Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Verslag van een Schriftelijk Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 584

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

14-11-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

22112 nr. 584

09-11-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudsopgave blz.I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDAVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdAVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVDII. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE
ZAKEN EN DE MINISTER VAN JUSTITIE1. Inleiding2. Overleg met belangenorganisaties en het SER-advies3. Uitstel kabinetsreactie4. Redenen voor de herziening van het consumentenacquis5. Subsidiariteit en proportionaliteit6. Nationale koppen7. De criteria van «better regulation»
en de «impact assessment»8. De bij de herziening te volgen algemene regelgevende
benadering (vraag A1 van het Groenboek)9. De mate van harmonisatie10. Niveau van consumentenbescherming11. De handhaving van het consumentenrecht en de «small
claims» procedure12. Geschillencommissies13. Herziening van de Richtlijn timeshare14. Het herroepingsrecht15. Beginsel van te goeder trouw handelen16. Oneerlijke bedingen17. Richtlijn Consumentenkoop
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 90 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 584VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 9 november 2007De vaste commissie voor Economische Zaken1
heeft een aantal vragen voorgelegd aan de staatssecretaris van Economische
Zaken naar aanleiding van de brief van 31 mei 2007 inzake de concept
kabinetsreactie Groenboek herziening van het consumentenacquis (Kamerstuk
22 112, nr. 534).De staatssecretaris van Economische Zaken en de minister van Justitie
hebben deze vragen beantwoord bij brief van 7 november 2007.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Kraneveldt-Van der VeenDe wnd. griffier van de commissie,De VethInhoudsopgave blz.I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties 1• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA 1• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA 4• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP 5• Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD 7II. Reactie van de staatssecretaris van Economische Zaken 7I. VRAGEN EN OPMERKINGEN VANUIT DE FRACTIESVragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
het CDADe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de reactie van het kabinet over het Groenboek inzake de Herziening van het
consumentenacquis. Het kabinet heeft geen definitief standpunt ingenomen ten
aanzien van de Herziening van het consumentenacquis. De leden van de CDA-fractie
wensen in een gelijke vorm te reageren en wachten de nadere voorstellen af
voordat er een definitief standpunt wordt ingenomen.De Nederlandse reactie is mede gebaseerd op het advies van belangenorganisaties
en het advies van de Sociaal Economische Raad. Dit laatste advies hebben de
leden van de CDA-fractie overigens nog niet officieel ontvangen. Zij vragen
de staatssecretaris om dit advies alsnog toe te zenden.Deze leden ondersteunen de visie van het kabinet dat het bij deze herziening
van groot belang is, dat onder strikte eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel
een juist evenwicht wordt gevonden tussen een hoog beschermingsniveau voor
de consument en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven. Deze leden
vragen aandacht voor de administratieve lasten van de ondernemer. Er is dan
ook steun voor het voorstel om bij nieuwe regelgeving eerst te toetsten in
welke mate ondernemers worden belast met nieuwe verplichtingen (lasten) en
belemmeringen, en in welke mate de werking van de interne markt wordt belemmerd
als deze nieuwe regels wel of niet zouden worden uitgevoerd.Het kabinet stelt voor om bij nieuwe voorstellen over te gaan tot een «impact
assessment». De leden van het CDA onderschrijven dit, maar willen van
de staatssecretaris weten wat hier onder verstaan wordt. De leden van het
CDA willen in een dergelijk onderzoek inzichtelijk gemaakt zien welke gevolgen
de voorstellen hebben in grensgebieden wat betreft economische, maatschappelijke
en sociale gevolgen.Handhaving van het consumentenrecht heeft invloed op het consumentenvertrouwen,
zo stelt het kabinet. De leden van het CDA vragen de staatssecretaris naar
de gedane ervaring op het gebied van effectieve handhaving van het bestaande
consumentenrecht in Europees verband. Wat kunnen we hierin verbeteren om consumenten
te helpen bij het effectueren van hun rechten?De Nederlandse markt wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van geschillenbeslechting
en geschillencommissies. De leden van het CDA willen deze ruimte, net als
het kabinet, behouden. Het uitgangspunt is en blijft de eigen verantwoordelijkheid
van consumenten en bedrijven. Daarom willen de leden inzetten op versterking
van de zelfregulering en laagdrempelige, snelle en bindende geschillenbeslechting.
Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om dit uitgangspunt te versterken bij
verdere realisatie van een Europese interne markt? De leden vragen
uw actieve inzet om dit verder onder de aandacht te brengen in Europees verband.Een andere uitgangspunt voor de leden van de CDA-fractie betreft het «level
playing field». Dit kan worden bereikt door een vereenvoudiging van
de regelgeving en een Europese harmonisatie hiervan. In het Groenboek is gestart
met de herziening van acht richtlijnen. In deze verschillende richtlijnen
is voor een deel overlapping en versnippering aanwezig. Dit leidt niet altijd
tot een eenduidige verklaring van bijvoorbeeld begrippen. De leden pleiten
voor eenduidige afstemming en juichen een beperking van het aantal richtlijnen
toe. Een horizontale verankering als kaderinstrument met brede werkingssfeer
is daarbij een noodzakelijke en gewenste aanvulling. Welke noodzakelijke en
gewenste aspecten moeten hierbij volgens de staatssecretaris aan de orde zijn?
Zou de recente richtlijn oneerlijke handelspraktijken, naar de mening van
de regering, op onderdelen een geschikt voorbeeld kunnen zijn van een horizontaal
instrument?Een belangrijke systeemvraag bij deze herziening is de vraag in hoeverre
gekozen wordt voor welke vorm van harmonisatie. Zo kan worden gekozen voor
volledige harmonisatie (lidstaten mogen geen strengere voorschriften hanteren)
of voor minimumharmonisatie (lidstaten behouden regelingsmogelijkheden voor
nationale koppen). Het kabinet geeft in eerste instantie aan voorstander te
zijn van een gemengde benadering. De leden merken echter op dat minimumharmonisatie
leidt tot verschillen in nationale wetgeving. Hier is zowel de consument als
de ondernemer niet bij gebaat. Een (exporterende) ondernemer krijgt namelijk
te maken met belemmeringen indien landen zelf tot extra regelgeving overgaan.
Het kabinet spreekt hier over «specifiek nationale omstandigheden»
die kunnen nopen tot ruimte voor nationale wetgeving. Tot op heden maakt Nederland
hier zeer zelden gebruik van. Kan de regering daarom aangeven wat het belang
voor Nederland is om te komen tot (gedeeltelijke) minimumharmonisatie? Kan
de staatssecretaris verder een nadere concrete invulling geven van «specifiek
nationale omstandigheden»?De leden hebben twijfels bij de gekozen gemende benadering van het kabinet.
Leidt deze benadering niet tot een ongelijk speelveld voor zowel ondernemers
als consumenten? Nieuwe/vervangende richtlijnen moeten volgens de leden zo
veel mogelijk volledige geharmoniseerd worden om een goed level playing field
te bewerkstelligen en consumenten gelijke rechten in Europa te geven.Totale harmonisatie leidt volgens de leden van de CDA-fractie niet per
definitie tot beperking van een zekere beoordelingsvrijheid per land. Bij
een totale harmonisatie blijft het gaan om een afgebakend gebied. Daarbij
kan een richtlijn bij totale harmonisatie ruimte laten voor lidstaten voor
eventuele beoordelingsvrijheid. De leden hebben in beginsel een voorkeur voor
totale harmonisatie van de acht richtlijnen uit het consumentenacquis. Dit
zal volgens hen leiden tot een goede werking van een interne markt en een
eerlijk en transparant «level playing field». Voordat een definitief
standpunt hierover wordt ingenomen is het van belang om eerst vast te stellen
wat exact de uitkomst van het acquis is, inclusief de reactie van de Commissie
en het kabinet.Bij de specifieke vraag of de lengte van bedenktijd in het hele consumentenacquis
gelijk getrokken moet worden is de reactie van het kabinet om met onderscheid
te komen van 10 of 14 dagen. De leden steunen anders dan het kabinet
optie 1 om de bedenktermijnen te uniformeren. Dit draagt bij aan de rechtszekerheid
van consumenten en handelaren. Waarom heeft het kabinet er bezwaar
tegen om de bedenktijd van bijvoorbeeld huis-aan-huisverkoop te verlengen
tot 14 dagen? Hoe bezwaarlijk is de verlenging met enkele dagen?De leden zien verder geen reden om antwoorden van het kabinet op de vele
specifieke vragen uit het Groenboek op dit moment ter discussie te stellen.
Met interesse nemen wij daarom kennis van uw beantwoording. Wij wachten de
verdere voortgang dan ook met belangstelling af.Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de PvdA1. Kan de staatssecretaris nader ingaan op de analyse van de Europese
Commissie, die stelt dat de geringe omvang van de grensoverschrijdende aankopen
zijn terug te voeren op een gebrek aan consumentenvertrouwen, die weer aanleiding
geeft tot deze herziening van het consumentenacquis?2. Is het echt zo dat de grote verschillen in beschermingsniveaus
tussen lidstaten op hun beurt weer de oorzaak zijn van gebrek aan consumentenvertrouwen?3. Zijn de geringe grensoverschrijdende aankopen niet eerder het
gevolg van andere gewoonten en gebruiken, afstand en transportkosten, en mogelijk
te hoge marketingkosten om in andere landen reclame ed. te maken?4. Wanneer kan het genoemde SER-advies verwacht worden? Wat was in
grote lijnen het commentaar van de Consumentenbond, de Ombudsman, de Stichting
Reclame Code en de Stichting Consumenten Informatie Punt? Wat was het commentaar
van de overige organisaties?5. Welke zeer urgente problemen m.b.t. time share worden bedoeld?6. Kan de staatssecretaris nader ingaan op de betekenis van de «better
regulation»-criteria? Op welke manier wordt rekening gehouden met eventuele
nieuwe administratieve lasten?7. Wat is de betekenis van de «impact assessment», waaraan
nieuwe regelgeving wordt onderworpen?8. Kan de staatssecretaris nader ingaan op de small claims procedure?
Wanneer gaat deze van start en waar kan de consument terecht als hij een dergelijke
procedure wil aanspannen?9. Op welke manier zou het Nederlandse systeem van geschillencommissies
(SGC) beïnvloed kunnen worden door de herziening van het Europese consumentenacquis?10. Functioneert het Nederlandse systeem van geschillencommissies
(SGC) inderdaad naar tevredenheid? Wanneer is dit systeem voor het laatst
geëvalueerd en wanneer zal de volgende evaluatie plaatsvinden? Kan de
staatssecretaris een dergelijke evaluatie (laten) uitvoeren?11. Komen in de andere EU-lidstaten ook dergelijke geschillencommissies?
Zijn ook dergelijke geschillencommissies denkbaar voor grensoverschrijdende
aankopen?12. Kan de staatssecretaris nader beargumenteren waarom gekozen wordt
voor de gemengde benadering? Brengt deze benadering niet zijn eigen complicaties
mee, omdat dan eerst een kaderinstrument ontworpen moet worden? Wordt op deze
manier niet een kader voor een kader ontworpen, oftewel een richtlijn waar
andere richtlijnen weer aan moeten voldoen?13. Waarop baseert het kabinet de veronderstelling dat het internationaal
privaatrecht en het Verdrag van Rome van 1980 zouden kunnen voorzien in de
invulling van de niet-geharmoniseerde gedeelten in de te herziene richtlijnen?14. Waarom maakt het kabinet geen duidelijke keuze voor volledige
of minimumharmonisatie? Is het juist dat met een «afweging per deelterrein
of specifieke bepaling», zoals het kabinet voorstelt, geen duidelijk
keuze wordt gemaakt? 15. Als nut en noodzaak van volledige harmonisatie moeten worden
aangetoond door de Commissie, dan betekent dit toch dat indien dit niet kan
worden aangetoond, er slechts sprake zal zijn van minimumharmonisatie?16. Als volledige harmonisatie niet mag leiden tot een lager niveau
van bescherming (als die in een bepaalde lidstaat al bestaat), zoals het kabinet
voorstelt, dan kan dat toch betekenen dat er tussen lidstaten grote verschillen
kunnen ontstaan in beschermingsniveau tussen landen?17. Waarom wil het kabinet geen bepaling die regelt dat door handelaren
te goeder trouw moet worden gehandeld, maar wil de regering het status quo
handhaven?18. Kan de staatssecretaris aangeven waarom de richtlijn oneerlijke
bedingen niet uitgebreid moet worden tot bedingen waarover afzonderlijk onderhandeld
is? Waarom zou de richtlijn oneerlijke bedingen zich moeten beperken tot standaard
algemene voorwaarden? Een oneerlijk beding is toch een oneerlijk beding, ongeacht
hoe het tot stand gekomen is?19. Waarom mogen het voorwerp van de overeenkomst en de prijs geen
onderdeel zijn van de beoordeling van het oneerlijke karakter van een beding?
Dit lijkt toch juist wel voor de hand te liggen? Als het om een groter bedrag
gaat, dan moet dit toch meegewogen kunnen worden?20. Deelt de staatssecretaris de mening dat de herziening van het
consumentenacquis niet mag leiden tot een verslechtering van de consumentenbescherming
in Nederland? Kan de staatssecretaris dat garanderen? Kan de staatssecretaris
de Kamer zo spoedig mogelijk informeren als ontwikkelingen in Europa wel lijken
te gaan in de richting van een voor de lidstaten verplichte verslechtering
van de consumentenbescherming?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de SPDe SP-fractie heeft met interesse kennis genomen van de kabinetsreactie
op het Groenboek inzake het consumentenacquis. De SP-fractie is van mening
dat het kabinet in het algemeen goed en zorgvuldig reageert op de stellingen
van de Europese Commissie waarbij zowel het Nederlandse (privaat)recht als
het internationale (privaat)recht niet uit het oog wordt verloren. Wel heeft
de SP-fractie nog enkele vragen en opmerkingen.Het kabinet wijst er terecht op dat het gebrek aan consumentenvertrouwen
en de daardoor achterblijvende grensoverschrijdende consumentenaankopen verschillende
redenen kunnen hebben. Allereerst moet duidelijker gemaakt worden waarom aanpassing
nu noodzakelijk is. Het is in die zin zeker te betreuren dat 5 richtlijnen
nog niet zijn geëvalueerd. Kan de staatssecretaris aangeven waarom er
toch al over is gegaan tot het maken van een Groenboek, terwijl alle evaluaties
nog niet zijn afgelopen? Is het de staatssecretaris ook bekend wanneer de
uitkomsten van die evaluaties te verwachten zijn?Bij vraag A1 stelt optie 2 dat er een horizontaal kaderinstrument moet
komen, aangevuld met herzieningen van de afzonderlijke richtlijnen. Is het
de bedoeling dat alle consumentenrichtlijnen blijven bestaan, of is het ook
denkbaar dat sommige geheel opgenomen worden in dat eventuele kaderinstrument
en dus verdwijnen?Het kabinet stelt in verband met volledige harmonisatie dat het bestaande
niveau van consumentenbescherming niet mag worden verlaagd omwille van een
Europees te bereiken maximum niveau van bescherming. Ook stelt het kabinet
meerdere malen dat nieuwe regelgeving steeds getoetst moet worden aan de criteria
van «better regulation». Dat wil zeggen dat naast de mate van
consumentenbescherming ook gekeken moet worden naar de lasten voor de ondernemer.
Kan hieruit geconcludeerd worden dat het kabinet van mening is
dat een lager beschermingsniveau voor consumenten in vergelijking met de huidige
situatie niet geoorloofd is bij volledige harmonisatie, maar wel als hiermee
de (administratieve) lasten voor ondernemers verlaagd kunnen worden?Volgens het kabinet bestaat er reeds nu al een plicht voor consumenten
en handelaren om volgens de beginselen van goede trouw en billijke behandeling
te handelen; ook zonder een eventuele expliciete en algemene bepaling. Hoe
denken andere lidstaten hierover? Hebben alle lidstaten een dergelijk beginsel
in hun nationale rechtsorde, zoals Nederland het beginsel van redelijkheid
en billijkheid kent? In dat kader kan het misschien wel nuttig zijn om een
algemene bepaling op te nemen. Kan de staatssecretaris bovendien inzicht geven
in de verhouding tussen het Europese «goede trouw en billijke behandeling»
en de Nederlandse «redelijkheid en billijkheid».Met betrekking tot de afkoelingsperiodes bij het herroepingsrecht kiest
het kabinet voor optie 2 (vraag F1): 14 dagen voor timesharing en 10 dagen
voor de andere categorieën. Wat is eigenlijk het precieze bezwaar tegen
een bedenktijd van 14 dagen voor alle categorieën?Het kabinet geeft aan dat één uniforme procedure voor kennisgeving
en opzegging in het hele consumentenacquis (optie 2 bij vraag F2) niet wenselijk
is, daar dit volgens het kabinet tot een aanzienlijke toename van verplichtingen
en belemmeringen in de bedrijfsvoering zorgt. Kan de staatssecretaris nog
eens duidelijk aangeven waarom dit het geval zou zijn?Ook zijn de leden van de SP-fractie geïnteresseerd in het antwoord
op de vraag in hoeverre het mogelijk is de Richtlijn consumentenkoop van toepassing
te verklaren op overeenkomsten betreffende de verlening van diensten. Wat
is het kabinet van plan, indien dit niet onder de aangehaalde richtlijn is
te scharen? Gaat het kabinet pleiten voor een nieuwe richtlijn op dat gebied
of gaat het kabinet, vooruitlopend op een eventuele Europese aanpak, de Nederlandse
wet aanpassen? Uit de beantwoording op Kamervragen van het lid Gesthuizen
van 8 mei 2007 betreffende KPN internetbellen blijkt namelijk dat de
Consumentenautoriteit non-conformiteit bij diensten niet kan handhaven, omdat
in de Nederlandse wet non-conformiteit blijkbaar ook alleen op het leveren
van goederen van toepassing is.Het kabinet kiest bij de vragen J1 en J2 voor optie 1. Daarbij wordt de
kanttekening gemaakt dat de regering ervan uitgaat dat hierbij sprake is van
handhaving van de status quo met betrekking tot conformiteit en wettelijke
garantietermijnen. In welk opzicht verandert de opstelling van het kabinet
indien blijkt dat de status quo niet gehandhaafd wordt?Het wordt door het kabinet niet wenselijk geacht dat een consument, onder
bepaalde voorwaarden, direct de producent aan kan spreken in geval van non-conformiteit
(vraag L). De leden van de SP-fractie zijn van mening dat dit soms wel nuttig
kan zijn. Op zich is het begrijpelijk dat de consument bij non-conformiteit
bij één iemand terecht kan: de winkelier bij wie het product
is gekocht. De winkelier zou de kosten van reparatie of vervanging dan vergoed
moeten krijgen door de producent; de winkelier kan immers weinig aan een gebrek
doen. In de praktijk zijn er situaties waarbij de producent een dergelijke
marktmacht heeft, waardoor winkeliers de kosten voor vervanging of reparatie
maar deels of geheel niet vergoed krijgen. Uit angst om de inkooprelatie met
de producent te verliezen, zal de winkelier daarom niet optreden tegen deze
vorm van misbruik. Hoe denkt de staatssecretaris daarover?Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van
de VVDDe leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
de uitgebreide conceptreactie. De leden hebben onderstaande vragen.Wat is de reden dat Nederland uitstel heeft moeten vragen bij de Europese
Commissie voor de reactie op het Groenboek? Komt dit doordat het traject voor
deze reactie in Nederland te laat is ingezet, of zijn de termijnen van de
Europese Commissie te kort? Wat zijn de consequenties van deze uitstel voor
het Europese vervolgtraject?Op welke wijze wordt, naast het subsidiariteitsprincipe, rekening gehouden
met het proportionaliteitsprincipe voor het vinden van het juiste evenwicht
tussen een hoog beschermingsniveau voor de consument en het concurrentievermogen
van het bedrijfsleven?Is de staatssecretaris van mening dat het Groenboek voldoende garantie
biedt dat er een goede balans is tussen consumentenbescherming en ondernemersbelangen?Welke nationale koppen op het consumentenacquis en richtlijnen met betrekking
tot consumentenbescherming kent Nederland en is de regering voornemens deze
te schrappen? Welke nationale wet- of regelgeving zou in aanmerking kunnen
komen voor vereenvoudiging of intrekking?Welke mate van harmonisatie acht de staatssecretaris optimaal? Vindt de
staatssecretaris het juist dat recente voorstellen van de Europese Commissie
voor Europese consumentenwetgeving het karakter van totale harmonisatie wordt
meegegeven?Hoe verhoudt de dienstenrichtlijn zich tot het consumentenacquis, bijvoorbeeld
waar het gaat over het vraagstuk of de huidige regels voor de conformiteit
van goederen ook zouden moeten gaan gelden voor andere (dienstverlenings)overeenkomsten?Het kabinet geeft aan dat Nederland zeer goede ervaring heeft met geschillenbeslechting
door geschillencommissies en wil deze als mogelijkheid behouden. Wordt door
de keuzes die de Commissie maakt het hebben dit onmogelijk of behoudt Nederland
deze mogelijkheid?Zou het niet beter zijn om bij Vraag A1 te kiezen voor een andere aanpak,
namelijk allereerst en als enige de horizontale aanpak, dus een kaderinstrument
voor alle consumentenovereenkomsten. Vervolgens kan worden bezien welke sectoriële
richtlijnen kunnen vervallen en tot slot kan bij uitzondering worden besloten
dat toch een enkele sectoriële regeling nodig is. Wat is de mening van
de staatssecretaris over deze aanpak?Kan het kabinet aan deze operatie niet enkele doelstellingen koppelen,
zoals tenminste 25 % minder regelgeving en ten minste 25% minder
administratieve lasten en uitvoeringslasten? Is de staatssecretaris bereid
zich hier voor in te zetten?II. REACTIE VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE
ZAKEN EN DE MINISTER VAN JUSTITIE1. InleidingMet belangstelling hebben wij kennisgenomen van de opmerkingen en vragen
van de leden van de fracties van het CDA, de PvdA, de SP en de VVD. De vragen
die zij stellen beantwoorden wij hieronder gaarne. Bij de beantwoording
zijn de vragen die betrekking hebben op hetzelfde onderwerp gezamenlijk beantwoord.Voordat wij overgaan tot de beantwoording van de vragen willen wij eerst
de volgende algemene opmerkingen maken.De herziening van het consumentenacquis bevindt zich in de eerste consultatiefase.
Het is niet uitgesloten dat de Nederlandse inzet – zoals verwoord in
de kabinetsreactie – nog zal wijzigen in de loop van het traject, als
de Commissie haar concrete herzieningsvoorstellen indient. Het kabinet hecht
er mede daarom waarde aan om in het vervolgtraject op de daarvoor geëigende
momenten in dialoog te blijven met uw Kamer.Voorts is opgevallen dat door uw Kamer verschillende vragen zijn gesteld
over de bij de herziening van het consumentenacquis gewenste mate van harmonisatie.
Het kabinet erkent dat volledige harmonisatie op een aantal terreinen die
door de acht consumentenrichtlijnen worden bestreken wenselijk kan zijn. Daarom
wijst het kabinet het beginsel van volledige harmonisatie op voorhand niet
af. Het gaat het kabinet echter te ver nu reeds te bepalen dat alle consumentenrichtlijnen
uit zouden moeten gaan van volledige harmonisatie. Naar het oordeel van het
kabinet is er nationaal maatwerk nodig, waarbij nut en noodzaak van een herzieningsvoorstel
moet worden aangetoond. Daarbij is de vraag welk middel het meest geschikt
is om het doel van consumentenbescherming te bereiken, zonder daarbij onevenredige
lasten voor het Nederlandse bedrijfsleven te veroorzaken, leidend voor het
kabinet. Het kabinet zal elk concreet voorstel gedegen analyseren om te zien
of het voorstel aan de voorwaarden van het subsidiariteitsbeginsel én
het proportionaliteitsbeginsel voldoet.2. Overleg met belangenorganisaties en het SER-adviesDe leden van de CDA-fractie en de leden van de PvdA-fractie vragen wanneer
het advies van de SER Commissie Consumentenaangelegenheden (SER/CCA) kan worden
verwacht.De SER/CCA heeft op 31 mei jl. een interim-advies uitgebracht. Het
interim-advies is met een begeleidende brief van de staatssecretaris van Economische
Zaken, mede namens de minister van Justitie, op 2 juli jl. naar uw Kamer
gestuurd1.Voorts vragen de leden van de PvdA-fractie wat in grote lijnen het commentaar
was van de belangenorganisaties, waaronder de Consumentenbond, de Stichting
De Ombudsman, de Stichting Reclame Code en de Stichting Consumenten Informatie
Punt.Zoals in de inleiding van de kabinetsreactie is opgemerkt, heeft op 12 maart
2007 een overleg plaatsgevonden over het Groenboek inzake de herziening van
het consumentenacquis (hierna: Groenboek) met vertegenwoordigers van belangenorganisaties,
waaronder de hiervoor genoemde belangenorganisaties. Tijdens dit overleg is
met name gesproken over de bij de herziening te volgen algemene regelgevende
benadering (vraag A1 in het Groenboek) en de mate van harmonisatie (vraag
A3 in het Groenboek).De belangenorganisaties zijn het erover eens dat het door de Europese
Commissie (hierna: Commissie) geformuleerde doel van het herzieningsproject –
het bevorderen van de grensoverschrijdende aankopen door consumenten –
maar ten dele bereikt kan worden met nieuwe regelgeving. Er zijn ook andere
factoren die van invloed zijn op de grensoverschrijdende aankopen, zoals taal-
en cultuurverschillen. Bovendien vinden alle belangenorganisaties het belangrijk
dat in het herzieningstraject aandacht wordt besteed aan de handhaving van
het consumentenrecht.De belangenorganisaties zijn voorts van mening dat bij de herziening van
het consumentenacquis de door de Commissie voorgestelde gemengde benadering
gevolgd moet worden. Algemene regels die van toepassing zijn op
alle consumentenovereenkomsten, kunnen opgenomen worden in een horizontaal
instrument (bijvoorbeeld een horizontale kaderrichtlijn). Indien het op bepaalde
terreinen of binnen bepaalde sectoren nodig is aanvullende specifieke regels
te handhaven of te introduceren, kunnen deze regels worden opgenomen in verticale
instrumenten (bijvoorbeeld sectorspecifieke richtlijnen).De belangenorganisaties verschillen van mening ten aanzien van de vraag
welke mate van harmonisatie gewenst is. Zo is de Consumentenbond van oordeel
dat, om een hoog niveau van consumentenbescherming te kunnen bereiken, eerst
moet worden vastgesteld wat de tekortkomingen en beperkingen zijn van het
huidige consumentenacquis. Tot die tijd blijft men de voorkeur geven aan minimumharmonisatie.
De Nederlandse ondernemersorganisatie VNO/NCW is echter juist voorstander
van volledige harmonisatie ter bevordering van het «level playing field»
op de interne markt.3. Uitstel kabinetsreactieDe leden van de VVD-fractie vragen waarom het kabinet voor het uitbrengen
van de reactie op het Groenboek uitstel heeft moeten vragen bij de Commissie.
Zij vragen of dit komt doordat het traject voor deze reactie in Nederland
te laat is ingezet of doordat de termijnen van de Commissie te kort zijn.
Tevens vragen de leden van deze fractie wat de consequenties zijn van dit
uitstel voor het Europese vervolgtraject.De termijn waarbinnen belangstellenden de gelegenheid kregen op het Groenboek
te reageren, is door de Commissie gesteld op drie maanden. Het Groenboek bevat
echter een groot aantal vragen waarop pas na nader onderzoek en raadpleging
van belangenorganisaties een gedegen antwoord kan worden gegeven. Bovendien
is het gebruikelijk dat kabinetsreacties op door de Commissie uitgebrachte
Groenboeken gedurende een maand bij de Eerste en de Tweede Kamer worden voorgehangen,
alvorens deze worden toegezonden aan de Commissie. Gelet op deze omstandigheden
was de termijn die de Commissie stelde voor Nederland te kort. Het bovenstaande
is aan de Commissie meegedeeld.Desgevraagd heeft de Commissie Nederland uitstel verleend. De kabinetsreactie
is officieel aan de Commissie aangeboden kort voor het verzenden van deze
nota naar aanleiding van het verslag aan uw Kamer. De verlate inzending van
de kabinetsreactie zal geen consequenties hebben voor de positie van Nederland
in het Europese vervolgtraject. De Nederlandse reactie is gepubliceerd op
de website van de Commissie. Alle belanghebbenden, waaronder de Lidstaten,
hebben in het vervolgtraject – wanneer de Commissie haar concrete herzieningsvoorstellen
indient – wederom de gelegenheid hun zienswijze naar voren te brengen.4. Redenen voor de herziening van het consumentenacquisDe leden van de PvdA-fractie vragen het kabinet nader in te gaan op de
analyse van de Commissie dat de geringe omvang van de grensoverschrijdende
aankopen het gevolg is van een gebrek aan consumentenvertrouwen, alsmede op
de stelling van de Commissie dat dit gebrek aan consumentenvertrouwen het
gevolg is van de grote verschillen in het beschermingsniveau in de Lidstaten.
De leden van deze fractie vragen zich ook af of de geringe omvang van de grensoverschrijdende
aankopen niet eerder veroorzaakt wordt door andere factoren, zoals andere
gewoonten en gebruiken, afstand en de daarmee samenhangende hogere transportkosten,
alsmede hogere marketing- en reclamekosten.In de acht consumentenrichtlijnen die door het project «herziening
van het consumentenacquis» worden bestreken, is steeds uitgegaan van
minimum harmonisatie. Dit betekent dat de richtlijnen een minimumregeling
(minimum beschermingsniveau) voorschrijven, die de Lidstaten in
hun regelgeving moeten implementeren. De Lidstaten hebben daarnaast de mogelijkheid
verdergaande voorschriften ter bescherming van de consument te hanteren. Doordat
Lidstaten gebruik hebben gemaakt van deze mogelijkheid en dit steeds op een
andere manier hebben gedaan, zijn er verschillen ontstaan in de consumentenwetgeving
in de Lidstaten. Het kabinet is het eens met de constatering van de Commissie
dat de consument als gevolg hiervan in de ene Lidstaat meer bescherming geniet
dan in de andere Lidstaat.De Commissie meent dat de omvang van de grensoverschrijdende aankopen
achterblijft, omdat er sprake is van een gebrek aan consumentenvertrouwen,
dat weer veroorzaakt wordt door de verschillen in de nationale wetgeving in
de Lidstaten. Het kabinet constateert in de eerste plaats dat de Commissie
deze stellingen onvoldoende onderbouwt en concretiseert. Het kabinet is het
niet eens met de Commissie dat verschillen in nationale wetgeving de enige
mogelijke oorzaak is van de geringe omvang van de grensoverschrijdende aankopen.
Er kunnen – zoals de PvdA-fractie ook al opmerkt – ook andere
redenen zijn waardoor het aantal grensoverschrijdende aankopen gering is,
zoals taal- en cultuurverschillen. Het is goed mogelijk dat er naast de herziening
van het consumentenacquis ook andere maatregelen zullen moeten worden genomen
om het aantal grensoverschrijdende aankopen te laten toenemen, zoals betere
consumentenvoorlichting. Om de Commissie ertoe te bewegen hiermee rekening
te houden, is in de kabinetsreactie nogmaals benadrukt dat het belangrijk
is dat de voorstellen voor nieuwe regelgeving die in het kader van de herziening
van het consumentenacquis worden gedaan, worden onderworpen aan een «impact
assessment» waaruit moet blijken of met de voorgestelde regeling de
door de Commissie beoogde doelen – waaronder een toename van de grensoverschrijdende
aankopen – kunnen worden bereikt.De leden van de SP-fractie vragen waarom de Commissie ervoor gekozen heeft
nu al een Groenboek te publiceren met vragen over de horizontale herziening
van het consumentenacquis en waarom de Commissie niet gewacht heeft totdat
alle acht verticale richtlijnen geëvalueerd waren. Tevens vragen de leden
van deze fractie wanneer de uitkomsten van de evaluatie van de laatste vijf
consumentenrichtlijnen verwacht kan worden.De herziening van het consumentenacquis zal zowel horizontaal (alle richtlijnen
tezamen) als verticaal (per sectorspecifieke richtlijn) plaatsvinden. In het
kader van de verticale herziening heeft de Commissie – voor de openbaarmaking
van het Groenboek – consultatiedocumenten uitgebracht over de Richtlijn
timeshare, de Richtlijn koop op afstand en de Richtlijn prijsaanduiding. Omdat
het verticale traject naar het oordeel van de Commissie te lang duurde, heeft
zij besloten om vooruitlopend op de consultatie terzake van de overige vijf
consumentenrichtlijnen, het Groenboek te publiceren. Tot nu toe zijn alleen
de uitkomsten van de consultatie inzake de Richtlijn timeshare en de Richtlijn
koop op afstand door de Commissie openbaar gemaakt.Het kabinet heeft bij de Commissie aangegeven en in de kabinetsreactie
herhaald, dat het kabinet liever de uitkomsten van de individuele consultaties
had afgewacht alvorens op een Groenboek te reageren. De Commissie heeft anders
besloten. Het is het kabinet onbekend wanneer de uitkomsten van de consultatie
van de overige consumentenrichtlijnen verwacht kunnen worden.5. Subsidiariteit en proportionaliteitDe leden van de VVD-fractie vragen op welke wijze er naast het subsidiariteitsprincipe
ook rekening gehouden wordt met het proportionaliteitsprincipe voor het vinden
van een juist evenwicht tussen een hoog beschermingsniveau voor de consument
en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven. Ook vragen
de leden van deze fractie of het kabinet van mening is dat het Groenboek voldoende
garantie biedt voor een goede balans tussen consumentenbescherming en ondernemersbelangen.Het kabinet is van mening dat naast het subsidiariteitsbeginsel rekening
moet worden gehouden met het proportionaliteitsbeginsel voor het vinden van
het juiste evenwicht tussen een hoog beschermingsniveau voor de consument
en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven. De Commissie moet rekening
houden met deze beginselen bij het opstellen van de herzieningsvoorstellen.
Het proportionaliteitsbeginsel heeft betrekking op de vraag of een voorgestelde
maatregel geschikt is om het beoogde doel (de bescherming van de consument)
te bereiken en of de maatregel niet verder gaat dan nodig is om dit doel te
bereiken. Daarbij is de vraag welk middel het meest geschikt is om het doel
van consumentenbescherming te bereiken, zonder daarbij onevenredige lasten
voor het Nederlandse bedrijfsleven te veroorzaken, leidend voor het kabinet.
Het kabinet zal elk concreet voorstel grondig analyseren om te zien of het
voorstel aan de voorwaarden van het subsidiariteitsbeginsel én het
proportionaliteitsbeginsel voldoet.Het kabinet is van mening, dat het Groenboek voldoende garanties biedt
voor een goede balans is tussen consumentenbescherming en concurrentievermogen
van het bedrijfsleven, omdat het Groenboek een consultatie van de belanghebbenden
is en hierin nadrukkelijk verschillende opties worden opengehouden. Het kabinet
zal zich in het vervolgtraject blijven inspannen voor het bereiken van een
goede balans tussen consumentenbescherming en concurrentievermogen van het
bedrijfsleven en zal de herzieningsvoorstellen die naar verwachting in het
eerste half jaar van 2008 aan de Raad zullen worden aangeboden, hierop analyseren.6. Nationale koppenDe leden van de VVD-fractie vragen welke nationale koppen er in de Nederlandse
wetgeving zijn op het Europese consumentenrecht en of het kabinet voornemens
is deze te schrappen. Daarnaast vragen de leden van deze fractie welke nationale
wet- of regelgeving in aanmerking zou kunnen komen voor vereenvoudiging of
intrekking.Bij de implementatie van de acht consumentenrichtlijnen is de Nederlandse
wetgever in het algemeen uitgegaan van de daarin opgenomen minimumnorm. Slechts
in een aantal gevallen biedt de Nederlandse wet de consument een verdergaande
bescherming. Het betreft in die gevallen bestaande nationale regels die op
basis van de richtlijn gehandhaafd konden worden. Zo bestond er ten tijde
van de implementatie van de Richtlijn oneerlijke bedingen1 in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek (Afdeling 3 van Titel 5) al een
regeling betreffende algemene voorwaarden die op onderdelen verder strekte
dan de richtlijn. Nederland heeft ervoor gekozen om deze bestaande regeling
te handhaven, zodat daarmee het reeds bestaande beschermingsniveau voor de
consument gehandhaafd kon worden. Zo zijn de in de artikelen 6:236 en 6:237
van het Burgerlijk Wetboek (BW) opgenomen zwarte en grijze lijst van oneerlijke
bedingen in algemene voorwaarden uitgebreider dan de lijst die in de Richtlijn
oneerlijke bedingen is opgenomen. De wettelijke regeling inzake de algemene
voorwaarden werkt in Nederland goed en wordt gesteund door zowel de ondernemers
als de consumenten. Zou bij de implementatie van de Richtlijn oneerlijke bedingen
uitgegaan zijn van de daarin opgenomen minimumregeling, dan had een deel van
de in het BW opgenomen regeling geschrapt moeten worden en zou het beschermingsniveau
voor de consument zijn verlaagd. Gelet op dit negatieve effect en op het feit
dat de richtlijn de ruimte bood voor verdergaande nationale eisen is ervoor
gekozen de bestaande regeling te handhaven.Een ander voorbeeld betreft de Richtlijn betreffende het doen staken van inbreuken. Deze richtlijn maakt het mogelijk dat een consumentenorganisatie,
in geval van een nationale of grensoverschrijdende inbreuk op één
van de in de richtlijn genoemde consumentenrichtlijnen, bij de nationale rechter
of een rechter in een andere lidstaat een vordering kan instellen, die strekt
ter bescherming van de consumentenbelangen die zij behartigt. Op het moment
van de implementatie van deze richtlijn kende de Nederlandse wet reeds een
algemene regeling betreffende het instellen van collectieve acties door belangenorganisaties
(artikel 3:305a BW). Deze regeling is gehandhaafd omdat een beperking tot
alleen de genoemde consumentenrichtlijnen ertoe zou leiden dat consumentenorganisaties
niet meer bevoegd zouden zijn om ter behartiging van de belangen van consumenten
een collectieve actie in te stellen voorzover die belangen geen bescherming
vinden in deze richtlijnen. Een recent voorbeeld van een collectieve actie
die dan niet mogelijk zou zijn geweest, is de collectieve actie van de Consumentenbond
tegen ONVZ1 waarin met succes een tussentijdse
wijziging van een zorgpolis is aangevochten. Bij de implementatie is er voorts
voor gekozen deze regeling van overeenkomstige toepassing te verklaren op
buitenlandse consumentenorganisaties (artikel 3:305c BW). Dit betekent dat
ook deze organisaties niet alleen bevoegd zijn op te treden tegen inbreuken
op de consumentenrichtlijnen die zijn opgenomen in de Richtlijn betreffende
het doen staken van inbreuken, maar dat zij bevoegd zijn op te treden tegen iedere inbreuk op een consumentenregel waardoor belangen
worden geschaad, die zij behartigen. Het toepassingsbereik van de in deze
richtlijn opgenomen regeling werd hiermee in Nederland uitgebreid. Dit was
echter een logisch gevolg van een reeds in de Nederlandse wet bestaand systeem.Het kabinet is niet van plan deze verdergaande regelgeving te schrappen.
Mocht de Commissie echter op onderdelen in haar herzieningsvoorstellen uitgaan
van volledige harmonisatie, dan betekent dit dat voor die onderdelen verdergaande
regelgeving niet meer is toegestaan. Wanneer de voorstellen uitgaan van volledige
harmonisatie, dan hangt het af van de inhoud van de voorstellen van de Commissie
en de hoogte van het beschermingsniveau of Nederland de nationale regelingen
naar beneden moet aanpassen.7. De criteria van «better regulation»
en de «impact assessment»De leden van de CDA-fractie alsmede de leden van de PvdA-fractie vragen
naar de precieze betekenis van de «better regulation» criteria
en de «impact assessment», waaraan alle nieuwe voorstellen voor
regelgeving naar het oordeel van het kabinet onderworpen zouden moeten worden.
De leden van de CDA-fractie vragen zich in het bijzonder af of bij een dergelijk
onderzoek ook inzichtelijk gemaakt wordt wat de economische, maatschappelijke
en sociale gevolgen zijn van de nieuwe voorstellen voor regelgeving in de
grensgebieden. De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier rekening
gehouden wordt met administratieve lasten.De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet aan het project herziening
van het consumentenacquis niet enkele doelstellingen kan koppelen zoals tenminste
25% minder regelgeving en administratieve lasten vermindering.In 2002 heeft de Commissie het «better regulation» programma
geïntroduceerd. Vanaf dat jaar is zij verplicht alle nieuwe voorstellen
voor regelgeving te onderwerpen aan een «impact assessment». Het «better
regulation» programma richt zich op het verbeteren en vereenvoudigen
van bestaande Europese regelgeving en het verbeteren van de kwaliteit van
voorstellen voor nieuwe regelgeving. Door middel van de «impact assessment»
wordt onderzocht wat de economische, sociale en milieu effecten zullen zijn,
indien de voorgestelde regeling wordt ingevoerd2.
Met de«impact assessment» wordt beoogd alle positieve én
eventuele negatieve gevolgen van de invoering van de voorgestelde regelgeving –
waaronder in voorkomend geval ook de gevolgen in de grensgebieden
en de eventuele toename van de administratieve lasten – in kaart te
brengen. Indien bij de «impact assessment» een negatief effect
van de voorgestelde regelgeving aan het licht komt, kan beoordeeld worden
of dit negatieve effect met een aanpassing van de voorgestelde regelgeving
opgelost kan worden of dat er een andere oplossing noodzakelijk is.Het kabinet zal elk concreet voorstel van de Commissie grondig analyseren.
Daarbij is de vraag welk middel het meest geschikt is om het doel van consumentenbescherming
te bereiken, zonder daarbij onevenredige lasten voor het Nederlandse bedrijfsleven
te veroorzaken, leidend voor het kabinet. Het kabinet zal in dit proces streven
naar vermindering van regeldruk en administratieve lasten.8. De bij de herziening te volgen algemene regelgevende
benadering (vraag A1 van het Groenboek)De leden van de CDA-fractie vragen welke aspecten in het door de Commissie
voorgestelde horizontale kaderinstrument aan de orde zouden moeten komen en
of de richtlijn oneerlijke handelspraktijken, naar de mening van het kabinet,
op onderdelen een geschikt voorbeeld zou kunnen zijn van zo’n horizontaal
instrument.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de gemengde benadering
zou kunnen leiden tot extra complicaties, bijvoorbeeld doordat op deze manier
een richtlijn wordt ontworpen waar alle andere richtlijnen dan weer aan moeten
voldoen.De leden van de SP-fractie vragen of sommige verticale richtlijnen geheel
zullen worden opgenomen in het horizontale kaderinstrument en dus als verticale
richtlijn zullen verdwijnen.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of er niet beter gekozen kan
worden voor allereerst en als enige de horizontale aanpak. Vervolgens kan
worden bezien welke sectoriële richtlijnen kunnen vervallen en welke
sectoriële regeling nodig blijft.De door de Commissie voorgestelde gemengde benadering houdt in dat een
horizontaal kaderinstrument met algemene regels zal worden opgesteld, aangevuld
met sectorspecifieke regels, indien dit noodzakelijk is. Met het horizontale
kaderinstrument wordt de uniformiteit, de kenbaarheid en de toegankelijkheid
van de Europese regelgeving op het gebied van het consumentenrecht vergroot.
Daarnaast blijft voldoende ruimte voor sectorspecifieke regelgeving. Er zal
geen sprake zijn van overlap, maar van aanvulling. Wat in het horizontale
kaderinstrument geregeld wordt, zal niet meer verticaal geregeld worden. Hiermee
worden de complicaties waar de leden van de PvdA-fractie op wijzen, juist
voorkomen.In het horizontale kaderinstrument zouden belangrijke begrippen –
zoals handelaar en consument – moeten worden gedefinieerd. Verder zouden
in het kaderinstrument ook de regels kunnen worden opgenomen die van toepassing
zijn op alle consumentenovereenkomsten – of een aanzienlijk deel daarvan –
maar die nu nog in de verschillende consumentenrichtlijnen zijn opgenomen.
Zo is in de Richtlijn timeshare, de Richtlijn koop op afstand en de Richtlijn
colportage een regeling opgenomen inzake het herroepingsrecht. Deze afzonderlijke
regelingen zouden kunnen worden vervangen door één uniforme
regeling in het horizontale kaderinstrument.Het kabinet heeft aangegeven voorstander te zijn van een integrale horizontale
benadering, waarbij de richtlijnen die van toepassing zijn op alle consumentenovereenkomsten
geheel of gedeeltelijk in een kaderinstrument kunnen worden geïncorporeerd.
In de kabinetsreactie wordt een suggestie gedaan hoe een dergelijk kaderinstrument
eruit zou kunnen zien, zo zou er in het kaderinstrument voor elke fase –
de voorfase, de fase van het sluiten van de overeenkomst en de fase na het
sluiten van de overeenkomst – van de totstandkoming van een consumentenovereenkomst, een algemene regeling kunnen worden opgenomen. Voor een nadere
toelichting hierop verwijzen wij u naar pagina’s 11 e.v. van de kabinetsreactie.
De constatering van de leden van de SP-fractie dat deze aanpak ertoe zou kunnen
leiden dat sommige verticale consumentenrichtlijnen geheel zullen worden opgenomen
in het horizontale kaderinstrument en dus als verticale richtlijn zullen verdwijnen,
is juist. De Richtlijn oneerlijke bedingen is naar de mening van het kabinet
een goed voorbeeld van een richtlijn die, gezien zijn algemene karakter en
gelding voor alle consumentenovereenkomsten, integraal in een horizontaal
kaderinstrument ingepast zou kunnen worden.Het bovenstaande sluit naar de mening van het kabinet ook aan bij de suggestie
van de leden van de VVD-fractie om het horizontale kaderinstrument als uitgangspunt
te nemen. Er zal eerst bezien worden welke regelingen in een horizontaal kaderinstrument
passen en voorts zal bezien worden of het noodzakelijk is bestaande sectorspecifieke
regelgeving te handhaven of nieuwe sectorspecifieke regelgeving te introduceren.De in 2005 vastgestelde Richtlijn oneerlijke handelspraktijken1 kan inderdaad – zoals gesuggereerd door de CDA-fractie –
als voorbeeld dienen voor het horizontale kaderinstrument. Deze richtlijn
betreft een algemene regeling inzake oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen
jegens consumenten voor, gedurende en na de totstandkoming van een commerciële
transactie met betrekking tot een product. De regeling is van toepassing op
alle consumentenovereenkomsten en bevat regels voor elke fase met betrekking
tot de totstandkoming van de consumentenovereenkomst.9. De mate van harmonisatieDe leden van de CDA-fractie, de PvdA-fractie, de SP-fractie en de VVD-fractie
stellen allen een of meer vragen over de bij de herziening van het consumentenacquis
gewenste mate van harmonisatie.De CDA-fractie vraagt zich af of de consument en de ondernemer wel gebaat
zijn bij de in de kabinetsreactie gekozen gemengde benadering en verzoeken
het kabinet nader aan te geven wat het belang voor Nederland is bij (gedeeltelijke)
minimumharmonisatie. De leden van deze fractie willen in iedere geval graag
weten of de in de kabinetsreactie gekozen gemengde benadering niet leidt tot
een ongelijk speelveld voor zowel ondernemers als consumenten en of daarom
niet beter gekozen zou kunnen worden voor de optie van volledige harmonisatie,
teneinde voor ondernemers een «level playing field» te bewerkstelligen
en consumenten gelijke rechten in Europa te geven. Voorts vragen de leden
van deze fractie wat in de kabinetsreactie op pagina 14 verstaan moet worden
onder «specifieke nationale omstandigheden»,
die kunnen nopen tot ruimte voor nationale wetgeving.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of door in de kabinetsreactie
als randvoorwaarde te stellen dat per deelterrein of specifieke bepaling een
afweging zal moeten worden gemaakt tussen enerzijds het belang van volledige
harmonisatie voor de werking van de interne markt en anderzijds het belang
van de Lidstaten om verdergaande nationale regelgeving te kunnen handhaven
of introduceren, feitelijk geen duidelijk keuze wordt gemaakt voor volledige
harmonisatie dan wel minimumharmonisatie. Voorts vragen de leden van deze
fractie zich af of het kabinet van oordeel is dat als nut en noodzaak van
volledige harmonisatie niet kan worden aangetoond, dit betekent dat er slechts
sprake kan zijn van minimumharmonisatie. Ook vragen de leden van de PvdA-fractie
zich af of er bij de keuze voor minimumharmonisatie niet nog steeds grote
verschillen kunnen blijven bestaan tussen het niveau van consumentenbescherming
in de nationale wetgeving van de Lidstaten.De leden van de SP-fractie vragen of uit de kabinetsreactie geconcludeerd
zou kunnen worden dat het kabinet van mening is dat volledige harmonisatie
niet mag leiden tot een lager beschermingsniveau voor consumenten,
tenzij hiermee de (administratieve) lasten voor ondernemers verlaagd kunnen
worden.De leden van de VVD-fractie vragen welke mate van harmonisatie volgens
het kabinet optimaal zou zijn en of het kabinet het juist vindt dat de recente
voorstellen van de Commissie op het gebied van het consumentenrecht uitgaan
van volledige harmonisatie.In reactie op de vragen van de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de VVD-fractie
wordt het volgende opgemerkt. Zoals reeds in de inleiding naar voren is gebracht,
erkent het kabinet dat volledige harmonisatie op een aantal van de door de
acht consumentenrichtlijnen bestreken terreinen wenselijk kan zijn. Daarom
wijst het kabinet het beginsel van volledige harmonisatie op voorhand niet
af. Het gaat het kabinet echter te ver nu reeds te concluderen dat alle consumentenrichtlijnen
uit zouden moeten gaan van volledige harmonisatie. Indien een richtlijn uitgaat
van volledige harmonisatie, zijn verdergaande nationale voorschriften niet
langer mogelijk. Wordt in een consumentenrichtlijn gekozen voor een lager
niveau van consumentenbescherming dan in een bestaande nationale regeling,
dan zal in dat geval – zoals reeds is aangegeven in paragraaf 6 –
de nationale regeling moeten worden gewijzigd en wordt het beschermingsniveau
van de Nederlandse consument verlaagd. Het is voorts mogelijk dat de consumentenrichtlijn
regels geeft met een lager niveau van bescherming dan de algemene, niet specifiek
voor consumenten geldende, nationale regeling van een lidstaat. In dat geval
ontstaat de vreemde situatie dat implementatie van de richtlijn zou kunnen
leiden tot invoering van een lager beschermingsniveau voor consumentenovereenkomsten
dan voor overeenkomsten tussen ondernemers.Het kabinet is van oordeel dat de Commissie per richtlijn en in bepaalde
gevallen wellicht ook per richtlijnbepaling zal moeten afwegen welke mate
van harmonisatie het meest geschikt is. Daartoe zal een afweging gemaakt moeten
worden tussen het belang van volledige harmonisatie voor de werking van de
interne markt en de behoefte van Lidstaten om op bepaalde terreinen verdergaande
nationale voorschriften terzake te kunnen vaststellen. In antwoord op de vraag
van de SP-fractie, merken wij op dat bij die afweging niet alleen het belang
dient te worden meegenomen van de ondernemer bij een zoveel mogelijk ongestoorde
grensoverschrijdende handel en de vermindering van de (administratieve) lasten,
maar ook het belang van de consument bij een goed niveau van consumentenbescherming.
Het kabinet zal daarnaast elk concreet voorstel van de Commissie grondig analyseren
om te bezien of het voorstel ook aan de voorwaarden van het subsidiariteitsbeginsel én
het proportionaliteitsbeginsel voldoet.Het klopt dat bij richtlijnen die uitgaan van minimumharmonisatie nog
steeds verschillen kunnen blijven bestaan tussen het beschermingsniveau van
de consument in de verschillende Lidstaten. De in de nationale wetgeving van
de Lidstaten opgenomen verdergaande regels mogen dan immers worden gehandhaafd
en indien de Lidstaten dit nodig achten, kan er ook na de inwerkingtreding
van de richtlijn voor worden gekozen om verdergaande maatregelen te introduceren.
De ondernemer zal zich als hij wil handelen in een andere Lidstaat echter
ongeacht de mate van harmonisatie moeten blijven verdiepen in het recht dat
van toepassing is die desbetreffende Lidstaat. Ook bij volledige harmonisatie
is die harmonisatie immers beperkt tot het toepassingsgebied van de desbetreffende
richtlijn. Buiten dit toepassingsgebied gelden de algemene regels van het
privaatrecht van elke lidstaat. Bovendien kan ook bij volledige harmonisatie
sprake zijn van verschillen in de wijze waarop de Lidstaten de richtlijnen
in hun nationale wetgeving hebben geïmplementeerd. Sommige Lidstaten
kiezen er bijvoorbeeld voor om de consumentenrichtlijnen te implementeren
in het bestuursrecht, terwijl andere Lidstaten – waaronder ook Nederland –
de consumentenrichtlijnen voornamelijk implementeren in het privaatrecht.
Daarom zal de ondernemer steeds eerst moeten onderzoeken welke wetgeving van
toepassing is op de buitenlandse markt, alvorens hij die markt betreedt.De leden van de PvdA-fractie vragen waarop het kabinet de veronderstelling
baseert, dat het internationaal privaatrecht en het Verdrag van Rome van 1980
zouden kunnen voorzien in de invulling van de niet-geharmoniseerde gedeelten
in de te herziene richtlijnen.Vooropgesteld kan worden dat reeds onder de huidige consumentenrichtlijnen
bij een geschil over een consumentenovereenkomst eerst aan de hand van het
Verdrag van Rome wordt vastgesteld welk recht van toepassing is. Is het toepasselijk
recht eenmaal aangewezen dan past de rechter dat recht toe op de overeenkomst
en op vragen die in verband met die overeenkomst rijzen. Is het recht van
een Lidstaat aangewezen als toepasselijk recht, dan kan het zo zijn dat bepaalde
aspecten van het geschil over de overeenkomst worden beheerst door geharmoniseerde
regels uit de te herziene consumentenrichtlijnen. Bij de geharmoniseerde regels
gaat het dan om de geïmplementeerde versie daarvan in de nationale wetgeving
van de Lidstaat. Ook over de aspecten van het geschil waarvoor geen geharmoniseerde
regels bestaan, beslist de rechter aan de hand van het toepasselijk recht.
Voor die niet-geharmoniseerde aspecten mogen Lidstaten echter zelf bepalen
hoe hun nationale wetgeving luidt. Dat is wat het kabinet bedoelt waar het
stelt dat het internationaal privaatrecht (waaronder het Verdrag van Rome
1980) antwoord geeft op de niet-geregelde aspecten in de te herziene richtlijnen.
Ter verduidelijking: het is dus niet zo dat het internationaal privaatrecht
zelf de materiële norm geeft, het geeft (slechts) aan welk recht toepasselijk
is.10. Niveau van consumentenbeschermingDe leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet de mening is toegedaan
dat de herziening van het consumentenacquis niet mag leiden tot een verslechtering
van de consumentenbescherming in Nederland, alsmede of het kabinet dit ook
kan garanderen. Daarnaast vragen de leden van deze fractie of het kabinet
de Kamer zo spoedig mogelijk wil informeren als de ontwikkelingen in Europa
wel lijken te gaan in de richting van een voor de Lidstaten verplichte verslechtering
van de consumentenbescherming.In het Groenboek heeft de Commissie erkend dat het bij de herziening van
het consumentenacquis van groot belang is dat «onder
strikte eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel een juist evenwicht wordt
gevonden tussen een hoog beschermingsniveau voor de consument en het concurrentievermogen
van het bedrijfsleven». Hieruit kan worden afgeleid dat de
Commissie van mening is dat de herziening van het consumentenacquis niet mag
leiden tot een verslechtering van het in de consumentenrichtlijnen opgenomen
niveau van consumentenbescherming. Bovendien heeft de Commissie ook aangegeven
dat zij geen neerwaartse nivellering zal aanmoedigen1.Bij de implementatie van de acht consumentenrichtlijnen is de Nederlandse
wetgever in het algemeen uitgegaan van dit minimumniveau. In een aantal gevallen
is – zoals reeds is opgemerkt in paragraaf 6 – echter sprake
van een verdergaande regeling. Het kabinet zal zich actief inzetten voor de
handhaving van deze regelgeving, onder meer door ons systeem en de positieve
resultaten hiervan onder de aandacht te brengen bij de Commissie.Het kabinet zal de Tweede Kamer op de daarvoor geëigende momenten
op de hoogte houden van relevante ontwikkelingen inzake de herziening van
het consumentenacquis. 11. De handhaving van het consumentenrecht en de «small
claims» procedureNaar aanleiding van de opmerking in de kabinetsreactie dat de handhaving
van het consumentenrecht ook invloed heeft op het consumentenvertrouwen, vragen
de leden van de CDA-fractie het kabinet naar de ervaringen die op Europees
niveau zijn opgedaan met de handhaving van het consumentenrecht. Voorts vragen
de leden van deze fractie wat hierin verbeterd kan worden om consumenten te
helpen bij het effectueren van hun rechten.Op 29 december 2006 is de Verordening betreffende samenwerking met
betrekking tot consumentenbescherming1 (hierna:
verordening) in werking getreden, evenals de Wet handhaving consumentenbescherming
(hierna: Whc) waarin uitvoering wordt gegeven aan de verplichtingen die voortvloeien
uit de verordening. Het voornaamste doel van de verordening is het bevorderen
van de samenwerking tussen de nationale autoriteiten die verantwoordelijk
zijn voor de handhaving van de wetgeving ter bescherming van consumentenbelangen
en in dit kader over een aantal in de verordening voorgeschreven taken en
bevoegdheden beschikken.De versterking van de samenwerking was noodzakelijk om de grensoverschrijdende
inbreuken op de consumentenregelgeving effectief aan te kunnen pakken. In
de Whc is de Consumentenautoriteit (CA) opgericht. De CA heeft tot taak toezicht
te houden op de naleving van het consumentenrecht en te fungeren als het Nederlandse
aanspreekpunt binnen het netwerk van de Europese handhavingsautoriteiten.De verordening is nog geen jaar van kracht, waardoor de ervaring die hiermee
is opgedaan, nog vrij gering is. De Staatssecretaris van Economische Zaken
zal voor 1 juni 2008 het jaarverslag van de CA (conform artikel 10.1
Whc) aan uw Kamer doen toekomen. Daarin zijn vermeld de resultaten in het
eerste jaar. Daarnaast zal de Whc in 2009 geëvalueerd worden. Intussen
kan wel al worden opgemerkt dat de CA sinds de inwerkingtreding van de verordening
en de Whc informatieverzoeken naar andere Lidstaten heeft verstuurd en dat
zij informatieverzoeken, waarschuwingen omtrent mogelijke inbreuken op het
consumentenrecht, alsmede verzoeken om ondersteuning bij de handhaving heeft
ontvangen.De leden van de PvdA-fractie verzoeken nader in te gaan op de «small
claims» procedure. De leden van deze fractie zijn in het bijzonder geïnteresseerd
wanneer deze procedure van start zal gaan en waar de consument terecht kan
als hij een dergelijke procedure wil aanspannen.Op 1 januari 2009 zal de Verordening tot vaststelling van een Europese
procedure voor geringe vorderingen in werking treden2. Deze verordening biedt de partijen bij grensoverschrijdende geschillen
betreffende vorderingen tot € 2000 de mogelijkheid gebruik te maken
van een Europese «small claims-procedure» als alternatief naast
de bestaande nationale procedures. Hiermee wordt beoogd de juridische procedure
voor grensoverschrijdende geringe geschillen – waaronder consumentengeschillen –
te vereenvoudigen, te bespoedigen en beter betaalbaar te maken, zodat de drempel
om naar de rechter te stappen voor de rechtszoekende met een geringe vordering
aanzienlijk wordt verlaagd. Indien een Nederlandse partij een geschil heeft
met een wederpartij uit een van de andere Lidstaten, kan hij per 1 januari
2009 een «small claim-procedure» aanhangig maken. De vraag bij
welke rechter hij dit kan doen, moet worden beantwoord aan de hand van de
Verordening Brussel I (44/2001) inzake de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning
en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken. Gaat
het om een procedure van een consument met gewone verblijfplaats in Nederland
tegen een ondernemer uit een andere Lidstaat, dan is onder bepaalde voorwaarden
de Nederlandse rechter bevoegd. Betreft het een geschil van een consument
uit een andere Lidstaat tegen een Nederlandse ondernemer, dan
is onder diezelfde voorwaarden de rechter van de andere Lidstaat bevoegd kennis
te nemen van de small claim. Voor Nederland zal de kantonrechter worden aangewezen
als de bevoegde rechter voor small claims procedures. De verordening schrijft
voor hoe de «small claim-procedure» verloopt. De procedure wordt
in beginsel schriftelijk gevoerd met gebruikmaking van de in de verordening
opgenomen formulieren.Daarnaast wordt voor eenvoudige geschillen nationaal gewerkt aan een eenvoudige
procedure waarbij een burger zonder verplichte procesvertegenwoordiging via
internet zelf een procedure aanhangig kan maken zonder dat tussenkomst van
een deurwaarder voor het uitbrengen van een dagvaarding vereist is. Het opzetten
van een dergelijke procedure met de bijbehorende elektronische infrastructuur
vergt een grote investering. Deze procedure wordt op zijn vroegst in 2010
operationeel.12. GeschillencommissiesDe leden van de CDA-fractie vragen of het kabinet mogelijkheden ziet om
het uitgangspunt van een snelle, laagdrempelige en bindende geschillenbeslechting
op basis van zelfregulering actief onder de aandacht te brengen in Europa.De leden van de PvdA-fractie vragen op welke manier het Nederlandse systeem
van geschillencommissies beïnvloed zou kunnen worden door de herziening
van het Europese Consumentenacquis. De leden van de VVD-fractie stellen een
nagenoeg identieke vraag.Het kabinet heeft in de contacten met de Commissie en met de andere Lidstaten
regelmatig de voordelen benadrukt van het Nederlandse stelsel van geschillencommissies
en het daarmee samenhangende overleg tussen ondernemersorganisaties en consumentenorganisaties.
Het kabinet zal dit in de toekomst blijven doen. Inmiddels moedigt de Commissie
de Lidstaten steeds meer aan initiatieven tot buitengerechtelijke geschillenbeslechting –
zoals door geschillencommissies – te stimuleren. Gelet hierop is het
kabinet van mening dat er geen redenen zijn te veronderstellen dat de herziening
van het consumentenacquis negatieve consequenties zal hebben voor het Nederlandse
systeem van geschillenbeslechting.De leden van de PvdA-fractie vragen of in andere Lidstaten ook geschillencommissies
voorkomen en of dergelijke geschillencommissies ook denkbaar zijn voor grensoverschrijdende
aankopen.In verschillende andere Lidstaten is sprake van buitengerechtelijke geschillenbeslechting.
De kenmerken van de geschillenbeslechting verschilt echter per Lidstaat. In
de Scandinavische Lidstaten is vooral sprake van door de overheid opgezette
landelijke commissies voor consumentenklachten. In Spanje worden de consumentengeschillen
beslecht door eveneens door de overheid opgezette lokale arbitragecommissies.
Naast deze door de overheid opgezette vormen van buitengerechtelijke geschillenbeslechting
zijn er in diverse Lidstaten ook private initiatieven zoals mediation of een
klachtenprocedure bij de ombudsman. Het sluitstuk van deze initiatieven varieert
van een aanbeveling tot een bindende uitspraak voor de ondernemer of een bindend
advies voor zowel de ondernemer als de consument. Voor een overzicht van alle
instanties voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting in de Europese Unie
wordt verwezen naar een website van de Europese commissie: http://ec.europa.eu/consumers/redress/out_of_court/adrdb_en.htm.In geval van een grensoverschrijdend geschil kunnen consumenten zich wenden
tot de verschillende Europese Consumenten Centra (ECC) in de Lidstaten. In
Nederland is het ECC ondergebracht bij het Juridisch Loket in Utrecht. De
ECC’s adviseren consumenten over het gebruik maken van buitengerechtelijke
geschillenbeslechting in het land van aankoop. Daarnaast zijn er initiatieven gestart om te komen tot een Europese geschillencommissie
voor de luchtvaart. Het is de bedoeling dat in toekomst aan deze geschillencommissie
grensoverschrijdende geschillen kunnen worden voorgelegd betreffende onder
meer vertraging en annulering van vluchten.De leden van de PvdA-fractie vragen of het Nederlandse systeem van geschillencommissies
naar tevredenheid functioneert. Daarnaast vragen zij wanneer het systeem voor
het laatst geëvalueerd is en wanneer de volgende evaluatie zal plaatsvinden.
Verder willen de leden van deze fractie weten of het kabinet een dergelijke
evaluatie kan (laten) uitvoeren.Op 1 december 2002 heeft het onderzoeksbureau Legal Vision B.V. in
opdracht van het ministerie van Justitie een evaluatierapportage over geschillenbeslechting
in consumentenzaken gepubliceerd. Het algemene beeld van de onderzoekers was
dat «de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken
(SGC) goed functioneert en goed in staat is om op basis van de ter beschikking
staande financiële middelen haar taken uit te voeren. Verbeteringen zouden
kunnen worden gerealiseerd in de doorlooptijden en in de informatievoorziening
naar consumenten en ondernemers».Het ministerie van Justitie heeft naar aanleiding van de aanbevelingen
van de onderzoekers de SGC gestimuleerd (zowel financieel als materieel) verbeteringen
aan te brengen in de doorlooptijden en de informatievoorziening. Zo heeft
de SGC het klachtenproces voor veel geschillencommissies gedigitaliseerd en
heeft het de gemiddelde behandelingsduur van een klachtenprocedure substantieel
teruggebracht (van 6,1 maanden in 2004 naar 5 maanden in 2005 tot 4,3 maanden
in 2006). Het doel is de behandelingsduur nog verder terug te brengen. De
informatievoorziening is eveneens verbeterd via een vernieuwde website (http://www.sgc.nl)
en een telefonische informatiedienst. Doelstelling is de informatievoorziening
met behulp van digitale hulpmiddelen verder te professionaliseren.Het ministerie van Justitie zal in 2008 wederom een evaluatie laten uitvoeren
naar het functioneren van de geschilbeslechting in consumentenzaken door de
geschillencommissies.13. Herziening van de Richtlijn timeshareDe leden van de PvdA-fractie vragen wat op pagina’s 5 en 6 van de
kabinetsreactie bedoeld wordt met «urgente problemen
met betrekking tot timeshare».Sinds de inwerkingtreding van de Richtlijn timeshare is een groot aantal
nieuwe producten en diensten op de markt gekomen. Deze producten en diensten
worden veelal op dezelfde wijze en onder dezelfde of soortgelijke voorwaarden
aangeboden als de timeshare-producten, maar vallen buiten het bereik van de
Richtlijn timeshare, waardoor de consument bij het sluiten van overeenkomsten
betreffende deze producten of diensten niet door de Richtlijn wordt beschermd.
Dit heeft vooral in Groot-Brittannië en Duitsland – waar deze producten
erg populair zijn – geleid tot problemen voor consumenten, omdat hier
veelal sprake is van een aanzienlijk financieel risico (hoge aankoopprijs,
aanzienlijke additionele kosten e.d.). Deze problemen zijn volgens de Commissie
zo urgent, dat herziening van de Richtlijn timeshare – vooruitlopend
op de horizontale herziening van het consumentenacquis – de enige geschikte
optie is. De Commissie heeft inmiddels een herzieningsvoorstel uitgebracht.
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken heeft u bij brief van 18 juli
2007 over dit voorstel geïnformeerd1.Tijdens het algemeen overleg van uw Kamer met de minister van Economische
Zaken op 26 september 2007 is de herziening van de Richtlijn timeshare
ook aan bod gekomen. Het CDA-kamerlid Van Dijk constateerde dat
de voorgestelde nieuwe richtlijn uitgaat van volledige harmonisatie en vroeg
naar aanleiding hiervan of deze mate van harmonisatie gewenst is. De minister
van Economische Zaken deed de toezegging dat uw Kamer hierover nog nader zou
worden geïnformeerd. Dit laatste doen wij hierbij.De huidige Richtlijn timeshare gaat uit van minimum harmonisatie. Dit
betekent dat de Lidstaten de bevoegdheid hebben zelf verdergaande nationale
regels te stellen. Veel Lidstaten hebben dit ook gedaan, waardoor het niveau
van consumentenbescherming per Lidstaat verschilt. Op de timeshare markt worden
vooral grensoverschrijdende overeenkomsten gesloten. Bovendien worden de onder
de richtlijn gereguleerde producten vaak aangeboden op populaire vakantiebestemmingen.
Consumenten gaan deze overeenkomsten veelal aan in een andere Lidstaat dan
de Lidstaat waarin zij woonachtig zijn. Volgens de regels van internationaal
privaatrecht (nu het Verdrag van Rome van 1980, in de toekomst Rome I) zal
op dergelijke overeenkomsten veelal niet het eigen recht van de consument
van toepassing zijn, maar het tussen partijen gekozen recht of het recht van
de plaats van ligging van de onroerende zaak waarvoor de timeshare wordt gesloten.
De consument kent dit recht doorgaans niet en weet daardoor ook niet over
welke rechten hij beschikt. Indien de nieuwe richtlijn uitgaat van volledige
harmonisatie, wordt het beschermingsniveau van de consument in iedere Lidstaat
gelijk. De consument kan er dan vanuit gaan dat hij in een andere lidstaat
eenzelfde niveau aan consumentenbescherming geniet, als in de Lidstaat waarin
hij woonachtig is. Ook voor aanbieders is volledige harmonisatie op het gebied
van timeshare overeenkomsten gunstig; zij hoeven niet meer na te gaan of de
betreffende praktijk in alle 27 verschillende jurisdicties is toegestaan,
maar kunnen met één toets volstaan. Bovendien zijn de Lidstaten
het – in grote lijnen – eens over het niveau van consumentenbescherming
dat zou moeten gelden binnen de timeshare sector. Hierbij speelt ook mee dat
de richtlijn slechts een beperkt terrein reguleert en volledige harmonisatie
op dit terrein niet dwingt tot ingrijpende aanpassingen in het nationale overeenkomstenrecht.De vraag of het mogelijk is om bij de vervanging van een richtlijn van
minimum harmonisatie naar volledige harmonisatie te gaan, kan bevestigend
worden beantwoord. Om de hierboven uiteengezette redenen heeft de Commissie
ervoor gekozen om op het gebied van timeshare naar volledige harmonisatie
te streven.14. Het herroepingsrechtZowel de leden van de CDA-fractie als de leden van de SP-fractie stellen
een vraag over de lengte van de afkoelingsperiode (ook wel de bedenktermijn).
Naar de mening van beide fracties zou er geen bezwaar zijn deze periode voor
alle consumentenovereenkomsten vast te stellen op 14 dagen. De leden van deze
fracties vragen daarom aan het kabinet waarom hier in de kabinetsreactie niet
voor is gekozen.Met het oog op het bij de timeshare-overeenkomsten gemoeide financiële
belang, vindt het kabinet het gerechtvaardigd om bij de timeshare overeenkomst
aan de consument een langere bedenktermijn te gunnen, dan bij de overige consumentenovereenkomsten.
Het kabinet staat echter open voor de argumenten voor het creëren van één
uniforme bedenktermijn.De leden van de SP-fractie vragen het kabinet nog eens duidelijk uit te
leggen waarom één uniforme procedure voor kennisgeving en opzegging
in het hele consumentenacquis zal leiden tot aanzienlijke toename van verplichtingen
en belemmeringen in de bedrijfvoering en derhalve niet wenselijk is.Het herroepingsrecht biedt de consument de mogelijkheid om gedurende een
bepaalde periode kosteloos op een overeenkomst terug te komen. Daarmee
zorgt het herroepingsrecht bij de ondernemer voor enige onzekerheid omtrent
de vraag of de overeenkomst nu wel of niet standhoudt. Bovendien brengt het
inroepen van het herroepingsrecht door de consument voor de ondernemer vaak
extra kosten mee: hij moet bijvoorbeeld extra kosten maken om de geretourneerde
producten weer in de staat terug te brengen, waarin zij opnieuw te koop kunnen
worden aangeboden. Naar de mening van het kabinet moet er een goede balans
zijn tussen de bescherming die het herroepingsrecht biedt aan de consument
en de lasten die de ondernemer hiervan ondervindt. Het kabinet heeft geen
bezwaar tegen een uniforme regeling, mits deze regeling niet een onevenredige
toename van de lasten voor de ondernemer tot gevolg heeft.15. Beginsel van te goeder trouw handelenDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom het kabinet geen voorstander
is van de opname in het Europese recht van een bepaling die regelt dat door
handelaren te goeder trouw moet worden gehandeld.De leden van de SP-fractie vragen of men in de andere Lidstaten evenals
het kabinet ook van mening is dat er reeds een plicht voor consumenten en
handelaren bestaat om volgens de beginselen van goede trouw en billijke behandeling
te handelen. De leden van deze fractie vragen zich ook af of alle Lidstaten
een beginsel zoals het Nederlandse het beginsel van redelijkheid en billijkheid,
in hun nationale rechtsorde hebben opgenomen. Tenslotte vragen deze leden
of het kabinet inzicht kan geven in de verhouding tussen het Europese beginsel
van «goede trouw en billijke behandeling» en het Nederlandse beginsel
van «redelijkheid en billijkheid».Handelaren én consumenten moeten handelen met inachtneming van
de beginselen van «goede trouw en billijke behandeling». Deze
algemene verplichting vormt in feite de basis voor de verschillende concrete
consumentenrechtelijke regels die zijn opgenomen in de consumentenrichtlijnen.
Een goed voorbeeld van een richtlijn waarin deze algemene verplichting is
geëxpliciteerd, betreft de Richtlijn oneerlijke bedingen. Verder kan
gewezen worden op de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken die eveneens beschouwd
kan worden als een concretisering van de beginselen van redelijkheid en billijkheid,
op grond waarvan partijen als redelijke contractspartijen dienen te handelen
en met elkaars gerechtvaardigde belangen rekening dienen te houden.Met uitzondering van Engeland en Ierland spelen deze rechtsbeginselen
een rol in de nationale wetgeving van de Lidstaten. De eisen van «redelijkheid
en billijkheid» zijn voor Nederland opgenomen in de artikelen 3:12,
6:2 en 6:248 BW. De aard, de inhoud en de reikwijdte van de beginselen verschillen
in meer of mindere mate van Lidstaat tot Lidstaat. Dit komt omdat de vaststelling
van wat de redelijkheid en billijkheid eisen in sterke mate beïnvloed
wordt door de in elke Lidstaat levende rechtsovertuigingen en aan de orde
zijnde maatschappelijke belangen. Dit maakt dat het in zijn algemeenheid erg
lastig zal zijn om binnen de Europese Unie consensus te verkrijgen over de
precieze aard, de inhoud en de reikwijdte van deze normen. Het kabinet betwijfelt
dan ook of het zinvol is om in het Europese consumentenrecht een norm van «goede
trouw en billijke behandeling» te introduceren, omdat de invulling van
zo’n open norm toch per Lidstaat zal kunnen verschillen.Of men in de andere Lidstaten van mening is dat er reeds ingevolge ieders
nationale recht een plicht voor consumenten en handelaren bestaat om volgens
de beginselen van goede trouw en billijke behandeling te handelen, zal blijken
uit de reacties van de Lidstaten op het Groenboek. De Commissie heeft aangekondigd
dat zij voornemens is alle reacties op het Groenboek – waaronder dus
ook de reacties van de overige Lidstaten – openbaar te maken. 16. Oneerlijke bedingenDe leden van de PvdA-fractie vragen waarom in de kabinetsreactie is opgemerkt
dat de Richtlijn oneerlijke bedingen niet uitgebreid zou moet worden tot bedingen
waarover afzonderlijk is onderhandeld. Zij vragen zich af waarom deze richtlijn
zich zou moeten beperken tot standaard algemene voorwaarden en waarom bijvoorbeeld
het voorwerp van de overeenkomst en de prijs niet onder het bereik van de
richtlijn zouden moeten vallen.De Richtlijn oneerlijke bedingen beschrijft welke bedingen in de algemene
voorwaarden – waarover niet afzonderlijk is onderhandeld – als
onredelijk bezwarend worden aangemerkt (zwarte lijst) en ten aanzien van welke
bedingen het weerlegbare vermoeden bestaat dat zij onredelijk bezwarend zijn
(grijze lijst). Dat bedingen waarover niet afzonderlijk
is onderhandeld, zijn onderworpen aan deze inhoudscontrole van de richtlijn,
vindt zijn rechtvaardiging daarin dat de wederpartij van de gebruiker ook
aan deze bedingen is gebonden als hij bij het sluiten van de overeenkomst
de inhoud daarvan niet kende. Dit rechtvaardigt ruime mogelijkheden om de
inhoud van deze bedingen achteraf te toetsen op redelijkheid en evenwichtigheid.
De inhoud daarentegen van bedingen waarover afzonderlijk is onderhandeld –
zoals het voorwerp van de overeenkomst en de prijs – is vanzelfsprekend
wel bij de wederpartij bekend en hij zal dan ook niet spoedig instemmen met
bedingen die onredelijk en onevenwichtig zijn. In dat geval kan het belangrijke
uitgangspunt van het contractenrecht, namelijk dat het partijen in beginsel
vrijstaat om te bepalen met wie zij een overeenkomst sluiten en wat de inhoud
van die overeenkomst is, onverkort blijven gelden. Indien de Richtlijn oneerlijke
bedingen zou worden uitgebreid tot bedingen waarover afzonderlijk is onderhandeld,
wordt deze contractsvrijheid aanzienlijk beperkt. Daarmee is overigens niet
gezegd dat deze bedingen onder alle omstandigheden onaantastbaar zijn. Denkbaar
is bijvoorbeeld dat de contractspartij zich in een concreet geval niet op
een dergelijk beding kan beroepen omdat dit naar maatstaven van redelijkheid
en billijkheid onaanvaardbaar is (art. 6:248 lid 2 BW).17. Richtlijn ConsumentenkoopDe leden van de SP-fractie vragen het kabinet of het antwoord op de vragen
J1 en J2 van het Groenboek zou veranderen indien blijkt dat optie 1 bij deze
vragen niet inhoudt handhaving van de huidige Europese regeling inzake conformiteit
en garanties.Het kabinet is geen voorstander van de andere opties die worden geboden
bij de vragen J1 en J2. Daarom zal het kabinet, indien optie 1 niet inhoudt
handhaving van de status quo, niet alsnog kiezen voor deze opties. Het kabinet
zal de Commissie in dat geval vragen om een uitleg van hetgeen optie 1 dan
wel inhoudt. Het kabinet vindt het belangrijk dat de huidige nationale regeling
omtrent de garantietermijn in stand blijft. En zal dit ook bij de Commissie
aangeven.De leden van de SP-fractie vragen waarom het kabinet het niet wenselijk
acht dat een consument, onder bepaalde voorwaarden, direct de producent aan
kan spreken in geval van non-conformiteit. De leden van deze fractie vragen
zich voorts af of handhaving van de huidige regeling niet juist machtsmisbruik
van de producent jegens de verkoper in de hand werkt. De producent zou bijvoorbeeld
kunnen dreigen met de beëindiging van de inkooprelatie, indien de verkoper
hem aansprakelijk stelt voor de kosten van de reparatie of de vervanging van
een goed wegens non-conformiteit.Het kabinet is geen voorstander van uitbreiding van de regeling betreffende
non-conformiteit met de mogelijkheid voor de consument om ook de producent
op non-conformiteit aan te spreken. Naar het oordeel van het
kabinet zou dit de regeling betreffende non-conformiteit nodeloos compliceren.
Het kabinet is ook niet gebleken dat de huidige regeling in dit opzicht een
omissie vertoont. Het kabinet ziet ook niet hoe dit verandering zou kunnen
brengen in de door de SP-fractie geschetste situatie van een producent die
zijn machtspositie misbruikt, nu het toch niet de bedoeling kan zijn dat de
verkoper niet meer wegens non-conformiteit kan
worden aangesproken. Slechts dan zou immers kunnen worden bereikt dat een
verkoper geen verhaal meer behoeft te nemen op zijn voorschakel.Op grond van de huidige regeling kan de consument de verkoper aanspreken
wanneer het goed niet in overeenstemming is met de koopovereenkomst. Het goed
beantwoordt niet aan de koopovereenkomst indien het goed gelet op zijn aard én
op de mededelingen van de verkoper, niet de eigenschappen bezit die de consument
op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Indien de regeling wordt uitgebreid
en de consument naast de verkoper ook de producent zou kunnen aanspreken in
geval van non-conformiteit, heeft de consument twee mogelijke aanspreekpunten.
Doordat de consument en de producent geen contractspartijen zijn en zich ook
vaak op grote fysieke afstand van elkaar bevinden, is het aanspreken van de
producent in geval van non-conformiteit echter aanzienlijk gecompliceerder.
In de eerste plaats zijn de consument en de producent niet altijd «bekend»
met elkaar. De consument zou dus een voor hem vreemde partij aanspreken en
de producent zou geconfronteerd worden met een partij waar hij nog nooit mee
van doen heeft gehad. Bovendien kan de producent, anders dan de verkoper,
niet in alle gevallen van non-conformiteit worden aangesproken. De consument
zal de producent alleen kunnen aanspreken indien sprake is van een gebrek
aan het goed waardoor het goed naar zijn aard niet beantwoord aan de gerechtvaardigde
verwachtingen van de consument. De consument zal zich derhalve niet bij de
producent kunnen beroepen op verwachtingen die voortvloeien uit mededelingen
die zijn gedaan omtrent het goed. Die mededelingen worden immers met name
gedaan door de verkoper bij het sluiten van de overeenkomst. De consument
zal zich hooguit bij de producent kunnen beroepen op mededelingen die zijn
gedaan in reclameboodschappen van de producent zelf. Het is de vraag of de
consument zich hiervan voldoende bewust zal zijn, waardoor het gevaar dreigt
dat hij zich tot de verkeerde persoon wendt, met alle kosten en onzekerheid
van dien. Het gevaar dreigt derhalve ook dat de koper door de producent van
het kastje naar de muur wordt gestuurd. Daarbij zij wellicht ten overvloede
opgemerkt dat een koper allerechten die hij wegens
non-conformiteit heeft tegen de verkoper geldend kan maken. Door de mogelijkheid
te openen om ook de producent aan te spreken verkrijgt een koper niet meer
rechten.De leden van de SP-fractie geven aan geïnteresseerd te zijn in het
antwoord op de vraag in hoeverre het mogelijk is de Richtlijn consumentenkoop
van toepassing te verklaren op overeenkomsten betreffende de verlening van
diensten. De leden van deze fractie vragen aan het kabinet wat de plannen
zijn, indien die overeenkomsten niet onder de aangehaalde richtlijn zijn te
scharen en zij willen in het bijzonder weten of het kabinet dan zal pleiten
voor een nieuwe richtlijn op dit gebied of dat het kabinet vooruitlopend op
een eventuele Europese aanpak de Nederlandse wet zal aanpassen.De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Dienstenrichtlijn zich verhoudt
tot het consumentenacquis, bijvoorbeeld waar het gaat over het vraagstuk of
de huidige regels voor de conformiteit van goederen ook zouden moeten gaan
gelden voor andere (dienstverlenings)overeenkomsten.Bij overeenkomsten tot het verrichten van diensten doen zich vaak andere
vragen voor dan bij overeenkomsten tot de aankoop van producten. Zo gaan de
klachten over overeenkomsten tot het verrichten van dienstenlang
niet altijd over de dienst zelf, maar vooral ook over de bijbehorende dienstverlening.
Het is goed mogelijk dat de Richtlijn consumentenkoop om die reden niet geschikt
is voor toepassing op overeenkomsten betreffende het verrichten van diensten.
Bovendien bevat de Richtlijn 2006/123/EG betreffende diensten op de interne
markt (Dienstenrichtlijn) reeds een uitgebreide regeling ten behoeve van de
bescherming van afnemers, waaronder ook consumenten (artikelen 19 tot en met
21)1. Nader onderzoek is nodig of het gewenst
is om daarnaast ook de Richtlijn consumentenkoop van toepassing te verklaren.
Dit onderwerp zal in een volgende fase van de herziening van het consumentenacquis
aan de orde komen.XNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik
(GL), Ten Hoopen (CDA), R. Kortenhorst (CDA), Hessels (CDA), ondervoorzitter,
Van der Ham (D66), Van Velzen (SP), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Dezentjé
Hamming (VVD), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), voorzitter, Irrgang (SP), Jansen
(SP), Biskop (CDA), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den Heuvel (CDA), Van
der Burg (VVD), Graus (PVV), Zijlstra (VVD), Besselink (PvdA), Gesthuizen
(SP), Ouwehand (PvdD) en Vos (PvdA).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Kalma (PvdA), Van Dijk (CDA), Duyvendak
(GL), Van Vroonhoven-Kok (CDA), J. Kortenhorst (CDA), De Rouwe (CDA), Koşer
Kaya (D66), Ulenbelt (SP), Blok (VVD), Samsom (PvdA), Weekers (VVD), Van Dam
(PvdA), Karabulut (SP), Luijben (SP), De Nerée tot Babberich (CDA),
Cramer (CU), Atsma (CDA), De Krom (VVD), Madlener (PVV), Nicolaï (VVD),
Blom (PvdA), Gerkens (SP), Thieme (PvdD) en Heerts (PvdA).XNoot1Kamerstukken II 2006/07, 22 112, nr. 548.XNoot1Richtlijn 93/13/EEG van de Raad van 5 april 1993 betreffende oneerlijke
bedingen in consumentenovereenkomsten (pbEEG L 95).XNoot1Rechtbank Utrecht, 8 juni 2007, LJN: BA6717.XNoot2SEC(2005)791.XNoot1Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei
2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten
op de interne markt en tot wijziging van Richtlijn 84/450/EEG van de Raad,
Richtlijnen 97/7/EG, 98/27/EG en 2002/65/EG van het Europees Parlement en
de Raad en van Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en
de Raad («Richtlijn oneerlijke handelspraktijken») (pbEG L 149/22).XNoot1EU-strategie voor het consumentenbeleid 2007–2013, Consumenten mondig
maken, hun welzijn verbeteren en hun effectief bescherming bieden.XNoot1Verordening (EG) nr. 2006/2004 van het Europees Parlement en de Raad van
de Europese Unie van 27 oktober 2004 betreffende samenwerking tussen
de nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor handhaving van de wetgeving
inzake consumentenbescherming (pbEG L 364/1).XNoot2Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van
de Europese Unie van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure
voor geringe vorderingen (pbEG L 199/1).XNoot1Kamerstukken II 2006/07, 22 112, nr. 554.XNoot1Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december
2006 betreffende diensten op de interne markt (pbEG L 376/36). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-584.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl