PVC; Brief minister
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25723, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-11-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25723 nr. 1

31-10-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOnderbouwing beleidsstandpunt Additieven in PVCWeekmakers (ftalaten)Stabilisatoren (lood- en organotinverbindingen)Productie van PVCVerbranding van PVCBeleidsstandpunt PVCConcrete doelstellingen en maatregelenImplementatieInternationaalBewakingOndertekeningLichaamNOTITIE BEHOREND BIJ HET «BELEIDSSTANDPUNT PVC» 1. Aanleiding2. Toepassingen van PVC3. Productie van PVC4. Additieven in PVC 4.1. Achtergrond en selectie4.2. Afweging en beleidsconclusies t.a.v. de belangrijkste
additieven in PVC 4.2.1. Organotinverbindingen4.2.2. Loodverbindingen4.2.3. Weekmakers5. PVC en dioxinen 5.1. Achtergrond5.2. Afweging5.3. Beleidsconclusie t.a.v. PVC en dioxinen6. Afvalaspecten van PVC 6.1. Achtergrond6.2. Verbranden van chloorhoudende materialen in AVI's6.3. Hergebruik6.4. Beleidsconclusie t.a.v. afvalaspecten van PVC7. De rol van PVC bij een ongecontroleerde brand8. Internationaal kader9. Beleidsstandpunt PVC10. Concrete doelstellingen en maatregelen11. BewakingReferenties BIJLAGE 1: Figuren en tabellenFiguur 1. Rol van PVC op de kunststofmarkt [12]Figuur 2. De belangrijkste toepassingsgebieden van PVC
in West-Europa in 1992 [11] Figuur 3. Verdeling van de belangrijkste PVC-producten
in West-Europa [11] Figuur 4. Stabilisatorverbruik in West-Europa in 1994
[10] Tabel 1. Marktvolume en samenstelling PVC-producten in
1995 in Nederland; gegevens verstrekt door de Nederlandse industrie in januari
1996 [9] Tabel 2. Samenstelling PVC-afval in 1995 in Nederland;
gegevens verstrekt door de Nederlandse industrie in januari 1996 [9] 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25723Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 118 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 723PVCnr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 31 oktober 1997Hierbij bied ik u, mede namens mijn ambtgenoot van Economische Zaken,
het beleidsstandpunt PVC aan, zoals toegezegd in de aanbiedingsbrief bij het
rapport «Een chloorbalans voor Nederland» (d.d. 21 november 1995).PVC onderscheidt zich van andere kunststoffen omdat het voor een groot
gedeelte uit chloor bestaat (25 à 50%), er soms veel additieven aan
moeten worden toegevoegd om bruikbare producten te verkrijgen en het onderwerp
is van een maatschappelijke discussie.Mijn ministerie heeft in 1994 een standpunt ingenomen inzake PVC, vooral
gebaseerd op de bijdrage van PVC aan de dioxineproblematiek. In 1995 en 1996
heb ik onderzoek laten verrichten naar andere milieu-aspecten van PVC, namelijk
die van additieven in PVC en de invloed van PVC op de afvalverwerking. Tevens
zijn de meer recente onderzoeksresultaten inzake de invloed van PVC op de
vorming van dioxines bij de verbranding van afval geëvalueerd. Op grond
van deze gegevens en het algemene beleid aangaande bepaalde additieven en
afvalverbranding, heb ik het beleid inzake PVC vernieuwd. In het onderstaande
wordt dit nader aangegeven. Bijgevoegde notitie geeft meer detailinformatie. Onderbouwing beleidsstandpunt Additieven in PVCAlleen additieven met een potentieel groot milieu-risico én met
een relatief groot verbruik in het materiaal PVC zijn onderzocht. Weekmakers (ftalaten)Bij toepassingen van zacht PVC moet tot 60% weekmakers, meestal ftalaten,
toegevoegd worden om het materiaal flexibel te maken. Ftalaten worden
vrijwel niet in andere kunststoffen toegepast en veruit de belangrijkste toepassing
van ftalaten (ongeveer 95%) vindt plaats in zacht PVC.Er bestaat onduidelijkheid over de langetermijneffecten van ftalaten op
levende organismen. Het gebruik van ftalaten leidt wel tot overschrijding
van het indicatieve Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau in sedimenten. Ofschoon
recente studies uitwijzen, dat deze norm wellicht enigszins te streng is,
blijft dit verontrustend.Recent heeft de Hoofdinspectie Gezondheidsbescherming de importeurs en
distributeurs van PVC-babyspeelgoed gewezen op de verhoogde afgifte van ftalaten
uit PVC-babyspeelgoed en de mogelijke toxicologische risico's daarvan. Wel
stelt de Hoofdinspectie Gezondheidsbescherming dat de wetenschappelijke aanwijzingen
onvoldoende zijn om de ftalaat- afgifte van PVC-babyspeelgoed als onmiddellijk
gevaar voor de volksgezondheid te bestempelen.In EU-kader wordt binnen 1 à 1,5 jaar een breed opgezette risico-inschatting
afgerond en wordt mogelijk een voorstel tot maatregelen inzake ftalaten geformuleerd. Stabilisatoren (lood- en organotinverbindingen)Uit milieuoogpunt zijn de organotin- en loodverbindingen het meest relevant.
Bij een toevoeging van ongeveer 1% beschermen deze het PVC-materiaal in de
gebruiksfase tegen hitte en UV-licht. Deze stoffen worden ook toegepast in
andere kunststoffen, maar ten opzichte van PVC is dit minimaal.De acute milieurisico's door het gebruik van organotinverbindingen in
PVC zijn gering.Voor loodstabilisatoren zijn deze risico's groter. Na verbranden van afval
dragen de loodadditieven uit PVC voor ongeveer 10% bij aan het ongewenst hoge
loodgehalte in reststoffen van afvalverbrandingsinstallaties (AVI's). Voor
de overige loodbronnen in AVI's is reeds stringent beleid ingezet of op korte
termijn beleid in voorbereiding.Dergelijke maatregelen inzake lood en andere zware metalen zullen in 1998
aan de Kamer worden aangeboden als onderdeel van het beleidsstandpunt zware
metalen.Voor organotin- en loodadditieven komen in toenemende mate alternatieven
beschikbaar met een gunstiger milieuprofiel. Productie van PVCBij de productie van de grondstof van PVC, namelijk vinylchloride-monomeer
(VCM), kunnen nagenoeg verwaarloosbare hoeveelheden chloorbenzeen en dioxines
vrijkomen. Bij omzetting van VCM in PVC treden ook nauwelijks verliezen uit
de chloorketen op. De emissies van chloorhoudende stoffen bij producenten
en verwerkers van het materiaal PVC geven eveneens geen aanleiding tot het
treffen van specifieke maatregelen. Verbranding van PVCVoor zover PVC niet wordt hergebruikt, wordt dit in het algemeen in een
afvalverbrandingsinstallatie (AVI) verbrand. Een dominant aspect hierbij vormt
het relatief hoge chloorgehalte van deze kunststof. De belangrijkste chloorbronnen
in een AVI zijn groente-, fruit- en tuinafval (GFT) en PVC. Als gevolg van
de grootschalige inzameling en verwerking van GFT is het aandeel van PVC in
de chloorbelasting van een AVI toegenomen tot 35 à 65%. De bijdrage die PVC levert aan de vorming van dioxinen in het verbrandingsproces
blijft een punt van wetenschappelijke discussie. Door verbeteringen in de
verbrandingstechnieken en rookgasreiniging zijn in Nederland zowel de vorming
als de emissies van dioxinen aanzienlijk gereduceerd. Eliminatie van PVC uit
de AVI's heeft geen of slechts een geringe invloed op de emissies van dioxinen
uit AVI's. Aan dit aspect van PVC is bij het formuleren van het beleidsstandpunt
dan ook relatief weinig gewicht toegekend.Een ander aspect dat bij de verbranding van PVC in een AVI een rol speelt,
is de invloed hiervan op de energiebenutting van AVI's. Als chloorhoudende
afvalstoffen, waaronder PVC, worden verbrand, ontstaat zoutzuur. Deze corrosieve
stof is er mede de oorzaak van dat benutting van de calorische waarde van
het te verbranden afval in een AVI (in de vorm van productie van elektrische
energie) niet optimaal is. In hoeverre een reductie van het gehalte aan PVC
in de input van een AVI hierin verbetering kan brengen, is twijfelachtig.
In een studie van TNO uit 1996 wordt globaal becijferd dat het chloorgehalte
met tenminste 80% moet worden teruggebracht om een betere energiebenutting
mogelijk c.q. haalbaar te maken. Hiervan uitgaande zou het zelfs volledig
weren van PVC uit de input van een AVI onvoldoende zijn om een betere energiebenutting
binnen bereik te brengen.Daarnaast heeft de aanwezigheid van chloor in de input van AVI's invloed
op de kwaliteit en het uitlooggedrag van bodemas en vliegas en op de mogelijkheden
tot kwaliteitsverbetering van deze reststoffen. In welke mate een vermindering
van de chloor-input van een AVI op deze aspecten van invloed is, is overigens
niet precies bekend.Voordat de verbrandingsgassen van een AVI naar de atmosfeer kunnen worden
afgevoerd, dienen zij te worden ontdaan van het zoutzuur. In ongeveer de helft
van de AVI's gebeurt dit door middel van een «droog» rookgasreinigingsprocédé.
Hierbij ontstaat een grote hoeveelheid vast rookgasreinigingsresidu (500 kg
per ton PVC) welke tegen hoge kosten moet worden gestort. Vanwege het gehalte
aan zware metalen – waaraan PVC overigens niet of nauwelijks een bijdrage
levert – wordt dit rookgasreinigingsresidu bestempeld als gevaarlijk
afval.In de andere helft van de gevallen wordt het zoutzuur nat afgevangen waarbij
de zoutoplossing vrijwel zonder zware metalen wordt geloosd. De hoeveelheid
rookgasreinigingsresidu die overblijft is aanzienlijk lager dan bij een droog
procédé namelijk 50 kg per ton PVC. Wel bevat dit residu in
een geconcentreerde vorm nagenoeg alle zware metalen afkomstig uit rookgas.Zowel uit milieu- als uit kostenoptiek verdient natte rookgasreiniging
de voorkeur.Deze techniek wordt niet in alle gevallen toegepast ondermeer omdat het
bij verschillende AVI's ontbreekt aan mogelijkheden om de zouten te lozen.Momenteel wordt bij één AVI waar droog wordt afgevangen,
onderzocht of het mogelijk is de rookgasreinigingsinstallatie zodanig aan
te passen dat het verwijderen van zoutzuur uit de rookgassen niet langer tot
de vorming van extra rookgasreinigingsresidu leidt. Of deze proefneming het
gewenste resultaat oplevert en of deze techniek ook bij andere afvalverbrandingsinstallaties
wordt ingevoerd, is op dit moment niet zeker. Besluitvorming in dezen zal
door onze ministeries actief bevorderd worden.Vooralsnog is de situatie dat PVC voor een deel van de AVI's disproportioneel
bijdraagt aan de hoeveelheid te storten rookgasreinigingsresidu. Daarom
blijft het beleid gericht op een reductie van het aandeel PVC in de voeding
van de AVI's. In het jaar 2000 zal worden nagegaan in hoeverre er door de
genoemde modificatie van de rookgasreiniging bij afvalverbrandingsinstallaties
of door andere ontwikkelingen ten aanzien van de vermindering van rookgasreinigingsresidu
nog steeds sprake is van een disproportionele bijdrage. Als deze evaluatie
een positief beeld laat zien, en als dan ook andere aspecten waaronder de
gewenste betere benutting van het energierendement van een AVI geen harde
argumenten opleveren om PVC uit de voeding van AVI's te weren, zal het beleid
ten aanzien van verbranden van PVC worden aangepast. Een dergelijke aanpassing
laat echter onverlet, dat – evenals voor andere materialen – prioriteit
dient te worden gegeven aan hergebruik van PVC. Beleidsstandpunt PVCBinnen de doelstelling tot het voeren van een rationeel milieubeleid worden
aan PVC slechts voorwaarden gesteld waar specifieke redenen dit ten opzichte
van andere kunststoffen rechtvaardigen. Hierdoor ligt de nadruk bij het formuleren
van het beleidsstandpunt dan ook op het voorkomen van ongewenste effecten
van additieven en op het verminderen van de bijdrage van PVC-afval aan het
volume te storten rookgasreinigingsresidu.Dit leidt tot een herziening van het oorspronkelijk PVC-beleidsstandpunt,
namelijk:1. Stimuleren van hergebruik van PVC.2. Om de hoeveelheid rookgasreinigingsresidu te reduceren in ieder geval
tot 2000 voortgaan met het verminderen van de inzet van PVC in producten waarvoor
geen mogelijkheden tot hergebruik bestaan tenzij minder milieubelastende alternatieven
ontbreken.3. Beperken van de hoeveelheid te storten rookgasreinigingsresidu van
AVI's met een droog procédé door modificatie van de wijze van
rookgasreiniging dan wel de wijze van verwijderen van rookgasreinigingsresidu.4. Terughoudendheid in het gebruik van ftalaten als weekmakers voor PVC.5. Terugdringen van het gebruik van loodverbindingen als stabilisator
voor PVC, zonder dat het aandeel tinstabilisatoren in nieuw PVC stijgt. Concrete doelstellingen en maatregelenHet oorspronkelijke beleidsstandpunt inzake PVC is tot nu toe alleen uitgewerkt
ten aanzien van het terugdringen van verpakkingen (Convenant Verpakkingen
juni 1991) en het stimuleren van recycleren van PVC-buizen en gevelelementen
door middel van overeenkomsten met de desbetreffende branches. Tevens wordt
dit gerealiseerd door opname van PVC (voorzover dat gerecycleerd zal worden)
of PVC-recyclaat in het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen. Om het nieuwe beleidsstandpunt
voldoende «handen en voeten» te geven, heb ik hieronder concrete
doelstellingen en maatregelen aangegeven. Hierbij is als uitgangspunt gehanteerd
dat deze doelstellingen en maatregelen haalbaar c.q uitvoerbaar zijn tegen
aanvaardbare kosten en niet leiden tot een onevenredig concurrentienadeel
van Nederlandse bedrijven ten opzichte van die in het buitenland.a. lood: De boeveelheid lood als PVC-stabilisator moet afnemen
van ongeveer 1500 ton in 1995, via 1000 ton in 2000 naar alleen essentiële
toepassingen in 2002. Dit sluit aan bij het algemene beleid om de hoeveelheid
lood in AVI's te verminderen.Voor een aantal toepassingen van loodstabilisatoren zijn al alternatieven voorhanden. Er zijn signalen vanuit de industrie, die duiden
op een voortvarende ontwikkeling naar een brede toepassing van stabilisatoren
zonder lood.b. ftalaten: Vooralsnog is te weinig bekend over de mogelijk
optredende effecten op de hormoonhuishouding van ftalaten. Gezien deze onzekerheden
wordt nu nog geen besluit genomen over definitieve maatregelen. De risicobeoordeling
van de EU is naar verwachting binnen 1 à 1,5 jaar gereed, zodat begin
1999 een definitief beleidsstandpunt over PVC-weekmakers opgesteld kan worden.
Hierbij zullen, naast ftalaten, tevens de als weekmaker gebruikte chloorparaffinen
aan de orde komen. In de tussentijd zal terughoudend met de toepassing van
ftalaten moeten worden omgegaan en zal de industrie de zorg omtrent ftalaten,
die ook bij hen leeft, in concrete activiteiten tot uitdrukking moeten blijven
brengen, zoals het stimuleren en uitvoeren van onderzoek naar de biologische
effecten van de diverse ftalaten en het bevorderen van een minimale uitloging
van ftalaten uit PVC-producten.c. organotin: Het aandeel van organotinstabilisatoren in nieuw
PVC mag niet verder toenemen dan het aandeel in 1995.d. niet-recycleerbare producten: Hergebruik van vooral de kort
cyclische PVC-houdende producten (waarvan verpakkingen de belangrijkste zijn)
is om economische en technische redenen slechts zeer beperkt mogelijk. Het
is daarom gewenst dat de producenten en importeurs de lijn die is vastgelegd
in mijn beleidsstandpunt uit 1994 handhaven en de inzet van PVC in kortcyclische
producten verminderen tenzij het gaat om toepassingen waarvoor geen alternatieve
grondstoffen voorhanden zijn die minder milieubelastend zijn.Doelstelling hierbij is het aandeel aan kortcyclische PVC-houdende producten
in de input van AVI's tenminste te stabiliseren op het huidige niveau. Een
heroverweging van dit beleid wordt voorzien omstreeks het jaar 2000 als meer
bekend is over de aanpassingen van de rookgasreinigingsinstallaties van afvalverbrandingsinstallaties
en/of andere wijzen van verwijdering van rookgasreinigingsresidu. Met het
oog hierop zullen – in lijn met het implementatieplan AVI-reststoffen –
de mogelijkheden tot reductie van hoeveelheid te storten rookgasreinigingsresidu
verder worden onderzocht.e. leidingbuissystemen en gevelelementen: Afgedankte buizen
en gevelelementen dienen hergebruikt te worden. Het aanbod zal naar verwachting
sterk gaan toenemen. Investeringen van de industrie hebben al geleid tot voldoende
herverwerkingscapaciteit. Gezien de opgedane praktijkervaring zijn geen grote
technische belemmeringen te verwachten.f. overig hergebruik. In overleg met de industrie zal worden
geïnventariseerd welke andere dan de hiervoor genoemde PVC-stromen geschikt
zijn voor recyclering.Medio 1998 wordt een actieplan verwacht van de industrie gericht op het
realiseren van daadwerkelijk hergebruik. Voor die tijd worden in overleg met
de industrie taakstellingen voor de diverse stromen opgesteld en afspraken
gemaakt met betrekking tot de termijnen waarop deze taakstellingen bereikt
moeten worden. In het jaar 2000 worden, op basis van de evaluatie van de milieueffecten
van de in ontwikkeling zijnde technieken, deze beleidsdoelen heroverwogen. ImplementatieBovengenoemde doelstellingen kunnen op verschillende wijzen bereikt worden.
Voor het bereiken van de doelstellingen zijn ruime termijnen aangegeven om
aan te kunnen sluiten bij veranderingen binnen het bedrijfsleven. De primaire
verantwoordelijkheid voor het bereiken van de doelstellingen ligt bij de producenten
en importeurs. Daar waar producenten en importeurs hun verantwoordelijkheid
vorm willen geven, kan het instrument van een verwijderingsbijdrage worden
gebruikt voor de financiering van de activiteiten. Dit moet wel zodanig worden
ingericht dat de marktwerking niet verstoord wordt.Indien blijkt, dat zelfregulering niet functioneert en de hierboven beschreven
doelstellingen niet gehaald worden, zullen wettelijke maatregelen worden overwogen. InternationaalIn een aantal andere landen van de EU zijn ook ontwikkelingen gaande met
betrekking tot PVC. Met name in Zweden en Denemarken vindt beleidsontwikkeling
plaats die aansluit op in deze notitie beschreven voornemens. Verder zal Nederland
zich inzetten om in EU-kader en andere internationale kaders tot afspraken
inzake PVC te komen. BewakingOm te kijken of de resultaten in de pas lopen met de doelstellingen, zal
het RIVM worden opgedragen de voortgang jaarlijks in kaart te brengen in overleg
met betrokken industrie en afvalverwerkers. Hierover wordt jaarlijks gerapporteerd
in de milieubalans.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de Boer NOTITIE BEHOREND BIJ HET «BELEIDSSTANDPUNT PVC» 1. AanleidingIn mijn aanbiedingsbrief bij het rapport «Een chloorbalans voor
Nederland» (d.d. 21 november 1995) heb ik toegezegd om de Tweede Kamer
een notitie aan te bieden over het beleid inzake PVC, mede in relatie tot
dioxinevorming en additieven in PVC. Ook PVC-afval zou hierin aan de orde
komen [16]. In deze brief heb ik reeds te kennen gegeven dat het Nederlandse
beleid ten aanzien van chloor en chloorverbindingen zich niet zal richten
op het sluiten van de gehele kringloop van chloor, maar op het terugdringen
van die emissies van chloor en chloorverbindingen die een risico kunnen vormen
voor mens en milieu.PVC onderscheidt zich van andere kunststoffen doordat het voor een groot
gedeelte uit chloor bestaat (25 à 50%) en er soms veel additieven aan
moeten worden toegevoegd om bruikbare producten te verkrijgen. Bovendien is
PVC een materiaal dat regelmatig discussies oproept in delen van de maatschappij.
De meningen van milieuorganisaties en industrie staan daarbij vaak diametraal
tegenover elkaar. Vandaar dat de overheid van beide zijden bestookt wordt
met argumenten om haar standpunt, dat in 1994 onder andere aan een aantal
gemeenten is uitgedragen, te herzien. Dit standpunt luidde [1]:1. Geen algemeen verbod van PVC.2. Terugdringen van PVC-verpakkingen (conform Convenant Verpakkingen juni
'91).3. Terugdringen van PVC-producten in niet-recyclebare toepassingen.4. Hergebruik c.q. recycling van PVC stimuleren.Het standpunt uit 1994 was voornamelijk geënt op de mogelijke risico's
van dioxinevorming bij verbranding van chloorhoudende materialen, zoals PVC,
in huishoudelijk afval. Recente onderzoeken over de invloed van PVC op de
vorming van dioxines bij de verbranding van afval zijn inmiddels geëvalueerd.
In 1995 en 1996 heb ik tevens onderzoek laten verrichten naar andere milieuaspecten
van PVC, namelijk naar additieven in PVC [7] en de invloed van PVC op de afvalverwerking.
Bij dit laatste heeft met name de invloed van PVC op de hoogte van de verwerkingskosten
en de invloed van PVC op recycling de aandacht gehad [13].Deze notitie zal achtereenvolgens ingaan op de toepassingen en de productie
van PVC, de additieven in PVC, de relatie tussen PVC en dioxinevorming en
andere afvalaspecten. Ook zullen overige aspecten van PVC (zoals PVC bij brand)
en de internationale ontwikkelingen worden geschetst. In het afsluitende hoofdstukken
zullen deze onderdelen gewogen worden om zo tot beleidsconclusies, doelstellingen
en maatregelen inzake PVC te komen. Tevens wordt aangegeven op welke wijze
de voorgenomen maatregelen bewaakt worden. 2. Toepassingen van PVCKunststoffen zijn niet meer weg te denken uit de hedendaagse samenleving.
Een veel toegepast kunststof is PVC. De relatieve betekenis van PVC binnen
de gehele kunststofmarkt is af te lezen uit figuur 1 (zie voor figuren en
tabellen de bijlage).In Nederland werd in 1990 ongeveer 370 000 ton PVC geproduceerd [14].
Hiervan wordt een deel geëxporteerd; de jaarlijkse consumptie van PVC
in Nederland komt uit op ongeveer 220 000 [12] à 295 000
ton [14]. PVC wordt in een breed scala van toepassingsgebieden gebruikt, waarvan
bouw duidelijk de grootste is (zie figuur 2). Een uitsplitsing naar de belangrijkste producten die van PVC gemaakt worden is in figuur 3 gegeven.
Van de in Nederland op de markt gebrachte hoeveelheid wordt ongeveer de helft
gebruikt in de bouw en in leidingbuizen [9]. De hoeveelheid PVC in verpakkingen
komt neer op zo'n 26 000 ton [12]. 3. Productie van PVCIn Nederland produceren twee bedrijven PVC uit vinylchloride-monomeer
(VCM). Productie van VCM vindt op één locatie in Nederland plaats.
Bij de productie van PVC treden nauwelijks chloorverliezen op, behalve door
(ten opzichte van de productie) kleine procesemissies en afvalstromen [14].
Verder kunnen bij de productie van VCM nagenoeg verwaarloosbare hoeveelheden
chloorbenzenen en dioxinen vrijkomen. De chlooremissies bij PVC-verwerkende
bedrijven geven geen aanleiding tot het treffen van specifieke maatregelen
[14]. 4. Additieven in PVC 4.1. Achtergrond en selectieAan de meeste kunststoffen worden additieven toegevoegd. Gemiddeld ligt
het gewichtspercentage hierbij tussen enkele tienden en 30 procent. In hard
PVC wordt tegenwoordig minder dan 1% additieven verwerkt. In zacht PVC kan
dit door de benodigde weekmakers oplopen tot 60%.Ofschoon PVC ongeveer 15% van de kunststoffenmarkt uitmaakt, worden in
PVC toch meer dan de helft van alle additieven verwerkt [8]. Evenals bij vele
andere kunststoffen zijn in PVC in lage concentraties additieven nodig om
inwerking van hoge temperaturen en UV-licht tegen te gaan.In flexibele toepassingen waarin de natuurlijke stijfheid van PVC ongewenst
is, worden weekmakers tot maximaal 60% verwerkt. Tabel 1 van de bijlage geeft
een overzicht van de belangrijkste producten van PVC en het marktvolume en
het gehalte aan chloor en zware metalen. Uit figuur 4 van de bijlage is af
te leiden welke stabilisatoren in welke hoeveelheden worden toegepast in verschillende
PVC-toepassingen. Vele tientallen verschillende verbindingen worden als additief
voor PVC gebruikt. Ook cadmium wordt nog een enkele keer aangetroffen in geïmporteerde
PVC-producten ondanks het al jaren van kracht zijnde Cadmiumbesluit.Omdat het ondoenlijk was om in het kader van de vernieuwing van het PVC-beleidsstandpunt
al deze additieven afzonderlijk te bezien, is er voor gekozen om die (groepen
van) additieven te onderzoeken die aan de volgende drie criteria voldeden:1. De (groep van) additieven moet(en) milieuhygiënisch gezien bij
gebruik of in de eindfase van de keten (in bepaalde mate) problematisch (kunnen)
zijn.2. De (groep van) additieven moet(en) alleen in PVC voorkomen of in ieder
geval voor het grootste gedeelte in PVC worden toegepast.3. De (groep van) additieven moet(en) kwantitatief een significant deel
uitmaken van de totale hoeveelheid additieven die aan PVC worden toegevoegd.Uit de toetsing kwam naar voren, dat de volgende drie (groepen van) additieven
het meest aan deze criteria voldoen:– de organotinverbindingen, die worden toegepast als stabilisator;– de loodverbindingen, die worden toegepast als stabilisator;– de ftalaten, die worden toegepast als weekmaker. Ondanks dat gesteld kan worden dat bovenstaande drie (groepen van) additieven
representatief zijn voor milieueffecten van de tientallen additieven die in
PVC worden toegepast, dient te worden opgemerkt dat op basis van deze evaluaties
geen algemene uitspraken gedaan kunnen worden over PVC-additieven. 4.2. Afweging en beleidsconclusies t.a.v. de belangrijkste
additieven in PVC 4.2.1. OrganotinverbindingenVoor de stabilisatie van PVC met organotinverbindingen worden hoofdzakelijk
di-organotinverbindingen gebruikt. De belangrijkste toepassing van organotinstabilisatoren
is in hard PVC-artikelen, zoals verpakkingsmateriaal, platen, folie en flessen.De belangrijkste milieuaspecten met betrekking tot organotin-verbindingen
in PVC zijn [7]:– Ten opzichte van alternatieve stabilisatoren nemen organotin-verbindingen,
voor wat betreft potentiële milieuschadelijkheid, een tussenpositie in.
In het algemeen kan worden gesteld, dat ze duidelijk minder schadelijk voor
gezondheid en milieu zijn dan cadmium- en loodverbindingen, maar er zijn indicaties
dat ze schadelijker zijn dan bijvoorbeeld calcium-zink-stabilisatoren.– Er ontbreken vooralsnog harde gegevens met betrekking tot onder
meer toxiciteit, concentraties in het milieu, risico's van de organische tinverbindingen
in het milieu, gevoeligheid van bepaalde soorten, etc. Toch kan voorzichtig
gesteld worden dat, uitgaande van de beschikbare literatuur, de toepassing
van organotinstabilisatoren niet direct aanleiding geeft tot zorg.– De verbranding van (met organotin gestabiliseerd) PVC levert een
bijdrage van 4 à 5% aan het tingehalte van vaste AVI-reststoffen (reststoffen
van afvalverbrandingsinstallaties). De uitloognormen voor tin worden niet
overschreden. Belangrijk hierbij is ook de grote hoeveelheid langcyclische
PVC-producten die nu nog in gebouwen en bodem aanwezig zijn. Er vindt dus
ophoping van tinverbindingen in de maatschappij plaats.– Bij productie, gebruik, storten en recycling van met organotin
gestabiliseerde PVC-artikelen lijken relatief weinig organotin-verbindingen
in het milieu terecht te kunnen komen. Uitloging van organotinverbindingen
speelt zich naar alle waarschijnlijkheid alleen aan het productoppervlakte
van PVC af en is derhalve geen punt van speciale zorg.Uit de bovenstaande punten kan voorzichtig worden geconcludeerd, dat de
acute risico's van het gebruik van organotinverbindingen gering zijn. Wellicht
geldt dit ook voor de chronische risico's.Er zijn indicaties dat voor tinstabilisatoren alternatieven voorhanden
zijn of op korte termijn zullen komen met een lager risico voor het milieu. 4.2.2. LoodverbindingenLoodverbindingen worden reeds geruime tijd voornamelijk gebruikt in langcyclische
producten, zoals leidingen, profielen en kabelisolatie. In Nederland wordt
jaarlijks ongeveer 1500 ton lood gebruikt als stabilisator in PVC. Dit is
ongeveer 3% van het totale verbruik aan lood. Loodverbindingen worden als
stabilisator toegepast wegens de goede gedragseigenschappen en de lage prijs.De belangrijkste milieuaspecten met betrekking tot loodverbindingen in
PVC zijn [7]: – Loodverbindingen moeten worden gezien als zeer schadelijk indien
deze verspreid worden en wanneer mens en milieu eraan blootgesteld worden.– De gehaltes van lood in zuiveringsslib leidt tot normoverschrijding.
Het lijkt echter niet waarschijnlijk dat met lood gestabiliseerde PVC-artikelen
daar een significant aandeel in hebben.– Verbranding van PVC draagt in de orde van grootte van 10% bij
aan de te hoog geachte loodgehaltes in vaste AVI-reststoffen. Bij de AVI-vliegassen
worden de uitloognormen voor lood overschreden. Belangrijk hierbij is ook
de grote hoeveelheid langcyclische PVC-producten die nu nog in gebouwen en
bodem aanwezig zijn. Er vindt dan ook nog ophoping van loodverbindingen in
de economie plaats.– Bij productie, gebruik en recycling van met loodverbindingen gestabiliseerde
PVC-artikelen zijn er indicaties dat relatief weinig lood in het milieu terecht
komt. Uitloging van loodverbindingen speelt zich naar alle waarschijnlijkheid
alleen aan de oppervlakte van het PVC-product af en lijkt derhalve geen punt
van speciale zorg.Loodverbindingen uit PVC-artikelen komen vooral in het eindstadium van
de keten in het milieu terecht. In AVI-reststoffen is ongeveer 10% van het
loodgehalte afkomstig van PVC. Dit aandeel zou op termijn verder kunnen oplopen
als er niet voldoende aandacht wordt gegeven aan het functioneren en aan de
mogelijke uitbreiding van de opgezette structuren voor inzameling en herverwerking
van PVC-producten als leidingsystemen en raamkozijnen. Ook het voorkomen dat
grote stromen kabelafval in AVI's verbrand worden heeft grote prioriteit.
Er zijn signalen vanuit de industrie, dat er een ontwikkeling gaande is naar
een brede toepassing van loodvrije alternatieven voor PVC-stabilisatoren.Voor de overige loodbronnen in AVI's is reeds stringent beleid ingezet
of wordt op korte termijn beleid ontwikkeld. In 1998 zullen de betreffende
maatregelen inzake lood en andere zware metalen aan de Kamer worden aangeboden
in de vorm van het beleidsstandpunt zware metalen.Hieronder wordt een kort overzicht gegeven van de belangrijkste overige
bronnen van lood in een AVI [17] en de maatregelen die genomen zijn om het
aandeel te reduceren.De belangrijkste bron van lood in een AVI is de toepassing van lood als
metaal of metaallegeringen (aandeel 30% van totaal lood in een AVI). Onder
deze categorie vallen onder meer loodsoldeer (afspraken tot afbouw in OESO-kader),
vislood (wordt gewerkt aan uitfasering), wijncapsules (reeds verbod op lood),
batterijen (lood mag bijna niet meer worden toegepast, gescheiden inzameling).
Verder is glas, met een aandeel van 10%, een belangrijke bron. Glas wordt
echter grotendeels gescheiden ingezameld en bovendien zal deze looddeelstroom
vanwege de stabiele aggregatietoestand niet of nauwelijks bijdragen aan de
uitloging van AVI-bodemas of aan het loodgehalte in vliegas of in het RGR-residu.Andere loodbronnen zijn glazuur in keramiek (voornamelijk import) en tot
slot zit in de organische zeeffractie van het afval relatief veel lood. Andere
loodhoudende stromen, zoals metallisch lood in de bouw en in munitie, vinden
in het algemeen niet hun weg naar een AVI, maar worden ingezameld en hergebruikt. 4.2.3. WeekmakersPVC is van nature een stug en hard product. Om zacht PVC te verkrijgen,
zoals onder meer toegepast in vloerbedekking, verpakkingen, folies en kabelisolaties,
wordt 20 à 60% weekmakers toegevoegd. In Nederland werd in 1990 zo'n
24 000 ton weekmaker gebruikt. Ongeveer 90% van deze weekmakers
zijn ftalaatesters (ftalaten), waarvan di(2-ethylhexyl)ftalaat (afgekort DEHP)
kwantitatief gezien de belangrijkste is. Van de overige stoffen die als weekmaker
in PVC gebruikt worden, zijn verder alleen chloorparaffines in milieuopzicht
van belang. De belangrijkste milieuaspecten met betrekking tot ftalaten in
PVC zijn [7]:– De acute toxiciteit van ftalaten is laag. Jonge organismen zijn
meer gevoelig voor ftalaten dan volwassen exemplaren.– Ftalaten worden onder zuurstofrijke omstandigheden goed afgebroken.
Onder zuurstofloze omstandigheden worden deze verbindingen zeer langzaam afgebroken,
waardoor ophoping van ftalaten (in ondermeer sediment) kan plaatsvinden.– In het laboratorium zijn effecten op geslachtsorganen bij dieren
voor enkele stoffen, waaronder ftalaten, aangetoond. Voor slechts enkele stoffen
is er tevens een causaal verband gelegd tussen de aanwezigheid in het milieu
en het optreden van dergelijke effecten. De huidige stand van kennis laat
niet toe om conclusies te trekken ten aanzien van het al dan niet optreden
van effecten op geslachtsorganen en vruchtbaarheid van de mens.– De in het milieu aangetroffen concentraties ftalaten overschrijden
in een aantal compartimenten de streefwaarden; voor sediment wordt ook het
indicatief Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR) overschreden.– In Nederland wordt naar schatting jaarlijks ongeveer 300 ton ftalaten
naar het milieu geëmitteerd als gevolg van de productie, distributie
en verwerking van ftalaten en het gebruik, verbranden en (uitdamping en uitloging
bij) storten van PVC. Gedurende de toepassing van PVC buitenshuis treden de
grootste emissies op. Waarschijnlijk is ten minste 95% van de totale ftalaatemissie
naar het milieu tot het gebruik van PVC te herleiden.Uit de bovenstaande punten kan de conclusie getrokken worden, dat de toepassing
van ftalaten in PVC kan leiden tot overschrijding van (indicatieve) milieukwaliteitsdoelstellingen
(in met name sedimenten) en dat er bovendien nog weinig bekend is over de
mogelijke schadelijke effecten van ftalaten. In het kader van het EU-programma
bestaande stoffen komt er binnen 1 à 1,5 jaar een risicobeoordeling
en een mogelijk voorstel tot maatregelen inzake ftalaten beschikbaar.Naar aanleiding van een Deens onderzoek heeft het RIVM in opdracht van
de Inspectie Gezondheidsbescherming van het ministerie van VWS bijtringen,
rammelaars en andere speelgoedartikelen voor baby's gemaakt van PVC onderzocht
op afgifte van ftalaten. De hoeveelheid ftalaten die door bepaalde PVC-speelgoedartikelen
afgegeven wordt leidt tot een inname die vijf- tot tienmaal hoger is dan de
dagelijkse achtergrondbelasting van baby's met ftalaten uit voeding. De aangetroffen
ftalaatgehaltes en -afgiftes vormen geen onmiddellijk gevaar voor de gezondheid
van de baby's, maar het RIVM kan ook niet uitsluiten dat bij de blootgestelde
baby's nadelige effecten op de gezondheid zullen optreden. Ofschoon in de
huidige wettelijke voorschriften, het Warenwetbesluit Speelgoed, geen beperkende
norm wordt opgelegd ten aanzien van afgifte van ftalaten door speelgoedartikelen,
heeft de Hoofdinspecteur voor de Gezondheidsbescherming bij de importeurs
en distributeurs van PVC-babyspeelgoed erop aangedrongen geen speelgoed meer
in de handel te brengen, dat weekgemaakt PVC bevat. Naar aanleiding van bezwaren
van de industrie hiertegen heeft de Staatssecretaris van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport aangekondigd een Warenwetregeling te gaan
maken waarin de afgifte van ftalaten als weekmaker in zacht PVC-babyspeelgoed
aan wettelijke grenzen wordt gebonden. Daarbij zal ook nader gekeken worden
naar de bepalingsmethode van de afgifte. In het kader van dit beleidsstandpunt is geen extra aandacht geschonken
aan chloorparaffines. In OSPARCOM-kader is besloten, dat chloorparaffines
met korte ketens voor het jaar 2000 uitgefaseerd moeten worden. Om dit besluit
te kunnen implementeren, gaat het ministerie VROM op korte termijn inventariseren
waar gechloreerde paraffines, gespecificeerd naar ketenlengte, in Nederland
toepassing vinden. In PVC-artikelen worden alleen middellange en langketenige
chloorparaffines toegepast. In het kader van OSPARCOM-DIFF is Zweden bezig
met het opstellen van een achtergronddocument met mogelijke maatregelen met
betrekking tot middellange en langketenige chloorparaffines. Naar verwachting
zal dit achtergronddocument begin 1998 verschijnen. 5. PVC en dioxinen 5.1. AchtergrondIn 1977 is aangetoond, dat bij verbranding van huishoudelijk afval en
daarmee vergelijkbaar bedrijfsafval polychloordibenzodioxinen en -furanen
(kortheidshalve dioxinen) worden geëmitteerd [2]. Van dioxinen staat
vast dat deze onder meer kankerbevorderende, immunotoxische en reproductietoxische
effecten op de mens teweeg kunnen brengen. Op 6 augustus 1996 is aan de Tweede
Kamer een notitie aangeboden over het advies van de Gezondheidsraad en het
standpunt van de regering inzake dioxinen [3]. Op 12 juni 1997 heeft er een
algemeen overleg daarover met de Kamer plaatsgevonden. Conform de motie «Oudkerk»
zal voor 1 januari 1998 aan de Tweede Kamer een stappenplan worden aangeboden,
waarin wordt aangegeven hoe de blootstelling van de mens aan dioxinen zo veel
mogelijk verlaagd zal worden, hierbij strevend naar de door de Gezondheidsraad
geadviseerde waarde van 1 picogram per kilogram lichaamsgewicht.Hoewel de aanwezigheid van chloor en organisch materiaal essentieel is,
wordt de vorming van dioxinen in afvalverbrandingsinstallaties (AVI's) primair
door procesparameters en installatieontwerp bepaald, zoals de feitelijke verbrandingscondities
en de verblijftijd van de rookgassen in het afkoeltraject van 250 –
450 °C.PVC en groente-, fruit- en tuinafval (GFT) zijn verreweg de belangrijkste
chloorbronnen in het huishoudelijk afval, met respectievelijk bijdragen van
thans 35 à 65% en ongeveer 10% aan het totale chloorgehalte [4]. In
de periode tot 1985 was dit ca. 50% resp. 35% [4]. Vooralsnog wordt aangenomen
dat in de dioxinevorming niet of nauwelijks wordt gediscrimineerd tussen aard
en herkomst van het chloride, zodat de chloorbronnen navenant in deze vorming
zullen bijdragen. 5.2. AfwegingDe rol van PVC in het huishoudelijk afval bij de vorming van dioxinen
is reeds langere tijd onderwerp van controverse.Ontegenzeggelijk is PVC een belangrijke leverancier van chloor voor de
dioxinevorming in een AVI en kan de dioxinevorming derhalve niet los worden
gezien van de PVC-aanwezigheid. Dat wil echter niet zeggen dat verwijdering
van PVC een evenredige afname van dioxinevorming zou bewerkstelligen. Met
betrekking tot dit onderwerp is in 1994 in opdracht van VROM een onderzoek
verricht, te weten door de Rijksuniversiteit Leiden (RUL) [4]. Vervolgens
heeft in opdracht van de industrie TNO een statistische evaluatie verricht
van de resultaten van dit onderzoek [5].Het onderzoek van de RUL geeft aan, dat bij een drastische verlaging van
het GFT-gehalte in het afval er een verband gevonden wordt tussen de hoeveelheid
PVC in het aanbod van een AVI en de vorming van dioxinen. TNO bestrijdt deze
conclusie. Het is niet gelukt om tot een gezamenlijke conclusie
te komen. Naar deze complexe relatie zijn de laatste jaren nog vele andere
onderzoeken gedaan, maar het is gebleken, dat het vrijwel onmogelijk is om
tot een algemeen geaccepteerde en wetenschappelijk onderbouwde beschrijving
te komen van de relatie tussen het verbranden van PVC en de vorming van dioxinen.
Wel lijkt vast te staan dat, bij verwijdering van zowel GFT-afval als PVC
uit het afval, er genoeg chloor resteert om een dusdanige hoeveelheid dioxinen
te vormen, dat «end-of-pipe»-technieken noodzakelijk blijven.Recent wordt deze laatste conclusie in ECE-verband (Verenigde Naties)
onderschreven door een groep deskundigen [19].De dioxinevorming is in een moderne AVI slechts voor een beperkt deel
bepalend voor de dioxine-uitstoot naar de lucht door een AVI. De moderne AVI's
zijn op grond van het Besluit luchtemissies afvalverbranding uit 1993 genoodzaakt
de emissie van dioxinen naar de lucht te reduceren tot beneden een niveau
van 0,1 ng I-TEQ per m3, hetgeen op basis van optimalisatie van
de verbrandingscondities en additionele rookgasreinigingstechnieken haalbaar
is gebleken.Met deze maatregelen zal de bijdrage van de verbranding van huishoudelijk
afval aan de totale dioxine-emissie naar de lucht in Nederland afnemen tot
ca. 5% in het jaar 2000.Toch zit er een duidelijke keerzijde aan deze laatste ontwikkeling. De
oplossing wordt vooral gezocht in «end-of-pipe»-technieken, waardoor
de emissie van reeds gevormde dioxinen is verschoven van lucht naar de AVI-reststoffen.Uit een recent onderzoek blijkt dat de blootstellingsrisico's door dioxinen
afkomstig van deze AVI-reststoffen niet direct zorgwekkend zijn, al kunnen
over de risico's op lange termijn voor wat betreft het hergebruik van vliegassen
vooralsnog geen eenduidige conclusies getrokken worden [6]. 5.3. Beleidsconclusie t.a.v. PVC en dioxinenIk constateer, dat eliminatie van PVC bij verbranding van huishoudelijk
afval in Nederland geen of slechts een geringe invloed heeft op de dioxine-emissie
van AVI's. Omdat de dioxine-uitworp van AVI's naar lucht relatief gering is
en nog verder zal afnemen, de bijdrage van PVC aan de dioxinevorming niet
eenduidig te kwantificeren is en de blootstellingsrisico's van dioxinen in
AVI-reststoffen niet direct zorgwekkend zijn, is aan dit aspect van PVC in
de verdere ontwikkeling van dit beleidsstandpunt relatief weinig gewicht toegekend. 6. Afvalaspecten van PVC 6.1. AchtergrondGeschat wordt dat in 1995 46 000 ton PVC-afval is vrijgekomen, waarvan
25% hard PVC en 75% zacht [9]. De chloorketenstudie gaat echter uit van 86 000
ton PVC-afval in 1990 [14]. Uit de chloorketenstudie blijkt verder, dat er
jaarlijks zo'n 144 000 ton PVC in de maatschappij accumuleert, waarvan
54 000 ton in bouw- en leidingsystemen [14]. In tabel 2 wordt een ruwe
schatting gemaakt van de PVC-producten, zoals die jaarlijks in een AVI terecht
komen. De hoeveelheid PVC in verpakkingen blijft na een aanvankelijke daling,
als gevolg van het Convenant Verpakkingen, nu ongeveer gelijk.In 1995 werd van de 46 kton PVC-afval die vrijkwam 15 kton verbrand, 28
kton gestort en slechts 3 kton voor hergebruik aangeboden [9]. De hoeveelheid
te storten PVC zal, als gevolg van het beschikbaar komen van voldoende
verbrandingscapaciteit en hieraan gekoppeld de effectuering van stortverboden
voor verschillende afvalstromen, de komende jaren sterk afnemen. Het aandeel
verbranden zal om dezelfde reden toenemen. Het huidige hergebruik betreft
voornamelijk deelstromen uit het bouw- en sloopafval. Zo zijn voor enkele
langcyclische PVC-stromen (leidingbuissystemen en gevelelementen) hergebruiksafspraken
gemaakt, waarmee ongeveer 50% van de totale PVC-afzet wordt afgedekt. 6.2. Verbranden van chloorhoudende materialen in AVI'sDe belangrijkste chloorbronnen in een AVI zijn groente-, fruit- en tuinafval
(GFT) en PVC. Door de grootschalige inzameling en herverwerking van GFT en
het van kracht worden van een stortverbod voor PVC-producten, is het aandeel
van PVC aan de totale hoeveelheid chloor in een afvalverbrandingsinstallatie
(AVI) toegenomen tot 35 à 65% [17]. PVC draagt ook in deze mate bij
aan de hoge chloridegehaltes in AVI-reststoffen. Bij het verbranden van chloorhoudende
materialen ontstaat zoutzuurhoudend rookgas hetgeen een negatieve invloed
heeft op de bedrijfsvoering en het resultaat van een AVI. Daarnaast maakt
de vorming van zoutzuur toevoeging van extra kalk bij de rookgasreiniging
noodzakelijk. Verder kunnen er bij verbranding van chloor schadelijke verbindingen
gevormd worden, waaronder dioxinen (zie 5).Zoutzuur is mede verantwoordelijk voor het lage rendement van energieopwekking
in een AVI in vergelijking met een conventionele elektriciteitscentrale. In
hoeverre een reductie van het gehalte aan PVC in de input van een AVI hierin
verbetering kan brengen, is twijfelachtig. In een studie van TNO uit 1996
wordt globaal becijferd, dat het chloorgehalte met tenminste 80% moet worden
teruggebracht om een betere energiebenutting mogelijk c.q. haalbaar te maken.
Hiervan uitgaande zou zelfs het volledig weren van PVC uit de input van een
AVI onvoldoende zijn om een betere energiebenutting binnen bereik te brengen
[13].Bij het afvangen van zoutzuur ontstaan kalkzouten die zijn verontreinigd
met zware metalen waaraan PVC nauwelijks een bijdrage levert. Na afscheiden
van de metaalzouten worden de kalkzouten in de helft van de Nederlandse AVI's
op oppervlaktewater geloosd. Bij de overige AVI's komen de kalkzouten en zware
metalen gezamenlijk als vast rookgasresidu (RGR) vrij, dat gezien het gehalte
zware metalen als gevaarlijk afval tegen relatief hoge kosten wordt gestort.In een niet-lozende AVI ontstaat bij verbranding van 1000 kg afval met
gemiddelde samenstelling ca 18 kg te storten RGR met 0,36 kg zware metalen
(ca 20 g/kg). Verbranding van 1000 kg PVC levert hier gemiddeld 500 kg RGR,
inclusief 0,075 kg zware metalen (ca. 0,15 g/kg).Bij genoemde kalkzout-Iozende AVI's hoeven slechts de zware metalen die
in een geconcentreerde vorm uit het rookgas zijn afgescheiden als gevaarlijk
afval te worden gestort, te weten 3,5 kg/t afval, resp. 50 kg/t PVC.Momenteel wordt bij één niet-Iozende AVI onderzocht op welke
wijze de rookgasreinigingsinstallatie is aan te passen zodat het verwijderen
van zoutzuur niet langer leidt tot de vorming van extra rookgasreinigingsresidu.
Hierbij worden de in het vaste residu voorkomende zware metalen alsnog afgescheiden
en gestort, en kunnen de opgewerkte oplosbare kalkzouten worden geloosd. De
uit chloorafval (waaronder PVC) voortvloeiende hoeveelheid te storten gevaarlijk
afval wordt hiermee waarschijnlijk met ca 90% gereduceerd.De invoering van deze extra bewerkingstrap leidt voor de betreffende AVI's
tot een evenredige reductie van de stortkosten. Bij een positief verloop van
de proefnemingen is de verwachting, dat de betreffende voorziening mogelijk
binnen 5 jaar bij alle AVI's, waarvoor dit systeem relevant is, kan worden
aangebracht. In het jaar 2000 moet hier meer duidelijkheid over zijn. Een deel van het in de voeding van een AVI aanwezige chloor komt als chloride
in de slakken en het vliegas terecht. Wat hiervan de effecten zijn op de verdeling
van metalen over de slakken en vliegas, op het uitlooggedrag van deze stromen
en op de eventuele behandeling die slakken en vliegas in de toekomst zullen
ondergaan, is op dit moment niet goed aan te geven. 6.3. HergebruikMengsels van diverse kunststoffen zijn in de praktijk moeilijk als materiaal
te hergebruiken. Zo geeft vooral een te hoog percentage PVC in andere kunststoffen
(m.n. PE en PP) problemen bij de herverwerking van die materialen. Echter
voor naar soort gescheiden kunststoffen nemen de mogelijkheden voor herverwerking
sterk toe. Dit geldt ook voor PVC. Dit betekent dat met name de gescheiden
vrijkomende en/of gescheiden ingezamelde PVC stromen in aanmerking komen voor
(materiaal)hergebruik. In de huidige praktijk lijkt dit alleen voor langcyclische
producten, zoals buizen en gevelelementen mogelijk. Op dit moment worden reeds
alle oude buizen en gevelelementen, die ingezameld worden, gerecycleerd. Naar
schatting bevindt zich ongeveer 1 400 000 ton PVC-buizen in de grond
in Nederland, jaarlijks komt er 100 000 ton aan PVC-leiding bij. De jaarlijkse
gerecycleerde hoeveelheid PVC-buizen bedraagt nog slechts 3 000 ton [15].
Dit komt door de lange gebruiksduur en de geringe beschikbaarheid. Het aanbod
zal naar verwachting sterk toenemen vanwege aflopende levensduur en actieve
benadering van gemeenten en sorteerbedrijven. In de herverwerkingscapaciteit
heeft de industrie reeds geïnvesteerd.Een recente technologische ontwikkeling is een methodiek om kunststofafval
te vergassen. Op deze manier zou ook PVC-afval naar grondstoffen gerecycleerd
kunnen worden. Ik acht het zeer wenselijk, dat deze ontwikkeling actief wordt
onderzocht. 6.4. Beleidsconclusie t.a.v. afvalaspecten van PVCDoor onttrekking van GFT is het aandeel van PVC aan de totale hoeveelheid
chloor in een AVI de laatste jaren toegenomen tot 35 à 65%. Bij het
verbranden van chloorhoudende afvalstoffen wordt zoutzuur gevormd, wat leidt
tot de vorming van een aanzienlijke hoeveelheid rookgasreinigingsresidu. Dit
residu bestaat uit kalkzouten gevormd door neutralisatie van zoutzuur en is
verontreinigd met zware metalen, waaraan PVC nauwelijks bijdraagt. De relatief
hoge stortkosten van RGR-residu worden door deze verontreiniging veroorzaakt.In 60% van de Nederlandse AVI's worden de zware metalen afgescheiden,
waardoor nog maar 10% gestort hoeft te worden. De kalkzouten worden op open
oppervlaktewater geloosd.In 40% van de Nederlandse AVI's vindt geen afscheiding plaats en wordt
alle rookgasreinigingsresidu gestort. Zowel uit milieu- als uit kostenoogpunt
een ongewenste situatie. De realisatie van de extra verwerkingstrap, dat leidt
tot een vergaande reductie van de hoeveelheid te storten RGR-residu, is een
positieve ontwikkeling. Het is echter, technisch en economisch, onzeker of
dit bij alle AVI's, waarvoor dit systeem relevant is, binnen afzienbare tijd
ingevoerd wordt. Daarom blijft het beleid gericht op een reductie van het
aandeel PVC in de voeding van de AVI's. Door de inwerkingtreding van het Stortverbod
voor kunststofafval zal een groter deel van het in Nederland vrijkomende afval
met het hierin voorkomende PVC in AVI's terecht komen. Dit maakt een reductie
van het aandeel PVC in te verbranden afvalstoffen nog meer noodzakelijk.Deze reductie zal moeten worden gerealiseerd door enerzijds het beperken
van het gebruik van PVC in die toepassingen waarvoor het niet of nauwelijks
mogelijk is tot een hoog percentage hergebruik te komen en anderzijds
het opzetten of optimaliseren van hergebruikssystemen voor PVC-producten waarvoor
hergebruik wel mogelijk is.In het jaar 2000 zal worden nagegaan of de disproportionele bijdrage van
PVC aan de hoeveelheid gevaarlijk afval bij verbranden daadwerkelijk is verminderd
hetzij door de hierboven genoemde extra verwerkingstrap of door andere ontwikkelingen
ten aanzien van de verwijdering van het rookgasreinigingsresidu. Tevens zal
dan geëvalueerd worden of de gekozen oplossing ook in milieu-opzicht
het gewenste resultaat heeft opgeleverd. Als deze evaluatie een positief beeld
laat zien, en als dan ook andere aspecten waaronder de gewenste betere benutting
van het energierendement van een AVI geen harde argumenten opleveren om PVC
uit de voeding van AVI's te weren, zal het beleid ten aanzien van verbranden
van PVC worden aangepast. Deze aanpassing zal echter niet leiden tot bijstelling
van de doelstellingen op het gebied van recyclering van PVC. 7. De rol van PVC bij een ongecontroleerde brandDe heersende opvatting van deskundigen in Nederland is dat er geen extra
acuut gezondheidsrisico bestaat bij het uitbreken van brand indien in het
gebouw PVC is toegepast. De chloorhoudende gassen, die kunnen vrijkomen bij
de verbranding van PVC, met name zoutzuur, hebben wellicht invloed op de samenstelling
van de rook, maar mensen komen met name om bij brand omdat de temperatuur
te hoog is of door gebrek aan zuurstof of door koolmonoxidevergiftiging.De chloorhoudende gassen zullen wel in het milieu terecht komen, waar
ze mogelijk schade aan kunnen brengen. Ook kunnen, door het ontstaan van giftige
stoffen, de renoveringskosten van het door brand getroffen object drastisch
oplopen. In Duitsland is naar aanleiding van de brand op de luchthaven Düsseldorf,
een officieel onderzoek naar de rol van PVC uitgevoerd. Hieruit bleek dat
PVC bij het ontstaan noch bij de verspreiding van de brand een specifieke
rol heeft gespeeld. Volgens de vrijgegeven informatie zijn de slachtoffers
bij deze brand omgekomen als gevolg van koolmonoxidevergiftiging. De extreem
dichte rook, voornamelijk veroorzaakt door de verbranding van polystyreenisolatieschuim,
heeft mensen gehinderd om te vluchten en zorgde ervoor, dat de omgekomenen
niet konden ontsnappen. De oorzaken van deze catastrofe zouden ook in bouwkundige
en organisatorische tekortkomingen zijn gelegen. De andere schadelijke stoffen
die vrijkwamen als gevolg van de brand, mede als gevolg van de verbranding
van PVC, hebben grootschalige vervuiling van het terrein veroorzaakt [18]. 8. Internationaal kaderPVC is een onderwerp, dat in vele landen in het milieubeleid aandacht
krijgt. In deze paragraaf worden de ontwikkelingen in landen binnen de Europese
Unie, die een PVC-beleid hebben ontwikkeld, en Tsjechië kort geschetst.EU:In de Verpakkingsrichtlijn staat, dat na 1998 verpakkingen van onder meer
PVC alleen toegestaan zijn als het aan een aantal algemene voorwaarden voldoet,
zoals geschikt voor hergebruik, recycling, energieterugwinning of compostering.
Verder is een doelstelling van 15% recycling opgenomen voor een aantal materialen,
waaronder kunststof als geheel.Dibutylftalaat en dioctylftalaat staan op de eerste lijst van prioriteitsstoffen
van Europese Unie en DEHP, di-isodexyl- en di-isopropylftalaat op de tweede.
Dit houdt in dat voor deze stoffen een risicobeoordeling wordt gemaakt en
indien nodig tevens een voorstel voor risicoreducerende maatregelen. Binnen
1 à 1½ jaar worden de resultaten verwacht. Zweden:De «Ecocycle Commission» heeft de regering geadviseerd om
zacht PVC (en dus weekmakers) en zware metalen in PVC zo ver mogelijk terug
te dringen.De overheid heeft weliswaar nog geen definitief standpunt ingenomen maar
recent zijn twee adviezen, van de Zweedse EPA en de Chemische Inspectie, gepubliceerd.
Als de overheid dit overneemt, dan betekent dit dat recycling van PVC in Zweden
wordt toegestaan en wordt gestimuleerd en dat tevens recycling van loodhoudend
PVC wordt toegestaan. Het gebruik van loodadditieven in nieuwe PVC-producten
moet in 2005 met 90% zijn gereduceerd. Loodadditieven mogen daarbij niet worden
vervangen door organotinverbindingen. De concentratie ftalaten in het milieu
moet afnemen. Hiervoor moeten internationale afspraken gemaakt worden. Zweden
zal hiervoor voorstellen formuleren, nadat de EU gereed is met de risicobeoordelingen.
Het gebruik van chloorparaffines in PVC zal in Zweden na het jaar 2000 gestopt
moeten zijn.Duitsland:De Bundesrat heeft in 1990 de intentie uitgesproken, dat moeilijk herbruikbaar
of te recyclen PVC teruggedrongen moet worden, indien er milieuvriendelijkere
alternatieven voor zijn. Volgens dezelfde Bundesrat in 1994 bestaan er milieuvriendelijke
toepassingen van PVC, en vervanging van PVC wordt niet aanbevolen totdat de
milieueffecten van de alternatieven zijn onderzocht. Op het niveau van de
Länder is in een gezamenlijk statement besloten, de PVC-input in AVI's
te minimaliseren en moeilijk recyclebare PVC-producten af te bouwen. Voor
PVC-producten die niet vervangen worden, zou een fonds moeten worden opgericht
van waaruit de meerkosten voor bestaande recycling-initiatieven en de meerkosten
van afvalverbranding betaald zouden moeten worden. Momenteel is er naar aanleiding
van de brand van april 1996 op de luchthaven Düsseldorf waarbij 16 doden
vielen, een maatschappelijke discussie gaande over het gebruik van PVC in
openbare gebouwen. Uit de resultaten van het officiële onderzoek naar
de rol van PVC bij deze brand blijkt dat PVC hierin geen specifieke rol heeft
gespeeld [18].In Duitsland wordt door 22 steden en 20% van de Länder het gebruik
van PVC als bouwmateriaal ontmoedigd. Deze ontmoediging kan bestaan uit het
doen van aanbevelingen, het niet verstrekken van subsidies en PVC verbieden
in projecten die gefinancierd worden door de overheid. De Duitse Enquête
Commissie heeft in 1994 verzocht om de onderzoeken naar alternatieven voor
loodstabilisatoren te versnellen.Denemarken:Denemarken heeft een convenant afgesloten met de industrie, dat het gebruik
van lood in kortcyclische PVC-toepassingen en een aantal bouwtoepassingen
moet limiteren en dat als tussenstap wordt gezien naar een terugdringing tot
noodzakelijke toepassingen van lood in PVC.Ook is met de industrie afgesproken dat in 2000 de input van PVC-verpakkingsmateriaal
in AVI's met 85% afgenomen moet zijn t.o.v. 1985. In Denemarken is een grootschalig
onderzoek uitgevoerd, waarbij alle milieueffecten van toepassing van PVC geëvalueerd
zijn. Ook heeft de Deense industrie aan moeten geven, in welke PVC-toepassingen
weekmakers gebruikt worden en wat hiervoor alternatieven kunnen zijn.Op basis van deze rapportages worden naar verwachting in 1997 verdergaande
beleidsconclusies geformuleerd, met betrekking tot onder meer weekmakers.
De Deense overheid is een fervent voorstander van etikettering van PVC-producten,
zodat recycling vergemakkelijkt wordt.Door middel van een actieplan wil de Deense overheid het gebruik van ftalaten
aan banden leggen en indien meer bewijs voor gezondheidsrisico's bekend wordt,
uiteindelijk uitbannen. Voorlopig richt men zich op het ontmoedigen van het gebruik door middel
van etikettering, heffingen en vrijwillige afspraken. Deze strategie richt
zich in eerste instantie op zacht PVC in auto's en speelgoed.België:In Vlaanderen mogen zakken met ziekenhuisafval geen halogenen bevatten,
en deze kunnen dus niet van PVC zijn. Deze maatregel is genomen, omdat ziekenhuizen
hun afval vaak zelf verbranden in relatief eenvoudige verbrandingsovens, waardoor
chloorgassen gevormd zullen worden. Verder wordt een eco-tax heffing overwogen
voor verpakkingen van dranken. Met betrekking tot verpakkingsafval in het
algemeen is een convenant afgesloten met de industrie, waarin de industrie
verantwoordelijk wordt gehouden voor preventie, terugname en recycling van
verpakkingsafval.Frankrijk:In Frankrijk zijn geen specifieke maatregelen m.b.t. PVC bekend. Er zijn
wel algemene doelstellingen afgekondigd aangaande verpakkingen en recycling.Zwitserland:In Zwitserland is het gebruik van PVC als verpakkingsmateriaal voor dranken
verboden. Het argument hierbij is dat recyclingsystemen voor plastic flessen
goedkoper en eenvoudiger kunnen functioneren, als er alleen maar PET-flessen
gebruikt worden. Daarnaast is er nog een aantal meer algemene doelstellingen
afgekondigd aangaande verpakkingen en recycling.Oostenrijk:In Oostenrijk wordt een product niet voorzien van een milieukeur, indien
het PVC bevat.Tsjechië:Zeer recent heeft Tsjechië een nieuwe wet aangenomen op het gebied
van afvalstoffen met een zeer strikte regelgeving ten aanzien van PVC. Vanaf
1 januari 2001 is PVC-verpakking verboden.Dit verbod heeft ook betrekking op import. 9. Beleidsstandpunt PVCIn deze notitie is bewust geen vergelijking gemaakt tussen de milieubelasting
van PVC en die van andere materialen omdat voor de onderbouwing van maatregelen
gericht op PVC alleen de milieubelasting van PVC telt. Uit voorgaande analyse
blijkt dat er geen sprake is van een dusdanige milieubelasting dat een algemeen
verbod op het toepassen van PVC nodig is. Dit laat onverlet dat voor bepaalde
toepassingen de integrale milieubelasting van PVC op basis van een levenscyclusanalyse
hoger of lager kan uitvallen dan alternatieve materialen. De vertaalslag naar
maatregelen is echter geen zaak voor de overheid maar kan wel richtlijnen
opleveren voor andere – vrijwillige – afspraken of aanbevelingen.PVC levert vooral in de afvalfase grote problemen op voor het milieu.
Het verbranden van chloorhoudende materialen, zoals PVC, leidt bij ongeveer
de helft van de AVI's tot verhoudingsgewijs veel gevaarlijk afval en derhalve
tot hoge meerkosten bij de verwerking van dat afval. In 2000 is pas bekend
wat de milieueffecten zijn van de extra, nog te realiseren, verwerkingstrap
of van eventueel andere gerealiseerde oplossingen waardoor de hoeveelheid
gevaarlijk afval drastisch zou worden beperkt. Het gebruik van lood en tin
als PVC-stabilisator draagt bij aan de gehaltes van deze stoffen in de AVI-reststoffen,
waarbij voor lood de uitloognormen voor vliegassen worden overschreden.
Ftalaten als weekmaker komen vrij in de gebruiksfase en kunnen leiden tot
overschrijding van het indicatieve Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau in sedimenten.
Er is weinig bekend over de schadelijke effecten van ftalaten; de EU komt
binnen 1 à 1½ jaar met een risicobeoordeling en een mogelijk
voorstel tot maatregelen.Deze onderbouwing leidt tot de volgende beleidsuitgangspunten:– aansluiting bij bestaand beleid, omdat de milieubelasting van
PVC van wieg tot graf niet dusdanig is dat alle toepassingen van PVC verboden
zouden moeten worden;– reductie van de grote hoeveelheid gevaarlijk afval die ontstaat
bij het verbranden van PVC;– afbouw van milieugevaarlijke additieven.Deze beleidsuitgangspunten leiden op een aantal punten tot een vernieuwing
van het huidige beleidsstandpunt. Het nieuwe beleidsstandpunt kan in de volgende
vijf punten worden samengevat:1. Stimuleren van hergebruik en recycling.2. Om de hoeveelheid rookgasreinigingsresidu te reduceren in ieder geval
tot 2000 voortgaan met het verminderen van de inzet van PVC in producten waarvoor
geen mogelijkheden tot hergebruik bestaan tenzij minder milieubelastende alternatieven
ontbreken.3. Beperken van de hoeveelheid te storten rookgasreinigingsresidu van
AVI's door modificatie van de wijze van rookgasreiniging dan wel de wijze
van verwijderen van rookgasreinigingsresidu.4. Terughoudendheid in het gebruik van ftalaten als weekmakers voor PVC.5. Terugdringen van het gebruik van loodverbindingen als stabilisator
voor PVC, zonder dat het aandeel tinstabilisatoren in nieuw PVC stijgt. 10. Concrete doelstellingen en maatregelenHet oorspronkelijke beleidsstandpunt inzake PVC is tot nu toe alleen uitgewerkt
ten aanzien van het terugdringen van verpakkingen (Convenant Verpakkingen
juni 1991) en het stimuleren van recycleren van PVC-buizen en gevelelementen
door middel van overeenkomsten met de desbetreffende branches. Tevens wordt
stimulering van recycleren gerealiseerd door opname van PVC (mits dat het
gerecycleerd wordt) of PVC-recyclaat in het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen.
Om het nieuwe beleidsstandpunt voldoende «handen en voeten» te
geven, heb ik hieronder concrete doelstellingen en maatregelen aangegeven.
Hierbij geldt dat deze doelstellingen en maatregelen haalbaar c.q. uitvoerbaar
zijn tegen aanvaardbare kosten en niet leidt tot een onevenredig concurrentienadeel.Het beleidsstandpunt leidt tot de volgende doelstellingen en maatregelen:a. lood: De hoeveelheid lood als PVC-stabilisator moet afnemen
van ongeveer 1500 ton in 1995, via 1000 ton in 2000 naar alleen essentiële
toepassingen in 2002. Voor een aantal toepassingen van loodstabilisatoren
zijn al alternatieven voorhanden. Er zijn signalen vanuit de industrie, die
duiden op een voortvarende ontwikkeling naar een brede toepassing van stabilisatoren
zonder lood. Hierbij dient te worden opgemerkt dat het niet wenselijk is dat
wordt overgegaan op organotinstabilisatoren, maar op andere stabilisatorsystemen,
zoals calcium-zink-stabilisatoren. Hiermee wordt aangesloten bij het zwaremetalenbeleid
van het ministerie van VROM. Het zwaartepunt van het zwaremetalenbeleid
ligt bij het (laten) ontwikkelen en geaccepteerd krijgen van alternatieven.
Als een van de uitgangspunten wordt gehanteerd dat daar waar gelijkwaardige,
maar minder milieubelastende alternatieven beschikbaar zijn en deze niet tot
extra kosten leiden, invoering van deze alternatieven snel kan plaatsvinden.
Met betrekking tot de andere loodbronnen in AVI's is reeds vergaand beleid
ingezet of wordt op korte termijn beleid ontwikkeld.b. ftalaten: Vooralsnog is nog te weinig bekend over de mogelijk
optredende schadelijke effecten van ftalaten. Gezien deze onzekerheden wordt
nu nog geen besluit genomen over definitieve maatregelen. In verschillende
kaders is onderzoek gaande naar ftalaten en de risicobeoordeling van de EU
zal binnen 1 à 1½ jaar gereed zijn, zodat begin 1999 een definitief
beleidsstandpunt over ftalaten opgesteld zal worden. Tevens zal dan een besluit
worden genomen ten aanzien van het gebruik van chloorparaffines in PVC.In de tussentijd zal terughoudend met de toepassing van ftalaten moeten
worden omgegaan en zal de industrie de zorg omtrent ftalaten, die ook bij
hen leeft, in concrete activiteiten tot uitdrukking moeten blijven brengen,
zoals het stimuleren en uitvoeren van onderzoek naar de effecten van de diverse
ftalaten, ontwikkeling van alternatieven en het zorgdragen voor een minimale
uitloging van ftalaten uit PVC-producten. Bij de Europese industrie-organisatie
(ECPI) loopt reeds een aantal onderzoeksprogramma's.c. organotin: Het aandeel van organotinstabilisatoren in nieuw
PVC mag niet verder toenemen dan het aandeel in 1995. Voor organotin-verbindingen
geldt dat de risico's van deze toepassing acceptabel lijken, maar dat nog
onvoldoende bekend is over de schadelijkheid.Gezien het feit dat er alternatieven voorhanden zijn, die minder risico's
voor het milieu met zich meebrengen, mag uit voorzorg het gebruik van organotinverbindingen
in PVC niet toenemen.d. niet-recycleerbare producten: Hergebruik van vooral de kort
cyclische PVC-houdende producten (waarvan verpakkingen de belangrijkste zijn)
is om economische en technische redenen slechts zeer beperkt mogelijk. Het
is daarom gewenst dat de producenten en importeurs de lijn die is vastgelegd
in mijn beleidsstandpunt uit 1994 handhaven en de inzet van PVC in kortcyclische
producten verminderen tenzij het gaat om toepassingen waarvoor geen alternatieve
grondstoffen voorhanden zijn die minder milieubelastend zijn.Doelstelling hierbij is het aandeel aan kortcyclische PVC-houdende producten
in de input van AVI's tenminste te stabiliseren op het huidige niveau. Een
heroverweging van dit beleid wordt voorzien omstreeks het jaar 2000 als meer
bekend is over de aanpassingen van de rookgasreinigingsinstallaties van afvalverbrandingsinstallaties
of over andere wijze van verwijdering van het rookgasreinigingsresidu. Met
het oog hierop zullen – in lijn met het implementatieplan AVI-reststoffen –
de mogelijkheden tot reductie van hoeveelheid te storten rookgasreinigingsresidu
verder worden onderzocht.e. leidingbuissystemen en gevelelementen: alle afgedankte buizen
en gevelelementen die aan recyclingbedrijven aangeboden worden, worden hergebruikt.
Het aanbod zal naar verwachting sterk gaan toenemen vanwege aflopende levensduur
en actieve benadering van gemeenten en sorteerbedrijven. De hergebruikscapaciteit
is daarvoor aanwezig. Aan ontdoeners wordt een premie betaald die wordt gefinancierd
door uitsparing van stortkosten. Aandachtspunt is vooralsnog de hoeveelheid
buizen die onder de grond blijft zitten en de hoeveelheid die in andere circuits
terechtkomt, zoals export, andere hergebruikers en stortplaatsen.f. overig hergebruik: In overleg met de industrie zal worden
geïnventariseerd welke stromen geschikt zijn voor hergebruik. Medio 1998
wordt een actieplan verwacht van de industrie gericht op het realiseren van daadwerkelijk hergebruik. Voor die tijd worden in overleg met de industrie
taakstellingen voor de diverse stromen opgesteld en afspraken gemaakt met
betrekking tot de termijnen waarop deze taakstellingen bereikt moeten worden.
In het jaar 2000 worden, op basis van de evaluatie van de milieueffecten van
de in ontwikkeling zijnde technieken, deze beleidsdoelen heroverwogen.Bovengenoemde doelstellingen kunnen op verschillende wijzen bereikt worden.
De primaire verantwoordelijkheid ligt bij de producenten en importeurs. De
producenten en importeurs hebben het beste inzicht in hoe deze doelstellingen
het meest efficiënt geïmplementeerd kunnen worden. In de uitwerking
van het PVC-beleidsstandpunt zijn dan ook alleen de kaders en de termijnen
aangegeven zodat de producenten maximaal rekening kunnen houden met termijnen
van investeringen bij het omschakelen naar bijvoorbeeld andere additieven.
De eigen verantwoordelijkheid van de producenten geldt niet alleen voor die
gebieden waarop in dit beleidsstandpunt de kaders worden aangegeven maar geldt
onverminderd ook voor de niet uitgewerkte zaken. Het is de verantwoordelijkheid
van de producenten om continu te werken aan vermindering van de milieubelasting
van PVC door de gehele keten heen en dit geldt ook ten aanzien van additieven.
Afwegingen, verbeteringen e.d. dienen door de industrie zelf uitgewerkt te
worden. Het niet beoordelen door de overheid van een bepaald additief wil
niet zeggen dat dit niet vervangen of verbeterd kan worden zodat de totale
milieubelasting van PVC in een bepaalde toepassing gereduceerd wordt. De overheid
gaat echter pas over tot het beoordelen van een additief als hiervoor een
gerede aanleiding is. Deze aanleiding kan ofwel gelegen zijn in (eco)toxicologische
aanwijzingen dan wel door een grootschalige overschakeling door de industrie.Daar waar producenten en importeurs hun verantwoordelijkheid vorm willen
geven, kan het instrument van een verwijderingsbijdrage worden gebruikt voor
de financiering van de activiteiten. Dit moet wel zodanig worden ingericht
dat de marktwerking niet verstoord wordt. Een meerderheid van producenten
en importeurs dient daartoe een overeenkomst af te sluiten waardoor zij bij
het op de markt brengen van hun product, geld in een fonds storten om de verwijdering
van de afgedankte producten te betalen. Aan de Minister van VROM kan worden
verzocht deze afdrachtverplichting op te leggen aan alle producenten en importeurs
van het betreffende product door deze overeenkomst algemeen bindend te verklaren.Indien blijkt dat zelfregulering niet functioneert en de hierboven beschreven
doelstellingen niet gehaald worden, zullen wettelijke maatregelen worden overwogen. 11. BewakingOm regelmatig te kunnen controleren of de resultaten in de pas lopen met
de doelstellingen, zal het RIVM worden opgedragen de voortgang jaarlijks in
kaart te brengen in overleg met de betrokken industrie en afvalverwerkers.
De gegevens zullen deels aangeleverd moeten worden door de producenten, deels
uit andere bronnen gehaald moeten worden. De volgende ontwikkelingen zullen
deel uit moeten maken van het monitoringsprogramma:– hoeveelheden lood- en organotinverbindingen, die in Nederland
als stabilisator toegepast worden.– hoeveelheid PVC, die toegepast wordt als verpakkingsmateriaal.– hoeveelheid PVC, die gerecycleerd wordt. Hierbij dient onderscheid
te worden gemaakt tussen leidingbuissystemen, gevelelementen, kabels en de andere te onderscheiden stromen, die in de recycling-actieplannen
van de industrie genoemd zullen worden.– hoeveelheid PVC-afval.Jaarlijks zal het RIVM het resultaat in de milieubalans opnemen.Uit de handhaving van het Cadmiumbesluit blijkt dat de meeste overtredingen
worden veroorzaakt door PVC-producten afkomstig uit het verre Oosten. Het
knelpunt hierbij is onvoldoende kennis bij zowel importeur als producent.
Door de Hoofdinspectie Milieuhygiëne zal een communicatieplan worden
opgesteld om de importeurs en leveranciers van cadmiumhoudende producten op
effectieve wijze over de cadmiumregelgeving in Nederland te informeren. Referenties [1] VROM: Brief van de directeur van de directie Afvalstoffen aan enkele
Nederlandse gemeenten betreffende PVC-standpunt. 9 december 1994.[2] Olie, K; Vermeulen, P.L.; Heutzinger, O: Chlorodibenzo-p-dioxines
and chlorodibenzofurans are trace components of fly ash and flue gas of some
municipal waste incinerators in The Netherlands. Chemosphere 6 (1977) 455–459.[3] Notitie «dioxinen» opgesteld door de Minister van VWS,
handelende in overeenstemming met de Ministers van VROM en LNV.[4] Boerekamp-Kanters, J; de Louw, R: GFT, PVC, afvalverbranding en «dioxine».
(RUL-VROM project). Leiden, 1993.[5] Tromp P; de Leer, E; Hafkenscheid, Th: De invloed van PVC op de vorming
van dioxine bij verbranding van huisvuil met en zonder GFT (evaluatie van
recent onderzoek). 1994.[6] Kapteijns, A: Blootstellingsrisico's door dioxines afkomstig van vaste
reststoffen van AVI's.Verslag van afstudeeropdracht bij het Ministerie van VROM. september 1995.[7] MEBO Milieu adviesbureau: Additieven in PVC; de milieu-aspecten geëvalueerd,
's-Gravenhage, juli 1997.[8] Duijsens: Zware metalen in kunststoffen producten. Coopers & Lybrand
Civi Consultancy. 's-Gravenhage, 1994.[9] Overzicht samenstelling van de belangrijkste PVC-producten. Gegevens
verstrekt door de Nederlandse producenten. Januari, 1996.[10] Brydson: Plastics materials (sixth edition). Butterworth-Heinemann
1995.[11] Adding value to PVC: a European industry review of opportunities
for PVC additives today and tomorrow. ECVM, june 1996.[12] Centrum voor energiebesparing en schone technologie: mate van hergebruik
bij de materialen papier en kunststof. juli, 1996.[13] TNO: Specific processing costs of waste materials in a municipal
solid waste combustion facility. Juli, 1996.[14] TNO: Een chloorbalans voor Nederland. November, 1995.[15] Mondelinge mededelingen van dhr. J.R. Oostra, Wavin bv.[16] Brief van minister De Boer aan de Voorzitter van de vaste commissie
voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van de Tweede
Kamer. Kenmerk DGM/SVS/95021484, 21 november 1995.[17] VROM: Componentenonderzoek AVI-input componenten in het Nederlands
huishoudelijk afval en daarmee vergelijkbaar bedrijfsafval in AVI's: Herkomst
en bestemming.Publicatiereeks afvalstoffen 1997/37.[18] Unabhängige Sachverständigenkommission beim Ministerpräsidentes
Landes Nordrhein-Westfalen zur Prüfung von Konsequenzen aus dem Brand
auf dem Rhein-Rhur-Flughafen Düsseldorf: Analyse des Brandes 11 april
1996 Empfehlungen und Konsequenzen für den Rhein-Ruhr-Flughafen Düsseldorf.
Bericht, Teil 1, 14 april, 1997.[19] UN-ECE Expert meeting on Best Available Techniques to control Dioxines
and Furan Emissions, March 25, 1997, Rome. BIJLAGE 1: Figuren en tabellenIn Nederland werd in 1994 in totaal 962 000 ton kunststof geproduceerd
waarvan PVC een niet onbelangrijk deel uitmaakt. In figuur 1 is het relatieve
belang van PVC in deze markt aangegeven.Het materiaal PVC wordt in een breed scala aan toepassingsgebieden ingezet
en voor een groot aantal verschillende producten gebruikt. In figuur 2 worden
de toepassingsgebieden weergegeven en figuur 3 geeft de belangrijkste producten
die van PVC worden gemaakt.In figuur 4 wordt vervolgens de verdeling in het stabilisatorverbruik
in West-Europa weergegeven. In totaal wordt jaarlijks in West-Europa 160 000
ton zware metalen aan PVC toegevoegd. Figuur 1. Rol van PVC op de kunststofmarkt [12]Figuur 2. De belangrijkste toepassingsgebieden van PVC
in West-Europa in 1992 [11] Figuur 3. Verdeling van de belangrijkste PVC-producten
in West-Europa [11] Figuur 4. Stabilisatorverbruik in West-Europa in 1994
[10] Het marktvolume van de belangrijkste PVC-producten in Nederland wordt
weergegeven in tabel 1.Het betreft hier een zeer conservatieve schatting, want uit andere bronnen
blijkt het marktvolume van PVC-producten ongeveer 220 [12] à 295 kton
te bedragen [14]. In deze tabel staat tevens het gehalte aan chloor en zware
metalen van deze toepassingen vermeld. In tabel 2 is de herkomst van het PVC-afval
ingeschat zoals deze jaarlijks in de afvalfase terecht komen. Andere bronnen
gaan uit van een hoeveelheid PVC-afval van 86 000 ton in 1990 [14]. Tabel 1. Marktvolume en samenstelling PVC-producten in
1995 in Nederland; gegevens verstrekt door de Nederlandse industrie in januari
1996 [9] ProductMarktvolume
(kton/jaar)Gehaltes (%)   ChloorZware
metalen Hard folie6500,003 Sn Zacht folie5340,04
Zn of 0,01 Pb Vinyl vloerbedekking13300,06
Zn of 0,01 Sn Kabelisolatie15261,4 Pb Laarzen1,2240,05
Zn of 0,15 Pb Dakbanen4,8280,035 Zn Gevelelementen7452,0
Pb Leidingsystemen103511,0 Pv TOTAAL155 (1382
ton lood)Tabel 2. Samenstelling PVC-afval in 1995 in Nederland;
gegevens verstrekt door de Nederlandse industrie in januari 1996 [9] AfvalstromenTotaal PVCPercentagesTotaal
(kton/jaar)  kton/jaarAVIstortrecyclingAVIstortrecyclingHard folie610000600Zacht folie510000500Vinyl vloerbedekking13109001,311,70Kabelisolatie15109001,513,50Laarzen1,2505000,60,60Dakbanen0,241040500,020,10,12Gevelelementen0,351040500,040,140,18Leidingsystemen51040500,522,5Totaal PVC afval46   15283 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25723-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl