verzekeringspositie.
Dat argument was in het omgekeerde geval ook niet aangevoerd.Kan de staatssecretaris bovendien ook nog eens nader ingaan op de vraag
op welke wijze de handhavingsafspraken in het verdrag op hun operationeel-zijn
zullen worden gecontroleerd. Papier is geduldig. Deze leden konden zich voorstellen
dat vele landen zich metterdaad zullen beijveren de verdragen inclusief het
handhavingsprotocol te sluiten, maar dat deze afspraken in de verste verte
niet zullen kunnen worden waargemaakt. Zijn de verdragspartners in staat de
eigen instanties van de nodige bevoegdheden én mogelijkheden te voorzien?In dit verband was de vraag gerezen of toch wel alle landen langs dezelfde
meetlat zullen worden gehouden. Wat moet in dit verband onder een aparte regeling
voor Indonesië en Suriname worden verstaan? Wat wordt exact met een zekere
prioritering bedoeld? Kan bovendien zelfs van een land als de Verenigde Staten
zonder burgerlijke stand en met het ontbreken van de mogelijkheden een inkomenstoets
toe te passen alsmede het begrip samenwonen te controleren, worden verwacht
dat zij hun wetgeving aan onze handhaafbaarheidseisen zullen aanpassen?Kortom, deze nadere vragen waren des te meer noodzakelijk nu in de memorie
van antwoord wordt gesteld dat garanties voor de handhaafbaarheid niet zijn
te geven. Kan de staatssecretaris in dit kader enig inzicht geven in de werking
van het wel reeds gesloten verdrag met Turkije, hetgeen toch ook fraude opnieuw
niet heeft kunnen voorkomen?Deze leden waren tevens van mening dat de kinderbijslag – geen verzekering
meer in de eigenlijke zin – uit een oogpunt van handhaafbaarheid de
meeste zorgen zal blijven baren, ook in verdragslanden. Was hiervoor geen
afzonderlijke oplossing mogelijk geweest?Kan de staatssecretaris in dit verband ook de zinsnede «het kabinet
zal bij de uitvoeringsorganen de vinger aan de pols houden om te voorkomen
dat de werkelijkheid afwijkt van de gemaakte afspraken» nader verduidelijken?De vraag van deze leden over het toezicht in het kader van strijdigheid
met andere internationale regelingen was metterdaad té onduidelijk
gesteld. Het gaat ons niet om de verdragen op zich, maar de mogelijkheid om
daarna wederzijdse verificatie te kunnen toepassen, etc. Hiernaast was het
toezicht op de handhaving als zodanig in het geding, gelet ook op de vaak
afwijkende internationale wetgeving. Komt hier het CTSV in beeld?Wie toetst of het handhavingsbeleid in bijvoorbeeld Turkije al of niet
aanvaardbaar is of in de Verenigde Staten dit ooit kan worden?Naar de mening van de leden van de CDA-fractie lagen de voorwaarden voor
het behouden van een recht op uitkering inderdaad besloten in de sociale verzekeringswetgeving,
maar de mogelijkheid dit recht te effectu- eren raakt evenzeer
de reikwijdte van andere wetten. In die zin was er naar hun oordeel toch wel
sprake van een samenhang. Deze leden hadden nu begrepen dat de zogeheten «illegalen»
wel bij uitwijzing onder de werking van deze wet en derhalve onder de uitgestelde
werking kunnen vallen. Evenwel, zij zullen – wanneer de noodzaak zich
hiertoe na drie jaar voordoet – niet over een geldige verblijfstitel
meer kunnen beschikken. Hierdoor zullen zij dan hun rechten niet meer kunnen
doen «herleven».In de Memorie van Antwoord wordt gesteld dat het kabinet noch de SVB inzicht
kunnen geven of het uitkeringsrecht als een vorm van eigendomsrecht dient
te worden gekwalificeerd, zoals bedoeld in artikel 1 van het eerste Protocol.
De leden van de CDA-fractie waagden dat nog steeds te betwijfelen. Het arrest
van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens d.d. 16 september 1996 (Gaygusuz
versus Oostenrijk) biedt toch duidelijk steun aan de gedachte dat hier sprake
is van eigendomsrecht. Ook in latere arresten wordt op het Gaygusuz-arrrest
verder geborduurd, waarbij het dan slechts draait om de vraag hoe ver de eigendomsbescherming
(op het terrein van de sociale zekerheid) reikt. Over de strijdigheid met
artikel 14 EVRM is naar hun oordeel eveneens het laatste woord nog niet gezegd.Het antwoord over de vrijwillige verzekering, dat aan de leden van de
PvdA wordt gegeven, hoewel ook leden van de CDA-fractie hierover vragen hadden
gesteld, had voor deze laatsten nog geen duidelijkheid gegeven. Bij het afsluiten
van een vrijwillige verzekering wordt immers aansluiting gezocht bij het bestaande
stelsel. Ook bij het maken van een voorbehoud t.a.v. eventuele wijzigingen
rijst de vraag of dit voor de voorgestelde wijzigingen t.a.v. de AOW kan gelden
en of het wel mogelijk is na de overgangstermijn ANW-uitkeringen die gebaseerd
zijn op een vrijwillige verzekering in te trekken. In dit kader vroegen deze
leden zich af op welke punten de vrijwillige AOW- en ANW-uitkering zal worden
herzien en of dit nog zou kunnen betekenen dat deze wet op deze onderdelen
nog moet worden aangepast.In het algemeen vroegen deze leden zich af – gezien de gecompliceerdheid –
of nieuwe en oude gevallen op een gelijke wijze te behandelen en overigens
ook compensatie-maatregelen te overwegen, niet een betere oplossing zou zijn?De leden van de PvdA-fractie hadden met grote belangstelling
kennis genomen van het gestelde in de memorie van antwoord. Op enkele onderdelen
hadden zij echter geen verhelderend antwoord gekregen. Dit betreft in de eerste
plaats de problematiek die zij in het voorlopig verslag hadden aangeduid als
«terugkeerplicht» en (eventueel) «terugkeerrecht»
naar Nederland voor een periode van langer dan 3 maanden. Zij hadden er nota
van genomen «dat het gebruik van deze begrippen niet de keuze van het
kabinet» is, maar vooralsnog kunnen zij geen betere termen bedenken.
Teneinde volstrekte helderheid te krijgen over dit vermoede meningsverschil
met het kabinet, illustreerden zij deze problematiek met een voorbeeld en
gaven zij hun zienswijze uitvoerig weer. Zij verzochten het kabinet om een
uitvoerige en grondige reactie.Betrokkene verbleef rechtmatig in Nederland en werd hier uitkeringsgerechtigd.Betrokkene remigreerde met behoud van uitkering (bv een WAO-, ANWof AOW-uitkering).
Voor de WAO geldt de periodieke herbeoordeling ook voor gerechtigden in het
buitenland, bij ANW en AOW is wellicht de inkomenstoets (ANW, toeslag AOW)
problematisch, evenals de toets naar leefvorm in het buitenland, indien er
geen handhaafbaar bilateraal verdrag is.In dit voorbeeld is er 3 jaar na ingangsdatum nog geen nieuw handhaafbaar
SV-verdrag tot stand gekomen met het woonland van betrokkene. Het uitkeringsrecht
wordt ingetrokken. Nog een half jaar verder wordt een bilateraal verdrag geratificeerd.
Naar de logica van vragenstellers dient nu het uitkeringsrecht hersteld te
worden, indien nog steeds aan alle overige uitkeringsvoorwaarden
voldaan wordt. Immers: de enige grond voor intrekking (het ontbreken van een
handhaafbaar verdrag) is inmiddels opgehouden te bestaan. Onderschrijft het
kabinet deze visie? Indien nee, waarom niet?Wat zou nu de redengeving kunnen zijn voor een «terugkeerplicht»
naar Nederland voor meer dan 3 maanden? Vanuit handhaafbaarheidsoverweging
ontbreekt de meerwaarde daarvan nu er inmiddels een handhaaf- baar verdrag
geratificeerd is. Die «terugkeerplicht» jaagt betrokkenen, die
veelal niet tot de welgestelden zullen behoren op hoge extra kosten. De introductie
van dit «tussenstation» voor herstel van uitkeringsrecht vergt
een wel zeer zware rechtvaardigingsgrond, zo meenden zij.Er zal per in het geding zijnde sociale zekerheidswet aangetoond moeten
worden waarom het sluiten van een handhaafbaar verdrag toch ontoereikend is
voor herstel van uitkeringsrecht en waarom een terugkeer naar Nederland voor
langer dan 3 maanden noodzakelijk is uit handhavingsoverwegingen.De leden van de PvdA-fractie hadden voor zichzelf deze denkexercitie uitgevoerd
voor twee wetten: de AOW en de ANW. ad 1 de AOW:De terugkeerplicht treft 2 categorieën: de AOW-gerechtigde met (partnerinkomensafhankelijke)
toeslag en de alleenstaande AOW-er. Bij de eerste categorie dient de AOW-gerechtigde
zelf terug te keren, niet de jongere partner. Het denkbare handhavingsprobleem
zal echter niet gelegen zijn in de leeftijd van deze AOW-gerechtigde, maar
zal kunnen liggen bij de vragen naar gezamenlijke huishouding en het eventuele
inkomen uit of in verband met arbeid van de jongere partner. Wat is hier de
meerwaarde van de terugkeer van de AOW-gerechtigde zelf?Bij de tweede categorie (de alleenstaande AOW-er) gaat het om een herstel
van uitkeringsrecht à 70% ML (i.p.v. 50%). Ook hier zal de leeftijd
niet het object van nader onderzoek in Nederland zijn, maar de vraag of betrokkene
in zijn woonland geen gezamenlijke huishouding voert. Ook hier is onduidelijk
wat de tijdelijke terugkeer naar Nederland van deze alleenstaande AOW-er bijdraagt
aan de oplossing van de handhavingsproblematiek. ad 2 de ANW:De tijdelijke terugkeerplicht treft de nabestaande (weduwe/weduwnaar),
de halfwees en de (volle) wees.Voor de nabestaande zal het geboortecohortcriterium (geboren vóór
1-1-50) niet het probleem kunnen zijn, hooguit de vraag of er in het nieuwe
woonland sprake is van een gezamenlijke huishouding (tenzij met een hulpbehoevende)
of inkomen uit of in verband met arbeid. Deze nabestaande dient terug te keren
in gezelschap van de eventuele halfwees. Voor de halfwees geldt de negatieve
uitkeringsvoorwaarde dat hij/zij «niet tot het huishouden van een ander
behoort». Ook hier konden de leden van de PvdA-fractie geen enkele relatie
zien tussen terugkeerplicht en potentieel handhavingsprobleem.Ook de (volle) wees dient terug te keren. De wees zal veelal niet handelingsbekwaam
zijn om het recht op uitkering opnieuw aan te vragen. Impliceert dit de facto
dat de volle wees dient terug te keren in gezelschap van handelingsbekwame
verzorger/voogd? De wettekst zelf rept niet over een terugkeer naar Nederland
voor meer dan 3 maanden van verzorger/voogd van de wees, maar over een terugkeer
van «het kind», dwz de wees. Moet het kind/de wees naar Nederland
terugkeren voor meer dan 3 maanden en kan daarna de verzorger/voogd vanuit
het buitenland een nieuwe aanvraag tot wezenuitkering doen? De leden van de PvdA-fractie hadden deze denkexercitie beperkt tot AOW
en ANW. Zij verzochten het kabinet deze denkexercitie van commentaar te voorzien
en ook voor de andere aan exportbeperking onderhevige wetten per wet aan te
geven wat de meerwaarde is van terugkeer naar Nederland vanuit handhavingsoverwegingen,
nadat er inmiddels een handhaafbaar verdrag tussen Nederland en het woonland
van betrokkene is afgesloten.Een vervolgvraag betreft de inkomenspositie van betrokkene bij tijdelijke
terugkeer naar Nederland. Indien betrokkene in Nederland gedurende (meer dan)
3 maanden niet kan voorzien in de noodzakelijke kosten van het bestaan, staat
dan beroep open op algemene bijstand, bijzondere bijstand (inclusief woonkostentoeslag),
inkomensafhankelijke regelingen zoals studiefinanciering en gefinancierde
rechtsbijstand? Indien ja, zijn deze meeruitgaven verwerkt in de financiële
raming à f 140 mln?Een tweede vervolgvraag is of deze «terugkeerplicht» steeds
gepaard zal gaan met een «terugkeerrecht». De memorie van antwoord
beperkt zich tot de niet-geruststellende mededeling dat dit afhangt «van
de individuele omstandigheden van de betrokken persoon en de terzake voor
hem geldende regels van het vreemdelingenrecht» In een evenwicht van
rechten en plichten hoort bij een terugkeerplicht een terugkeerrecht teneinde
het verloren gegane recht op uitkering te herstellen. Deze leden verzochten
om een reactie op deze kwestie mede namens de bewindslieden van Justitie.Als er geen sprake is van een onvoorwaardelijk terugkeerrecht, graag een
gedetailleerde beschrijving van de omstandigheden, waarin en de voorwaarden
waarop terugkeer met als enige doel de exporteerbaarheid van de uitkering
veilig te stellen wel en niet zal worden toegestaan, alsmede een motivering
van de voorwaardelijkheid van het terugkeerrecht.Naast het belang van betrokkenen dienen ook procesrisico's voor de Nederlandse
uitvoeringsorganen bij de afwegingen een rol te spelen. Er zijn tenminste
2 rechtsvragen aan de orde:1. Indien een S.V.-uitkering zou vallen onder artikel 1 van Protocol nr.
1 EVRM, is een inbreuk op het ongestoord genot van eigendom alleen mogelijk
«in het algemeen belang en met inachtneming van de voorwaarden neergelegd
in de wet en in de algemene beginselen van het internationale recht».
Hoe beargumenteert het kabinet dat een tijdelijke terugkeer naar Nederland,
nadat een handhavingsverdrag is geratificeerd, «in het algemeen belang»
is?2. Het tweede procesrisico is het vermoeden van indirecte discriminatie
naar nationaliteit (artikel 14 en 26 IVBPR; artikel 14 EVRM). De regeling
treft allicht relatief meer niet-Nederlanders dan Nederlanders. De memorie
van antwoord stelt dat er geen sprake is van een blijvende eindiging van het
uitkeringsrecht. Het recht kan heropend worden of herleven bij tijdelijke
terugkeer naar Nederland. Er zal dan toch voor Nederlanders en niet-Nederlanders
in gelijke mate sprake moeten zijn van een tijdelijk terugkeerrecht naar Nederland.Het vermoeden van indirecte discriminatie kan weerlegd worden indien met
dit voorstel (tijdelijke terugkeer naar Nederland als voorwaarde voor herstel
uitkeringsrecht) een redelijk doel wordt gediend, het middel geschikt is,
terwijl het middel in zijn negatieve effecten in redelijke verhouding staat
tot het belang van het te bereiken doel. De leden van de PvdA-fractie zagen
graag een proeve tot weerlegging van het vermoeden van indirecte discriminatie
tegemoet.De leden van de PvdA-fractie kwamen terug op de raakvlakken van dit wetsvoorstel
met de Koppelingswet. De memorie van antwoord stelt – op zich terecht –
dat beide wetten verschillende doelstellingen en reikwijdtes hebben. Het probleem
is echter dat voor betrokkenen negatieve gevolgen kunnen cumuleren. Bij de
behandeling van de Koppelingswet was de uitgangspositie dat de
uitkeringsgerechtigde, die zijn verblijfstitel verloor, met behoud van uitkering
kon terugkeren naar herkomstland. Na inwerkingtreding van Wet Beperking export
uitkeringen zal in een aantal gevallen die uitweg afgesneden zijn. Dat is
een nieuw gegeven, dat dwingt tot nieuwe bezinning.Zij illustreerden dit met een casuspositie. Een Nederlander trouwt in
februari 1997 met een vrouw uit het buitenland. Uit dit huwelijk wordt een
kind geboren. De vrouw heeft een afhankelijke verblijfstitel («voor
verblijf bij echtgenoot») die na 3 jaar huwelijk omgezet kan worden
in een zelfstandige verblijfstitel. Haar echtgenoot overlijdt echter in december
1999, twee jaar en 10 maanden na de huwelijkssluiting. Haar verblijfsrecht
eindigt, daardoor is er geen ANW-recht in Nederland. Met haar herkomst- land
is nog geen handhavingsverdrag gesloten. Ook de staten waarmee Nederland inmiddels
wel een handhavingsverdrag heeft gesloten zullen waarschijnlijk niet bereid
zijn deze weduwe met kind op te nemen. (Gesteld dat er wel een verdragsland
bestaat, dat bereid is deze weduwe met kind op te nemen, kan zij dan vanuit
dat verdragsland wel nabestaan- denuitkering en halfwezenuitkering aanvragen
of geldt ook dan de voorwaarde van terugkeer naar Nederland voor langer dan
3 maanden?)De simpele constatering in de memorie van antwoord dat voor een dergelijke
lacune geen oplossing gestaan, vonden deze leden iets te makkelijk. Het is
de taak van de wetgever cumulatieve effecten in beeld te brengen en, waar
nodig, een oplossing te bieden, hetzij in deze wet, hetzij in de Koppelingswet,
hetzij in het vreemdelingenrecht. Een oplossing zou kunnen zijn om deze weduwe
wel een zelfstandige verblijfstitel te geven. De ratio van de 3-jaarstermijn
is, zo veronderstelden de leden van de PvdA-fractie, gelegen in het tegengaan
van schijnhuwelijken. In deze casuspositie is duidelijk geen sprake van een
schijnhuwelijk (er is een kind geboren uit dit huwelijk; het huwelijk is geëindigd
door overlijden).Ook inzake de raakvlakken met de Koppelingswet verzochten zij om een beantwoording
in samenspraak met de bewindslieden van Justitie.De leden van de PvdA-fractie constateerden dat twee van hun eerdere vragen
onbeantwoord zijn gebleven in de memorie van antwoord.De eerste betrof de gelijkstelling van een verblijf van meer dan 3 maanden
buiten Nederland met «wonen buiten Nederland». Het is denkbaar
dat een (in Nederland wonende) uitkeringsgerechtigde door een calamiteit (ern-
stige ziekte en overlijden van een naaste familielid) langer dan 3 maanden
in het buitenland verblijft. Deze leden vroegen of in een dergelijke situatie
nuancering dan wel een hardheidsclausule aanbeveling verdient.In aansluiting op deze vraag vroegen deze leden verder om een opheldering
over de relatie tussen de nieuw voorgestelde wetteksten («met wonen
buiten Nederland wordt gelijkgesteld het langer dan drie maanden buiten Nederland
verblijven») met de bestaande (gehandhaafde) teksten van AOW, AKW en
ANW: «Hij die Nederland metterwoon heeft verlaten en binnen een jaar
nadien metterwoon terugkeert zonder inmiddels in de Nederlandse Antillen,
Aruba of op het grondgebied van een andere mogendheid te hebben gewoond, wordt
ook voor de duur van zijn afwezigheid geacht in Nederland te hebben gewoond».
(artikel 3 lid 3 AOW, artikel 3 lid 3 AKW, artikel 7 lid 3 ANW).In de nieuw voorgestelde tekst leidt een lange reis, langdurige verpleging
of het langdurig logeren bij een familielid in het buitenland bij overschrij-
ding van de 3-maandstermijn tot eindiging van het uitkeringsrecht.Volgens de bestaande wetteksten (artikel 3 lid 3 AOW, artikel 3 lid 3
AKW, artikel 7 lid 3 ANW) is dat echter niet het geval indien betrokkene binnen
een jaar metterwoon naar Nederland terugkeert. Deze leden hadden zich nog
even afgevraagd of de reikwijdte van de bestaande wetteksten beperkt zou zijn
tot het voortduren van de verzekeringsplicht. Nu deze bestaande artikelleden
echter nadrukkelijk ondergebracht zijn in hoofdstuk I Algemene
Bepalingen en niet in hoofdstuk II Kring van Verzekerden, meenden zij dat
de bestaande wettekst een algemene geldigheid bezit en de nieuw voorgestelde
passage hiermee in strijd komt.De tweede niet-beantwoorde vraag van de leden van de PvdA-fractie betrof
de wenselijkheid van algemeen toegankelijke informatie over de internationale
aspecten van sociale zekerheid. Zij hadden geconstateerd dat de internationale
dimensie toeneemt, terwijl er nergens een overzichtelijke en toegankelijke
handleiding bestaat over de buitenland-aspecten van sociale zekerheid.Zij hadden gevraagd of het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
wil bevorderen dat een dergelijke publicatie (door hen gemakshalve betiteld
als een «Kleine Gids internationaal of een «Practische Informatie
over sociale zekerheid internationaal) tot stand komt.Graag zagen zij alsnog een reactie op deze vragen tegemoet.De leden, behorende tot de PvdA-fractie merkten ter afsluiting van hun
bijdrage op, dat het kabinet stelt dat de voorgestelde exportbeperking geen
doel op zich is, maar een middel ter vergroting van de «handhaafbaarheid».
Kan nader aangeduid worden of en in hoeverre het sluiten van een bilateraal
verdrag met handhavingsclausule steeds een noodzakelijke voorwaarde is ter
controle van de rechtmatigheid?De leden van de PvdA-fractie stelden deze vraag naar aanleiding van recente
krantenpublicaties over een onderzoek van de SVB naar kinderbij- slagfraude
in delen van Turkije (Volkskrant 22-12-98, NRC 23-12-98, Parool 28-12-98).
Uit deze berichtgeving trokken zij de volgende conclusies:– de omvang van KB-fraude in delen van Turkije is onthutsend groot;– tussen Nederland en Turkije bestaat thans een verdrag, echter
zonder handhavingsclausule;– niettemin bleek de SVB in staat om in Turkije effectief onderzoek
te doen naar de omvang van KB-fraude, met medewerking van de lokale autoriteiten
(Volkskrant: die in veel gevallen in het verleden waarschijnlijk zelf meewerkten
aan valse uittreksels uit het geboorteregister»), hoewel de betrekkingen
tussen Nederland en Ankara op het punt van de handhaafbaarheid «op zijn
zachtst gezegd koel zijn» (Parool).Kortom, hoewel er geen sprake was van «gewaarborgde handhaafbaarheid»
op grond van een verdrag was de SVB in Turkije in staat effectieve controle
uit te oefenen. Een verdrag mèt handhavingsclausule is kennelijk niet
steeds een noodzakelijke voorwaarde voor terzake doende controle. In andere
landen kan dit uiteraard geheel anders liggen.Is ook overwogen om de eis van «handhaafbaar verdrag» slechts
te stellen voor landen waar dit noodzakelijk is en voor andere landen op andere
wijze handhavingsinstrumenten in te zetten?De leden van de PvdA-fractie merkten tenslotte op dat zij de handhavingsproblematiek
zo dringend achtten dat zij graag wilden meewerken aan vergroting van controlemogelijkheden.
Indien en voorzover noodzakelijk, waren zij ook bereid de eis van verdrag
mèt handhavingsclausule in overweging te nemen. Doel en middelen dienen
wel in de juiste verhouding tot elkaar te staan. Vooralsnog hadden zij twijfels
over de proportionaliteit van doel en middel. Op z'n minst konden zij de relatie
tussen en evenredigheid van doel en middel bij de tijdelijke verhuisplicht
naar Nederland, juist nadat een handhaafbaar verdrag tot stand gekomen is,
niet bespeuren.De voorzitter van de commissie,HeijmansDe griffier van de commissie,Nieuwenhuizen XNoot1Samenstelling: Van de Zandschulp (PvdA), Heijmans (VVD) (voorzitter),
Gelderblom-Lankhout (D66), Jaarsma (PvdA), Rongen (CDA), Veling (GPV), Van
den Broek-Laman Trip (VVD), Batenburg, J. van Leeuwen (CDA), Van den Berg
(SGP), Hofstede (CDA), De Haze Winkelman (VVD), Zwerver (GL), Ruers (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-19981999-25757-60d.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl