Wet financiering Abw, IOAW en IOAZ; Verslag over het voorbereidende onderzoek door de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27081, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

06-06-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27081 nr. 5

30-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudsopgave 1. Algemeen2. Achtergrond vorming van een FWI3. Het FWI3.1 Aanleiding om te komen tot een Fonds voor Werk en
Inkomen3.2 Achterliggende visie3.3 Fasering3.4 De relatie tussen inkomensdeel en werkdeel binnen
het FWI3.5 Financieringssystematiek inkomensdeel3.5.1 Het macrobudget3.5.2 De verdelingssystematiek3.5.3 Begrenzing gemeentelijk financieel risico3.5.4 De relatie met de debiteurenincentive3.6 Het werkdeel3.6.1 Relatie tussen FWI en SUWI3.6.2 Voornemens deregulering en stroomlijning op het
werkdeel van FWI4. Toezicht en verantwoording5. Informatievoorziening6. Financiële aspecten7. Overige opmerkingenArtikelsgewijze opmerkingenArtikel 3, tweede lid + artikel 13, tweede lid + artikel
17, onderdeel AArtikel 4Artikel 5, 6, 7, 8 en 9Artikel 5Artikel 7Artikel 8Artikel 12Artikel 13Artikel 22Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27081Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 86 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 081Nieuwe regels voor de financiering van de Algemene bijstandswet, de
Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers en de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
gewezen zelfstandigen (Wet financiering Abw, IOAW en IOAZ)nr. 5VERSLAGVastgesteld 30 mei 2000De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1, belast met het voorbereidend onderzoek van het wetsvoorstel, brengt
als volgt verslag uit van haar bevindingen. Indien de regering de vragen en
opmerkingen genoegzaam zal hebben beantwoord, acht de commissie de openbare
beraadslaging voldoende voorbereid.Inhoudsopgave 1.Algemeen2   2.Achtergrond vorming
van een FWI4   3.Het FWI73.1Aanleiding om te komen tot een Fonds voor Werk en Inkomen7 3.2Achterliggende visie7 3.3Fasering11 3.4De relatie tussen inkomensdeel en werkdeel binnen
het FWI133.5Financieringssystematiek inkomensdeel15 3.5.1Het macrobudget15 3.5.2De verdelingssystematiek163.5.3Begrenzing gemeentelijk financieel risico193.5.4De relatie met de debiteurenincentive20 3.6Het werkdeel20 3.6.1Relatie tussen FWI en SUWI203.6.2Voornemens deregulering en stroomlijning
op het werkdeel van FWI23    4.Toezicht en verantwoording23   5.Informatievoorziening24   6.Financiële aspecten24   7.Overige opmerkingen25    Artikelsgewijze opmerkingen251. AlgemeenDe leden van de fractie van de PvdA hebben kennis genomen van het wetsvoorstel.
Het streven is om door ontschotting tussen werk en uitkeringsgeld en het vergroten
van financiële verantwoordelijkheid te komen tot een betere toegang naar
werk. Dat wordt door deze leden ondersteund. Tegen dat licht beoordelen zij
het wetsvoorstel.De uitwerking blijkt echter nog onvoldragen, zoals de regering vanwege
de gefaseerde invoering zelf ook aangeeft. Het feit dat het, sinds de invoering
van het toeslagenbudget, tot op heden niet mogelijk blijkt een objectief verdeelmodel
te construeren dat een positief resultaat van bijstandsuitvoering beloont
en een slecht resultaat van bijstandsuitvoering sanc-tioneert, wordt door
deze leden betreurd. Het feit dat de regering ook in dit wetsvoorstel niet
in staat blijkt te definiëren wanneer de bijstandswet goed is uitgevoerd
baart deze leden grote zorgen. Omdat door de Kamer al veel eerder is aangegeven
dat een betere invulling noodzakelijk is, beschouwen zij het ontbreken van
een instrument om die uitvoering te meten en positieve uitvoering te belonen
als een tekortkoming.De aan het woord zijnde leden hechten een groot belang aan het verbeteren
van de financiering van de bijstand in het verlengde van het doel van de bijstand,
namelijk vangnet voor inkomen, uitstroom, sociale activering, participatie
en dienstverlening. Die meervoudige doelstelling maakt de vormgeving van de
juiste impulsen aan de gemeenten van grote waarde. Op grond daarvan hebben
deze leden kritische vragen en opmerkingen.De regering stelt dat, vanwege het feit dat een wijziging van de financiering
een majeure operatie is, er sprake zal zijn van een gefaseerde uitvoering.
Het komt de leden van de PvdA-fractie voor dat de reden niet is dat een wijziging
van de financiering van de bijstandswet als zodanig een majeure operatie is,
maar dat de regering thans niet beschikt over een voldoende objectief verdeelmodel
waarmee de goede uitvoering van de bijstand wordt beloond. In de praktijk
lijkt dat de motivatie achter gefaseerde invoering te zijn. Al bij de invoering
van de Abw is bepaald dat een deel van de bijstand via een verdeelmodel zou
worden gebudgetteerd. Waarom is de regering de afgelopen 5 jaar niet in staat
geweest een verdeelmodel te ontwikkelen dat de verschillen die de Kamer tussen
gemeenten heeft gesignaleerd goed verklaart? Is de regering het eens met de
opvatting van deze leden dat het voorgelegde verdeelmodel nadelig is voor
die gemeenten die een actief uitstroombeleid hebben uitgevoerd? En dat gemeenten
die door falend beleid een hoog volume van uitkeringsgerechtigden hebben bevoordeeld
worden? Het bevreemdt de leden van de PvdA-fractie dat na het algemeen overleg
met de Kamer over het objectief verdeelmodel en het FWI het overgrote deel
van de door de Kamer gemaakt opmerkingen in dit wetsvoorstel niet is meegenomen.De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. Zij wensen enkele vragen te stellen en opmerkingen te maken.De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling, maar ook met waardering
kennis genomen van de nieuwe regels voor de financiering van de ABW, IOAW
en de IOAZ. Bij de waardering is er ook zorg dat de operatie leidt tot ongewenste
neveneffecten voor cliënten en gemeenten. Gemeenten voeren voornoemde
wetgeving uit. Dan is het in de ogen van deze leden ook logisch dat die gemeenten
meer ruimte wordt gegeven in de uitvoering maar dat zij tegelijkertijd daarvoor
ook meer financiële verantwoordelijkheid gaan dragen. In dit licht bezien
is de verandering naar 75% declaratie en 25% budgettering een heel logische.
Aangezien het om een groep gaat die zeer kwetsbaar is moeten de risico's vooraf
goed in kaart gebracht worden, risico's voor de cliënten en de gemeenten. Meer beleidsruimte leidt onontkoombaar tot verschillen tussen gemeenten.
De aan het woord zijnde leden vragen zich echter af of van rijkswege geen
voorwaarden gesteld moeten worden aan de grootte van de afwijkingen tussen
gemeenten. Zij vinden dat bijstandsgerechtigden, waar dan ook in Nederland,
een adequaat bestaansminimum gegarandeerd moeten krijgen. De nieuwe regels
voor de financiering van de bijstand moeten dit principe niet onderuit halen.
Kan de regering garanderen dat dit inderdaad niet gebeurt?De invloed van de economie op het aantal bijstandsgerechtigden is evident.
De aan het woord zijnde leden willen zeker niet het nut van de voorgestelde
maatregelen betwisten, maar zij willen toch wel aandacht vragen voor de economische
context waarin zij thans zijn geplaatst. Wanneer een bijstandsgerechtigde
maar enigszins wil of kan zijn er mogelijkheden voor werk. Wanneer dat niet
direct kan is er voldoende geld voor scholing om dat na een bepaalde tijd
mogelijk te maken. Heeft de regering ook rekening gehouden met deze conjuncturele
context van de maatregelen? Zijn deze leden te pessimistisch wanneer zij stellen
dat deze maatregelen alleen een positief effect kunnen hebben in een situatie
van hoogconjunctuur?De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennis genomen van het
wetsvoorstel. Zij stemmen in algemene zin in met decentralisatie en deregulering,
aangezien het vergroten van de beleidsvrijheid van gemeenten hun meer mogelijkheden
geeft om op maat te werken. Maar deregulering mag natuurlijk niet ten koste
gaan van de «polisvoorwaarden» van de Abw, de IOAZ en de IOAW.
Tegelijkertijd hechten deze leden aan een effectieve uitvoering van het reïntegratiebeleid.
De vraag is echter of dat met dit wetsvoorstel bereikt wordt. Alvorens op
die vraag antwoord te kunnen geven, willen zij fractie graag enkele punten
verduidelijkt zien.De leden van de fractie van GroenLinks hebben forse bedenkingen bij het
wetsvoorstel. Op zich spreekt het doel van het wetsvoorstel hen: de gemeenten
een grotere verantwoordelijkheid en beleidsvrijheid te geven op het gebied
van werk (reïntegratie) en inkomen. Immers, de oude financieringssystematiek
waarbij de gemeenten amper voordeel ondervonden van inspanningen om uitkeringsgerechtigden
uit te laten stromen uit de bijstand en waar zelfs een negatieve prikkel bestond
in de vorm van een lagere uitkering uit het gemeentefonds, stemde allerminst
tot tevredenheid. Daarom was de gedachte aan een ontschot Fonds voor Werk
en Inkomen met een groter financieel belang voor de gemeenten een aantrekkelijke.
Het wetsvoorstel beoogt dit nu te regelen en is een eerste forse stap in bedoelde
richting. De uitwerking laat volgens deze leden echter nog te wensen over.
Er zijn hen vele dingen onduidelijk en zij hebben dan ook nog vele vragen.De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van het wetsvoorstel
en hebben fundamentele kritiek op de hele kern van het voorstel. Zij betwisten
de aanname van de regering dat gemeenten slechts een in het algemeen belang
verantwoord beleid voeren als ze de consequenties ook in de eigen portemonnee
voelen. De gemeente hoort naar de mening van deze leden voor het door haar
gevoerde beleid door haar burgers, die ook belasting aan het Rijk betalen,
te worden afgerekend. Tegen het deels ontschotten van de financieringsstromen
hebben de aan het woord zijnde leden in principe geen bezwaar, maar wel tegen
de budgettering van de financiering. Voor de gemeente gaat daardoor een zo
laag mogelijk aantal uitkeringsgerechtigden mogelijk zwaarder tellen dan de
positie van de individuele uitkeringsgerechtigde. Terwijl uitstroom uit de
bijstand voor een groot deel van de huidige bijstandspopulatie feitelijk geen
reële optie is. Gemeenten worden door het voorgestelde beleid gestimuleerd
mensen uit de bijstand te «helpen», zelfs als dat persoonlijk
of maatschappelijk nog niet verantwoord is. Volgens deze leden
dreigt dat slechts in- en uitstroomcijfers in de toekomst tellen en niet meer
de mensen.Deze leden betwisten ook de noodzaak om te komen tot een andere financiering.
Immers, het aantal mensen in de Abw daalt, nu recentelijk de kansen op de
arbeidsmarkt, ook voor langdurig werklozen, gestegen zijn. Bovendien is het
leeuwendeel van de mensen in de bijstand nu niet sollicitatieplichtig of staat
op de arbeidsmarkt op een dusdanige achterstand dat reïntegratie op korte
termijn niet waarschijnlijk is. Deze leden vragen de regering nog eens aan
te geven waarom de situatie van de Abw zou dwingen om tot een andere financieringswijze
te komen.De leden van de fracties van RPF en GPV hebben met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel, waarmee wordt beoogd het gemeentelijk aandeel
in de uitkeringslasten van de Abw, IOAW en IOAZ te verhogen van 10% naar 25%.
Zij constateren dat hiermee ook invulling wordt gegeven aan de afspraken die
in het regeerakkoord zijn gemaakt over de vorming van het Fonds Werk en Inkomen.
Dit fonds zou de financiële en de beleidsmatige verantwoordelijkheden
van gemeenten moeten vergroten. Deze deze leden zijn er nog niet van overtuigd
dat de voorgestelde systematiek de meest wenselijke is. Zij hebben er behoefte
aan de regering hierover een aantal vragen voor te leggen.Het is deze leden overigens opgevallen dat een aantal onderwerpen in lagere
regelgeving nader moet worden uitgewerkt. Momenteel is nog niet duidelijk
hoe die regelingen eruit zullen zien. Kan een overzicht worden gegeven van
de onderwerpen die in lagere regelgeving moeten worden opgenomen en van de
termijnen aangeven waarop die regelgeving naar verwachting gereed zal zijn?
Wat deze leden betreft kunnen daarbij de regelingen buiten beschouwing worden
gelaten die «zonodig» tot stand moeten komen en waarvan nu dus
nog niet duidelijk is of dat het geval zal zijn.De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen van
het wetsvoorstel. De regering beoogt een bundeling van geldstromen naar de
gemeenten om uitstroom van Abw-, IOAW- en IOAZ-gerechtigden te bevorderen.
Deze leden staan positief tegenover de voorgenomen bundeling en budgettering.
Zij willen echter bij een aantal punten de vinger leggen.2. Achtergrond vorming van een FWIDe leden van de PvdA-fractie vragen op grond van welk onafhankelijk onderzoek
na de invoering van de nAbw geconcludeerd kan worden dat er geen stimulering
uitgaat van het declareren van 90% van de bijstandslasten? Welke argumenten
liggen aan deze stelling ten grondslag? Is in de nAbw het volume van de te
declareren bijstandskosten via het toeslagensysteem aangepast?Eerder heeft de regering betoogd dat juist het desincentive ligt in het
feit dat bij daling van het aantal bijstandsgerechtigden er een straf optreedt
doordat de uitvoeringskosten navenant worden gekort. Vervolgens moet de gemeente
de infrastructuur van personeel en organisatie aanpassen. Terwijl die infrastructuur
juist nodig blijft om verdere uitstroom en activering te realiseren. Deze
leden menen dat in deze laatste overweging en niet in het declaratievolume
de reden lag om de uitvoeringskosten met een sterk dalend bestand te bevriezen.
Stemt de regering in met deze opvatting? Met hoeveel bijstandsgerechtigden
en met welk percentage is het volume in de bijstand sinds 1994 gedaald?Stemt de regering in met de analyse dat de bijstand het vangnet van sociale
zekerheid is en dat daarom juist een substantiële bijstandsverstrekking
aan alle mensen die dat echt nodig hebben een bewijs is van goed bijstandsbeleid?
Dit wetsvoorstel suggereert dat alleen een daling van het bijstandsvolume
een teken is van goed gevoerd bijstandsbeleid en dat de sturingsinstrumenten
zich daarop moeten richten. Is naar het oordeel van de regering een goed bijstandsbeleid
het investeren in participatie en sociale activering en scholing, zeker nu
in de bijstand de harde kern van fase 4-cliënten de overhand heeft? Op
welke wijze voorziet dit wetsvoorstel in een meting van deze kwaliteit van
de bijstandsuitvoering? Gaat dit deel van de bijstandsuitvoering niet gepaard
met hoge uitvoeringskosten? Hoe denkt de regering een redelijke balans van
sturing op uitstroom en sturing op sociale activering en armoedebestrijding
te vinden? Hoe ziet in de ogen van de regering die balans eruit, welke meetpunten
kunnen hiervoor gehanteerd worden ? Zijn die al in ontwikkeling? Is de regering
al bezig instrumenten als benchmark te ontwikkelen, die bruikbaar zijn om
de verdeling van geld over de gemeenten te ondersteunen? Op welke termijn
denkt de regering deze te kunnen presenteren? De aan het woord zijnde leden
zien een risico in de uitvoering indien financiële impulsen zich beperken
tot uitstroom en volumedaling. Zij zullen soms niet te verenigen zijn met
prikkels die moeten leiden tot sociale participatie, activering, zorg en dienstverlening
voor de blijvers in de bijstand. Onderkent de regering deze risico's en welke
voorstellen kunnen van de regering verwacht worden om deze risico's te ondervangen?Het komt deze leden voor dat de analyse over het terugdringen van het
bijstandsvolume en het effect van een financieel incentive op basis van het
volume enigszins gebrekkig is. Deze opvatting is ook in het advies van de
Raad van State te beluisteren. Waarom heeft de regering zich niet ingespannen
om haar opvatting beter te documenteren en te argumenteren, zo vragen de aan
het woord zijnde leden.Heeft de regering de opvatting van de projectgroep onderschreven dat het
mogelijk moet zijn een wetenschappelijk verantwoord econometrisch model te
ontwikkelen dat gebruikt zou kunnen worden als grondslag voor een adequaat
verdeelmodel? Of blijft de regering bij het standpunt uit het regeerakkoord
waarin gesteld wordt dat alleen elementen uit het rapport van de Projectgroep
objectief verdeelmodel gebruikt kunnen worden?De aan het woord zijnde leden vragen of bij de intrekking van het wetsvoorstel
ten behoeve van het budgetteren van de toeslagen niet ook het gebrekkige verdeelmodel
dat in het voorstel was opgenomen een sterke rol speelde. Kan de regering
aangeven op welke onderdelen het verdeelmodel van het onderhavige wetsvoorstel
verbeteringen bevat ten opzichte van het wetsvoorstel inzake de budgettering
van het toeslagenvolume?De leden van de PvdA-fractie vragen voorts een nadere onderbouwing van
de argumentatie om ook het 75% regime te gaan hanteren voor arbeidsongeschikte
werknemers en zelfstandigen (IOAW/IOAZ).Bij de eerste evaluatiediscussie over de nieuwe Abw kwam nogal een aantal
vraagpunten naar voren. Er kon niet duidelijk gemaakt worden welke positieve
invloed de nieuwe Abw op het aantal cliënten heeft gehad, er was kritiek
op de poortwachtersfunctie, er waren vraagtekens bij de doeltreffendheid van
de maatregelen en bij een te snelle invoering van het single audit systeem
werd zelfs gevreesd voor de rechtmatigheid. Toch wordt begonnen met deze financieringsregels
en met het Fonds Werk en Inkomen. Hebben voornoemde kritiekpunten op de nieuwe
Abw geen invloed op het voorliggende wetsvoorstel, vragen de leden van de
CDA-fractie. Zal bij de evaluatie van deze wijziging in 2002 om voornoemde
reden wel een oordeel over deze nieuwe financieringsregels en het FWI gegeven
kunnen worden?Gemeenten kunnen er straks zelf voor kiezen welke activeringsinstrumenten
zij in willen zetten om hun bijstandsclienten zo snel mogelijk aan werk te
helpen. De WSW is buiten het FWI gehouden. De aan het woord zijnde leden ondersteunen
dit, gelet op de zeer specifieke doelgroep. Zij vinden wel dat
gemeenten bij veel activiteiten om werklozen aan het werk te helpen, meer
gebruik van de expertise van de WSW bedrijven zouden kunnen maken. Op deze
wijze zou de doelmatigheid van de uitvoering extra bevorderd kunnen worden.
Is de regering voornemens de WSW blijvend buiten het Fonds Werk en Inkomen
te laten en zal de regering bij de evaluatie in 2002 antwoorden kunnen geven
op vragen naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de door de gemeenten
gekozen activeringsinstrumenten?De huidige verdeling van financiële verantwoordelijkheden op het
terrein van de bijstand heeft volgens de regering geen stimulerend effect
op het gemeentelijk uitstroombeleid. De leden van de fracties van RPF en GPV
menen dat hierop inderdaad weinig valt af te dingen. Toch leeft bij hen de
vraag hoe het dan kan dat zoveel gemeenten de afgelopen jaren relatief goede
uitstroomcijfers hebben kunnen presenteren. Welke prikkels hebben deze gemeenten
er toe gebracht zich blijkbaar fors in te spannen? Of zijn de goede prestaties
naar het oordeel van de regering in belangrijke mate, zo niet geheel, toe
te schrijven aan de gunstige economische conjunctuur en is de uitstroom meer
ondanks dan dankzij de huidige verdeling van financiële verantwoordelijkheden?
Het lijkt deze leden onwaarschijnlijk dat de gunstige cijfers kunnen worden
verklaard uit het feit dat op 1 januari 1996 de nieuwe Abw in werking is getreden.
Deelt de regering die opvatting?De aan het woord zijnde leden hebben er kennis van genomen dat met de
in het FWI te ontwikkelen financieringssystematiek wordt beoogd een bijdrage
te leveren aan het vergroten van de uitstroom en, als gevolg daarvan, een
daling van de uitkeringslasten. Zij hopen dat de verwachtingen die de regering
heeft van deze nieuwe systematiek niet te hooggespannen zijn. Van de huidige
populatie Abw-gerechtigden verkeert 60% tot 70% in fase 4 (zie Kamerstuk 26 800
XV nr. 67) en het lijkt uitgesloten dat de uitstroom zich in hetzelfde tempo
kan voortzetten. Komen de grenzen van de mogelijkheden van gemeenten om hier
forse winst te boeken niet langzamerhand in zicht? In het verlengde hiervan
vragen deze leden of het financieel voordeel dat gemeenten in de nieuwe systematiek
kunnen behalen niet van betrekkelijk korte duur zal zijn.Afgaand op onder andere de uitkomsten van het algemeen overleg van 3 februari
jl. over het Fonds Werk en Inkomen lijkt er een breed draagvlak te bestaan
voor de vorming van dit fonds. Niettemin leven er nog veel vragen over de
wijze waarop invulling wordt gegeven aan het fonds. Deze leden constateren
dat het wetsvoorstel verdergaat dan het wetsvoorstel Wijziging van de Algemene
Bijstandswet in verband met de financiering van gemeentelijke toeslagen (Kamerstukken
25 761), dat de regering wil intrekken. Zij hebben overigens begrepen
dat de mate van budgettering van de uitkeringslasten Abw wel materieel overeenkomt
met wat bereikt zou zijn na overheveling van de financiële verantwoordelijkheid
voor de toeslagen naar de gemeenten conform het toeslagenvoorstel. Komt dat
bij benadering overeen of gaat het om exact dezelfde financiële effecten?De in het voorliggende wetsvoorstel beoogde eerste fase van het Fonds
Werk en Inkomen kan wellicht op termijn worden gevolgd door verdergaande stappen.
De aan het woord zijnde leden hebben begrepen dat de regering een verdere
verhoging van het gemeentelijk aandeel niet op voorhand uitsluit, maar daarover
nog geen uitsluitsel wil geven. Zij delen de opvatting dat het wel erg prematuur
is daarover in dit stadium al vergaande uitspraken te doen. De regering verwacht
dat door het aanbrengen van meer evenwicht tussen de beleids- en financiële
verantwoordelijkheid van gemeenten, de uitvoering van de Abw efficiënter
zal worden. Deze leden veronderstellen dat gemeenten die zich momenteel inspannen
om de wet zo efficiënt en rechtvaardig mogelijk uit te voeren zich door
dit beleidsvoornemen niet aangesproken moeten voelen. Is hun taxatie juist
dat deze operatie er met name op is gericht de gemeenten die momenteel
geen optimale inspanning leveren tot meer dadendrang aan te zetten? En betekent
dat dan tegelijkertijd dat de beoogde verhoging van het gemeentelijk aandeel
naar 25% voor gemeenten die nu al een efficiënt bijstandsbeleid voeren,
in de structurele situatie naar verwachting per saldo nauwelijks verschil
zal maken met de huidige financiële verantwoordelijkheden?3. Het FWI3.1 Aanleiding om te komen tot een Fonds voor Werk en
InkomenDe leden van de PvdA-fractie menen dat een financiering van de Abw via
het gemeentefonds een te grote beperking oplegt in de mogelijkheid tot het
definiëren van bijstandspecifieke kenmerken. Op grond van deze overweging
stemmen zij in met de opvatting van de regering dat een verbetering van het
verdeelmodel via het gemeentefonds niet goed mogelijk is.3.2 Achterliggende visieDe leden van de PvdA-fractie stemmen ook in met de overweging dat een
samenvoeging van de financiering van de Abw met de instrumenten die zowel
uitstroom als activering beogen waarbij ontschotting en stroomlijning wordt
toegepast een goed concept kan zijn. Wel menen deze leden dat dan volstrekt
duidelijk moet zijn dat, ook in het kader van de SUWI-operatie, de verantwoordelijkheid
voor de WW, de inzet van middelen en de wijze van uitvoering daarvan een verantwoordelijkheid
van de gemeenten moet zijn. Onderschrijft de regering deze stelling? Zo ja,
ziet de regering dan een discrepantie tussen deze doelstelling en de mogelijk
verplichte uitbesteding van reïntegratietaken door de gemeenten? Of meent
de regering dat de gemeenten vrij zijn in de wijze waarop zij binnen het kader
van de wet de middelen optimaal kunnen inzetten? Deze leden vragen van de
regering in dit kader een duidelijke stellingname, mede in het licht van de
opmerkingen van de VNG dienaangaande.Het wetsvoorstel geeft, met de voorgestelde financieringsstructuur, een
vérgaande beleidsvrijheid aan gemeenten, aldus de leden van de VVD-fractie.
Dit past daarmee binnen het streven om te komen tot meer decentralisatie.
Deze leden hebben reeds in eerder overleg aangegeven een groot voorstander
te zijn van meer beleidsvrijheid en meer verantwoordelijkheid voor gemeenten
daar waar het gaat om de uitvoering van de Abw en het uitstroombeleid. Bundeling
van geldstromen en daarbij een zo groot mogelijke budgettering geeft gemeenten
de mogelijkheid zelf keuzes te maken voor een zo effectief mogelijke inzet
van de beschikbare middelen voor de uitstroom van cliënten. Door tevens
meer financiële verantwoordelijkheid bij de gemeenten te leggen (van
de verhouding 90%–10% naar 75%–25%) ontstaat een financiële
prikkel voor gemeenten om een goed uitstroom beleid te voeren.Daar is immers de winst te behalen. Mede door meer uitstroom kan het beleid
waar het gaat om minima-ondersteunende maatregelen zich beperken tot diegenen
die het echt nodig hebben. Deze leden realiseren zich dat de ingreep in de
financieringssystematiek wel zorgvuldig en op een verantwoorde manier, zowel
voor Gemeenten als voor het Rijk, moet gebeuren.De voordelen van de gemeente als democratisch orgaan dat dicht bij de
burger staat en waartoe de burger zich gemakkelijk kan wenden zijn evident,
aldus de leden van de CDA-fractie. Toch moet wel bedacht worden dat voor veel
bijstandscliënten die langdurig in de bijstand zitten deze voordelen
weinig ervaren worden. Vanuit de bijstandscliënten heerst in veel gevallen
de onvrede dat men in gemeente A heel anders behandeld wordt dan
in gemeente B. Het uitgangspunt dat met de vorming van het FWI de inkomenswaarborgfunctie
van de Abw, IOAW en IOAZ niet wordt aangetast is voor deze leden van wezenlijk
belang. Openbare verantwoording in de gemeenteraden van het genoemde bijstandsbeleid
zowel voor het Inkomensdeel als het Werkdeel is een goede zaak.De leden van de D66-fractie constateren dat de Raad van State heeft geconcludeerd
dat het geenszins vast staat dat de wijziging van financiering van de Abw,
de IOAW en IOAZ en de Ioaz effectief zal zijn. De regering heeft in haar antwoord
op deze kritiek haar standpunt gehandhaafd door te wijzen op het belang van
de medebewindrelatie. Ook de Raad voor de Financiële verhoudingen schrijft
in zijn advies dat het inbouwen van een financiële prikkel eigenlijk
niet nodig is. Deze leden willen graag weten waarop de regering haar standpunt
baseert dat alleen financiële prikkels gemeenten aanzetten tot een adequate
en efficiënte uitvoering van wet- en regelgeving. Zijn er geen andere
prikkels, zoals ontschotting en grotere beleidsvrijheid, die ook of zelfs
meer effect sorteren? Hebben gemeenten geen andere instrumenten nodig om mensen
met een grote afstand tot de arbeidsmarkt weer aan het werk te krijgen?Overigens vragen deze leden zich af hoe redelijk het is om gemeenten financieel
verantwoordelijk te maken voor de groep Abw-gerechtigden die geen arbeidsmarktverplichting
heeft en voor wie reïntegratie dus zelden een optie is.De aan het woord zijnde leden zouden graag een antwoord van de regering
krijgen op de vraag van het VNG of de ingebouwde prikkels wel altijd een positief
effect hebben. Immers. als een gemeente meer uitstroom realiseert dan het
landelijk gemiddelde, zal op termijn het totale FWI-budget voor die gemeente
lager worden. Het voordeel van goed uitstroombeleid, zo stelt het VNG, is
van korte duur omdat het jaarbudget wordt gebaseerd op de gegevens van de
twee voorafgaande jaren. Daarna is de prikkel voor de gemeenten verdwenen.
Onderkent de regering dit knelpunt? Verwacht zij effect van dergelijke eenmalige
prikkels?Een van de doelstellingen van het wetsvoorstel is het bevorderen van reïntegratie
van uitkeringsgerechtigden. Het wetsvoorstel geeft echter geen inzicht in
de verwachte effecten. Het moet mogelijk zijn een dergelijke berekening op
te stellen. Er bestaan immers al berekeningen die gemaakt zijn met behulp
van de eerste versie van het objectieve verdeelmodel. De leden van de D66
fractie willen de regering verzoeken aan te geven hoeveel geld er naar verwachting
zal doorstromen naar het werkdeel van het FWI. Hoeveel reïntegratietrajecten
kunnen daarmee worden gestart? Wat is naar verwachting het resultaat van al
die reïntegratietrajecten?De regering stelt dat het grotere financiële belang dat gemeenten
krijgen, gemeenten zal prikkelen om actiever te werken aan reïntegratie.
Ondanks dat de Raad van van State hier kritisch op heeft gereageerd heeft
de regering de redenering gehandhaafd. Waarop baseert de regering haar standpunt
dat alleen financiële prikkels gemeenten aan zetten tot een adequate
en efficiënte uitvoering van wet en regelgeving, zo vragen ook de leden
van de fractie van GroenLinks. Zijn er geen andere prikkels die ook of zelfs
meer effect sorteren? Uit een brief van de minister van SZW van 1 december
1999 blijkt dat in de praktijk de financiële prikkels voor de meeste
gemeenten niet erg groot zijn. De herverdeeleffecten in 2001 zijn voor 82%
van de gemeenten kleiner dan 3,75%. Verwacht de regering dat gemeenten door
deze kleine financiële prikkels voldoende zullen worden gestimuleerd
om uitstroom te bevorderen?Verder moet worden geconstateerd dat tussen het moment waarop enkele jaren
geleden de gedachte voor het Fonds Werk en Inkomen naar voren kwam, de situatie
grondig is veranderd wat betreft arbeidsmarkt en samenstelling van de bijstandspopulatie.
Door de krapte op grote delen van de arbeidsmarkt heeft een «afroming»
van het bijstandbestand plaatsgevonden. Van de mensen die op dit moment nog
in de bijstand zitten is het grootste deel zeer moeilijk bemiddelbaar naar
betaald werk. De helft is om medische of psychische redenen niet beschikbaar
voor arbeid en heeft geen arbeidsverplichting. Het zal dus veel inspanning
vergen om deze mensen te doen uitstromen en voor een aanzienlijk deel zal
dat niet lukken en is het perspectief wellicht een klein stukje betaald werk
of vrijwilligerswerk en verder een langdurig beroep op de bijstand. De vraag
is dan ook of voor moeilijk bemiddelbaren en voor zogenaamde blijvers in de
bijstand de prikkels van voorliggende wet wel werken. Voor deze groep is reïntegratie
vaak geen optie meer, maar vormt de uitkering een soort basisinkomen. Is het
nog wel reëel om voor deze groep mensen de reïntegratie als doelstelling
te handhaven? Is het redelijk om gemeenten voor deze groep financieel verantwoordelijk
te maken gezien de beperkte beinvloedingsmogelijkheden die ze hebben voor
deze groep? Vergt de problematiek van deze groep wellicht andere instrumenten
en zo ja welke dan?Eén van de doelstellingen van het wetsvoorstel is het bevorderen
van de reïntegratie van uitkeringsgerechtigden. Het wetsvoorstel geeft
echter geen zicht op de verwachte effecten. Is het mogelijk om een berekening
op te stellen, aangezien er al berekeningen zijn gemaakt met behulp van de
eerste versie van het objectieve verdeelmodel? Kan de regering aangeven hoeveel
geld er naar verwachting zal doorstromen naar het werkdeel van het FWI? Hoeveel
reïntegratietrajecten kunnen daarmee worden gestart? Wat is naar verwachting
het resultaat van al die reïntegratietrajecten?De bedenkingen bij onderhavige wetswijziging van de aan het woord zijnde
leden GroenLinks fractie worden versterkt door het feit dat de positieve prikkels
voor de gemeenten op allerlei manieren wordt getemperd. Gemeenten die goed
presteren wat betreft uitstroom uit de bijstand hebben daar maar één
of twee jaar profijt van. Zo blijkt namelijk uit de reactie van de VNG op
de voorstellen van de regering dat als een gemeente meer uitstroom realiseert
dan het landelijk gemiddelde in de toekomst het totale FWI-budget voor die
gemeente lager zal worden. Het voordeel van goed uitstroombeleid is slechts
van korte duur. Omdat het jaarbudget wordt gebaseerd op de gegevens over de
twee voorgaande jaren is het voordeel vooral in het jaar zelf en wellicht
het jaar erna, daarna is de prikkel voor gemeenten weer verdwenen. Onderkent
de regering dit knelpunt? En welke effecten verwacht de regering van dergelijke
eenmalige prikkels, zo vragen ook deze leden.Zij vragen zich af of de beoogde prikkel voor de gemeenten, als die al
werkt bij het huidige bijstandsbestand, uiteindelijk substantieel genoeg is
om gemeenten tot beleidsverandering ofintensivering te stimuleren. De twijfel
of die prikkel werkt wordt mede gevoed door de ervaringen van de afgelopen
jaren in diverse gemeenten die redelijk succesvol waren wat betreft uitstroom
van uitkeringsgerechtigden uit de bijstand. Succesfactoren moeten veeleer
gezocht worden in het vermogen een consistent beleid op te zetten, samenwerkingsrelaties
aan te gaan met andere actoren, het creatief benutten van bestaande regelingen,
het slechten van bureaucratische werkwijzen ten gunste van een klantgerichte
benadering, enzovoorts. Positieve of negatieve financiële prikkels lijken
daarbij slechts een bescheiden rol gespeeld te hebben. Kan de regering meer
inzicht geven in succesfactoren van op dit terrein goed presterende gemeenten?
Kan de regering aangeven, ook kwantitatief, wat het Fonds Werk en Inkomen,
zoals dat nu voorligt daaraan toevoegt? Welke resultaten verwacht de regering?De leden van de SP-fractie vragen de regering ook om nog eens duidelijk
te maken wat de logica is achter het gegeven dat een gemeente die dit jaar
bezuinigt op het inkomensdeel, doordat er bijvoorbeeld minder uitkeringsgerechtigden
instromen, volgend jaar meer kan uitgeven aan reïntegratie van minder
uitkeringsgerechtigden, terwijl een gemeente die, om wat voor reden dan ook,
er niet in slaagt het aantal uitkeringsgerechtigden te beperken, volgend jaar
minder reïntegratiebudget heeft voor meer uitkeringsgerechtigden.De leden van de fracties van RPF en GPV juichen het toe dat de regering
bij de vorming van het FWI de voorwaarde stelt dat sprake moet zijn van verantwoorde
en beheersbare risico's. Deze leden informeren welke financiële risico's
het rijk eigenlijk loopt. Wordt het rijk eigenlijk niet veel beter van deze
hele operatie? De bijstand zal hoogstwaarschijnlijk niet meer gaan kosten
dan in de huidige systematiek en elke geslaagde reïntegratie betekent
ook voor het rijk een besparing. Gaan met andere woorden de gemeenten niet
heel hard aan het werk voor het rijk?Het is deze leden opgevallen dat de regering bij de verdere uitwerking
van de plannen op twee gedachten lijkt te hinken. Enerzijds wordt aangekoerst
op verdere deregulering, terwijl het rijk anderzijds een stevige vinger in
de pap lijkt te willen houden. Wat dat laatste betreft verwijzen zij naar
de onderbouwing van de keuze voor het FWI in plaats van financiering via het
gemeentefonds. Eén van de argumenten om te kiezen voor het FWI is dat
dit meer mogelijkheden biedt voor landelijke sturing, met name waar het gaat
om het vaststellen van de omvang van de beschikbare middelen, de verdeelmethodiek
en de limitering van het gemeentelijk financieel risico. Schuilt in de behoefte
de omvang van de beschikbare middelen vast te stellen niet een impliciet wantrouwen
in de richting van de gemeenten?Overigens hebben deze leden begrip voor de keuze voor budgettering via
een specifieke uitkering op de begroting van het ministerie van SZW. Zij vragen
of de verwachting is gerechtvaardigd dat in de nabije toekomst meer fondsen
op deze manier op de begroting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zullen verschijnen.De aan het woord zijnde leden hebben er kennis van genomen dat de regering
een sluis wil aanbrengen tussen het uitkeringsbudget en het werkdeel van het
FWI, om zodoende de financiële samenhang tussen beide aan te brengen.
Gemeenten mogen overschotten uit het gebudgetteerde inkomensdeel houden, maar
deze overschotten mogen alleen worden aangewend voor activeringsdoeleinden.
Eventuele tekorten moeten, tot op zekere hoogte, door gemeenten uit de algemene
middelen worden betaald. Deze leden verzoeken om een nadere onderbouwing van
deze keuze, die naar hun oordeel niet getuigt van consistentie. Waarom mogen
gemeenten overschotten uit het gebudgetteerde inkomensdeel niet ten goede
laten komen van de algemene middelen, als tekorten wel uit die algemene middelen
moeten worden betaald? Deze leden hebben begrepen dat de VNG grote moeite
heeft met dit onderdeel van het voorstel en dat over deze materie op donderdag
25 mei 2000 overleg plaatsvindt. Uiteraard zijn zij zeer nieuwsgierig naar
de uitkomsten van dit overleg. Nu ten aanzien van de besteding van overschotten
zo weinig beleidsvrijheid wordt geboden dringt zich ook de vraag op of deze
benadering wel realistisch is. Is het ondenkbaar dat gemeenten hun overschotten
niet in voldoende mate kunnen uitgeven aan activering, gelet op de beperkte
reserveringsmogelijkheden, bijvoorbeeld omdat ze niet voldoende personeel
kunnen vinden om scholings- of reïntegratie-activiteiten aan te bieden?
In het verlengde hiervan vragen zij in welke mate gemeenten momenteel hun
reactiveringsactiviteiten uit de algemene middelen bekostigen. Als in de huidige
situatie de algemene middelen voor dit doel worden aangesproken, zou het voorstel
om overschotten aan reïntegratie-activiteiten te besteden er per saldo
wél toe leiden dat er meer beleidsvrijheid voor gemeenten ontstaat.De leden van de fracties van RPF en GPV delen de opvatting dat benchmarking
ertoe kan leiden dat gemeenten worden gestimuleerd in het realiseren
van besparingen. Kan nader worden aangegeven hoe de benchmarking gestalte
zal krijgen? Worden alleen «vergelijkbare» gemeenten met elkaar
vergeleken? Deze leden willen er in dit verband wel op wijzen dat het realiseren
van besparingen geen doel op zich mag worden, zodat mensen die recht hebben
op een uitkering daarvan verstoken blijven. Dat is ook totaal niet te rijmen
met het streven het niet-gebruik tegen te gaan.Gemeenten worden financieel verantwoordelijk voor de uitstroom van bijstandsgerechtigden
en het bevorderen van een meer effectieve aanpak van reïntegratie. In
de memorie van toelichting lijkt het erop dat de regering de weinige uitstroom
uit de Abw wijt aan het ontbreken of niet efficiënt besteden van de financiële
middelen van gemeenten. Daarnaast beaamt de regering dat van de huidige groep
bijstandsgerechtigden 60% tot 70% in de fase 4 verkeert (26 800 XV, nr.
67, pag. 16). De leden van de SGP-fractie vragen of het terecht is om gemeenten
financieel verantwoordelijk te maken voor een groep die wellicht moeilijk
te reïntegreren is. Kan de regering een nadere onderbouwing geven dat
het financieel verantwoordelijk stellen van gemeenten een belangrijke prikkel
zal zijn voor de reïntegratie? Welke andere prikkels ziet de regering?
Kan de regering in de beantwoording ook ingaan op het verband met de voorstellen
om de armoedeval op te heffen?De aan het woord zijnde leden vragen wat de verwachte effecten zijn van
de bevordering van de reïntegratie. Hoeveel geld zal naar verwachting
doorstromen naar het werkdeel van het FWI?De regering erkent dat de mogelijkheid bestaat dat op enig moment een
overschot op het inkomensdeel aan activerings- en scholingsbudgetten niet
meer zinvol is, omdat er geen behoefte meer zal zijn aan die middelen. In
het wetsvoorstel is gekozen voor de mogelijkheid dat bij amvb de bestedingsmogelijkheden
van overschotten kunnen worden verruimd (artikel 7, lid 2). Uitgangspunt daarbij
is dat het bijdraagt aan de doelstelling van het FWI. De aan het woord zijnde
leden vragen of de regering concreet kan aangeven waaraan wordt gedacht en
wat de motieven daarvoor zijn. Daarnaast vragen zij hoe de Kamer bij de verdere
uitwerking van de bestedingsmogelijkheden wordt betrokken.De aan het woord zijnde leden stellen vast dat de risico's bij gemeenten
beperkt zijn. Zij vragen waarom gemeenten bij onderschrijding van het macrobudget
niet het extra voordeel behoeven in te leveren? Wordt hiermee een mogelijk
voordeel voor gemeenten, bij te hoge volumeramingen, ingebouwd?3.3 FaseringDe leden van de PvdA-fractie vinden het verstandig, nu het verdeelmodel
nog niet volledig ontwikkeld is, te kiezen voor een zeer gefaseerde invoering.
Het zoveel mogelijk toevoegen van geldstromen voor toeleiding naar werk naar
de Wiw-gelden aan het werkdeel achten de leden deze leden wenselijk. Wel is
de vraag of de huidige gelden van de G86 gemeenten nu ook over alle gemeenten
verdeeld gaan worden.Gezien de onzekere en nu nog onduidelijke verdeelmaatstaven en de uitkomsten
daarvan wensen deze leden dat de amvb's die op basis van dit wetsvoorstel
worden gemaakt, allen worden voorgehangen.Duidelijk is dat de uitkomsten van het wetsvoorstel zeer veel onzekerheden
bevatten. De regering kiest ervoor om de risico's te beperken; ruimte voor
verdere experimenten in budgettering wordt op grond daarvan niet toegestaan.
Naar het oordeel van deze leden is dat terecht. Meer dan 25% budgettering
achten zij uiterst onwenselijk. Het is immers maar de vraag of gemeenten in
staat zullen blijken sterk lokaal of regionaal gebonden arbeidsmarktsituaties
die tot grote fluctuaties in het bijstandsbestand in een lopend begrotingsjaar
kunnen leiden, goed op te vangen. Het is de vraag of de kosten
van bijstand dan in verhouding tot de overige exploitatie van de gemeente
te groot zijn. Bovendien is het de vraag of het wenselijk is dat de gemeenten
dan grotere reserves moeten maken. (Beheert de gemeente de spaarpot van de
burger of is het rijk dat?). Het is evenzeer maar de vraag of het rijk in
staat blijkt een werkelijk objectief verdeelmodel te ontwikkelen dat de financiële
risico's die de gemeenten kunnen lopen rechtvaardigt. Het is ook de vraag
of de mate van decentralisatie van bevoegdheden die gepaard dient te gaan
met een nog grotere mate van financiële risico's voor de gemeenten wel
past bij het primaat dat het rijk heeft als het gaat om het inkomensbeleid.
Het is vooral de vraag of financiële risico's voor gemeenten wel bijdraagt
aan een sluitende vangnetfunctie die de bijstand behoort te hebben. Zeker
als het gaat om extra investeringen die niet nodig zijn voor sociale activering,
maar om de zorg en dienstverlening te verbeteren. Het voorgenomen verdeelmodel
zal dergelijke beleidsmaatregelen niet stimuleren. Wat is het standpunt van
de regering bij deze vragen?Het wetsvoorstel geeft aan dat het fasegewijs wordt geïmplementeerd
en dat per 1-1-2001 de eerste fase van start gaat. Vervolgens zal na een eerste
evaluatie in 2002 een volgende stap worden gezet in de uitbouw van het FWI,
waarbij verdere budgettering en een uitbreiding van het werkdeel van het FWI
in samenhang moeten worden bekeken. De leden van de VVD-fractie willen in
relatie met het fasegewijs invoeren van dit Fonds de vraag stellen of de regering
verwacht dat gemeenten wel voldoende ruimte krijgen in de eerste aanloop,
de eerste fase om een succesvol beleid op te kunnen bouwen. Immers, de invoering
gaat maar met hele kleine stappen. Deze leden hebben in een algemeen overleg
de vraag gesteld of de regering in het vervolgtraject naar nog meer verschuivingen
en verantwoordelijkheden (50%–50%) zou willen gaan. Signalen geven aan
dat een aantal gemeenten hiermee wel zou willen experimenteren. Hoe denkt
zij daar over?De leden van de CDA-fractie steunen de gefaseerde invoering. Aanpassing
van het macrobudget bij te lage raming is voor deze leden vanzelfsprekend.
Alleen zo kan ook blijvend sprake zijn van inkomenswaarborgen voor de cliënten.
Zij volgen de regering in de gefaseerde invoering van het FWI en in deze gewijzigde
financieringsregeling. Zij benadrukken dat vooraf heel goed gekeken moet worden
hoe in 2002 geëvalueerd gaat worden: welke doelen zijn gesteld en heeft
deze wijziging positief gewerkt voor het bereiken van de doelen? Daarbij dienen
de invloeden van andere externe factoren op het cliëntenbestand terdege
meegewogen te worden. Deze leden zouden graag zien dat ook de conjunctuurgevoeligheid
van dit voorstel een punt van discussie zal zijn.De regering kiest voor een gefaseerde invoering van het FWI. De leden
van de fracties van RPF en GPV constateren dat op dit moment nog geen concrete
invulling wordt gegeven aan een verdere uitbouw van het fonds. Zij informeren
of de regering hoe dan ook verder wil gaan dan hetgeen in het voorliggende
wetsvoorstel wordt gepresenteerd. Zo ja, moet daaruit worden afgeleid dat
de regering ervan uitgaat dat dit wetsvoorstel niet tot optimale resultaten
zal leiden? Verder vragen deze leden of het eerder gevoerde, constructieve
overleg met de VNG aanleiding geeft optimistisch te zijn over eventuele vervolgstappen?
Aan welke vervolgstappen wordt concreet gedacht?De regering voelt er niet veel voor in de eerste fase van het FWI gemeenten
de mogelijkheid te bieden door middel van experimenten een verdergaande invulling
aan het FWI te geven. De aan het woord zijnde leden hebben begrip voor deze
benadering. Zij hebben de indruk dat bij een verdergaande invulling het financieel
risico toch vrijwel geheel bij het rijk moet liggen. Men kan
zich dan afvragen wat de betekenis van een dergelijk experiment dan nog is.3.4 De relatie tussen inkomensdeel en werkdeel binnen
het FWIDe leden van de PvdA-fractie zijn het eens met de regering dat het een
goede zaak is dat een mogelijk overschot van het inkomensdeel benut kan worden
voor het werkdeel. De regering stelt dat een overschot op het werkdeel niet
benut mag worden voor het inkomensdeel. Dat bevreemdt deze leden. Immers,
de WIW bevat een volume van 150 mln. gulden, dat o.a. beschikbaar is voor
premies en incentives in het kader van scholing toeleiding naar werk, sociale
activering en ook vrijwillerswerk. Op welke wijze wil de regering dat budget
in het werkdeel dan verbijzonderen? Is enige verruiming van deze gelden volledige
uitgesloten? Het ontgaat deze leden volledig waarom een premie of incentive
voor de uitkeringsgerechtigde de activerende werking van het FWI teniet zou
doen. Zij nodigen de regering uit haar stelling in dit kader te onderbouwen.De leden van de VVD-fractie hebben eerder aangegeven het jammer te vinden
dat niet sneller meer verantwoordelijkheid en financiële prikkels aan
gemeenten zijn gegeven.Juist nu bevindt een zeer groot deel van de uitkeringsgerechtigden zich
in de fase 3/fase 4, mensen die veel meer aandacht nodig hebben. Sociale activering
en uitgebreide scholing zal dan ook noodzakelijk zijn voordat ze de arbeidsmarkt
op kunnen.Dit heeft tot gevolg dat langere trajecten nodig zullen zijn, waarbij
het voor gemeenten noodzakelijk zal blijken te zijn dat er zoveel mogelijk
ontschotting plaatsvindt van de budgetten zodat gemeenten optimale beleidsvrijheid
hebben om deze groep mensen klaar te maken voor de arbeidsmarkt. Wanneer dit
onvoldoende gebeurt, vrezen deze leden dat het voorgestelde beleid en de vorming
van het FWI niet het resultaat opleveren van ervan verwacht wordt. Tevens
zal er voor gemeenten meer ruimte moeten zijn om een overschot in enig jaar
gedurende een volgend jaar in te kunnen zetten, zowel voor wat betreft het
Inkomensdeel als het Werkdeel. Ook de beperkte bestedingsmogelijkheid van
eventuele overschotten van het inkomensdeel lijkt niet echt logisch. Hoe denkt
de regering erover om gemeenten daarin wat meer ruimte te geven, overschotten
tot een bepaald plafond door te mogen schuiven naar volgende jaren, wanneer
zij maar goed kunnen onderbouwen deze middelen op een ander moment voor uitvoering
van beleid weer nodig te hebben?Voldoende financiële middelen om een goed reïntegratiebeleid
te kunnen voeren zijn van essentieel belang om het nieuwe beleid succesvol
te laten zijn. Daar waar gemeenten wel zelf eventuele tekorten moeten financieren
uit hun algemene middelen is het wat vreemd het aan de andere zijde in te
perken. Wanneer beoogd wordt met dit wetsvoorstel gemeenten meer beleidsvrijheid
en verantwoordelijkheid te geven, moeten we dat ook inderdaad doen.Volledige inzet voor terugleiding naar de arbeidsmarkt is toch noodzakelijk?De aan het woord zijnde stellen vervolgens de vraag hoe de regering ervoor
wil zorgen dat er niet een te grote administratieve last voortvloeit uit dit
wetsvoorstel, die samenhangt met het bijhouden van de diverse budgetten, diverse
overschotten en jaarschijven. De doelstelling was en moet zijn een doelmatiger
en effectiever beleid.De gelden die gemeenten op het inkomensdeel overhouden kunnen ingezet
worden op het werkdeel van het Fonds Werk en Inkomen. De leden van de CDA-fractie
beoordelen dit positief, evenals de ontschotting in het werkdoel. Wel zal
achteraf duidelijk aangetoond moeten worden wat de effecten van deze maatregelen
zijn. Heeft de regering nu vooraf duidelijk toetsingscriteria
ontwikkeld die het mogelijk maken achteraf te beoordelen of de gestelde doelen
zijn gehaald?Gemeenten kunnen overschotten op het Inkomensdeel van het Fonds (het budget
van 25%) straks inzetten voor het werkdeel. Heeft de regering al globaal becijferd
om welke bedragen dit zou kunnen gaan voor die gemeente en de mate waarin
deze behaalde voordelen door een gemeente in jaar 1 zich ook vertalen naar
bijvoorbeeld jaar 2 of 3?De leden van de D66-fractie zouden de regering willen verzoeken om in
te gaan op de kritiek van de Raad voor de Financiële Verhoudingen op
de korte tijd die gemeenten hebben om overschotten van het inkomensdeel voor
het werkdeel in te zetten. Een gemeente heeft immers praktisch gezien slechts
een half jaar de tijd om het overschot te besteden. Kan de regering ingaan
op het voorstel van de Raad om deze periode uit te breiden?Daarnaast zouden de leden van de D66 fractie graag zien dat de regering
aangeeft of het inderdaad zo is dat gemeenten een overschot alleen het eerste
jaar mogen aanwenden. Is de regering voornemens om een overschot dat niet
(volledig) wordt besteed terug te vorderen dan wel te verrekenen met budgetten
in latere jaren? Uitgaande van de situatie dat een overschot alleen in het
eerstvolgende jaar mag worden aangewend, impliceert dit dat een gemeente moet
bijhouden welk deel van het overschot is besteed en welk deel (nog) niet?
Dat betekent een administratieve last voor de gemeenten om de diverse budgetten
van de diverse jaarschijven goed in beeld te houden. Deze leden vragen de
regering een reactie op de mogelijkheid om te werken met een vaste norm (bijvoorbeeld
5% van het jaarbudget) voor het bedrag dat gemeenten als overschot mogen meenemen
naar het volgende jaar.Graag zouden zij wat meer duidelijkheid krijgen over het verruimen van
de bestedingsmogelijkheden van overschotten ( artikel 7, lid 2). Uitgangspunt
hierbij is dat het bijdraagt aan de doelstelling van het FWI. Kan de regering
concreet aangeven waaraan wordt gedacht en wat de motieven daarvoor zijn?
Kan de regering zich vinden in de uitleg zoals die gegeven wordt door de RFV,
waarbij bijvoorbeeld het uitbreiden van de mogelijkheden voor kinderopvang
en taalopleidingen van migranten als bestedingsmogelijkheden worden geaccepteerd?
Hoe wordt de Kamer bij de verdere uitwerking van de bestedingsmogelijkheden
betrokken?Hoe gaat de regering om met het feit dat de VNG na ledenraadpleging deze
beperking op de besteding van de overschotten onacceptabel heeft genoemd?Daarnaast zouden de aan het woord zijnde leden graag willen weten wat
de regering van plan is te doen met structurele overschotten. Worden die afgeroomd
en overgeheveld naar gemeenten met structurele tekorten?De leden van de fractie van GroenLinks merken op dat in het wetsvoorstel
een beperking is te vinden op de besteding van het bespaarde geld op het inkomensdeel
van het Fonds voor Werk en Inkomen. Het voorschrift om het inkomensdeel persé
te besteden aan werk is een inperking. Het is toch ook denkbaar dat gemeenten
daarvoor andere doelen op het gebied van sociaal beleid, welzijn en zorg op
het oog kunnen hebben, die de sociale cohesie in de gemeente versterken. Deze
leden begrijpen dat voorkomen moet worden dat bijstandsgeld geheel buiten
de sociale sfeer wordt besteed, maar vinden dat de regering onvoldoende duidelijk
maakt waarom er per sé een bordje «werk» naast de voordeur
van een jongerenhonk moet hangen voordat uitgespaarde middelen uit uitkeringen
daaraan besteed mogen worden. Of vallen dergelijke bestedingen onder de verruimde
bestedingsmogelijkheden van overschotten die de regering door artikel 7, lid
2 mogelijk maakt? 3.5 Financieringssystematiek inkomensdeel3.5.1 Het macrobudgetHet lijkt de leden van de PvdA-fractie dat de risico's van macro-economische
ontwikkelingen bij uitstek bij het rijk horen te liggen. De stelling van de
regering dat de gemeenten geen risico's moeten dragen voor ontwikkelingen
die zij niet kunnen beïnvloeden wordt onderschreven. Dat roept dan wel
de vraag op waarom de gemeenten wel het risico dragen voor regionale of lokale
arbeidsmarktverschuivingen, die zij maar zeer beperkt kunnen sturen, zeker
op de korte termijn.Een meevallende conjuncturele ontwikkeling zal eenmalig aan de gemeenten
ten goede komen. Een eenmalige meevaller kan echter nooit voldoende zijn om
structurele inspanningen te ondersteunen.Het macrobudget wordt opgebouwd door uit te gaan van 25% van het bijstandsbudget.
Is met het intrekken van het wetsvoorstel voor het toeslagenbudget hiermee
het zelf risico dragen van de gemeenten voor het toeslagendeel van de bijstand
geheel van de baan? Zo niet, hoe wordt dan het macrovolume bepaald van het
zich nog steeds te ontwikkelen toeslagendeel?Nu het gemiddeld bedrag aan uitkering per uitkeringsgerechtigde per jaar
fluctueert, van welk basisbedrag per uitkering wordt dan uitgegaan ter vaststelling
van het macrobudget? Wordt er straks jaarlijks achteraf het feitelijk bedrag
per uitkering herrekend en vindt op basis daarvan een bijstelling van het
macrobudget plaats? Op welke wijze denkt de regering dit te gaan vorm geven?Waarom zijn de uitvoeringskosten van de bijstand in het gemeentefonds
niet naar het FWI overgeheveld? Kunnen in het inkomensdeel van het FWI uitvoeringslasten
verantwoord worden? Kan dat ook of alleen in het werkdeel van het FWI?De leden van de D66-fractie verzoeken de regering in te gaan op de relatie
tussen het FWI en het Gemeentefonds. Onderschrijft de regering het probleem
dat de effecten van dit wetsvoorstel grotendeels te niet zullen worden gedaan
omdat de uitkering uit het Gemeentefonds zal dalen? Kan de regering aangeven
op welke wijze wordt tegemoet gekomen aan de desincentive in het Gemeentefonds?
Overweegt de regering alsnog een aanpassing van de verdeelsleutel voor het
gemeentefonds?Deze leden zouden de regering in overweging willen geven een experimenteerartikel
op te nemen opdat gemeenten die dat wensen een groter deel van het budget
(bijvoorbeeld 50%) voor eigen rekening willen nemen. In gesprekken met onder
andere de gemeente Groningen is gebleken dat verschillende gemeenten graag
verantwoordelijk willen zijn voor een groter deel van hun budget. Op deze
manier kan er een betere evaluatie gegeven worden van het effect dat de medebewindrelatie
heeft op de kwaliteit van gemeentebeleid. Kan de regering hier een reactie
op geven?Naast grotere financiële verantwoordelijkheid voor gemeenten is de
regering met dit wetsvoorstel voornemens om te komen tot een zekere mate van
ontschotting, stroomlijning en vereenvoudiging van de financiële systematiek
binnen het gemeentelijk Werkfonds, aldus de leden van de fractie van GroenLinks.
Doel hiervan is een grotere beleidsvrijheid en minder administratieve lasten
maar ook beter zicht en sturing op prestaties en resultaten. Is hier geen
sprake van een innerlijke tegenstelling: enerzijds meer beleidsvrijheid voor
de gemeente en anderzijds een betere sturing door het Rijk? Kan de regering
nauwkeuriger aangeven hoe het betere zich op prestaties en resultaten vorm
krijgt en hoe kan de regering nog (bij) sturen? Door middel van ontschotting krijgen gemeenten de vrijheid om zelf te
bepalen waar zij de diverse reïntegratiemiddelen voor inzetten. Een eventuele
onderuitputting op een bepaald budget kan worden ingezet voor het aanvullen
van tekorten op een ander budget. Hier zijn echter ook een aantal nadelen
aan verbonden. Allereerst is dat het nu minder inzichtelijk wordt waaraan
financiële middelen precies worden besteed. Een ander probleem is de
teruglopende invloed van de rijksoverheid en de Tweede Kamer bij het vaststellen
van prioriteiten. Hoe schat de regering het risico in dat middelen die rijksbreed
worden vrijgemaakt, niet worden besteed aan het beoogde doel?Daarnaast legt de inrichting van het FWI een grotere verantwoordelijkheid
neer bij de gemeenten. De mogelijkheid voor de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en de Tweede Kamer neemt af om in te grijpen als het fout
gaat of eventueel bij te sturen. Onderschrijft de regering dat in het voorliggende
voorstel sprake is van een verschuiving van bevoegdheden van nationaal naar
lokaal niveau? Waarom is dit niet expliciet gemeld? Kan de regering nauwkeurig
aangeven waarvoor de minister nog wel verantwoordelijk voor blijft en waarvoor
niet?Onduidelijk is of de negatieve prikkel in de vorm van een lagere uitkering
uit het gemeentefonds vanwege het geringer aantal uitkeringsgerechtigden nu
verdwijnt, aldus de aan het woord zijnde leden. Nu is het nog zo dat, als
een gemeente minder uitkeringsgerechtigden heeft, de uitkering ook lager wordt;
ofwel uitstroom leidt juist tot minder geld uit het Gemeentefonds. De verdeelmaatstaf
voor het Gemeentefonds blijft ondanks dit wetsvoorstel ongewijzigd. Hierdoor
is het mogelijk dat de prikkel die men via dit wetsvoorstel poogt te geven
weer te niet wordt gedaan door een negatieve prikkel via het Gemeentefonds.
Waarom gaat het wetsvoorstel niet in op de relatie tussen de beide fondsen?
Onderschrijft de regering de redenering dat de effecten van dit wetsvoorstel
grotendeels teniet zullen worden gedaan omdat de uitkering uit het Gemeentefonds
zal dalen? Kan de gemeente aangeven op welke wijze tegemoet wordt gekomen
aan deze desincentive? Overweegt de regering alsnog een aanpassing van de
verdeelsleutel voor het Gemeentefonds?3.5.2 De verdelingssystematiekEven leek het er op dat het historisch verdeelmodel werd losgelaten als
vertrekpunt voor het te ontwikkelen verdeelsysteem, aldus de leden van de
PvdA-fractie. Het feit dat de regering tot op heden geen inzicht gegeven heeft
in de verdeling tussen de gemeenten van het eerste verdeelmodel vinden deze
leden teleurstellend. Zij verzoeken de regering dringend om de Kamer ruim
voor de plenaire behandeling van dit wetsvoorstel een uitkomst van de verdeling
van het geld aan de gemeenten per gemeente voor te leggen.In een eerder overleg met de regering hebben deze leden kritiek geuit
op de inrichting van de objectieve factoren die aan het voorgenomen verdeelmodel
ten grondslag liggen. Het bevreemdt deze leden dat de regering op geen enkele
wijze aangeeft op welke wijze aan de kritiek van de Kamer tegemoet wordt gekomen
in het eerste verdeelmodel dat per 2001 zou moeten gelden. Indien pas per
2002 de gevraagde aanpassingen kunnen worden ingevoerd zoals de regering stelt,
dan is het naar het oordeel van deze leden niet mogelijk een evaluatie van
deze effecten in datzelfde jaar te maken. Daarmee is ook een overweging tot
verdere verruiming van budgettering in 2003 te vroeg naar het oordeel van
deze leden, zo deze wenselijk zou zijn.De kritiek op elementen van het verdeelmodel zoals dat in februari 2000
met de Kamer besproken is had betrekking op de navolgende punten. In de meetpunten
zijn verschillende gegevens niet opgenomen die relevant zijn, zowel voor het
aantal bijstandsgerechtigden als voor de hoogte van de bijstandsuitkering,
terwijl er ook gegevens zijn opgenomen die niet voor het recht op bijstand
relevant zijn:– het percentage alleenstaanden en alleenwonenden;– de gemiddelde woningbezetting en het aantal alleenwonende alleenstaanden;– gesteld wordt dat een gemeente met veel kinderen meer en hogere
bijstandsuitkeringen heeft.Dat is onjuist de hoogte van de bijstandsuitkering is niet afhankelijk
van het kindertal;– het aantal eenoudergezinnen wordt niet geteld;– niet de echtscheiding moet tellen maar het gegeven dat er nog
slechts een een-oudergezin overblijft;– de deeltijdfactor speelt geen rol;– het «belonen» van gemeenten met veel ex-studenten
die een beroep op de bijstand doen als meetfactor betekent dat het «normaal
is dat een (hoger) geschoolde een beroep op de bijstand doet;– verweduwden worden als meetgroep opgenomen terwijl dat vanwege
de Anw geen bijstandsfactor zou moeten zijn, terwijl een laag inkomen juist
extra zwaar zou moeten tellen in verband met het mogelijk verstrekken van
bijzondere bijstand;– niet-Nederlanders zijn tweemaal zo arm en hebben als regel een
onvolledige AOW met bijstandsuppletie; dat zit onvoldoende in het meetinstrument;– er is geen bekende directe relatie tussen huurwoningen en bijstand;
er is wel een relatie tot huursubsidie en bijstand maar dat is niet gemeten;– gaat de regering het verdeelmodel op al deze kritiekpunten aanpassen?
Zo ja, wanneer?Met ergernis hebben de leden van de PvdA-fractie geconstateerd dat toezeggingen
in het overleg van 3 februari 2000 van de Kamer met de regering niet in het
wetsvoorstel zijn meegenomen noch worden aangekondigd bij de verdere uitwerking
van het verdeelmodel. Het gaat dan om de instrumenten die de gemeenten belonen
of straffen indien zij de bijstand kwalitatief goed uitvoeren. Te noemen valt
een laag percentage schoolverlaters, activering en scholing alleenstaande
ouders, gemiddelde verblijfstijd van alleenstaande ouders in de bijstand,
veel kinderopvang voor bijstandgerechtigden, korte gemiddelde verblijfstijd
van fase 1- en 2-cliënten in de bijstand, stevige investeringen in scholing,
budgetbegeleiding, schuldhulpverlening, crisisopvang-arrangementen, investeringen
in sociale activering, actief informeren over de mogelijkheid bijzondere bijstand
aan te vragen, fraude zoveel mogelijk voorkomen en bestrijden, en zich inspannen
om ten onrechte niet-gebruik van het recht op bijstand te verminderen. Juist
deze kwaliteiten kunnen via benchmarkinstrumenten zichtbaar gemaakt en beloond
worden. Zij vormen een kernmerk van kwaliteit van bijstandsuitvoering en komen
niet of in geringe mate in volumebeleid tot uitdrukking. Zij kosten de gemeenten
veel geld en komen bij een te grote druk op volumebeleid in het gedrang. Op
welke termijn zal de regering deze instrumenten ontwikkeld hebben en de Kamer
voorleggen? Naar het oordeel van de aan het woord zijnde leden dient dit beleidsinstrument
gelijk op te gaan met het beleidsinstrument volumebeperking. Immers, in het
kader van de vangnetfunctie betekent juist een goed bijstandsbeleid soms toename
van het volume.Kunnen gemeenten bezwaar maken tegen het vastgestelde budget, en zo ja,
op welke wijze, zo vragen de leden van de VVD-fractie.Gemeenten kunnen sterk verschillen voor wat betreft het aantal en type
bijstandsgerechtigden, zonder dat zij daar invloed op hebben. Daarom dient
de wetgever erop bedacht te zijn dat gemeenten met veel moeilijk plaatsbare
bijstandsgerechtigden niet in een nadelige positie komen te verkeren, aldus
de leden van de CDA-fractie. De voorgestelde maatregelen op macroniveau, maar
ook die maatregelen voor individuele gemeenten lijken redelijk tegemoet te
komen aan mogelijke problemen voor gemeenten. Voor hen is het nog steeds de
vraag hoe vergelijkbaar de resultaten van de gemeenten onderling zijn. Allereerst
is de uitgangspositie van de gemeenten verschillend, maar ook de plaatselijke
of regionale problematiek. Hoe denkt de regering die problematiek tussen gemeenten
meer vergelijkbaar te maken?De overgang van historisch verdeelmodel naar het objectieve econometrisch
model heeft de instemming van deze leden. Dit mede omdat grote herverdeeleffecten
via begrenzing van de risico's voor individuele gemeenten wordt voorkomen.
Wel is essentieel dat ook in de praktijk dit nieuwe econometrisch model goed
werkt. Bij eerdere discussie over de parameters die aan dit model ten grondslag
liggen is daarover reeds gesproken. Heeft de regering door proefberekening
thans voldoende inzicht in de werking van dit objectieve model? De begrenzing
van het risico voor gemeenten ligt thans op 15% van het macrobudget of 15
gulden per inwoner. Is de regering voornemens deze bedragen in de toekomst
te handhaven, af te schaffen of aan te passen. Welke motivatie ligt daaraan
ten grondslag?De leden van de D66-fractie onderschrijven het uitgangspunt om in eerste
instantie te verdelen op basis van historische kosten omdat hiermee herverdeeleffecten
beperkt blijven. Ook de groei, in drie jaar, naar een objectief verdeelmodel
kan in principe op instemming van deze leden rekenen, maar zij hebben daarbij
de volgende kanttekeningen.Kan de regering ingaan op de kritiek van de VNG zoals geuit in de brief
van 7 december 1999? De VNG stelt hierin dat de suggestie wordt gewekt dat
het objectieve verdeelmodel alle objectieve factoren voor de bijstandsuitgaven
kan verklaren en dat het deel, dat niet verklaard kan worden, in belangrijke
mate het gevolg is van het gemeentelijke beleid. Dit spreekt de VNG tegen,
aangezien in het rapport zelf staat dat de uitgaven die niet verklaard kunnen
worden, ook het gevolg kunnen zijn van toeval en van niet door de gemeente
te beïnvloeden factoren.Graag zouden deze leden ook een reactie van de regering vernemen op de
klacht van de 4 grote steden, zoals verwoord in de brief van de gemeente Den
Haag van 31 januari 2000, dat er grote fluctuaties in herverdeeleffecten kunnen
ontstaan.Ook zouden zij commentaar willen vragen op het feit dat de aantrekkingskracht
van de G4 als vestigingsplaats voor nieuwkomers moeilijk te vatten is in een
objectief verdeelmodel. Door het loslaten van het plaatsingsmechanisme in
de Vreemdelingenwet is de verwachting dat met de invoering van deze wet met
name de G4-gemeenten te maken krijgen met een instroom van nieuwe bijstandsgerechtigden
met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt. Op welke manier kan hiermee
rekening worden gehouden in het objectief verdeelmodel?Ook deze leden constateren dat de meetpunten van het objectief verdeelmodel
niet altijd even duidelijk zijn. Waarom is gekozen voor het percentage huurwoningen
en niet voor het percentage huursubsidie? Waarom is er geen gemiddelde woningbezetting
als meetpunt opgevoerd? Waarom is het percentage studenten in een gemeente
nog meegenomen terwijl schoolverlaters zelden een bijstandsuitkering krijgen?
Waarom is de onvolledige AOW niet opgenomen terwijl dit een relatief dure
bijstandfactor is? Waarom is het aantal alleenstaande en alleenwonende ouders
niet opgenomen als meetpunt?Deze leden zouden graag een oordeel van de regering ontvangen op het voorstel
van de Raad voor de Financiële verhoudingen om een onderzoek te verrichten
naar de mogelijkheid om grote en kleine gemeenten te onderscheiden in het
verdeelmodel. Waarom hoeven gemeenten bij onderschrijving van het macrobudget niet het
extra voordeel (boven de 15%) in te leveren? Wordt hiermee een mogelijk voordeel
voor gemeenten, bij te hoge volumeramingen, ingebouwd? Uitgaande van tijdens
het uitvoeringsjaar dalende volumeramingen van de afgelopen paar jaar, hoeveel
geld is dan op jaarbasis «teveel»aan gemeenten toegekend?De leden van de fracties van RPF en GPV hebben de indruk dat de verdeling
van uitkeringsgelden op basis van werkelijk objectieve factoren een nauwelijks
te realiseren doelstelling is. Ook aan het in 1999 geactualiseerde objectief
verdeelmodel kleeft nog een aantal nadelen, omdat belangrijke wegingsfactoren
daarin onvoldoende of helemaal niet in is verwerkt. Deze leden verwijzen naar
hetgeen hierover is gezegd tijdens het algemeen overleg over het FWI op 3
februari 2000. Los hiervan is een nadeel van het objectief verdeelmodel dat
er forse herverdelingseffecten kunnen optreden. Op grond waarvan verwacht
de regering dat tijdig een objectief verdeelmodel kan worden ontwikkeld, dat
rechtvaardig is en voor alle partijen acceptabel? Deze leden vragen de regering
erop toe te zien dat niet onder druk van de tijd wordt overgegaan tot het
werken met een verdeelmodel, dat nog grote gebreken vertoont.In 2001 zal worden gestart met een verdeling op basis van historische
kosten. In het jaar daarop zal het budget voor 50% worden gebaseerd op historische
kosten. De nadelen van het historisch verdeelmodel worden in de memorie van
toelichting helder uiteengezet. De aan het woord zijnde leden willen voorkomen
dat gemeenten die een actief uitstroomgericht beleid hebben gevoerd hierdoor
worden benadeeld. Zij gaan er echter van uit dat in de voorliggende voorstellen
voor deze gemeenten hoe dan ook een nadeel zal optreden. Zij vragen de regering
of er geen enkele mogelijkheid bestaat dat te voorkomen. Een complicerende
factor hierbij is overigens dat niet kan worden aangetoond dat gemeenten met
relatief hoge bijstandsuitgaven minder goed hebben gepresteerd. Zeker zolang
het objectief verdeelmodel nog niet is geperfectioneerd lijkt het een hachelijke
onderneming vergaande uitspraken te doen over de inspanningen en prestaties
van individuele gemeenten. Onderschrijft de regering die opvatting?De leden van de SGP-fractie vragen of al zicht te geven is waartoe de
historische toedeling per 1 januari 2001 zal leiden. Dit zou in mei 2000 aan
de Kamer bekend worden gemaakt (zie Kamerstuk 26 800 XV nr. 67, blz.
15). Wordt met dit model wel voldoende rekening gehouden met de dynamiek van
bijstandsuitgaven als gevolg van factoren buiten de gemeentelijke invloedssfeer?In sommige gemeenten zijn veel schommelingen in de werkelijke uitgaven.
Deze leden vragen of nader onderzoek naar de stabiliteit van het model gewenst
is.Voorts vragen zij of de regering inzicht kan verstrekken in hoeveel gemeenten
nadeel zullen ondervinden van de nieuwe financiering en ook om welk type gemeente
het gaat.3.5.3 Begrenzing gemeentelijk financieel risicoIn het overleg van 3 februari 2000 hebben de leden van de PvdA-fractie
gepleit voor een maximaal bedrag aan herverdelingseffecten in de jaren 2001,
2002, 2003 en 2004 van f 25,– per inwoner voor de effecten van
de herverdeling van het gemeentefonds, de hertaxatie van de wet WOZ, het BTW-compensatiefonds
en het FWI. Uit een brief van de minister van Binnenlandse Zaken bij de herverdeling
van het Gemeentefonds blijkt dat het verzoek van deze leden is gehonoreerd.
Het bevreemdt hen dat deze toezegging niet in dit wetsvoorstel is meegenomen.
Zij vragen de regering de verzekering dat deze toezegging nu alsnog gestand
wordt gedaan. In dat kader vragen zij of dat er toe kan leiden
dat de invoeringstermijn naar het objectiefverdeelmodel een jaar langer kan
duren. En ook of er gemeenten zijn die met een eenmalig bedrag afgekocht gaan
worden.De leden van de fracties van RPF en GPV stemmen uiteraard in met het voorstel
de financiële risico's van gemeenten te begrenzen. Zij hebben kennis
genomen van de voorgestelde limitering: 15% van het op basis van het macro-budget
aan de gemeente toegedeelde budget of f 15 per inwoner voor gemeenten
met een hoge bijstandsdichtheid. Het is deze leden niet duidelijk waarop de
hoogte van dit percentage respectievelijk bedrag is gebaseerd. Kan dit nader
worden toegelicht? Bestaat inmiddels volstrekte duidelijkheid over de maximale
herverdeeleffecten waarmee gemeenten te maken kunnen krijgen, rekening houdend
met de cumulatie van andere relevante maatregelen?3.5.4 De relatie met de debiteurenincentiveDe reden om wijzingen in te voeren in het «debiteurenbeleid»
ontgaat de leden van de PvdA-fractie. De komst van het FWI kan op zichzelf
geen reden zijn om pas een jaar geleden ingezette maatregelen nu te ondergraven.
Zij geven de regering in overweging de stimulans die van het bestaand beleid
uitgaat te handhaven.Bij de debiteurenincentive wordt dezelfde verhouding 75%:25% toegepast
als elders in dit voorstel. Dit bevordert ook de duidelijkheid. De leden van
de CDA fractie vragen zich af of het niet beter was deze lijn ook te volgen
voor artikel 13 van het wetsvoorstel «De Vergoeding Uitvoeringskosten».
Hier wordt gezegd dat door de verhouding 90%:10% te handhaven wordt bevorderd
dat de gemeenten deskundige derden inschakelen. Deze leden snappen deze redenering
niet. Dat kan toch ook bij 75%:25%? Ook dan hoeven de gemeenten bij efficiënte
toepassing niet bij te leggen op deskundigenadvies. Het zou de duidelijkheid
bevorderen hier ook de verhouding 75%:25% in te voeren.De regering kiest ervoor de thans bestaande debiteurenincentiveregeling
te laten vervallen. Dat lijkt de leden van de fracties van RPF en GPV een
logische maatregel. Wel zijn zij benieuwd naar de werking van die regeling
tot nu toe. Zijn de gegevens over 1999 al beschikbaar?3.6 Het werkdeel3.6.1 Relatie tussen FWI en SUWIDe leden van de PvdA-fractie voorzien enige onduidelijkheid bij de status
van de advisering van de Raad voor Werk en Inkomen over de inzet van reïntegratiemiddelen
en de rol van de gemeenten voor de eigen inzet van middelen via het werkdeel
van het FWI. Daarover hebben zij enige vragen. Welk beleidsbevoegdheid is
aan de gemeenten? Welk deel van het werkfonds moet worden ingezet voor inkoopbudgetten
voor reïntegratie? Wie bepaalt dat? Hoe kan voor de gemeente van ontschotting
in het werkdeel van het fonds sprake zijn als een deel (welk deel?) van het
fonds verplicht moet worden aanbesteed? Waaruit en door wie worden trajectbegeleiders
of casemanagers in het kader van SUWI betaald? Hoe moet een reeks van beleidsadvies-
en uitvoeringsverantwoordelijkheden gezien worden in een setting waarin de
RWI naast de gemeenten zitting heeft, en de minister zal moeten adviseren?
Wat stelt men zich voor bij de volgende, omslachtige procedure: de minister
een advies geeft; de minister met de gemeenten vervolgens daarover bestuurlijke
afspraken maakt; al dan niet gebonden aanbestedingen moeten plaatsvinden op
aanwijzing van de minister; de gemeenteraad zelf beleidsplannen maakt ter
derving van het financieel risico en de medebewindstaak; de kleinere
gemeenten deze taken al dan niet in een WIW-stichting onderbrengt en de gemeenten
vervolgens het financieel risico dragen indien de uitstroom onverhoopt mocht
falen?De aan het woord zijnde leden menen dat het primaat van de inzet van de
reïntegratiemiddelen ligt bij de gemeenten die zelf het risico dragen
indien de uitstroom stagneert. Naast gemeentelijke trajecten in het kader
van WIW en sociale activering kunnen de gemeenten op de «markt»
reïntegratietrajecten inkopen. Het lijkt voor de hand te liggen dat de
prestatiebudgetten die van arbeidsvoorziening komen en waarover geen gedwongen
winkelnering van toepassing is wel in de markt worden ingezet. Hoe denkt de
regering over de opvattingen van de VNG ter zake?Acht de regering het niet wenselijk, gezien de vergroting van het volumerisico
voor de gemeenten, om meer haast te maken met de ontschotting binnen het werkdeel
van de WIW, dit te meer omdat vooral de aansluiting op de arbeidsmarkt van
sommige groepen (oudere) jongeren nog steeds problematisch is?Een grote rol bij het uit te voeren arbeids- c.q. reïntegratiebeleid
speelt de totstandkoming van de Centra voor Werk en Inkomen, aldus de leden
van de fractie van de VVD.Het betekent in de gehele lijn van het uitstroombeleid en het toenemende
financiële belang dat gemeenten hebben bij de toeleiding van cliënten
tot de arbeidsmarkt en dus de uitstroom, dat gemeenten wel hun poortwachterfunctie
goed moeten kunnen uitoefenen.In relatie met het arbeids- en reïntegratie beleid valt nog op te
merken dat er rekening dient te worden gehouden met regionale en gemeentelijke
omstandigheden, bijv. daar waar het gaat om hoge werkloosheidscijfers, veel
niet tot laag-geschoolde uitkeringsgerechtigden en een eenzijdige werkgelegenheidsstructuur.
Hoe gaat de regering gemeenten die het niet lukt om goed beleid te realiseren
op de vingers tikken? Worden gemeenten die het erg goed doen ook beloond?Zal er ook een uitwisseling van gegevens en prestaties plaats gaan vinden
tussen de diverse gemeenten, om elkaar te kunnen stimuleren. Uitwisseling
van «good and bad practices» kunnen een ondersteuning zijn.Ook de leden van de CDA-fractie vragen naar de relatie met het SUWI-dossier.
Nu de gemeenten meer financiële verantwoordelijkheid gaan dragen voor
de bijstand, ligt er voor hen een duidelijk belang bij het functioneren van
het CWI. Kan nader aangegeven worden op welke wijze gemeenten invloed op het
functioneren van een CWI kunnen uitoefenen? Is er al meer duidelijkheid welke
taken het CWI op het terrein van de Abw zal gaan uitvoeren? Gemeenten worden
(financieel) afgerekend op het resultaat van de activeringsinspanningen. In
hoeverre kunnen gemeenten een CWI aanspreken op bijvoorbeeld onvoldoende inspanningen
gedurende het eerste halfjaar om een client die in fase 1 is ingedeeld aan
het werk te helpen?Verder vragen de leden van de CDA-fractie naar de wijze van uitvoering
van de bemiddelingsactiviteiten. Welke activiteiten zullen de gemeenten uit
(moeten) besteden? Welke begeleiding mogen zij nog wel zelf uitvoeren? Kan
een WSW-bedrijf in de toekomst ook als Rea-bedrijf (blijven) functioneren?
In dit kader is ook van belang dat gedurende en bemiddelings- of scholingstraject
de client naar een volgende fase «opschuift». Is het daarvoor
noodzakelijk dat de cliënt opnieuw naar het CWI moet voor een nieuwe
beoordeling?De leden van de D66-fractie verzoeken de regering commentaar te geven
op de stelling van de VNG dat de systematiek van het FWI op gespannen voet
staat met een adviesfunctie van de Raad voor Werk en Inkomen over de verdeling
van reïntegratiemiddelen. Via het FWI moeten gemeenten immers financieel
beloond worden bij succesvol beleid. Een advies van de Raad voor
Werk en inkomen om bijvoorbeeld minder geld in het FWI beschikbaar te stellen
voor gemeenten zou dit uitgangspunt van het FWI doorkruisen. Ook zouden deze
leden graag antwoord willen krijgen op de vraag van de VNG hoe het toenemend
financieel risico voor gemeenten bij de invoering van het FWI zich verhoudt
tot de passage in het Nader Kabinetsstandpunt SUWI dat gemeenten de feitelijke
uitvoering van de reïntegratie moeten uitbesteden.Deze leden vragen tevens een reactie op de vraag van de VNG of uitvoering
wordt gegeven aan de overheveling van het relevante deel van het prestatiebudget
van Arbeidsvoorziening naar gemeenten. Ditzelfde geldt overigens voor de reïntegratiemiddelen
vanuit ESF-doelstelling 3. Ook deze middelen horen volgens de VNG thuis bij
de opdrachtgevers (gemeenten en Uvi's).Eventuele overschotten van het scholings- en activeringsbudget mogen niet
meer ingezet worden voor WSW-uitgaven. Kan de regering een reactie geven op
de kritiek van de VNG dat dit een beperking van de bestaande mogelijkheden
is en niet in lijn is met het gemeenschappelijke uitgangspunt van deregulering?Ook zouden deze leden een reactie willen ontvangen op de wens van de gemeenten
om uitgaven niet meer op cliëntniveau te moeten registreren. Bij de voorgestelde
voorwaarden voor besteding van het scholings- en activeringsbudget is van
een vermindering van administratieve lasten geen sprake. Waarom is er geen
voorstel gedaan over gemeentelijke uitvoeringskosten, hoewel in diverse overleggen
door het VNG is aangegeven dat hier knelpunten bestaan?Aangezien via het SUWI geregeld wordt dat gemeenten ook verantwoordelijk
zijn voor de reïntegratie van niet-uitkeringsgerechtigden, zouden de
aan het woord zijnde leden fractie graag van de regering horen hoe zal worden
gegarandeerd dat de gemeenten middelen uit het werkfonds ook inzetten voor
niet-uitkeringsgerechtigden. Gemeenten hebben immers een financieel belang
bij de uitstroom van uitkeringsgerechtigden Zij zouden daarnaast nog graag
commentaar van de regering ontvangen op het voorstel van de Raad voor de Financiële
Verhoudingen om meer flexibiliteit en beleidsvrijheid te creëren bij
het toepassen van middelen in het Werkfonds. De Raad stelt daarbij voor om
op den duur te komen tot een groot fonds zonder geoormerkte middelen. Kan
de regering een oordeel geven over dit voorstel?In de laatste voorstellen in de Structuur Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI)
wordt geregeld dat gemeenten ook verantwoordelijk worden voor de reïntegratie
van niet-uitkeringsgerechtigden, aldus de leden van de GroenLinksfractie.
De gemeenten hebben straks een financieel belang bij het uitstromen van uitkeringsgerechtigden.
Het gevaar bestaat dat gemeenten alle reïntegratiemiddelen in zullen
zetten voor de uitkeringsgerechtigden omdat hier geld mee valt te verdienen,
waardoor een belangrijk arbeidspotentieel van niet uitkeringsgerechtigden
geen gebruik kan maken van de middelen. Hoe kan worden gegarandeerd dat de
gemeenten middelen uit het werkfonds ook inzetten voor niet-uitkeringsgerechtigden?De VNG stelt dat de systematiek van het Fonds Werk en inkomen op gespannen
voet staat met de adviesfunctie van de Raad van Werk en Inkomen over de verdeling
van reintegratiemiddelen in de SUWI voorstellen. Een advies van de Raad voor
Werk en Inkomen om b.v. minder geld in het FWI beschikbaar te stellen voor
gemeenten zou dit uitgangspunt van het FWI doorkruisen. Het voordeel van gemeenten
die het goed doen, zou immers door het overnemen van een advies van de Raad
van Werk en Inkomen weer tenietgedaan kunnen worden.Een ander punt dat de VNG noemt is dat gemeenten in dit wetsvoorstel de
mogelijkheid krijgen om eigen keuzes te maken in de vormgeving van het uitstroombeleid,
maar dat deze vrijheid zich niet verhoudt tot de SUWI-plannen
van de regering, waarin staat dat gemeenten de feitelijke uitvoering van de
reïntegratie moeten uitbesteden.Het is de leden van RPF en GPV niet duidelijk welke consequenties de invoering
van SUWI nu precies heeft voor de reïntegratietaken van gemeenten. Is
het de bedoeling dat alle reïntegratie-activiteiten worden afgestoten
en dat voor elke reïntegratie-actitiviteit moet worden aangeklopt bij
een privaat bedrijf? Zo ja, zal dat niet een enorm prijsopdrijvend effect
hebben? Bij de uvi's zien we momenteel ook dat voor een deel van het reguliere
werk een beroep moet worden gedaan op private bedrijven, tegen aanzienlijke
meerkosten.Ook deze leden verzoeken de regering meer duidelijkheid te verschaffen
over de positie van de Raad voor Werk en Inkomen ten opzichte van de gemeenten
voor wat betreft de verdeling van de reïntegratiemiddelen. Is een scenario
denkbaar waarin de Raad de minister adviseert minder geld voor het FWI beschikbaar
te stellen, zodat goed functionerende gemeenten per saldo geen enkel voordeel
hebben van succesvol beleid? Dat zou wel om een nadere toelichting vragen,
omdat de mogelijkheid voor gemeenten om voordeel te behalen toch juist uitgangspunt
is van het FWI.Bestaat inmiddels meer duidelijkheid over het aantal te vormen CWI's?
In dit verband vragen zij de of het oordeel van het LIWI daarbij zwaarder
weegt dan het standpunt van de gemeenten, arbeidsvoorziening en uvi's.De leden van de SGP-fractie vragen de regering hoe de verhouding zal zijn
tussen de Raad voor Werk en Inkomen en de gemeenten. Onderkent de regering
het gevaar dat er spanningen kunnen optreden tussen adviezen van de RWI en
het gemeentelijk beleid? Zou het voordeel van gemeenten bij succesvol beleid
door het overnemen van het advies van de RWI weer teniet kunnen worden gedaan?Deze leden constateren een toenemend financieel belang van gemeenten als
gevolg van de invoering van het FWI. Zij vinden het van groot belang dat gemeenten
hun poortwachtersfunctie kunnen blijven waarmaken. De regering heeft echter
aangekondigd dat ze een sterke vermindering van het aantal CWI's (200) wil.
De aan het woord zijnde leden vragen de regering of zij een verband ziet tussen
het aantal CWI's en het via het FWI adequaat vervullen van de poortwachtersfunctie
van gemeenten.Welke waarde hecht de regering nog aan de samenwerkingsafspraken die gemeenten
met Arbeidsvoorziening en uvi's heeft gemaakt?Via SUWI wordt geregeld dat gemeenten ook verantwoordelijk worden voor
de reïntegratie van niet-uitkeringsgerechtigden. De gemeenten hebben
na de invoering van deze wet een financieel belang bij het uitstromen van
uitkeringsgerechtigden. Zij vragen hoe zal worden gegarandeerd dat gemeenten
middelen uit het werkfonds ook inzetten voor niet-uitkeringsgerechtigden.3.6.2 Voornemens deregulering en stroomlijning op het
werkdeel van FWIDe leden van de fracties van RPF en GPV hebben er kennis van genomen dat
door ontschotting de nu nog aanwezige oormerking van middelen voor arbeidsgehandicapten
en voor sluitende aanpak zal kunnen vervallen. Zij vragen welke garanties
er bestaan dat gemeenten in de toekomst nog voldoende aandacht zullen besteden
aan de reïntegratie van arbeidsgehandicapten als die ontschotting een
feit is.4. Toezicht en verantwoordingHet valt de leden van de PvdA-fractie op dat de regering vooral het toezicht
op de rechtmatigheid wil uitvoeren. Over het controleren van de doeltreffendheid
van de maatregelen en de werking van het fonds wordt geen woord
gerept. Hoewel de regering wel de term single audit hanteert en globaal een
aantal criteria van Griffioen en Pennekamp noemt is niet duidelijk voor deze
leden of de regering de impact daarvan onderkent. Deze leden verzoeken de
regering aan te geven op welke wijze het doel van deze wet, waarover nog geen
overeenstemming is, getoetst gaat worden. Wanneer meent de regering dat deze
wet goed is uitgevoerd? Welke criteria zullen gehanteerd worden bij de beoordeling
of de algemene bijstandswet goed is uitgevoerd? Welke factoren worden gemeten?
Met welke gegevens moeten de gemeenten zich verantwoorden? Welke lessen heeft
de regering geleerd van de tot op heden niet goed functionerende verantwoording
van de Abw? Onderkent de regering dat in de wet zelve, zoals ook de Algemene
Rekenkamer heeft aangegeven, de verantwoordingscriteria dienen te worden aangegeven?
Is de regering bereid alsnog deze criteria te benoemen, de Kamer voor te leggen
en op te nemen in de wet?Gezien de verschuiving van bevoegdheden van nationaal naar lokaal niveau
zouden de leden van de D66-fractie graag willen zien dat de regering nauwkeurig
aangeeft waarvoor de minister nog wel verantwoordelijk gehouden kan worden
door de Kamer en waarvoor niet meer. Ook zouden zij de regering willen vragen
om het risico in te schatten dat middelen die rijksbreed vrijgemaakt worden,
niet worden besteed aan het beoogde doel. Wordt er in het wetsvoorstel voorzien
in mechanismen die moeten voorkomen dat gemeenten al te zeer afwijken van
vastgestelde prioriteiten?Zij ontvangen graag nader informatie over de wijze waarop toezicht en
verantwoording in de toekomst gestalte moeten krijgen. Zij gaan ervan uit
dat de introductie van het verantwoordingsverslag niet tot substantieel hogere
lasten voor gemeenten behoeft te leiden, gelet op de stand van de automatisering.
Zij vragen welke betekenis het Inlichtingenbureau daarbij kan hebben. En kan
ook concreet worden aangegeven in welke opzichten het verantwoordingsverslag
afwijkt van het single audit principe? Ten aanzien van de automatisering informeren
deze leden naar de kosten die gepaard zullen gaan met de uniformering van
software en hardware. Is daarvan een inschatting te maken?5. InformatievoorzieningMet instemming hebben de leden van de PvdA-fractie gelezen dat de regering
gebruik zal gaan maken van de aanbevelingen inzake beleidsinformatie. Gaat
de regering deze vormen van informatie ook benutten voor het ontwikkelen van
een benchmark?De Kamer zal het beleid en de voortgang van dit nieuwe beleid willen volgen.De leden van de VVD-fractie willen zeker op de hoogte worden gesteld van
wat en hoe het effect is van dit in te voeren FWI en daarmee nieuwe beleid.Op welke wijze denkt de minister de Kamer te zullen informeren over de
voortgang van het in te zetten traject FWI?De leden van de SGP-fractie vragen de regering welke voornemens bestaan
ten aan zien van de evaluatie van de gewijzigde financiering.6. Financiële aspectenKomt het thans voorgestelde structureel te onttrekken bedrag van 0,73
biljard uit het gemeentefonds overeen met de 0,9 miljard die eerder is genoemd
in de stukken in het kader van de herverdeling van het gemeentefonds, vragen
de leden van de PvdA-fractie. Zij zijn nog steeds van mening dat de som van de financiële effecten
voor het totaal van de vier verdeelwijzigingen (FWI, WOZ, herverdeling gemeentefonds
en BTW-compensatie) niet meer zou mogen bedragen dan f 25,– per
inwoner. Wat is het totaalbedrag per inwoner wat de gemeente maximaal gekort
kan worden voor deze 4 regelingen tezamen? Is de regering bereid dit maximale
bedrag te verlagen?Hoe worden in de toekomst de kosten van uitvoering van bijstand als onderdeel
van het Gemeentefonds bepaald en geïndexeerd? Gebeurt dat op basis van
het werkelijk aantal bijstandscliënten van een gemeente?Waarom is er een blokkade gelegd bij de inzet van WIW-middelen in het
kader van de WSW? Was een beperking van het volume van de inzet van deze middelen
niet voldoende, of een tijdelijkheid van de inzet?Is er werkelijk sprake van een vermindering van de inzet van administratieve
middelen bij het werk en activeringsdeel van het fonds?Op welke wijze zullen ESF-3 middelen kunnen worden ingezet in relatie
met het fonds? Wie bepaalt die inzet?Waarom zijn de sociale vernieuwingsgelden (b.v. de sociaal rechercheurs)
niet in het fonds zijn opgenomen? Dat was toch oorspronkelijk de bedoeling?In de memorie van toelichting staat een tabel met de totale uitgaven FWI
a 10,6 miljard, constateren de leden van de CDA-fractie. Onder de tabel wordt
gesproken over de ingeboekte taakstelling Abw in het regeerakkoord tot 500
miljoen in 2002, maar deze is niet gekoppeld aan invoering van FWI. Deze leden
kunnen dit niet volgen. Een ingeboekte taakstelling Abw komt toch ergens in
de cijfers tot uitdrukking? Wanneer dit niet in bedoelde tabel is, waar dan
wel?In paragraaf 7.3 wordt gesproken over additioneel financieel beslag
voor het rijk oplopend tot circa 20 miljoen in 2003. Deze leden willen graag
extra uitleg op dit punt. Bij succesvol beleid moeten er toch voordelen voor
het rijk te behalen zijn?De leden van de D66 fractie vragen waarom de regering voornemens is om
voor het FWI meerdere begrotingsartikelen te hanteren. Is het uit het oogpunt
van informatievoorziening aan de Kamer en uit oogpunt van begrotingsrechtmatigheid
niet beter om één begrotingsartikel met drie artikelonderdelen
(budget I-deel, declaratie I-deel en W-deel) te vormen?De leden van de fracties van RPF en GPV vragen hoe het kan dat de gemeenten
momenteel circa 730 miljoen gulden uitgeven aan de bijstand en het rijk 7,8
miljard gulden, terwijl de verdeling 90%–10% is?7. Overige opmerkingenDe leden van vrijwel alle fracties vragen of de regering overleg gevoerd
heeft met de VNG en zo ja, wat daarvan de uitkomsten zijn.Waarom is in de memorie van toelichting niet vermeld dat de Raad voor
de Financiële Verhoudingen een advies heeft uitgebracht, vragen de leden
van de fractie van D66. Welke adviescolleges en organisaties van belanghebbenden
zijn ten aanzien van dit wetsvoorstel gehoord?Artikelsgewijze opmerkingenArtikel 3, tweede lid + artikel 13, tweede lid + artikel
17, onderdeel ADe leden van de D66-fractie zouden graag willen dat de regering op het
punt van de speciale regeling voor binnenschippers iets meer duidelijkheid
geeft. Om hoeveel schippers gaat het jaarlijks? Welke kosten zijn hiermee
gemoeid? Hoe hoog zijn de uitvoeringskosten? Wat rechtvaardigt een
afzonderlijke financiering van uitkeringen voor de binnenvaart? Waarom is
de regeling beperkt tot schippers werkzaam in de duw- of sleepvaart en de
binnenschippers? Ligt het niet in de rede om dan ook een voorziening te treffen
voor bijvoorbeeld baggeraars of zand- en grindwinners? Kan de regering aangeven
of er andere beroepsgroepen zijn welke voor een soortgelijke regeling in aanmerking
komen? Waarom wordt dit allemaal niet toegelicht in het wetsvoorstel?Artikel 4Vindt er een wijziging in de bevoorschotting aan de gemeenten plaats?
Kan het zijn dat de gemeenten vanwege de nieuwe financieringsstructuur te
maken krijgen met renteverlies? Zal de regering voorkomen dat dit soort ontwikkelingen
zich voordoet, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Artikel 5, 6, 7, 8 en 9In deze artikelen is spraken van het begrip uitkering. Het is niet op
voorhand in alle gevallen duidelijk welk soort uitkering hier bedoeld wordt:
de uitkering van het Rijk aan de gemeenten of de uitkering van de gemeente
aan een uitkeringsgerechtigde. De leden van de fractie van D66 vragen hier
meer duidelijkheid over.Artikel 5De leden van de PvdA-fractie willen graag vooraf meer duidelijkheid over
de inhoud van het amvb en de wijze waarop de minister de gemeenten vooraf
denkt te informeren. Ook de manier waarop de benodigde informatie vastgesteld
en verzameld zal worden vraagt om een heldere uitwerking. Deze leden ontvangen
daarover graag meer informatie.Artikel 7Omdat de gemeenten bespaarde bedragen op uitkeringsgelden maar een jaar
kunnen benutten is het de vraag in hoeverre structurele personele formatie
kan worden ingezet in de intensieve begeleiding naar uitstroom en andere effectieve
maatregelen. Heeft de regering overwogen om iets meer financiële ruimte
te laten ten behoeve van succesvol beleid, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.Aangezien het budget van het toeslagensysteem langer bevroren is kunnen
deze leden zich voorstellen dat de termijn waarop de gemeenten overschotten
kunnen benutten wat langer doorloopt en dat reserveringen tot een zekere grens
mogelijk zullen zijn.Deze leden zien graag een mogelijke amvb voorgehangen.Artikel 8Het terugvorderen van onjuist bestede middelen kan als boete of sanctie
gezien worden zo menen de leden van de PvdA-fractie. In dat kader dient er
een te verantwoorden relatie te zijn tussen de hoogte van het terug te vorderen
bedrag en de ernst van de onrechtmatigheid. Over deze overwegingen zijn ten
aanzien van de bijstandswet in het verleden toezeggingen gedaan aan de Kamer.
Deze leden vragen een meer precieze uitwerking van het terugvorderingprincipe.
In het kader van SUWI vragen deze leden of soortgelijke regels gaan gelden
voor de Uwv.Artikel 12De leden van de CDA-fractie merken op dat bij artikel 12 een aantal redenen worden genoemd om geen mogelijkheid tot verlaging van de voor
vergoeding in aanmerking komende kosten op te nemen. Als tweede punt voor
deze keuze wordt gesteld dat de gewijzigde financieringssystematiek voldoende
prikkel geeft om gemeenten die inspanning te laten doen die op grond van genoemde
artikelen van hen worden verwacht. Is deze conclusie niet erg voorbarig? Zij
verwijzen daarbij ook naar de opmerkingen die de Raad van State over de effecten
van de wetswijziging heeft gemaakt.Artikel 13Waarom wordt er een uitzondering gemaakt voor binnenschippers waar een
100% financiering geldt en niet voor agrarische kredieten die tot f 300 000
gaan, zo vragen de leden van de fractie van de PvdA. Is het niet redelijk
ook in deze verbijzonderde situatie een 90% of 100% vergoeding te realiseren?
Welke vergoeding gaat gelden voor de bijzondere situatie van bijstand voor
vastzittende transporteurs in het buitenland?Artikel 22De leden van de fracties van RPF en GPV informeren naar de laatste gedachten
over de datum van inwerkingtreding. Kan de wet nog op 1 januari 2001 in werking
treden als de Eerste Kamer niet voor het aanstaande zomerreces de wet heeft
behandeld? Hoeveel voorbereidingstijd denken de gemeenten nodig te hebben?De voorzitter van de commissie,TerpstraDe griffier van de commissie,Van DijkXNoot1Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Essers (VVD), Van Dijke
(RPF), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP), Verburg (CDA), Smits
(PvdA), Spoelman (PvdA), Van der Staaij (SGP), Örgü (VVD), Harrewijn
(GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Balkenende (CDA),
Wilders (VVD), Santi (PvdA) en Snijder-Hazelhoff (VVD).Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA),
Giskes (D66), Van der Hoek (PvdA), Dankers (CDA), Hamer (PvdA), Kortram (PvdA),
Blok (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop (GPV), Van Vliet (D66),
Stroeken (CDA), Marijnissen (SP), Eisses-Timmerman (CDA), Schoenmakers (PvdA),
Middel (PvdA), Van Walsem (D66), Weekers (VVD), Vendrik (GroenLinks), Rosenmöller
(GroenLinks), Wagenaar (PvdA), Mosterd (CDA), De Vries (VVD), Oudkerk (PvdA)
en Klein Molekamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27081-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl