Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2010; Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Staten-Generaal — Kamerstuk Verslag houdende een lijst van vragen en antwoorden
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST137759
 2009-2010
 
 32 123 XVI
 Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2010
 
 
 
 
 Nr. 
 86
 VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
 Vastgesteld 3 november 2009
 De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport belast met het voorbereidende onderzoek van dit voorstel van wet,
heeft de eer verslag uit te brengen in de vorm van een lijst van vragen met
de daarop gegeven antwoorden.
 De op 2 oktober 2009 voorgelegde vragen zijn, bij brief van 3 november
2009, beantwoord door de minister en de staatssecretaris van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport.
 Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare behandeling
van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
 
 De voorzitter van de commissie,
 Smeets
 De griffier van de commissie,
 Teunissen
 
 Vragen en antwoorden inzake de vaststelling van de begrotingsstaten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
2010
 1
 
 Bij planbare medisch specialistische zorg is een verwijzing
noodzakelijk, hiervoor zijn bezuinigingen ingeboekt. Kan de minister dit bedrag
onderbouwen?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregel zelfverwijzers
 2010
 2011 
 Structureel
 
 
 
 
 Totaal reductie eerste polikliniekbezoek:
 – 39
 – 78
 – 78 
 
 
 Totaal reductie zelfverwijzers SEH:
 – 29
 59
 – 59 
 
 
 
 Toename consulten HAP:
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 Totaal maatregel:
 48
 – 117
 – 117
 
 
 
 
 
 De maatregel rond zelfverwijzers heeft betrekking op zowel de planbare
als niet planbare medisch specialistische zorg. Voor het bedrag zijn op basis
van verschillende bronnen de volgende uitgangspunten gehanteerd:
 Zelfverwijzers polikliniek
 – 10% van in totaal 8,9 miljoen eerste polikliniekbezoeken
zonder verwijzing
 – 50% van deze zelfverwijzers na huisartsconsult alsnog naar
specialist
 – Om rekening te houden met een toename van het aantal consulten
bij de huisarts is de berekening verlaagd met 5 miljoen (verwerkt in het totaal
bedrag).
 Zelfverwijzers SEH
 – 704 000 SEH bezoeken per jaar in Nederland
 – 56% zelfverwijzers waarvan 80% huisartsgeneeskundig
behandeld kan worden
 Voor de gehele maatregel is een FB parameter eerste polikliniekbezoek
gehanteerd van € 186,– (FB parameter eerste polikliniekbezoeken
maal factor 1,5 i.v.m. het aandeel chirurgie op de SEH). Daarnaast is in de
maatregel apart rekening gehouden met een toename van het aantal consulten
op de huisartsenpost ter grootte van 20 miljoen.
 Structureel levert deze maatregel een besparing op van 117 miljoen vanaf 2011.
Voor 2010 is 48 miljoen opgenomen uitgaande van het feit dat gedragseffecten
zich nog niet volledig voordoen en beleidswijzigingen nog niet zijn afgerond.
 Voor de beleidsmatige uitwerking van de maatregel rond zelfverwijzers,
verwijs ik u naar de vragen 132 tot en met 134.
 2
 
 Wat is de reactie van de regering op de constatering
van het Centraal Plan Bureau dat de berekeningen die de NZa heeft gemaakt
over de prijsontwikkelingen in het A- en B-segment van de ziekenhuiszorg gebaseerd
zijn op niet-correcte vergelijkingen? Was de regering hiervan op de hoogte?
Is de regering bereid de prijsontwikkelingen in het A- en B-segment opnieuw
te laten onderzoeken, maar dan op basis van correcte vergelijkingen?
 
 
 Om te bepalen of vrije prijzen in het B-segment een positief effect hebben
op de houdbaarheid moet er een vergelijking gemaakt worden tussen het A- en
het B-segment. Het CPB heeft aangegeven dat een prijsvergelijking tussen het
A- en B-segment problematisch is vanwege het verschil in systematiek. In het
A-segment is er sprake van een budget en wordt er gekeken naar inputparameters,
terwijl er in het B-segment sprake is van (output)prijzen per DBC.
 De NZa heeft al eerder in zijn monitors aangegeven dat het vergelijken
van ontwikkelingen in het A- en B-segment complex is en daarbij gewezen op
de beperkingen die er spelen bij vergelijkingen tussen het A- en B-segment.
Hierbij zijn verschillende factoren van belang, zoals een verbeterde registratie,
het wegwerken van wachtlijsten en het uitbreiden van de B-segment en de daarmee
samenhangende schoning.
 Volgens het CPB is de vergelijking van de NZa geen correcte vergelijking,
omdat de prijsontwikkeling van inputparameters en outputprijzen met elkaar
worden vergeleken. Een andere vergelijking die zou kunnen worden gemaakt,
is het vergelijken van de prijsontwikkeling van A- en B-segment DBC’s.
Het vergelijken van de (vastgestelde) prijzen in het A-segment en de vrije
prijzen in het B-segment heeft ook de nodige beperkingen. De DBC’s in
het A-segment worden namelijk alleen voor de financiering, oftewel ter dekking
van het FB-budget, gebruikt. Indien een ziekenhuis meer of minder A-segment
DBC’s declareert, wordt dit verrekend met het budget (opbrengstverrekening).
 Gelet op het voorgaande is de prijsontwikkeling van het B-segment vergeleken
met de prijsontwikkeling van het budget. De reden hiervoor is dat het budget
het bedrag is wat ziekenhuizen daadwerkelijk ontvangen voor de geleverde zorg
in het A-segment. Ook het vergelijken van de omzetten kan inzicht geven in
de verschillen tussen A- en B-segment, ook deze vergelijking kent de nodige
beperkingen.
 De NZa volgt de ontwikkelingen (zowel de prijsontwikkelingen als de omzetten)
in zowel het A- als B-segment in de periodieke monitors. Nieuw onderzoek is
daarom niet nodig.
 3
 
 Hoeveel geld gaven zorgverzekeraars uit aan reclame-uitingen?
 
 
 De hoogte van reclamebudgetten van zorgverzekeraars is geen onderwerp
van toezicht door de overheid. Ik beschik dan ook niet over de informatie
die nodig is om deze vraag te kunnen beantwoorden.
 4
 
 Wat is de status van de toezegging die de staatssecretaris
vorig jaar tijdens de begrotingsbehandeling deed dat zij het probleem van
ouderenmishandeling onder de aandacht zou brengen van de minister van BZK?
Is er naar aanleiding van de cijfers van Movisie van juni 2009, waaruit bleek
dat ouderenmishandeling met 81% is toegenomen, nog aanleiding tot een
versnelde aanpak?
 
 
 VWS werkt samen met BZK en ook Justitie en Jeugd en Gezin aan diverse
trajecten ter bestrijding van geweld tegen kwetsbare mensen zoals mijn beleid
op het terrein van opvang en hulp bij geweld in afhankelijkheidsrelaties,
het wetstraject meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en de uitvoering
van de wet tijdelijk huisverbod. In al deze trajecten is aandacht voor ouderenmishandeling.
 De stijging van het aantal meldingen met 81% is een verontrustend
maar wel gewenst resultaat van het door mij gefinancierde project STOP Ouderenmishandeling.
Burgers en professionals zijn zich bewuster geworden van het probleem en weten
beter hoe te handelen en waar ze zich moeten melden. Ik zet deze aanpak van
het bestrijden van ouderenmishandeling voort. Ik financier hiertoe tot en
met 2010 het vervolgproject STOP Ouderenmishandeling.
 5
 
 Tijdens de recente Algemene Politieke Beschouwingen
gaf de minister-president aan dat er verwacht wordt dat er € 91
mln. op de Verpleeghuiszorg zou kunnen worden bespaard door een efficiencyslag.
Waar is dit bedrag in de begroting terug te vinden?
 
 
 Deze efficiencyslag betreft niet alleen de verpleeghuiszorg, maar de totale
contracteerruimte. Deze besparing is nodig vanwege de groei van de intramurale
capaciteit, die in 2008 sneller groeide dan geraamd. Dus er werd zorg geleverd,
die in de begroting 2008 niet was geraamd. Dit bedrag van € 91 miljoen
moet nu gecompenseerd worden. Het kan bespaard worden door een efficiencyslag
bij de inkoop zoals op pagina 177 en op pagina 202 van de begroting 2010 van
VWS is vermeld.
 Zorgkantoren zullen vooral letten op de kwaliteit van de geleverde zorg.
Hierbij zullen zij zoveel mogelijk gebruik maken van de kwaliteitsindicatoren
verantwoorde zorg die zijn ontwikkeld. Zorgaanbieders die een hogere score
hebben op de kwaliteitsindicatoren kunnen een hogere vergoeding ontvangen
dan zorgaanbieders met een lagere kwaliteitsscore.
 6
 
 Kunt u aangeven waarom anesthesiemedewerkers niet onder
de Wet BIG vallen? Kunt u aangeven welke criteria van toepassing zijn om te
bepalen of het wenselijk is deze beroepsgroep op te nemen in het BIG-register?
Valt deze groep ook onder het experimenteerartikel voor toevoeging aan de
Wet BIG (artikel 3)?
 
 
 De groep van anesthesiemedewerkers valt niet onder de Wet BIG omdat zij
niet voldoen aan de gestelde criteria die bepalen of een beroep bij of krachtens
de Wet BIG worden geregeld. Een aantal criteria is van belang bij de beoordeling
of een bepaald beroep dan wel opleiding bij of krachtens de Wet BIG geregeld
dient te worden. Allereerst is van belang dat de beroepsuitoefening hoofdzakelijk
valt binnen de reikwijdte en doelstellingen van de Wet BIG. Zo dient de beroepsuitoefening
te kwalificeren zijn als hoofdzakelijk en specifiek gericht op de individuele
gezondheidszorg. Andere prealabele vragen zijn: is sprake van een basisberoep
dan wel een functiebenaming, differentiatie of specialisme, is het werkterrein
van de beroepsbeoefenaar voldoende te onderscheiden van dat van anderen, en
heeft de beroepsbeoefenaar de nodige deskundigheid, in de regel verkregen
door het volgen van een van overheidswege erkende opleiding.
 De wet kent twee mogelijkheden: de constitutieve registratie en beroepstitelbescherming
op grond van artikel 3 en de opleidingstitelbescherming (artikel 34). Ingeval
van een artikel 3 beroep gelden de volgende criteria: a) de behoefte aan publiekrechtelijk
tuchtrecht; b) de behoefte aan het verlenen van een zelfstandige bevoegdheid
tot het verrichten van voorbehouden handelingen.
 Motieven voor regeling krachtens artikel 34 zijn: a) de behoefte aan publieksvoorlichting
(beschermde titel); b) de behoefte aan publiekrechtelijke opleidingsregeling.
 Momenteel wordt een wetsvoorstel tot wijziging van de Wet BIG voorbereid
welke voorziet in de mogelijkheid om tijdelijk een zelfstandige bevoegdheid
tot het verrichten van voorbehouden handelingen toe te kennen aan anderen
dan artsen, tandartsen en verloskundigen. Met het voorstel wordt beoogd de
taakherschikking in de zorg te bevorderen. Gezien het voorgaande ligt het
niet in de lijn der verwachting dat de beroepsgroep van anesthesiemedewerkers
onder de werking van de tijdelijke bevoegdheid zal worden gebracht.
 7
 
 Kunt u aangeven welke voorgestelde maatregelen en regelingen
gevolgen hebben voor alleenstaanden die afwijken van de gevolgen voor samenwonenden?
 
 
 Per 1 januari 2010 wordt de maximale eigen bijdrage voor cliënten
die intramuraal verblijven en geen partner meer thuis hebben verhoogd met € 200
per maand. Voor circa 4 000 cliënten die nu al de maximale eigen
bijdrage betalen betekent dit dat zij per maand maximaal € 200 extra
aan eigen bijdrage gaan betalen. De bijdrage wordt vastgesteld op basis van het huishoudinkomen en is dus niet afwijkend voor alleenstaand t.o.v.
samenwonend.
 In de Zvw is de premie en het eigen risico per individu geregeld. Ook
hier wordt dus geen onderscheid gemaakt tussen alleenstaanden en gehuwden.
In het systeem van de zorgtoeslag worden geen veranderingen voorgesteld.
 8
 
 Hoe verloopt de financiële registratie in de zorg?
Vorig jaar was de zorg € 1 mld. duurder, dit bedrag wordt doorgeschoven
naar 2010. Waarschijnlijk komt er dit jaar weer een tekort van € 1
mld. dat weer doorschuift. Er moet nu € 1 mld. bezuinigd worden,
terwijl er nog € 1 mld. voor 2010 bijkomt dat doorgeschoven wordt
uit 2009.
 
 
 De financiële registratie van de uitgaven in de zorg – in de
begroting van VWS – is gebaseerd op diverse bronnen. Hiervoor worden
gegevens van de NZa (gegevens over instellingen) en het CVZ (gegevens van
verzekeraars) gebruikt. Daarnaast wordt voor de bepaling van de omvang van
de uitgaven binnen het BKZ ook gebruik gemaakt van externe onderzoeken en
gegevensleveranciers. (bijvoorbeeld DBC-Onderhoud).
 De actualisatie van de meeste zorguitgaven vindt plaats over het jaar
t-1 en wordt vervolgens gepresenteerd in de begroting t+1. Deze actualisatie
heeft een vaak een structurele doorwerking en wordt dan ook als dusdaning
meerjarig verwerkt. Er worden dus geen tegenvallers «doorgeschoven»
naar latere jaren. Ieder jaar worden alle uitgaven opnieuw geactualiseerd
op basis van de financiële registratie van bovengenoemde bronnen. Wel
is het zo dat tegenvallers die in het jaar t zichtbaar worden, pas vanaf het
jaar t+1 met ombuigingsmaatregelen kunnen worden gecompenseerd.
 9
 
 Er is sprake van een toename van het aantal mensen
dat lijdt aan chronische ziekten. Volgens RIVM VTV stijgt het aantal mensen
met COPD met 38%. In de begroting worden alleen de cijfers voor diabetes
genoemd. Kan de minister een specificatie geven van de toename van de diverse
chronische aandoeningen? Kan de minister een gespecificeerd overzicht geven
van de jaarlijkse sterftegetallen voor de diverse chronische aandoeningen?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Chronische aandoening
 2003
 2025
 Toename tussen 2003–2025 
 
 
 
 
 Artrose
 682 000
 929 000
 36%
 
 
 COPD
 316 000
 438 000
 39% 
 
 
 Coronaire hartziekten
 676 000
 959 000
 42%
 
 
 CVA
 229 000
 329 000
 44%
 
 
 Dementie
 102 000
 148 000
 45% 
 
 
 Depressieve stoornissen
 856 000
 
 Toename tussen 2005
en 2025: 4%
 
 
 Diabetes
 608 000
 1 300 000
 114%
 
 
 Hartfalen
 179 000
 263 000
 47%
 
 
 
 
 Bron: VTV-2006 (De toename 2003–2025 is alleen de toename door demografische
ontwikkelingen), cijfers over depressieve stoornissen zijn afkomstig uit het
Nationaal Kompas Volksgezondheid en de cijfers over diabetes uit het RIVM
rapport Diabetes tot 2025. Met de VTV 2010 komen nieuwe cijfers beschikbaar.
 Sterfte in 2003
 
 
 
 
 
 
 Chronische aandoening
 Totaal
 
 
 
 
 Artrose
 85 
 
 
 COPD
 6 422 
 
 
 Coronaire hartziekten
 15 536 
 
 
 CVA
 11 593 
 
 
 Dementie
 7 043
 
 
 Depressie
 17 
 
 
 Diabetes
 3 791
 
 
 Hartfalen
 6 389
 
 
 
 
 Bron: VTV-2006. Met de VTV 2010 komen nieuwe cijfers beschikbaar. 
 10
 
 Wat is het totale bedrag dat in 2010 wordt uitgetrokken
voor de ontwikkeling, validatie en implementatie van alternatieven voor dierproeven,
onderverdeeld naar de verschillende posten?
 
 
 VWS heeft in 2010 voor alternatieven voor dierproeven beschikbaar:
 – € 300 000,– voor RIVM-kennisvragen en TNO-doelsubsidie
samen (structureel);
 – € 300 000,– voor Dierproeven Begrensd III
van ZonMw (structureel);
 – € 255 000,– voor het NKCA (voor de organisatie
zelf € 180 000,–, voor communicatie € 25 000,–
en voor coördinatie onderzoek € 50 000,–) (structureel);
 – € 170 000,– voor de programmeringsstudie
Dierproeven (incidenteel).
 In totaal betekent dit dat er structureel € 855 000,–
en incidenteel € 170 000,– beschikbaar is. Het structureel
en incidentele budget samen levert in 2010 een totaalbudget op van € 1 025 000,–.
 Aanvullend hierop komt het in vraag 12 genoemde overbruggingsbudget voor
het ASAT-programma.
 11
 
 Kunt u een uitsplitsing geven van de verschillende
posten die betrekking hebben op dierproeven en de ontwikkeling, validatie
en implementatie van alternatieven voor dierproeven en de verschillende projecten
en bijbehorende doelstellingen nader toelichten?
 
 
 Voor de uitsplitsing van de verschillende posten verwijs ik u naar het
antwoord op vraag 10. Hieronder geef ik u nadere toelichting op de verschillende
projecten en bijbehorende doelstellingen:
 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en TNO Het onderzoek is
gericht op het stimuleren van de ontwikkeling en toepassing van 3V alternatieven
voor dierproeven. Het levert een bijdrage aan de versterking van de landelijke
kennisinfrastructuur en internationale inbreng bij bijvoorbeeld herziening
van testrichtlijnen die voor veiligheidstesten van chemische stoffen worden
gebruikt.
 ZonMw
 Het doel van het programma Dierproeven begrensd III is te komen tot aanscherping
van het ontwikkelingstraject van 3V alternatieven. In dit programma ligt de
nadruk op de implementatie van beschikbare kennis van een alternatieve testmethode.
 De programmeringsstudie dient inzicht te geven in de behoefte aan kennis
over alternatieven voor dierproeven, de mogelijkheden voor onderzoek en de
inzet daarvan. Dit is in de kabinetsvisie Alternatieven voor Dierproeven uitgewerkt.
In de opdrachtbrief aan ZonMw is opgenomen dat de programeringsstudie het
volgende moet opleveren:
 1. Een overzicht van recent afgesloten, lopend, en in de toekomst benodigd
onderzoek op het gebied van alternatieven voor dierproeven. Bij het
tot stand brengen van dit overzicht worden onderzoeksinstellingen, belangenorganisaties
en het bedrijfsleven betrokken;
 2. Een visie hoe de vertaalslag van fundamenteel naar toegepast onderzoek
(translationeel onderzoek) te verbeteren is. Hierbij wordt gedacht aan een
inventarisatie van kansrijk translationeel onderzoek, waarbij de verschillende
onderzoeksgebieden worden onderverdeeld en een prioriteit toegekend krijgen;
 3. Aanscherping van het ontwikkelingstraject van 3V alternatieven door
een integrale benadering (betrekken van de hele keten van relevante partijen
-onderzoekers regulatoren, bedrijfsleven, internationale inbedding- al vanaf
de formulering van het onderzoeksvoorstel).
 4. Een helder beeld van de internationale context en met name de knelpunten
in het afrondingstraject van 3V-alternatieven;
 5. Een visie hoe het onderzoeksklimaat naar 3V alternatieven te verbeteren.
 NKCA (RIVM en UU):
 het NKCA is belast met de taken zoals die in de kabinetsvisie Alternatieven
voor Dierproeven zijn beschreven. Dit is opgenomen in het instellingsbesluit
(Staatscourant 2009, nr. 11 552 van 31 juli 2009).
 12
 
 Is het waar dat er sprake is van een flinke bezuiniging
op het gebied van de investering in ontwikkeling, validatie en implementatie
van alternatieven voor dierproeven ten opzichte van 2009, toen hier in totaal € 2,2
mln. voor werd uitgetrokken? Zo ja, kunt u toelichten wat hier de reden voor
is?
 
 
 Nee, er is geen sprake van een flinke bezuiniging. Ik verwijs u naar het
antwoord op vraag 10. In 2009 is er extra budget vrijgemaakt voor tijdelijke
projecten zoals de programmeringsstudie en de trendanalyse. Ook heb ik extra
budget vrijgemaakt voor ASAT. Zoals ik in het Algemeen Overleg van 24 september
jl. heb aangegeven zal ik me inzetten een vervolgprogramma mogelijk te maken.
Senter-Novem heeft hiervoor reeds een projectvoorstel gemaakt. Echter, dit
programma kan niet door VWS alleen gedragen worden. Inzet van private partijen
is noodzakelijk. Op dit moment heb ik nog geen toezeggingen van andere partijen
om het programma te ondersteunen. Om het programma niet volledig tot stilstand
te laten komen stel ik een overbruggingsbudget beschikbaar vanuit het ZonMw
budget. Het precieze bedrag is nog niet vastgesteld.
 13
 
 Kunt u uiteenzetten hoeveel geld in 2010 en volgende
jaren beschikbaar wordt gesteld voor onderzoek naar en de bestrijding van
Q-koorts, en door welke instantie(s) dit zal worden uitgevoerd?
 
 
 Wordt vanuit uw departement meer onderzoek gefinancierd
naar (de bestrijding van) zoonosen? Zo ja, wat is de totale bijdrage die hiervoor
is gereserveerd en waar zijn de onderzoeken op gericht?
 
 
 Het RIVM heeft samen met het Centraal Veterinair instituut, de Gezondheidsdienst
voor Dieren en enkele GGD-en en ziekenhuizen in 2008 een onderzoeksagenda
Q-koorts opgesteld. Deze agenda geeft een beeld van de lopende onderzoeken
die (mede) gefinancierd worden door de ministeries van VWS en LNV. Deze agenda
omvat onderzoeken ter grootte van ruim 3 miljoen euro. De tussenrapportage
van deze onderzoeksagenda, inclusief de uitvoerders van de onderzoeken, heb
ik u toegestuurd als bijlage bij de brief die ik u, samen met de Minister
van LNV, heb gestuurd op 28 augustus 2009 (TK 2008–2009, 28 286,
nr. 314).
 Daarnaast bekijk ik thans met het ministerie van LNV hoe wij vanuit onze
beider begrotingen ook de komende jaren gezamenlijk onderzoek financieren.
 Voor bestrijding van zoönosen in het algemeen geldt dat het RIVM
hier op mijn verzoek onderzoek naar verricht wat betreft de humane bestrijding.
Dit is onderdeel van mijn totale opdrachtverlening aan het Centrum Infectieziektenbestrijding.
Het Centrum wordt aangestuurd op een aantal grote programma’s (o.a.
Nationale onderzoeks- en laboratoriumfunctie infectieziekten, aansturing RIjksvaccinatieprogramma
en Coördinatie bestrijding en ondersteuning veld). Hierdoor is niet aan
te geven wat de kosten voor zoönosenonderzoek precies zijn. Voorbeelden
van onderwerpen mbt. zoönosen zijn veehouderij, salmonella, Q-koorts
en opkomende infectieziekten vanuit de dierenwereld of veroorzaakt door vectoren
als muggen en teken. Daarnaast financier ik ad hoc onderzoek wanneer daar
aanleiding toe is, bijvoorbeeld het onderzoek naar de gezondheidsrisico’s
van intensieve veehouderij.
 14
 
 Wat is het resultaat van het VWS reductieprogramma
administratieve lasten? Hoe gaat de minister de administratieve lasten concreet
terugdringen? Is de vermindering van administratieve lasten van 26%
inclusief of exclusief de nieuwe wet- en regelgeving? Hoe zijn de verwachtingen
over de administratieve lastendruk voor nieuw beleid zoals functionele bekostiging
of het nieuwe DOT-systeem?
 
 
 Op 2 september 2009 hebben de Staatssecretaris en ik u de huidige
stand van zaken van het reductieprogramma van VWS gezonden. In dit programma
staan maatregelen opgenomen die de administratieve lasten binnen het VWS domein
substantieel moeten terugdringen. De op dat moment voorziene procentuele vermindering
aan het eind van deze kabinetsperiode was ca. 32 procent. In bovengenoemde
brief hebben wij ook aangegeven dat met name transparantie-eisen een negatief
effect op dit resultaat kunnen hebben. Tijdens het recente AO over de verantwoording
over het jaar 2008 heb ik met u afgesproken dat ik een inschatting zal doen
van dit effect. Deze inschatting is inmiddels gemaakt en leidt tot een vermindering
van ca. 4 procent. Dit betekent dat de administratieve lasten met ca. 28 procent
afnemen, een mooi resultaat!
 De Staatssecretaris en ik zetten ons in om bij de ontwikkeling van nieuw
beleid, zoals bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van het DOT-systeem, administratieve
lasten te voorkomen dan wel tot een minimum te beperken. Daar waar nieuwe
administratieve lasten aan de orde zijn, zal deze zoveel mogelijk aansluiten
bij bedrijfseigen processen of informatiestromen. Tegelijk blijven wij echter –
samen met de zorgaanbieders en zorgverzekeraars, die ook een belangrijke rol
hebben bij het terugdringen van bureaucratie die zij veroorzaken – zoeken
naar meer mogelijkheden regeldruk verder te verminderen.
 15
 
 Kan concreet aangegeven worden welke tekorten aan arbeidskrachten
in de zorg worden voorzien en welke maatregelen worden genomen om dit te voorkomen?
Welke doelstellingen ten aanzien van de capaciteit zijn er en hoe wordt er
voor gezorgd dat deze worden behaald?
 
 
 Voor het in kaart brengen van eventuele tekorten op de arbeidsmarkt van
de zorg wordt door VWS primair gebruik gemaakt van twee periodieke bronnen.
Ten eerste Regiomarge van Prismant voor wat betreft de verplegende, verzorgende
en sociaalagogische functies. Ten tweede het Capaciteitsplan van het Capaciteitsorgaan
voor wat betreft de medische vervolgopleidingen. Regiomarge kijkt vooral naar
de korte en middellange termijn en laat zien dat op middellange termijn de
tekorten dreigen op te lopen, Dit is met name het geval bij de verzorgenden
niveau 3, de verplegenden niveau 4 en 5 en de sociaalagogen niveau 4. Het
Capaciteitsplan kijkt, vanwege de lange duur van de medische vervolgopleidingen,
met name naar de lange termijn. Op die lange termijn worden vooralsnog
geen tekorten voorzien, mits de opleidingscapaciteit op voldoende niveau blijft.
 De jaarlijkse arbeidsmarktbrief, welke in december naar de TK gestuurd
wordt, gaat onder andere meer in detail in op de bevindingen in Regiomarge.
Daarin wordt ook ingegaan op het door VWS in gang gezette actieplan, onder
andere het stagefonds voor de zorg. Voor dit actieplan verwijs ik u naar de
arbeidsmarktbrief 2007 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 282,
nr. 46), de nadere uitwerking van het actieplan (Tweede Kamer, vergaderjaar
2008–2009, 29 282, nr. 71) en de arbeidsmarktbrief 2008 (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 282, nr. 79).
 Over het Capaciteitsplan heb ik u meermaals separaat geïnformeerd,
laatstelijk bij brief van 14 mei 2008 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
29 282, nr. 57H). Mijn uitgangspunt is om op termijn een meer dan
voldoende aanbod van medische specialisten te bewerkstelligen. Daartoe stel
ik via het opleidingsfonds voldoende middelen beschikbaar.
 Daarnaast kan ik u melden dat het ZorgInnovatiePlatform eind november
met een advies over de arbeidsmarkt in de zorg op lange termijn komt. Dat
zal ik direct aan de TK doorsturen en vervolgens zal het kabinet een standpunt
bepalen.
 16
 
 Wat zijn de gezondheidsdoelen waarop de minister doelmatigheid
wil gaan meten bij de huisartsen?
 
 
 Ik wil hierbij verwijzen naar mijn antwoord op vraag 17, waarbij ik nader
mijn plannen omtrent loon naar prestatie omschrijf. Daarbij wil ik toevoegen
dat ik voornemens ben om samen met patiëntenverenigingen en veldpartijen
ten aanzien van chronisch ziekenbeleid meer expliciet doelen te gaan formuleren,
bijvoorbeeld in de trend van 50% minder amputaties door goede diabeteszorg.
Ik stuur u in het voorjaar 2010 een brief waarin ik nader in ga op mijn toekomstig
beleid hierover.
 17 en 18
 
 Wat betekent «Er komt een directer verband tussen
prijs en prestatie»? Hoe verhoudt dit zich tot de wens om te komen tot
een systeem waarin omzet losgekoppeld is van het persoonlijk inkomen?
 
 
 Op welke wijze zal het directere verband tussen prijs
en prestatie worden vormgegeven? Betekent dit dat er een knip tussen omzet
en persoonlijk inkomen komt? Zo ja, hoe en wanneer? Dit betekent dat aantoonbare
prestaties zullen worden beloond. Deze inzichtelijkheid van prestaties kan
mijns inziens langs drie benaderingen worden ingestoken: via de medisch inhoudelijke
(op basis van heldere kwaliteits-indicatoren), langs de lijn van doelmatigheid
(meer substitutie, minder doorverwijzingen, doelmatiger voorschrijven etc)
en door transparantie over servicegerichtheid (openingstijden, e-health etc).
 
 
 Ten aanzien van het doelmatigheidsaspect, ontstaat dan bijvoorbeeld veel
meer dan nu zichtbaar is, een directe koppeling tussen de inspanningen die
huisartsen leveren en de uitgaven voor vergelijkbare tweedelijnszorg. Dit
geldt mijns inziens zowel voor enkelvoudige prestaties zoals het uitspuiten
en uitzuigen van oren (die nog steeds voor een aanzienlijk deel in de tweede
lijn worden geleverd), alswel de meer zwaardere, integrale zorg voor chronisch
zieken of specialisaties die huisartsen kunnen gaan zoals het maken van ECGs
of het doen van kleine chirurgische ingrepen. Voor chronisch zieken introduceer
ik mede in dat licht in 2010 de keten-DBCs COPD, CVR en diabetes.
 Door te investeren in de eerstelijnszorg en daarmee betere zorg voor chronische
zieken te bewerkstelligen, kan meer substitutie van zorg vanuit de ziekenhuizen
plaatsvinden, en minder opnames en complicaties in ziekenhuizen. Voorbeelden
van goede integrale zorgverlening bij diabeteszorg laten forse
dalingen zien: 50 procent minder kans op hartfalen, 50 procent minder amputaties,
20 procent minder ziekenhuisopnamen en 30 procent minder beroertes.
 Ik besef natuurlijk ter dege dat deze wijze van belonen en het doen van
investeringen in de eerste lijn zich moeilijk verhoudt met de discussies rondom
het norminkomen van een huisarts. Normeren van een inkomen betekent feitelijk
hetzelfde als budgetteren. Ervaringen in binnen- en buitenland leren dat deze
systematiek innovaties in de zorg belemmert, ondoelmatigheid in de hand werkt
en arbeidsproductiviteit de kop in wordt gedrukt. Om die reden zijn we in
de ziekenhuiszorg dan ook overgestapt naar de DBC-systematiek op basis van
vrije prijzen. Diezelfde lijn zet ik nu min of meer door met de introductie
van de keten-DBCs per 1 januari 2010. Ook de module M&I van de huisartsen
wil ik op deze wijze verder gaan vormgeven. Ik zie in de toekomst de discussie
over het norminkomen zich toespitsen op de huisartsgeneeskundige basiszorg
an sich, die nu bekostigd wordt uit het inschrijftarief en de consulten en
niet op de extra inspanningen die huisartsen/specialisten gaan doen in de
toekomst en die nu via de M&I en de ketens worden bekostigd.
 19
 
 Wat is de exacte overschrijding van de huisartsbudgetten?
Kan een overzicht gegeven worden van de akkoorden en afspraken met de huisartsen
en de financiële gevolgen daarvan?
 
 
 Het jaar 2008 kende een overschrijding van ongeveer 290 miljoen op het
huisartsenkader. Echter, door de tarieven een aantal jaar niet te indexeren,
is de feitelijke overschrijding ongeveer 230 miljoen. Echter, ik wil nadrukkelijk
daarbij aangeven dat dit bedrag voor ongeveer de helft bestaat uit de zogenaamde «open
einde» modules, die Praktijk Ondersteuner Huisartsen (POH) en Modernisering
en Innovatie (M&I). Deze modules komen nog voort uit de afspraken van
het Vogelaarakkoord, waarbij is aangegeven dat deze gelden mogen worden besteed
voor substitutie van zorg en innovatie van zorg. Zij kennen daarom een open
eind.
 Zoals ik in vraag 17 aangaf wil ik toe naar meer loon naar prestatie.
Dit betekent meer aantoonbare prestaties waartegenover een beloning bestaat.
Op die voorwaarden kan worden geïnvesteerd in de eerstelijnszorg voor
bijvoorbeeld chronisch zieken. Daarvoor introduceer ik in het jaar 2010 drie
keten-DBCs voor COPD (1 juli), CVR en diabetes (1 januari). In die
zin moet de term «overschrijdingen» dan ook in een bepaald perspectief
worden gezien. Ik vind dat innovaties in de zorg moeten worden aangemoedigd,
doelmatigheid worden bevorderd en arbeidsproductiviteit worden gestimuleerd.
Dit verhoudt zich moeilijk met een budgetteringssystematiek. Echter, nogmaals
tegenover de innovaties en investeringen in de zorg moeten dan wel aantoonbare
prestaties staan. Bijvoorbeeld dat er substitutie van zorg uit de ziekenhuizen
naar de eerstelijn plaatsvindt. En dat er effecten in kwaliteit van zorg optreden,
zoals bijvoorbeeld een afname van complicaties bij diabeteszorg.
 Rondom de huisartsenbekostiging is de volgende lijn uiteengezet:
 1. Er vindt vanaf 2010 een structurele neerwaartse herijking plaats
van het inschrijftarief van € 60 miljoen.
 2. Zoals ik in de Tweede Kamer heb toegezegd op 30 september jl.
zullen de huisartsen de ingehouden € 60 miljoen uit 2010 in het
jaar 2011 incidenteel terug ontvangen. Het inschrijftarief blijft wel structureel
neerwaarts vastgesteld.
 3. Voor het jaar 2011 en de jaren daarna zal de bekostiging op basis van
heldere prestaties langs de lijnen van kwaliteit, doelmatigheid en service
(en volume) worden vormgegeven. Vanaf 2011 kan daarom de structurele
neerwaartse vaststelling van € 60 miljoen euro worden terugverdiend
via de module M&I. Daarbij wil ik de mogelijkheid open houden om vanuit
dat het perspectief van prestatiegerichte bekostiging een verdere
variabilisering mogelijk maken. Ik verwacht dat verzekeraars en aanbieders
over de prestaties dan lokaal passende afspraken zullen gaan maken. Het met
prestatiebekostiging gemoeide bedrag kent dan een inhoudelijke relatie met
de prestaties die bekostigd worden. Daarbij zal zoveel mogelijk de aanpak
van de keten-DBCs worden gevolgd en de Minimale Data Set die daarbij tot stand
is gekomen. Indien in 2010 geen overeenstemming is over een beter inzichtelijke
vorm van prestaties dan rest, gezien het eerder gewisselde, niet anders terug
te vallen op een huisartsenkader dat is gebaseerd op een (geindexeerd) norminkomen.
 POH-gelden
 Vanaf 1 januari 2010 komen de POH-module en de POH-consulten
in beginsel te vervallen. Vanaf 1 januari 2010 kunnen huisartsen
via de 14 codes van de module Modernisering & Innovatie – afhankelijk
van hun deelname via de ketens per 2010- met verzekeraars lokaal afspraken
maken over hun POH-er. Dit betekent dat huisartsen en verzekeraars lokaal
geheel worden vrijgelaten de POH-er te bekostigen via de ketens (zie andere
aanwijzing) danwel via de module M&I, afhankelijk van de wijze waarop
de huisarts de POH-er in de praktijk wil inzetten. In de begroting zullen
dit communicerende vaten zijn, waarbij ik verwacht dat uiteindelijk 75%
van de POH-gelden via de ketens zullen worden gecontracteerd. Dit percentage
staat dus niet vast.
 Herhalingsrecepten
 De herhalingsrecepten zullen vanaf 1 januari 2010 worden omgezet
naar het inschrijftarief op basis van het jaar 2010. Daarbij wordt het in
het budgettair kader zorg beschikbare bedrag voor volumegroei als uitgangspunt
genomen.
 Wijzigingen M&I
 Vanaf 1 januari 2010 vinden de volgende wijzigingen plaats in
de M&I.
 De 13 codes van de M&I
 In beginsel komen de 13-codes (verrichtingen) van de M&I module per
1 januari 2010 grotendeels te vervallen. Een aantal 13-codes kunnen per
2010 als losse verrichting gedeclareerd worden.
 De 14 codes van de M&I
 De 14-codes (bedrag per verzekerde) van de M&I module blijven bestaan.
De 14 codes zijn vrij te onderhandelen opslagtarieven op het inschrijftarief.
De zorgactiviteiten die behoren bij de te vervallen 13-codes kunnen indien
wenselijk via de huidige 14-codes van de M&I module worden gecontracteerd
en bekostigd als bedrag per verzekerde.
 Via de 14-codes kunnen zorgaanbieders en zorgverzekeraars een contract
afsluiten voor zorg die een zwaardere complexiteit kent dan de basis huisartsgeneeskundig
zorg (bv ECG of audiometrie) maar nog wel door een professional met huisartsgeneeskundige
competenties kan worden geleverd. Het met prestatiebekostiging gemoeide bedrag
kent dan een inhoudelijke relatie met de prestaties die bekostigd worden.
Daarbij zal zoveel mogelijk de aanpak van de keten-DBCs worden gevolgd en
de Minimale Data Set die daarbij tot stand is gekomen.
 Overgangsregeling POH en M&I
 Doordat de implementatietermijn erg kort wordt gelet op de contractering
van de POH-er en de M&I-module, heb ik de NZa opgedragen om een budgettair
neutrale overgangsregeling te treffen.
 20
 
 Waarop is de uitspraak gebaseerd dat Nederlandse huisartsen
vooral cholesterolverlagers en maagzuurremmers ondoelmatig gebruiken?
 
 
 De cijfers van de Stichting Farmaceutische Kerngetallen, maar ook vanuit
het GIP van het College voor zorgverzekeringen laten zien dat er meer (duurdere)
nog gepatenteerde middelen worden voorgeschreven dan vanuit doelmatigheidsoogpunt
en op basis van richtlijnen verwacht mag worden. Ik zie dat bij huisartsen
en specialisten voor zowel cholesterolverlagers en maagzuurremmers maar ook
voor andere geneesmiddelen.
 Dus naast de maagzuurremmers en cholesterolverlagers is ook bij andere
geneesmiddelengroepen doelmatigheidswinst te behalen.
 De LHV heeft overigens aangegeven breder naar doelmatig voorschrijven
te kijken dan alleen bij cholesterolverlagers en maagzuurremmers.
 21
 
 Is de minister bereid een veldconsultatie te doen over
het plan om de huisartsen een bonus op voorschrijven te geven?
 
 
 Ik heb met de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) de afgelopen periode
uitvoerig gesproken over mijn ideeën rondom doelmatig voorschrijven.
Daarbij was ik inderdaad van plan de huisartsen via een specifiek tarief te
belonen voor doelmatig voorschrijven. Echter de huisartsen hebben tijdens
de algemene ledenvergadering van de LHV aangegeven een directe individuele
koppeling tussen enerzijds doelmatig(er) voorschrijven en anderzijds de omzet
van de huisarts als strijdig te ervaren met de professionele beroepsopvatting.
 Deze opvatting respecteer ik niettemin. Zoals ik ook in het kamerdebat
van 30 september jl. aan u meldde, zal ik de NZa niet verzoeken een dergelijke
beleidsregel voor doelmatig voorschrijven op te stellen.
 Echter, in zijn algemeenheid past doelmatig voorschrijven wel in de lijn
van prestatie-beloning, zoals ik in vraag 17 ook schetste. Dit is dan echter
geen zaak van de overheid, maar van het lokale overleg tussen verzekeraars
en huisartsen. Via de huidige module M&I ontvangen huisartsen immers nu
ook al een beloning van verzekaars, indien zij aantoonbaar doelmatig voorschrijven.
 De huisartsen hebben aangegeven bereid te zijn om vanaf 2010 nog
eens extra de schouders te zetten onder het doelmatig(er) voorschrijven.
 Ik heb hen toegezegd dat ik samen met hen, de Orde van Medisch Specialisten
(OMS) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) de komende periode nader in overleg
zal treden over de wijze waarop de inspanningen die geleverd moeten worden
nog verder kunnen worden ondersteund.
 22
 
 Hoe wil de minister gaan meten of er een verbetering
in doelmatig voorschrijven is?
 
 
 Ik heb inzicht in verschillende databases (GIP-databes van CVZ, database
van Stichting Farmaceutische Kengetallen en de database van Vektis) waarin
op basis van de voorgeschreven recepten is te volgen of er, macro gezien,
sprake is van een toename van patentloze middelen.
 Ik zal voor een aantal middelen per 1-1-2010 in kaart brengen hoeveel
DDD’s (daily defined doses) verstrekt worden van de patentmiddelen en
de patentloze middelen. Door periodiek de meting te herhalen, is te zien of
er een verbetering in doelmatig voorschrijven is opgetreden.
 Het meten van het doelmatig voorschrijven per individuele huisarts is
niet aan mij. Het is aan de huisartsen en verzekeraars om in de afspraken
die zij maken over doelmatig voorschrijven samen vast te leggen hoe zij de
verbetering in beeld willen brengen.
 23
 
 Hoe verhoudt zich het sturen op de ketenzorg CVRM zich
met de bonus op doelmatig voorschrijven van cholesterolverlagers?
 
 
 Zoals ik ook in het AO eerstelijnszorg op 30 september 2009 met uw
Kamer heb besproken zie ik af van een directe koppeling tussen het doelmatig
voorschrijven van geneesmiddelen en de bekostiging van huisartsen.
 Dit neemt niet weg dat er nog steeds doelmatigheidswinst te realiseren
is door artsen, zie daarvoor ook mijn antwoord op vraag 20.
 Wat betreft het sturen op de ketenzorg CVRM: farmaceutische zorg, en daarmee
dus ook de geneesmiddelenkosten, zijn geen onderdeel van de keten. Ook de
zorgstandaard waarop de ketenzorg wordt gebaseerd bevat nog geen richtlijn
voor het voorschrijven van geneesmiddelen.
 24
 
 Hoeveel extra nurse practitioners en physician assistants
zullen er in 2010 worden opgeleid?
 
 
 De instroom in de opleiding tot nurse practitioner en tot physician assistant
bedraagt in het huidige studiejaar 400 plaatsen.
 Op dit moment wordt een extern arbeidsmarktonderzoek naar nurse practitioners
en physician assistants uitgevoerd. De resultaten worden medio 2010 verwacht.
In dit onderzoek wordt bekeken wat ontwikkelingen in de vraag en het aanbod
van de betrokken zorginstellingen en studenten/werknemers zijn. In 2007–2008
heeft een soortgelijk onderzoek geleid tot een structurele uitbreiding van
het aantal opleidingsplaatsen in 2008–2009 van 325 plaatsen naar 400
opleidingsplaatsen.
 25
 
 Hoe ziet de minister de rol van de centrale toetsing
van geneesmiddelen door de CFH bij een meer functioneel omschreven aanspraak
op geneesmiddelen?
 
 
 Bij een meer functioneel omschreven aanspraak op geneesmiddelen zullen
niet langer alle middelen individueel worden aangewezen. De aanspraak zal
dan meer lijken op de aanspraak op andere vormen van zorg (bijv. geneeskundige
zorg) in de Zorgverzekeringswet. Namelijk meer aansluiten bij de stand der
wetenschap en praktijk. Een centrale toetsing vooraf zal dan minder aannemelijk
zijn. Ik zal binnenkort het College voor zorgverzekeringen vragen mij in een
uitvoeringstoets te adviseren over de uitvoeringsaspecten van het pakketbeheer
farmaceutische zorg bij een meer functioneel omschreven aanspraak op geneesmiddelen.
 26
 
 Wat is thans het gemiddelde inkomen van een vrij gevestigde
specialist (2009)? Klopt het dat dit gemiddeld boven de Balkenendenorm zit
(€ 181 000)? Wat is de gemiddelde omzet van een vrij gevestigd
specialist (2009)? Wat zijn de gemiddelde praktijkkosten (2009)?
 
 
 In 2007 ben ik met de Orde van medisch specialisten een normatief uurtarief
overeengekomen. Dit uurtarief is gebaseerd op de kostencomponenten inkomen
(waaronder een deel van de inconveniënten), individuele kosten en praktijkgebonden
kosten (zowel de individuele praktijkkosten, waaronder beroepsaansprakelijkheidsverzekering,
als de maatschapskosten, waaronder secretariële ondersteuning). Onderstaande
tabel bevat de daarbij gehanteerde waarden. Dit is normatief. Hieraan ten
grondslag ligt onder andere het advies van de Commissie uurtarief.
 
 
 
 
 
 
 Kostenpost
 In euro’s op jaarbasis (p.p. 2006) 
 
 
 
 
 Inkomen
 € 129 500 
 
 
 Individuele kosten
 € 31 500 
 
 
 Praktijkgebonden kosten
 € 44 260
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 € 205 260 
 
 
 Aantal uren op jaarbasis
 1 555
 
 
 Uurtarief (totaal/aantal uren)
 € 132
 
 
 
 
 
 Gelet op bovenstaande ligt het norminkomen van de medische specialist
beneden de Balkenendenorm. De daadwerkelijke omzet van een medisch specialist
hangt echter onder meer af van zijn productievolume (aantal gedeclareerde
DBC’s).
 27
 
 Kunt u uitleggen waarom de kostenoverschrijding bij
specialisten voor 2009 € 375 mln. bedraagt en niet € 80
mln. zoals de Orde van Medisch Specialisten stelt? Is daarbij een taakstelling
van € 180 mln. opgenomen die niet is gerealiseerd? Is deze berekening
dan correct?
 
 
 De methode zoals Mazars die heeft gehanteerd met betrekking tot de berekening
van de overschrijding laat zich moeilijk vergelijken met de berekening zoals
VWS die heeft gemaakt. De brondata van het onderzoek van Mazars en de berekeningswijze
van VWS, de methode en de gehanteerde definities verschillen.
 De overschrijding zoals VWS deze heeft vastgesteld is gebaseerd op de
ZvW-cijfers van het CVZ. Dit zijn schadelastcijfers van verzekeraars. De CVZ
cijfers zijn afgezet tegen het budgettaire kader van VWS.
 Het budgettaire kader van VWS is per 2008 met € 175 mln neerwaarts
bijgesteld in verband met de verwachte besparing als gevolg van het invoeren
van het normatief uurtarief. Reden hiervan is dat het met de Orde van Medisch
Specialisten overeengekomen uurtarief voor medisch specialisten is vastgesteld
op € 132 (prijspeil 2006) en dat betekent een verlaging van € 15,50
ten opzichte van het toen geldende macroneutrale uurtarief.
 Het normatieve uurtarief is vastgesteld op basis van het norminkomen van
205 260 (pp 2006). Hieraan ten grondslag ligt onder andere het advies
van de Commissie uurtarief (zie ook het antwoord op vraag 26). De overschrijding
is dus een overschrijding van gemiddeld norminkomen. In de overschrijding
van € 375 mln is de € 175 mln dus reeds verwerkt.
 
 De € 80 mln overschrijding die Marzars in opdracht van de Orde
van Medisch Specialisten rapporteert is niet gebaseerd op schadelast gegevens.
Dit zijn omzetgegevens die via een enquête onder de algemene ziekenhuizen
door collectieven zijn aangeleverd. De geënquêteerde omzetgegevens
2008 heeft Mazars afgezet tegen de omzetgegevens 2007. Het is niet afgezet
tegen het budgettaire kader.
 28
 
 Aan welke cliënten moet worden gedacht bij het
invoeren van tegoedbonnen?
 
 
 Het verkennen van de mogelijkheden voor tegoedbonnen is onderdeel van
de verkenning naar persoonsvolgende bekostiging. Allereerst dient bekeken
te worden voor welke cliëntgroepen tegoedbonnen een goed instrument zijn
om vorm te geven aan deze persoonsvolgendheid. Tegoedbonnen lijken op eerste
gezicht met name een instrument te zijn voor cliëntgroepen die zelfstandig
keuzes kunnen maken zonder dat zij daarbij direct geconfronteerd
willen worden met de financiële verantwoordelijkheid die gekoppeld is
aan het PGB.
 29
 
 Hoe wordt precies geëvalueerd of de wijkverpleegkundige
een stevige positie heeft verworven? Wat is de verwachte capaciteit van het
aantal wijkverpleegkundigen in 2010? Welke doelstellingen zijn er om deze
capaciteit te vergroten? Zal bij de evaluatie naar wijkverpleegkundigen ook
gekeken worden of reguliere zorgaanbieders ook rekening houden met de wijkverpleegkundigen
in hun manier van organiseren?
 
 
 Hoe zit het met de positie van verpleegkundigen in
verpleeghuizen? Wordt die ook geëvalueerd? Kunt u dat met cijfers onderbouwen,
uitgesplitst in niveau 4 en 5?
 
 
 Het effect van het ZonMw programma «Zichtbare Schakel: de wijkverpleegkundige
voor een gezonde buurt» wordt gemeten in een tussentijdse evaluatie
begin 2011. Dit is bedoeld om na te gaan waar zo nodig moet worden bijgestuurd
in de projecten en om de structurele inbedding op de langere termijn vorm
te geven. De eindevaluatie zal starten in 2012.
 De verwachte capaciteit in 2010, is met het starten van de eerste projecten,
dat er 110 fte verpleegkundigen aan het werk zijn.
 In het programma Zichtbare Schakel worden de ingeschreven projecten inhoudelijk
geëvalueerd. Daarnaast wordt er gekeken in hoeverre deze projecten aftrek
kunnen vinden in de andere wijken en bij andere organisaties.
 Het programma van ZonMw is specifiek gericht op wijkverpleegkundigen.
De positie van verpleegkundigen in verpleeghuizen wordt hierin niet meegenomen.
 30
 
 Behoort bij de vereenvoudiging en verbetering van de
indicatiestelling tevens dat cliënten niet meerdere keuringen dienen
te ondergaan voor verschillende regelingen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe
wordt dit vorm gegeven?
 
 
 In het Programma Stroomlijning Indicatieprocessen is door VWS en SZW onderzocht
hoe verbeteringen in het indicatieproces domeinoverstijgend kunnen worden
bewerkstelligd, zodat mensen met een meervoudige problematiek, zoals chronisch
zieken, gehandicapten en ouderen, beter worden bediend en verschoond kunnen
blijven van dubbele uitvraag van hun gegevens en onnodige bureaucatie. Daartoe
is door gemeenten en de uitvoerings- c.q. indicatiestellingsorganisaties CIZ,
UWV en UWV-werkbedrijf in pilots samen gewerkt. Het programma als zodanig
is per 1 september jl. beëindigd. De resultaten zijn aanleiding
om drie vervolgtrajecten te starten: Regelhulp, Lokaties gezamenlijke beoordeling
en wetstraject gegevensuitwisseling. De Tweede Kamer zal hierover voor het
einde van het jaar worden geïnformeerd. Keuringen hebben geen onderdeel
uitgemaakt van het programma. Wel is uit de pilots Gezamenlijke beoordeling
gebleken dat als gevolg van de gezamenlijke beoordeling minder aanvullend
onderzoek nodig is. Omdat de wetgeving en informatiebehoefte van betrokken
organisaties zo verschillend is, is hergebruik van informatie in de praktijk
nu niet mogelijk voor keuringen.
 31
 
 Waarom worden eenvoudige indicatiestellingen overgedragen
aan de professionals, terwijl de problemen zich bij de meer gecompliceerde
indicaties voordoen?
 
 
 Kan concreet worden aangeven welke eenvoudige indicatiestellingen
overgedragen zullen worden aan zorgprofessionals en zorgaanbieders?
 
 
 Worden de herindicaties van gehandicapten ook overgedragen
aan zorgprofessionals en zorgaanbieders? Wat betekent precies de mandatering
aan professionals als efficiencyverbetering bij het CIZ? Draagt het CIZ de
indicatiestellingen van cliënten boven de 80 jaar ook over aan zorgprofessionals
en zorgaanbieders?
 
 
 De indicatiestelling van eenvoudige cliëntsituaties vergt de minste
belasting van de professionals en zorgaanbieders. Zij beschikken over de (medische)
cliëntgegevens en kunnen via de digitale aanmeldfunctionaliteit van het
CIZ een indicatieadvies afgeven dat door het CIZ wordt omgezet in een indicatiebesluit.
Het CIZ kan zich daardoor meer concentreren om de complexe cliëntsituaties,
die in de regel ook veel tijd voor integraal onderzoek, al dan niet in combinatie
met huisbezoek, etc. vragen, hetgeen professionals en zorgaanbieders van directe
zorgverlening afhoudt.
 Sinds mei 2005 biedt het CIZ zorgaanbieders de mogelijkheid om een voorstel
te doen voor een indidatiebesluit in de vorm van een standaard indicatieprotocol
(SIP). Dit maakt het mogelijk om in simpele enkelvoudige zorgvragen die in
de regel altijd leiden tot dezelfde zorginzet de indicatieprocedure te verkorten.
SIP-aanvragen leiden direct tot zorgtoekenning en worden alleen achteraf steeksproefgewijs
getoetst. Voor 2008 betrof het 24 SIP’s die 19% van het totaal
aantal aanvragen van 873 505 voor een indicatie AWBZ beslaan (bron: Trendrapportage
Landelijke Indicatiestelling AWBZ 2008 van het CIZ). Het CIZ blijft beoordelen
of er aanvullende SIPs mogelijk zijn. Zo zal in de komende release de SIP
Huntington (specialistische SIP) open gaan. SIPs voor enkelvoudige behandeling
op basis van eenduidige diagnostiek en enkelvoudige taken voor Persoonlijke
Verzorging worden momenteel ontwikkeld. Eenvoudige aanvragen zijn aanvragen
die kunnen worden afgehandeld zonder specifieke kennis van wet- en regelgeving
en zonder dat alle beperkingen van de zorgvrager in kaart moeten worden gebracht.
Deze worden overgedragen aan professionals omdat deze beschikken over de benodigde
informatie over de cliëntsituatie. Zoals hiervoor aangegeven is bij gecompliceerde
indicaties een integraal onderzoek nodig in combinatie met specifieke kennis
over de AWBZ en het scoren van beperkingen. Vanzelfsprekend wordt in deze
wijze van werken geen onderscheid gemaakt naar grondslag en geldt deze mandatering
ook voor de herindicaties van gehandicapten.
 
 In het kader van de uitvoering van de door de Tweede Kamer aanvaarde motie-Wolbert
(Kamerstukken II 2008/09, 30 597, nr. 85) bekijkt de staatssecretaris
van VWS in overleg met het CIZ voor welke cliëntgroepen de indicatiestelling
AWBZ aan professionals en zorgaanbieders kan worden overgelaten. Vanzelfsprekend
zal de Tweede Kamer over de uitkomsten daarvan worden geïinformeerd.
 32
 
 Wanneer is het eerste voorstel inzake de regelgeving
rondom bouw beschikbaar?
 
 
 De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft een beleidsregel vastgesteld
om € 160 miljoen te verdelen onder zorginstellingen in de care.
Bij brief van 28 augustus 2009 (vergaderjaar 2008–2009, 30 597,
nr. 101) is uw kamer hierover geïnformeerd. Het extra geld is bedoeld
als bouwimpuls voor de instellingen. Verpleeghuizen kunnen hiermee de drie-
of meerbedskamers vervangen en de gehandicaptenzorg de rode of oranje aangemerkte
gebouwen. Verpleeghuizen en instellingen voor gehandicaptenzorg kunnen tot
1 november 2009 een aanvraag bij de NZa indienen.
 33
 
 Wanneer zijn de uitkomsten van de gesprekken inzake
beoogde efficiencyverbetering bij het CIZ beschikbaar? Welke partijen zijn
betrokken bij deze gesprekken?
 
 
 Wat zijn de uitvoeringskosten van het CIZ? Wordt er
geld overgeheveld van het CIZ naar de zorg als bepaalde werkzaamheden worden
overgedragen?
 
 
 Hoeveel indicaties doet het CIZ per jaar? Wat zijn
de kosten per indicatie?
 
 
 In het kader van de uitvoering van de door de Tweede Kamer aanvaarde motie-Wolbert
(Kamerstukken II 2008/09, 30 597, nr. 85) bekijkt de staatssecretaris
van VWS in overleg met het CIZ voor welke cliëntgroepen de indicatiestelling
AWBZ aan professionals en zorgaanbieders kan worden overgelaten en hoe in
het verlengde daarvan tot verdergaande efficiencyverbetering bij het CIZ kan
worden gekomen. De vraag over het al dan niet overhevelen van gelden wordt
daarin eveneens meegenomen. Vanzelfsprekend zal de Tweede Kamer over de uitkomsten
daarvan worden geínformeerd. Zie tevens het antwoord op vraag 31.
 De kosten van het CIZ voor de indicatiestelling AWBZ bedragen € 161,5
mln. (bron: jaarrekening CIZ 2008). De gemiddelde kosten voor een indicatie
bedragen € 164,84. In 2008 heeft het CIZ 979 916 indicatieaanvragen
behandeld.
 34
 
 De zorgzwaarte wordt in 2010 verder ontwikkeld. Wordt
er dan ook een reële prijs aan deze ZZP’s gekoppeld? Waar wordt
het geld daarvoor weggehaald?
 
 
 In 2010 vindt onderhoud plaats aan de ZZP-systematiek voor de intramurale
zorg. Daarnaast wordt bezien of de manier van bekostigen die voor de intramurale
zorg is ingevoerd, ook gebruikt kan worden voor de bekostiging van de extramurale
zorg. Aan de ZZP’s is een reële prijs gekoppeld. Dat verandert
niet door het onderhoud. Er is daarmee ook geen noodzaak om geld van elders
weg te halen.
 35
 
 Wat zijn naast het totale overzicht dat zorgverleners
hebben van iemand met dementie andere factoren die de kwaliteit van zorg voor
mensen met dementie bepalen?
 
 
 Het totale overzicht is de basis voor de zorg en ondersteuning die aan
dementerenden en hun naasten moet worden verleend. Vervolgens is het aan de
zorgaanbieders om aan deze zorgvraag tegemoet te komen door in voldoende mate
zorg te leveren die voldoet aan de kwaliteitseisen die in de leidraad ketenzorg
dementie zijn opgenomen. Hierbij moet een vloeiende overgang plaats vinden
tussen de zorgaanbieders gedurende het zorgproces. Het kan hierbij immers
gaan om zorg en ondersteuning die is ondergebracht in de AWBZ, Zvw en Wmo.
Van groot belang is ook de positie van de mantelzorgers. Ook zij dienen tijdig
en adequaat te worden ondersteund.
 36
 
 Beperkt de voorgestelde ketenzorg dementie niet de
keuzevrijheid van de patiënt en zijn familie?
 
 
 Cliënten met dementie zijn vrij om een zorgaanbieder te kiezen. Het
project ketenzorg heeft als doel om de zorg en ondersteuning meer samenhangend
aan te bieden. Hiermee wordt een verruiming van het zorgaanbod bereikt en
niet een beperking van de keuzemogelijkheden van de cliënt.
 37
 
 Waarom worden de stoppen met roken programma’s
en de beweegkuur niet in het basispakket van 2010 opgenomen, terwijl ze toch
bewezen kosteneffectief zijn? Waarom worden ze pas in 2011 in het basispakket
opgenomen? Om hoeveel geld gaat het jaarlijks? Wat zijn de resultaten van
de proefprojecten tot nu toe, en waarom is voortzetting van deze projecten
noodzakelijk voordat definitieve opname in het basispakket wordt gerealiseerd?
 
 
 Het stoppen met rokenprogramma is niet per 1 januari 2010 in het
basispakket opgenomen, omdat de daarvoor gereserveerde budgettaire middelen
zijn aangewend voor het realiseren van een sluitende begroting voor 2010.
Het gaat om een bedrag van 20 miljoen euro per jaar. In mijn voorhangbrief
van 11 juni jl. heb ik aangegeven dat het stoppen met roken programma
in ieder geval in 2011 in het pakket wordt opgenomen. Ter voorbereiding op
het besluit is er in 2008 een bevredigend verlopen pilot uitgevoerd. Die pilot
was éénmalig en wordt niet gecontinueerd.
 Van de beweegkuur is het nooit het voornemen geweest om die per 1 januari
2010 in het basispakket op te nemen, maar op zijn vroegst per 1 januari
2011. De beslissing daarover valt komend voorjaar bij de besluitvorming over
de begroting 2011. De aard van het besluit is onder meer afhankelijk van de
budgetimpactraming waarover het CVZ eind dit jaar zal rapporteren. Voor het
besluit is ook het verloop van de gestarte en nog lopende pilots van belang.
De voorbereidingen voor de landelijke implementatie van de BeweegKuur verlopen
overigens voortvarend. Om vanaf 2011 een landelijk dekkend netwerk van deskundigheid
beschikbaar te hebben, wordt onder meer het aantal pilotregio’s uitgebreid
en wordt gewerkt aan deskundigheidbevordering van de verschillende betrokkenen
als huisartsen, fysiotherapeuten en praktijkondersteuners.
 38
 
 In 2010 gaat de regering door met de uitvoering van
het Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD). Hoe verhoudt dit zich tot invoering
van de keten-dbc Diabetes?
 
 
 Het Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD) is mede gebaseerd op de zorgstandaard
diabetes. Deze standaard is het inhoudelijk vertrekpunt bij de invoering van
de keten-dbc diabetes. Het NAD is bijvoorbeeld actief op belangrijke onderdelen
uit de standaard zoals zelfmanagement en preventie. Ook wordt aandacht gegeven
aan bijzondere doelgroepen zoals ouderen en mensen met een verstandelijke
beperking.
 39
 
 Op welke wijze wordt de effectiviteit van «de
lokale en samenhangende aanpak van overgewicht » gemeten? Welke doelen
zijn gesteld?
 
 
 Het is aan gemeenten om de effectiviteit van de «lokale en samenhangende
aanpak van overgewicht» te meten. Zij zijn ook de aangewezen organisatie
om hieraan specifieke doelen te stellen.
 40
 
 Welk aandeel van de chronisch zieke patiënten
zullen naar verwachting in 2010 deelnemen aan zelfmanagement programma’s?
 
 
 Zelfmanagementprogramma’s richten zich met name op leefstijlinventies,
zoals meer bewegen, maar ook op ICT-gebruik en overige scholing die patiënten
in staat moet stellen hun ziekte beter te managen en de regie over hun leven
te blijven behouden. Als effectief zelfmanagement beschikbaar is, zal dat
als onderdeel van de zorgstandaard aan een patiënt (kunnen) worden aangeboden.
 Op dit moment zin zelfmanagementprogramma’s vooral nog in ontwikkeling.
In juni 2009 is het startschot gegeven voor het Landelijk Actieprogramma Zelfmanagement
(LAZ). Inzet is kennis over zelfmanagement te bundelen en gezamenlijke producten
ontwikkelen. De NPCF en de categorale patiëntenorganisaties zijn opdrachtgever,
het CBO is opdrachtnemer. Overige deelnemers zijn ZonMw en Vilans. VWS financiert
het LAZ. Het programma wordt vanaf 2009 gefaseerd ingevoerd en zal eindigen
in 2012. Bij de ontwikkeling van de programma’s zal blijken voor welke
patiënten zelfmanagementprogramma’s behulpzaam kunnen zijn. Dit
is afhankelijk van persoonlijke instelling, aard en stadium van de aandoening.
Getallen over deelname zijn op dit moment niet aan te geven.
 41
 
 Kan de IGZ met de huidige formatie doen wat ze moet
doen? Zijn er conflicten tussen de verschillende taken van de IGZ? Hoe verhouden
de verschillende toezichthouders(inclusief NMa) in de zorg zich tot elkaar
(overlap,lacunes); kan een overzicht gegeven worden?
 
 
 De IGZ maakt gebruik van verschillende toezichtvormen om de kwaliteit
en veiligheid van zorg te beoordelen. Meer en meer ligt daarbij de nadruk
op het proactieve toezicht, waaronder het thematisch toezicht en het risicogestuurde
gefaseerd toezicht vallen. Gefaseerd toezicht betekent dat de IGZ vooraf expliciteert
welke criteria ze gebruikt voor haar toezicht, vervolgens risicogestuurd en
steekproefsgewijs overtredingen van die normen opspoort en waar nodig vervolgens
duidelijk sanctioneert. De risicogestuurde werkwijze leidt er toe dat de IGZ
haar capaciteit gerichter kan inzetten. Daarnaast gaat van de risicogestuurde
werkwijze ook een preventieve werking uit. Met de risicogestuurde werkwijze
komt de IGZ tegemoet aan het gegeven dat de capaciteit altijd begrensd zal
zijn. Naast pro-actief houdt de IGZ ook reactief toezicht in de vorm van toezicht
op basis van meldingen en signalen.
 De primaire verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van zorg ligt bij de
professionals en de zorginstellingen zelf. In mijn brief «Ruimte en
rekenschap voor zorg en ondersteuning» van 9 juli jl. aan de Tweede
Kamer heb ik aangegeven hoe ik dit in de Wet cliëntenrechten zorg beter
wil borgen. Door in de hele zorgketen de verantwoordelijkheden goed te regelen
kan de IGZ de beschikbare formatie effectief en efficiënt blijven inzetten.
Eerder heb ik aangegeven dat ik de capaciteit bij de IGZ bestendig door de
rijksbrede taakstelling van 20% voor de IGZ te beperken tot 6%
en extra ruimte creëer voor uitbreiding bij de IGZ voor de taken rond
vergroten van transparantie en patiëntveiligheid.
 Voor het antwoord op de vraag hoe de verschillende toezichthouders in
de zorg zich tot elkaar verhouden, verwijs ik naar de bijlage bij de brief «Ruimte
en rekenschap voor zorg en ondersteuning» die de staatssecretaris en
ik op 9 juli jl. aan uw Kamer hebben gestuurd en de brief naar aanleiding
van het AO governance die wij u op 1 oktober jl. hebben gestuurd. De
voornemens zoals beschreven in die brieven rondom continuïteit van zorg
en de zorgspecifieke fusietoets worden de komende tijd nader uitgewerkt. De
gevolgen daarvan voor de werkzaamheden van de verschillende toezichthouders
zullen in de betreffende wetsvoorstellen worden opgenomen.
 42
 
 Waarom is het niet mogelijk om net als voor de VVT
sector de CQ-index gegegevens voor 100% beschikbaar te stellen aan
GZ aanbieders?
 
 
 Momenteel wordt er voor de gehandicaptenzorgsector een nieuw instrumentarium
ontwikkeld om de cliëntervaringen te meten. Dit instrumentarium is begin
2010 gereed. In beginsel is het de bedoeling dat de cliënten 1x in de
3 jaar zullen worden bevraagd. Daarom is het mogelijk dat instellingen
ervoor kiezen om in 2010, 2011 of in 2012 voor de eerste keer de cliëntervaringen,
volgens het nieuwe instrumentarium, te meten. Gegevens voor alle instellingen
in de gehandicaptenzorg zijn pas in 2012 beschikbaar.
 In het kader van de Normen Verantwoorde Zorg meten instellingen van de
VVT-sector de cliëntervaringen 1 x in de 2 jaar. Dit betekent dat instellingen
of in 2007/2008 (met de eerste meting) of in 2008/2009 (met de tweede meting)
de cliëntenpopulatie bevraagd hebben. Aangezien de uitkomsten van deze
metingen naar cliëntervaringen 2 jaar geldig zijn, resulteert dit in
een 100%-score voor 2010.
 43
 
 Wanneer zijn de kwaliteitsinstrumenten voor palliatieve
zorg beschikbaar? Welke organisaties zijn betrokken bij de totstandkoming
van deze kwaliteitsinstrumenten?
 
 
 Gaan palliatieve zorginstellingen onder de normen van
verantwoorde zorg vallen?
 
 
 Is de subsidie voor de verbetering en versterking van
de palliatieve zorg ook bedoeld voor palliatieve zorg thuis?
 
 
 Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan een breed toepasbare indicatorenset
voor het meten van de kwaliteit van palliatieve zorg in diverse settings.
De indicatorenset bestaat uit zorginhoudelijke indicatoren (reeds afgerond)
en indicatoren die de ervaringen van cliënten meten (CQ-index). De CQ-index
Palliatieve Zorg is vóór 2010 gereed voor gebruik in de praktijk.
Een eerste groep van instellingen gaat naar verwachting nog in 2009 hiermee
aan de slag.
 Het onderzoek is uitgevoerd door het NIVEL in samenwerking met EMGO-VUmc.
De opdrachtgever is ZonMw. De begeleidingscommissie bestaat uit onder meer
veldpartijen, professionals, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het ministerie
van VWS.
 Andere betrokkenen zijn leden van de Wetenschappelijke Advies Raad Centrum
Klantervaring Zorg.
 Op de website www.vws.nl (dossier «palliatieve zorg») zijn
voorbeelden te vinden van kwaliteitsinstrumenten, alsmede de betrokken organisaties,
die zijn voortgekomen uit projecten in het kader van het in juni 2008 opgerichte
Platform Palliatieve Zorg.
 Daarnaast zullen in 2010 resultaten worden opgeleverd van een aantal grote
projecten, zoals bijvoorbeeld het «Zorg voor betere palliatieve zorg»-traject.
Ik attendeer u er op dat onlangs de voortgangsbrief plan van aanpak palliatieve
zorg aan de Tweede Kamer is verzonden.
 ZonMw heeft in mei 2009 een subsidieronde afgesloten, gericht op het thema «Kwaliteit
en transparantie van palliatieve zorg». Belangrijkste thema’s
in deze ronde waren «De kwaliteit van palliatieve zorg verhogen»
en «Vroegtijdige inzet van palliatieve zorg». Beoogd resultaat
van de op te leveren projecten is het verhogen van de kwaliteit van richtlijnen.
Daarnaast is er een aantal onderzoeks- en ontwikkelprojecten die de vroegtijdige
inzet van palliatieve zorg verder onderbouwen.
 Op zorginstellingen die ABWZ-zorg leveren, waaronder ook palliatieve zorg,
zijn automatisch de normen verantwoorde zorg van toepassing. Wanneer palliatieve
zorg geleverd wordt in de thuissituatie, bijna-thuis-huizen en high-care hospices,
valt uitsluitend de zorg die door de professional in natura wordt geleverd
onder de normen verantwoorde zorg.
 De kwaliteitswet zorginstellingen is alleen van toepassing als de instelling
over een WTZi-toelating beschikt. Bij palliatieve units van verpleeghuizen
is dit bijvoorbeeld wel van toepasing, in bijna-thuis-huizen en high-care
hospices in het algemeen niet. Er zijn enkele high-care hospices die een WTZi-toelating
hebben. Dan is de kwaliteitswet wel van toepassing.
 De extra gelden voor de verbetering en versterking van de palliatieve
zorg zijn ook bedoeld voor de thuissituatie. Ik wijs op de subsidieregeling
palliatieve en terminale zorg, waarin mogelijkheden zijn gecreëerd
voor (onder meer) ondersteuning in de thuissituatie door vrijwilligers van
mensen in de palliatief terminale fase en hun naasten.
 44
 
 Waarom is er wederom niet gekozen voor het oormerken
van de Wmo-gelden?
 
 
 Voor de Wmo heeft het Rijk met de VNG een financieel arrangement afgesproken.
Eén van de afspraken uit het financieel arrangement is dat gemeenten
vrij zijn in de besteding van de Wmo-middelen. De vrije besteding sluit aan
bij de filosofie van de Wmo die eveneens uitgaat van gemeentelijke vrijheid
bij het bieden van voorzieningen. Oormerken is derhalve niet aan de orde.
 45
 
 Wordt het geld dat is overgebleven door onderaanbesteding
bij de gemeenten teruggevorderd?
 
 
 Nee, het geld dat is overgebleven in het jaar 2008 bij gemeenten door
onderbesteding bij de huishoudelijke hulp uit hoofde van de Wmo wordt niet
teruggevorderd.
 46
 
 De inzet van vrijwilligers en mantelzorgers wordt extra
gestimuleerd in verband met de vergrijzing. Is dit niet een grote doek voor
het bloeden door het falende arbeidsmarktbeleid, met als risico dat mantelzorgers
door overbelasting zelf ook mantelzorg nodig hebben?
 
 
 Ik voer een actief arbeidsmarktbeleid om ervoor te zorgen dat nu en in
de toekomst voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar blijft voor de
zorgsector. De focus ligt daarbij op innovatie van zorgprocessen, investeren
in behoud van personeel en vergroten van de instroom van nieuw personeel.
Graag verwijs ik daarvoor naar pagina 27 en 28 van de begroting 2010.
 Ik wil dat mensen mantelzorg en vrijwilligerswerk kunnen en blijven verlenen.
Gemeenten hebben in het kader van de Wmo de wettelijke taak om aan mantelzorgers
ondersteuning te bieden. Ik zet breed in om vanuit mijn systeemverantwoordelijkheid
deze ondersteuning te stimuleren. Ik heb in mijn beleidsbrief «Voor
elkaar» aangegeven hoe ik dat wil doen. In overleg met gemeenten, Mezzo,
VNG en steunpunten Mantelzorg, heb ik onder meer basisfuncties ontwikkeld
voor gemeenten. De basisfuncties zijn richtinggevende kaders om de ondersteuning
aan mantelzorgers te stimuleren en overbelasting te voorkomen. Ik ga in dit
kader bij alle gemeenten langs om een «foto» te maken van de kwaliteit
van de mantelzorgondersteuning en bied ondersteuning aan om de basisfuncties –
indien opportuun – in te voeren.
 Ik doe er dus alles aan om overbelasting van mantelzorgers tegen te gaan.
 Overigens ben ik van mening dat mantelzorg niet als een vervanging van
professionele zorg kan worden gezien; zij hebben ieder een eigen waarde en
verantwoordelijkheid.
 47
 
 Hoe wil de minister gaan waarborgen dat de publiek-private
samenwerking in Top Instituut Pharma gecontinueerd wordt?
 
 
 Het kabinet heeft op 10 juli 2009 besloten onder voorwaarde van een
positieve MidTerm Review middelen te reserveren voor uitsluitend noodzakelijke
kosten die nodig zijn voor het in stand houden van het initiatief tot 1 juli
2012, op welk moment TI Pharma in aanmerking kan komen voor een
vervolgimpuls. Begin 2010 zal bij de afronding van de besluitvorming over
de selectieve continuering van FES-projecten die in deze kabinetsperiode aflopen,
moeten worden bezien of TI Pharma op deze basis voldoende stevig toekomstperspectief
heeft.
 48
 
 Hoeveel van de 1 mln. werknemers in de zorg werkt daadwerkelijk «aan
het bed»?
 
 
 Welk deel werkt in de langdurige zorg?
 
 
 Welk deel van deze groep heeft niveau 2, niveau 3,
niveau 4, niveau 5?
 
 
 Er werken circa 800 000 verzorgenden, verplegenden, sociaalagogen,
medici, paramedici, assisterenden en alfahulpen in de zorg (AZWinfo.nl en
RegioMarge 2009).
 Daarvan zijn er ongeveer 600 000 werkzaam in de langdurige zorg (thuiszorg,
verpleeg- en verzorgingshuizen, gehandicaptenzorg en circa een derde deel
van de geestelijke gezondheidszorg) (RegioMarge 2009).
 Binnen deze groep van ongeveer 600 000 werknemers heeft circa 6 procent
niveau 2, 39 procent niveau 3, 31 procent niveau 4 en 13 procent niveau 5
(RegioMarge 2009).
 49
 
 Op welke wijze wordt een beroep gedaan op werknemers
in de zorg om meer uren te werken? Welk resultaat wordt verwacht van een dergelijke
oproep? Hoeveel extra personeelsleden zijn nodig?
 
 
 In de zorg werkt 71,4% (2007) van de werknemers in een deeltijdbaan
(Prismant, Arbeid in Zorg en Welzijn 2008). Als deeltijdwerkers in de zorg
2 uur per week meer zouden gaan werken, zou dit het equivalent van 75 000
voltijdbanen opleveren. Dit zou op macroniveau een substantiële bijdrage
betekenen aan het verminderen van de personeelstekorten en een relatief beperkte
uitbreiding op individueel niveau. Veel mensen die in kleine deeltijdbanen
werken (vooral vrouwen), zouden meer uren willen werken. Het is de verantwoordelijkheid
van de werkgevers in de zorgsector om in gesprek te gaan met hun werknemers
over uitbreiding van het aantal uren en de wijze waarop dit het beste gefaciliteerd
kan worden met bijvoorbeeld flexibele kinderopvang en flexibele roosters.
Het vergt echter ook een cultuurverandering in het algemeen ten aanzien van
de verdeling van arbeid en zorg. In de samenleving is het nog niet vanzelfsprekend
dat vrouwen meer uren in deeltijd gaan werken of een volledige baan hebben.
Om deze cultuurverandering te bevorderen heeft het kabinet de Taskforce Deeltijd
Plus ingesteld. Verder heeft het kabinet verschillende maatregelen genomen
om de arbeidsparticipatie in het algemeen te stimuleren door bijvoorbeeld
heffingskortingen en voor-, tussen- en naschoolse opvang.
 Op de vraag hoeveel extra personeelsleden er nodig zijn, verwijs ik naar
het antwoord op vraag 15.
 50
 
 Op basis waarvan worden deeltijdwerkers gevraagd om
2 uur per week meer te gaan werken om zo een heel klein gedeelte van de arbeidsproblematiek
op te lossen?
 
 
 Zie antwoord op vraag 49.
 51
 
 Hoeveel geld wordt er dit jaar weer uitgegeven voor
het werven van lager opgeleiden en allochtonen?
 
 
 In het kader van het arbeidsmarktbeleid ondersteunt VWS allerlei projecten
gericht op het werven en opleiden van lager opgeleiden en allochtonen voor
de zorg. Primair doel van deze projecten is om meer handen aan het bed te
krijgen, ook in de toekomst. Daarnaast wordt hiermee aan mensen met een afstand
tot de arbeidsmarkt een kans op een baan geboden. Belangrijk vertrekpunt van
deze projecten is de versterking van de regionale samenwerking tussen alle
betrokken partijen (zorginstellingen, onderwijsinstellingen, gemeenten, UWV).
Met de regionale proefprojecten, die samen met de ministeries van SZW en OCW
in 2007 gestart zijn, is hier een begin mee gemaakt.
 Bij een deel van deze projecten wordt ook aandacht besteed aan het beter
vormgeven van het interculturele personeels- en zorgbeleid van zorginstellingen,
waardoor het werven en het behoud van allochtone medewerkers, die thans sterk
ondervertegenwoordigd zijn, bevorderd wordt. De bijdrage van VWS aan al deze
projecten zal in 2010 circa € 1,6 miljoen bedragen.
 52
 
 Wanneer is de uitwerking beschikbaar van de voorwaarden
waaronder in de cure een resultaatsafhankelijke vergoeding voor privaat kapitaal
kan worden toegestaan? Door wie wordt deze uitwerking gedaan?
 
 
 Wij streven ernaar u zomer 2010 een wetsvoorstel resultaatsafhankelijke
vergoeding in de zorg toe te zenden. De beoogde inwerkingtreding van de wet
is 2011. Het wetsvoorstel resultaatsafhankelijke vergoeding in de zorg zal
voorwaarden stellen voor de introductie van een resultaatsafhankelijke vergoeding
op privaat kapitaal in de curatieve zorg. Het wetsvoorstel zal ook aangeven
onder welke voorwaarden een kapitaalvennootschap in de zorg als een maatschappelijke
onderneming kan worden beschouwd. Het wetsvoorstel zal dan ook in samenwerking
met de Minister van Justitie zorgvuldig worden afgestemd op het wetsvoorstel
maatschappelijke onderneming.
 53
 
 De lichamelijke integriteit wordt centraal gesteld
als het gaat om orgaandonatie. Moet solidariteit ten opzichte van elkaar en
elkaars gezondheid evengoed belangrijk geacht worden?
 
 
 In onze samenleving is zowel lichamelijke integriteit als solidariteit
een groot goed. Wanneer deze zaken tegelijk aan de orde zijn, zoals bij orgaandonatie,
moet de wetgever afwegen of en in welke gevallen het één mag
of zelfs moet prevaleren boven het ander. Bij de totstandkoming van de Wet
op de orgaandonatie (WOD) heeft die afweging destijds geleid tot een keuze
voor een wetssystematiek die – zowel wat donatie bij leven als postmortale
donatie betreft – is gebaseerd op het laten prevaleren van (het recht
op) lichamelijk integriteit. Als voorwaarde voor donatie is in de wet opgenomen
dat daarvoor ten minste expliciet toestemming is gegeven door of namens de
donor. Voor wat betreft donatie bij leven stelt de WOD ter bescherming van
de potentiële donor nog een aantal belangrijke – beperkende –
voorwaarden, zoals ten aanzien van de aard van het orgaan en de veronderstelde
effecten van de transplantatie daarvan. Wanneer postmortale donatie aan de
orde is, is voorwaarde voor het mogen uitnemen van organen dat de dood is
vastgesteld, in het geval van hersendood volgens de in de wet bedoelde criteria.
Inmiddels is de overtuiging gegroeid dat een groter appel op solidariteit
met elkaar en elkaars gezondheid er toe zal kunnen leiden dat voor postmortale
orgaandonatie vaker toestemming wordt geregistreerd en daadwerkelijk wordt
gegeven. Daarop is uiteindelijk ook de massamediale campagne die onlangs van
start is gegaan, mede gericht: niet voor niets is de nadruk daarin gelegd
op «ja» zeggen.
 54
 
 Hoeveel geld wordt er uitgegeven aan sportprojecten
voor achterstandswijken?
 
 
 Hoeveel geld wordt er uitgegeven aan sport voor allochtonen?
 
 
 In 2010 wordt € 12 miljoen uitgegeven aan het programma «Meedoen
alle jeugd door sport», daarvan is € 10,9 miljoen voor sportprojecten
in achterstandswijken. Met de sportprojecten in achterstandswijken wordt ingezet
op het verhogen van de sportparticipatie bij de jongeren in deze wijken. Uit
de eerste resultaten blijkt dat jongeren die door deze projecten gaan sporten
voor 50% allochtoon en voor 50% autochtoon zijn. Er wordt geen
geld specifiek uitgegeven aan sport voor allochtonen.
 Voorheen heette het programma «Meedoen allochtone jeugd door sport».
Het programma zet zich echter in om de sportparticipatie van alle jongeren
in achterstandswijken te verhogen, waaronder allochtone jongeren. Ook zet
het programma zich in om jongeren in de jeugdzorg mee te laten doen aan sport
en te laten profiteren van sport. Hierbij wordt ook geen onderscheid gemaakt
tussen autochtone en allochtone jongeren. Om die reden is de naam van het
programma veranderd in «Meedoen alle jeugd door sport».
 55
 
 Is de go-regeling reeds geopend voor bouwfinanciering
van zorginstellingen? Zo nee, waarom niet, en op welke termijn verwacht u
dat dit gebeurt?
 
 
 De go-regeling voor de cure is eind oktober in werking getreden. De inwerkingtreding
heeft enige tijd op zich laten wachten omdat samen met betrokken partijen
de randvoorwaarden van de regeling nog eens goed tegen het licht zijn gehouden.
Dit heeft uiteindelijk niet tot aanpassingen geleid.
 56
 
 Kunt u toelichten waarom de GGZ uitgaven tenminste
met € 119 mln. te hoog zijn uitgevallen? Heeft dit te maken met
de nieuwe dbc-financiering? Is het waar dat de lichtere vormen van GGZ-zorg,
bijvoorbeeld geleverd door PSYQ, een opdrijvend effect op de kosten hebben
veroorzaakt? Zo neen, waarom niet?
 
 
 De overschrijding van het beschikbare kader in de geneeskundige ggz in
2008 bedraagt niet € 119 miljoen, maar circa € 184 miljoen
en kent verschillende oorzaken. (€ 119 miljoen is de hoogte van
het bedrag van de tariefmaatregel op geneeskundige ggz per 2010, zie verderop
in dit antwoord.)
 Ten eerste blijkt dat er voor de jeugd-ggz in 2008 meer contracteerruimte
beschikbaar is gesteld dan waarmee rekening was gehouden in de VWS-begroting
2008. De Nederlandse Zorgautoriteit heeft bij de overheveling van de geneeskundige
GGZ naar de Zorgverzekeringswet in 2008, initiële budgetten 2008 vastgesteld
voor alle ggz-instellingen. In deze budgetten zijn ten onrechte de incidenteel
voor 2007 toegekende extra middelen voor jeugd-ggz (€ 38 miljoen)
meegenomen als zijnde structurele middelen.
 Ten tweede is circa € 22 miljoen van de overschrijding het gevolg
van de structurele verhoging van de beleidsregelwaarden. Deze verhoging was
ter dekking van extra rentekosten die zorgaanbieders maken voor het aantrekken
van extra werkkapitaal. Dit werkkapitaal was nodig om de periode tussen opening
en sluiting van de DBC’s te overbruggen. Het resterende bedrag van de
geconstateerde overschrijding is vrijwel geheel te herleiden tot een hogere
dan beschikbare groei van het volume aan zorgconsumptie.
 Een onderscheid naar zwaardere en lichtere vormen van ggz is niet te leveren.
VWS (maar ook de NZa) hanteert geen aparte budgettaire deelkaders voor verschillende
leeftijdsklassen, bevolkingsgroepen of zwaarte van de geleverde zorg.
 De onderbouwing van de hoogte van de tariefmaatregel van € 119
miljoen is dat de beoogde opbrengst van de tariefmaatregel een door het kabinet
van de ggz-sector verlangde bijdrage is aan de beperking van de kosten van
de zorg. Het deelkader voor de geneeskundige ggz is vorig jaar overschreden
met een aanzienlijk groter bedrag (totaal € 184 miljoen) dan die
van de maatregel die ik nu neem.
 57
 
 Waarom wordt de maatschappelijke ondersteuning verminderd
met € 295 mln. en gaat er maar € 135 mln. naar het gemeentefonds
(Wmo) (een bezuiniging van € 160 mln.)?
 
 
 Er vindt geen reductie van het Wmo-budget plaats. Het SCP, dat op grond
van de afspraken uit het financieel arrangement Wmo is aangesteld als onafhankelijke
derde, heeft in het voorjaar van 2010 vastgesteld dat de onderuitputting voor
de Wmo in 2008 € 257 miljoen bedroeg. Op grond van die bevinding
is in het Bestuurlijk overleg financiële verhoudingen tussen het rijk
en de VNG afgesproken dat in 2010 de volledige € 257 miljoen behouden
blijft voor gemeenten (Wmo). Van de € 257 miljoen is een bedrag
van € 130 miljoen bestemd voor de financiële gevolgen van mogelijke
prijsstijgingen als gevolg van nieuwe aanbestedingen en de wetswijziging Wmo.
Het resterende deel van € 127 miljoen is vanaf 2010 bestemd
voor de gevolgen van de pakketmaatregel Awbz.
 58
 
 Waaruit bestaan de invoeringskosten van zorgzwaartebekostiging?
 
 
 Zie antwoord op vraag 159
 59
 
 Wat is de verklaring voor de fluctuaties bij de geraamde
uitgaven bij arbeidsmarktbeleid tussen 2010, 2011 en 2012?
 
 
 Het streven naar een evenwichtige en goed functionerende (zorg)arbeidsmarkt
is een belangrijk onderdeel van het kabinetsbeleid.
 Om het arbeidsmarktbeleid te ondersteunen heeft het kabinet voor de jaren
tot en met 2011 extra budget vrij gemaakt. Het daarmee voor arbeidsmarktbeleid
beschikbare budget wordt in de jaren 2010 en 2011 voor een belangrijk deel
via het stagefonds geïnvesteerd in kwaliteit en kwantiteit van stageplaatsen.
 Ten opzichte van 2010 is in 2011 al een kleine daling in het beschikbaar
gestelde budget te zien. Na 2011 zijn geen extra middelen vrijgemaakt voor
arbeidsmarktbeleid. De subsidieregeling stageplaatsen zorg eindigt dan ook
na 2011. Het onder deze titel in de jaren tot en met 2011 geraamde bedrag
wordt in de begroting dan ook vanaf 2012 onder de algemene term arbeidsmarktbeleid
ingezet en verantwoord. Aangezien hier nu onder meer ook de blijvend voor
het stimuleren van stages in te zetten middelen van € 33 mln. zijn
opgenomen stijgt het bedrag dat onder de titel projectsubsidie arbeidsmarktbeleid
wordt verantwoord.
 60
 
 Waarom wordt er een bedrag van € 70 mln.
ingeboekt bij de vermogensinkomensbijstelling terwijl in de financiële
toelichting op pagina 181 gesproken wordt over een structureel bedrag van € 80
mln.?
 
 
 De opbrengsten van de vermogensinkomensbijtelling bedroegen 80 miljoen
en zijn in 2007 ingeboekt. In 2008 is besloten om in het kader van de Wtcg
een korting op de eigen bijdrage AWBZ te geven, ter compensatie van het feit
dat de eigen bijdrage AWBZ per 1 januari 2009 niet meer aftrekbaar zijn
als buitengewone uitgaven voor de inkomstenbelasting. Dit leidde ertoe dat
de eerder ingeboekte inkomsten als gevolg van eventuele invoering van de vermogensinkomensbijtelling
naar beneden toe zijn bijgesteld. De compensatie voor deze lagere inkomsten
is in het financiële traject van de Wtcg meegenomen. Het bedrag waarvoor
gecompenseerd moet vanwege het niet doorgaan van de vermogensinkomensbijtelling
blijft echter € 80 miljoen.
 61
 
 Hoe wordt in 2009 het bedrag van € 40 mln.
bij de vermogensbijstelling gecompenseerd? Klopt het dat deels wordt gedekt
door het preventiebeleid? Om hoeveel gaat het dan precies?
 
 
 Bij derde nota van wijziging voor de Vaststelling van de begrotingsstaten
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar
2009 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 XVI, nr. 100,
dd 11 december 2008) is aangegeven hoe de overschrijding van het Budgettair
Kader Zorg worden gecompenseerd als gevolg van het niet doorgaan van de vermogensinkomensbijtelling.
In 2009 wordt het tekort gecompenseerd door een ramingsbijstelling geneesmiddelen
en het ophogen van de taakstellende onderuitputting. In de jaren 2010 zal
naast deze maatregelen, de maximale eigen bijdrage in de AWBZ worden verhoogd.
Voorts worden de VWS-subsidies verminderd en is dekking gevonden in de aanpak
fraudebestrijding pgb’s. Vanaf 2012 zal het structurele overschot van
de motie Van Geel (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700,
nr. 10, dd 18 september 2008) worden ingezet ter compensatie.
 Het deel van de compensatie dat gedekt is door de subsidietaakstelling
is inderdaad gedeeltelijk neergeslagen bij het preventiebeleid. Omdat er naast
deze subsidietaakstelling ook nog andere subsidietaakstellingen ingevuld moesten
worden bij voorjaarsbesluitvorming 2009 is niet exact aan te geven welk deel
van de subsidietaakstelling voor het niet invoeren van de VIB toe te schrijven
is aan preventiebeleid.
 62
 
 Waarom is er na 2009 geen sprake meer van een uitgave
op het gebied van sterk gedragsgestoorde verstandelijk gehandicapten (q)?
 
 
 Er zijn ook na 2009 uitgaven op het gebied van sterk gedragsgestoorde
verstandelijk gehandicapten. Ik heb in 2009 aanvullende middelen ter beschikking
gesteld voor extra toegelaten sglvg-verblijfplaatsen. In 2009 is de «oude»
bekostiging nog bepalend voor de hoogte van het budget van de instellingen.
Vanaf 2010 krijgen instellingen via de ZZP-tarieven de bijpassende vergoeding
voor deze zware cliëntengroep.
 63
 
 Wat gebeurt er in 2009 en 2010 concreet op het gebied
van ontbureaucratisering AWBZ om tot een uitgavenbedrag van € 50
mln. in 2011 te komen?
 
 
 De term uitgavenbedrag is niet juist. Het bedrag van € 50 mln.,
waaraan in de vraag gerefereerd wordt, is een cumulatie van diverse maatregelen
die voor een vermindering van administratieve lasten binnen het gehele VWS
domein zullen worden gerealiseerd. Eén van de onderdelen die direct
betrekking hebben op de vermindering van administratieve lasten binnen de
AWBZ, is de doorontwikkeling van de AWBZ-brede zorgregistratie (AZR). Door
verdere digitalisering – en dus minder in te vullen formulieren –
zal het positieve effect voor de sector hier € 10 mln. bedragen.
Voor de overige maatregelen verwijs ik u kortheidshalve naar de brief aan
de Tweede Kamer van 2 september 2009 (Kamerstukken II 2008/09, 29 515,
nr. 295). Hierin staan ontwikkelingen binnen de AWBZ, die op dit moment
nog niet gekwantificeerd kunnen worden, maar waarvan wel een merkbaar, positief
effect is te verwachten. Het gaat dan onder andere om meer gebruik van mogelijkheden
van ICT-innovaties, vereenvoudiging van de verantwoording, het verbeteren
van de uitvoering en het inkoopbeleid door zorgkantoren, de vereenvoudiging
van de indicatiestelling AWBZ en de stroomlijning van indicatieprocessen in
de zorg en de sociale zekerheid.
 De afgelopen jaren is door VWS majeur geïnvesteerd in het ontwikkelen
van kennis die helpt om de zorg aan kwaliteit en doelmatigheid te laten winnen.
Voorbeelden zijn programma’s zoals Zorg voor Beter, Het Landelijk Dementieprogramma,
het Transitieprogramma langdurige zorg en het Nationaal Programma Ouderen.
Toepassen van deze reeds ontwikkelde kennis helpt om de kwaliteit en de doelmatigheid
in de zorg te vergroten, waarbij ook de bureacratie vermindert. In 2009 en
2010 wordt de kennis systematisch verzameld en aangeboden aan het veld. Dat
zal gebeuren via een communicatieaanpak en door instellingen die daartoe bereid
zijn actief te ondersteunen bij het invoeren van deze kennis.
 64
 
 Wat betekent het begrip prikkelwerking in de Wmo?
 
 
 Samen met de VNG en de gemeentefondsbeheerders (het ministerie van Financiën
en het ministerie van BZK) wordt onderzocht of prikkels ingebouwd kunnen worden
in en rond de Wmo om doelmatigheid te bevorderen. We willen ondermeer dat
gemeenten daar waar het kan collectieve voorzieningen aanbieden in plaats
van individuele voorzieningen. We ondersteunen gemeenten bij het maken van
beleid dat gericht is op preventie, welzijn nieuwe stijl en inzet van eigen
kracht van burgers om deze verschuiving mogelijk te maken. Tevens werken we
met de VNG aan het leggen van verbindingen tussen de Wmo en andere domeinen
zoals de wet PG, AWBZ, Zvw en jeugdzorg om de ondersteuning voor de cliënt
te verbeteren.
 We verwachten dat het inbouwen van prikkels en het leggen van verbindingen
tussen prestatievelden binnen de Wmo en tussen de Wmo en andere domeinen leidt
tot een besparing. Van die besparing is vanaf 2011 € 50 miljoen
structureel ingeboekt.
 65
 
 Waarom neemt het de regering pas in 2010 een beslissing
over de eventuele opname van Hepatitis B in het Rijksvaccinatieprogramma?
 
 
 Zoals ook in mijn brief van 1 oktober jl. aangegeven, heb ik «het
advies bestudeerd maar ben nog niet tot een conclusie gekomen. Introductie
van nieuwe vaccins in het RVP moet zorgvuldig gebeuren en worden geëvalueerd.
De laatste toevoeging – het vaccin tegen het Humaan Papilloma Virus
(HPV) – wordt op dit moment geëvalueerd. Mijn definitieve besluit
t.a.v. de mogelijke introductie van Hepatitis B vaccinatie stel ik uit totdat
de resultaten van de introductie en evaluatie van de HPV vaccinatie beschikbaar
zijn. Hierover stel ik u zo spoedig mogelijk op de hoogte.»
 66
 
 In de opsomming van te verwachten wetswijzigingen op
het gebied van medische ethiek ontbreekt de Wet zeggenschap lichaamsmateriaal
(Wzl). Kan de staatssecretaris aangeven wanneer de Kamer dit wetsvoorstel
tegemoet kan zien?
 
 
 Ik hoop het voorstel voor de Wet zeggenschap lichaamsmateriaal het komende
voorjaar aan de Kamer te kunnen doen toezenden.
 67
 
 In de begroting kondigt de regering de evaluatie van
de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen aan. Bevat deze evaluatie
ook expliciet een evaluatie van de wetgeving met betrekking tot onderzoek
op minderjarige proefpersonen die leiden aan ernstige ziektes, zoals bijvoorbeeld
de spierziekte Duchenne?
 
 
 Reeds in 2007 is het signaal afgegeven dat de Wet medisch-wetenschappelijk
onderzoek met mensen (WMO) een belemmering bevat voor het verrichten van vroege
fasen geneesmiddelenonderzoek met minderjarigen. Naar aanleiding van dit signaal
is de Commissie Doek in het leven geroepen met als taak advies uit te brengen
over de wenselijkheid van wijziging van de WMO. De Commissie brengt naar huidige
verwachting eind november haar advies uit. Als de Commissie zou aanbevelen
de wet te wijzigen en die aanbeveling zou worden overgenomen, zal een volgend
voorstel tot wijziging van de WMO worden voorbereid. Evaluatie van de gevolgen
van de huidige WMO voor onderzoek met minderjarigen ligt daarom nu niet in
de rede.
 68
 
 In de tabel op bladzijde 60 staat dat de evaluaties
van de Embryowet, de Euthanasiewet en de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek
met mensen pas in 2011 zijn afgerond, terwijl in de tekst op pagina 38 valt
te lezen dat de wetswijzigingsprocessen in 2010 gestart worden. Zullen de
evaluaties tijdig beschikbaar zijn voor het proces van wetswijziging?
 
 
 Op bladzijde 38 is aangegeven dat twee wetswijzigingsprocessen zijn gestart
die leiden tot wetsvoorstellen die naar verwachting in 2010 parlementair behandeld
zullen worden.
 De daar genoemde wijziging van de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek
met mensen (WMO) is reeds bij de Tweede Kamer in behandeling. Dit is een wijziging
waarvoor de eerste evaluatie van die wet mede aanleiding vormt (Kamerstukken
II, 2007–2009, 31 452, nrs. 1 t/m 8).
 Ook de toegezegde wijziging van de Embryowet vloeit voort uit de eerste
evaluatie van die wet. Naar verwachting kan het wetsvoorstel betreffende deze
wijziging voor het einde van het eerste kwartaal van 2010 bij de Kamer worden
ingediend.
 Wijziging van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp
bij zelfdoding is niet voorzien.
 De resultaten van de tweede evaluatie van de WMO en van de Embryowet die
in 2011 beschikbaar zullen komen, zullen dus niet tijdig beschikbaar zijn
om nog te betrekken bij de wetswijzigingen naar aanleiding van de eerste evaluaties.
 69
 
 In de tabel met prestatie-indicatoren is door de jaren
heen een constante stijging van de levensverwachting en jaren in goed ervaren
gezondheid te zien. Waarom kiest de regering er dan voor om bij de streefwaarde
voor 2010 uit te gaan van het niveau van 2007? Zou het niet van meer ambitie
getuigen door te kiezen voor een gemiddelde stijging van zowel de absolute
levensverwachting als de jaren in goed ervaren gezondheid?
 
 
 Het kabinet heeft onderzocht welke inspanningen geleverd kunnen worden
om de levensverwachting van alle Nederlanders en daarbij behorend de lageropgeleiden
te verhogen.
 
 Het kabinet heeft de Kamer geïnformeerd dat de ambitie zoals deze
in 2001 is geformuleerd door de commissie Albeda (3 gezonde levensjaren erbij
in de periode 2001–2010) naar alle waarschijnlijkheid gerealiseerd zal
worden. Naar aanleiding van een analyse van de trendcijfers in de Volksgezondheid
Toekomst Verkenning 2014 van het RIVM, zal het kabinet de Kamer verder informeren
in de Preventienota 2014 over zijn ambities op dit vlak. Deze analyse zal
gebeuren op basis van de trendcijfers (gezonde) levensverwachting van het
CBS over ruwweg de periode 2000–2010. Dat is een relevante periode gelet
op de verwachte upswing van de gemiddelde levensverwachting
en ook een voldoende lange periode om een trend te kunnen waarnemen.
 70
 
 De regering streeft ernaar Nederland terug te brengen
naar de top vijf van Europese landen met de hoogste levensverwachting. Kan
de regering deze doelstelling vertalen in concrete streefcijfers voor de levensverwachting
van mannen en vrouwen in een bepaald jaar?
 
 
 Het kabinet verwacht een stijging van de gezonde levensverwachting voor
zowel mannen als vrouwen. Het kabinet constateert daarmee dat de ambitie zoals
in 2001 geformuleerd door de commissie Albeda (3 gezonde levensjaren erbij
in de periode 2001–2020) naar alle waarschijnlijkheid ook gerealiseerd
kan worden. Naar aanleiding van een analyse van de trendcijfers in de Volksgezondheid
Toekomstverkenning 2014 van het RIVM, zal het kabinet de Kamer verder informeren
in de preventienota 2014 over zijn ambities op dit vlak. Deze analyse zal
gebeuren op basis van de trendcijfers (gezonde) levensverwachting van het
CBS over ruwweg de periode 2000–2010. Dat is een relevante periode gelet
op de verwachte upswing van de gemiddelde levensverwachting
en ook een voldoende lange periode om een trend te kunnen waarnemen.
 71
 
 Wat is de reden van het stopzetten van de subsidie
van 62 000 euro voor ouders en verwanten in de Landelijke Stichting voor
Ouders en Verwanten van Druggebruikers (LSOVD), terwijl u de gebruikers van
drugs wel subsidieert? Waarom draagt druggebruik wel bij aan een gezonde leefstijl
en aandacht voor de omgeving van de gebruiker, lotgenotencontact en samenwerking
met hulpverlening om drugsverslaving tegen te gaan niet?
 
 
 In 2009 is binnen VWS een begin gemaakt met de uitvoering van het nieuwe
subsidiebeleid. Doel is het aantal subsidies te beperken. Dit is aanleiding
geweest om alle instellings- en projectsubsidies door te lichten. Op basis
van deze doorlichting zijn enkele subsidies beëindigd. Daartoe behoort
ook de instellingssubsidie aan de LSOVD. Reden hiervoor is dat deze subsidieverlening
niet bijdraagt aan de doelstelling dat de subsidie moet worden ingezet voor
rechtstreekse zorg aan drugsgebruikers of het in directe zin stimuleren van
een gezonde leefstijl.
 72
 
 Op welke wijze zal het 4e preventieprogramma van ZonMw
uitvoering geven aan de hoofdlijnenbrief drugbeleid en de integrale drugsnota
anders dan dat met de bestaande programma’s als Gezonde Slagkracht en
de gezonde School en genotmiddelen nu al plaatsvindt?
 
 
 De hoofdlijnenbrief drugsbeleid bevat de hoofdlijnen van het drugsbeleid.
Hierin worden dan ook nog geen concrete acties benoemd. Deze concrete acties
worden nog geformuleerd in de integrale drugsnota die na een debat met de
Tweede Kamer over de hoofdlijnenbrief wordt opgesteld.
 
 Het 4e preventieprogramma van ZonMw biedt in twee deelprogramma’s
ruimte voor onderzoek en het ontwikkelen van (kosten)effectieve interventies
gericht op het voorkomen en verminderen van drugsgebruik. Het gaat om deelprogramma
1 «Gezonde leefstijl en een gezonde omgeving» (o.a. implementatieonderzoek),
en deelprogramma 6 «Gezonde Slagkracht: ondersteuning OGZ» (gericht
op lokaal toepasbaar gezondheidsbeleid).
 
 Het eerste deelprogramma is in beginsel een onderzoeksprogramma. Dit kan
niet worden gezien als een uitvoeringsprogramma van de hooflijnenbrief drugsbeleid
of de drugsnota. Huidige en toekomstige kennis over drugsproblematiek zoals
die binnen dit programma vorm krijgt, is met name te beschouwen als randvoorwaardelijk
en ondersteunend voor het (nog te vormen) drugsbeleid
 
 Op basis van het deelprogramma Gezonde Slagkracht zullen interventies
en acties, in lijn met de drugsnota, ook daadwerkelijk op integraal lokaal
niveau geïmplementeerd en ondersteund worden, op basis van gehonoreerde
projectvoorstellen van gemeentes en lokale gezondheidspartijen. Het programma
Gezonde Slagkracht kan vanuit een «bottom up» benadering goede
invulling bieden aan de uitvoering van de integrale drugsnota.
 73
 
 De subsidies om gezond leven te stimuleren staan ieder
jaar op de begroting (dit jaar voor € 18,7 mln.). Is er ooit onderzoek
gedaan naar de effectiviteit van deze subsidies?
 
 
 De € 18,7 miljoen hebben betrekking op onder meer het Centrum
Gezond Leven bij het RIVM en ZonMw-programma’s (onder meer Gezonde Slagkracht
en Landelijke Leefstijlcampagnes). Onderzoek naar de effectiviteit van de
activiteiten die met deze gelden mogelijk worden gemaakt is een vast onderdeel
van de subsidievoorwaarden. Zo evalueert ZonMw standaard de effectiviteit
van alle uitgevoerde programma’s. Het programma Landelijke Leefstijlcampagnes
2003–2008 is recentelijk geëvalueerd door een externe evaluatiecommissie.
Ook wordt iedere afzonderlijke campagne geëvalueerd. De resultaten, visies
en ervaringen uit de eerste programmaperiode zijn in belangrijke mate richtinggevend
geweest voor het formuleren van de uitgangspunten en de kaders voor het tweede
programma Landelijke Leefstijlcampagnes 2010–2013.
 
 Een ander voorbeeld in dit kader is de door het Centrum Gezond Leven (CGL)
opgezette I-database. Deze biedt een toegankelijk overzicht van een groot
aantal evidence based interventies op het gebied van gezond leven die de afgelopen
jaren mede met de genoemde subsidies zijn ontwikkeld. In aanvulling op de
I-database heeft het CGL ook de werkplaats certificering opgezet. Het doel
hiervan is om de effectiviteit van de interventies te beoordelen en voor gebruikers
inzichtelijk te maken. De beoordeling vindt aan de hand van duidelijk vastgelegde
criteria plaats door een onafhankelijke commissie.
 Kortom, het evalueren van activiteiten en interventies en onderzoek naar
de effectiviteit daarvan heeft een vaste plaats binnen de gesubsidieerde programmakaders.
 74
 
 De streefwaarde in de VWS-begroting 2010 voor het percentage
niet-rokers ouder dan 15 jaar is groter of gelijk aan 73% in 2010 (blz.
44). Het Nationaal Programma Tabaksontmoediging (NPT) 2006–2010 (Kamerstuk
22 894, nr. 78) gaat echter uit van een doelstelling van 80%
niet-rokers in 2010. Moet hieruit de conclusie worden getrokken dat de doelstelling
uit het NPT niet wordt gehaald of dat de regering afstand heeft genomen van
de 80% doelstelling?
 
 
 De overheid voert een actief tabaksontmoedigingsbeleid. Het percentage
rokers daalt: van 31% in 2002 naar 27% in 2008. De doelstelling
van 20% rokers uit het NPT blijkt nu niet haalbaar te zijn.
 75
 
 Wanneer en hoe wordt, zoals aanbevolen door de Gezondheidsraad,
onderzoek gedaan naar het zogenaamde stoplichtsysteem om voedingsmiddelen
te labelen?
 
 
 In mijn reactie op het advies van de Gezondheidsraad (TK 2008–2009,
31 532, nr. 20) heb ik aangegeven dat ik onderzoek wil laten doen
om na te gaan of de huidige of een aangepaste vorm van het GDA-systeem (GDA
is dagelijkse voedingsrichtlijn) geschikt is voor consumenteninformatie. Onder
de te onderzoeken vormen valt ook het zogenaamde stoplichtsysteem.
 Op dit moment bestudeer ik nog de opzet en de reikwijdte van een dergelijk
onderzoek. De keuze voor een onderzoeksbureau zal hier van afhangen. Mijn
intentie is om dit onderzoek in 2010 te laten uitvoeren.
 76
 
 Is de uitgebreide handhavingscapaciteit van de Voedsel-
en Warenautoriteit (VWA) van € 1 mln. structureel? Is dit bedrag
gewijzigd naar aanleiding van recente rechtelijke uitspraken?
 
 
 Wat is de reden dat na 2010 geen bedrag meer is opgenomen
voor de VWA inzake de rookvrije horeca?
 
 
 Waar komt de daling van circa € 6,5 mln.
voor de VWA van 2010 op 2011 vandaan?
 
 
 Bij de invoering van de rookvrije horeca heb ik besloten om in 2008, 2009
en 2010 extra gelden ter beschikking te stellen voor het toezicht op de naleving
daarvan. Voor 2010 gaat het om € 1 mln. Dit geld is niet structureel.
Of ook voor de jaren na 2010 nog extra inzet van de VWA – boven op de
reguliere gelden voor toezicht op de naleving van de Tabakswet – in
het kader van de rookvrije horeca gewenst is, hangt mede af van de ontwikkelingen
in 2009 en 2010. Indien extra inzet gewenst is, zal dit mee worden genomen
in de jaarplancyclus ten behoeve van het Jaarplan 2011.
 De daling van circa € 6,5 mln van 2010 op 2011 is het gevolg
van de afgesproken volume- en efficiencytaakstellingen op basis van het coalitieakkoord.
 77
 
 Waar komt het geld vandaan waar het publiek gefinancierd
onderzoek bij het RIVM, TNO en Universiteit Wageningen over het verbeteren
van productsamenstelling via zelfregulatie van wordt betaald? Hoeveel is dit
totaal?
 
 
 Het project «herformulering voedingsmiddelen» wordt uitgevoerd
door RIVM, TNO en WUR. Het doel van het project is het in kaart brengen van
de technologische mogelijkheden van herformulering van voedingsmiddelen voor
diverse nutriënten (o.a. zout, suiker, vezel en vet). Tevens wordt onderzocht
of deze gereformuleerde producten bijdragen aan verbetering van het consumptiepatroon.
Tot slot worden de voedingskundige en gezondheidskundige consequenties van
geherformuleerde voedingsmiddelen voor de volksgezondheid onderzocht.
 LNV, VWS en EZ hebben de financiering van dit onderzoek geregeld via de
kaderopdrachten aan de drie afzonderlijke instellingen. LNV financiert de
WUR van 2009 t/m 2012 met € 170 000.– per jaar. VWS financiert
RIVM in 2009 en 2010 met € 100 000,– per jaar. TNO heeft
voor dit project in 2009 en 2010 jaarlijks € 70 000,–
ter beschikking.
 78
 
 Waar wordt het geld (€ 1,3 mln.) voor de
voorbereiding van de implementatie van de Drank- en Horecawet voor ingezet?
Wat zijn de jaarlijkse kosten als de wet wordt aangenomen?
 
 
 Dit geld wordt besteed aan de continuering van de Pilot Decentralisatie
Toezicht Drank- en Horecawet (DHW). In deze pilot kunnen een aantal gemeenten,
vooruitlopend op de wijziging van de DHW, ervaring opdoen met het lokale toezicht
op de DHW.
 In de Memorie van Toelichting van het voorstel tot wijziging van de DHW
dat op 18 juli jl. is ingediend bij de Tweede Kamer, worden de financiële
consequenties beschreven die de voorgenomen maatregelen uit dit wijzigingsvoorstel
naar verwachting hebben voor ondernemers en gemeenten. Afgezien van kosten
die verbonden zijn aan het kenbaar maken en implementeren van nieuwe maatregelen
uit het wetsvoorstel, brengt deze wijziging geen additionele jaarlijkse kosten
voor de Rijksoverheid met zich mee. De financiële compensatie voor gemeenten
maakt onderdeel uit van de enveloppe «Aandeel Gemeentefonds in lokale
veiligheid» die is opgenomen in het beleidsprogramma van het kabinet «Samen
werken, samen leven».
 79
 
 Kan in de begroting voor 2011 ook het totaal aantal
drugsverslaafden worden opgenomen, dus niet enkel de problematische? Is het
mogelijk dit in absolute aantallen te doen?
 
 
 Het genoemde cijfer 3,1 per 1000 inwoners (bedoeld zijn personen tussen
de 15–64 jaar) betreft het cijfer voor Nederland volgens de definitie
van het EMCDDA (European Monitoring Centre on Drugs and Drug Addiction) ten
behoeve van internationale vergelijkingen. Deze schatting dateert uit 2001,
en staat voor ongeveer 33 500 personen. Dit cijfer is omgeven door een
vrij grote marge van onzekerheid variërend van 24 tot ruim 46 duizend
probleemgebruikers.
 In 2009 is een nieuwe schatting gemaakt van het aantal problematische
(hard)drugsgebruikers. De uitkomst hiervan is nog niet bekend, maar zal (in
absolute aantallen) in de begroting van 2011 worden opgenomen. De schatting
betreft alle problematisch harddrugsgebruikers, inclusief drugsverslaafden.
Drugsverslaafden zijn per definitie als problematisch te beschouwen. Binnen
de schatting is het niet mogelijk afzonderlijke cijfers te rapporteren over
problematisch harddrugsgebruikers of (problematisch) drugsverslaafden.
 80
 
 Waarom wordt er nog steeds ruim € 16 mln.
uitgegeven aan heroïnebehandeling op medisch voorschrift, terwijl de
Acetylcysteine (voor 7 mln., blz. 81) uit het pakket wordt gehaald.
 
 
 Er zijn naar schatting tussen de 20 000 en 40 000 heroïnegebruikers.
Daarvan nemen zo’n 13 000 deel aan methadonbehandeling. Een klein
aantal komt in aanmerking voor additionele heroïnebehandeling. Door de
intensieve behandelwijze, de strenge voorschriften en veiligheidsvereisten
die daarbij een rol spelen is dit een kostbare behandeling. Het resultaat
van de behandeling is het voorkomen van verdere gezondheidsschade, de verbetering
van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van de behandelden en verbetering
van het maatschappelijk functioneren. Een belangrijk neveneffect is dat tevens
een sterke reductie optreedt in crimineel gedrag («verwervingscriminaliteit»)
en overlastgevend gedrag, waardoor minder inzet van politie en justitie nodig
is. Naast directe baten in de vorm van gezondheidswinst en persoonlijk en
maatschappelijk herstel zijn de indirecte baten die ontstaan
zijn door verminderde verwervingscriminaliteit in 2003 voorzichtig geschat
op 17 tot 20 miljoen euro per jaar.
 Acetylcysteïne wordt op basis van het Pakketadvies 2009 van het College
voor zorgverzekeringen (CVZ) per 1 januari 2010 uit het verzekerde pakket
gehaald. Dit advies is gebaseerd op de constatering van het CVZ dat de toepassing
van Acetylcysteïne bij longaandoeningen in de door de beroepsgroepen
herziene richtlijnen is komen te vervallen. Het CVZ heeft onderzocht of Acetylcysteïne
desondanks nog een plaats had bij de behandeling van longaandoeningen. De
conclusie van het CVZ was dat Acetylcysteïne verwijderd kan worden uit
het geneesmiddelenvergoedingssysteem vanwege het ontbreken van werkzaamheid.
Op basis van dit advies heb ik besloten dat de vergoeding voor Acetylcysteïne
uit het verzekerde pakket wordt gehaald.
 81
 
 De tabel op blz. 48 geeft een globaal overzicht van
de verdeling van de middelen voor de beleidsprioriteit «Meer mensen
kiezen voor een gezonde leefstijl» voor de jaren 2010 t/m 2014. Dit
overzicht is echter niet volledig. Kan de regering het overzicht compleet
maken door: niet een selectief aantal maar alle bijdragen, subsidies en nog
beschikbare vrije middelen te noemen, zodat de hierbij horende bedragen volledig
optellen tot de totaal- en subtotaalbedragen; de verdeling in 2009 aan het
overzicht toe te voegen; daarnaast te specificeren wat er in 2009 t/m 2014
jaarlijks in totaal naar de afzonderlijke thema’s tabak, alcohol, drugs,
voeding en overgewicht gaat?
 
 
 Het gevraagde overzicht inclusief het jaar 2009 is als bijlage 1 opgenomen.
Bij brief van 7 mei 2009 (FEZ-PVS-U-2921234) hebben we u de lijst met
de subsidies voor 2009 gestuurd. Uit een oogpunt van toegankelijkheid van
de begrotingsstukken hebben we voor de tabellen in de begroting gekozen voor
een clustering naar instrumenten en toespitsing op uitgaven die verband houden
met voorafgaande teksten in de begroting. Met name bij de projectsubsidies
is sprake van een grote variëteit. Ook in het overzicht in bijlage 1
zijn diverse kleinere uitgaven samengevoegd.
 82
 
 Kan de minister in aansluiting op hetgeen hij vorig
jaar heeft geantwoord op een desbetreffende vraag (31 700 XVI, nr. 23)
over de begroting 2009 meedelen wat de stand van zaken is in het bestrijden
van listeria in EU-perspectief? Is de minister bereid zich daarvoor in te
zetten?
 
 
 In de verordening (EG) 2073/2005 inzake microbiologische criteria zijn
normen opgenomen ter bestrijding van Listeria. De wijze waarop deze normen
gecontroleerd moeten worden (via zogeheten challengetesten) is onlangs vastgesteld
in Brussel.
 Ook zet ik mij in om de toepassing van bacteriofagen wettelijk mogelijk
te maken. Bacteriofagen kunnen immers effectief worden ingezet in productieprocessen
bij de bestrijding van Listeria op producten zoals bijvoorbeeld kaas.
 Dit onderwerp staat nog altijd op de agenda in Brussel. Mijn standpunt
hierin is niet gewijzigd ten opzichte van vorig jaar.
 83
 
 Op welke wijze wordt de consument beschermd tegen de
eventuele risico’s van nanotechnologie in levensmiddelen en producten?
 
 
 De kabinetsvisie Nanotechnologieën «Van Klein Naar Groots»
van 16 november 2006 (TK, 2006–2007, 29 338, nr. 54)
is geconcretiseerd in het actieplan (TK, 2007–2008, 29 338, nr. 75).
Het uitgangspunt van het beleid is dat bedrijven primair verantwoordelijk
zijn voor het op de markt brengen van veilige producten. In het
geval van nieuwe voedingsmiddelen, cosmetica, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen,
additieven en bestrijdingsmiddelen wordt de veiligheid vooraf beoordeeld om
te voorkomen dat onveilige middelen op de markt worden toegelaten.
 Het signaleringsorgaan «Kennis en informatiepunt risico»s
nanotechnologie, (KIR nano) is bij het RIVM ondergebracht. De Voedsel en Waren
Autoriteit (VWA), toezichthouder op de Warenwet, volgt de ontwikkelingen en
bekijkt eventuele risico’s per product. Wanneer de VWA vermoedt dat
een product schadelijk is of gevaar oplevert, zal zij op basis van algemene
veiligheidsvoorschriften in de Warenwet optreden. Indien nieuwe en meer specifieke
kennis hiertoe aanleiding geeft, kan zij consumenten waarschuwen en voorlichten.
Op dit moment is er nog niet voldoende kennis beschikbaar over mogelijke risico’s
voor consumenten, waardoor gerichte voorlichting over producten nu nog niet
mogelijk is. Onderzoek en omgaan met risico’s zijn daarom twee belangrijke
lijnen van het bovengenoemde actieplan.
 Verder wil ik verwijzen naar de brief van 5 juni jl. waarin de minister
van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer mede namens mij
de Kamer geïnformeerd heeft over de koers die is ingezet om verantwoord
om te gaan met de (onzekere) risico’s van nanodeeltjes, alsmede over
de voortgang van de bijbehorende activiteiten (TK 2008–2009, 29 338,
nr. 80).
 84
 
 Komt het regeringsstandpunt ten aanzien van de Europese
normstelling (inzake de aanwezigheid van pathogene micro-organismen) nog voor
de Europese behandeling naar de Kamer?
 
 
 Op dit moment is er geen sprake van een voornemen tot nieuwe normstelling
inzake pathogene micro-organismen. Normen zijn al vastgelegd in de verordeningen
(EG) 2073/2005 en (EG) 2160/2003. In EU-verband wordt nu gesproken over uitvoeringsbepalingen
van reeds vastgestelde normen die in de toekomst van kracht worden. Zo treedt
de norm voor de afwezigheid van Salmonella in 25 gram pluimveevlees vanaf 1-1-2011
in werking.
 Naar verwachting komt normstelling ten aanzien van Campylobacter aan de
orde. Zodra er beleidsrelevante ontwikkelingen zijn zal ik de Tweede Kamer
hierover informeren.
 85
 
 Welk deel van het beleid inzake voedselveiligheid is
nationaal?
 
 
 Wet- en regelgeving inzake voedselveiligheid wordt op een enkele uitzondering
na geheel door de EU bepaald.
 In de Warenwet heeft Nederland, zolang de EU-regelgeving hierin nog niet
voorziet, voor een aantal voor de volksgezondheid relevante pathogenen (Bacillus
cereus, Clostridium perfringens en Staphylococcus aureus) aanvullend normen
vastgesteld.
 Voorlichting aan de consument over voedselveiligheid wordt nationaal bepaald.
Het Voedingscentrum besteedt hieraan aandacht.
 86
 
 Is het waar dat voor het ZonMw-programma Dierproeven
begrensd in 2010 slechts € 300 000 wordt uitgetrokken? Zo ja,
kunt u toelichten waarom? Zijn er plannen om dit budget uit te breiden?
 
 
 Ja, zie ook antwoord op vraag 10. Dit is het structureel beschikbare budget
op jaarbasis. Ik zie op dit moment geen aanleiding en mogelijkheden dit budget
structureel uit te breiden.
 87
 
 Kunt u een toelichting geven op de bijdrage van € 300 000
aan het College Toetsing Bestrijdingsmiddelen? Waartoe dient deze bijdrage
en welke voorwaarden zijn hieraan verbonden?
 
 
 Het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden
(CTGB, voorheen CTB) heeft als taak te oordelen over de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
en biociden. Deze taak wordt gefinancierd door de aanvragers van een toelating.
 Naast de toelatingstaak adviseert het CTGB de rijksoverheid. Advies over
de Europese harmonisatie van het toelatingsbeleid, zoals uitvoeren van Europese
stofbeoordelingen voor gewasbeschermingsmiddelen en biociden maakt, hier een
belangrijk onderdeel van uit. De VWS-gerelateerde activiteiten van het CTBG
hebben betrekking op de bescherming van de consument. Zo doet het CTGB voorstellen
voor maximale hoeveelheden gewasbeschermingsmiddelen op levensmiddelen en
neemt het CTGB deel aan de Europese vergaderingen over dit onderwerp.
 Voor de uitvoering van deze adviestaken krijgt het CTGB jaarlijks een
budget toegekend op basis van een vooraf goedgekeurde begroting. Het ministerie
van VWS draagt bij aan dit budget.
 Wijziging in de taakstelling, opzet en uitvoering zoals beschreven in
de goedgekeurde jaarbegroting zijn niet toegestaan tenzij dit vooraf schriftelijk
overeen is gekomen met de rijksoverheid.
 Op basis van een jaarverslag vindt de financiële afrekening plaats
tussen de rijksoverheid en het CTGB.
 88
 
 Wat is de reden van de stijging na 2006 van de gezondheidsschade
door ongevallen? Waarom is er geen ambitie opgenomen in de prestatieindicatoren?
 
 
 Er zijn diverse factoren van invloed op het aantal spoedeisende hulp behandelingen
(SEH-behandelingen, de prestatie-indicator voor letselpreventie). Uit analyse
door Consument en Veiligheid is onlangs gebleken dat de langjarige trend in
SEH-behandelingen voor letsels door ongevallen mogelijk samenhangt met de
economische conjunctuur (zie figuur 1). De onderliggende reden is hoogstwaarschijnlijk
dat mensen tijdens hoogconjunctuur meer ondernemen, waaronder risicovollere
activiteiten (1). Het letselpreventiebeleid is er overigens niet op gericht
de bevolking minder te laten ondernemen (bijv. om minder te sporten), maar
wel om dit zo verantwoord en veilig mogelijk te doen.
 Ik heb wel degelijk de ambitie het aantal letsels door privé-ongevallen
te verminderen. Tussen 2001 en 2008 werd een reductie van 10% van het
aantal SEH-behandelingen nagenoeg gerealiseerd. Van 2008 tot en met 2012 bedraagt
de reductiedoelstelling 5%.
 De grafiek in figuur 2 brengt dit in beeld. Omdat ook de bevolkingsontwikkeling
van invloed is op de trend in SEH-behandelingen, is daar bij het bepalen van
de doelstelling rekening mee gehouden. De stippellijnen geven de voorspelde
trend in het aantal SEH-behandelingen aan, louter op basis van de bevolkingsontwikkeling
(autonome ontwikkeling), uitgaande van het aantal in 2001, respectievelijk
de doelstelling in 2008. De blokjes geven weer wat er uiteindelijk gerealiseerd
is (realisatie). Voorlopige cijfers voor 2008 laten overigens zien dat het
aantal SEH-behandelingen ten opzichte van 2007 niet verder is gestegen.
 (1) E. van Beeck, Injuries : a continuous challenge
for public health, Proefschrift Erasmus Universiteit Rotterdam, 1998.
 Figuur 1 Vergelijking van letselincidentie (SEH-behandelingen,
privé en sport) met economische conjunctuur (% groei BBP); gestandaardiseerd
 
 Bron: Letsel Informatie Systeem 1988–2007, Consument en Veiligheid;
Statline, Centraal Bureau voor de Statistiek
 Figuur 2 Doel en realisatie van de beleidsindicator
letselpreventie
 
 Bron: Letsel Informatie Systeem 2001–2007, Consument en Veiligheid;
bevolkingsprognoses 2008,2012 Centraal Bureau voor de Statistiek
 89
 
 Kan de minister aangeven hoe zijn ambitie ten aanzien
van de aanpak chronische ziekten zich verhoudt tot de daling van het budget
voor doelstelling 4: De vermijdbare ziektelast neemt af door een goede bescherming
tegen infectieziekten en chronische ziekten?
 
 
 De daling van het budget wordt veroorzaakt doordat in 2009 het budget
van de doelstelling incidenteel is verhoogd met een reservering van € 262
mln voor uitgaven in 2009 ter beheersing van de Nieuwe Influenza A (H1N1)
en heeft niets te maken met mijn ambities ten aanzien van de aanpak van chronische
ziekten. Dit bedrag is een reservering voor het totaal van kosten dat met
de beheersing van de Nieuwe Influenza A (H1N1) gemoeid is (vaccins, distributie,
kosten huisartsen, communicatie e.d.). Er zullen ook nog kosten neerslaan
in 2010.
 90
 
 Er is sprake van een toename van het aantal mensen
dat lijdt aan chronische ziekten. Volgens RIVM VTV stijgt het aantal mensen
met COPD met 38%. In de begroting worden alleen de cijfers voor diabetes
genoemd. Kan de minister een specificatie geven van de toename van de diverse
chronische aandoeningen?
 
 
 Zie antwoord op vraag 9.
 91
 
 Kan de minister een gespecificeerd overzicht geven
van de jaarlijkse sterftegetallen voor de diverse chronische aandoeningen?
 
 
 Zie antwoord op vraag 9.
 92
 
 Kan de minister de budgettaire verdeling (in totaal € 3,5
mln.) aangeven tussen de interventiestrategieën depressiepreventie en
zelfmanagement chronische ziekten?
 
 
 Zie antwoord op vraag 97.
 93 en 94
 
 Wat is het percentage van de deelname aan het griepvaccinatieprogramma?
 
 
 Waarom wordt geen enkele ambitie getoond om het percentage
deelnemers aan het griepvaccinatieprogramma en Rijksvaccinatieprogramma te
verhogen?
 
 
 Indien de gevolgen van Influenza A toch ernstiger zijn
dan nu wordt ingeschat, hoe denkt de regering de 26,5% van de risicogroepen
die niet komt opdagen bij de reguliere inenting te bereiken?
 
 
 Het deelnamepercentage voor de landelijke griepvaccinatie schommelt jaarlijks
tussen de 72 en 78% van de risicogroepen. Met die percentages heeft
Nederland – ook in internationaal perspectief – een zeer hoge
vaccinatiegraad. Met – dure – extra inspanningen verwacht ik dat
er hoogstens een marginale verhoging van deze vaccinatiegraad te bereiken
is. In Nederland verzorgt de huisarts het aanbod. Dit is laagdrempelig voor
de meeste burgers. Daarnaast zorg ik ervoor dat er vanuit de overheid goede
voorlichting gegeven wordt. Vaccinatie is en blijft echter vrijwillig.
 Bij de vaccinatie van gezondheidszorgpersoneel zie ik nog wel mogelijkheden
tot verbetering. De vaccinatiegraad is in deze groep over het algemeen lager.
Het RIVM overlegt met relevante beroepsverenigingen en koepelorganisaties
over te ondernemen activiteiten richting werkgevers en werknemers om de vaccinatiegraad
te verhogen.
 Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) is één van de meest succesvolle
preventieprogramma’s die we hebben. De vaccinatiegraad is hoog (traditiegetrouw
ruim boven de 90%) evenals de kwaliteit.
 Met zowel het griepvaccinatieprogramma als het RVP haalt Nederland de
normen die de WHO stelt aan de vaccinaties. Ik zie daarom geen reden om deze
programma’s te intensiveren boven de aanpassingen die ik met regelmaat
doe.
 Voor de vaccinatie tegen de pandemische griep heb ik een voorlichtingscampagne
voorbereid om de vaccinatiegraad zo hoog mogelijk te laten zijn in die groepen
die dat nodig hebben. Er worden diverse voorlichtingsmaterialen ingezet om
het vaccinatiebeleid bekend te maken. Op dit moment is er geen aanleiding
uit te gaan van een lage opkomst onder risicogroepen.
 95
 
 Waarom wordt er een vierde preventieprogramma gestart
als de regeringsbeleid pas in oktober 2010 duidelijk wordt?
 
 
 ZonMw werkt aan de verbetering van preventie, zorg en gezondheid door
het stimuleren en financieren van onderzoek, ontwikkeling en implementatie.
Met de opdracht die ik in 2008 aan ZonMw heb gegeven voor het 4e preventieprogramma
vraag ik invulling te geven aan mijn visie op preventie[1] en een
bijdrage te leveren aan het versterken van de preventiecyclus[2]
in de vorm van kennisontwikkeling en ondersteuning van de (lokale) uitvoering.
Voor de nadere invulling daarvan zijn ook nog te verschijnen studies, nota’s
en beleidsbrieven leidend. Het programma is daarmee gebaseerd op het lopende
landelijke en lokale beleid en nieuwe actuele informatie.
 Naar verwachting verschijnt in maart 2010 de VolksgezondheidToekomstVerkenning
(VTV) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en in oktober
2010 opnieuw een preventienota. In onderling overleg wordt dan bekeken op
welke wijze de verdere invulling van het 4e preventieprogramma daarop kan
inspelen. Omdat ZonMw in rondes werkt, is tussentijdse inhoudelijke bijsturing
van het programma mogelijk.
 [1] VWS Kaderbrief «Visie op gezondheid en preventie.
Gezond zijn, gezond blijven». September 2007.
 [2] De Wet Publieke Gezondheid.
 96
 
 Kunnen apotheken door het uitvoeren van cholesterolbepalingen
en glucosebepalingen bijdragen aan een optimaler diseasemanagement?
 
 
 Bij diseasemanagement gaat het om het principe dat een behandelplan samen
met de patiënt wordt opgesteld op basis van een zorgstandaard. Het behandelplan
wordt vervolgens door een multidisciplinair team uitgevoerd. In een goed behandelplan
van bijvoorbeeld diabetes patiënten zal onder andere zijn voorzien in
het bepalen van de waarden van cholesterol en glucose. Omdat bij de uitvoering
van het behandelplan meerdere zorgaanbieders betrokken zijn, ligt een rol
van de apotheker als farmacotherapeutisch deskundige daarbij voor de hand.
Deze belangrijke partner in de integrale zorgverlening kan participeren in
zorggroepen en daarbinnen afspraken maken over de inzet en rol die zij vervullen
bij de uitvoering van het behandelplan.
 97
 
 Kan de minister de budgettaire verdeling aangeven tussen
de interventiestrategieën depressiepreventie en zelfmanagement chronische
ziekten? Worden patiëntenverenigingen betrokken bij deze ontwikkeling
van de programmatische aanpak? Zo ja, op welke wijze?
 
 
 Op dit moment zijn er 7 zorgstandaarden gereed dan wel in ontwikkeling:
diabetes, COPD, CardioVasculairRisicoManagement, hartfalen, depressie, obesitas
en artrose. Bij veldpartijen betrokken bij kankerzorg is de intentie voor
het opstellen van een zorgstandaard. Het bedrag van € 3,5 mln is
bestemd voor de verdere uitwerking van de modules preventie en zelfmanagement
als onderdeel van deze zorgstandaarden. Er is bewust geen nadere toedeling
gemaakt over de verschillende aandoeningen. Dit bedrag zal worden ingezet
bij de afzonderlijke modules navenant de voortgang en de behoefte aan ondersteuning.
 Uitgangspunt is goede zorg voor de patiënt en de patiënt centraal.
Bij de totstandkoming van zorgstandaarden hebben de patiëntenvereningingen
een per definitie cruciale rol. Bij alle initiatieven tot nu toe vanuit het
veld hebben de patiëntenvereningingen meegewerkt aan het het opstellen
van de zorgstandaarden. De patiëntenverenigingen zullen
ook betrokken worden bij de autorisatie van de zorgstandaarden.
 98
 
 Wat moet worden verstaan onder «mits budgettair
inpasbaar» bij het al of niet opstarten van een bevolkingsonderzoek
op darmkanker als de Gezondheidsraad een positief advies afgeeft? Gaan de
kosten niet voor de baat bij dergelijke preventieve activiteiten?
 
 
 Inderdaad gaan bij preventie de kosten veelal voor de baat uit. Dat betekent
dat er budgettaire ruimte gevonden zal moeten worden indien de Gezondheidsraad
tot een positief oordeel komt en het kabinet op basis dit advies en andere
factoren als capaciteit in de zorg zou besluiten tot de invoering van een
bevolkingsonderzoek naar darmkanker.
 99
 
 Waarom zijn er twee kostenposten opgenomen voor het
uitvoeren van bevolkingsonderzoeken en screeningsprogramma’s, of kost
het uitvoeren van een regeling van € 104,3 mln. totaal € 12,1
mln.?
 
 
 De kostenpost van € 104,3 mln. is bedoeld voor het daadwerkelijk
(laten) uitvoeren van de bevolkingsonderzoeken en screeningsprogramma’s
door diverse uitvoerende organisaties en beroepsgroepen. De financiering van
de uitvoering loopt via de Subsidieregeling publieke gezondheid.
 De kostenpost van € 12,1 mln. betreft de kosten voor het RIVM/Centrum
voor Bevolkingsonderzoek (CvB). In het CvB zijn alle activiteiten en taken
samengebracht die nodig zijn voor de landelijke coördinatie van de verschillende
landelijke bevolkingsonderzoeken en screeningsprogramma’s. Deze taken
bestaan uit kwaliteitsborging, financiering en aansturing, monitoring en evaluatie
en eenduidige voorlichting aan het publiek. Daarnaast stimuleert het CvB innovaties
binnen de bevolkingsonderzoeken. Deze activiteiten dragen bij aan het verlengen
van de gezonde levensverwachting, het terugdringen van ziektelast, het voorkomen
van vermijdbare sterfte van de Nederlandse bevolking ofwel het bieden van
handelingsopties aan (aanstaande) ouders.
 100
 
 Wat doet de regering om gemeenten te stimuleren de
tweede nota gezondheidsbeleid uit te brengen nu de prestatie-indicatoren aangeven
dat tussen 2008 en 2010 44% van de gemeenten deze moeten uitbrengen?
Welke maatregelen gaat de minister nemen als de streefwaarde van 90%
van de gemeenten met een tweede nota gezondheidsbeleid niet is gehaald?
 
 
 GGD Nederland heeft de stand van zaken onderzocht van de tweede nota gemeentelijk
gezondheidsbeleid. Daaruit blijkt dat per 1 juli 2009 71,2% van
de gemeenten de tweede nota heeft vastgesteld. Bij 22,2% van de gemeenten
is de nota in ontwikkeling. En bij 6,6% van de gemeenten is de nota
nog niet in ontwikkeling. Deze stand van zaken is gepubliceerd in de Nationale
Atlas Volksgezondheid van het RIVM: http://www.rivm.nl/vtv/object_map/o2639n21939.html.
 De regering gaat ervan uit dat de gemeenten die de nota op dit moment
ontwikkelen, deze zullen vast stellen. Dat betekent dat de streefwaarde van
90% wordt gehaald.
 Om gemeenten te stimuleren een tweede nota gezondheidsbeleid uit te brengen
is sinds april 2009 een samenwerkingstraject gestart van VNG, GGD Nederland
en VWS. Vanuit dit traject worden gemeenten en GGD’en gestimuleerd en
gefaciliteerd om samen een effectiek lokaal gezondheidsbeleid vorm en inhoud
te geven en waar mogelijk ook andere partijen te betrekken.
 101
 
 Op welke wijze kunnen gemeenten gezondheidsachterstanden
terugdringen via een wijkgerichte aanpak?
 
 
 Zoals ook beschreven staat in het beleidsplan aanpak gezondheidsverschillen
van december 2008 kan het terugdringen van gezondheidsachterstanden bij uitstek
op lokaal niveau worden gerealiseerd (TK2008–2009, 22 894, nr. 209).
Zo is het doel van het experiment gezonde wijk om de gezondheid van de inwoners
van krachtwijken te verbeteren via een integrale aanpak gericht op gezonde
bewoners, een gezonde leefomgeving en een samenhangende eerstelijnszorg met
preventief aanbod. Deze wijkaanpak wordt ondersteund door de inzet van wijkverpleegkundigen
die erop gericht zijn het zorgaanbod in de wijk te verbinden en te verbeteren.
Daarnaast stelt VWS via de decentralisatie-uitkering «Gezond in de Stad» € 5
mln euro beschikbaar voor de G31.
 102
 
 Welke concrete doelen zijn geformuleerd voor de € 5
mln. die de grote gemeenten krijgen voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden?
 
 
 De middelen van VWS (5 mln euro) voor «Gezond in de stad»
komen vanaf 2010 via een decentralisatie-uitkering beschikbaar voor de
G-31. VWS vraagt een inspanningsverplichting met betrekking tot het werken
aan een integrale aanpak gericht op gezonde bewoners, gezonde leefomgeving
en een samenhangende eerstelijnszorg met preventief aanbod. Gemeenten kunnen
bovendien verbindingen leggen met andere activiteiten in het kader van het
stedenbeleid, waaronder integratie, veiligheid en leefbaarheid. Het is in
eerste instantie aan de gemeenten zelf om te kijken hoe de middelen het beste
ingezet kunnen worden, het past dus niet om vanuit het Rijk concretere doelen
te formuleren. Het terugdringen van gezondheidsachterstanden is en blijft
een belangrijke doelstelling van steden en Rijk. De decentralisatie-uitkering «Gezond
in de stad» moet de steden een extra impuls geven om aan de slag te
gaan met deze gezamenlijke doelstelling.
 103
 
 Waarom wordt er weer € 10,8 mln. uitgetrokken
voor een tolk- en vertaalcentrum?
 
 
 Zorgverleners kunnen, bij patiënten die de Nederlandse taal onvoldoende
machtig zijn om tot een juiste diagnose/behandeling te komen, gebruik maken
van tolk- en vertaaldiensten. VWS heeft op de begroting budget gereserveerd
staan voor het betalen van deze tolk- en vertaaldiensten.
 Met het beschikbaar stellen van tolk- en vertaaldiensten wil ik voorkomen
dat gebrekkige communicatie invloed heeft op de kwaliteit van bijvoorbeeld
diagnosestelling, therapie en gebruik van medicijnen. Het inschakelen van
een tolk/vertaler kan de effectiviteit en de kwaliteit van de te verlenen
zorg bevorderen.
 Op dit moment wordt er, in overleg met het ministerie van WWI, onderzocht
of er veranderingen wenselijk zijn in het huidige tolk- en vertaalbeleid van
VWS.
 104
 
 Wat doet het CBRN precies en waarom is hier een structureel
bedrag van € 11 mln. voor nodig?
 
 
 Na 2001 is er een andere blik op mogelijke dreigingen voor de samenleving
gekomen. De mogelijkheid dat terroristische aanslagen met behulp van chemische,
biologische, radiologische of nucleaire middelen (CBRN-middelen) worden gepleegd,
is onderkend. Dit heeft er toe geleid dat in het begin van deze
kabinetsperiode voor 7 jaar middelen zijn vrijgemaakt om de CBRN-security,
in aanvulling op wat al in het kader van de safety-wetgeving wordt gedaan,
op vele mogelijke manieren te verhogen (actiepunt 60, beleidsplan kabinet,
juni 2007). Safety staat daarbij voor het voldoen aan bijvoorbeeld arbo-wetgeving
om de veiligheid van het personeel te garanderen als zij werken met CBRN-stoffen,
terwijl security net even verder gaat om te voorkomen dat personen of groeperingen
zich deze CBRN-stoffen kunnen toeeigenen om ongewenste activiteiten mee te
ontplooien.
 105
 
 Aan welke vorm van hulpverlening wordt gedacht als
het gaat om het verbeteren van de hulpverlening aan vrouwen die ongewenst
zwanger zijn? Betreft het verbeteren van de hulpverlening ook hulp aan tienermoeders?
Zo ja, aan welke vorm van hulpverlening moeten we in dat geval denken?
 
 
 Uit het evaluatieonderzoek naar de wet afbreking zwangerschap en de abortuspraktijk
is gebleken dat bepaalde aspecten van de hulpverlening verbeterd zouden kunnen
worden. Het gaat hier ondermeer om het informeren over alternatieven en het
beter kunnen vaststellen van mogelijke twijfel bij de vrouw.
 In 2009 is er € 3 miljoen beschikbaar voor projecten voor tienermoeders
en -vaders. Deze projecten zullen (ook) in 2010 effect hebben op de hulpverlening
aan tienermoeders. Men kan hierbij denken aan voorlichtingsfilms, methodiekbeschrijvingen,
onderzoek en dergelijke. De projecten komen direct (bijvoorbeeld methodieken)
of indirect (bijvoorbeeld onderzoeken) ten goede aan hulpverlening aan tienermoeders.
Dat kunnen allerlei soorten hulpverlening zijn, zowel ambulant als residentieel.
 106
 
 Wordt onder ethisch verantwoord handelen bij medisch
onderzoek met proefpersonen ook bedoeld het verbeteren van de voorlichting
over het onderzoek, het doel van het onderzoek en informatiestroom naar deze
proefpersonen over de voortgang van het onderzoek?
 
 
 Onder ethisch verantwoord handelen wordt inderdaad ook verstaan het verbeteren
van voorlichting aan proefpersonen. Eerste stappen op dit terrein zijn met
succes gezet.
 Bij brief van 7 november 2008 is de Kamer op de hoogte gesteld van
het verschijnen van de VWS-brochure «Medisch-wetenschappelijk onderzoek.
Algemene informatie voor de proefpersoon» (Kamerstukken II, 2008/09,
31 452, nr. 6).
 De eerste voorraad van 40 000 stuks bij Postbus 51 was na iets meer
dan een half jaar uitgeput. Inmiddels is bij Postbus 51 een nieuwe druk, aangepast
op een paar punten en vormgegeven in de nieuwe huisstijl, beschikbaar. Binnenkort
is ook de Engelse versie van de brochure beschikbaar. Verder zal samen met
de CCMO gewerkt worden aan verbetering van de studiespecifieke informatie.
Voor die informatie, die nu vaak nog te lang is, staat al wel een model op
de website van de CCMO.
 In 2010 wordt de WMO voor de tweede maal geëvalueerd. Dan zal ook
de brochure, het gebruik en de verspreiding bekeken worden en bij proefpersonen
worden nagegaan of zij vinden of zij goed geïnformeerd worden.
 107
 
 Heeft de regering opdracht gegeven voor het Onderzoeksprogramma
Ethiek en Gezondheid? Zo ja, wat is de opdracht die ZonMw heeft meegekregen?
Waar denkt de regering aan als zij spreekt over «nieuwe en belangwekkende
kennis»?
 
 
 Op 7 juli 2008 heeft ZonMw de opdracht gekregen het programma «Ethiek
en Gezondheid» te starten. Doel van dit programma is het vergroten van
inzicht in en kennis over ethische dilemma’s op het terrein van gezondheid.
In het verlengde daarvan het ondersteunen en verbeteren van de zorgpraktijk.
 De medisch wetenschappelijke en technologische ontwikkelingen gaan snel
en stellen steeds weer vragen met betrekking tot ethische aanvaardbaarheid
en ethische toepasbaarheid. Dat stelt ook eisen aan de ethische beoordeling.
Om hierop beter voorbereid te zijn is het van belang kennis te nemen van die
ontwikkelingen om zo vroeg mogelijke de ethische argumentatie en toetsing
over mogelijke toepassing te kunnen doen.
 108
 
 De regionale toetsingscommissies Euthanasie en de centrale
deskundigheidscommissie Late zwangerschapsafbreking en levensbeëindiging
bij pasgeborenen toetst de zwangerschapsafbreking van een bepaalde categorie
ongeborenen, nl. categorie 2. Wat zal de besparing zijn als de categorie 2
gevallen door dezelfde commissie, beroepscommissie van gynaecologen, als de
categorie 1 gevallen, de zwangerschapsafbreking te laten toetsen? Wat zal
het inhoudelijke voordeel hiervan zijn?
 
 
 De centrale deskundigencommissie late zwangerschapsafbreking in een categorie
2-geval, die adviseert aan het Openbaar Ministerie, en de categorie 1-commissie
van de NVOG, die intercollegiaal toetst, zijn twee zeer verschillende gremia.
Dit zowel wat juridische status als doelstelling betreft. Samenvoeging van
deze commissies is dan ook niet wenselijk, noch zou hiermee financieel voordeel
kunnen worden behaald.
 109
 
 De deskundigheidscommissie Late zwangerschapsafbreking
en levensbeëindiging bij pasgeborenen toetst levensbeëindiging bij
pasgeborenen. De Regionale toetsingscommissies toetst euthanasie vanaf 12
jaar en ouder. Wat is er geregeld voor kinderen als het gaat om euthanasie?
Als euthanasie al wordt toegepast, wie voert de toets uit?
 
 
 Levensbeëindiging bij kinderen tot 12 jaar is strafbaar en valt onder
het Wetboek van Strafrecht. De wet Toetsing levensbeëindiging op verzoek
en hulp bij zelfdoding (Euthanasiewet) is niet van toepassing. Het Openbaar
Ministerie is de toetsende instantie.
 110 en 111
 
 Hoe zorgt de minister er voor dat innovaties in richtlijnen
en zorgstandaarden opgenomen gaan worden?
 
 
 Hoe gaat de minister ervoor zorg dragen dat richtlijnen
en zorgstandaarden snel aangepast gaan worden aan zorginnovaties?
 
 
 De beroepsgroep en patiëntenorganisatie zijn verantwoordelijk voor
het opstellen en onderhouden van richtlijnen en zorgstandaarden. Richtlijnen
en zorgstandaarden zullen altijd in beweging zijn en worden bijgewerkt aan
de hand van de nieuwste inzichten en stand van de wetenschap. Het ligt voor
de hand dat zinvolle innovaties daarbij worden meegenomen. Om een impuls aan
dit proces te geven heb ik in het voorjaar 2009 de Regieraad kwaliteit van
zorg ingesteld. Ik heb u daar per brief van 31 oktober 2008 over geïnformeerd
(TK 2008–2009, 31 765, nr. 1).
 112
 
 Kan de conclusie getrokken worden dat de minister –
in tegenstelling tot zijn eerdere standpunt – met een voorstel komt
tot een verplichte keuze met betrekking tot orgaandonatie? Er is opnieuw onderzoek
gedaan naar het verplichte keuzesysteem. Dit maakte deel uit van het onderzoek
naar onder meer het ATS-systeem. Zoals ik u per brief (GMT/MVG-2957226)
heb bericht zal ik, mede op dringend verzoek van de gezondheidsfondsen, de
uitkomsten van dit onderzoek begin 2010 naar de Tweede Kamer sturen. De reden
hiervoor is dat de uitkomsten van het onderzoek mogelijk interfereert met
de campagne «ja of nee.nl». Conclusies over een wijziging van
mijn standpunt zijn op dit moment voorbarig.
 
 113
 
 Kunt u een overzicht geven van de kostenontwikkelingen
van de totale kosten van medisch specialisten van 2004 tot en met 2010?
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 x € 1 000 000
 jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2004
 2005
 2006
 2007
 2008
 2009
 2010 
 
 
 
 Medisch specialisten
 
 1 668
 1 703
 1 873
 1984
 2 296
 2 414
 2019
 
 
 
 
 
 Bovenstaand overzicht geeft de kostenontwikkeling weer van de totale kosten
van de honoraria Medisch Specialisten, inclusief Zelfstandige Behandelcentra
(ZBC’s). De bedragen zijn weergegeven in het prijspeil van het betreffende
jaar. Voor 2009 en 2010 betreft het prijspeil 2009. De bedragen zijn afgerond.
 114
 
 In de tabel «premie-uitgaven» is onder
het kopje «Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief»
een onderscheid opgenomen naar de kosten voor medisch specialisten en overig
personeel in de curatieve zorg. Onder hetzelfde kopje zijn deze kosten ook
onverdeeld opgenomen. Terwijl aan de ene kant € 375 mln. wordt bezuinigd
op de medisch specialisten neemt het bedrag onder «onverdeeld»
de komende jaren toe. Waardoor ontstaat deze toename? Is hier sprake van een
verschuiving van de categorie «medisch specialisten» en is dan
wel sprake van een bezuiniging?
 
 
 Kan de minister aangeven of de korting van € 375
mln. op de medisch specialisten een generieke maatregel is of dat deze over
de verschillende deelgroepen is verdeeld?
 
 
 De sector Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief onverdeeld
betreft onverdeelde volumeruimte en onverdeelde ruimte voor nominale bijstellingen.
 De ruimte voor nominale bijstellingen wordt over de sectoren verdeeld
in overeenstemming met de ramingen van het CPB voor de loon- en prijsontwikkeling.
 Voor de sector Ziekenhuizen, medisch specialisten en overig curatief wordt
deze financiële ruimte geparkeerd op de sector Ziekenhuizen en Medisch
Specialisten onverdeeld. De toename van de sector Ziekenhuizen en Medisch
Specialisten onverdeeld komt voort uit ramingen van de loon- en prijs ontwikkeling.
De maatregelen ter redressering van de overschrijding van 375 mln zijn verwerkt
in de sector medisch specialisten. Dit staat los van de onverdeelde ruimte
voor o.a. toekomstige nominale- en volume ontwikkelingen.
 De tariefsmaatregelen voor de vrijgevestigde medisch specialisten ter
hoogte van € 375 mln. zal deels generiek en deels specialisme specifiek
worden verwerkt. Zie hiervoor ook mijn antwoord op vraag 115.
 Ik heb de Nza verzocht verzocht een drietal maatregelen te nemen: 1) de
herijking van de compensatiefactor voor de ondersteunende specialisten, 2)
een specialisme specifieke bijstelling van de normtijden van poort- en ondersteunende
specialisten en 3) een algemene generieke afslag op de tarieven
voor poort- en ondersteunende specialisten. De eerste twee maatregelen zijn
specialisme specifiek. De laatste maatregel slaat generiek neer.
 15 september jongstleden heeft de NZa besloten de herijking van de
normtijden van DBC’s niet mee te laten tellen bij de aanpassing van
het tarief voor medisch specialisten. In plaats daarvan wordt een hogere generieke
korting gehanteerd.
 115
 
 Wat is de exacte overschrijding bij medisch specialisten
in 2009? Hoe verhoudt de korting van € 325 mln. in 2010 zich tot
de systeemfout? Welke garantie is er dat er in 2010 geen overschrijdingen
ten gevolge van systeemfouten meer zullen optreden?
 
 
 De overschrijding op het kader van de vrijgevestigd medisch specialisten
is door VWS vastgesteld op € 375 mln. Om te voorkomen dat deze overschrijding
in 2010 optreedt heb ik de NZa middels een aanwijzing gegeven om ter hoogte
van dit zelfde bedrag maatregelen te nemen en hierbij zoveel mogelijk aan
te sluiten bij de oorzaken van de overschrijding. Ik heb de Nza verzocht dit
te doen door herijking van de compensatiefactor voor de ondersteunende specialisten,
door een specialisme specifieke bijstelling van de normtijden van poort- en
ondersteunende specialisten en door een algemene generieke afslag op de tarieven
voor poort- en oindersteunende specialisten. De eerste twee maatregelen zijn
direct te relateren aan systeemfouten.
 Ik verwijs verder naar het antwoord op vraag 114.
 Om te voorkomen dat er in de toekomst als gevolg van systeemfouten nog
overschrijdingen zullen optreden bezin ik mij momenteel op de bekostigingswijze
van medisch specialisten op de langere termijn. In deze context kijk ik onder
meer naar vormen van integrale bekostiging van medisch specialisten en ziekenhuizen,
maar ook de mogelijkheden van loondienstverband.
 Daarnaast voert PriceWaterhouseCoopers momenteel een onderzoek uit in
opdracht van VWS om meer inzicht te krijgen in met name de verklaringen van
de overschrijding. Dit onderzoek wordt eind 2009 opgeleverd.
 116
 
 Is het de minister bekend dat de private sector in
de bloed- en plasmavoorziening heeft berekend dat op de begroting € 45
mln. kan worden bespaard indien het plasma dat door de bloedbankdivisies van
Sanquin wordt ingezameld tegen marktwaarde wordt verkocht?
 
 
 Nee, deze berekening is mij niet bekend. Het is mij ook niet duidelijk
waar deze berekening op gebaseerd zou (kunnen) zijn.
 117
 
 Wordt door het afzonderen van de private activiteiten
van Sanquin, een «level playing field» wordt gerealiseerd?
 
 
 Mij is niet precies duidelijk wat met «het afzonderen van de private
activiteiten van Sanquin» wordt bedoeld. Hieronder zal ik uitleg geven
over de organisatiestructuur van de Nederlandse bloedvoorziening en hoe daarin
waarborgen zitten om tot een «level playing field» te komen.
 Op basis van de Wet inzake bloedvoorziening heeft Sanquin een aantal exclusieve
taken toebedeeld gekregen. Bij een deel van de activiteiten die Sanquin uitvoert
(bijvoorbeeld de productie en het afzetten van kort houdbare bloedproducten)
is sprake van een landelijke zelfvoorziening. Daarnaast voert Sanquin publieke
taken uit waarmee zij in concurrentie treedt op open markten, bijvoorbeeld
bij de verkoop van geneesmiddelen bereid uit plasma. Daarbij dient dus gewaarborgd
te worden dat Sanquin eenzelfde concurrentiepositie heeft als
andere ondernemingen op diezelfde markt («level playing field»).
Mede vanwege deze organisatiestructuur en natuurlijk ook het belang van de
volksgezondheid is gekozen voor een wettelijk kader waarin veel overheidscontrole
is en ook veel overheidssturing mogelijk is.
 Transparante (financiële) relaties tussen de samenstellende delen
van Sanquin zijn essentieel om als overheid hierop toezicht te kunnen houden.
(Mede) daartoe dient de Regeling inrichting begroting en jaarrekening Sanquin
(Staatscourant 1999, nr. 252, pag. 16). Deze Regeling geeft regels waaraan
de begroting en jaarrekening van Sanquin moeten voldoen, welke (jaarlijks)
mijn goedkeuring behoeven. Volledigheidshalve wijs ik er op dat er ook binnen
de bloedvoorziening geen sprake is van een statische situatie. Zo is reeds
aangegeven in het Ministerieel plan bloedvoorziening 2009–2011 dat zal
worden bezien of een aanpassing van deze Regeling nog meer transparantie zou
kunnen bewerkstelligen zonder de concurrentiepositie van Sanquin te beperken.
Dit wordt momenteel nader bestudeerd. Ook wijs ik u op de benchmark bloedprijzen
die ik op verzoek van de Eerste Kamer laat uitvoeren en waarvan uitkomst eventueel
nieuwe inzichten hieromtrent zou kunnen verschaffen. Zie meer over de benchmark
in vraag 118.
 118
 
 In Nederland zijn de prijzen voor kort houdbare bloedproducten
aanzienlijk hoger vergeleken met omringende landen. Gaat de minister in de
toegezegde internationale benchmark ook in op de vraag waarom de prijsopbouw
van deze producten in Nederland afwijkt?
 
 
 De vraagstelling gaat uit van de juistheid van de aanname dat Nederlandse
prijzen voor kort houdbare bloedproducten aanzienlijk hoger zijn in vergelijking
met de prijzen van die producten in omringende landen. Ik heb juist de Kamer
een toezegging gedaan dit te onderzoeken. Hiertoe zijn in mijn opdracht door
een onafhankelijk bureau de Nederlandse prijzen vergeleken met die in een
viertal andere Europese landen. Het rapport heb ik recent ontvangen en wordt
op dit moment door mijn ministerie bestudeerd. Het rapport en mijn standpunt
hierover zal ik u dit najaar toezenden. Natuurlijk zal ik daarbij ingaan op
mogelijke prijsverschillen, vervolgens daar waar mogelijk verklaren waar die
verschillen door komen en ten slotte aangeven of die verschillen weg te nemen
zijn en of dat wenselijk is.
 119
 
 Het opnemen van de 80 kwaliteitsindicatoren op kiesbeter.nl
is vorig jaar een stuk langzamer gegaan dan gedacht, de streefwaarden zijn
als gevolg hiervan voor de komende jaren ook flink omlaag gebracht. Kan de
minister aangeven of hij denkt dat het überhaupt nog gaat lukken om ze
alle 80 in 2011 opgenomen te hebben?
 
 
 In het eerste jaar waarin de indicatorsets worden uitgevraagd bij de ziekenhuizen,
geven ziekenhuizen zelf toestemming voor het al dan niet openbaar maken van
de gegevens. In het tweede meetjaar zijn de indicatorsets verplicht onderdeel
van het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording en daarmee ook openbaar.
Alle gegevens die openbaar zijn, worden voor publicatie doorgeleverd aan Kiesbeter.nl.
 In 2009 is de eerste tranche (10 aandoeningen) gemeten. De ontwikkeling
van de tweede tranche (19 aandoeningen) is afgerond. Hiervan worden in 2010
ten minste 10 aandoeningen geïmplementeerd. De derde tranche (25 aandoeningen)
is in ontwikkeling. Deze worden uitgevraagd vanaf 2011.
 Voor de vierde tranche (rest) heeft de stuurgroep een Programma Advies
Commissie (PAC) ingesteld. Op advies van de PAC heeft de stuurgroep het volgende
vastgesteld:
 1) Een ordeningskader (conceptueel kader) voor ziekenhuizenindicatoren,
en
 2) Een werkprogramma om op die wijze in 2011 80 indicatorensets te kunnen
uitvragen in de ziekenhuizen. Het gaat bij deze sets met name om indicatoren
die samengesteld kunnen worden uit reeds bestaande registraties, aangevuld
met indicatoren uit Zichtbare Zorg GGZ, Zichtbare Zorg Farmacie, Zichtbare
Zorg Chronische Zorg, de Basisset Prestatie-indicatoren van de IGZ en de set
Veiligheidsindicatoren van de IGZ.
 Het werkprogramma voor de vierde tranche zal op 5 nov 2009 in de stuurgroep
worden vastgesteld.
 Wanneer de stuurgroep instemt met het advies van de PAC is het haalbaar
om voor 80 aandoeningen indicatoren uit te vragen bij de ziekenhuizen. De
verantwoordelijkheid om de gegevens ook daadwerkelijk aan te leveren ligt
bij de ziekenhuizen zelf.
 120
 
 De vermijdbare sterfte in ziekenhuizen moet in 2012
zijn gedaald van 1735 in 2004 naar 850–900. Mag worden verwacht dat
dit resultaat wordt bereikt met een streefwaarde van 1648 in 2010?
 
 
 In 2007 heb ik de, met de betrokken veldpartijen gedeelde, ambitie uitgesproken
de vermijdbare schade, inclusief de vermijdbare sterfte met 50% te
reduceren. Door de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ), de Orde
van medisch specialisten, de Nederlandse Federatie van Universitair medische
centra (NFU), het Landelijk Expertisecentrum Verpleging & Verzorging (LEVV)
en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) is in 2008 het
veiligheidsprogramma voor de ziekenhuizen «Voorkom schade, werk veilig»
gestart, waarmee deze doelstelling in 5 jaar behaald zal moeten worden.
 Ik heb het Emgo/Nivel gevraagd het dossieronderzoek naar vermijdbare schade
en sterfte in de Nederlandse ziekenhuizen uit 2007 te herhalen en het Emgo
is bezig met de voorbereidingen hiervoor. Het uitvoeren van dossieronderzoek
is tijds- en kostenintensief en moet op zorgvuldige wijze plaatsvinden. De
cijfers over 2008 zullen eind 2010 beschikbaar komen. Ik hoop en ga ervan
uit dat bij deze meting de inspanningen van het veld op het gebied van patiëntveiligheid
ook in de cijfers tot uitdrukking komen. Omdat implementatie van plannen en
effectuering van de verbeteringen tijd kosten, kan pas in 2011/2012 een grotere
daling in de schade- en sterftecijfers worden verwacht. De eindmeting van
de doelstelling wordt gedaan over dossiers van 2011/2012 en komt eind 2013
beschikbaar.
 121
 
 Ten aanzien van de veiligheid zijn de cijfers ten opzichte
van vorig jaar niet veranderd, wat betekent dat de ambities van de regering
een jaar lang hebben stilgelegen. Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat de
streefwaarden ultimo 2011 wel gehaald gaan worden, gezien de prioriteit die
de regering – terecht – aan dit onderdeel heeft toegekend?
 
 
 Ik heb het Emgo/Nivel gevraagd het dossieronderzoek naar vermijdbare schade
en sterfte in de Nederlandse ziekenhuizen uit 2007 te herhalen en het Emgo/Nivel
is bezig met de voorbereidingen hiervoor. Het uitvoeren van dossieronderzoek
is tijds- en kostenintensief en moet op zorgvuldige wijze plaatsvinden. De
cijfers over 2008 zullen eind 2010 beschikbaar komen. De eindmeting wordt
gedaan over dossiers van 2011/2012 en komt eind 2013 beschikbaar.
 Hieruit valt dus niet te concluderen dat de cijfers ten opzichte van vorig
jaar niet zijn veranderd, of dat ambities hebben stilgelegen. Er is door veldpartijen,
ziekenhuizen en professionals hard gewerkt aan de uitwerking van thema’s
van het veiligheidsprogramma, aan de invoering van veiligheidsmanagementsystemen
(VMS) en aan het expliciteren van veiligheidsnormen. Zo participeren 93 ziekenhuizen
aan het veiligheidsprogramma, heeft 80% van de ziekenhuizen meegedaan
aan masterclasses vanuit het veiligheidsprogramma waarbij beleidsplannen zijn
afgestemd met Raad van Bestuur, medische staf en verpleegkundige adviesraad
en hebben 40 ziekenhuizen hun VMS met een evaluatieinstrument laten beoordelen.
 Deze implementatie-stappen zijn van groot belang om veiligere zorg te
leveren en de vermijdbare schade terug te dringen. Zoals ik eerder heb aangegeven
wil ik ook tussentijds monitoren of we op de goede weg zijn. Naast de herhaling
van het dossieronderzoek, heb ik de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
gevraagd de voortgang van het veiligheidsprogramma te monitoren. Jaarlijks,
en ook begin 2010, toetst de IGZ steekproefsgewijs de VMS-implementatie in
de ziekenhuizen toetsen. Halverwege 2010 zullen scores op indicatoren van
de eerste zes thema’s bij de IGZ worden aangeleverd.
 122
 
 Is de minister op de hoogte van het initiatief van
Lloyds apotheken en een aantal andere partijen om de effecten van een APK
op geneesmiddelen uit te voeren? Zou een dergelijke APK de medicatieveiligheid
kunnen verbeteren?
 
 
 Er vinden vele initiatieven op het terrein van medicatiebeoordeling (medication
review) plaats. Ik ben ervan overtuigd dat een periodieke beoordeling van
polyfarmacie-gebruik, kan bijdragen aan verbetering van medicatieveiligheid.
Tot dusverre tonen niet alle studies eenduidig een positief resultaat/effect
aan. Vanuit dit oogpunt zijn verdere studies wenselijk.
 Het initiatief van de Lloyds apotheken is mij bekend en verschilt in zoverre
van de andere initiatieven dat zij het zogenaamde thuisconsult introduceert.
In het onderzoek staat de vraag centraal in hoeverre de medicatiebeoording
door de apotheker in samenwerking met de huisarts en de patiënt (thuisconsult)
kan bijdragen aan vermindering van medicatieproblemen en betere uitkomsten
van het geneesmiddelengebruik. In Australië is dit een effectieve aanpak
gebleken en heeft de apotheker, als geneesmiddelenexpert, zijn toegevoegde
waarde aangetoond door zowel verhoging van de doelmatigheid als het optimaliseren
van de farmacotherapie. De uitkomsten van het onderzoek worden verwacht in
2010.
 123
 
 Kan precies worden aangegeven hoeveel geld de Stuurgroep
Zwangerschap en geboorte ter beschikking heeft, hoe dat dient te worden besteed
en hoe het in de praktijk wordt besteed? Kan precies worden aangegeven op
welke wijze aandacht wordt geschonken aan de verloskundige zorg en kraamzorg
gericht op hoogrisicogroepen? Welke doelstellingen zijn er en hoe wordt bepaald
of deze worden gehaald?
 
 
 Voor het functioneren van de Stuurgroep zwangerschap en geboorte is op
jaarbasis € 400 000 uitgetrokken. Dit bedrag wordt besteed
aan vacatiegelden voor de betrokkenen uit de veldorganisaties, inhuur van
externe deskundigheid, projectondersteuning en facilitaire voorzieningen (zoals
vergaderlocaties).
 Over de bevindingen van de stuurgroep kan ik op dit moment geen mededelingen
doen, omdat deze mij nog niet bekend zijn. De Stuurgroep zwangerschap en geboorte
is een onafhankelijke stuurgroep die rond 1 januari 2010 advies zal uitbrengen.
 124
 
 De minister wil dat de Regieraad de relatie tussen
veiligheid en doelmatigheid inzichtelijk maakt. Zou de Regieraad ook de relatie
tussen doelmatigheid en het behalen van gezondheidsdoelen zoals
behalen van de glucose- en cholesterolstreefwaarde inzichtelijk kunnen maken?
 
 
 De Regieraad zal gezien de taakopdracht die de Staatssecretaris en ik
aan de Raad hebben meegegeven zeker aandacht besteden aan doelmatigheidsaspecten
in richtlijnen. De taakopdracht luidt namelijk: het structureren, coördineren
en aansturen van de richtlijnontwikkeling en implementatie van de aanbevelingen
uit de richtlijnen met specifiek aandacht voor cliënt/patiëntenperspectief,
veiligheid en doelmatigheid.
 De Regieraad is echter een onafhankelijke raad «voor het veld en
door het veld». Welke onderwerpen de Regieraad na afstemming met het
veld gaat oppakken, op welke wijze dat inzichtelijk wordt gemaakt en het tijdspad
daarvoor zal concreter worden beschreven in het werkplan 2010 dat eind 2009
beschikbaar komt.
 De Regieraad is medio 2009 van start gegaan. Op dit moment inventariseert
de raad de belangrijkste knelpunten op het gebied van richtlijnontwikkeling
en -implementatie ten behoeve van de meerjarenagenda en het werkplan voor
2010.
 125
 
 Wanneer moeten de 80 ggz instellingen zijn aangehaakt?
 
 
 De uitwerking van het plan patiëntveiligheid in de GGZ gaat vooralsnog
uit van de prognose dat eind van het jaar 2009 42 ggz instellingen zullen
zijn aangehaakt met de invoering van een VMS en VIM. Eind 2010 zullen dat
naar verwachting ruim 80 ggz instellingen zijn.
 126
 
 Wanneer gaat de regering de IGZ vragen de onderhouds-
en vervangingsstatus van medische apparatuur transparant te maken? Wordt de
Kamer hier nog apart over geïnformeerd?
 
 
 Ik ben van opvatting dat dit onderwerp meegenomen dient te worden bij
de ontwikkeling van de prestatie-indicatoren in het kader van zichtbare zorg
en deel zou moeten uitmaken van de basisset ziekenhuiszorg. De voortgang zal
meegenomen worden in de rapportages aan de Tweede Kamer over Zichtbare zorg.
 127
 
 Het percentage ambulances dat binnen 15 minuten ter
plaatse bij spoed/levensbedreigende situaties is constant met 91% in
zowel 2006 als 2007 en 92,1% in 2008. Dat ligt ver van de streefwaarde
voor 2010 van 95%. Wat gaat de regering doen om dit percentage te verhogen?
 
 
 Welke extra kosten zijn ermee gemoeid om ervoor zorg
te dragen dat bij A1-ambulanceritten in heel Nederland meer dan 95%
van de ambulances binnen 15 minuten bij de patiënt is?
 
 
 In 2009 is 12 miljoen euro extra aan het macrokader ambulancezorg toegevoegd.
Vanaf 2010 is er structureel 18 miljoen extra beschikbaar. Daarbij is
expliciet bepaalt dat deze middelen moeten leiden tot een uitbreiding van
de ambulancecapaciteit. Aanleiding voor het uitbreiden van het macrokader
ambulancezorg was het Landelijk referentiekader spreiding en beschikbaarheid
ambulancezorg, dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in 2008
heeft herijkt. Uit de herijking bleek dat door productiegroei in de ambulancesector
extra capaciteit benodigd was om te voldoen aan de aanrijdtijdennorm van 15
minuten.
 Ik verwacht dat de komende jaren de prestaties van de ambulancesector
zullen toenemen door de extra middelen die ik nu beschikbaar heb gesteld.
Pas met enige vertraging zal dat resultaat zichtbaar worden omdat
partijen de tijd moeten hebben om capaciteitsuitbreiding (zowel in formatie
als in materieel) te realiseren.
 128
 
 Is de streefwaarde van 1700 multidisciplinaire samenwerkingsverbanden
in de eerstelijn, een toename van slechts 26 t.o.v. 2007, reëel in het
licht van de streefwaarde van 2300 op lange termijn?
 
 
 Ja, aangezien we streven naar de versterking van de eerste lijn. Dit betekent
dat er de komende jaren meer multidisciplinaire samenwerkingsverbanden tot
stand zullen komen. De bevordering van ketens rondom chronische ziekten en
de daarbij horende integrale bekostiging vanaf 2010 zal een belangrijke
stimulans betekenen. Er wordt daarmee een substitutie-beweging van de tweede
naar de eerste lijn bewerkstelligd. Ik verwacht vanaf 2010/2011 en de
jaren die volgen daarom een sterke stijging van het aantal samenwerkingsverbanden.
 129
 
 Kan specifieker worden aangegeven waar de € 2
mln. in 2010, € 22 mln. in 2011 en € 11 mln. in 2012 aan
wordt besteed bij de wijziging van het beslissysteem om te komen orgaandonoren?
 
 
 De kosten betreffen de aanschrijving van de Nederlandse bevolking, het
verwerken van registraties in het Donorregister en de bevestiging daarvan,
het beantwoorden van vragen door het Donorregister naar aanleiding van de
aanschrijving en de voorlichtingscampagne die rond de aanschrijving gevoerd
zal moeten worden.
 130
 
 Welke kosten zijn gemoeid als in plaats van het ATS-systeem,
dat de regering voorstaat, een ADR-systeem voor orgaandonatie zou worden ingevoerd?
Kan dit tegen dezelfde kosten of heeft dit budgettaire consequenties?
 
 
 De kosten van wijziging zijn voor beide systemen gelijk. In beide gevallen
wordt namelijk een keuze vastgelegd bij niet-reageren. Het feit dat er een
keuze wordt vastgelegd zowel bij het ADR- als bij het ATS-systeem, is bepalend
voor de te maken kosten bij een systeemwijziging. Ook bij de voorlichting
leidt dit tot een vergelijkbare inspanning.
 131
 
 Op welke wijze is de minister-president betrokken bij
de voorlichtingscampagne voor orgaandonatie? Heeft onderzoek plaatsgevonden
naar de effectiviteit van betrokkenheid van de minister president en wat waren
hiervan de uitkomsten?
 
 
 De minister-president heeft in het najaar van 2008 nog zijn medewerking
verleend aan «Teuntje», de informatiekrant over orgaandonatie
die huis-aan-huis is verspreid onder zes miljoen huishoudens. De minister-president
heeft een interview gegeven en daarin opgeroepen om de keus te maken om donor
te worden.
 In de periode na het verschijnen van «Teuntje» is de ontwikkeling
van de massamediale campagne «Nederland zegt ja» opgestart. Het
ministerie van VWS, de gezondheidsfondsen en andere betrokken organisaties
zijn toen gezamenlijk tot de conclusie gekomen dat een nieuwe campagne voor
orgaandonatie vanuit de maatschappij zou moeten komen. Er is expliciet voor
gekozen om de nieuwe campagne géén traditionele overheidscampagne
te laten zijn. Vandaar dat de afzender van de campagne «jaofnee.nl»
is en dat pas daarachter alle twaalf initiatiefnemers zichtbaar zijn.
Onderzoek naar de effectiviteit van de betrokkenheid van de minister-president
was vanwege die keuze niet meer opportuun.
 132
 
 Wat is de drijfveer de twee acute zorgvormen, de huisartsenpost
en de spoedeisende hulp, te integreren? Op welke manier wordt de integratie
hiervan vorm gegeven en wat is de ondersteunende rol van het ministerie hierbij?
 
 
 In landelijke gebieden is het qua bereikbaarheid voor
mensen niet altijd mogelijk elke HAP in een SEH te intregeren. Wat is de consequentie
hiervan voor de alleenstaande HAP als geintregeerde acute zorgopvang de norm
wordt?
 
 
 In Nederland is specialistische zorg in principe alleen toegankelijk na
verwijzing door een huisarts. Uitzondering hierop is de acute zorg. In de
praktijk zien we dat van de mensen die zelfstandig naar een Spoedeisende Eerste
Hulp gaan er in 4 van de 5 situaties sprake is van zorg die ook door een huisarts
geleverd kan worden. Daar wil ik wat aan doen omdat de geleverde zorg bij
de spoedeisende hulp relatief duurder is dan in de eerste lijn.
 Waar het in de praktijk op neerkomt is dat bij of op de SEH ook een huisartsenpost
zit waar zelfverwijzers als eerste binnenkomen. Daar wordt beoordeeld of ze
ter plekke behandeld kunnen worden of dat doorverwijzing naar de specialist
op diezelfde locatie nodig is. Ook op plekken waar het lastig is om de SEH
en de HAP volledig te integreren kunnen afspraken worden gemaakt over samenwerking
en triage tussen de huisartsen en het betreffende ziekenhuis.
 Een belangrijke maatregel hiervoor is de aanpassing van de financiering
van acute basis zorg. De NZa werkt aan een budgettair neutrale wijziging van
de bekostiging van de acute basiszorg. Ik verwacht dat er per 2011 één
tarief voor acute basiszorg ingevoerd kan worden waarmee het huidige verschil
in tarief tussen dezelfde behandeling op een SEH of een HAP verdwijnt. Per
2010 hoog ik het macrobudget voor de ANW-diensten van de huisartsen op zodat
er per 2010 al een ruimere vergoeding is voor de huisartsen om meer patiënten
die voorheen op de SEH kwamen op te vangen.
 In gebieden waar integratie van een HAP onmogelijk is en/of waar een HAP
een sleutelpositie inneemt in de verlening van acute basiszorg, zal in de
nieuwe bekostiging een vergoeding voor de beschikbaarheid geregeld zijn. De
invulling van deze beschikbaarheidsvergoeding, wordt meegenomen in de uitvoeringstoets
die de NZa eind dit jaar zal uitbrengen.
 133
 
 Hoe groot is het aantal zelfverwijzers dat naar de
spoedeisende hulp gaat, dat ook huisartsgeneeskundig geholpen had kunnen worden?
Hoeveel extra kosten gaan daarmee gepaard?
 
 
 De maatregel over zelfverwijzers die in de begroting voor 2010 is opgenomen,
is als volgt opgebouwd:
 
 
 
 
 
 
 
 
 Maatregel zelfverwijzers
 2010
 2011
 Structureel
 
 
 
 
 Totaal reductie eerste polikliniekbezoek:
 – 39
 – 78
 – 78 
 
 
 Totaal reductie zelfverwijzers SEH
 – 29
 – 59
 – 59 
 
 
 
 Toename consulten HAP:
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 Totaal maatregel:
 – 48
 – 117
 – 117
 
 
 
 
 
 In de praktijk zien we dat van de mensen die zelfstandig naar een Spoedeisende
Eerste Hulp gaan er in 4 van de 5 situaties sprake is van zorg die ook door
een huisarts geleverd kan worden. Daar wil ik wat aan doen omdat
de geleverde zorg zo onnodig duur is. Op basis van de uitgangspunten zoals
genoemd bij het antwoord op vraag 1 gaat het in totaal om 315 000 zelfverwijzers
die huisartsgeneeskundig geholpen hadden kunnen worden. In totaal is dat circa
59 miljoen euro op de SEH alleen (structureel vanaf 2011). De cijfers
die in de begroting worden genoemd gaan zowel over SEH als 1ste polikliniekbezoeken.
 In de maatregel omtrent zelfverwijzers zijn daarnaast ook de kostenbesparingen
voor de reductie 1ste polikliniekbezoeken opgenomen (structureel – 78
miljoen) en een toename voor de consulten op de huisartsenposten (structureel
+ 20 miljoen).
 134
 
 De functionele integratie spoedeisende hulp en huisartsenposten
is onduidelijk opgeschreven. Kan de minister uitvoeriger ingaan op het bekostigingsmodel
en in de beantwoording eveneens ingaan op de (vroegere) bereikbaarheidstoeslagen
van de kleine ziekenhuizen?
 
 
 De NZa werkt aan een wijziging van de bekostiging voor de keten van de
acute basiszorg. Ik verwacht dat er per 2011 één tarief voor
acute basiszorg ingevoerd kan worden. Dit wordt dan zowel gebruikt voor de
betaling van acute basiszorg die wordt geleverd door een huisartsenpost als
voor de betaling van acute basiszorg die geleverd wordt door een spoedeisende
hulp.
 Daarnaast zullen sommige aanbieders van acute zorg voor een beschikbaarheidsvergoeding
in aanmerking kunnen komen. Het gaat dan niet alleen om een beschikbaarheidsvergoeding
voor de acute basiszorg, maar ook voor de acute specialistische zorg en de
complex specialistische zorg. Ik heb de NZa gevraagd hiervoor een systematiek
uit te werken en verwacht hier dit najaar advies over.
 Ook kleine ziekenhuizen krijgen met deze nieuwe systematiek te maken.
De huidige beschikbaarheidstoeslag voor kleine ziekenhuizen zal daarmee komen
te vervallen. Ik heb de NZa als uitgangspunt meegegeven dat – binnen
de nieuwe systematiek – ziekenhuizen alleen voor een beschikbaarheidsvergoeding
voor spoedeisende hulp in aanmerking mogen komen, als hun aanbod van spoedeisende
hulp noodzakelijk is om de bereikbaarheid van spoedeisende hulp in de regio
binnen 45 minuten te kunnen blijven garanderen. Daarnaast heb ik als uitgangspunt
meegegeven dat een beschikbaarheidsvergoeding alleen aan de orde is als (en
voor zover) er tegenover de kosten van de beschikbaarheid van de betreffende
spoedeisende hulp onvoldoende inkomsten staan uit declarabele prestaties.
 
 Overigens zal de invoering van de nieuwe -budgettair neutralebekostigingssystematiek
gepaard gaan met een gedegen overgangsregeling.
 135
 
 Hoe ziet de minister het opleidingsfonds van de ziekenhuizen?
Ziet hij dit fonds als een mogelijke bijdrage aan een oplossing voor het arbeidsmarktprobleem?
 
 
 Ja. Het «opleidingsfonds» voor medisch specialisten en andere
medische beroepen is in het leven geroepen om free riders gedrag uit te sluiten,
varkenscycli te verkleinen, marktverstoring door de invoering van de DBC-tarieven
te voorkomen, aantallen en bedragen transparant te maken en opleidingsplaatsen
te verdelen op basis van toetsbare criteria, waaronder kwaliteit, tegen een
redelijke prijs uitgaande van een gelijk speelveld tussen opleidingsinrichtingen.
 Vóór totstandkoming van het opleidingsfonds vond bekostiging
plaats ongeacht de geleverde prestatie, er was sprake van ondoorzichtige verdelingsmechanismen, gebrek aan inzicht in kwaliteitsverschillen en kostprijzen
van opleidingen en er waren weinig kansen voor nieuwe toetreders.
 In het nieuwe systeem stelt de minister van VWS op basis van de ramingen
van het Capaciteitsorgaan jaarlijks de aantallen assistenten in opleiding
tot specialist vast die aan de opleiding mogen beginnen. Hierbij gaat VWS
aan de bovenkant van het advies van het Capaciteitsorgaan zitten ter bereiking
van een ruim voldoende aanbod.
 Op basis van toetsbare en transparante spelregels worden de beschikbare
opleidingsplaatsen per zorgopleiding over de instellingen verdeeld.
 136
 
 Instroomcapaciteit voor huisartsen in 2010 van 535
(fte), is in dat aantal het gewijzigde advies van het capaciteitsorgaan opgenomen?
 
 
 Nee, op het moment dat de omvang van de instroomcapaciteit voor 2010 werd
vastgesteld, was de correctie op het eerdere advies van het Capaciteitsorgaan
nog niet beschikbaar. Deze correctie is voor mij aanleiding geweest om de
instroomcapaciteit voor het jaar 2010 op een niveau van circa 600 plaatsen
te brengen. Eind 2009 verwacht ik een nieuw advies van het Capaciteitsorgaan.
Op basis van dit advies zal ik de hoogte van de instroom in 2011 en latere
jaren bepalen.
 137
 
 De missie van het Zorg Innovatie Platform is ten opzichte
van vorig jaar veranderd (van alle zorg naar de zorg voor chronisch zieken
en ouderen). Kan de minister aangeven waarom dit gebeurd is?
 
 
 Het Zorginnovatieplatform (ZIP) is in april 2008 opgericht. De aanleiding
voor het ZIP zijn de maatschappelijke opgaven waar we in de gezondheidszorg
voor staan, namelijk: een stijging van het aantal chronisch zieken en ouderen
met gezondheidsproblemen, schaarste op de arbeidsmarkt en oplopende zorgkosten.
In het eerste jaar heeft het ZIP een gezamenlijke visie opgesteld aan de hand
waarvan het zal gaan werken. Het ZIP heeft in deze visie gekozen voor een
focus op chronisch zieken en ouderen. Hier is voor gekozen, omdat dit de grootste
groep is die gebruik maakt van zorg, de impact van een chronische ziekte of
gezondheidsproblemen op oudere leeftijd hoog zijn en de zorgkosten bij deze
groep geconcentreerd zijn. Er is dus niet zozeer een wijziging opgetreden
in de missie en focus van het ZIP ten opzichte van vorig jaar, maar deze is
dit jaar expliciet gemaakt door publicatie van de ZIP-visie «Inspiratie
voor innovatie».
 138
 
 Is de Subsidieregeling zorginnovatie zoals uitgevoerd
door Senter Novem al eens geëvalueerd?
 
 
 De subsidieregeling zorginnovatie is sinds 15 juli 2009 van kracht.
Onder deze subsidieregeling vallen de zorginnovatievoucher en de zorginnovatieprestatiecontracten
(ZIPC). De subsidieregeling zorginnovatie is nog niet geëvalueerd. Een
tussentijdse evaluatie zal in 2010 plaatsvinden.
 139
 
 Wat is de verklaring voor de stijging van de projectsubsidie
arbeidsmarktbeleid in 2012?
 
 
 Zie antwoord op vraag 59.
 140
 
 In de tabel met geraamde begrotingsuitgaven op pagina
76 zijn voor 2012 en verder geen middelen voor donorvoorlichting voorzien.
Betekent dit dat vanaf dat jaar geen middelen meer beschikbaar zijn voor donorvoorlichting?
Zo nee, hoeveel middelen zijn vanaf dat jaar structureel beschikbaar voor
voorlichting?
 
 
 Naar aanleiding van het Masterplan Orgaandonatie wordt de positie van
Donorvoorlichting opnieuw bekeken. Er is geen sprake van een afname van het
budget voor donorvoorlichting. Het budget is ook na 2012 gewoon structureel
beschikbaar. Naast het bedrag voor de donorvoorlichting staat er ook structureel
een bedrag van € 1,8 miljoen gereserveerd voor multimediale donorcampagnes.
 141
 
 Het aantal ontvangers van zorgtoeslag is gedaald van
5 600 000 in 2007 naar 5 176 000 in 2008 volgens de Belastingdienst.
Wat is de verwachting voor 2009? Wat is de reden van deze verlaging?
 
 
 Het aantal ontvangers van zorgtoeslag in de tabel kengetallen op bladzijde
78 van de begroting betreft een tussenstand op 30 juni 2009. Zoals in
een toelichting bij de tabel is opgemerkt zijn nog niet alle toeslagen definitief
toegekend. In de voorspelling van het CPB wordt blijkens de laatste cijfers
in de MEV 2010 voor de jaren 2008 en 2009 rekening gehouden met 5,6 mln. respectievelijk
5,7 mln. toeslagontvangers.
 142
 
 Waar liggen de inkomensgrenzen bij het toekennen van
de zorgtoeslag?
 
 
 De inkomensgrenzen voor de zorgtoeslag kunnen worden berekend op basis
van de formule voor de normpremie. De percentages voor de normpremie staan
vast, maar het verzamelinkomen voor het wettelijk minimumloon is nog niet
vastgesteld. Dit zal naar verwachting binnenkort gebeuren.
 Op basis van de ramingen in de MEV 2010 zullen de inkomensgrenzen voor
2010 uitkomen op € 33 194 voor een alleenstaande en € 48 903
voor een meerpersoonshuishouden.
 143
 
 De minister geeft aan dat de zorginkoop beter kan.
Kan de Kamer op korte termijn voorstellen verwachten waarin dit concreet uitgewerkt
wordt?
 
 
 Ik ben niet van plan op korte termijn met aanvullende voorstellen te komen
om de zorginkoop te optimaliseren. De reden hiervoor is dat voor het verder
professionaliseren van de zorginkoop en het betrekken van patiënten daarbij
in de eerste plaats de zorgverzekeraars zelf verantwoordelijk zijn. Uiteraard
is de mate waarin ze er werk van maken, voor een belangrijk deel afhankelijk
van hoe ons stelsel is ingericht met randvoorwaarden en prikkels. Mijn beleid
is er reeds op gericht deze randvoorwaarden en prikkels te optimaliseren.
 Hierbij moet worden gedacht aan de beschikbaarheid van voldoende kwaliteitsinformatie
en het – op verantwoorde wijzeafbouwen van de ex-post compensatie in
de risicoverevening.
 Deze zaken zijn van meet af aan prominente punten van mijn beleidsagenda
geweest en ik informeer uw Kamer regelmatig over de vorderingen. Voor beide
onderwerpen geldt dat ze niet van de ene op de andere dag te realiseren zijn.
 Heeft het accent tot nu toe vooral gelegen op het bevorderen van de inkoop
van ziekenhuiszorg, sinds een jaar zijn onze inspanningen ook gericht op het
bevorderen van de inkoop van integrale zorg voor chronisch zieken
door het invoeren van keten-dbc’s. Daarmee zal ook de eerstelijnszorg
nadrukkelijker onderwerp van zorginkoop worden. Recent heb ik daarover met
uw Kamer nog van gedachte gewisseld in het Algemeen Overleg van 30 september
jl.
 144
 
 Hoe verhoudt de stijging van de netto zorgtoeslagen
in de afgelopen jaren zich tot de doelstelling van dit kabinet om 0,2%
BBP van de benodigde besparingen op de zorg te bewerkstelligen via de zorgtoeslag?
In welk jaar moet deze 0,2% BBP bezuiniging zijn gerealiseerd? Kan
de minister ook aangeven op welke wijze hij deze besparing wil realiseren?
 
 
 De stijging van de zorgtoeslag in de afgelopen jaren is een gevolg van
de gekozen lijn in de wet op de zorgtoeslag dat de premie voor de Zvw niet
meer bedraagt dan een bepaald percentage van het inkomen. Het kabinet ziet
zich gesteld voor een budgettaire inspanning, die het noodzakelijk maakt om
de verwachte toename van de zorgtoeslag in de komende jaren als gevolg van
een toename in de premie te mitigeren. De Kamer zal nog nader geïnformeerd
worden op welke wijze het kabinet de (lange termijn) beoogde besparing zal
realiseren.
 145
 
 Kan de minister aangeven hoe de zorgkosten voor alleenstaanden
en samenwonenden zich verhouden tot de verschillen in zorgtoeslag voor alleenstaanden
en samenwonenden?
 
 
 De gemiddelde kosten per verzekerde bedragen ongeveer € 2200.
De premie voor de Zvw wordt lastendekkend vastgesteld. Hierbij wordt het inkomensafhankelijke
deel door de overheid bepaald en bepalen de zorgverzekeraars de hoogte van
de nominale premie. De zorgtoeslag (= standaardpremie minus normpremie) wordt
begin december door de overheid vastgesteld op basis van de gemiddelde premie
in de markt. Voor 2009 bedroeg de standaardpremie (gemiddelde premie in de
markt plus gemiddelde betaling verplicht eigen risico) € 1209. De
normpremie wordt vastgesteld op basis van het huishoudinkomen. Met andere
woorden voor de zorgtoeslag is niet de draagkracht van het individu uitgangspunt,
maar de draagkracht van het huishouden. De normpremie voor een alleenstaande
bedraagt 2,7% over het verzamelinkomen op minimumniveau plus 5%
over het meerdere inkomen. De normpremie voor een meerpersoonshuishoudens
bedraagt 5% over het verzamelinkomen op minimumniveau plus 5%
over het meerdere inkomen. Dit betekent dat een alleenstaande op minimumniveau
recht heeft op zorgtoeslag van € 692 en een meerpersoonshuishouden
met hetzelfde inkomen heeft recht op € 1461. Het meerpersoonshuishouden
krijgt dus iets meer dan 2x het bedrag dat een alleenstaande op minimumniveau
ontvangt (€ 1384).
 De verschillen tussen een eenpersoonshuishouden en een meerpersoonshuishouden
hebben te maken met de wens om de inkomenseffecten bij invoering van de Zvw
zo klein mogelijk te houden. Aangezien bij de premieheffing voor de ziekenfondswet
een relatief kleine nominale premie in rekening werd gebracht (gemiddeld € 301,
inclusief eigen betaling) en de rest inkomensafhankelijke werd gefinancierd,
betaalden alleenstaanden relatief veel premie en meerpersoonshuishoudens waarbij één
partner weinig of geen inkomen had een relatief lage premie. Bij de overgang
naar de Zvw is hiermee rekening gehouden bij de vormgeving van de zorgtoeslag.
Het verschil in hoogte van de zorgtoeslag voor alleenstaanden en meerpersoonshuishouden
is in de afgelopen jaren kleiner geworden. Bij de invoering van de Zvw werd
de hoogte van de normpremie voor een alleenstaande berekend door 3,5%
over het verzamelinkomen op minimumniveau te nemen plus 5% over het
meerdere inkomen. Dat is nu 2,7% over het verzamelinkomen
op minimumniveau plus 5% over het meerdere inkomen.
 
 Dit is het gemiddelde bedrag per verzekeringsequivalent waarbij kinderen
voor de helft meetellen.
 146
 
 Hoe wordt de opbrengst van het eigen risico in de zorg
geregistreerd? Waarmee wordt het eigen risico gevuld, en wat zijn de concrete
effecten op de consumptie?
 
 
 De zorgverzekeraars registreren de opbrengst zelf op basis van het verplicht
eigen risico dat zij aan hun verzekerden in rekening brengen. Zorgverzekeraars
zijn volledig risicodragend voor de opbrengst van het verplicht eigen risico.
Daarom is de opbrengst van het verplicht eigen risico voor elke zorgverzekeraar
een factor bij de vaststelling van de nominale premie en dus bedrijfsgevoelige
informatie.
 Het verplicht eigen risico wordt gevuld met de kosten van zorgvormen waarop
het eigen risico van toepassing is en welke zorg verleend is aan verzekerden
van achttien jaar en ouder. Deze zorgkosten tellen mee tot de verzekerde over
een kalenderjaar het maximum van het verplicht eigen risico heeft bereikt.
 Zoals ik in mijn brief van 23 mei 2008 (Kamerstukken II 2007/08,
29 689, nr. 194) heb aangegeven wordt een evaluatie uitgevoerd naar
het verplicht eigen risico. Bij die evaluatie wordt ook gekeken naar de mogelijke
effecten op het zorggebruik. De eerste uitkomsten van de evaluatie komen in
de loop van 2010 beschikbaar.
 147
 
 Is het niet in strijd met de wet dat het eigen risico
met € 10 wordt verhoogd? Moet dit niet maximaal € 5 zijn,
conform de afgesproken regelgeving? Zo, neen, kunt u dit toelichten?
 
 
 Neen. In artikel 19, tweede en derde lid, van de Zorgverzekeringswet is
de jaarlijkse indexatie van het bedrag van het verplicht eigen risico geregeld
en de afronding die daarbij wordt gehanteerd. Artikel 19, derde lid, geeft
aan dat deze indexatie na afronding naar beneden kan leiden tot een verhoging
met € 5 of een veelvoud daarvan. De verhoging van het verplicht
eigen risico van € 155 naar € 165 is derhalve niet in
strijd met de wet.
 Bij de indexatie wordt uitgegaan van de niet-afgeronde bedragen van het
voorgaande jaar. Het niet-afgeronde bedrag van het eigen risico 2009 was net
geen € 160; na afronding werd dit € 155. Bij de indexatie
voor 2010 is uitgegaan van dit niet afgeronde bedrag van bijna € 160.
Dit leidt tot een niet-afgerond bedrag van net iets meer dan € 165.
Afgerond betekent dit een verplicht eigen risico voor 2010 van € 165.
 148
 
 In hoeverre wordt de risicoverening voor 2010 aangepast?
 
 
 De risicoverevening wordt voor 2010 op verschillende punten aangepast.
In een aparte brief (5 oktober 2009, kenmerk: Z/F-2958942) heb ik u hierover
geïnformeerd. Tevens is op 6 oktober jl. de wijziging van de regeling
zorgverzekering gepubliceerd waarin ik het risicovereveningssysteem 2010 heb
vastgelegd.
 149
 
 Is er een onderbouwing te geven voor de korting op
de geneeskundige ggz van € 119 mln.?
 
 
 Zie antwoord op vraag 56.
 150
 
 Wanneer, op welke uiterste datum, zal worden bepaald
of normen voor de invloed van de farmaceutische industrie op voorschrijvers
en geneesmiddelengebruik via zelfregulering zijn opgesteld en worden gehandhaafd?
M.a.w. wanneer wordt wetgeving á la de Amerikaans Sunshine Act in gang
gezet?
 
 
 De stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) is voortvarend aan de slag
gegaan met de vraag naar een zelfreguleringsvariant op de Amerikaanse Sunshine
Act. Eén van de belangrijkste punten waar op dit moment aan gewerkt
wordt, is het zorgen voor transparantie onder waarborging van de privacy en
daarmee voldoen aan de bepalingen van de Wet Bescherming Persoonsgegevens.
Een ingewikkeld thema dat zowel betrekking heeft op zelfregulering als op
wetgeving. Ik heb vooralsnog geen reden om te veronderstellen dat het de CGR
niet zal lukken om te komen met een uitvoerbare en handhaafbare zelfreguleringsvariant
van de Sunshine Act. De vraag naar een deadline voor het in gang zetten van
wetgeving is dan ook nog niet aan de orde.
 151
 
 Aan welke voorwaarden moet voldaan zijn om in 2011
over te kunnen gaan naar vrije tarieven?
 
 
 Zoals in het Coalitieakkoord is gemeld zijn verdere stappen met vrije
prijsvorming in de planbare zorg alleen mogelijk na zorgvuldige evaluatie
van voorafgaande stappen op basis van de criteria kwaliteit en toegankelijkheid.
De onafhankelijke Zorgautoriteit kan bij de beoordeling hiervan een belangrijke
rol spelen. Daarnaast zullen de ontwikkelingen op het gebied van prijs- en
volumeontwikkelingen mee worden genomen bij de afweging of het B-segment verder
kan worden uitgebreid. Momenteel is er voor circa 34% van de ziekenhuiszorg
sprake van vrije prijzen.
 Overigens hangt verdere uitbreiding van het B-segment ook samen met de
besluitvorming over de invoering van prestatiebekostiging. De NZa zal mij
hierover op 1 november adviseren. Op basis van dit advies zal het kabinet
voor de jaarwisseling een standpunt innemen.
 152
 
 Wanneer wordt de evaluatie t.b.v. de uitbreiding van
het B-segment verwacht, en hoe wordt deze vormgegeven?
 
 
 Elk jaar brengt de NZa een monitor uit over de medisch specialistische
zorg. In deze monitor gaat men in op de ervaringen met de onderhandelingen,
kwaliteit en transparantie, de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg.
De monitor ziekenhuiszorg is voor het laatst uitgekomen in mei 2009 en aan
de Tweede Kamer verstuurd. Ook heeft de NZa eind juni nog een update van de
prijsontwikkelingen uitgebracht en naar de Kamer gestuurd.
 
 De evaluatie van het B-segment ten behoeve van uitbreiding in 2011 zal
plaatsvinden op de volgende criteria: kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
In november 2009 zal de NZa een update uitbrengen van de prijsontwikkelingen.
In februari 2010 zal de NZa een rapportage uitbrengen waarin men de de wachttijden,
kwaliteit en prijs- en volumeontwikkeling over de periode tot
2009 opneemt en indien er voldoende contracten zijn afgesloten ook een indicatie
voor de prijsontwikkeling 2010 schetst.
 153
 
 Epilepsie is de meest voorkomende neurologische aandoening
die m.n. bij kinderen een verwoestende uitwerking heeft op de kwaliteit van
leven. Is de minister bereid het zgn. ketogeendieet (waarvan het effect wetenschappelijk
is aangetoond) voor kinderen die epilepsiemedicijnen niet kunnen verdragen
(ca. 20%) voor vergoeding in aanmerking te brengen?
 
 
 Per 1 januari 2009 is de aanspraak op dieetvoeding gewijzigd. Patiënten
die niet uit kunnen komen met normale voeding en andere producten van bijzondere
voeding, kunnen aanspraak maken op dieetpreparaten als de patiënt daarop
is aangewezen overeenkomstig de richtlijnen die in Nederland door de desbetreffende
beroepsgroepen zijn aanvaard. Dit geldt ook voor epilepsiepatiënten die
niet uit kunnen komen met epilepsiemedicijnen.
 154
 
 Hoeveel mensen staan op de wachtlijst voor intramurale
plaatsen voor gehandicapten- en ouderen zorg? Hoeveel daarvan vallen buiten
de treeknorm?
 
 
 Hoeveel mensen staan op de wachtlijst voor langdurige
geestelijke gezondheidszorg? Hoeveel daarvan vallen buiten de treeknorm?
 
 
 Voor het antwoord op deze inhoudelijke vragen over de gehandicapten- en
ouderenzorg verwijs ik u naar mijn brief «Toegankelijkheid van de AWBZ»
van 15 juni 2009 en de bijhorende wachtlijstrapportage. Het landelijk
beeld van de doorlooptijden is dat 82% van de cliënten verblijfszorg
krijgt binnen de Treeknorm. Het leeuwendeel van de wachtenden krijgt adequate
overbruggingszorg.
 Er resteert, ten opzichte van het totaal aantal cliënten in de AWBZ,
een relatief bescheiden populatie van problematisch wachtenden. Momenteel
laat ik een verdiepingsonderzoek uitvoeren naar de samenstelling van deze
groep problematisch wachtenden en de perceptie van de cliënt zelf. Daarbij
wordt ook onderzocht of het (administratief) beeld overeenkomt met de werkelijkheid.
 Voor gedetailleerde informatie over de wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg
verwijs ik u naar de bijlage «Wachttijden in ggz-instellingen 2008»
bij Kamerstuk 2008–2009, 31 700 XVII, nr. 45, TK.
 155
 
 Wat valt er in de post «langdurige zorg onverdeeld»?
 
 
 De post Langdurige zorg onverdeeld bevat het saldo van de deelposten groeiruimte
onverdeeld en maatregelen onverdeeld. Hierop bevinden zich de middelen/maatregelen
waarvan wèl vaststaat dat ze betrekking hebben op de langdurige zorg,
maar die nog niet kunnen worden toegewezen aan langdurige geestelijke gezondheidszorg,
gehandicaptenzorg, verpleging en verzorging en dergelijke.
 Het Kabinet heeft voor de jaren vanaf 2008 extra geld voor de zorguitgaven
beschikbaar gesteld conform de ramingen van het Centraal Planbureau. Deze
groeiruimte is voor de jaren 2008 en 2009 over de zorgsectoren verdeeld. Op
de post onverdeeld staat de nog uit te delen groeiruimte (voor de jaren 2010
en 2011) voor de AWBZ-sectoren. Tevens staan hier de in het aanvullend coalitieakkoord
beschikbare middelen ter stimulering van de bouw in de zorg. Het gaat voor
de care om een bedrag van 160 mln.
 Maatregelen die zich op deze post bevinden betreffen bijvoorbeeld de pakketmaatregel
begeleiding.
 156
 
 Wat wordt er betaald uit de beheerskosten/diversen
AWBZ?
 
 
 Hieronder vallen de beheerskosten van het CAK, de zorgkantoren en de zorgverzekeraars
in het kader van de uitvoering van de AWBZ.
 Bij het CAK gaat het vooral om kosten samenhangend met de uitvoering van
de AWBZ-eigenbijdrageregelingen en de betalingen van AWBZ-verstrekkingen aan
instellingen. Voor zorgkantoren gaat het om de kosten samenhangend met de
uitvoering PGB-regeling, service aan klanten (zorgbemiddeling), zorginkoop
en toezicht op kwaliteit van de geleverde zorg. Bij zorgverzekeraars gaat
het om kosten samenhangend met de registratie van AWBZ-verzekerden.
 Voorts worden op de post «diversen AWBZ» de uitgaven geraamd
en verantwoord samenhangend met de landelijke uitvoeringskosten PGB’s
van de Sociale Verzekeringsbank en de uitgaven door het College Sanering Zorginstellingen.
De laatstgenoemde kosten betreffen subsidies in het kader van zowel de Saneringsregeling
zorginstellingen – zowel cure als care – als de Saneringsregeling
ambulancehulpverlening, waarmee de financiële gevolgen van het intrekken
of beperken van een toelating van een instelling, het intrekken van een vergunning
van een ambulancedienst en het wijzigen of opheffen van een vestigingsplaats
van een Centrale Post voor het Ambulancevervoer (gedeeltelijk) kunnen worden
opgevangen.
 157
 
 Hoe realistisch is de daling van de premie-uitgaven
AWBZ van 2009 naar 2010 met 0,2% op basis van de dekking uit de post «langdurige
zorg onverdeeld»?
 
 
 De post «langdurige zorg» onverdeeld bevat naast de groeiruimte
voor het komende jaar ook de ombuigingen op de diverse AWBZ sectoren.
 158
 
 Is de tabel met de jaarlijkse mutaties niet in strijd
met de afspraak uit het regeerakkoord dat de AWBZ jaarlijks 2,5% duurder
mag worden? Zo ja, welke consequenties verbindt de staatssecretaris hieraan?
 
 
 Uit tabel op blz. 88 blijkt dat de uitgaven van de AWBZ in de periode
2008–2012 toenemen van € 21,1 naar € 23,4 mld. Deze
toename met € 2,3 mld. past in de verwachting van het kabinet dat
de uitgaven jaarlijks zullen toenemen met 2,5% door demografische ontwikkelingen
en verbetering van de kwaliteit van de zorg (exclusief loon en prijsbijstellingen).
 De tabel laat ook zien dat de uitgaventoename in 2009 (en overigens ook
in 2008) veel sterker is geweest dan de voorziene 2,5%. Tegen deze
achtergrond heeft het kabinet besloten onder meer de pakketmaatregelen begeleiding
door te voeren, zodat de uitgavengroei wordt beperkt. Dit effect is vooral
zichbaar in het uitgavenniveau 2010 en zal doorwerken in de jaren na 2010.
 Door het ingezette beleid wordt weer een uitgavenontwikkeling bereikt
conform de verwachting die is uitgesproken bij het aantreden van dit kabinet.
Er is dan ook geen aanleiding om nu aanvullende activiteiten in gang te zetten.
 159
 
 Hoeveel kost de invoering van de zorgzwaartepakketten?
 
 
 Het uitgangspunt van de invoering van de zorgzwaartebekostiging is altijd
geweest dat deze budgettair neutraal per sector zou plaatsvinden. Bovenop
de beschikbare middelen heb ik structureel € 250 miljoen per jaar
extra beschikbaar gesteld voor de verpleeghuiszorg en € 72 miljoen per jaar voor de zorg aan zware cliënten in de gehandicaptenzorg.
Tevens wordt een snelle toegroei naar de ZZP-bekostiging bespoedigd door het
inzetten van een deel van de 1% margeregeling op de contracteerruimte.
Het aantal instellingen dat als gevolg van de invoering van de zorgzwaartebekostiging
hun budget ziet toenemen is hierdoor groter dan het aantal instellingen dat
hun budget ziet afnemen.
 Daarnaast zijn er kosten die betrekking hebben op de invoering van een
nieuw systeem.
 In de begroting van 2010 heb ik 2,5 miljoen euro beraamd voor de invoering
van de zorgzwaartebekostiging. Met dit budget wordt onder andere het onderzoek
ten behoeve van het onderhoud van het systeem en de communicatie naar cliënten
en instellingen door VWS bekostigd. De kosten die zorginstellingen maken om
zich voor te bereiden op de invoering van de zorgzwaartebekostiging vormen
een onderdeel van de premie-uitgaven. De kosten die de ZBO’s maken zijn
opgenomen onder de noemer uitvoeringskosten die in de begroting zijn vermeld
in de tabel op pagina 219.
 160
 
 Hoeveel mensen hebben nu een volledig pakket thuis?
 
 
 Welke zorgzwaarte hebben de mensen die het volledig
pakket thuis hebben?
 
 
 Tevens antwoord op vraagnummer 185 en 186.
 
 
 In 2009 ontvangen 677 mensen met een ZZP indicatie de zorg thuis via een
volledig pakket thuis (VPT). Het VPT wordt vooral gebruikt door cliënten
in de V&V met een relatief lichte zorgvraag. Daarnaast is er groep zwaardere
cliënten. Bij deze groep gaat het met name om cliënten met een lichamelijke
beperking of om kinderen met een lichamelijke dan wel geestelijke beperking
(zie bijgevoegde tabel). Het is op dit moment lastig om een beeld te geven
om welke zorgzwaartepakketten het gaat omdat de bekostiging van het VPT in
2009 plaatsvindt op oude bekostigingsparameters. Vanaf 1 januari
2010 heeft ieder VPT een prijs die gekoppeld is aan het geïndiceerde
zorgzwaartepakket en kan dit beeld wel gegeven worden.
 Over het aantal mensen met een VPT in 2010 kan ik u nu nog niet berichten.
In december 2009 is er een beeld van het aantal pakketten dat wordt ingekocht,
dan zijn de productieafspraken gemaakt. De cijfers over het daadwerkelijk
gebruik komen pas later beschikbaar.
 In 2009 kan een extramurale aanbieder zorg thuis leveren aan cliënten
met een ZZP-indicatie. Dat kan wanneer zij hierover afspraken maken met zorginstelling
die hoofdverantwoordelijk wordt voor het leveren van het integrale pakket
van zorg of wanneer het zorgkantoor de ZZP-indiciaties inkoopt in functies
en klassen.
 
 Als een instelling een VPT inkoopt wordt zij hoofdverantwoordelijk voor
het totale pakket van te leveren zorg voor de cliënt. Zij wordt aangesproken
op de kwaliteit van zorg en dient ervoor te zorg dat er voor de afgesproken
prijs goede zorg geleverd wordt. Ieder pakket is opgebouwd uit een aantal
zorgcomponenten en functies. Er is dus bij beide partijen zowel de instelling
als de onderaannemer inzicht in de kosten opbouw van een pakket.
 De hoofdaannemer blijft verantwoordelijk voor de vormgeving van de zorg
en de bijbehorende kosten. Hierop wordt hij gecontroleerd, door het zorgkantoor
maar ook door de IGZ. Dit betekent dat indien er sprake is van een teveel
berekende overhead dit altijd een bespreekpunt zal zijn met het zorgkantoor.
Het zorgkantoor toetst immers zowel op de prijs als de kwaliteit die voor
die prijs geleverd wordt.
 Tabel inzake aantal mensen met een VPT naar zorgzwaarte:
 
 
 
 
 
 
 
 Volledig Pakket Thuis
V&V
 2009
 
 
 
 
 
 
 Aantal dagen
 mensen 
 
 
 Totaal aantal VPT verzekerden verblijf
 78 091
 
 214
 
 
 
 Totaal aantal VPT verzekerden aanv. zorg
 48 302
 
 132
 
 
 
 Tot. aantal VPT verz. beh. en verblijf
 24 887
 
 68
 
 
 
 Tot. aantal VPT verz. zorgzwaartetoeslag
 8 476
 
 23
 
 
 
 
 Totaal volledig pakket thuis
 
 159 756
 
 438
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Volledig Pakket Thuis GGZ
 2009 
 
 
 
 
 
 
 Aantal dagen
 mensen 
 
 
 F040P
 Volledig pakket thuis Verslavingszorg
 0
 
 0
 
 
 
 F043
 Volledig Pakket thuis KW
 0
 
 0
 
 
 
 
 Totaal volledig pakket
thuis
 
 0
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Volledig Pakket Thuis GHZ
 2009
 
 
 
 
 
 
 
 Aantal dagen
 mensen 
 
 
 H020
 Volledig pakket thuis verz.VG licht/matig
 5 089
 
 14
 
 
 
 H021
 Volledig pakket thuis verz.VG ernstig/z.ernstig
 4 408
 
 12
 
 
 
 H022
 Volledig pakket thuis verzekerden LG
 7
 
 0
 
 
 
 H023
 Volledig pakket thuis verzekerden JLVG
 1
 
 0
 
 
 
 H024
 Volledig pakket thuis verz. JLVG gedrag
 366
 
 1
 
 
 
 H025
 Volledig pakket thuis verz. JLVG MFC
 0
 
 0
 
 
 
 H026
 Volledig pakket thuis verz. ZG aud./comm.
 0
 
 0
 
 
 
 H027
 Volledig pakket thuis verz. ZG visueel
 0
 
 0
 
 
 
 H028
 Volledig pakket thuis VG zonder behandeling
 71 781
 
 197
 
 
 
 H029
 Volledig pakket thuis LG zonder behandeling
 5 842
 16 
 
 
 H030
 Volledig pakket thuis ZG zonder behandeling
 0
 
 0
 
 
 
 
 Totaal volledig pakket
thuis
 
 87 494
 
 240
 
 
 
 
 totaal
 
 
 677
 
 
 
 
 
 161
 
 Hoe vaak is welke ZZP afgegeven in:
 
 – de Verzorging en Verpleging (1 tm 10)?
 – voor mensen met een lichamelijke beperking (1 tm 7)?
 – voor mensen met een verstandelijke beperking (1 tm 7)?
 – voor jeugdigen met een verstandelijke beperking (1 tm 5)?
 – voor de geestelijke gezondheidszorg (alle 13)?
 
 In de tabellen in bijlage 2 worden zowel in aantallen als in percentages
de geïndiceerde ZZP’s weergegeven vanaf 2007 tot en met het
eerste halfjaar 2009. Bron gegevens: CIZ oktober 2009.
 162
 
 Hoe vaak is er bezwaar gemaakt tegen de toegekende
ZZP? Hoe vaak gegrond en hoe vaak ongegrond?
 
 
 Het CIZ heeft geen gegevens over het aantal bezwaren tegen de toegekende
ZZP’s. Het CIZ heeft aangegeven dat er in 2008 in totaal 3 481
bezwaren zijn ingediend, waarvan 17% niet ontvankelijk was, 20%
is ingetrokken, 35% gegrond en 29% ongegrond. Dit betreffen
zowel bezwaren tegen extramurale indicaties als tegen ZZP-indicaties.
 163
 
 Op welke grond is er de helft van de reguliere groeiruimte
beschikbaar ten opzichte van 2011 en verder?
 
 
 Bij aanvang van deze kabinetsperiode is de volumegroei voor de zorg over
de jaren 2008–2011 beschikbaar gesteld. Voor de AWBZ loopt de groeiruimte
op met € 616 miljoen in 2010 en vervolgens nogmaals met € 673
miljoen in 2011. In totaal € 1 289 miljoen. Ten opzichte van
2010 is er dus € 673 miljoen extra beschikbaar. De groei in de jaren
2012 en volgende is onderwerp van een nieuw regeerakkoord.
 164
 
 Hoeveel mensen hebben inmiddels geen OB of AB meer
door de herindicaties?
 
 
 Hoeveel mensen behouden begeleiding na de herindicatie?
 
 
 Er zijn op dit moment maar een gering aantal mensen die als gevolg van
de pakketmaatregelen inmiddels geen OB of AB meer hebben.
 De mensen met lichte beperkingen die zich in de loop van 2009 bij het
CIZ melden voor een herindicatie omdat de geldigheid van de indicatie verstrijkt,
kunnen gebruik maken van de gewenningsregeling. Na het eerste halfjaar krijgen
3 806 mensen nog 6 maanden OB en/of AB op grond van deze gewenningsregeling.
Overigens blijkt een veel grotere groep inmiddels geen begeleidingsvraag meer
te hebben of te zijn overleden.
 In het herindicatietraject benadert het CIZ ongeveer 130 000 mensen
die een in 2010 of later doorlopende extramurale indicatie hebben met OB en/of
AB. Daarvan zullen naar verwachting 92 000 mensen hun aanspraak behouden.
De ca. 29% die geen indicatie voor begeleiding meer krijgt, behoudt
nog tot 1-1-2010 aanspraak op de geïndiceerde OB en/of AB.
 165
 
 Welke outcome-indicatoren wil de minister invoeren
om de effectiviteit en doelmatigheid van de zorg in ketens te meten?
 
 
 Door ZiZo chronische zorg is voor DM type II, CVR en COPD een minimale
dataset ontwikkeld. Deze dataset bevat parameters die reeds door veel ketenzorgorganisaties
geregistreerd worden. In de NZA beleidsregel die dit najaar gepubliceerd wordt,
zal opgenomen zijn dat administratie van deze parameters per 2010 verplicht
is en dat er in 2011 rapportage verplicht zal zijn.
 In 2010 zal ZiZo met de veldpartijen kwaliteitsindicatoren vaststellen.
De indicatorensets die er vanuit allerlei bronnen al voor deze aandoeningen
bestaan zullen hiervoor als basis dienen. Ik zal met partijen nader overleggen
welke indicatoren worden gebruikt om de effectiviteit en doelmatigheid van
de zorg te meten. Deze elementen worden dus wel betrokken in de ontwikkeling
van de indicatoren.
 166
 
 Blijft het programmabureau Zichtbare Zorg binnen de
oorspronkelijke doelstellingen, de oorspronkelijke focus van het ontwikkelen
van keuze- en inkoopinformatie? Hoe wordt nieuwe bureaucratie hier voorkomen?
 
 
 Het programma Zichtbare Zorg richt zich primair op het ontwikkelen en
beheren van informatie over de kwaliteit van de geboden zorg. Deze informatie
kan gebruikt worden als keuze-informatie en inkoopinformatie, maar is ook
relevant voor toezicht.
 In de stuurgroepen werken zorgaanbieders samen met zorgverzekeraars, patiëntenorganisaties
en de IGZ om tot één gezamenlijke set kwaliteitsgegevens te
komen. Op deze wijze wordt ervoor gezorgd dat indicatoren aansluiten bij de
praktijk en een meerwaarde bieden voor de verschillende gebruikers van de
informatie. Samenwerking met de veldpartijen in stuurgroepen moet juist voorkomen
dat meerdere partijen de instellingen bevragen wanneer vergelijkbare informatie
al beschikbaar is. Die samenwerking is eerder ook bij het jaardocument
Maatschappelijke Verantwoording succesvol gebleken.
 Zichtbare Zorg draagt bij aan het beheersen van de bureaucratie door zich
in te zetten voor één loket voor het aanleveren en opvragen
van de gegevens, één taal om kwaliteit te definiëren en één
standaard voor betrouwbaarheid van data.
 Deze opdracht brengt een aantal noodzakelijke afgeleide taken met zich
mee, zoals het verzamelen van de gegevens – waarvoor een data infrastructuur
nodig is –, het toetsen van de kwaliteit van de verzamelde gegevens
en het structurele onderhoud van de ontwikkelde indicatoren.
 167
 
 Welke consequenties heeft het stopzetten van de samenwerking
tussen de Orde van Medisch Specialisten en het bureau Zichtbare Zorg (ZiZo)
voor het verhogen van de kwaliteit van zorg? Zijn hier ook budgettaire consequenties
aan verbonden?
 
 
 De samenwerking tussen de Orde van Medisch Specialisten en het bureau
Zichtbare Zorg is niet stopgezet. De Orde van Medisch Specialisten heeft aangegeven
met Zichtbare Zorg in gesprek te gaan over de inbreng van de medisch specialisten
bij de ontwikkeling van indicatoren. Het heeft geen budgettaire consequenties.
 168
 
 Hoe wil de minister de rol van de patiëntenorganisaties
binnen de zorggroepen en de invloed binnen de keten-DBC’s versterken?
 
 
 De patiëntenorganisaties zijn actief betrokken bij de ontwikkeling
van zorgstandaarden. Daarmee hebben zij een belangrijke rol in het chronisch
ziekenbeleid en de eisen die aan verantwoorde zorg voor chronisch zieken worden
gesteld.
 169
 
 Wat zijn de kosten van het early warning systeem?
 
 
 Ik heb de NZa gevraagd om samen met de IGZ een early warning systeem te
ontwikkelen. Omdat het systeem nog in ontwikkeling is en er nog keuzes dienen
te worden gemaakt in het kader van de precieze vormgeving, kan ik nog geen
antwoord geven op deze vraag.
 
 Het EWS is hoofdzakelijk gestoeld op een meldplicht voor zorgaanbieders
en zal zoveel mogelijk gebruik moeten maken van bestaande indicatoren en gegevensbronnen,
zoals het jaardocument maatschappelijke verantwoording. Het EWS dient bovendien
zoveel mogelijk aan te sluiten bij de informatievoorziening die het bestuur
en het toezichthoudend orgaan nodig hebben voor goede interne besluitvorming
en sturing van de organisatie. Ten slotte zal het EWS daar waar mogelijk aan
kunnen sluiten bij bestaande signaleringssystemen van zorgverzekeraars en
zorgkantoren.
 
 Met de hierboven beschreven vormgeving van het EWS beoog ik de administratieve
lasten en de kosten tot een minimum te beperken.
 170 en 171
 
 Kan worden aangegeven wat de ervaringen zijn van de
organisaties ten opzichte van de nieuwe subsidiesystematiek ( regeling PGO)?
 
 
 Welke gewenste effecten zijn reeds zichtbaar van de
subsidieregeling PGO?
 
 
 De nieuwe Subsidieregeling PGO is gestart op 1 januari 2009, en omvat
twee subsidievormen: instellingssubsidie en projectsubsidie.
 De instellingssubsidie bestaat uit een basisdeel dat wordt berekend op
basis van het ledenaantal, en een ontwikkeldeel. De organisaties hebben meer
vrijheid en verantwoordelijkheid omdat ze pas achteraf verantwoording hoeven
af te leggen over de bestede subsidie. De verantwoordingen voor 2009 worden
volgend jaar ingediend, dan pas kunnen de eerste effecten worden beoordeeld.
 De projectsubsidies worden verstrekt in tranches van maximaal vier jaar.
De beoordelingsronde projectsubsidies voor de eerste tranche is door de onafhankelijke
Programmaraad van advies voorzien. De staatssecretaris en ik hebben Uw Kamer
bij brief van 24 juli 2009 geïnformeerd over de toekenning van die
projecten. Een aantal projecten wordt op dit moment herzien en opnieuw ter
beoordeling voorgelegd. Uiteindelijk zullen maximaal 120 projecten van start
kunnen gaan. Op dit moment spreek ik met een aantal partijen (onder andere
PGO-support, PGO-organisaties, PGO-koepels en de Programmaraad) over verbeteringen
die op korte termijn gedaan kunnen worden om het beleids- en beoordelingskader
voor de tweede tranche projectsubsidies te optimaliseren. De indieningstermijn
van deze ronde loopt tot 1 juli 2010. Naar verwachting zal Uw Kamer het
aangepaste kader begin 2010 ontvangen.
 Aangezien de Subsidieregeling PGO nog maar kort geleden van start is gegaan,
is het meten van effecten nog niet aan de orde. Een complete evaluatie van
zowel de regeling als het beleids- en beoordelingskader zal plaatsvinden in
2011. De eerste ervaringen van de PGO-organisaties worden al wel meegenomen
in de aanpassingen van het beleids- en beoordelingskader, welke per 1 januari
2010 in zullen gaan.
 172
 
 Wat is de verklaring voor de daling in percentage tussen
2007 en 2008 bij het onderdeel indicatieaanvragen dat is afgedaan binnen de
wettelijke termijn (0 tot 6 weken)?
 
 
 In 2008 is het aantal indicatieaanvragen AWBZ toegenomen en heeft het
CIZ in het laatste kwartaal van 2008 na finale besluitvorming in de Tweede
Kamer bij de eindstemming over de begroting VWS 2009 in relatief korte tijd
de voorbereiding op de uitvoering van de pakketmaatregelen 2009 moeten afronden.
De weergave van de percentages betreffen de doorlooptijden inclusief die waarvan
de doorlooptijd niet te wijten is aan het CIZ. Het gaat dan onder andere om
verzocht uitstel door de cliënt of het wachten op(aanvullende) informatie
van derden, zoals bijvoorbeeld de behandelend huisarts en/of specialist. Het
CIZ neemt maatregelen om de doorlooptijden van aanvragen > 6 weken terug
te dringen. De staatssecretaris van VWS heeft de Tweede Kamer daarover bij
brief van 1 december 2008 geïnformeerd (Kamerstukken II 2008/09,
26 631, nr. 287). Kortheidshalve zij hiernaar verwezen.
 173
 
 Waarom is het streven van de regering niet om het percentage
indicatieaanvragen op langere termijn naar 100% te brengen? Verwacht
de regering dat er de komende jaren een grote toeloop van indicatievragers
is waardoor dit percentage niet gehaald gaat worden?
 
 
 Vooralsnog kan ook in 2009 een toename van het aantal indicatieaanvragen
AWBZ worden geconstateerd. Het percentage van 100% is niet haalbaar
aangezien het CIZ voor haar werk mede afhankelijk is van (aanvullende)...
(medische) informatie van zorgaanbieders en zorgprofessionals. Daarnaast kan
het indicatiebesluit op verzoek van de klant worden uitgesteld, zoals bijvoorbeeld
bij een ziekenhuisopname. Medio 2009 zal het percentage aanvragen waarvan
de doorlooptijden > zes weken dat niet te wijten is aan het CIZ in het
systeem zichtbaar gemaakt worden. Dat laat onverlet dat het CIZ verbeteringen
in haar processen doorvoert teneinde de overschrijding van de
wettelijke termijn zoveel mogelijk te minimaliseren. Zie tevens het antwoord
op vraag 172.
 174
 
 Is de streefwaarde van 100% met betrekking tot
de kwaliteit van de zorg in de gehandicaptenzorg op de lange termijn realiseerbaar
en welke instrumenten worden hiervoor ingezet?
 
 
 Momenteel wordt er voor de gehandicaptenzorg-sector een nieuw instrumentarium
ontwikkeld om de cliëntervaringen te meten. Naar verwachting is dit instrumentarium
begin 2010 gereed. Vervolgens kunnen instellingen hiermee aan de slag. In
beginsel is het de bedoeling dat de cliënten 1x in de 3 jaar zullen worden
bevraagd. Daarom is het mogelijk dat instellingen ervoor kiezen om in 2010,
2011 of in 2012 voor de eerste keer de cliëntervaringen, volgens het
nieuwe instrumentarium, te meten. Concreet betekent dit, zoals het er thans
uitziet, dat in 2012 voor de hele gehandicaptenzorg-sector inzicht is in de
cliëntervaringen. Dit maakt onderdeel uit van afspraken die in het kader
van het kwaliteitskader gehandicaptenzorg zijn gemaakt en maken daarmee eveneens
deel uit van de verantwoording via het jaardocument.
 175
 
 Hoeveel formulieren zijn er in te vullen om de kwaliteit
van zorg te registreren? Kunt u een onderverdeling maken per zorgsector in
de langdurige zorg? Hoeveel tijd zijn verpleegkundigen en verzorgenden hieraan
kwijt?
 
 VVT
 De bevraging van cliënten (CQ) gebeurt 1x per 2 jaar. Dit wordt door
een extern bureau uitgevoerd, zonder tussenkomst van verzorgende of verpleegkundige.
 De zorginhoudelijke kwaliteitsmeting vindt jaarlijks plaats. De vragenlijst,
die onderdeel is van het jaardocument, bestaat uit verschillende onderdelen:
 – een onderdeel betreft algemene organisatiegegevens. Deze lijst
(13 vragen) moet per organisatie-eenheid 1x worden ingevuld. Dit gebeurt niet
door verzorgend/verpleegkundig personeel.
 – voor de psychogeriatrische en somatische cliënt dient voor
iedere cliënt een 40-tal vragen door verzorgende/verpleegkundige te worden
beantwoord.
 – voor Zorg thuis dient de verzorgende/verpleegkundige per cliënt
28 vragen te beantwoorden.
 Op dit moment is gemiddeld 15 minuten per cliënt nodig om de vragenlijst
in te vullen (blijkt uit evaluatie eerste meting).
 Langdurende GGZ
 Voor de langdurende GGZ is de CQ momenteel in ontwikkeling. Een aantal
zorginhoudelijke indicatoren (o.a. wachttijdregistratie en informatie over
separatie) worden voornamelijk uit de zorgadministratie gegenereerd. Voor
een aantal indicatoren wordt een groot aantal vragen door de cliënt zelf
beantwoord; de hulpverlener heeft hier wel een rol in. Niet bekend is hoeveel
tijd hiermee voor de hulpverlener gemoeid is.
 GZ
 Voor de gehandicaptenzorg is nog geen uitspraak te doen over aantallen
vragenlijsten en het tijdsbeslag voor persoonlijk begeleiders. Dit omdat zowel
de zorginhoudelijk vragenlijsten voor verschillende subgroepen en de vragenlijsten
voor de bevraging van cliënten nog in ontwikkeling zijn.
 De zorginhoudelijke vragenlijst voor volwassen verstandelijk gehandicapten
is wel afgerond en bestaat uit 3 onderdelen, waarvan alleen deel 3 door de
persoonlijk begeleider moet worden ingevuld. Deel 1 betreft algemene organisatiegegevens
en deel 2 betreft de administratie rond een cliënt. Deze onderdelen kunnen
ook door anderen worden ingevuld. De vragenlijsten gaan onderdeel uitmaken
van het jaardocument. Het tijdsbeslag voor de persoonlijk begeleider is onbekend,
aangezien er nog geen meting heeft plaatsgevonden.
 Voor de hele caresector geldt dat door het meten van de indicatoren deel
uit te laten maken van het primaire proces (bv tijdens bespreking zorgplan) èn
door het betere gebruik van ICT-mogelijkheden (zoals gebruik van elektronisch
cliëntendossier) veel (tijd)winst kan worden behaald. Door de vragenlijst
onderdeel uit te laten maken van het jaardocument, wordt er een beperking
aangebracht in het aantal verschillende vragenlijsten, waardoor voor instellingen
een beperking in de administratieve lasten wordt gerealiseerd.
 176
 
 Waarom zijn er zo weinig prestatieindicatoren ingevuld?
 
 
 In de tabel op pagina 95 worden prestatie-indicatoren gegeven die ingaan
op prevalentie èn op percentages/scores/aantallen. De genoemde gegevens
zijn vaak bundeling van verschillende onderliggende datasets, waardoor het
lastig is om voor tussenliggende jaren concrete gegevens te destilleren. De
populatie van individuele verpleeg- of verzorgingshuis, of cliënten die
van de thuiszorg gebruik maken, is sterk bepalend voor de prevalentie. Het
is daarom moeilijk om de streefwaarde voor alle verpleeg-, verzorgingshuizen
of voor de thuiszorg sector in 1 cijfer weer te geven.
 Wat betreft de ontwikkeling ketenzorg-indicatoren (5): voor 2 ziektebeelden
zijn deze indicatoren ontwikkeld en worden deze ingevoerd. Voor 2 andere ziektebeelden
wordt hard gewerkt om in 2010 in een pilot te kunnen bezien of deze indicatoren
ook de juiste zijn. De tussenliggende periode wordt gebruikt om deze ketenindicatoren –
in overleg met betrokken veldpartijen – te ontwikkelen.
 Wat betreft afbouw meerbedskamers (7): dit traject is gestart in 1998.
Toen waren er 27 665 drie- tot zespersoonskamers. Doel was deze meerbedskamers
om te bouwen naar eenpersoonskamers of (splitsbare) tweepersoonskamers. Om
dit te bereiken zijn met de desbetreffende instellingen afspraken (waaronder
ver- en nieuwbouw) gemaakt. In mei 2009 waren er nog 8 789 plaatsen in
meerbedskamers. Naar verwachting wordt het aantal plaatsen in meerbedskamers
in de komende jaren verminderd met 690 plaatsen (2009), 2 250 plaatsen
(2010), ca. 3 000 plaatsen (2011). Daarna resteren er nog 1 500
plaatsen in meerbedskamers, die nog door renovatie of (kleinschalige) nieuwbouw
moeten worden omgezet naar eenpersoonskamers of (splitsbare) tweepersoonskamers
(zie ook: TK 2008–2009, 30 597, nr. 101).
 177
 
 Op sommige indicatoren gaat het de verkeerde kant op,
zoals bij prevalentie van decubitus, gaat de staatssecretaris daar beleid
op voeren?
 
 
 De waarden achter de prestatie-indicatoren «prevalentie decubitus»
op pagina 95 zijn niet met elkaar te vergelijken. De waarde 2007 is afkomstig
uit de LPZ-meting (waaraan niet alle instellingen in de VVT hebben deelgenomen)
en de waarde 2008 is afkomstig uit de meting Normen Verantwoorde Zorg (waaraan
de hele VVT-sector heeft meegedaan). Voor 2007 was er nog geen informatie
beschikbaar vanuit de Normen Verantwoorde Zorg; daarom is voor de prestatie-indicator
de uitkomst van de LPZ-meting gehanteerd. Uit de genoemde cijfers
kan dus niet geconcludeerd worden dat het met decubitus de verkeerde kant
uit gaat.
 Via het programma Zorg voor Beter is kennis beschikbaar voor instellingen
om te werken aan het terugdringen van decubitus (en andere onderwerpen). Instellingen
worden actief aangemoedigd hieraan deel te nemen. Vooralsnog zal ik daar bovenop
geen extra impulsen geven om prevalentie van decubitus te verminderen of te
voorkomen.
 178
 
 Er is € 42 tot € 72 mln. uitgetrokken
om de kwaliteit van de zorg te verbeteren voor gehandicapten met een hoog
zorgzwaartepakket. In hoeverre profiteren gehandicapten zonder extreme zorgzwaarte
van de kwaliteitsverbeteringen in de gehandicaptenzorg en hoe wordt dit gemeten?
 
 
 In het kader van Zorg voor Beter zijn er diverse verbetertrajecten met
thema’s die ook voor de gehandicaptenzorg van toepassing zijn. Daarnaast
heeft de sector gehandicaptenzorg gezamenlijk gewerkt aan het Verbeterplan
Kwaliteit Gehandicaptenzorg, dat ook raakvlakken heeft met het Kwaliteitskader
Gehandicaptenzorg. Onder de paraplu van Zorg voor Beter wordt hiervoor aan
een concreet plan van aanpak gewerkt. Dit komt volgend jaar beschikbaar voor
de sector. Deze instrumenten zijn ten gunste van iedereen in de gehandicaptenzorg.
 Op basis van IGZ-rapport «Verantwoorde zorg voor gehandicapten onder
druk» (2007) is echter de constatering gedaan dat voor mensen met grotere
zorgzwaarte extra impulsen in de kwaliteit van de zorgverleners nodig was,
vandaar dat de extra middelen zijn besteed aan de hogere zorgzwaartepakketten.
In het kader van de zorginhoudelijke kwaliteitsmetingen en de bevraging van
cliënten zal duidelijk worden of hiermee een positieve bijdrage wordt
geleverd aan de kwaliteit van zorg.
 179
 
 Op welke wijze worden cliëntenorganisaties betrokken
bij het stimuleringsprogramma «In voor zorg»?
 
 
 «In voor zorg» is een stimuleringsprogramma gericht op individuele
zorginstellingen. De zorginstellingen zelf voeren de verbeteringen door gericht
op hun cliënten en personeel. Bij dit proces is de rol van de cliëntenraden
(en ondernemingsraden) cruciaal. Bij het opstellen van het plan van aanpak,
waarin afspraken worden gemaakt over welke verbeteringen worden doorgevoerd,
worden deze raden actief betrokken.
 180 en 181
 
 Hoe is de voortgang van de doelstelling om casemanagement
uiterlijk in 2011 deel te laten uitmaken van het totale aanbod van samenhangende
dementiezorg?
 
 
 Hoe staat het met de voortgang van de doelstelling
om casemanagement uiterlijk in 2011 deel te laten uitmaken van het totale
aanbod van samenhangende dementiezorg? Wat wordt hiervan al in 2009 en 2010
gerealiseerd? Om welke vorm van casemanagement gaat het dan precies?
 
 
 Om welke aantallen gevallen van casemanagement gaat
het in de kabinetsplannen, en hoe verhouden de realisaties zich hier tot de
doelstellingen? Welk deel van de gevallen van casemanagement valt onder de
Zvw, welk deel onder de AWBZ en welk deel onder de Wmo? Welke budgettaire
bedragen zijn hiermee gemoeid in 2009 t/m 2011? Welk deel van de uitgaven
aan casemanagement wordt gefinancierd uit de Zvw, welk deel uit de AWBZ en
welk deel uit de Wmo? In hoeverre ervaart de regering de beschikbaarheid van
voldoende gekwalificeerde casemanagers als een belemmering om de doelstelling
te realiseren?
 
 
 Bij casemanagement gaat het om personen die dementerenden en/of hun naasten
kunnen helpen gedurende het ziekteproces bij het vinden van de juiste vorm
van ondersteuning en zorg. Het programma ketenzorg dementie kent twee sporen.
Het ene spoor betreft het stimuleren van de regionale projecten om casemanagement
in hun regio te (gaan) ontwikkelen. Inmiddels is dit in 40% van de
regio’s gerealiseerd. In de overige regio’s zijn activiteiten
in ontwikkeling om casemanagement ook te gaan vormgeven de komende jaren.
Dit tussenresultaat geeft het vertrouwen dat de doelstelling in 2011 kan worden
gerealiseerd Het tweede spoor betreft de versterking van de financiering van
casemanagement, Dit gebeurt in de AWBZ door middel van de stimuleringsregeling
dementie die in 2009 is ingevoerd of via de inkoopafspraken die zorgkantoren
voor 2010 gaan maken met zorgaanbieders. Begin november 2009 worden deze afspraken
vastgelegd zodat daarna zichtbaar zal worden in hoeverre afspraken zijn gemaakt
over inkoop ketenzorg dementie inclusief casemanagement. Overigens wordt ook
via gemeenten (Wmo) en de Zorgverzekeringswet (met name GGZ) casemanagement
dementie gefinancierd. Op dit moment is geen informatie beschikbaar over de
verdeling van de kosten over de drie wetten.
 Door de toename van de doelgroep en de verbreding van casemanagement naar
alle regio’s zal de vraag naar casemanagers toenemen. Naast de inzet
van bestaande zorgverleners die zich (ook) met casemangement gaan bezig houden,
wordt ook geïnvesteerd in het opleidingstraject voor casemanagers. Vanwege
deze extra inzet wordt de beschikbaarheid van casemanagers vooralsnog niet
als een belemmering ervaren voor het bereiken van de beleidsdoelstelling.
 182
 
 Kunt u voor uw departement aangeven wat de kennis-
en onderzoeksgerelateerde uitgaven zijn die meetellen voor de kennisinvesteringsagenda
en/of de Lissabonstrategie?
 
 
 Het antwoord op deze vraag kan slechts bij benadering worden gegeven,
omdat de verschillende kennis en onderzoeksgerelateerde uitgaven soms ook
uitvoerings- en implementatie-activiteiten bevatten, die niet expliciet als
zodanig zijn begroot. De hieronder genoemde uitgaven hebben voor het merendeel
betrekking op onderzoek, ontwikkeling, innovatie en kennisyntheses; ook effectiviteitsstudies
en proefimplementaties vallen daaronder. Uitgaven die voor het merendeel betrekking
hebben op onderwijs, advisering, uitrol van innovaties en uitvoering (bijv.
van leefstijlcampagnes) zijn niet meegenomen.
 
 
 
 
 
 
 ZonMw
 € 136,0 mln 
 
 
 RIVM
 € 117,4 mln (waaronder een deel uitvoeringskosten) 
 
 
 NVI
 € 7,7 mln ( betreft alleen strategisch
onderzoek) 
 
 
 SCP
 € 4,6 mln (excl kennisverspreiding) 
 
 
 NIVEL
 € 5,8 mln (structurele subsidie)
 
 
 Trimbos-instituut
 € 4,3 mln (structurele
subsidie) 
 
 
 Div. kenniscentra
 € 24,6 mln 
 
 
 NKI
 € 14,8 mln
 
 
 FES-subsidies
 € 54,7 mln (die via VWS
worden verstrekt)
 
 
 Alg. Innovatiebeleid
 € 36,0 mln 
 
 
 = Totaal
 € 406 mln
 
 
 
 
 183
 
 De regering wil in 2010 de uitvoering van het plan «Zorg
voor mensen met dementie» (Kamerstuk 25 424, nr. 68) voortzetten.
In dit plan heeft de regering het probleem geconstateerd dat de diagnose dementie
vaak pas na enkele jaren «tobben» wordt gesteld. Wat is er sinds
het opstellen van het plan bereikt in het eerder stellen van de diagnose,
en wat gaat er de komende jaren gebeuren om ervoor te zorgen dat het feit
dat mensen aan dementie lijden tijdig wordt onderkend? Welke
middelen stelt de regering hiervoor beschikbaar?
 
 
 Het aspect vroegsignalering komt uitdrukkelijk aan de orde in het project
ketenzorg dementie. In het kader van dit project is een leidraad opgesteld
in overleg met Alzheimer Nederland, waarin de diverse zorgstappen zijn beschreven
die moeten worden doorlopen in het kader van ondersteuning en zorgverlening
aan dementiecliënten en hun naasten. Dit begint bij het herkennen van
het zogenaamde «niet-pluis-gevoel». Inzet is om vanaf dat moment
de cliënt te ondersteunen. Om dit mogelijk te maken worden ketens van
zorgverleners gevormd (onder meer huisarts, geheugenpoli, thuiszorg, welzijnswerk,
verpleeghuiszorg). In het merendeel van de regio’s zijn deze ketens
tot stand gekomen of zijn plannen in de maak om deze ketens te vormen. De
regionale initiatieven worden ondersteund door het kernteam ketenzorg dementie
waarin naast VWS ook Alzheimer Nederland, Zorgverzekeraars Nederland en Actiz
zijn vertegenwoordigd. Via een website en landelijke bijeenkomsten wordt informatie
aangereikt en ervaringen uitgewisseld. Daarnaast is in 2009 een aanvullend
budget van € 10 mln. beschikbaar gekomen om ketenzorg dementie-initiatieven
te ondersteunen en is ketenzorg dementie opgenomen als prioritair gebied binnen
de zorginkoop AWBZ van zorgkantoren.
 184
 
 Hoe hangt de verbetering van de gehandicaptenzorg samen
met het stoppen met de extra middelen voor de extreme zorgzwaarte van de sglvg?
 
 
 Voor de verbetering van de gehandicaptenzorg is structureel € 72
miljoen beschikbaar vanaf 2010. Voor sterk gedragsgestoorde licht verstandelijk
gehandicapte cliënten (sglvg-cliënten) is in de ZZP-systematiek
het pakket VG7 ontwikkeld. In 2010 krijgt iedere instelling – die kwalitatief
verantwoord de zorg aan VG7-cliënten kan leveren – de daarbij passende
vergoeding. Voor die cliënten die qua zorgzwaarte uitstijgen boven de
hoeveelheid zorg zoals die is opgenomen in VG7, bestaat er de mogelijkheid
om een beroep te doen op de regeling «extreme zorgzwaarte». Er
is geen sprake van het stoppen met extra middelen voor extreme zorgzwaarte
voor deze cliëntengroep.
 185
 
 Het Volledige Pakket Thuis (VPT) mag in 2010 ook door
extramurale zorgaanbieders worden verstrekt. Is al inzichtelijk te maken hoeveel
mensen in 2009 hebben gekozen voor het VPT en is hier een onderscheid te maken
naar doelgroepen?
 
 
 Als een aanbieder van een VPT onderaannemer wordt is er dan niet het risico
van extra kosten die doorberekend worden en uiteindelijk resulteren in minder
zorguren voor de client? Zie antwoord op vraag 160.
 186
 
 De onderaannemer zal ongetwijfeld overhead hebben.
Wie controleert dit? Gaat de hoofdaannemer niet iets bij de onderaannemer
in rekening brengen?
 
 
 Zie antwoord op vraag 160.
 187
 
 Welke streefcijfers en welk tijdpad hanteert de regering
voor het terugdringen van de overbelasting van mantelzorgers van dementiepatiënten?
Welke cijfers ten aanzien van overbelasting van deze mantelzorgers worden
maximaal aanvaardbaar geacht? Welke concrete maatregelen worden
genomen om de overbelasting van mantelzorgers ook in de verdere toekomst aanvaardbaar
te houden, mede gelet op de stijging van het aantal mensen met dementie van
230 000 nu naar meer dan een half mln. in 2050, en gelet ook op het streven
van de regering om de arbeidsparticipatie verder te verhogen? Welke concrete
maatregelen worden genomen om mensen met dementie en hun naasten te laten
bijstaan door een professionele vaste ondersteuner en begeleider (casemanager),
zodat de patiënt met dementie zorg op maat krijgt en de mantelzorger
minder wordt belast?
 
 
 Aandacht voor dementiezorg is een van de speerpunten van mijn beleid.
Het gaat daarbij niet alleen om de patiënt met dementie maar ook om de
mantelzorger die een zware taak op zich moet nemen om de patiënt te ondersteunen
. Het is niet mogelijk om de mantelzorger volledig te ontlasten, wel is mijn
inzet om waar mogelijk hun taak te verlichten en de professionele zorgen ondersteuning.
Dit is moeilijk in cijfers uit te drukken. Ten aanzien van het tijdpad heb
ik wel een scherp perspectief voor ogen. In 2011 wil ik dat een landelijk
dekkende netwerk aanwezig is van regionale zorgketens waarbij dementiezorg
en ondersteuning samenhangend worden aangeboden. Om dit mogelijk te maken
ben ik samen met Alzheimer Nederland, Zorgverzekeraars Nederland en Actiz
in 2008 gestart met het project ketenzorg dementie. In het kader van het project
ketenzorg is een leidraad opgesteld in overleg met Alzheimer Nederland, waarin
de diverse zorgstappen zijn beschreven die moeten worden doorlopen in het
kader van ondersteuning en zorgverlening aan dementiecliënten en hun
naasten. Casemanagement maakt daar deel van uit en is een belangrijke schakel
waarmee mantelzorgers kunnen worden ontlast. Ook worden ketens van zorgverleners
gevormd (onder meer huisarts, geheugenpoli, thuiszorg, welzijnswerk, verpleeghuiszorg).
In het merendeel van de regio’s zijn deze ketens tot stand gekomen of
zijn plannen in de maak om deze ketens te vormen.
 Verder geven de, door mij samen met de VNG en Mezzo, ontwikkelde basisfuncties
voor de ondersteuning van mantelzorgers gemeenten handvatten voor de lokale
ondersteuning van mantelzorgers. Basisfuncties zijn bijvoorbeeld respijtzorg,
informatieverstrekking en begeleiding. Deze zijn voor mantelzorgers van dementerenden
feitelijk onmisbaar. Ik financier een uitgebreid ondersteuningstraject dat
onlangs is gestart, dat erop is gericht gemeenten actief te adviseren bij
het uitwerken en implementeren van de basisfuncties. Ik zal hierbij speciaal
aandacht vragen voor mantelzorgers van dementerenden.
 Daarnaast gaat SCP dit jaar onderzoek doen naar de vraag waarom mantelzorgers
zo laat hulp zoeken.
 188
 
 Kan de staatssecretaris de bedragen van € 127
mln. voor gemeenten, € 10 mln. voor onderwijs en € 12,6
mln. voor de jeugdzorg voor het opvangen van de beperking van AWBZ-aanspraken
toelichten? Waar zijn deze bedragen op gebaseerd?
 
 
 Door het kabinet is bij de voorbereiding van de pakketmaatregel AWBZ 2009
onderkend dat het niet uitgesloten is dat als gevolg daarvan mensen zich bij
een loket op een andere domein zullen melden. Voor dat mogelijk effect is
door het kabinet voor 2009 € 50 mln., oplopend vanaf 2010 tot
structureel maximaal € 150 mln. ter beschikking gesteld. Bij de
besluitvorming over de Voorjaarsnota 2009 is door het kabinet beslist over
de precieze verdeling van die gelden en heeft die besluitvorming haar beslag
gekregen in de eerste suppletoire begrotingswet 2009. Daaraan voorafgaand
is er overleg geweest met de meest betrokken partijen (IPO, VNG) en ambtscollega’s
(van J&G, Financiën, OCW en BZK). Op basis daarvan en mede op grond
van de uitkomsten van extern onderzoek naar de te verwachten
effecten voor jeugd en gemeenten (Wmo) is de verdeling tot stand gekomen,
zoals in de vraag aangegeven en eerder bij brief van 23 juni 2009 (Kamerstukken
II 2008/09 30 597, nr. 79) aan de Tweede Kamer gemeld.
 189
 
 Wat zijn de criteria voor een lichte beperking binnen
de pakketmaatregelen begeleiding?
 
 
 Het onderscheid tussen lichte, matige en zware beperkingen heb ik toegelicht
in mijn brief van 16 september 2008 (Kamerstukken II, 2008–2009,
30 597, nr. 34). Ook kunt u in de Beleidsregels indicatiestelling
nalezen hoe dit in regelgeving is verankerd.
 190
 
 Beschouwt de minister de inkomsten in het AFBZ als
opbrengsten uit premies of tarieven, zoals beschreven in artikel 91 lid 1
van de Comptabiliteitswet? Zo nee, waarom niet?
 
 
 Het AFBZ wordt gevoed door de volgende geldstromen: premies (via de Belastingdienst),
Rijksbijdragen en eigen bijdragen. Deze inkomsten worden beschouwd als opbrengsten
van bij of krachtens de wet ingestelde heffingen, zoals genoemd in artikel
91 lid 1 Comtabiliteitswet. Het College voor zorgverzekeringen (CVZ) beheert
de in- en uitgaande geldstromen in het AFBZ. Zij bezit publiekrechtelijke
rechtspersoonlijkheid en wordt op grond van genoemd artikel als rechtspersoon
met een wettelijke taak (RWT) beschouwd.
 191
 
 Komt de stand van zaken uitvoering AWBZ door zorgkantoren
nog voor de begroting richting de Kamer?
 
 
 Nee. Ik verwacht het toezichtsrapport van de Nederlandse Zorgautoriteit
(NZa) na de begrotingsbehandeling. Op basis van artikel 28 van de Wet marktordening
gezondheidszorg (Wmg) rapporteert de NZa elk jaar voor 1 december aan
de Minister van VWS over de rechtmatigheid en doelmatigheid van de uitvoering
van de AWBZ. Ik kan u na de begrotingsbehandeling op basis van het nog te
ontvangen NZa-rapport informeren over de stand van zaken uitvoering AWBZ door
zorgkantoren.
 192
 
 Voor hoeveel mensen is de WTCG?
 
 
 Welke adviezen en rapporten zijn er verschenen rond
en over de WTCG?
 
 
 Hoe is de € 2,3 mld. opgebouwd die de WTCG
kost, en bij welke ministeries komt dat vandaan?
 
 
 Het aantal mensen dat in aanmerking zal komen voor de tegemoetkoming bedraagt
ca 1,8 mln mensen. De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretaris van
Financiën hebben de Kamer geïnformeerd via brieven (Kamerstuk 31 200,
nr. 160, Kamerstuk 29 689, nr. 188, Kamerstuk 31 706,
nr. 10), het Vektisrapport en de wet Regeling van een tegemoetkoming
voor chronisch zieken en gehandicapten (Wet tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten (Kamerstuk 31 706).
 In de brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de
staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 7 oktober
2008 (Kamerstuk 31 706, nr. 10) is het volledige financiële
overzicht van de overgang van de Buitengewone Uitgavenregeling naar Wtcg weergegeven
(zie onderstaande tabel).
 Tabel Financiële effecten
 
 
 
 
 
 
 
 (mld. euro)
 
 
 
 
 
 Opbrengsten
 
 
 2,8
 
 
 
 a. Afschaffen buitengewone uitgavenregeling
 2,4 
 
 
 b. Besparing inkomensafhankelijke regelingen
 0,3 
 
 
 c. te bezien bij Voorjaarsnota
 0,1
 
 
 
 
 
 
 
 Bestedingen*
 
 
 
 
 a. Dekking motie Van Geel/algemeen koopkrachtbeeld
 0,5 
 
 
 b. Aanvullend koopkrachtpakket in relatie WTCG
 0,2 
 
 
 b. Specifieke compensatie
 1,3 
 
 
 b1. tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten
 0,5 
 
 
 b2. verlagen eigen bijdrage AWBZ en Wmo
 0,3
 
 
 b3. nieuwe fiscale regeling
 0,5 
 
 
 c. Generieke compensatie
 0,8 
 
 
 c1. ouderen
 0,4 
 
 
 c2. arbeidsongeschikten
 0,3 
 
 
 c3. huurtoeslag, adoptie
 0,1
 
 
 
 
 193
 
 Kunnen alle type instellingen in aanmerking komen voor
de onderzoeks- en adviestrajecten? Zijn er bepaalde eisen waaraan deze instellingen
moeten voldoen?
 
 
 Het stimuleringsprogramma Kleinschalige zorg biedt WTZi-toegelaten instellingen
onder andere financiële ondersteuning bij het uitvoeren van een onderzoeks-
en adviestrajecten, in de vorm van een haalbaarheidsstudie. Het stimuleringsprogramma
Kleinschalige zorg is gericht op kleinschalige-zorg aan mensen met zware vormen
van dementie (minmaal ZZP VV5). Instellingen die reeds zorg leveren aan deze
doelgroep en deze zorg kleinschalig willen gaan leveren en instellingen die
voornemens zijn kleinschalige zorg aan deze doelgroep te gaan leveren komen
in aanmerking voor deze haalbaarheidsstudies.
 Onder kleinschalige zorg wordt hier het volgende verstaan: zorg die verleend
wordt door instellingen of delen daarvan aan uitsluitend personen in verband
met een psychogeriatrische aandoening, gepaard gaande met een beschermende
woonomgeving (minimaal ZZP VV5). Deze beschermende woonomgeving bestaat uit
een zelfstandige woning die, naast één of meer privévertrekken
voor de bewoners afzonderlijk, over ruimte(n) beschikt waar men gezamenlijk
kan verblijven, alsmede een gezamenlijke keuken ten behoeve van koken op de
groep. De voorziening heeft een beperkte omvang, dat wil zeggen dat zij huisvesting
biedt aan ten hoogste acht personen per woning.
 Voor elke instelling geldt een eigen bijdrage van minimaal 20%
per haalbaarheidsstudie. De maximale bijdrage vanuit het stimuleringsprogramma
bedraagt € 15 000,– per haalbaarheidsstudie.
 Voor de volledigheid verwijs ik u naar de brief over de uitvoering van
de motie De Vries en de aanwijzing van de NZa t.b.v. de beleidsregel kleinschalige
zorg, die ik op 23 oktober 2009 naar uw Kamer heb gezonden.
 194
 
 Wat zijn de gevolgen voor het AWBZ Fonds van het oplopen
van de Bijdrage in kosten van kortingen (BIKK)? Wat is op dit moment het saldo
van het AWBZ Fonds?
 
 
 Via de BIKK worden de volksverzekeringsfondsen gecompenseerd voor een
premiederving die resulteerde uit de herziening van het belastingstelsel in
2001. De BIKK volgt de ontwikkeling van de heffingskortingen en het aandeel
van de AWBZ-premie in de eerste schijf.
 De BIKK is voor het AWBZ Fonds één van de inkomstenbronnen.
Het oplopen van de BIKK heeft op zich een gunstig effect op het saldo van
het AWBZ Fonds.
 Voor 2009 wordt een negatief exploitatiesaldo van € 3,8 miljard
en een negatief vermogenssaldo voorzien van € 6,2 miljard.
 195
 
 Is er een verklaring te geven, en zo ja welke, waarom
het aantal mensen met een motorische beperking die vrijwilligerswerk doet
een lichte daling laat zien?
 
 
 Nee, er is geen specifieke verklaring.
 Onderzoek naar de deelname aan vrijwilligerswerk vertoont zowel in het
algemeen als voor specifieke groepen lichte fluctuaties naar boven en beneden
in de loop der tijd. Die fluctuaties hebben te maken met alle maatschappelijke
en individuele factoren die op het meetmoment op de deelname aan vrijwilligerswerk
van invloed zijn.
 196
 
 Wat kost een aanbesteding aan juridisch advies voor
een gemiddelde gemeente?
 
 
 Hoeveel alfahulpen hebben een contract gekregen n.a.v.
de wetswijziging?
 
 
 Hoeveel geld is er aan «lantarenpalen»
besteed van het welzijnsgeld?
 
 
 Hoeveel mensen zeggen hun huishoudelijke zorg indicatie
af? Moeten gemeenten dit registreren?
 
 
 De juridische kosten zijn beperkt, tenzij een procedure dreigt of wordt
gevoerd.
 Zo bezien is er geen sprake van een gemiddelde gemeente.
 Op dit moment is niet bekend hoeveel alfahulpen een contract hebben gekregen
n.a.v. de wetswijziging.
 Uit hoofde van de motie Wolbert (TK 2009, 31 795, nr. 26) zal
ik de arbeidsmarktgevolgen van de wetswijziging Wmo in kaart brengen.
 Op grond van de afspraken uit het financieel arrangement van het rijk
met de VNG zijn gemeenten binnen de kader van de Wmo vrij in de besteding
van de Wmo-middelen.
 Over de vraag hoeveel mensen hun huishoudelijke zorg indicatie afzeggen
zijn geen gegevens beschikbaar. Gemeenten hoeven dit niet te registreren.
 197
 
 Hoe wordt de € 8 mln. die bestemd is voor
het behoud van thuiszorgmedewerkers ingezet? Hoe verhoudt dit bedrag zich
tot recente berichten in de media dat het thuiszorgtarief te laag is?
 
 
 De regelingen zijn op 11 september 2009 (Stcrt 2009, 13 513)
gepubliceerd. Ik heb uw Kamer daar op 18 september 2009 (29 538/31 795,
nr. 107) over geïnformeerd.
 De subsidiemiddelen kunnen worden aangevraagd voor het in dienst nemen
van alfahulpen en het om- her- en bijscholen van medewerkers. Er kan geen
subsidie worden aangevraagd voor het compenseren van gecontracteerde tarieven
huishoudelijke hulp.
 198
 
 Welke publieke en private partijen zitten in «Coalitie
Erbij»?
 
 
 De volgende organisaties zijn aangesloten bij de Coalitie Erbij: Algemene
Nederlandse Gehandicapten Organisatie (ANGO), de Zonnebloem, het Nederlandse
Rode Kruis, de CG-raad, Fonds Psychische Gezondheid, Leger des
Heils, Raad van Kerken in Nederland, Ouderenfonds, Forum, KPMG, Sensoor, Mezzo
en Humanitas.
 199
 
 Hoe lang wordt Sensoor al door VWS gesubsidieerd?
 
 
 De vereniging Sensoor (voorheen genoemd Federatie SOS Telefonische Hulpdiensten)
ontvangt vanaf 2008 een projectsubsidie voor het voeren van telefoongesprekken
met eenzame mensen. Sensoor ontvangt daarnaast een structurele instellingssubsidie
voor de SOS telefonische hulpdiensten.
 200
 
 2011 is het Europese jaar van de vrijwilliger. In de
begroting wordt gemeld dat hier voorbereidingen worden voor worden getroffen.
Welke voorbereidingen zijn dit,een en wat wordt centraal dan wel lokaal georganiseerd?
 
 
 Op de eerste plaats dient elke EU-lidstaat een nationaal coördinatieorgaan
in te stellen voor het Europese jaar. Ik verwijs naar de brief van Staatssecretaris
Timmermans van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer van 10 juli 2009
(Kamerstukken II, 2008–2009, 22 112, nr. 890, blz. 4).
Over de samenstelling van dit orgaan voer ik dit najaar overleg met de VNG,
Movisie en de Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk. Vervolgens
zal er voor dit nationale coördinatieorgaan een plan van aanpak en een
begroting opgesteld worden. Gemeenten zijn ingevolge de Wmo verantwoordelijk
voor lokale activiteiten rond vrijwilligerswerk. Deze activiteiten zullen
dus niet aangestuurd worden door het coördinatieorgaan. Wel ligt er voor
het coördinatieorgaan, waar het gaat om plaatselijke activiteiten, een
stimulerende, coördinerende en mogelijk een faciliterende taak.
 201
 
 Was Humanitas eerder niet ook een instelling die onder
de noemer instelllingsubsidies viel? Waarom is dit niet meer het geval?
 
 
 Ja, Humanitas heeft tot begin jaren negentig een instellingssubsidie ontvangen
voor maatschappelijke activering. Humanitas ontvangt vanaf 2007 een projectsubsidie
voor palliatieve zorg (zie begroting blz. 99 artikel 43 langdurige zorg).
 202
 
 Waarom vertalen de gewijzigde criteria om in aanmerking
te kunnen komen voor het mantelzorgcompliment zich niet in een ander budgettair
beslag?
 
 
 Voor het mantelzorgcompliment is – conform motie Van der Vlies –
maximaal € 65 mln beschikbaar. Het budgettair beslag 2009 weten
we pas na afloop van het jaar 2009. De in 2009 gewijzigde criteria werken
in 2009 slechts beperkt door in het budgettair beslag omdat de nieuwe criteria
slechts enkele maanden in 2009 gelden.
 203
 
 De prestatie-indicatoren van het Valysvervoer laten
een stijgende klanttevredenheid zien. Hoe verhoudt de stijgende klanttevredenheid
zich tot het aantal en de soort klachten met betrekking tot het Valysvervoer?
 
 
 Het aantal klachten in 2008 (zie TK 2008–2009, 25 847, nr. 68)
is fors lager dan het aantal klachten in 2007 (zie TK 2007–2008, 25 847,
nr. 51). Dit is dus in lijn met de in 2008 gestegen klanttevredenheid
over Valys.
 De meeste klachten hebben betrekking op de stiptheid of de duur van de
uitgevoerde ritten.
 204
 
 Welke middelen worden ingezet om meer bekendheid omtrent
de invoering van de AmvB voor openbaar vervoer, en welke gevolgen ontstaan
hierdoor voor de aanbieders van OV en gebruikers?
 
 
 Op dit moment wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor het implementatietraject
en het communicatietraject voor de invoering van de AMvB voor toegankelijk
openbaar vervoer.
 Zo spoedig mogelijk starten VenW en VWS met de vertegenwoordigers van
de relevante partijen in het openbaar vervoer en de vertegenwoordigers van
Art. 1, CG-raad en de Commissie Gelijke Behandeling besprekingen over de aanpak.
Doel is te bevorderen dat in elke geleding een zo groot mogelijke groep zo
goed mogelijk wordt geïnformeerd.
 205
 
 Welke maatschappelijke actoren worden betrokken bij
de voorbereiding op besluitvorming over de uitbreiding van de Wgbh/cz op de
terreinen goederen en diensten? Welke prikkels worden gebruikt om draagvlak
te creëren?
 
 
 Bij de voorbereiding van de besluitvorming over de uitbreiding van de
Wgbh/cz met goederen en diensten betrek ik zoveel mogelijk partijen, zoals
ondernemers en cliëntenorganisaties. Ter voorbereiding hiervan is meer
inzicht nodig in de gevolgen van uitbreiding voor mensen met een handicap
en voor aanbieders van goederen en diensten. Zo zal ik in overleg met mijn
collega’s van EZ en BZK onderzoek doen naar wat het betekent om internet-toegankelijkheid
onder de Wgbh/cz te brengen. Bij dit onderzoek betrek ik nauw de organisaties
van mensen met een beperking en brancheorganisaties. Ik vind het belangrijk
alle relevante partijen te betrekken, ook om een goed gevoel te blijven houden
met ontwikkeling in de praktijk. Daarom ben ik ook met partijen druk bezig
met het project Praktijkspoor, dat zich richt op het stimuleren van toegankelijkheid
in de praktijk, door het opzetten van een informatiepunt. Door goede voorbeelden
te bieden van ondernemers, die werken aan toegankelijkheid, toegankelijke
goederen en diensten evenals handreikingen voor toegankelijkheid zal dit informatiepunt
bijdragen aan draagvlak.
 206
 
 Hoe verloopt het samenwerkingsproces met betrekking
tot de Praktijkspoor? En wat is de stand van zaken?
 
 
 In het project Praktijkspoor werken ondernemers en mensen met een handicap
of chronische ziekte goed samen om de toegankelijkheid van goederen en diensten
te vergroten. Er zijn al vele praktijkvoorbeelden die aantonen dat ondernemers
en klanten samen belemmeringen kunnen wegnemen. Maar vaak op lokaal niveau
of specifiek voor één branche. En daardoor vaak slechts in kleine
kring bekend.
 Daarom heeft Praktijkspoor als doel informatie te ontsluiten en toepasbaar
te maken. Zodat het goede voorbeeld goed gevolgd kan worden. Het streven is
er naar op 3 december 2009 één landelijk informatiepunt
te hebben van én voor iedereen die meer wil weten over toegankelijke
goederen en diensten. De voorbereidingen om deze datum te halen zijn in volle
gang.
 207
 
 Op welke wijze wordt er vanuit de regering bijzondere
aandacht gegeven aan de kwaliteit van Valys?
 
 
 Wat is de oorzaak van de terugloop van het aantal pashouders
Valys?
 
 
 Hoe is de stijging van het aantal Valys-gebruikers
met een hoog PKB te verklaren?
 
 
 De kwaliteit van de uitvoering van Valys heeft de volle aandacht. De komende
tijd wordt o.a. gestreefd om de tijdigheid van de ritten verder te verbeteren.
In dit kader worden ook de mogelijkheden verkend om een beperkte geld-terug-regeling
in te voeren.
 Het aantal pashouders van Valys blijft onverminderd toenemen met circa
4 000 per maand. Wel daalt het percentage Valys-pashouders dat daadwerkelijk
gebruik maakt van Valys. Uit onderzoek (zie TK 2008–2009, 25 847,
nr. 80) blijkt dat de belangrijkste verklaringen voor niet-gebruik zijn
dat pashouders over alternatief vervoer beschikken of geen reizen (meer) buiten
de regio maken. Tevens blijkt uit dit onderzoek dat pashouders die in het
verleden wel gebruik maakten van Valys over het algemeen (heel) tevreden zijn
over dit vervoer.
 In lijn met het totale aantal pashouders neemt ook het aantal pashouders
met een hoog pkb toe. Daarbij neemt het aantal pashouders met een hoog pkb
overigens relatief minder snel toe dan het aantal pashouders met een standaard
pkb. De stijging van het aantal pashouders – met of zonder hoog pkb –
is mogelijk mede het gevolg van de grotere bekendheid van Valys.
 208
 
 Welke incentives worden gebruikt om ervoor te zorgen
dat alle regio’s (beter) samenwerken met betrekking tot doelgroepenvervoer?
 
 
 In de brief aan de Tweede kamer van staatssecretaris Huizinga-Heringa
van Verkeer en Waterstaat en mijzelf, van 7 juli 2008 (kamerstuk 25 847,
nr. 62) staat toegelicht hoe wij de samenwerking met betrekking tot het
doelgroepenvervoer in regio’s stimuleren. Verder toegankelijk maken
van openbaar vervoer, pilots waarin wordt getracht samenwerking te realiseren
en kennis en informatie daarover verspreiden via het door het ministerie van
VenW opgerichte kenniscentrum To-Do zijn de belangrijkste stimuleringsmaatregelen.
In 2012 zult u worden geïnformeerd over de voortgang rond de samenwerking.
 209
 
 Waarom is er geen beleid gemaakt inzake de problemen
met woningaanpassingen?
 
 
 Gemeenten zijn in het kader van de Wmo verantwoordelijk voor het beleid
rond woningaanpassingen. In de brief van 18 september over de uitvoering
van een aantal moties bij de wetswijziging van de Wmo (Kamerstukken II 2009/10,
29 538, 31 795, nr. 107) is aangegeven dat er geen problemen
ervaren worden met woningaanpassingen in de Wmo.
 VNG en Aedes zijn bezig een handreiking op te stellen over «wonen
en de Wmo». Door in het lokale woningbouwbeleid rekening te houden met
de vraag naar woningen voor mensen met beperkingen kunnen deels kostbare woningaanpassingen
worden voorkomen. VWS en VROM stimuleren in het kader van het Actieplan «Beter
(t)huis in de buurt» de realisering van voldoende geschikte woningen
en dragen financieel bij aan de tot standkoming van een handreiking.
 210
 
 Welke aanwijzingen heeft u dat nog een aantal zaken
kan worden verbeterd omtrent het doelgroepenvervoer
 
 
 Zoals in de begroting op pagina 118 is vermeld en ook in de brief van
7 juli 2008 (zie antwoord 208) is aangegeven, is uit onderzoek (van Regioplan) gebleken dat er vooral rond het proces van indiceren voor de
verschillende regelingen op basis waarvan doelgroepenvervoer wordt verstrekt
nog verbetering voor de cliënten mogelijk is. Ook hier over zult u in
2012 worden geïnformeerd over de voortgang.
 211
 
 Wat zijn de consequenties van de efficiencykorting
voor de MEE-organisaties en de cliënten?
 
 
 Voor 2010 wordt voor MEE-organisaties niet het subsidieplafond verlaagd,
wel worden de normtijden aangepast. Uit onafhankelijk onderzoek naar de normtijden
is gebleken dat deze momenteel niet overeenkomen met de praktijk. Door aanpassing
van de normtijden aan de praktijk worden de tarieven van MEE met gemiddeld
2,5% verlaagd. Deze aanpassing betekent dat MEE op grond van de begroting
2010 meer mensen kan ondersteunen dan op grond van de begroting 2009.
 212
 
 Dakloosheid ten gevolge van huisuitzetting, detentie
uitval zorginstelling komt vrijwel niet meer voor; dat is de doelstelling.
 
 
 Heel veel gezinnen worden dakloos, wat in de toekomst
waarschijnlijk alleen maar meer voor zal komen.
 
 
 Wat voor een oplossingen zijn er voor deze gezinnen
voor nu en in de toekomst?
 
 
 Is hier rekening gehouden met de crisis?
 
 
 Wat zijn dan de werkelijke cijfers?
 
 
 Ik heb door de Federatie Opvang onderzoek laten doen naar dakloze gezinnen.
Uit het onderzoek blijkt dat dakloosheid bij gezinnen meestal niet het gevolg
is van huisuitzetting. Er kon geen uitspraak worden gedaan over het aantal
dakloze gezinnen. Op basis van de beschikbare gegevens kon niet worden geconcludeerd
dat er sprake was van een toename.
 De centrumgemeenten voor Maatschappelijke Opvang werken met Stedelijke
Kompassen om dakloosheid (ook van gezinnen) aan te pakken via een persoonsgerichte
aanpak en een sluitende ketensamenwerking.
 Daarnaast komen er in de komende jaren veel middelen vrij voor deze sector:
 • in de vrouwenopvang komen er 500 plaatsen bij de komende jaren.
 • Als de zogeheten grensstrook leeggehaald kan worden, komt er met
de nieuwe verdeelsleutel maatschappelijke opvang € 38 mln. bij voor
de maatschappelijke opvang.
 • in het kader van het schrappen van de functie Ondersteunende begeleiding
algemeen op grondslag psychosociaal is € 36 mln. beschikbaar gesteld
voor de centrumgemeenten maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. Daarnaast
nog eens ruim € 17 mln. voor alle gemeenten.
 213
 
 De jaren na 2010 wordt de meldcode niet meer ingevuld.
Wat gebeurt er na 2010 met de meldcode?
 
 
 De invoering van de voorgenomen Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
is gepland op 1 januari 2011. Vanaf dat moment is elke instantie en professional
in de zorg, maatschappelijke ondersteuning, onderwijs en justitie verplicht
om over een meldcode te beschikken en het gebruik te bevorderen. Op dit moment
wordt bezien welke werkzaamheden na de invoering van de wet extra inspanningen
van de sectoren vragen en wat daarbinnen de verantwoordelijkheid van de overheid
en die van de sectoren is.
 214
 
 Kan er gespecificeerd worden, waar de € 1,2
mln. voor de VGV aan uitgegeven wordt?
 
 
 De € 1,2 miljoen voor Vrouwelijke Genitale Verminking wordt
besteed aan de landelijke uitrol van de pilots VGV, waaronder trainingen aan
professionals, voorlichting door zelforganisaties en de invoering van het
medisch certificaat.
 215
 
 Op welke terreinen en met welke partijen zal worden
samengewerkt teneinde de Nederlandse samenleving naar Olympisch niveau te
brengen?
 
 
 NOC*NSF heeft in mei 2009 het Olympisch Plan 2028 gepresenteerd en tevens
een aantal partijen om reactie gevraagd. Op 3 juli 2009 heeft het Kabinet
de Olympische ambities onderschreven middels het Kabinetsstandpunt «Uitblinken
op alle niveaus». Hierin formuleert het kabinet een aantal ambities
op sociaal/maatschappelijke, economische en ruimtelijke terreinen en op het
gebied van gezondheid, te weten:
 Talentvol Nederland, Meedoen in Nederland, Vitaal Nederland, De kaart
van Nederland en
 Nederland in Beeld. Met deze ambities wil het Kabinet eraan bijdragen
om Nederland naar Olympisch niveau brengen.
 Momenteel voert het kabinet reeds beleid op de genoemde ambities. In het
kabinets-standpunt worden specifieke prioriteiten genoemd waar ze haar beleid
op zal aanscherpen, focussen en mogelijk herzien.
 Naast het kabinet heeft ook een aantal andere partijen positief gereageerd
op de oproep van NOC*NSF. De G4, VNO-NCW, VNG, IPO en FNV hebben een Charter
ondertekend op 8 juli 2009 waarmee zij de Olympische ambities onderschrijven.
Zo is de Alliantie Olympisch Vuur ontstaan, met als doel dat steeds meer stakeholders
zich hierbij zullen aansluiten. Het kabinet bekijkt hoe zij kan samenwerken
met andere stakeholders om haar ambities gezamenlijk te kunnen verwezenlijken.
 216
 
 Wat zijn de tussentijdse uitkomsten/conclusies van
de MKBA?
 
 
 Kan worden aangegeven op basis van de tussentijdse
conclusies van MKBA of het haalbaar is om het Olympische Spelen in 2028 binnen
te halen?
 
 
 Welke elementen zullen bekeken worden in de MKBA voor
de Olympische ambities 2008?
 
 
 In het Kabinetsstandpunt «Uitblinken op alle niveaus» is aangegeven
dat er in 2010 een onafhankelijke en deskundige MKBA over de Olympische Spelen
in 2028 in Nederland zal worden uitgevoerd. In samenspraak met andere betrokken
departementen en partijen is VWS dit traject gestart. Het traject bevindt
zich echter nog in het beginstadium en momenteel zijn er geen tussentijdse
uitkomsten of conclusies. De verwachting is dat de MKBA eind 2010 is afgerond.
 217
 
 Hoe verhoudt zich het voornemen tot stimulering van
beweging en een actieve leefstijl, met speciale aandacht voor de jeugd, tot
de verstedelijking en het steeds dichter bouwen in steden, zoals beschreven
in de kabinetsnota Randstad 2040?
 
 
 Het Kabinet heeft het stimuleren van een actieve leefstijl (met een focus
op de jeugd) als prioriteit benoemd. Denk bijvoorbeeld aan het Nationaal Actieplan Sport en bewegen en de invoering van de combinatiefuncties
bij gemeenten.
 Daarnaast heeft het Kabinet als doel Nederland beweegvriendelijker te
maken, zodat de Nederlandse burger gemakkelijker een gezonde keuze kan maken
(bijv. kiezen voor de fiets i.p.v. voor de auto). Gezond ontwerp en inrichting
van de fysieke leefomgeving is ook een van de speerpunten van de Nationale
Aanpak voor Milieu en Gezondheid 2008–2012 (NAMG) van de ministeries
VROM, LNV, OCW, WWI, V&W en VWS. Uit deze Nationale Aanpak blijkt dan
ook dat het Kabinet – in samenhang met Randstad 2040 – de omgeving
gezonder en beweeg-vriendelijker wil maken (o.a. voldoende recreatie- en beweegmogelijkheden
in steden).
 218
 
 Waarom is de streefwaarde 2007 identiek aan die van
2011?
 
 
 Deze indicator is, naar aanleiding van de nota «Tijd sport»
en het project «Begroting Nieuwe Stijl» voor het eerst opgenomen
in de begroting 2007. De effecten van beleid zijn pas op langere termijn zichtbaar.
Daarom is een lange termijn streefwaarde opgenomen voor 2011.
 De realisatiecijfers over 2007 zijn in de loop van 2008 beschikbaar gekomen.
Daaruit blijkt dat de lange termijn streefwaarde voor 2011 reeds in 2007 is
bereikt. Dat is een positieve ontwikkeling. Eind 2010 zal het sportbeleid
geëvalueerd worden. Dat leidt onder meer tot een beleidsdoorlichting
Sport bij het Jaarverslag 2010. De resultaten daarvan kunnen door het nieuwe
kabinet gebruikt worden voor het vorm geven van het sportbeleid vanaf 2012.
De resultaten kunnen ook aanleiding geven tot actualisering van de streefwaarden
voor de verschillende presentatie-indicatoren.
 Om sportparticipatie te verhogen wordt bij het maken van beleid zowel
ingespeeld op leeftijdscategorieën als op doelgroepen.
 219
 
 Waarom zijn de programma-uitgaven praktisch identiek
voor de jaren 2012–2014?
 
 
 De budgetten voor de programma-uitgaven Sport zijn structureel opgenomen
in de begroting. Voor de jaren 2010 en 2011 zijn tijdelijk extra middelen
beschikbaar gesteld voor de voorbereiding van de landelijke implementatie
van de Beweegkuur. Met name daardoor zijn de budgetten in 2010 en 2011 hoger
dan de budgetten voor de periode 2012–2014.
 220
 
 Waarom is de ambitie van de regering, die altijd spreekt
over een grotere sportparticipatie, zo laag als het gaat over het percentage
van de bevolking dat minimaal 12x per jaar aan sport doet? Is het niet verstandiger
dit in leeftijdscategorieën te verdelen en daar beleid op te maken?
 
 
 Zie antwoord op vraag 220.
 221
 
 Op welke wijze worden de overige gemeenten door NASB
gestimuleerd teneinde meer sport – en beweegactiviteiten in de eigen
omgeving aan te bieden?
 
 
 In NASB gemeenten worden diverse kansrijke sport- en beweeginterventies
ingezet om verschillende inactieve doelgroepen te bereiken. Informatie over
deze interventies en diverse ondersteuningsproducten staat ter beschikking
van de overige gemeenten (onder meer via website www.nasb.nl). Ook kunnen
niet-NASB gemeenten deelnemen aan regio-bijeenkomsten, NASB-tours, workshops
en trainingen die vanuit het NASB gegeven worden. Verder kunnen niet-NASB
gemeenten aanspraak maken op een adviesgesprek over sport- en
beweegstimulering met het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (die
verzorgt de ondersteuning in het kader van NASB). Via bestaande contacten
en andere regelingen dan het NASB (bijv. combinatiefuncties), brengen NOC*NSF
en NISB kansrijke sport- en beweeg-interventies onder de aandacht.
 222
 
 Wat zijn tot nu toe de resultaten van het Nationaal
Actieplan Sport en Bewegen?
 
 
 Wie draagt zorg voor de financiële dekking voor
de voortzetting van activiteiten van de NASB?
 
 
 Voor welke concrete projecten wordt de impuls NASB
ingezet?
 
 
 In hoeverre maken de 100 gemeenten die deze impuls
ontvangen gebruik van de kennis en activiteiten bij locale sportverenigingen?
 
 
 De 1e tranche NASB gemeenten is van start gegaan met de uitvoering van
NASB-plannen. De 2e tranche gemeenten (die van start gaan medio 2010) is momenteel
benaderd. Een enkele gemeente (uit de 1e tranche) bevindt zich nog in de planfase.
De meeste gemeenten maken gebruik van de kansrijke NASB sporten beweeginterventies,
die onder meer te vinden zijn op de website ww.nasb.nl. De eerste resultaten
laten zien dat gemeenten goed aan de slag zijn gegaan. Aandachtspunt is het
bereiken van de verschillende inactieve doelgroepen en het realiseren van
een beweegvriendelijke omgeving. Bijna altijd wordt er een verbinding gemaakt
tussen het sportbeleid en het gezondheidsbeleid waardoor NASB integraal wordt
opgepakt.
 In de projectperiode van 4 jaar draagt het rijk zorg voor de helft van
de financiering, de andere helft komt voor rekening van de gemeenten. In de
verklaring (bestuurlijke afspraak) die deelnemende gemeenten tekenen, is opgenomen
dat gemeenten er zorg voor dragen dat na de projectperiode sport- en beweegstimuleringsactiviteiten
een structurele plek krijgen in gemeentelijk beleid. Gemeenten moeten hier
zelf de kosten voor dragen.
 Gemeenten kunnen bij de invulling van hun NASB-plan gebruik maken van
sportverenigingen. Sportverenigingen kunnen zelfstandig aanbieder zijn van
interventies of samenwerken met andere partijen om sport en bewegen te stimuleren.
NOC*NSF ondersteunt bovendien bonden die kansrijke sportinterventies hebben
ontwikkeld, zoals «Knotshockey», «Start to Run», en «Fiets
en Geniet».
 223
 
 Welke houding hebben de zorgverzekeraars ten opzichte
van een mogelijke opname van de Beweegkuur in het verzekerd pakket?
 
 
 De zorgverzekeraars hebben een constructieve houding ten opzichte van
een mogelijke opname van de Beweegkuur in het verzekerd pakket. Dit blijkt
ook uit het CVZ rapport «Preventie bij overgewicht en obesitas: de gecombineerde
leefstijlinterventie». Zorgverzekeraars hebben daarin wel aangegeven
het belangrijk te vinden dat in het geval van opname in het verzekerd pakket,
de Beweegkuur zo duidelijk mogelijk wordt omschreven.
 224
 
 Hoe wil de regering bevorderen dat het percentage van
de Nederlandse bevolking dat lid is van een sportvereniging stijgt van 34%
naar 38% en het percentage van de Nederlandse bevolking dat als vrijwilliger
in de sport actief is stijgt van 10% naar 13%?
 
 
 Verschillende programma’s vanuit de nota’s «Tijd voor
sport» en «De kracht van sport» zijn gericht op het vergroten
van de sportparticipatie. Een paar voorbeelden: het programma «Meedoen
alle jeugd door sport», «Nieuwe sportmogelijkheden» en «Special
Heroes».
 Voor het vergroten van het percentage van de Nederlandse bevolking dat
als vrijwilliger actief is in de sport wordt ingezet op het werven van vrijwilligers
voor de sport via vrijwilligers-centrales en het werven van 50 000 nieuwe
scheidsrechters met het programma «Masterplan Arbitrage»,
 225
 
 Wat is de stand van zaken met betrekking tot het beter
benutten van bestaande sportvelden en -accommodaties in wijk en buurt? Worden
daarover harde afspraken gemaakt met gemeenten? Welke financiële middelen
van het Rijk zouden hiervoor benut moeten worden?
 
 
 Het accommodatiebeleid is een verantwoordelijkheid van de gemeente. In
het algemeen streven gemeenten ernaar de bestaande sportvelden optimaal te
benutten. Het Rijk stelt hiervoor geen financiële middelen beschikbaar.
 Wel wordt een oproep naar gemeenten gedaan om in alle wijken sport aan
te bieden. Dit gebeurt onder meer met initiatieven als de Cruijff Courts en «Scoren
in de wijk».
 226
 
 Er wordt aangegeven dat de 1e en 2e tranche van de
combinatiefuncties in 2010 900 Fte gerealiseerd zijn. Hoeveel combinaties
functies zijn er op dit moment gerealiseerd?
 
 
 Eind 2008 is een meting uitgevoerd naar het aantal fte’s dat door
de gemeenten van de eerste tranche aan het einde van het eerste jaar is gerealiseerd.
Er waren op dat moment 184 fte’s gerealiseerd. Aan het einde van 2009
vindt een nieuwe meting plaats naar de gerealiseerde aantallen in de gemeenten
van de eerste én de tweede tranche. Begin 2010 zal ik u informeren
over de uitkomsten van die meting.
 De gemeenten die meedoen aan de Impuls hebben zich gecommitteerd aan een
aantal te realiseren fte’s in 2012. Dit is de prestatie-indicator. Jaarlijks
wordt gemeten in hoeverre de gemeenten de afgesproken fte’s realiseren.
 Bij deelname aan de Impuls brede scholen, sport en cultuur ondertekenen
gemeenten een gemeentelijke verklaring. Daarin is vastgelegd hoeveel fte’s
gerealiseerd dienen te worden. Tevens verklaren de gemeenten daarmee dat ze
vanaf het tweede jaar zorg dragen voor cofinanciering. In de eerste en tweede
tranche hebben 129 gemeenten deze gemeentelijke verklaring ondertekend. Op
1 januari 2010 gaat de derde tranche gemeenten van start. Ook die gemeenten
zullen een gemeentelijke verklaring ondertekenen.
 Begin november zal ik uw Kamer een brief toesturen over de voortgang Impuls
brede scholen, sport en cultuur.
 227
 
 Kunnen er enkele praktische voorbeelden worden gegeven
van het creëren van een structureel sportaanbod in 25 à 30 woonvoorzieningen
voor mensen met een verstandelijke handicap en het stimuleren van een actief
beweegbeleid in alle woonvoorzieningen?
 
 
 Enkele praktische voorbeelden zijn:
 – er wordt een beweegplan opgesteld voor alle cliënten;
 – bij alle cliënten wordt jaarlijks de fysieke fitheid gemeten
en getest en de cliënten worden gestimuleerd tot sport en bewegen;
 – externe sportaanbieders worden in contact gebracht met dag- en
woonvoorzieningen en er worden structurele sport- en bewegingsactiviteiten
gezamenlijk ontwikkeld;
 – cliënten en begeleiding maken kennismaken met laagdrempelige
sport- en beweegactiviteiten;
 – in samenwerking met gemeentes wordt een sportloket ontwikkeld
voor mensen met een verstandelijke beperking;
 – er wordt een cursus gegeven aan cliënten met een licht verstandelijke
handicap over gezond leven, bewegen en gezonde voeding;
 er worden voorzieningen en sportaanbod gerealiseerd op verschillende locaties
om cliënten te enthousiasmeren, zoals een trimparcours en eigen sportclubjes.
 228
 
 Hoe zijn de BOS-gelden de afgelopen jaren besteed en
welke structurele ontwikkelingen zijn door middel van deze impuls tot stand
gekomen?
 
 
 Wat zijn de resultaten van het Buurt, Onderwijs en
Sport?
 
 
 Op dit moment start de BOS-monitor die de resultaten en effecten van de
BOS-regeling in kaart zal brengen. Daarbij wordt ook gekeken naar de continuering
van het ingezette beleid. U wordt over de resultaten van deze monitor in het
voorjaar van 2010 geïnformeerd.
 229
 
 Wat is de huidige stand van zaken met betrekking tot
de vrijwilligersverzekering voor vrijwilligers in de sport?
 
 
 Het kabinet voegt vanaf 2009 structureel € 4 miljoen toe
aan het gemeentefonds voor vrijwilligersverzekeringen. Dit biedt gemeenten
de mogelijkheid om een vrijwilligersverzekering af te sluiten voor alle vrijwilligers
in de betreffende gemeente. Dit geldt uiteraard ook voor de vrijwilligers
in de sport.
 Vrijwel alle gemeenten in Nederland hebben een dergelijke vrijwilligersverzekering
inmiddels geregeld.
 230
 
 Welke knelpunten zijn te benoemen bij de realisering
van de combinatiefuncties?
 
 
 De grootste knelpunten die gemeenten ervaren bij het realiseren van combinatiefuncties
zijn vooral financieel van aard en hangen samen met de financiële crisis.
De knelpunten zijn de gemeentelijke cofinanciering, het aantal te realiseren
fte’s en de hoogte van het normbedrag per combinatiefunctionaris (€ 45 000).
 Het voornemen is gemeenten enigszins tegemoet te komen, waarbij niet te
veel wordt afgeweken van de oorspronkelijke doelstellingen van de Impuls brede
scholen, sport en cultuur. Aanpassing van het normbedrag en het toestaan van
cofinanciering door derden zijn daarbij punten van overweging.
 Begin november zal ik uw Kamer een brief toesturen over de voortgang Impuls
brede scholen, sport en cultuur.
 231
 
 Hoeveel fte zijn er inmiddels gerealiseerd door de
Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur? Is de staatssecretaris bereid hier
prestatieindicatoren aan te verbinden?
 
 
 Zie antwoord op vraag 226.
 232
 
 Kan worden aangegeven of het beleidskader SB&O
voldoende aansluit op de lokale doelstellingen ter bevordering van sportdeelname
bij jongeren?
 
 
 Met het beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs streeft het Rijk naar
meer sportdeelname en beweging door de schoolgaande jeugd. Het beleidskader
is opgesteld in nauw overleg met gemeenten en de onderwijs- en sportsector
en sluit daarom goed aan op de lokale doelstellingen.
 Door sport- en beweeginterventies gericht in te zetten op lokaal niveau
wil het kabinet de samenwerking tussen betrokken partijen verbeteren en de
samenhang vergroten in de ontwikkelingen op het gebied van sport en onderwijs.
Alleen zo kunnen de gedeelde doelstellingen van het gewenste doorlopende sport-
en beweegaanbod en de toename in deelneming aan sport en beweging onder de
schoolgaande jeugd worden gerealiseerd.
 233
 
 Op welke wijze wordt er ondersteuning geboden aan de
sportverenigingen en gemeenten?
 
 
 Om de invoering van de Impuls brede scholen, sport en cultuur te laten
slagen, is gekozen voor een meerjarige ondersteuning tot en met 2012 op landelijk
en regionaal niveau. De Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) is landelijk projectleider
en verzorgt, namens de VNG, zowel de algemene als de gemeentelijke ondersteuning.
NOC*NSF is verantwoordelijk voor de ondersteuning van de sportsector.
 De VSG en NOC*NSF leveren ondersteuning aan hun achterban, door advies-op-maat
en door het organiseren van regionale of landelijke bijeenkomsten. De ondersteuning
die wordt geleverd is zoveel mogelijk afgestemd op de behoeften van gemeenten
en de sportverenigingen.
 234
 
 Welke sluitende aanpak wordt gekozen om wijkgerichte
projecten voort te zetten, indien specifieke uitkeringen worden stopgezet?
 
 
 Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor wijkgerichte projecten en de
continuering ervan. De Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur en de Impuls
Nationaal Actieplan Sport en Bewegen kunnen door de gemeenten ingezet worden
ter versterking van deze projecten.
 235
 
 Op welke wijze worden belemmeringen ondervangen met
betrekking tot toegankelijkheid van sportaccommodaties?
 
 
 Sportaccommodaties zijn gemeentelijk beleid. Zo ook de toegankelijkheid
voor gehandicapten. Gemeenten hebben «Bouwbesluiten voor openbare gebouwen».
De openbare accommodaties moeten hierbij voldoen aan toegankelijkheidseisen
voor gehandicapten. Het gaat hier om basale aanpassingen zoals bijvoorbeeld
verbreding van deuren voor mensen met een rolstoel. Het betreft openbare sportaccommodaties
en sportverenigingen die niet geprivatiseerd zijn.
 Om gemeenten behulpzaam te zijn met het aanpassen van sportaccommodaties
zal het informatiepunt «Alles Toegankelijk», dat in het kader
van het «Praktijkspoor» wordt voorbereid, ook goede voorbeelden
gaan bevatten van deze aanpassingen. Daarmee kunnen zowel exploitanten als
leveranciers als gemeenten met een vraag direct informatie uitwisselen. Ik
wil «Alles Toegankelijk» op 3 december, de Internationale
Dag van Gehandicapten, in gebruik nemen.
 236
 
 Wat zijn de directe gevolgen van de krediet en economische
crisis voor de sponsoring van sportevenementen, – clubs en de organisatie
van basissport?
 
 
 NOC*NSF heeft het meldpunt Sport en Crisis opgericht om de gevolgen van
de recessie in kaart te brengen. Tot zover zijn er op het meldpunt weinig
meldingen binnen gekomen.
 Overigens hoeft het beperkte aantal meldingen op het meldpunt Sport en
Crisis niet alles te zeggen. De verwachting is dat in het voorjaar van 2010
meer zicht komt op het effect van de recessie op lidmaatschappen en sponsorcontracten.
 237
 
 Is het vervoer van gehandicapte sportteams al geregeld?
 
 
 Op dit moment wordt een mogelijke oplossing uitgewerkt. Op korte termijn,
voor de begrotingsbehandeling van VWS, ontvangt u nadere informatie over de
gekozen oplossing.
 238
 
 Hoe verhoudt zich de geschetste ontwikkelingssamenwerking
tot de bestaande budgetten voor Ontwikkelingssamenwerking? Heeft Kenia, een
succesvol atletiekland, ontwikkelings-hulp voor sport nodig?
 
 
 Ontwikkelingssamenwerking op het terrein van sport is gezamenlijk beleid
van de ministeries van VWS en Buza. Dit beleid is verwoord in de beleidsnotitie «Een
kans voor open doel: de kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking».
Het budget hiervoor, € 16 miljoen voor de jaren 2008–2011,
betreft het Official Development Aid (ODA) budget. De gezamenlijke inzet concentreert
zich op landen waarmee Nederland een bijzondere relatie onderhoudt: de reguliere
OS partnerlanden inclusief de sportlanden waarmee VWS al samenwerkt (Suriname
en Zuid-Afrika) en de prioritaire fragiele staten. Hieronder valt ook Kenia.
De bijdrage van Nederland is niet bedoeld voor topsport, maar voor het stimuleren
van actieve deelname van kansarme groepen aan goed begeleide sportactiviteiten,
gericht op maatschappelijke doeleinden, zoals emancipatie, conflictbeslechting,
gezondheid en educatie.
 239
 
 Hoeveel combinatiefuncties zijn er inmiddels gerealiseerd?
 
 
 Zie antwoord op vraag 231.
 240
 
 Hoeveel gemeenten hebben de cofinanciering geaccepteerd
en ingeschreven voor de bezetting van combinatiefuncties?
 
 
 Zie antwoord op vraag 231.
 241
 
 In hoeverre wordt in deze begroting geld gereserveerd
voor investeringen in sportaccommodaties?
 
 
 Sportaccommodatiebeleid is een verantwoordelijkheid van de gemeente. Voor
lokale sportaccommodaties is in deze begroting geen geld gereserveerd.
 242
 
 Op welke wijze wordt ondersteuning geboden om de prestaties
van de gehandicaptentopsport te vergroten?
 
 
 Alle topsportprogramma’s zijn beschikbaar voor sporters met en zonder
handicap. Zo loopt het programma «Coaches aan de Top», waarbij
extra coaches worden aangesteld voor topsporters met een beperking. Daarnaast
zijn er vier CTO’s (Centra voor Topsport en Onderwijs) opgericht, waarbij
onderwijs, training, huisvesting en andere voorzieningen geclusterd
zijn. Op deze manier kan een topsporter zijn studie optimaal combineren met
een topsportcarrière.
 243
 
 Kan worden aangeven welke pilots worden gestart rondom
grootschalige topsportevenementen?
 
 
 Voor de toewijzing van de pilots rondom grootschalige (topsport)evenementen
wordt momenteel een beleidskader ontwikkeld, waarvoor in 2010 en 2011 € 1
miljoen beschikbaar is. Dit beleidskader zal worden gepubliceerd zodat alle
geïnteresseerde partijen voorstellen kunnen indienen die volgens een
eenduidige, transparante procedure worden getoetst.
 244
 
 Welke andere departementen, naast het ministerie van
EZ, zijn voornemens te investeren in topsportevenementen?
 
 
 Momenteel zijn er nog geen andere departementen, naast VWS en EZ, voornemens
om te investeren in topsportevenementen. Afhankelijk van de gekozen maatschappelijke
thema’s voor het beleidskader evenementenpilots kan eventuele cofinanciering
vanuit andere departementen besproken worden.
 245
 
 Kan de regering een overzicht geven van de beschikbare
extra middelen als gevolg van het Olympisch Plan 2028 op de verschillende
begrotingen, of blijft het bij de € 2 mln. die gelijk over VWS en
EZ is verdeeld?
 
 
 In het Kabinetsstandpunt «Uitblinken op alle niveaus» zijn
de volgende toezeggingen voor 2010 gedaan:
 1. Er is € 1 miljoen vrijgemaakt door VWS voor het Program Office
met als doel de Alliantie Olympisch Vuur uit te bouwen en verder vorm te geven.
 2. Er is € 1 miljoen vrijgemaakt door VWS voor pilots rondom
grootschalige sport-evenementen.
 3. Er is € 1 miljoen vrijgemaakt door EZ voor activiteiten op
het gebied van Holland branding, toerisme, evenementen en innovatie.
 Daarnaast ondersteunen VWS en EZ gezamenlijk de bid-voorbereidingsfase
voor het WK Voetbal 2018/2022 met in totaal € 4,5 miljoen (respectievelijk € 3
miljoen en € 1.5 miljoen).
 246
 
 Wat gebeurt er bij de dopingbestrijding met het aspect
van de privacy van de sporter? Wil de regering die verbeteren, en zo ja hoe?
 
 
 In het voorjaar van 2009 is in een studie van de Europese Commissie een
aantal knelpunten vastgesteld tussen de privacy standaard en andere antidoping-regels
van het World Anti Doping Agency (WADA) en de Europese privacyrichtlijn. Daarbij
gaat het vooral om de proportionaliteit van de antidoping regels. Naar aanleiding
daarvan is de regering actief bezig om de regelgeving van antidoping meer
in lijn te brengen met die van de bescherming van persoongegevens. Op nationaal
niveau is die proportionaliteit vergroot, met name door het beperken van de
omvang van de groep sporters die aan de vergaande verplichtingen moet voldoen.
Voorts worden momenteel de mogelijkheden verkend van het invoeren van een
wettelijke grondslag voor het verwerken van data van sporters.
 Op internationaal niveau vindt overleg plaats met WADA over aanpassing
van een aantal antidoping regels, met name door het vergroten van de proportionaliteit
van die regels.
 247
 
 Gaat de regering stappen nemen om de kwaliteit van
dopingcontroles effectiever te maken, zodat – anders dan in 2008 –
niet vooral drugs worden gevonden, maar ook zware middelen als epo of worden
die niet gebruikt?
 
 
 De kwaliteitseisen van dopingcontroles worden mondiaal vastgesteld door
het World Anti Doping Agency (WADA), evenals de Dopinglijst (lijst van verboden
stoffen). Die eisen en de lijst gelden voor alle sporten en voor alle landen.
Uiteraard probeert de Regering – tezamen met NOC*NSF en de Dopingautoriteit –
hierop invloed uit te oefenen in het jaarlijkse consultatie-traject van WADA.
Herhaaldelijk is daarbij gepleit voor meer focus op het tegengaan van de zware
dopingmiddelen, zoals anabole steroïden en epo en minder op bijvoorbeeld
recreatieve drugs. Dat heeft (nog) niet geleid tot het verdwijnen van de lijst
van de minder zware dopingmiddelen, maar bijvoorbeeld wel tot aanzienlijk
lagere sancties voor het gebruik van die middelen.
 248
 
 Hoe staat het met de overgang van de Pensioen- en Uitkeringsraad
(PUR) naar de nieuwe systematiek onder de zorgverzekeringswet en naar de DIS-database,
zijn er specifieke overgangsproblemen en is het medisch ambtsgeheim gewaarborgd?
 
 
 De invoering van de Zorgverzekeringswet kent voor de Pensioenen Uitkeringsraad
geen invoeringsproblemen. Wel werd aanvankelijk weerstand bij enkele vrijgevestigde
psychotherapeuten geconstateerd over de vereiste wijze van declareren. Ook
enkele cliënten toonden enige zorg over de registratie van medische gegevens
bij hun zorgverzekeraar.
 Met mijn brief van 17 juni 2009, kenmerk CZ-CB-U-2928499, heb ik
u naar aanleiding van uw verzoek bij brief van 22 april 2009, kenmerk
2009Z06597/2009D19811, een afschrift gezonden van het antwoord van de minister
op de brief van 6 april 2009 vande Cliëntenraad Pensioen- en Uitkeringsraad
inzake de dbc-systematiek.
 249
 
 Kunt u uitleggen waarom aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg
in 2009 ruim € 1 mln. meer is uitgegeven dan in 2008, en waarom
voor 2010 weer een afname wordt verwacht op deze post van ruim € 800 000?
 
 
 Op welke wijze kan de IGZ nog steeds adequaat toezicht
houden als het budget de komende jaren verminderd? Wat betekent dit voor het
aantal inspecteurs?
 
 
 In 2009 is sprake van een hoger bedrag van € 10 miljoen ten
opzichte van 2008 en in 2010 is er sprake van een lager bedrag van € 8
mln ten opzichte van 2009.
 
 De hoogte van de uitgaven in 2009 wordt veroorzaakt door incidentele uitgaven
voor herhuisvestingstrajecten en uitgaven voor het programma Zichtbare Zorg
(ZiZo).
 In de aan de vernieuwing rijksdienst gekoppelde personele taakstelling
hebben wij de IGZ ontzien. In plaats van de 20% die binnen de rijksbrede
taakstelling als richtsnoer geldt voor de inspectiefunctie, is de IGZ een
beperkte taakstelling opgelegd van 6%. Daarnaast hebben wij, gezien
het grote belang van de rol van de inspectie rond transparantievergroting
en patiëntveiligheid, de IGZ de ruimte gegeven om op die terreinen extra
capaciteit aan te trekken. Per saldo zal het structurele budget en het aantal
inspecteurs van de IGZ niet verminderen.
 250
 
 Over welke type samenwerking wordt gesproken bij het
onderdeel programma-uitgaven internationale samenwerking?
 
 
 Internationale samenwerking kent een breed scala aan instrumenten en activiteiten.
In 2010 gaat het vooral om de integratie van de BES-eilanden, samenwerking
op Europees en mondiaal niveau, het nieuwe partnerschap met de Wereldgezondheidsorganisatie
(waarin ook de contacten tussen de WHO en aan VWS gelieerde organisaties wordt
bevorderd), de samenwerking om verspreiding van besmettelijke ziekten tegen
te gaan, grensoverschrijdende gezondheidszorg en internationaal detacheringsbeleid.
 251
 
 De Gezondheidsraad voert een verkenning uit over etniciteit
en genetica. Wanneer is die verkenning afgerond en wanneer kan de Kamer deze
verkenning verwachten? Zal de regering een standpunt innemen op dit punt naar
aanleiding van die verkenning? Wanneer kan de Kamer dat standpunt verwachten?
 
 
 Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG), het samenwerkingsverband
tussen de Gezondheidsraad en de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg, is recent
gestart met een signalement over genetische aanleg en registratie van etniciteit.
Het CEG verwacht het signalement in het voorjaar van 2010 te kunnen afronden.
Gelet op het maatschappelijke belang van het onderwerp zal naar verwachting
in het najaar 2010 een afzonderlijke reactie naar de Tweede Kamer worden gezonden.
 252
 
 Er is € 16,6 mln. beschikbaar voor externe
inhuur bij het RIVM. Kan een specificatie worden gegeven wie, wat,wanneer,
hoeveel heeft ontvangen en waarvoor?
 
 
 Omdat het in de begroting om ramingen gaat is het niet
mogelijk specifiek voor elk agentschap aan te geven wie, wat, wanneer, hoeveel
heeft ontvangen en waarvoor?
 
 
 Wel heeft het kabinet met de Tweede Kamer afspraken gemaakt over het inhuurpercentage
(= de uitgaven externe inhuur ten opzichte van de totale personeelskosten).
Dit percentage is vastgesteld op maximaal 13%. Conform deze afspraak
zal VWS de uitgaven monitoren en de Kamer informeren als daar aanleiding voor
is. Bovendien wordt, conform de rijksbegrotingsvoorschriften, in het jaarverslag
verantwoording afgelegd op de uitgaven externe inhuur. Hiervoor worden de
uitgaven onderverdeeld in 8 categorieën:
 – Interim-management
 – Organisatie- en Formatieadvies
 – Beleidsadvies
 – Communicatieadvisering
 – Juridisch advies
 – Advisering opdrachtgevers automatisering
 – Accountancy, financiën en administratieve organisatie
 – Uitzendkrachten/bedrijfsvoering
 253
 
 In de begroting van VWS wordt melding gemaakt van de
herijking van het NVI. Dit besluit, om de productiefunctie te beëindigen
met uitzondering van in ieder geval het poliovaccin (IPV) , zal volgens de
begroting de start van een transitieproces betekenen dat grote impact zal
hebben op het NVI in zowel het lopende jaar 2009 als het begrotingsjaar 2010.
De begroting stelt echter dat «(_) met de grotendeels nog onbekende
financiële effecten hiervan nog niet of nauwelijks rekening is gehouden.»
Waarom zijn, hoewel het transitieproces van het NVI een grote
impact zal hebben, de financiële consequenties hiervan niet in de begroting
opgenomen? Wanneer komt er (wel) cijfermatige duidelijkheid rond het transitieproces
van het NVI? In hoeverre werkt dit door in de geraamde meerjaren begrotingsuitgaven?
Welke kostenbesparingen zijn te verwachten als de productiefunctie van het
NVI wordt beëindigd? Wat betekent de beëindiging van de productiefunctie,
met uitzondering van het poliovaccin, in financiële zin voor het NVI?
 
 
 De meerjarige financiële consequenties van de transitie van het NVI
waren ten tijde van het opstellen van de begroting 2010 nog niet bekend. Vanuit
oogpunt van goed financieel beheer is het van belang zorgvuldig te ramen.
Deze inschatting kon nog niet worden gemaakt.
 De kosten voor de transitie die tot nu toe zijn gemaakt konden worden
opgevangen hetzij binnen de begroting van het NVI hetzij binnen de daarvoor
beschikbare middelen als sociaal flankerend beleid, hetzij in de uitvoering
van de brede VWS begroting 2009.
 Op dit moment wordt in het kader van de uitwerking van het kaderbesluit
toekomst NVI nader onderzoek gedaan naar de financiële consequenties
van met name het beëindigen en eventueel vermarkten van de productiefunctie
en in samenhang daarmee het sociaal plan.
 De verwachting is dat het kaderbesluit voor het einde van 2009 zal worden
vastgesteld. Het kaderbesluit wordt meegenomen in de begrotingsvoorbereiding
2011.
 Op dit moment kan niet vooruit gelopen worden op mogelijke kostenbesparingen
als gevolg van het stoppen van de productiefunctie van het NVI, of voor het
NVI als geheel.
 254
 
 Hoeveel bedraagt de inhuur van personeel bij het NVI?
Kan een specificatie worden gegeven wie, wat,wanneer, hoeveel heeft ontvangen
en waarvoor?
 
 
 Omdat het in de begroting om ramingen gaat is het niet
mogelijk specifiek voor elk agentschap aan te geven wie, wat, wanneer, hoeveel
heeft ontvangen en waarvoor?
 
 
 Wel heeft het kabinet met de Tweede Kamer afspraken gemaakt over het inhuurpercentage
(= de uitgaven externe inhuur ten opzichte van de totale personeelskosten).
Dit percentage is vastgesteld op maximaal 13%. Conform deze afspraak
zal VWS de uitgaven monitoren en de Kamer informeren als daar aanleiding voor
is. Er wordt een daling van de uitgaven externe inhuur verwacht als gevolg
van het inzetten van het transitieproces.
 Bovendien wordt, conform de rijksbegrotingsvoorschriften, in het jaarverslag
verantwoording afgelegd op de uitgaven externe inhuur.
 255
 
 Welke bijdrage levert het BKZ vanaf 2010 aan de
budgettaire problematiek op andere begrotingen?
 
 
 Zoals op blz. 183 van de begroting staat aangegeven heeft het kabinet
besloten dat alle departementen een bijdrage leveren aan het oplossen van
de rijksbrede budgettaire problematiek. Hiervoor heeft VWS extra maatregelen
getroffen, voor in 2010 optellend tot € 0,2 miljard.
 De € 0,2 miljard is onderdeel van de reeks maatregelen die is
terug te vinden in tabel 2 op blz. 177.
 256
 
 Kan worden aangegeven waaruit de onderschrijding van
het kader van € 656 mln. is opgebouwd?
 
 
 In het coalitieakkoord is de groei van het BKZ vastgesteld voor deze kabinetsperiode.
Het BKZ wordt onder andere aangepast aan de ontwikkelingen van de pNB. Doordat
de prijsontwikkeling de afgelopen jaren lager is dan geraamd zijn de zorguitgaven
ten opzichte van het afgesproken kader neerwaarts bijgesteld. Het kader wordt
daarom met iedere begroting opnieuw vastgesteld op basis van cijfers die gepresenteerd
worden in de MEV van het CPB. Met de ontwerpbegroting 2010 was het kader vastgesteld
op € 57,4 miljard. Zoals nu geraamd blijven de uitgaven daar, als
gevolg van prijsontwikkelingen en de genomen maatregelen € 656 miljoen
onder. De maatregelen zijn terug te vinden op blz. 177, tabel 2.
 257
 
 Kan precies worden aangegeven waaruit de tegenvaller
receptregelvergoeding, aflopen transitieakkoord en volume (gebruik) geneesmiddelen
bestaat? Is het volume van het aantal receptregels meer gestegen dan werd
verwacht? Waarop waren de ramingen gebaseerd?
 
 
 De «tegenvaller« betreft het bekostigen van een groter deel
van het door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) berekende apothekerstarief
uit de receptregelvergoeding en minder uit de inkomsten uit kortingen en bonussen.
De NZa heeft bij het vaststellen van het apothekerstarief rekening gehouden
met de dalende kortingen en bonussen.
 De financiële opbrengst van het Transitieakkoord moet structureel
worden geborgd na afloop daarvan. Dat gebeurt door de Wet geneesmiddelenprijzen
(WGP),die de door het Transitieakkoord en het preferentiebeleid verlaagde
prijzen voor een groot deel «vastzet», door continuering van het
preferentiebeleid en door de WGP toe te passen op (maximumprijzen vaststellen
voor) de zogenaamde «ïnjectables».
 Het volume van het aantal receptregels is ten opzichte van de ramingen
gestegen door met name de opname van de «pil» in het verzekerde
pakket.
 Daarnaast is de gewijzigde tariefstructuur voor apotheekhoudenden met
een basis-receptregelvergoeding en toeslagen voor bijvoorbeeld eerste uitgiften,
magistrale bereidingen en avond nacht en zondag dienst, van invloed geweest
op de uitgaven. De ramingen zijn gebaseerd op berekeneningen van het CVZ.
 258
 
 Welke aanpassing van de Wet geneesmiddelenprijzen bedoelt
de minister?
 
 
 WGP) maar om de toepassing van de WGP op «injectables» waardoor
voor deze geneesmiddelen ook maximumprijzen worden vastgesteld.
 259
 
 De ZZP tarieven binnen de gehandicaptenzorg zullen
worden aangepast i.v.m. met de doelgroep» Sterke gedragsgestoorde licht
verstandelijk gehandicapten. Hoe krijgt dit binnen de ZZP tarieven precies
vorm?
 
 
 De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft op basis van mijn aanvullende
aanwijzing van 16 juni 2009 de prijzen van de ZZP’s voor 2010 voor
de sectoren Verstandelijk gehandicapten (VG), jeugdigen met een licht verstandelijke
beperking (LVG) en Lichamelijk gehandicapten (LG) zodanig herberekend dat
het beschikbare kader in 2010 en latere jaren niet overschreden wordt als
gevolg van de ongeveer 4 000 extra aangevraagde plaatsen voor sglvg-verblijf.
 De NZa heeft dit verwerkt in de ZZP-prijzen voor 2010 zoals deze op 15 juli
2009 door de NZa bekend zijn gemaakt.
 260
 
 Wat is(/zijn) de achterliggende reden(en) dat de instroom
van het aantal budgethouders in 2009 lager wordt verwacht dan geraamd?
 
 
 Het aantal budgethouders is de afgelopen jaren sterk gestegen. In de ramingen
was rekening gehouden met een verdere voorzetting van deze groei. In de eerste
maanden van 2009 is de groei echter afgevlakt. Een volledige verklaring voor
deze ontwikkeling is nog niet voorhanden. In algemene zin speelt een rol dat
de groei van het aantal indicaties afneemt, waardoor zowel het beroep op zorg
in natura als pgb vermindert. Ook is het mogelijk dat een grens is bereikt
van het aantal personen waarvoor het pgb geschikt is.
 261
 
 Hoe verhoudt de taakstelling dat zorgkantoren scherp
zullen inkopen door voor goed presterende instellingen hogere tarieven te
hanteren dan minder goed presterende instellingen tot de toezegging dat niet
meer dan 2% lager ingekocht mag worden op de tarieven ZZP V&V?
 
 
 Het is exact deze marge van 2% die zorgkantoren benutten om te
kunnen differentiëren in de vergoeding aan intramurale zorginstellingen.
Daarnaast zal differentiatie ontstaan in de extramurale zorgtarieven die alleen
aan een maximum zijn gebonden.
 262
 
 Welke andere maatregelen zijn genomen om de compensatie
van de tegenvaller bij de vermogensinkomensbijtelling te bewerkstelligen?
Wanneer leveren deze mogelijk inkomsten op?
 
 
 Zie antwoord op vraag 61.
 263
 
 Kan de staatssecretaris onderbouwen waarom de verhoging
van de eigen bijdrage in de AWBZ € 10 mln. oplevert?
 
 
 Bij de berekening is er van uitgegaan dat circa 4 100 cliënten,
die nu al de maximale eigenbijdrage betalen per maand € 200 meer
gaan betalen. Op jaarbasis is dit een verhoging van circa € 2 400.
De totale extra meeropbrengsten komen hiermee uit op 10 miljoen euro.
 264
 
 Kan de staatssecretaris verklaren waarom de procentuele
premie AWBZ van 2008 tot 2009 terugloopt van € 15,5 mrd. naar € 12,8
mrd.? Welke gevolgen heeft deze daling voor het AWBZ Fonds?
 
 
 De inkomsten van de procentuele premie lopen tussen 2008 en 2009 terug
door de verwerking van met de Belastingdienst te verrekenen oude jaren. Daarnaast
wordt een deel verklaard door de tegenvallende ontwikkeling van de premieplichtige
inkomens als gevolg van de economische crisis. De teruglopende premieopbrengsten
hebben tot gevolg dat het vermogenssaldo in de AWBZ slechter wordt. Voor de
financiering van de AWBZ heeft het geen gevolgen, omdat de tekorten worden
aangevuld via de algemene middelen. Het geheel van tekorten en overschotten
bij diverse regelingen wordt door het Kabinet afgewogen tegen de doelstelling
van het gewenste EMU-tekort en de gewenste hoogte van de lasten.
 265
 
 Wat valt onder de overige baten en waarom is deze post
negatief?
 
 
 Onder de post overige baten worden de rentebetalingen als gevolg van het
tekort verantwoord.
 266
 
 Waarom is besloten de AWBZ-premie niet bij te stellen?
Het gemiddelde percentage van 12,15% wordt niet gehaald.
 
 
 De lagere premieopbrengst is een gevolg van de lagere premieplichtige
inkomens (als gevolg van de economische crisis). Deze laatste verslechtering
maakt deel uit van de zogenaamde «automatische stabilisatoren».
Dit betekent dat op de belasting- en premietegenvallers in tijden van economische
neergang niet wordt gereageerd met bezuinigingen of een verhoging van de premiepercentages,
omdat die de economische neergang zouden versterken.
 267
 
 Hoe groot was de daling in de premieopbrengsten en
wordt dit bedrag volledig gecompenseerd?
 
 
 De daling in de premieopbrengsten is met name het gevolg van de verwerking
van met de Belastingdienst te verrekenen oude jaren. Hierdoor komt de premieopbrengst
in 2009 circa € 1,4 mld lager uit. De premies komen in 2009 daarnaast
circa € 0,6 mld lager uit, vanwege lagere premieplichtige inkomens
als gevolg van de economische crisis. De daling wordt niet gecompenseerd,
omdat dit de effecten van de economische crisis zou verergeren.
 268 en 269
 
 Is er sprake van een verschrijving op blz 192 bij de
Loonbestelling tranche 2009, kader N (Abortusklinieken) onder het jaar 2011?
 
 
 Moet geconcludeerd worden dat er geen sprake is van
enige loonbijstelling voor abortusklinieken?
 
 
 Er is inderdaad sprake van een verschrijving bij de loonbijstelling tranche
2009. Deze bijstelling bedraagt structureel € 263 000.
 De conclusie dat er geen sprake is van enige loonbijstelling voor abortusklinieken
is niet correct. Jaarlijks wordt het budget voor de Abortusklinieken (structureel)
bijgesteld voor zowel de loonbijstelling als de prijsbijstelling.
 270
 
 Wordt er bezuinigd op de extreme zorgzwaarte voor de
komende jaren, omdat de noodzakelijke middelen wel in 2009 zijn ingeboekt,
maar niet voor de komende jaren?
 
 
 Er wordt niet bezuinigd op de regeling extreme zorgzwaarte voor de komende
jaren. Zoals in de voortgangsrapportage zorgzwaartebekostiging van 24 juni
2009 is aangegeven, is voor de regeling extreme zorgzwaarte vanaf 2010
ongeveer € 160 miljoen per jaar beschikbaar. In 2009 was dit nog
ongeveer € 80 miljoen. De vraag heeft naar mijn idee betrekking
op de extra middelen voor sglvg-verblijf in 2009. Ik heb dit jaar aanvullende
middelen beschikbaar gesteld voor extra toegelaten sglvg-verblijfplaatsen.
In 2009 is de «oude»bekostiging nog bepalend voor de hoogte van
het budget van de instellingen. Vanaf 2010 krijgen instellingen via de
ZZP-tarieven de bijpassende vergoeding voor deze zware cliëntengroep.
 271
 
 Welke criteria zullen de zorgkantoren hanteren om best
practices te belonen?
 
 
 Zorgkantoren zullen vooral letten op de kwaliteit van de geleverde zorg.
Hierbij zullen zij zoveel mogelijk gebruik maken van de kwaliteitsindicatoren
verantwoorde zorg die zijn ontwikkeld. Zorgaanbieders die een hogere score
hebben op de kwaliteitsindicatoren kunnen een hogere vergoeding ontvangen
dan zorgaanbieders met een lagere kwaliteitssscore.
 272
 
 Betekent de bezuiniging van € 50 mln. op
de bureaucratie dat de regering niet meer inzet op meer handen aan het bed,
omdat de middelen niet terugvloeien naar de zorg?
 
 
 Het verminderen van bucreaucratie is een van de voornaamste speerpunten
voor dit Kabinet. Naast het wegnemen van frustratie bij zorgverleners en vermindering
van onnodige transaktiekosten, helpt het verminderen van burecratie om middelen
vrij te maken voor directe zorgverlening.
 Door de aanpak van de bureacratie kunnen waarschijnlijk aanzienlijk meer
middelen worden vrijgemaakt dat de aangegeven 50 mln. Dit bedrag is echter
slechts het bedrag dat wordt benut om de taakstelling op de AWBZ, waartoe
is besloten in het kader van de krediet-crisismaatregelen, in te vullen.
 De meeropbrengsten die ontstaan door het verminderen van bucreactie in
instellingen, kunnen worden benut om de geleidelijk toenemende kosten van
de zorg te financieren, en hebben daarmee een dempend effect op de ontwikkeling
van de premies.
 273
 
 Gaan de middelen maatschappelijke opvang niet langer
geoormerkt naar de gemeenten?
 
 
 Met ingang van 1 januari 2010 ontvangen de 43 centrumgemeenten maatschappelijk
opvang, openbare geestelijke gezondheidszorg en verslavingsbeleid middelen
via een decentralisatie-uitkering in plaats van via een specifieke uitkering.
Zij ontvangen de middelen alleen mits zij prestatieafspraken hebben gemaakt
die zijn afgeleid van de doelstellingen van het «plan van aanpak G4»
of de Stedelijke Kompassen.
 274
 
 Er dient in 2011 in het kader van de Wet maatschappelijke
ondersteuning een opbrengst van € 50 mln. te worden gehaald, mocht
er met doelmatigheidsprikkels onvoldoende worden opgehaald dan worden andere
maatregelen ingezet. Waar zijn volgens de regering nog doelmatigheidsprikkels
te halen en aan welke overige maatregelen wordt dan gedacht?
 
 
 Zie antwoord op vraag 64.
 275
 
 Klopt het dat de afspraken over de verdeelsleutel Wmo
vanaf 2011 niet langer gelden?
 
 
 In het voorjaar van 2009 heeft het rijk met de VNG afgesproken dat het
objectieve verdeelmodel wordt ingebracht in het Periodiek Onderhoudsrapport
2010 (POR). Dit naar aanleiding van het SCP-rapport uit december 2008. Als
de bevindingen van het POR daartoe aanleiding geven, wordt alsdan besloten
over aanpassing van het verdeelmodel. Op zijn vroegst zou dat tot aanpassingen
vanaf 2011 kunnen leiden. Het gaat daarbij om een eventuele verfijning
van het huidige model.
 276
 
 Wanneer kan de Kamer de samenvatting op het gebied
van de kwaliteit van zorg verwachten?
 
 
 Begin november komt het branchebeeld uit van de kwaliteitsmeting binnen
de sector Verpleging Verzorging & Thuiszorg. Zodra de gegevens bekend
zijn, wordt de Kamer hierover geïnformeerd. Hierin worden de scores van
de kwaliteitsmetingen over 2008/2009 weergegeven en een vergelijking gemaakt
met de eerste kwaliteitsmetingen van 2007/2008.
 In de Gehandicaptensector zal in november 2009 gestart worden met een
eerste kwaliteitsmeting van alleen de zorginhoudelijke indicatoren, waarvan
verwacht wordt dat er in juni 2010 een branchebeeld gegeven kan worden. Als
dit branchebeeld uit is, zal de Kamer hierover geïnformeerd worden. Een
volledig overzicht van de cliëntervaringen wordt in 2012 verwacht.
 De Geestelijke Gezondheidszorg levert sinds verslagjaar 2007 kwaliteitsgegevens
aan via het Jaardocument Maatschappelijke Verantwoording.
 277
 
 Hoe kan het dat er (maximaal) 36 500 mensen wel
gebruik maken van AWBZ-zorg, maar hiervoor nooit een indicatie hebben ontvangen?
 
 
 De beschikbaarheid van een rechtsgeldig indicatiebesluit is een voorwaarde
om AWBZ zorg te mogen leveren.
 In de loop van 2003 bleek dat AWBZ-zorgaanbieders aan veel cliënten
zorg leveren terwijl deze niet over een rechtsgeldig indicatiebesluit beschikken.
Het gaat hier om noodzakelijk zorg, zowel met als zonder verblijf, waarvoor
in de afgelopen jaren, in het traject non-indicaties, alsnog indicaties zijn
afgegeven. Nu dit traject geheel is afgesloten kunnen er in de regel geen
verzekerden meer zorg krijgen zonder geldig indicatiebesluit.
 278
 
 Hoe is het aantal indicaties zorg zonder verblijf (610 000)
te herleiden uit de gepresenteerde cijfers?
 
 
 Vanwege de overzichtelijkheid is in tabel 1 op pagina 213 van de VWS-begroting
een overzicht gegeven van het aantal afgegeven CIZ-indicaties naar cliëntgroep,
waarbij de indicaties met en zonder verblijf bij elkaar zijn opgeteld. Het
aantal afgegeven indicaties voor zorg zonder verblijf is niet in deze tabel
zichtbaar, maar is tekstueel toegelicht. Onderstaande tabel geeft een uitsplitsing
van het aantal CIZ-indicaties voor AWBZ-zorg zonder verblijf naar cliëntgroep.
 Tabel: Aantal afgegeven CIZ-indicaties zonder verblijf
naar cliëntgroep in 2008 (afgerond op honderdtallen)
 
 
 
 
 
 
 Cliëntgroepen
 Indicaties zonder verblijf
 
 
 
 
 Somatisch tot 75 jaar 
 170 100
 
 
 Somatisch 75 en ouder
 251 000 
 
 
 Personen met pg
 23 900 
 
 
 Personen met vg
 50 300 
 
 
 Personen met lg/zg 
 35 800 
 
 
 Personen met psy 
 80 300 
 
 
 Totaal
 611 400
 
 
 
 
 Bron: CIZ
 279
 
 Kan de staatssecretaris een overzicht sturen van het
totaal aantal indicaties over de laatste tien jaar en hierbij jaarlijks aangeven
hoeveel herindi-caties het betrof? Het CIZ bestaat sinds 1 januari 2005
en vanaf dat moment zijn de gevraagde gegevens te leveren.
 
 Tabel: Overzicht aantal positieve (her)indicaties naar
jaar (afgerond op 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 indicaties 
 herindicaties
 
 
 
 
 2005
 658 000
 477 000 
 
 
 2006
 771 000
 574 000
 
 
 2007
 813 000
 595 000
 
 
 2008
 873 000
 653 000
 
 
 
 
 Bron: CIZ
 280
 
 Betekenen de cijfers onder kopje 1 (Beroep op de AWBZ)
dat er in 2008 25% van de 870 000 mensen met een indicatie, oftewel
217 500 extra cliënten de AWBZ zijn ingestroomd? Waarom geeft de
tabel op pagina 216 dan «maar» een stijging van 2007 naar 2008
van (582 000–548 000) van 34 000 cliënten?
 
 
 Het aantal AWBZ-cliënten op de peildata begin januari van 2007 en
2008 zijn «standcijfers». Deze cijfers geven geen informatie over
de ontwikkelingen (de in- en uitstroom van cliënten) in 2007. De hoge
instroom van nieuwe AWBZ-cliënten in combinatie met de beperkte groei
van het aantal AWBZ-cliënten in het betreffende jaar laat zien dat er
jaarlijks ook veel cliënten geen AWBZ-zorg meer krijgen, omdat hun indicatie
is afgelopen of omdat zij zijn overleden. Uit gegevens van het CIZ blijkt
dat bijna 60% van het aantal afgegeven indicaties voor zorg zonder
verblijf (70% van alle afgegeven indicaties) wordt afgegeven voor maximaal
1 jaar, en daarmee kortlopend is.
 281
 
 Welke beleidswijziging lag ten grondslag aan de overheveling
van een deel van de verpleegkundige handelingen naar de functie persoonlijke
verzorging?
 
 
 Hier ligt geen beleidswijziging aan ten grondslag maar een nadere duiding
van de aanspraak persoonlijke verzorging door het CVZ, mede op basis van gerechtelijke
uitspraken, die door VWS is overgenomen.
 282
 
 Kan de staatssecretaris aangeven voor het aantal van
260 000 indicaties voor zorg met verblijf hoe groot de totale capaciteit
is voor deze vorm van zorg en hoeveel de beschikbare capaciteit is?
 
 
 In de AWBZ zijn op 1 januari 2008 circa 267 000 verblijfsplaatsen
aanwezig. Niet bekend is hoeveel van deze plaatsen op jaarbasis beschikbaar
komen voor nieuwe cliënten. Overigens impliceert 260 000 indicaties
voor verblijf niet dat het ook gaat om 260 000 (nieuwe) cliënten.
Cliënten die reeds in een instelling verblijven kunnen ook een herindicatie
krijgen als de zorgbehoefte wijzigt.
 283
 
 Is goedkoop geen duurkoop als de pakketmaatregel voor
de individuele begeleiding heeft geleid tot een stijging van de functie persoonlijke
verzorging?
 
 
 Er is geen causaal verband te leggen tussen de pakketmaatregel en een
stijging van de vraag naar persoonlijke verzorging (PV). De stijging van het
aantal indicaties voor extramurale zorg zonder begeleiding is te verklaren
uit een al jaren stijgende zorgvraag. Alleen bij PV kan de pakketmaatregel
hebben bijgedragen aan deze trend omdat het toezicht op PV voorheen onder
OB werd geïndiceerd en nu, door het gewijzigde doel van BG (begeleiding),
onder PV wordt geïndiceerd. Het gaat hier niet om een bezuiniging maar
om een gedeeltelijke verschuiving.
 Dit blijkt ook uit de trendrapportage van het CIZ.
 284
 
 Is uit de combinatie van de informatie in tabel 4 op
pagina 217 en de verdeling van de de indicaties voor zorg met verblijf te
concluderen dat de gemiddelde AWBZ uitgaven per gebruiker daalt?
 
 
 Op basis van een combinatie van gegevens uit de tabel 4 (uitgaven AWBZ)
en tabel 3 (aantal gebruikers van AWBZ-zorg) kan de conclusie worden getrokken
dat de gemiddelde uitgaven per AWBZ-gebruiker zijn gedaald. Deze daling is
vooral het gevolg van een stijging van het aantal budgethouders en gebruikers
van AWBZ-zorg zonder verblijf. De gemiddelde uitgaven van deze gebruikers
van AWBZ-zorg zijn lager dan de uitgaven voor AWBZ-zorg met verblijf, waar
minder groei van het aantal gebruikers waarneembaar is.
 285
 
 De grootste groep (40%) van de zorgzwaartepakketten
zit in de categorieën 4–8. Kan de staatssecretaris aangeven hoe
de leeftijdsverdeling binnen deze zorgzwaartepakketten is? De leeftijdstijdsverdeling
is als volgt:
 
 Tabel: Leeftijdsverdeling van cliënten met een indicatie
voor zzp-VV 4 t/m 8 in 2008
 
 
 
 
 
 
 Leeftijdsopbouw
 Relatieve verdeling 
 
 
 
 
 Tot 64 jaar
 5% 
 
 
 65 tot 74 jaar
 10% 
 
 
 75 tot 84 jaar
 40% 
 
 
 85 en ouder
 45%
 
 
 
 
 Bron: CIZ
 286
 
 Wat houdt overbruggingszorg precies in? Is er gemeten
of de cliënten die dit ontvangen hier tevreden mee zijn?
 
 
 De passage in de tekst van de VWS-begroting heeft betrekking op de groep
cliënten die volgens het zorgkantoor tot de problematische wachtenden
worden gerekend. Deze personen hebben een indicatie voor zorg met verblijf
(in een verpleeghuis of in een instelling voor verstandelijke gehandicaptenzorg)
en krijgen ter overbrugging AWBZ-zorg thuis totdat er een verblijfsplek beschikbaar
is. Het zorgkantoor rekent deze personen tot de problematische groep wachtenden
omdat volgens zijn oordeel deze zorg niet toereikend is. Het is niet bekend
of deze cliënten tevreden zijn met deze overbruggingszorg. Zoals aangekondigd
in de brief getiteld Toegankelijkheid van de AWBZ (V&V en Gehandicaptenzorg)
van 15 juni jl. (kamerstuk 30 597, nr. 75), zal bij de nieuwe
wachtlijstcijfers wel worden nagegaan in hoeverre cliënten tevreden zijn
met de overbruggingszorg.
 287
 
 Wat is de reden dat nog 14% op een wachtlijst
staat? En ten opzichte van welk getal is die komt de staatssecretaris tot
die 14%, omdat als het teruggerekend wordt de totale populatie 319 000
moet bedragen?
 
 
 Het percentage van 14% heeft betrekking op het aantal personen
met een indicatie voor AWBZ-zorg die gedurende het jaar 2007 hun geïndiceerde zorg na het verstrijken van de Treeknormen (van 6 of 13 weken)
heeft gekregen. Uit het onderzoeksrapport, dat als bijlage bij de brief over
de toegankelijkheid van de AWBZ van 15 juni 2009 (Kamerstuk 30 597,
nr. 75) is geleverd, blijkt dat dit cijfer negatief wordt beïnvloed
door cliënten die er zelf bewust voor kiezen niet de geïndiceerde
AWBZ-zorg af te nemen door bijvoorbeeld nog niet direct te kiezen voor opname
in een instelling (bijvoorbeeld een verpleeghuis). In dat geval wordt de doorlooptijd
langer, ook al is de zorg wel eerder beschikbaar. De overgrote meerderheid
van de cliënten met een AWBZ-indicatie (86%) krijgt binnen de
Treeknormen hun geïndiceerde zorg. De percentages van 86% en14%
hebben betrekking op het gehele jaar 2007 («stroomcijfers») en
zijn daarmee niet te herleiden tot de wachtlijst op een moment (een «standcijfer»).
Gelet hierop zijn er vraagtekens te zetten bij de juistheid van de «terugrekening»
tot een populatie van 319 000 personen.
 Zoals in de brief over de toegankelijkheid van de AWBZ aangegeven, bestaat
de problematische wachtlijst op 1 januari 2008 uit 4 475 personen.
Het gaat hierbij om personen waarbij op 1 januari 2008 de Treeknorm is
overschreden en waarbij het zorgkantoor aangeeft dat de geboden overbruggingszorg
niet toereikend is. Dit is 0,75% van het totaal aantal gebruikers van
AWBZ-zorg (in januari 2008: 582 000 personen).
 288
 
 Is de hypothese gerechtvaardigd dat door de bezuinigingen
op OB en AB het aantal gebruikers van verpleging en verzorging stijgt?
 
 
 Nee, deze hypothese is niet gerechtvaardigd. Volgens het CIZ zijn er geen
aanwijzingen dat de pakketmaatregelen begeleiding leiden tot een verschuiving
van de vraag naar andere vormen van AWBZ-zorg.
 Alleen bij persoonlijke verzorging (PV) kan enige stijging optreden omdat
het toezicht op PV voorheen onder OB werd geïndiceerd en nu, door het
gewijzigde doel van BG, onder PV wordt geïndiceerd. Het gaat hier niet
om een bezuiniging maar om een overheveling.
 289
 
 Waarom heeft de staatssecretaris in de tabel op pagina
215 geen prestatieindicatoren opgenomen de huidige situatie te verbeteren?
 
 
 In aansluiting op mijn antwoord op vraag 154, wacht ik eerst de resultaten
van het verdiepingsonderzoek naar de problematisch wachtenden af. Eerst wil
ik een voldoende scherp beeld hebben van wat er feitelijk gaande is: zijn
er echt zoveel problematisch wachtenden of is er sprake van een vertroebeld
beeld? Het onderzoek moet tevens inzicht geven in de oorzaken van deze complexe
problematiek. Ik hoop dat het onderzoek concrete oplossingsrichtingen en instrumenten
oplevert om dit probleem het hoofd te kunnen bieden.
 290
 
 Waar komt de stijging van het aantal bewoners van verpleeghuizen
vandaan? Is dit een gevolg van de enorme bezuiniging op de begeleiding?
 
 
 De stijging van het aantal bewoners in verpleeghuizen hangt samen met
de voortgaande (dubbele) vergrijzing en daarmee gepaard gaande stijging van
het aantal personen met ernstige somatische en/of psychogeriatrische beperkingen
en houdt geen verband met de beperking van de aanspraak op de functie ondersteunende
begeleiding voor de cliënten met de grondslag somatiek op 1 januari
2008. Deze stijging is niet iets van de afgelopen jaren. Ook als een langere
tijdsperiode in ogenschouw wordt genomen (bijvoorbeeld de laatste 10 jaar)
neemt het aantal bewoners van verpleeghuizen toe. Zo waren er in 2000 circa
58 000 bewoners van verpleeghuizen.
 291
 
 Is de conclusie gerechtvaardigd dat oudere allochtonen
minder gebruik maken van AWBZ-zorg en autochtonen meer? Wat is de verklaring
hiervoor?
 
 
 Op basis van de gepresenteerde gegevens is deze conclusie niet te trekken,
omdat de leeftijdsopbouw van de allochtonen in Nederland niet overeenkomt
met die van de autochtonen in Nederland. Verhoudingsgewijs zijn er meer autochtone
Nederlanders boven de 65 en juist boven die leeftijd wordt er meer gebruik
gemaakt van AWBZ-zorg dan op jongere leeftijd. Bij een verbijzondering van
de gegevens van AWBZ-gebruik en bevolkingssamenstelling voor de groep 65 en
ouder blijken er nauwelijks meer verschillen te zijn. Bij zorg zonder verblijf
is het aandeel autochtone AWBZ-gebruikers 90%, bij zorg met verblijf
is dit 92%. Het aandeel autochtone Nederlanders van 65 en ouder is
88%. Vanuit studies (o.a. van het SCP) worden de volgende verklaringen
gegeven voor het niet gebruik van AWBZ-zorg (thuiszorg) door allochtonen:
zij maken liever gebruik maken van informele zorg, onbekendheid met de voorziening
en te ingewikkelde procedures bij het «regelen» van de zorg.
 292
 
 130 000 van de 169 000 bewoners van verpleeg-
en verzorgingshuizen zijn ouder dan 75 jaar, dit is 77%. Hoe hoog zou
dit percentage zijn als er gekeken wordt naar 65 jaar en ouder?
 
 
 Het aantal 65+-ers in verzorgings- en verpleeghuizen is 90% en
het aantal 85+-ers is 43%.
 293
 
 Wat is de grondslag voor de indicatie van de bewoners
van verpleeg- en verzorghuizen, zowel uitgesplitst naar 65 als naar 75 jaar
en ouder?
 
 
 Gegevens van het CIZ leiden dit tot het volgende overzicht:
 Tabel: Uitsplitsing indicaties voor de zzp’s-V&V
in 2008
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Grondslag Somatisch
 Grondslag Psycho-geriatrisch
 Totaal grondslagen
 
 
 
 
 65 en ouder
 136 067
 44 134
 180 201 
 
 
 75 en ouder
 115 291
 40 182
 155 473
 
 
 
 
 Bron: CIZ
 294 en 295
 
 Er wordt gesteld dat er 3% aan overige kosten
is. Dit wordt uitgesplitst in 1% beheerskosten en 1% subsidies
en overige kosten. Waar is het laatste procent (ter waarde van € 210
mln.)?
 
 
 Waaraan worden de subsidies, welke op basis van de
tekst kunnen oplopen tot € 210 mln., uitbetaald?
 
 
 In de tabel op pagina 217 wordt inzicht gegeven in de opbouw van de 3%
overige kosten. Naast de beheerskosten (€182 miljoen) en onder andere
de subsidie voor ADL-zorg in Fokus woningen (€ 78 miljoen) gaat
het om overige zaken (€ 347 miljoen).
 Bij overige zaken gaat het onder andere om zaken die niet als functies
zijn omschreven zoals de uitleen van hulpmiddelen door de thuiszorg en de
vervoerskosten naar dagverblijven. Daarnaast zitten er enkele kleinere posten
in die niet passen binnen de hier gebruikte kosten definities.
 296
 
 Is de uitbreiding van het aantal pgb’s te beschouwen
als capaciteitsuitbreiding in de zorg? Om hoeveel mensen gaat het precies?
 
 
 Tussen januari 2007 en december 2008 is het aantal pgb-houders toegenomen
van 65 000 naar 109 000. Het is niet zo dat de toename van de belangstelling
voor het pgb gepaard gaat met een daling van de vraag naar naturazorg. Ook
geeft bijna 40% van de pgb-houders aan dat men de soort zorg waaraan
behoefte is, niet in natura te krijgen was. Deze onderzoeksresultaten maken
aannemelijk dat het pgb niet uitsluitend zorg in natura substitueert, maar
ook bekostiging van alternatieven voor het bestaande natura-aanbod mogelijk
maakt (Evaluatie pgb nieuwe stijl, ITS, 2007 en vervolgonderzoek, ITS,2008).
 297
 
 Waar is de € 3 miljard die de overheveling
van de curatieve ggz-zorg naar de zorgverzekeringswet bespaard heeft, terug
te vinden in de cijfers? Betekent dit dat de AWBZ van 2007 naar 2008 € 1,6
miljard duurder is geworden (ten opzichte van de € 300 mln. daling
van 2006 naar 2007)?
 
 
 Door de overheveling van de curatieve ggz-zorg naar de zorgverzekeringswet
zijn vooral de uitgaven voor de (extramurale functie) behandeling en de ggz-verblijfsvoorzieningen
afgenomen. Zonder de overheveling zouden de uitgaven duidelijk zijn toegenomen.
In tabel 4 op bladzijde 217 is dit terug te vinden bij de Zorg in natura:
 zorg zonder verblijf – Behandeling en de Zorg in natua: zorg met
verblijf – Ggz 2008. Curatieve ggz-zorg geleverd onder de andere delen
van de Zorg in natura is eveneens overgeheveld, dit gaat om beperktere bedragen.
 De totale uitgaven aan langdurige zorg (de onderste regel van de tabel)
zijn afgenomen met € 1,665 miljard van 2006 tot 2008. Dit wordt
veroorzaakt door de overheveling van de Huishoudelijke verzorging (€ 1,2
miljard) per 2007 en de geneeskundige ggz (€ 3 miljard) per 2008.
De rest van de langdurige zorg is dus met – 1,665 + 1,2 + 3 = € 2,5
miljard toegenomen.
 298
 
 Als de AWBZ vorig jaar inderdaad € 1,6 miljard
duurder is geworden, hoe verhoudt dit zich tot de afspraak uit het coalitieakkoord
dat de AWBZ elk jaar met 2,5% (circa € 525 mln.) mag groeien?
Is dit een reden voor actie voor de regering?
 
 
 Zie antwoord op vraag 158.
 299
 
 Waarom zijn de uitgaven langdurige zorg 2008 nog niet
definitief? Op welk moment zal dit het geval zijn?
 
 
 De uitgaven voor de langdurige zorg worden voor een belangrijk deel bepaald
aan de hand van gegevens van de Nza over de stand van de instellingsbudgetten.
De definitieve stand van de budgetten 2008 (de zogenaamde nacalculatie) dienden
door de instellingen voor 1 september 2009 bij de Nza zijn ingediend.
Door de Nza wordt hierover begin 2010 aan VWS gerapporteerd. Deze cijfers
worden verwerkt bij het jaarverslag 2009.
 300
 
 Wanneer kunnen we een gedetailleerd overzicht verwachten
van de uitgaven langdurige zorg 2009?
 
 
 Een overzicht van de uitgaven langdurige zorg 2009 zal worden gepresenteerd
bij het jaarverslag 2009.
 301
 
 Hoe kunnen er beleidskeuzes gemaakt worden op basis
van oude incomplete cijfers? Er worden nogal wat veronderstellingen gebruikt?
 
 
 Deze vraag refereert naar de bijdrage
 Inzicht in de AWBZ, die voor het eerst op verzoek van de Kamer is opgenomen
in de VWS-begroting. In deze bijdrage is, gelet op het verzoek van de Kamer,
overzichtelijkheid nagestreefd. Het betreft een selectie van beleidsinformatie
die op het ministerie beschikbaar is en die jaarlijks via tal van rapporten
ook aan de Kamer ter beschikking wordt gesteld. Voor mijn beleidsvorming baseer
ik mij niet alleen op deze (feitelijke) informatie, maar op meer gegevens
over de ontwikkelingen in de AWBZ. Ik deel dan ook niet uw constatering dat
de informatievoorziening over de AWBZ, hoewel altijd voor verbeteringen vatbaar,
oud en incompleet is. Daar het in deze bijdrage om feitelijke informatie gaat,
deel ik ook niet uw constatering dat er nogal wat veronderstellingen aan dit
cijfermateriaal ten grondslag liggen. Bij het maken van beleidskeuzes zullen
overigens wel veronderstellingen over de effecten van de maatregel een rol
spelen. Via het monitoren van ontwikkelingen worden de effecten van de maatregel
zichtbaar en kan worden bijgestuurd indien zich onvoorziene effecten voordoen.
 302
 
 Hoe gaat u er in de toekomst voor zorg dragen dat toe
te laten instellingen daadwerkelijk voldoen aan de vereisten voor toelating
tot de AWBZ en geen andere AWBZ-functies uitoefenen dan waarvoor zij zijn
toegelaten?
 
 
 Binnen de huidige wet- en regelgeving is het alleen maar toegestaan voor
AWBZ-instellingen AWBZ-zorg in natura te verlenen waarvoor zij zijn toegelaten.
Het zorgkantoor maakt met de instelling alleen productie-afspraken over die
vormen van AWBZ-zorg waarvoor de zorginstelling is toegelaten. Aanvullend
toetst de NZa of de gemaakte productie-afspraken passen binnen de afgegeven
toelating. Gelet op deze waarborgen zie ik geen aanleiding om aanvullende
maatregelen te treffen.
 303
 
 Waar komt het verschil in cijfers tussen het SER Rapport
(2 500 AWBZ-instellingen, zie pagina 30) en de 1000 AWBZ-instellingen
die de regering noemt vandaan?
 
 
 In de VWS-begroting is gerekend met het aantal zorgconcerns. Binnen een
zorgconcern kan AWBZ-zorg met verblijf door één of meer instellingen
worden geboden. Een voorbeeld: een stichting die een verzorgingshuis en een
verpleeghuis exploiteert is in de VWS-begroting als één organisatie
geteld, terwijl deze organisatie volgens het SER-rapport uit twee zorginstellingen
bestaat.
 304
 
 Wat is de stand van zaken rond de aangenomen motie
Joldersma (30 492, nr. 23) en waar wordt de benodigde dekking van € 1
mln. te zijner tijd binnen de begroting gezocht?
 
 
 Bij brief van 10 september 2009 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009,
30 492, nr. 35) heb ik u bericht dat ik in principe bereid ben uitvoering
te geven aan de motie Joldersma inzake de familievertrouwenspersoon. In die
brief is echter ook vermeld dat de benodigde financiële dekking van € 1
miljoen nog binnen de begroting van VWS dient te worden gezocht en dat ikgelet
op de financieel economische omstandigheden- nog geen uitspraak over de haalbaarheid
ervan kan doen. Die situatie is nog niet veranderd; gedurende
de uitvoering van de begroting 2010 bekijk ik waar eventueel middelen beschikbaar
komen.
 305
 
 Waarom staat de aangenomen motie Agema (29 689,
nr. 238) niet in de lijst met aangenomen moties? Wat is de stand van
zaken m.b.t. de uitvoering van deze motie die de regering verzoekt het voortouw
te nemen in het bestrijden van zorgfraude met als doel een lagere schadelast
en dus een lagere zorgpremie voor de burger? Zijn de gestelde doelen in deze
motie bereikt?
 
 
 De Kamer is in de brief d.d. 9 juni 2009 (2009Z10851) geïnformeerd
over de uitvoering van de motie Agema (29 689, nr. 238).
 306
 
 Is de periode waarbinnen de onderzoeken over psychosociale
gevolgen van abortus en adoptie af moet zijn, nl tussen 2010 en 2015 niet
breed genomen? Zal het eerder 2010 of 2015 zijn?
 
 
 Het betreft vier verschillende onderzoeken, met vier verschillende einddata.
Het dossieronderzoek naar afstandsmoeders zal in 2010 worden afgerond. Het
retrospectief onderzoek naar binnenlands geadopteerden wordt afgerond in 2011.
De resultaten van het kwalitatief onderzoek naar de redenen voor abortus worden
ook in 2011 verwacht en de resultaten van het langlopende onderzoek zijn in
2015 bekend.
 
 BIJLAGE 1
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl
 2009
 2010
 2011
 2012
 2013
 2014
 
 
 
 
 
 Specifieke uitkering
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Heroinebehandeling op medisch voorschrift
 13 618
 16 063
 16 063
 16 063
 16 063
 16 063
 
 
 
 sub-totaal Specifieke uitkering
 
 
 13 618
 
 
 16 063
 
 
 16 063
 
 
 16 063
 
 
 16 063
 
 
 16 063
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Instellingssubsudies/Structurele subsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mainline Stichting
 315
 285
 285
 285
 285
 285
 
 
 Trimbos
 4 382
 4 327
 4 327
 4 327
 4 327
 4 327
 
 
 Stivoro
 840
 625
 625
 625
 625
 625 
 
 
 Stichting informatievoorzieining Zorg (IVZ)
 1 175
 1 175
 1 175
 1 175
 1 175
 1 175
 
 
 LSOVD
 62
 
 
 
 
 
 
 
 Nader in te vullen
 
 120
 120
 120
 
 
 
 
 
 sub-totaal Instellingssubsudies/Structurele
subsidies
 
 
 6 774
 
 
 6 532
 
 
 6 532
 
 
 6 532
 
 
 6 412
 
 
 6 412
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Projectsubsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Medische heroïnebehandeling
 4 236
 471
 
 
 
 
 
 
 Wachtgelden ISP/PNL 2008 , wachtgeldkosten CAD’s 2008
 140
 120
 120
 120
 120
 120 
 
 
 Algemene gezondheidsbevordering;
 
 
 
 
 
 
 
 
 – Implementatie 5 CGL in 5 GGD-en
 0
 2 000
 2 312
 2 375
 2 375
 2 375
 
 
 – Diverse bijdragen algemene gezondheidsbevordering
 166
 209
 100
 38
 38
 38 
 
 
 Div. op terrein van tabak/roken
 1 722
 1 631
 1 223
 1 223
 1 223
 1 223
 
 
 Infopunt Roken en de wet
 215
 200
 200
 200
 200
 200
 
 
 Preventie van schadelijk alcoholgebruik
 1 375
 691
 144
 20
 120
 20
 
 
 Monitoring zelfregulering alcohol reclame/market STAP
 145
 150
 150
 150
 150
 150
 
 
 Voeding
 1 517
 2 094
 1 952
 1 952
 1 950
 1 950
 
 
 Programma Voeding & Gezondheid
 0
 1 047
 1 122
 983
 849
 0
 
 
 Overgewicht
 1 821
 1 609
 1 422
 1 050
 936
 997
 
 
 Convenant overgewicht
 516
 575
 500
 500
 500
 500
 
 
 Div. op terrein van verslavingszorg
 1 781
 1 012
 749
 729
 729
 729
 
 
 Preventie van drugsgebruik
 1 918
 1 485
 1 470
 1 470
 1 470
 1 470
 
 
 Div. onderzoek en monitoring drugsgebruik
 496
 432
 275
 275
 275
 275 
 
 
 Div. op terrein bevorderen internationale samenwerking
 167
 220
 170
 170
 170
 170 
 
 
 Nader in te vullen
 
 243
 1 792
 2 947
 2 616
 3 674
 
 
 
 sub-totaal Projectsubsidies
 
 
 16 215
 
 
 14 189
 
 
 13 701
 
 
 14 202
 
 
 13 721
 
 
 13 891
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan baten-lastendiensten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 VWA: Rookvrije horeca
 1 750
 1 000
 
 
 
 
 
 
 VWA: Verscherpen toezicht controle leeftijdsgrenzen DHW
 3 000
 3 000
 
 
 
 
 
 
 VWA: Continuering pilot DHW *
 
 1 250
 
 
 
 
 
 
 RIVM: Voedselconsumptiepeiling
 509
 447
 570
 570
 450
 450
 
 
 RIVM: Centrum Gezond Leven
 2009
 2 009
 2 009
 2 009
 2 009
 2 009
 
 
 Nader in te vullen
 
 45
 500
 0
 120
 0
 
 
 
 sub-totaal Bijdragen aan baten-lastendiensten
 
 
 7 268
 
 
 7 751
 
 
 3 079
 
 
 2 579
 
 
 2 579
 
 
 2 459
 
 
 
 * Liep in de begroting mee bij projectsubsidies
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 TOTAAL GENERAAL:
 
 
 43 875
 
 
 44 535
 
 
 39 375
 
 
 39 376
 
 
 38 775
 
 
 38 825
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gezonde leefstijl per afzonderlijk thema getotaliseerd
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2012
 
 
 2013
 
 
 2014
 
 
 
 Tabak
 4 527
 3 456
 2 048
 2 048
 2 048
 2 048
 
 
 Alcohol
 8 902
 9 418
 4 621
 4 497
 4 597
 4 497
 
 
 Drugs
 20 268
 18 451
 17 808
 17 808
 17 808
 17 808
 
 
 
 preventie drugsgebruik en heroïnebehandeling
op medisch voorschrift
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voeding
 2 026
 3 588
 3 644
 3 505
 3 249
 2 400
 
 
 Overgewicht (incl. convenant overgewicht)
 2 337
 2 184
 1 922
 1 550
 1 436
 1 497
 
 
 Anders belegde/verplichte middelen binnen Gezonde Leefstijl
 5 815
 7 030
 6 920
 6 901
 6 901
 6 901
 
 
 
 internationaal, algemene gezondheidsbevordering,
verslavingszorg, bevorderen, internationale samenwerking
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nader in te vullen
 
 408
 2 412
 3 067
 2 736
 3 674
 
 
 
 TOTAAL GENERAAL:
 
 
 43 875
 
 
 44 535
 
 
 39 375
 
 
 39 376
 
 
 38 775
 
 
 38 825
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bovenstaande informatie
is bedoeld voor de Staten Generaal. Aan dit overzicht kunnen geen rechten
worden ontleend.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Begrotingsstanden
 
 
 43 730
 
 
 44 535
 
 
 39 375
 
 
 39 376
 
 
 38 775
 
 
 38 825
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 verschil begr. En telling tabel.
 
 
 – 145
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 BIJLAGE 2
 CIZ beleidsmonitor eerste halfjaar 2009 (zie vraag 162)
 1.1. ZZP-VV
 Tabel B 1.1 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-VV per halfjaar over de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 VV01
 0
 1
 5 970
 4 840
 6 042
 4 111
 
 
 VV02
 0
 5
 12 976
 15 362
 16 142
 15 816
 
 
 VV03
 0
 1
 9 518
 10 594
 10 982
 11 793
 
 
 VV04
 0
 2
 5 659
 9 495
 10 170
 11 254
 
 
 VV05
 0
 0
 11 319
 13 031
 15 211
 16 343
 
 
 VV06
 0
 1
 7 499
 8 334
 9 724
 10 764
 
 
 VV07
 0
 2
 1 758
 1 477
 2 568
 2 986
 
 
 VV08
 0
 0
 740
 753
 786
 763
 
 
 VV09
 0
 4
 25 768
 26 914
 23 699
 22 102
 
 
 VV10
 0
 0
 3 865
 3 766
 3 473
 3 189
 
 
 Totaal
 0
 16
 85 072
 94 566
 98 797
 99 121
 
 
 
 
 Tabel B1.2 Relatief aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
ten opzichte van het totaal aantal besluiten per halfjaar naar ZZP-VV over
de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 VV01
 0%
 6%
 7%
 5%
 6%
 4%
 
 
 VV02
 0%
 31%
 15%
 16%
 16%
 16%
 
 
 VV03
 0%
 6%
 11%
 10%
 11%
 12%
 
 
 VV04
 0%
 13%
 7%
 11%
 10%
 11%
 
 
 VV05
 0%
 0%
 13%
 14%
 15%
 16%
 
 
 VV06
 0%
 6%
 9%
 9%
 10%
 11%
 
 
 VV07
 0%
 13%
 2%
 2%
 3%
 3%
 
 
 VV08
 0%
 0%
 1%
 1%
 1%
 1%
 
 
 VV09
 0%
 25%
 30%
 28%
 24%
 22%
 
 
 VV10
 0%
 0%
 5%
 4%
 4%
 3%
 
 
 Totaal
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 
 
 
 
 1.1.1 ZZP-VG
 Tabel B1.3 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-VG per halfjaar over de laatste drie jaar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 VG01
 0
 1
 722
 647
 1 463
 567
 
 
 VG02
 0
 0
 1 174
 1 468
 3 062
 1 757
 
 
 VG03
 0
 0
 1 589
 2 016
 6 339
 3 131
 
 
 VG04
 0
 0
 703
 836
 4 556
 1980
 
 
 VG05
 0
 0
 679
 695
 7 527
 3 284
 
 
 VG06
 0
 1
 944
 1 237
 4 632
 2 724
 
 
 VG07
 0
 0
 605
 526
 644
 5 362
 
 
 Totaal
 0
 2
 6 416
 7 425
 28 223
 18 805
 
 
 
 
   
 Tabel B1.4 Relatief aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
ten opzichte van het totaal aantal besluiten per halfjaar naar ZZP-VG over
de laatste drie jaar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 VG01
 0%
 50%
 11%
 9%
 5%
 3%
 
 
 VG02
 0%
 0%
 18%
 20%
 11%
 9%
 
 
 VG03
 0%
 0%
 25%
 27%
 23%
 17%
 
 
 VG04
 0%
 0%
 11%
 11%
 16%
 11%
 
 
 VG05
 0%
 0%
 11%
 9%
 27%
 17%
 
 
 VG06
 0%
 50%
 15%
 17%
 16%
 14%
 
 
 VG07
 0%
 0%
 9%
 7%
 2%
 29%
 
 
 Totaal
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 
 
 
 
 1.1.1 ZZP-LVG
 Tabel B1.5 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-LVG per halfjaar over de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 LVG01
 0
 0
 847
 411
 294
 213
 
 
 LVG02
 0
 1
 796
 787
 810
 735
 
 
 LVG03
 0
 0
 534
 809
 1 072
 1 001
 
 
 LVG04
 0
 0
 187
 296
 385
 431
 
 
 LVG05
 0
 1
 88
 146
 270
 224
 
 
 Totaal
 0
 2
 2 452
 2 449
 2 831
 2 604
 
 
 
 
 Tabel B1.6 Relatief aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
ten opzichte van het totaal aantal besluiten per halfjaar naar ZZP-LVG over
de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 LVG01
 0%
 0%
 35%
 17%
 10%
 8%
 
 
 LVG02
 0%
 50%
 32%
 32%
 29%
 28%
 
 
 LVG03
 0%
 0%
 22%
 33%
 38%
 38%
 
 
 LVG04
 0%
 0%
 8%
 12%
 14%
 17%
 
 
 LVG05
 0%
 50%
 3%
 6%
 9%
 9%
 
 
 Totaal
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 
 
 
 
 1.1.1 ZZP-SGLVG
 Tabel B1.7 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-SGLVG per halfjaar over de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 SGLVG01
 0
 0
 251
 168
 155
 209
 
 
 
 
 1.1.1 ZZP-LG
 Tabel B1.8 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-LG per halfjaar over de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 LG01
 0
 0
 110
 134
 379
 281
 
 
 LG02
 0
 0
 143
 227
 467
 383
 
 
 LG03
 0
 0
 84
 170
 518
 624
 
 
 LG04
 0
 1
 117
 258
 707
 720
 
 
 LG05
 0
 0
 66
 94
 358
 370
 
 
 LG06
 0
 0
 112
 244
 863
 933
 
 
 LG07
 0
 1
 53
 72
 416
 241
 
 
 Totaal
 0
 2
 685
 1 199
 3 708
 3 552
 
 
 
 
 Tabel B1.9 Relatief aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
ten opzichte van het totaal aantal besluiten per halfjaar naar ZZP-LG over
de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 LG01
 0%
 0%
 16%
 11%
 10%
 8%
 
 
 LG02
 0%
 0%
 21%
 19%
 13%
 11%
 
 
 LG03
 0%
 0%
 12%
 14%
 14%
 18%
 
 
 LG04
 0%
 50%
 17%
 22%
 19%
 20%
 
 
 LG05
 0%
 0%
 10%
 8%
 10%
 10%
 
 
 LG06
 0%
 0%
 16%
 20%
 23%
 26%
 
 
 LG07
 0%
 50%
 8%
 6%
 11%
 7%
 
 
 Totaal
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 
 
 
 
 1.1.1 ZZP-ZG
 Tabel B1.10 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-ZG per halfjaar over de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009 
 
 
 
 
 ZG01 aud
 0
 0
 78
 70
 65
 81 
 
 
 ZG02 aud
 0
 1
 36
 40
 44
 97 
 
 
 ZG03 aud
 0
 1
 35
 18
 36
 160 
 
 
 ZG01 vis
 0
 0
 96
 103
 140
 164 
 
 
 ZG02 vis
 0
 1
 65
 86
 105
 211 
 
 
 ZG03 vis
 0
 1
 86
 92
 90
 219 
 
 
 ZG04 vis
 0
 0
 27
 26
 40
 183 
 
 
 ZG05 vis
 0
 0
 17
 10
 23
 314
 
 
 Totaal
 0
 4
 440
 445
 543
 1 429
 
 
 
 
 Tabel B1.11 Relatief aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
ten opzichte van het totaal aantal besluiten per halfjaar naar ZZP-ZG over
de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009 
 
 
 
 
 ZG01 aud
 0%
 0%
 18%
 16%
 12%
 6% 
 
 
 ZG02 aud
 0%
 25%
 8%
 9%
 8%
 7% 
 
 
 ZG03 aud
 0%
 25%
 8%
 4%
 7%
 11% 
 
 
 ZG01 vis
 0%
 0%
 22%
 23%
 26%
 11% 
 
 
 ZG02 vis
 0%
 25%
 15%
 19%
 19%
 15% 
 
 
 ZG03 vis
 0%
 25%
 20%
 21%
 17%
 15% 
 
 
 ZG04 vis
 0%
 0%
 6%
 6%
 7%
 13% 
 
 
 ZG05 vis
 0%
 0%
 3%
 2%
 4%
 22%
 
 
 Totaal
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 
 
 
 
 1.1.1 ZZP-GGZ
 Tabel B1.12 Absoluut aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
naar ZZP-GGZ per halfjaar over de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 GGZ01
 0
 1
 1 156
 891
 1 199
 910
 
 
 GGZ02
 0
 0
 2 122
 1 871
 2 496
 2 171
 
 
 GGZ03
 0
 0
 1 091
 2 017
 2 973
 3 133
 
 
 GGZ04
 0
 0
 854
 892
 1 499
 1 690
 
 
 GGZ05
 0
 0
 621
 605
 1 350
 1 528
 
 
 GGZ06
 0
 0
 177
 167
 543
 462
 
 
 GGZ07
 0
 1
 124
 91
 277
 330
 
 
 Totaal
 0
 2
 6 145
 6 534
 10 337
 10 224
 
 
 
 
 Tabel B1.13 Relatief aantal positieve intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
ten opzichte van het totaal aantal besluiten per halfjaar naar ZZP-GGZ over
de laatste drie jaar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Intramurale AWBZ-indicatiebesluiten
 Tweede helft 2006
 Eerste helft 2007
 Tweede helft 2007
 Eerste helft 2008
 Tweede helft 2008
 Eerste
helft 2009
 
 
 
 
 GGZ01
 0%
 50%
 19%
 14%
 12%
 9%
 
 
 GGZ02
 0%
 0%
 35%
 29%
 24%
 21%
 
 
 GGZ03
 0%
 0%
 17%
 31%
 29%
 31%
 
 
 GGZ04
 0%
 0%
 14%
 14%
 14%
 17%
 
 
 GGZ05
 0%
 0%
 10%
 9%
 13%
 15%
 
 
 GGZ06
 0%
 0%
 3%
 2%
 5%
 5%
 
 
 GGZ07
 0%
 50%
 2%
 1%
 3%
 3%
 
 
 Totaal
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 100%
 
 
 
 
 
 
 
 
 Samenstelling:
 Leden: Van der Vlies (SGP), Kant (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Ferrier
(CDA), ondervoorzitter, Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Smeets (PvdA), voorzitter,
Van Miltenburg (VVD), Schippers (VVD), Smilde (CDA), Timmer (PvdA), Koşer
Kaya (D66), Willemse-van der Ploeg (CDA), Van der Veen (PvdA), Schermers (CDA),
Van Gerven (SP), Wolbert (PvdA), Zijlstra (VVD), Ouwehand (PvdD), Agema (PVV),
Leijten (SP), Bouwmeester (PvdA), Wiegman-van Meppelen Scheppink (CU), Sap
(GL) en De Roos-Consemulder (SP).
 Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Van Velzen (SP), Neppérus (VVD),
Atsma (CDA), Aasted Madsen-van Stiphout (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA),
Verdonk (Verdonk), Dezentjé Hamming-Bluemink (VVD), Vietsch (CDA),
Arib (PvdA), Van der Ham (D66), Uitslag (CDA), Gill’ard (PvdA), Omtzigt
(CDA), Langkamp (SP), Vermeij (PvdA), De Krom (VVD), Thieme (PvdD), De Mos
(PVV), Luijben (SP), Heerts (PvdA), Ortega-Martijn (CU), Halsema (GL) en De
Wit (SP).