Slotwet en jaarverslag van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit 2007; VOORSTEL VAN WET
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31444-XIV, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

21-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31444-XIV nr. 1;3;2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamArtikel 1A. Departementale begrotingsstaatB. Baten-lastendiensten.Artikel 2Artikel 3OndertekeningLichaamSlotwet en jaarverslag ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit 2007A. MEMORIE VAN TOELICHTINGWetsartikel 2OndertekeningLichaamSlotwet en jaarverslag ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit 2007JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT (XIV)Uitgaven verdeeld over de (beleids)artikelen (bedragen
x € 1 mln.)Ontvangsten verdeeld over de (beleids)artikelen (bedragen
x € 1 mln.)INHOUDSOPGAVE blz. A. ALGEMEEN1. LEESWIJZERExperiment verantwoording nieuwe stijl2. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENINGAanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan de Voorzitters
van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.OndertekeningLichaamB. JAARVERSLAG1. BELEIDSVERSLAGInleiding beleidsverslag 2007DiergezondheidPerspectief voor een duurzame visserijVoedsel- en Waren Autoriteit (VWA)JachtbeleidDoelstelling nr. 1Resultaten van beleidBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 6Resultaten van beleidBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 11Resultaten van beleidPrestatiegegevensDeelnemers groen onderwijsOntwikkeling aantallen studenten/leerlingen groen onderwijs
van 2000 t/m 2014KwalificatiesBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 14Resultaten van beleidPrestatiegegevensToelichting bij de tabel:Beleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 16Resultaten van beleidPrestatiegegevensBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 22Resultaten van beleidEnergie transitie en glastuinbouwPrestatiegegevensEnergie-efficiëntieOntwikkeling energie-efficiëntie (=primair brandstofverbruik
per eenheid product) in de productieglastuinbouw, uitgedrukt in procenten
van het niveau in 1980.Toelichting:CO2-emissieOntwikkeling van de CO2-emissie van de glastuinbouw
zowel zonder als met correctie voor de elektriciteitsverkoopToelichting grafiek CO2-emissie:Bio-based EconomyBiologische landbouwPrestatiegegevensOntwikkeling aantal biologische bedrijven als percentage
van het totaal aantal agrarische bedrijven en ontwikkeling van het marktaandeel
van de biologische producten als percentage van de totale omzet van voedingsmiddelen.Bewustwording consumentenTransitie NoordzeevisserijDuurzame veehouderijNieuw MestbeleidPrestatiegegevensGrondwaterTrends van de nitraatconcentratie in het bovenste grondwater
voor de zand- en kleiregio, na correctie voor neerslaghoeveelhed en steekproefsamenstelling,
en voor de veenregio (Bron: Hooijboer et al.2007).Nitraat in bovenste grondwaterOppervlaktewaterOntwikkeling van de gemeten mediane fosforconcentraties
tussen 1986 en 2005 in dominant door landbouw beïnvloed regionaal oppervlaktewater.Fosforconcentratie regionaal oppervlaktewater, dominant
door landbouw beïnvloedGewasbeschermingBelasting milieucompartimenten door gewasbeschermingsmiddelenBelasting oppervlaktewater door gewasbeschermingsmiddelenBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 24Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG)Landschap/Nationale LandschappenNationale LandschappenEHSLeefgebiedenbenaderingNatura 2000Natura2000-gebieden in Nederlandontwerpbesluiten 1e trancheRecreatie om de stadBeschikbaarheid openbaar groen binnen 500 meterPrestatiegegevensEHSVerwerven en inrichting per 1-1-2007BEHEER EHS PER 1-1-2007Beleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 25Resultaten van beleidBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 29Resultaten van beleidGreenport NederlandNationale LandschappenGroene HartNieuw Hollandse WaterlinieBeleidsconclusies en consequentiesDoelstelling nr. 41Resultaten van beleidPrestatiegegevensBeleidsconclusies en consequentiesToelichting2. BELEIDSARTIKELEN EN NIET-BELEIDSARTIKELENILG-overzicht begrotingsmutaties 20073) Herschikkingen tussen de Operationele Doelstellingen
binnen het ILG.4) Herschikkingen tussen de Operationele Doelstellingen
van/naar niet ILG-onderdelen5) Desaldering BBL-verkopen24.13 Recreatie in en om de stad6) Overige mutaties op ILG-instrumenten23.11 Verwerven EHS23.12 Inrichten EHS23.13 Beheren EHS24.13 Recreatie in en om de stad21 Duurzaam ondernemenDuurzaam ondernemenOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidVerplichtingenProgramma-uitgaven21.11 Verbeteren ondernemerschap en ondernemersklimaatJonge agrariërs21.12 Bevorderen van maatschappelijk geaccepteerde productievoorwaarden
en dierenwelzijnVerbetering Dierenwelzijn21.13 Bevorderen van duurzame productiemethoden en bedrijfssystemen
w.o. biologische landbouwGlastuinbouwMelkveehouderijInnovatie en Samenwerking duurzame landbouw21.14 Bevorderen duurzame vangst en kweek van vis en schelpdierenVerduurzaming Noordzeevisserij21.15 Bevorderen van duurzame ketensBilateraal economische samenwerkingCliëntToelichting op de apparaatsuitgavenToelichting op de ontvangsten2. Slotwetmutaties3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoekenToelichtingTitels onderzoeken:22 Agrarische ruimteAgrarische ruimteOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidToelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenProgramma22.11 Ruimte voor grondgebonden landbouwNiet ILG/Landinrichtingsprojecten Landbouw22.12 Ruimte voor niet grondgebonden landbouwILG/StidugNiet ILG/IRGToelichting op de ontvangstenO&S fondsBijdragen van derden2. SlotwetmutatiesToelichting3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken23 NatuurOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidToelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenProgramma-uitgaven23.11 Verwerven Ecologische HoofdstructuurNiet ILG/Verwerven droge EHS:23.12 Inrichten Ecologische HoofdstructuurNiet ILG/NURG en Maaswerken:Niet ILG/IJsselmeer en Rijkswateren23.13 Beheren Ecologische HoofdstructuurNiet ILG/Beheer door SBB:Niet ILG/Overig beheer:23.14 Beheer van de natuur buiten de EHS en beschermen
van de internationale biodiversiteitGegevensautoriteit Natuur:Natuurbeschermingswet:Toelichting op de apparaatsuitgaven:23.22 baten-lastendienstenToelichting op de ontvangstenBijdragen van derden:2. SlotwetmutatiesToelichting:3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken24 Landschap en RecreatieLandschap en RecreatieOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidToelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenProgramma-uitgaven24.11 Nationale LandschappenVersterking, beheer en behoud landschapskwaliteiten24.12 Landschap algemeenProjectfinancieringToelichting op de ontvangsten2. SlotwetmutatiesToelichting3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken25 Voedselkwaliteit en DiergezondheidVoedselkwaliteit en DiergezondheidOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidToelichting op de verplichtingen:Toelichting op de programma-uitgaven:25.11 Bevorderen van kwalitatief hoogwaardig voedselaanbod
en consumptiepatroonRisicomanagementVoedselveiligheidDestructie25.12 Handhaven diergezondheidsniveauI&RCrisisorganisatie en -managementAI-vaccinonderzoekToelichting op de apparaatsuitgaven:Toelichting op de ontvangstenUitvoering I&R varkensAI-vaccinontwikkeling2. SlotwetmutatiesToelichting:3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoekenToelichting:26 Kennis en InnovatieKennis en InnovatieOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidToelichting op de verplichtingen:Toelichting op de programma-uitgaven:26.11 Waarborgen van het kennisstelselBekostiging WUBekostiging groen onderwijs HBO/MBO/VMBOBekostigde aantallen binnen het groene onderwijs in 200726.12 Benutten van samenhang tussen instellingenBijdrage IPC’sAequor26.13 Vernieuwen van het kennisstelselOnderzoeksvernieuwingPraktijklerenOnderwijskundige innovatieprojecten/subsidies onderwijsvernieuwing26.14 Ondersteunen van LNV-beleid met kennisDLO onderzoeksprogramma’s/Wettelijke OnderzoekstakenOpen programmering onderzoekVoorlichtingsprojectenToelichting op de apparaatsuitgaven:Toelichting op de ontvangstenFES-ontvangstenOverige ontvangsten2. SlotwetmutatiesToelichting:3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoekenToelichting:27 Bodem, water en reconstructie zandgebiedenBodem, water en reconstructie zandgebiedenOmschrijving1. Budgettaire gevolgen van beleidToelichting op de programma-uitgaven:Verplichtingen27.11 Reconstructie zandgebiedenAgenda Vitaal Platteland:Voorfinanciering UC 2005/2006:Toelichting op de ontvangsten2. SlotwetmutatiesToelichting:3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken28 Nominaal en onvoorzienBudgettaire gevolgen van niet-beleidsartikelenToelichting op de uitgaven en verplichtingen:29 AlgemeenBudgettaire gevolgen van beleidToelichting op de uitgaven en verplichtingen:Toelichting op de apparaatsuitgaven:Toelichting op de ontvangsten:2. Slotwetmutaties3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFInleidingFinanciële rechtmatigheid en getrouwheidTotstandkoming van beleidsinformatieFinancieel en materieel beheerProject versterking financiële functieNationale VerklaringOverige specifieke aspecten van bedrijfsvoeringLNV zichtbaar laten en zichtbaar doenP-DirektToezicht op de aansturing van externe uitvoering (RWT’s
en ZBO’s)Erkenning betaalorganenPilot BLSInformatiebeveiligingDigitalisering van KerndepartementElektronisch InkopenVerbetering financiële bedrijfsvoeringssystemenICT sturingC. JAARREKENING1. Departementale verantwoordingsstaat2. Departementale saldibalansSaldibalans van het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit per 31 december 20072.1 Saldibalans per 31 december 20072.2 Toelichting op de saldibalansAlgemeenToelichting per balanspostBalanspost 1 Uitgaven ten laste van de begroting 2007
2 384 416 501,18Balanspost 2 Ontvangsten ten gunste van de begroting 2007
496 900 508,87Balanspost 3 Liquide Middelen 37 503 639,31Balansposten 6a. Rekening-Courant RIC-Financiën
2 175 282 498,52ToelichtingBalanspost 8 Uitgaven buiten begrotingsverband 314 633 822,38ToelichtingEU ELGF en ELFPO – uitgavenBalanspost 9 Ontvangsten buiten begrotingsverband 64 370 955,48ToelichtingBalanspost 11 Extra Comptabele Vorderingen 1 995 051 390,44ToelichtingLandbouwgrondenLeningenGestelde zekerhedenAlgemeenBalanspost 12 Extra comptabele schulden 2 509,01Balanspost 13 Voorschotten 1 357 722 210,09Balanspost 14 Garantieverplichtingen 402 629 160,71Balanspost 15 Openstaande verplichtingen 4 108 851 488,812.3 De staat van garantie-verplichtingen3. Samenvattende verantwoordingsstaat inzake
baten-lastendiensten4. Toelichting bij de samenvattende verantwoordingsstaat
inzake baten-lastendienstenAlgemene Inspectiedienst (AID)ProfielFinancieel resultaatPrestatiesPrestaties per productroepDoelmatigheidsgegevensBalans per 31 december 2007Gespecificeerde Verantwoordingsstaat 2007Kasstroomoverzicht 2007Dienst Landelijk Gebied (DLG)ProfielFinancieel resultaatPrestatiesDoelmatigheidsgegevensBalans per 31 december 2007Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007Kasstroomoverzicht 2007Dienst Regelingen (DR)ProfielFinancieel resultaatPrestatiesKwaliteitsindicatoren/doelmatigheidsgegevensPercentage gegronde bezwarenUurtariefScore vanuit de omgevingGerealiseerde productiviteitTelefonische bereikbaarheidAantal klachtenAantal incidenten met betrekking tot DRDoelgroepBalans per 31 december 2007Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007Kasstroomoverzicht 2007Plantenziektenkundige dienst (PD)ProfielFinancieel resultaatPrestaties en DoelmatigheidsgegevensPrestatiesBeheersingsindicatorenDefinities en ToelichtingKwalitatieve indicatorenFytosanitair systeemDefinities en ToelichtingKennisDefinities en ToelichtingKlanttevredenheidDefinities en ToelichtingBalans per 31 december 2007Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007Kasstroomoverzicht 2007Voedsel en Warenautoriteit (VWA)ProfielFinancieel resultaatPrestatiesKlachten over handelen VWAAfhandelsnelheid informatieverzoeken en klachten/incidentmeldingenBekendheidGevoel van product- en voedselveiligheidBalans per 31 december 2007Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007Kasstroomoverzicht 2007D. BIJLAGEN1. Toezichtrelaties en ZBO’s/RWT’s2. Toezeggingen aan de AROpvolging van de aanbevelingen van de Algemene RekenkamerSubsidiebeheerReactie LNV:Toezicht op het functioneren van de interne controleReactie LNV:3. EU-bijlage1. Inleiding2. Geldstromen3. De eerste pijler van het GLB (markt- en prijsbeleid,
inkomenssteun)4. De tweede pijler van het GLB (plattelandsbeleid)Programmadocument POP2Europese verordening plattelandsontwikkeling (nr.) 1698/2005Financiële verordening (EG) nr. 1290/20055. De structuurfondsen: Doelstelling 2 en EVFDoelstelling 2Europees Visserij Fonds (EVF)FIOV 2000–20064. Overzicht niet-financiële informatie
over inkoop van adviseurs en tijdelijk personeelUitgaven voor inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel
(inhuur externen)5. Lijst met gebruikte afkortingen
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31444-XIVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 1,1 Mb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 444 XIVSlotwet en jaarverslag van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
2007nr. 1-3VOORSTEL VAN WETAangeboden 21 mei 2008Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van
Oranje-Nassau, enz. enz. enz.Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat de noodzaak is gebleken van
een wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007.Zo is het, dat Wij, met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden
en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:Artikel 1 De slotwetmutaties in de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2007 worden vastgesteld als
volgt:A. Departementale begrotingsstaatBedragen
x 1000 euroArt.no.ArtikelomschrijvingSlotwetmutatiesSlotwetmutatiesSlotwetmutaties  VerplichtingenUitgavenOntvangsten21Duurzaam
ondernemen– 2 593463– 26822Agrarische
ruimte– 5 7116 1877 39223Natuur– 30 2171 9985624Landschap
en recreatie– 1 716– 4 4562 11425Voedselkwaliteit
en diergezondheid– 1 169– 2 897– 1 46726Kennis
en innovatie– 22 539– 13 288– 10 97227Bodem,
water en reconstructie zandgebieden17 1401 294147      Niet-beleidsartikelen   28Nominaal
en onvoorzien00029Algemeen7 1676 007– 12 249B. Baten-lastendiensten.Bedragen
x 1000 euroBaten-lastendienstenSlotwetmutatiesSlotwetmutaties BatenKapitaalontvangstenAlgemene Inspectiedienst8 907– 1 516Dienst Landelijke Gebied8 613– 5 523Dienst Regelingen25 09411 600Plantenziektekundige Dienst17 111– 1 458Voedsel en Warenautoriteit11 012– 5 072    LastenKapitaaluitgavenAlgemene Inspectiedienst7 501233Dienst Landelijke Gebied6 337– 6 404Dienst Regelingen44 44615 394Plantenziektekundige Dienst16 918– 621Voedsel en Warenautoriteit1 4023 263    Saldo Algemene Inspectiedienst1 406 Dienst Landelijke Gebied2 276 Dienst Regelingen– 19 352 Plantenziektekundige Dienst193 Voedsel en Warenautoriteit9 610 Artikel 2 1. In afwijking van artikel 54, eerste lid, van de Comptabiliteitswet
2001 geldt voor het jaarverslag van het ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit voor het jaar 2007, dat het in dat artikellid bedoelde inzicht
per beleidsartikel in de toelichting bij de verantwoordingsstaat beperkt kan
blijven tot de onderdelen c tot en met f van dat artikellid. 2. In afwijking van artikel 54, derde lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt in het jaarverslag van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
voor het jaar 2007 de informatie, bedoeld in dat artikellid, niet per beleidsartikel
opgenomen. Deze informatie wordt in het jaarverslag gekoppeld aan door Onze
Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aangewezen beleidsprioriteiten.Artikel 3 Deze wet treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte
van het Staatsblad waarin zij wordt geplaatst en werkt terug tot en met 31
december van het onderhavige begrotingsjaar.Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en dat
alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren wie zulks aangaat,
aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.GegevenDe Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,G. VerburgSlotwet en jaarverslag ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit 2007A. MEMORIE VAN TOELICHTINGMet het vaststellen van de slotwetmutaties worden de begrotingsbedragen
in de betrokken begrotingsstaten zodanig gewijzigd dat de som van bedragen,
vastgesteld bij de betrokken ontwerp-begrotingen, de betrokken wijzigingsbegrotingen
samenhangende met de Voorjaarsnota en de Najaarsnota en de onderhavige slotwet,
gelijk zal zijn aan het gerealiseerde bedrag zoals dat uit het bijgevoegde
jaarverslag blijkt.Voor zover een slotwetmutatie voorvloeit uit een beleidsmatige beslissing
dan wel anderszins een toelichting behoeft, wordt de mutatie toegelicht bij
de tabel inzake de budgettaire gevolgen van beleid in het jaarverslag.Wetsartikel 2Na een overleg met de Tweede Kamer aan de hand van de brief van de Minister
van Financiën van 19 december 2007 (Kamerstukken II, 2007/08, 31 031,
nr. 19) is besloten tot een pilot ter verbetering van de (politieke) verantwoording
aan de hand van de jaarverslagen van de ministeries van Buitenlandse Zaken,
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De pilot betreft de jaren 2007 tot en met 2009. Vanaf het begrotingsjaar 2008
wordt ook het Ministerie van VROM daarbij betrokken. Ten behoeve van de pilot
is het noodzakelijk voor die jaren af te wijken van een aantal bepalingen
in de Comptabiliteitswet 2001 met betrekking tot de inrichting van het departementale
jaarverslag. Het onderhavige wetsartikel regelt die afwijking voor het jaarverslag
2007 van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.De pilot heeft inhoudelijke betrekking op de volgende verantwoordingsaspecten:1. het integreren van de Slotwet en het Jaarverslag.2. het toespitsen van de beleidsmatige verantwoording over de realisatie
van de (politiek) belangrijkste beleidsprioriteiten van het Kabinet in het
beleidsverslag. Er wordt niet meer standaard bij alle beleidsartikelen verantwoordingsinformatie
in termen van aan de operationele doelstellingen te koppelen prestaties en
effecten – over het beleid opgenomen.3. de in het beleidsverslag op te nemen beleidsverantwoordingsinformatie
zal in elke geval worden verstrekt over de realisatie van de doelstellingen/prioriteiten
uit het Beleidsprogramma van het kabinet (Kamerstukken II, 2006/07, 31 070,
nr. 1), aangevuld met enkele andere doelstellingen die door de betrokken minister
beleidsmatig van groot belang worden geacht.4. de verantwoordingsinformatie bij de beleids- en niet-beleidsartikelen
zal slechts financieel van karakter zijn (louter financiële verantwoording).De minister van Landbouw, Natuur en VoedselkwaliteitG. VerburgSlotwet en jaarverslag ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit 2007JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT (XIV)Uitgaven verdeeld over de (beleids)artikelen (bedragen
x € 1 mln.)Ontvangsten verdeeld over de (beleids)artikelen (bedragen
x € 1 mln.)INHOUDSOPGAVE blz. A.Algemeen101.Leeswijzer102.Aanbieding en dechargeverlening12   B.Jaarverslag171.Beleidsverslag172.Beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen59 ILG-overzicht begrotingsmutaties 200759 21 Duurzaam ondernemen62 22 Agrarische ruimte69 23 Natuur72 24 Landschap en Recreatie78 25 Voedselkwaliteit en Diergezondheid82 26 Kennis en Innovatie87 27 Bodem, water en reconstructie
zandgebieden94 28 Nominaal en onvoorzien98 29 Algemeen993.Bedrijfsvoeringsparagraaf102   C.Jaarrekening1071.Departementale verantwoordingsstaat1072.Departementale saldibalans1083.Samenvattende verantwoordingsstaat
inzake baten-lastendiensten1164.Toelichting bij de samenvattende
verantwoordingsstaat inzake baten-lastendiensten117 Algemene Inspectiedienst (AID)117 Dienst Landelijk Gebied (DLG)120 Dienst Regelingen (DR)124 Plantenziektenkundige dienst (PD)130 Voedsel en Warenautoriteit (VWA)136   D.Bijlagen1411.Toezichtrelaties en ZBO’s/RWT’s1412.Toezeggingen aan de AR1423.EU-bijlage1434.Overzicht niet-financiële informatie
over inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel1505.Lijst met gebruikte afkortingen151A. ALGEMEEN1. LEESWIJZERMedio mei 2007 heeft het kabinet Balkenende IV haar beleidsprogramma voor
de periode 2007–2011 «Samen werken, Samen leven» (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 31 070, nr. 1) gepresenteerd. Hierin
zijn ook op de beleidsterreinen van LNV een aantal grote en belangrijke opgaven
verwoord. Deze beleidsdoelstellingen vormen als ware de kapstok van het beleidsverslag
en zullen ook tijdens deze kabinetsperiode worden gemonitored. Aan de hand
van deze beleidsdoelstellingen is het beleidsverslag opgesteld. Aan het eind
van het beleidsverslag is een overzichtstabel opgenomen waarin de relatie
wordt gelegd per doelstelling uit het beleidsprogramma met het betreffend
begrotingsartikel en operationele doelstelling.Experiment verantwoording nieuwe stijlDit jaarverslag is anders van opzet dan voorgaande jaren. Tijdens het
verantwoordingsdebat over het Rijksjaarverslag 2006 heeft de Kamer en het
kabinet de wens geuit om te komen tot meer politieke focus van de verantwoording.
Hiertoe zijn door de minister van Financiën voorstellen ontwikkeld in
overleg met de Algemene Rekenkamer en de Commissie voor de Rijksuitgaven.
Deze voorstellen zijn opgenomen in de brief van de minister van Financiën
van 20 december 2007 inzake het begrotings- en verantwoordingsproces, tolerantiegrenzen
en uitvoering van subsidies (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 31 031,
nr. 19). LNV is één van de drie experimentdepartementen naast
de ministeries van VWS en Buitenlandse Zaken.Met de Kamer is op 6 februari 2008 reeds gesproken over de impact en betekenis
van het experiment verantwoording nieuwe stijl. De Kamer heeft ingestemd met
het experimenteel karakter. Overigens is afgesproken dat het jaarverslag inzake
het Diergezondheidsfonds (Begroting F) buiten de scope van het experiment
valt.De belangrijkste veranderingen op een rij zijn:• Meer politieke focus wordt verkregen door het beleidsverslag in
te delen volgens de beleidsdoelstellingen van het kabinet en door alleen opmerkelijke
resultaten te rapporteren. Daarom heeft dit beleidsverslag het karakter van
een uitzonderingsrapportage. Dit betekent dat niet alle bereikte resultaten
en behaalde doelen in het jaarverslag staan vermeld. Als niet wordt ingegaan
op de voortgang van een bepaalde doelstelling, komt de voortgang dus overeen
met hetgeen in de begroting 2007 is aangekondigd.• In de nieuwe opzet staat het beleidsprogramma «Samen werken,
Samen leven» van het kabinet centraal. In het verslag wordt de stand
van zaken verantwoord met betrekking tot de doelstellingen en projecten die
betrekking hebben op LNV beleidsterreinen.• Door de nieuwe opzet en de toevoeging van de doelstellingen uit
het beleidsprogramma, is de aansluiting tussen de begroting 2007 en het jaarverslag
2007 lastiger en soms niet volledig te leggen. De beleidsmatige verantwoording
over de hoofdlijnen van het gevoerde beleid is namelijk geconcentreerd in
het beleidsverslag en de gedetailleerde beleidsmatige toelichting in de artikelen
is vervallen. Om het leesgemak te vergroten is in het beleidsverslag een tabel
opgenomen waarin staat welke operationele doelstellingen corresponderen met
de nu opgenomen doelstellingen uit het beleidsprogramma. In de tabel wordt duidelijk dat over een beperkt aantal operationele doelstellingen
niet meer actief beleidsinhoudelijk wordt verantwoord als zich geen opvallende
verschillen hebben voorgedaan.• Per beleidsartikel wordt ingegaan op de financiële verantwoording.
De opmerkelijke verschillen tussen begroting en realisatie worden toegelicht
evenals de belangrijkste slotwetmutaties. Aan het eind van elk artikel wordt
ingegaan op de uitgevoerde evaluatie-onderzoeken.• In de nieuwe opzet zijn de slotwet en het jaarverslag geïntegreerd
tot één kamerstuk. De gegevens in de slotwetstaat betreffen
budgettaire gegevens die geautoriseerd moeten worden. Slotwetmutaties zijn
in de beleidsartikelen toegelicht.Conform de RBV 2008 is in dit jaarverslag ook een overzicht niet-financiële
informatie over inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel opgenomen binnen
LNV.Het is niet mogelijk geweest gelet op het tijdbestek om gelijktijdig met
het LNV jaarverslag ook een afgeronde beleidsdoorlichting mee te zenden aan
de Kamer. De beleidsprogrammering en de praktijk hebben geen ruimte gelaten
om reeds met ingang van de verantwoording 2007 een afgeronde beleidsdoorlichting
mee te zenden. Mijn streven is om bij het jaarverslag over 2008 wel een beleidsdoorlichting
mee te zenden. De minister van Financiën is hiermee bekend.Op grond van artikel 8, 1e lid van de Wet Openbaarmaking uit Publieke
middelen gefinancierde Topinkomens (WOPT) (Stb. 2008, 0000055709) dient een
overzicht te worden opgenomen van medewerkers die in het verslagjaar meer
verdiend hebben dan het gemiddelde belastbare loon van de minister. Dit gemiddelde
belastbare jaarloon is voor 2007 vastgesteld op € 169 000.
Er zijn geen functionarissen die in aanmerking komen voor deze publicatie.
Derhalve is er geen bijlage topinkomens LNV toegevoegd.2. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENINGAanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan de Voorzitters
van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.Hierbij bied ik het departementale jaarverslag over het jaar 2007 van
het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan.Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit decharge te verlenen over het in het jaar 2007
gevoerde financiële beheer met betrekking tot de uitvoering van de begroting
van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek
tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld
van haar bevindingen en haar oordeel met betrekking tot:• het gevoerde financieel en materieel beheer;• de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;• de financiële informatie in het jaarverslag;• de departementale saldibalans;• de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en
de bedrijfsvoering;• de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering;van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Dit rapport
wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden.Bij het besluit tot dechargeverlening dienen, naast het onderhavige jaarverslag
en het hierboven genoemde rapport van de Algemene Rekenkamer, de volgende,
wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:• Het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2007; dit jaarverslag
wordt separaat aangeboden.• De slotwet van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
over het jaar 2007; de slotwet is geïntegreerd met het onderhavige jaarverslag
in dit kamerstuk opgenomen.• Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat
de betrokken slotwet is aangenomen.• Het rapport van de Algemene Rekenkamer over het jaar 2007 met betrekking
tot de onderzoeken, bedoeld in artikel 83 van de Comptabiliteitswet 2001.
Dit rapport, dat betrekking heeft op het onderzoek van de centrale administratie
van ’s Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk,
wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aangeboden.• De verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met betrekking
tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2007 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2007 alsmede met betrekking
tot de Saldibalans van het Rijk over 2007 (de verklaring van goedkeuring,
bedoeld in artikel 83, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001);
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de verklaring
van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,G. VerburgDechargeverlening door de Tweede KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van Tweede Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de
voorzitter van de Eerste Kamer.Dechargeverlening door de Eerste KamerOnder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart
de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer
aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering vanDe Voorzitter van de Eerste Kamer,Handtekening:Datum:Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet
2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën.B. JAARVERSLAG1. BELEIDSVERSLAGInleiding beleidsverslag 2007In februari 2007 is het kabinet Balkenende IV aangetreden. De begroting
voor het jaar 2007 was nog door het demissionaire kabinet Balkenende III opgesteld.
In de zomer van 2007 is het beleidsprogramma «Samen werken, samen leven»
uitgebracht, waarin de belangrijkste doelen staan beschreven. Bij de behandeling
van het jaarverslag 2006 heeft de minister van LNV aangegeven in de toekomst
meer focus te willen aanbrengen in de verslaglegging. Om die reden heeft de
minister het idee omarmd deel te nemen aan het experiment jaarverslag 2007.
Dit verslag is primair gericht op de hoofddoelen van het kabinet en doet verslag
van de resultaten. Door het moment van aantreden van het huidige kabinet zijn
in 2007 vooral processen in werking gezet. De werkelijke resultaten zijn meer
in 2008 en later te verwachten. Niettemin is in 2007 al een aantal resultaten
bereikt die in dit beleidsverslag staan beschreven.Aangezien de indeling in kabinetsdoelen niet het gehele beleidsveld van
LNV dekt, wordt in deze inleiding kort stilgestaan bij enkele additionele
onderwerpen die in 2007 gespeeld hebben.DiergezondheidEind 2007 heeft de minister de Nationale Agenda Diergezondheid naar de
Tweede Kamer gestuurd. Deze Agenda bevat de beleidsvoornemens tot en met 2013.
Daarnaast is inbreng geleverd voor de voornemens van de Europese Commissie
voor een nieuwe «Community Animal Health Policy» (CAHP).In 2007 zijn de preventieve maatregelen ter voorkoming van de insleep
van vogelgriep gedifferentieerd. Op basis van een risicoanalyse zijn de maatregelen
voor hobbydierhouders toegesneden op de diverse vormen van houderij. Indien
er geen veterinaire noodzaak is, worden geen gevaccineerde dieren geruimd,
vinden er geen massale preventieve ruimingen van hobbydieren meer plaats en
gelden er uitzonderingen voor het ruimen van bedreigde soorten en pluimveerassen.
Ook de afschermplicht is gedifferentieerd.De vaccinatieplannen voor Mond en Klauwzeer en Klassieke Varkens Pest
inclusief post-vaccinatie surveillance zijn door de Europese Commissie positief
beoordeeld.In 2007 is de verplichte vaccinatie tegen de ziekte van Aujezsky bij varkens
beëindigd en ingestemd met het door het bedrijfsleven opgestelde bestrijdingsplan
in het geval van een uitbraak.In verband met de dreiging van enkele bestrijdingsplichtige dierziekte-uitbraken
(Mond- en Klauwzeer (MKZ), Hoog Pathogene Aviaire Influenza (HPAI)) en de
uitbraak van blauwtong is in 2007 een actieve bijdrage geleverd in de crisisorganisatie
en is de Tweede Kamer veelvuldig geïnformeerd. Er zijn maatregelen genomen
om te voorkomen dat de uitbraak van mond- en klauwzeer in het Verenigd Koninkrijk
en vogelgriep in o.a. Duitsland en Frankrijk zich naar Nederland zouden verspreiden.Perspectief voor een duurzame visserijEind 2007 heeft de Europese Commissie ingestemd met de wijze waarop Nederland
gebruik wil maken van geld uit het Europees Visserijfonds voor de periode
2007–2013. Het plan dat inzet op vernieuwing, verduurzaming en sanering
krijgt zo een financiële impuls van € 48,6 mln. Europees geld
en eenzelfde bedrag aan co-financiering van de nationale begroting. Met de
extra middelen uit het Beleidsprogramma en die van de Algemene Politieke Beschouwingen
is er voor de periode 2007–2013 ruim € 140 mln. beschikbaar
voor de Nederlandse visserij.Voedsel- en Waren Autoriteit (VWA)Ten aanzien van de VWA speelden in 2007 vooral de financiële tekorten
een rol. Zoals in de Kamerbrief van 18 oktober 2007 is beschreven (Tweede
Kamer 2007–2008, 26 991, nr. 158) is het uitgangspunt van het kabinet
altijd geweest de positie van de VWA niet aan te tasten. Dit vanwege het belang
van voedselveiligheid in het algemeen, diergezondheid, dierenwelzijn en het
belang voor de Nederlandse export. De maatregelen die daartoe moeten leiden
zijn efficiencymaatregelen, omvorming naar tweedelijns toezicht, het op termijn
invoeren van kostendekkende tarieven voor het bedrijfsleven en de evaluatie
van het roodvleesconvenant teneinde ook in die sector tot kostendekkende tarieven
te komen. Door implementatie van de nieuwe retributieregelingen per 1 maart
2008 wordt een deel van het financiële tekort opgelost.JachtbeleidIn het najaar van 2007 was er veel aandacht voor het beheer van wilde
zwijnen op de Veluwe. De populatie was dusdanig in omvang toegenomen dat de
reguliere jachtmethode onvoldoende effectief zou zijn om het aantal zwijnen
terug te brengen tot de gewenste voorjaarstand. De zwijnen zorgden, door hun
aantal, voor veel overlast en schade voor burgers en bedrijfsleven, met name
voor de agrarische en recreatieve sector. Op verzoek van LNV werkt de provincie
Gelderland samen met de Faunabeheereenheid en de wildbeheereenheden aan een
structurele oplossing waardoor de toepassing van de één-op-één
methode niet meer nodig zal zijn.Doelstelling nr. 1Een Europa, met een stevig draagvlak onder de burgers,
dat zich richt op terreinen waar het meerwaarde levert en zich niet begeeft
op terreinen waar lidstaten het beter zelf kunnen regelen.Resultaten van beleidSinds het aantreden van het nieuwe kabinet, heeft de minister van LNV
zich breed georiënteerd op de toekomst van het Europese Gemeenschappelijke
Landbouwbeleid (GLB). In dat kader is een maatschappelijke dialoog geïnitieerd
die o.a. heeft bestaan uit:• Het TNS Nipo onderzoek onder een representatieve steekproef uit
de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder.• Rondetafelgesprekken met zo’n veertig Nederlandse en Europese
vertegenwoordigers afkomstig uit de wetenschap, natuur-, landschaps- en milieuorganisaties,
organisaties voor ontwikkelingssamenwerking, bedrijfsleven, retail, landbouworganisaties
en organisaties voor dierenbescherming.• Keukentafelgesprekken in verschillende regio’s in Nederland
waaraan 78 personen met verschillende achtergronden en kennis van de betreffende
gebieden deelnamen.• een internetconsultatie die bestond uit een discussieforum en een
internet enquête. 1090 personen namen deel aan deze internetconsultatie
waarvan 936 personen de enquête invulden.In de consultatieronde lag de nadruk op de verdere vermaatschappelijking
van de landbouw en de toekomstige bijdrage van het GLB daarin. Volgens diverse
deelnemers zouden GLB-gelden moeten worden ingezet om de transitie van de
landbouw naar verdere verduurzaming te bewerkstelligen. Dat zou kunnen door
investeringen en bedrijfsvernieuwingen (financieel) te stimuleren. Het GLB
moet zorgen voor voedselzekerheid, duurzame productie en een ruime variatie
in het aanbod. In diverse gesprekken is aan de orde gekomen dat bepaalde maatschappelijke
waarden niet zo maar te verenigen zijn. Meest expliciet wordt daarin de keuze
tussen dierenwelzijn en milieu genoemd. Voor het milieu kunnen koeien, varkens
en kippen meestal beter binnen blijven, voor hun welzijn is buiten vaak beter.
Ook dierenwelzijn en voedselveiligheid kunnen op gespannen voet staan. Net
als de keuze tussen boerennatuur en «echte» natuur. Deelnemers
aan het internetforum pleiten voor een vereenvoudiging van het huidige GLB,
met name gezien de complexe uitvoering er van. Tegelijkertijd is er het besef
dat het moeilijk zal zijn om alle uiteenlopende wensen te realiseren in een
eenvoudiger toekomstig GLB. Volgens diverse gespreksdeelnemers zal de schaalvergroting
in de Nederlandse landbouw stevig doorzetten. Één van de belangrijke
vragen wordt daarbij dan hoe de productie duurzaam kan blijven. Sommige deelnemers
denken dat de trend naar (streekgebonden) kleinschaligheid voordelen biedt
voor het milieu. Anderen waarschuwen juist dat kleinschaligheid niet beter
is voor duurzaamheid en voedselveiligheid, in tegendeel zelfs. Ook is aangegeven
dat verdere schaalvergroting juist een verdere verduurzaming mogelijk maakt.
Vooral economisch gezonde bedrijven zullen dan kunnen investeren.Met inzet van een verder te vermaatschappelijken Europees landbouwbeleid
laat de consultatieronde zien dat er maatschappelijke steun is om:• duurzaam ondernemerschap in de landbouw verder te versterken;• maatschappelijk waardevolle natuurgebieden en landschappen te beschermen
door de rol van de ondernemer in het behoud en beheer van deze gebieden te
versterken;• na te gaan welke mogelijkheden er in Europees verband zijn om (ook)
via het GLB dierenwelzijn verder te stimuleren;• voedselzekerheid als doel van het GLB niet uit het oog te verliezen
en sterker te gaan plaatsen in het licht van de genoemde mondiale ontwikkelingen.Uit recent onderzoek door TNS NIPO blijkt dat 90% van de Nederlanders
vindt dat de Europese landbouw «belangrijk» of «zeer belangrijk
voor onze toekomst» is (bijlage bij Tweede Kamer 2007–2008, 28 625,
nr. 49). Ook recent onderzoek van CPB en SCP heeft laten zien dat er in Nederland
meer belang wordt gehecht aan een communautair vormgegeven GLB dan in vrijwel
alle andere EU-lidstaten.Geconstateerd kan worden dat de consultatieronde onder maatschappelijke
groeperingen de inzet van het kabinet ondersteunt om een betere koppeling
tot stand te brengen tussen de inkomenssteun en het realiseren van maatschappelijke
waarden zoals voedselveiligheid, voedselzekerheid, landschap,
milieu en dierenwelzijn. Het beleid is dus erop gericht om inkomenssteun nog
meer te koppelen aan duurzaam ondernemerschap.In de Mededeling over de healthcheck (de tussentijdse herziening van het
GLB in 2008) geeft de Commissie aan in te zetten op verdere ontkoppeling en
moet het GLB een bijdrage leveren aan maatschappelijk actuele en relevante
thema’s, zoals klimaat, energie en waterbeheer. De Commissie sluit daarmee
aan op thema’s van het Nederlandse kabinet. Ook in verdere vereenvoudiging
van regelgeving vinden de Commissie en Nederland elkaar. Ook voor andere lidstaten
is de vereenvoudiging een belangrijk aandachtspunt. De Commissie denkt ook
aan een verhoogd percentage voor verplichte modulatie, het overhevelen van
middelen van de eerste pijler naar de tweede pijler. Nederland staat hier
samen met een groot aantal landen kritisch tegenover.In de Lissabonstrategie staat het versterken van de concurrentiekracht
van de Europese economie centraal. Voor de uitvoering van de Lissabonstrategie
dragen de Europese Unie en de lidstaten beide verantwoordelijkheid. Aan drie
van de vier, door de Voorjaarsraad van 2006 benoemde, prioritaire gebieden
leveren LNV en het agrocluster een herkenbare bijdrage:• het verbeteren van het ondernemingsklimaat (hiervoor is de vermindering
van de regeldruk en administratieve lasten één van de speerpunten),• kennis en innovatie (het faciliteren en stimuleren van de ontwikkeling
en toepassing van kennis en innovaties is een van de zwaartepunten op de LNV-begroting),• energie en klimaatverandering (zowel ten aanzien van mitigatie
als adaptatie leveren landbouw en natuur een belangrijke bijdrage aan de EU-
en nationale beleidsdoelen).Beleidsconclusies en consequentiesHervormingen van het GLB hebben de afgelopen jaren ertoe geleid dat steun
in hoge mate is ontkoppeld van productie. De maatschappelijke context werd
versterkt via de introductie van randvoorwaardenbeleid (cross compliance).
De health check is voor het kabinet een evaluatie van deze hervormingen van
het GLB. Afspraken die in de health check worden gemaakt staan vooral in het
licht van de 2e helft van de huidige programmeringsperiode die loopt tot 2013.
In de brief van 10 december 2007 (Tweede Kamer 2007–2008, 28 625,
nr.54) heeft de minister van LNV uitvoerig stilgestaan bij de health check,
de mededeling van de Europese Commissie daarover en de consultatieronde die
zij heeft uitgevoerd. Het kabinet blijft de vermaatschappelijking van het
GLB steunen. Daarnaast heeft het maatschappelijk debat dat, geïnitieerd
door LNV, in 2007 over het GLB is gevoerd, aangetoond dat er draagvlak is
voor deze beleidslijn.Het is nu zaak voor het kabinet om in de besluitvorming over de komende
health check een Europees kader te creëren waarbinnen invulling kan worden
gegeven aan een beleid van inkomenssteun dat meer aan maatschappelijke waarden
is gekoppeld.De Europese Commissie komt in het voorjaar van 2008 met wetgevingsvoorstellen
waarop de lidstaten kunnen reageren. In de 2e helft van 2008 zullen hierover
besluiten worden genomen onder voorzitterschap van Frankrijk.Doelstelling nr. 6Duurzame economische ontwikkeling bevorderen en armoedebestrijding
met kracht voortzetten en uitwerken in het project De Millennium Ontwikkelingsdoelen
DichterbijResultaten van beleidLandbouw is de motor voor een bredere economische ontwikkeling in rurale
gebieden en daarmee een belangrijk instrument voor honger- en armoedebestrijding.
De verhoging van de productiviteit en vergroting van afzetmarkten, onder meer
via de ontwikkeling van duurzame (agro-) ketens, zowel lokaal als internationaal
is een voor de hand liggend doel, maar tevens geldt ook hierbij dat sociale
aspecten (kleine boeren, lokale systemen) en ecologie bij landbouwontwikkeling
betrokken moeten zijn.De betekenis en rol van landbouwontwikkeling en rurale armoedebestrijding
staan volop in de belangstelling. Het kabinet wil daarom meer nadruk op de
agrarische sector in het ontwikkelingsbeleid. Daartoe komt het kabinet in
de 1e helft van 2008 met een nota over landbouw, rurale bedrijvigheid en voedselzekerheid.
De nota heeft tot doel de extra inzet van het kabinet op deze onderwerpen,
zoals geformuleerd in het regeerakkoord, aan te geven. Bij deze intensivering
van beleid zijn vier lijnen van belang: productiviteitsverbetering, duurzame
ketenontwikkeling, markttoegang en internationale handel.In 2007 zijn al veel activiteiten gericht op de ontwikkeling van de agrarische
sector in ontwikkelingslanden. De World Summit of Sustainable Development
(WSSD) over partnerschappen en markttoegang zijn gericht op een integrale
aanpak van knelpunten in de gehele handelsketen, van de primaire productie
in onze partnerlanden tot de consumptie in de Europese Unie. Overheden, bedrijven,
non gouvernementele organisaties (NGO’s) en kennisinstellingen uit zowel
Nederland als de partnerlanden werken hierin samen. Er is aandacht voor de
kwaliteit van producten in de brede zin van het woord variërend van voedselveiligheid
tot duurzame productie . In totaal verkeren ruim 25 samenwerkingsprojecten
in Zuidoost Azië (Indonesië, Maleisië, Vietnam) en Oost-Afrika
(Ethiopië, Kenia, Oeganda en Tanzania) in de uitvoeringsfase( i.s.m.
Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingssamenwerking). Deze projecten zijn gericht
op bewustwording, capaciteitsopbouw, ander bodemgebruik en alternatieve productiewijzen.Een concreet voorbeeld van zo’n samenwerkingsproject is het project
waarbij zowel voor Indonesië, Maleisië als Vietnam een trainingsprogramma
is opgezet om laboratoriumanalisten te trainen in het meten van de residuen
van antibiotica in garnalen en vis. De trainingen zijn opgezet volgens het
train-the-trainer principe om te waarborgen dat de opgedane kennis en vaardigheden
ook met collega’s van de cursisten zullen worden gedeeld.De verduurzaming van internationale agrarische grondstoffen is een belangrijk
streven. Daartoe zijn in 2007 diverse initiatieven genomen. De belangrijkste
instrumenten die nu voorhanden zijn, betreffen de Round Table on Sustainable
Palm Oil (RSPO) en de Round Table on Responsible Soy (RTRS). Deze internationale
fora van bedrijven en NGO’s hebben zich gecommitteerd om de ontwikkeling
en implementatie van spelregels en criteria voor duurzaamheid in de keten,
gericht op de bulkstroom, voortvarend ter hand te nemen. De Nederlandse overheid
steunt deze initiatieven financieel. Ook stellen we onze expertise in deze
processen ter beschikking. Zo werkt Wageningen Universiteit met het Braziliaanse
EMBRAPA-instituut samen aan onderzoek naar duurzame teelt, waaronder
die van soja. Ook in Argentinië zijn projecten opgezet met NGO’s
en bedrijfsleven om de sojateelt te verduurzamen.Begin 2007 is een gezamenlijk missie van LNV en Buitenlandse Zaken in
Afghanistan op bezoek geweest. Doel van de missie was het inventariseren van
de mogelijkheden van een duurzaam alternatief voor papaverteelt. De Universiteit
van Wageningen heeft daartoe een voorstel geschreven. In november 2007 heeft
de Afghaanse minister van Onderwijs een bezoek aan de minister van LNV gebracht.
Hij heeft gevraagd om steun van Nederland bij landbouwkundig onderwijs en
training. Afgesproken is dat daartoe in het voorjaar van 2008 een expertmissie
naar Afghanistan zal afreizen. Ter ondersteuning van het landbouwonderwijs
in Afghanistan op zowel academisch als praktijk niveau heeft de Universiteit
van Wageningen, samen met de Agrarische Opleidingen Van Hall/Larenstein en
de organisatie van landbouwpraktijkscholen PTC+, een programma geschreven.Beleidsconclusies en consequentiesDe lopende inzet op het gebied van landbouw in ontwikkelingslanden is
succesvol. De rapportage over de voortgang van het internationale actieprogramma «duurzame
daadkracht» wordt jaarlijks door de minister van Buitenlandse Zaken
aan de Kamer aangeboden. De potentie van de landbouwsector in ontwikkelingslanden
is groot en daarom wordt er hard gewerkt aan een vernieuwde inzet op de agrarische
sector in ontwikkelingslanden. Het kabinet zal daartoe op korte termijn een
nota naar de Kamer sturen. Daarna kan met de uitvoering voortvarend gestart
worden.Doelstelling nr. 11Hoger onderwijs met meer kwaliteit en minder uitvalResultaten van beleidLNV volgt het algemeen onderwijsbeleid van OC&W. Als vakministerie
stuurt LNV op de inzet en functies van het groen onderwijs voor de sector
en effectieve samenwerking. In dit kader wordt hier een beeld gegeven van
het groen onderwijs over de volle breedte.Het groene hoger onderwijs in Nederland is al jaren van uitstekende kwaliteit.
Mede door de goede samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en de praktijk
is het agro-cluster zelfs één van onze sterkste economische
sectoren met internationale allure. Toch blijft het streven de kwaliteit van
het onderwijs te verhogen en de uitval te verlagen. Uit de in 2007 afgeronde
beleidsdoorlichting van het begrotingsartikel Kennis en Innovatie blijkt dat
het kennissysteem voor de agrofoodsector en groene ruimte goede prestaties
heeft geleverd in termen van kwaliteit van onderwijs, onderzoek en doorgevoerde
innovaties. Er zijn ook goede resultaten geboekt op het gebied van de bevordering
van samenhang, samenwerking en de verbetering van de programmering van onderzoeksvragen.
Tevens blijkt dat de positie van LNV als verantwoordelijk ministerie voor
het groene onderwijsstelsel toegevoegde waarde heeft en dat de langdurige
relatie tussen LNV en de Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) positief uitwerkt
voor de instandhouding van funderende kennis. Enkele succesvolle voorbeelden
van innovatie en benutting van kennis zijn het programma Flowers en Food,
innovatievouchers, smaaklessen en het project «Kas als energiebron».
In de beleidsreactie op de doorlichting heeft minister Verburg de ankerpunten
beschreven op basis waarvan het LNV-kennis- en innovatiebeleid
de komende jaren vorm gaat krijgen (Tweede Kamer 2006–2007, 31 104,
nr.1).LNV heeft in 2007 haar bijdrage geleverd aan het nakomen van de Lissabonafspraken
(de vermindering van het voortijdig schoolverlaten, de verhoging van het opleidingsniveau,
de deelname aan leven lang leren, het stimuleren van bêta-studies).
Het groene onderwijs in de volle breedte heeft ca. 16 000 gediplomeerden
en 250 promovendi afgeleverd. Uit de in 2006 uitgevoerde benchmark MBO (zowel
de OCW als de LNV-opleidingen) blijkt dat het opleidingssucces (het aantal
deelnemers dat de opleiding heeft verlaten met een diploma gedeeld door het
totaal aantal deelnemers dat de opleiding heeft verlaten) het hoogst is in
de sector landbouw en natuurlijke omgeving.Benchmark
opleidingssucces naar niveau en sectorNiveauEconomieLandbouw en natuurlijke
omgevingTechniekZorg en WelzijnNiveau 133%70%26%45%Niveau 239%50%43%42%Niveau 346%70%66%61%Niveau 467%75%63%68%Gemiddeld52%66%53%61%Bron: Benchmark MBO 2006, Price , Waterhouse& Coopers.De volgende in 2007 genomen maatregelen beogen het groen onderwijs over
de volle breedte verder te verbeteren:• Voor het MBO is in juni 2007 een nieuwe competentiegerichte kwalificatiestructuur
ingevoerd. Door te leren via de praktijk neemt de motivatie van leerlingen
toe en krijgen zij een betere aansluiting met de arbeidsmarkt.• Binnen de Groene Kenniscoöperatie zijn vijftien vraaggestuurde
kennisprogramma’s in uitvoering. Deze programma’s beogen de onderlinge
samenwerking te versterken tussen groene onderwijsinstellingen en tussen onderwijsinstellingen,
praktijk en onderzoek. De invulling van projecten binnen deze programma’s
is in volle gang.• LNV bevordert de samenwerking tussen het groene onderwijs en Wageningen
UR in een landelijk dekkend en werkend netwerk van regionale kenniscentra.
Diverse instellingen, met name Hogere Agrarische Scholen (HAS), experimenteren
met loketten voor ondernemers. Hierdoor worden niet alleen kenniscirculatie
en innovatie bevorderd maar worden ook de motivatie en praktijkgerichtheid
van onderwijsdeelnemers versterkt.• Praktijkgerichtheid: verdere verbetering van de interactie tussen
beroepsonderwijs en de praktijk.PrestatiegegevensKwaliteit
onderwijs en wetenschappelijk onderzoekKwaliteit onderwijs en wetenschappelijk onderzoekReferentiewaardePeildatumRealisatie 2005Realisatie
2006Streefwaarde 2007Realisatie 2007BronPositieve beoordeling van de kwaliteit       • WO/HBO100%2005100%100%100%100%NVAO/Croho• Onderzoekscholen100%2005100%100%100%100%KNAW• MBO/VMBO83%200583%92%92%92%OnderwijsinspectieDe kwaliteit van alle opleidingen WO/HBO-groen wordt gewaarborgd via accreditatie
(op basis van positieve beoordelingen in visitatierapporten) en de toets nieuwe
opleidingen door de Nederlandse Vlaamse Accreditatie Organisatie. Alle door
LNV bekostigde opleidingen WO/HBO waren in 2007 geaccrediteerd. Een indicatie
voor de kwaliteit is dat HAS Den Bosch in de Keuzegids Hoger Onderwijs 2008
is gekozen als de op twee na beste hogeschool. Alle onderzoeksscholen zijn
erkend. De kwaliteit van de opleidingen VMBO en MBO wordt beoordeeld door
de Inspectie van het onderwijs. Op basis van rapporten uit het driejaarlijks
beoordelingstraject moet governance (kwaliteitszorg) bij 70% van de
MBO-instellingen en 45% van de vmbo-instellingen verbeterd worden.
Bij 37% van de VMBO-instellingen wordt niet geheel voldaan aan de wettelijke
vereisten, m.n. de minimale onderwijstijd. Het rendement laat bij 38%
van de MBO en 31% van het VMBO te wensen over. Volgens het Onderwijsjaarverslag
2006 scoort het groen vmbo beter dan het overig vmbo wat betreft systematisch
ingerichte kwaliteitszorg, begeleiding van het leerproces en onvertraagde
doorstroom. Het groen vmbo scoort minder wat betreft verantwoording aan belanghebbenden,
kwaliteit schoolexamens, voldoen aan minimale onderwijstijd en examenresultaten.
De MBO-groen opleidingen laten over het geheel een lagere kwaliteit zien dan
de ROC’s.Deelnemers groen onderwijsOntwikkeling aantallen studenten/leerlingen groen onderwijs
van 2000 t/m 2014Bron: referentieraming OC&W.Conclusie: op basis van de referentieramingen zullen de leerlingenaantallen
voor het voortgezet beroepsonderwijs en het hoger agrarisch onderwijs afnemen.
Het aantal leerlingen voor het leerwegondersteunend onderwijs blijft vanaf
redelijk 2007 stabiel terwijl het aantal leerlingen voor de BBL-opleiding
en het aantal studenten op het WO licht zal toenemen.KwalificatiesOntwikkeling
aantal diploma’s en promotiesGediplomeerden groen onderwijsReferentie waardePeildatumRealisatie 2005Realisatie 2006Streefwaarde 2007Realisatie 2007BronVO (AOC’s)7 2002004/20057 2007 3267 200Nog niet bekendLNV/CfiMBO6 5312004/20056 5316 0976 531Nog niet bekendLNV/CfiHBO1 8082004/20051 8871 9291 8081 854LNV/CfiWO1 0382004/20051 2871 3841 0381 266LNV/CfiAantal promoties WU1922005192224192251WUGediplomeerde
uitstroomGediplomeerde uitstroom als percentage van de totale
uitstroomReferentie waardePeildatumRealisatie 2005Realisatie 2006Streefwaarde 2007Realisatie 2007BronVO95%2004/200594%98%≥ 95%Nog niet bekendVO-instellingen/CfiMBO65%2004/200565%59%≥ 95%Nog niet bekendMBO-instellingen/CfiHBO65%2004/200559%65%≥ 65%64%HAO-instellingen/CfiWU81%2004/200581%80%≥ 81%Nog niet bekendWU/CfiOnderstaande grafiek geeft de ontwikkeling aan van het percentage deelnemers
binnen het groen onderwijs dat de opleiding heeft verlaten zonder diploma
t.o.v. het totaal aantal deelnemers dat de opleiding heeft verlaten.Bron: Onderwijsinstellingen/CFIBeroepspraktijkAfgestudeerden met een baan op minimaal het eigen
niveauReferentiewaardePeildatumRealisatie 2005Realisatie 2006Streefwaarde 2007/2008Realisatie 2007MBO-BBL45%200452%50%45/52%nog niet bekendMBO-BOL49%200455%60%49/55%nog niet bekendHBO66%200469%77%66/69%nog niet bekendWU60%200460%63%60/60%nog niet bekendBron: STOAS/IVAIn de kolom referentiewaarde zijn de gerealiseerde cijfers opgenomen in
het betreffende jaar (peildatum).In de kolom «streefwaarde 2007/2008»
zijn de percentages opgenomen zoals die in de betreffende begrotingen zijn
vermeld. Aangezien het aantal afgestudeerden met een baan op minimaal het
eigen niveau in 2006 aanzienlijk hoger is uitgevallen dan de betreffende referentiewaarde
ligt het ambitieniveau voor 2008 inmiddels hoger dan in de begroting 2008
is aangegeven.Beleidsconclusies en consequentiesDe kwaliteit van het groene hoger onderwijs is hoog. De streefwaarden
worden gehaald. Toch is er constant aandacht voor verbeteringen. Belangrijk
punt van zorg is de dalende instroom in het groen HBO. Er is meer vraag naar
afgestudeerde HBO-ers in de sectoren tuinbouw en voedingsmiddelen dan er aanbod
is op de scholen. Daarnaast is de instroom van allochtonen te gering. Daarom
is de ontwikkeling van groene beroepsopleidingen die ook voor allochtone jongeren
aantrekkelijk zijn een aandachtspunt. Ook is er zorg over een voldoende aanbod
van leraren groen onderwijs via de STOAS. Dit vraagt om initiatieven en een
vernieuwende aanpak van de instellingen om tot een hogere instroom te komen.
Voor de komende periode zal invulling worden gegeven aan de doelen die in
de Strategische Agenda Hoger Onderwijs zijn geformuleerd. Met de groene instellingen
zal naar een specifieke groene invulling worden gekeken. Er worden prestatieafspraken
gemaakt met de instellingen, gekoppeld aan toezichtgesprekken. Belangrijk
accent voor de komende periode is ook de internationale profilering van de
instellingen voor hoger onderwijs. Blijvende aandacht is er voor doorlopende
leerlijnen VMBO-HBO. Tot slot wordt de samenwerking in de onderwijskolom en
met onderzoek en beroepspraktijk via de Groene Kennis Coöperatie gestimuleerd.
De rol van het hoger onderwijs bij kennisdoorstroming naar de beroepspraktijk
wordt versterkt (instellingen HBO-groen dienen als kenniscentrum in de regio).De kwaliteitszorg en het rendement vraagt op enkele AOC-instellingen de
aandacht.Doelstelling nr. 14Het versterken van het innovatief vermogen van de Nederlandse
economieResultaten van beleidDe Nederlandse agrosector is een koploper in de wereld op het gebied van
innovatie. Die voorsprong dient zeker behouden te blijven.LNV draagt hieraan bij door ondernemers te faciliteren bij hun innovaties.
Via een goed werkend kennissysteem vindt vervolgens verspreiding van innovatieve ontwikkelingen plaats bij andere ondernemers, onder andere
via demonstratieregelingen. Ook wordt via competentieontwikkeling de kwaliteit
voor goed ondernemerschap gestimuleerd. Tenslotte vindt gerichte financiële
ondersteuning plaats voor innovatieve ondernemers via stimuleringsregelingen.De innovatieagenda’s van de sectoren melkveehouderij, varkenshouderij
en het programma «Winnen aan waarde» voor de tuinbouw hebben sterke
aangrijpingspunten voor de samenwerking tussen LNV en de betreffende sectoren.Op 6 juni 2007 is door de Nederlandse varkensvleessector aan de minister
van LNV de innovatieagenda «Naar een duurzame Europese marktleider in
vers varkensvlees» aangeboden.Duurzame inpassing, efficiënt geborgde ketens en consumentgerichte
productinnovatie zijn de drie speerpunten op de agenda. Vervolgens is de uitwerking
in werkprogramma’s met alle betrokken partijen ter hand genomen. Deze
werkprogramma’s monden in 2008 uit in innovatieprojecten.Het Innovatieprogramma Flowers & Food 2007–2012 «Winnen
aan waarde» is door het tuinbouwbedrijfsleven op 5 oktober 2007 aan
de ministers van LNV en EZ aangeboden. Het programma is een uitwerking van
de innovatieagenda en omvat drie programmalijnen: «Waardecreatie in
het tuinbouwcluster», «Duurzame, responsieve ketennetwerken»
en «Investeren in competenties». Deze programma’s en onderliggende
projecten worden door LNV gefaciliteerd door innovatie gerichte subsidieregelingen
(o.a. Samenwerking bij innovatie) en d.m.v. gerichte inzet van onderzoek en
onderwijsprogramma’s.Met name in de tuinbouw worden impulsen voor procesondersteuning zoals
competentieontwikkeling ontleend aan de innovatieagenda. Een voorbeeld hiervan
is de gecontinueerde inzet van Syntens voor vernieuwing in de tuinbouwsector
en plattelands-ontwikkeling. Daarnaast komt facilitering tot uiting via financiële
ondersteuning van innovatieve ondernemers (pilot innovatievouchers voor primaire
bedrijven). Facilitering komt ook tot uitdrukking in de versterkte inzet voor
het interdepartementale Koplopersloket. Het Koplopersloket neemt de ambities
van ondernemers als uitgangspunt en zet zich in om over scheidslijnen en remmende
regelgeving heen gewenste ontwikkelingen te faciliteren.Interdepartementaal lag de belangrijkste impuls in de participatie in
het traject «Nederland Ondernemend Innovatieland». Voor de uitvoering
hiervan is de Interdepartementale Programmadirectie Kennis & Innovatie
ingesteld. LNV neemt deel aan alle programmalijnen: de lange termijn strategie,
de maatschappelijke innovatieagenda’s en het programma dat moet zorgen
voor meer samenhang in het beleid voor kennis, innovatie en ondernemerschap.Ten behoeve van regionale kenniscirculatie en innovatie is de interactie
tussen beroepspraktijk en onderwijs verbeterd en is de samenwerking tussen
het groene onderwijs en Wageningen UR in een landelijk dekkend en werkend
netwerk van regionale kenniscentra bevorderd. Diverse instellingen, met name
Hogere Agrarische Scholen, experimenteren met loketten voor ondernemers.Binnen het sleutelgebied Flowers & Food zijn in het innovatieprogramma «Food &
Nutrition Delta» projecten opgenomen van MKB bedrijven. Een ander onderdeel,
het Technologisch Topinstituut Groene Genetica, is in 2007 van start gegaan.
Verder heeft met name de verduurzaming van de tuinbouw impulsen
gekregen, vooral tot uiting komend in de energietransitie in de glastuinbouw
(Kas als energiebron)PrestatiegegevensIn 2007 is de nieuwe regeling «Kennisvouchers» twee keer opengesteld
voor ondernemers in de land- en tuinbouw. Er zijn 3000 aanvragen ingediend,
uiteindelijk zijn 732 vouchers (via loting) voor kennisoverdracht aan ondernemers
in de land- en tuinbouw beschikbaar gesteld. Met de vouchers, ter waarde van € 3000,–,
konden ondernemers kennis inkopen bij kennisinstellingen om vernieuwingen
op hun bedrijf door te voeren. Uit de grote belangstelling voor deze regeling
blijkt dat er bij veel ondernemers behoefte bestaat aan kennis om de bedrijfsvoering
van hun bedrijf te verbeteren. Van de kennisvragen had 53% betrekking
op grond of grondstoffen, 33% op procesmatige aspecten van de productie
van goederen, 12% op investeringen en 2% op arbeidsvraagstukken
en overig. Tevens zijn in 2007 in het kader van de regeling «Samenwerking
bij innovatie» 30 projecten goedgekeurd. Het verleende subsidiebedrag
bedraagt € 6,2 mln. en de totale projectinvesteringen € 26
mln.De verspreiding van innovatie in duurzame sectoren heeft LNV ondersteund
door de demonstratieregeling. Via deze regeling krijgen ondernemers de kans
om demonstratieprojecten uit te voeren waarin vernieuwende aanpakken op het
gebied van biologische landbouw, landbouw en energie, en intensieve veeehouderij
worden opgezet.Het totaal aantal aanvragers voor de demonstratieregeling in 2007 bedraagt
104, het aantal begunstigden 17. De totaal verleende subsidie bedraagt € 2,8
mln. en het totale investeringsbedrag bedraagt € 8,1 mln.Indicatoren
inzake versterken innovatief vermogen van de Nederlandse economieIndicatorReferentiewaardePeildatumRealisatie
2005Realisatie 2006StreefwaardeRealisatie 2007Bron% innoverende agrarische bedrijven6,5%20049,7%11,5%p.m.11,5%LEI        Toegevoegde waarde per werknemer/ fte in Ned.primaire
sector€ 42 3002005€ 42 300€ 47 100Hoger dan EU-15€ 47 900LEI        Toegevoegde waarde per werknemer/fte in primaire
sector van de EU-15€ 22 0002005€ 22 000€ 21 200n.v.t.€ 22 900LEI        Overschot agrarische handelsbalans€ 21,8 mld.2005€ 21,8 mld.€ 22,9
mld.Minimaal op peil€ 24,0 mld.LEI        Investeringsbedrag garant gesteld door Borgstellingsfonds€ 71,4 mln.2005€ 71,4 mln.€ 83,3 mln.n.v.t.€ 67,1 mln.BF        Maatschappelijke appreciatiescore8200587,7p.m.7,7TNS/NIPOToelichting bij de tabel:• De referentiewaarde geeft het bedrag of percentage aan dat in een
bepaald jaar (peildatum) is gerealiseerd. Meestal betreft dit het startjaar van het bijhouden van de desbetreffende indicator.De streefwaarde
betreft het ambitieniveau dat men wil halen. De gerealiseerde bedragen of
percentages in latere jaren en de streefwaarden kunnen met de referentiewaarden
worden vergeleken zodat de ontwikkelingen zichtbaar worden.• Percentage innoverende agrarische bedrijven. Het % innoverende
agrarische bedrijven geeft het percentage van de bedrijven weer dat product-
of procesinnovaties heeft doorgevoerd in het betreffende jaar. Het gaat hierbij
zowel om bedrijven die als eerste bedrijf iets nieuws hebben doorgevoerd alsom
innovatieve volgers. Uit de resultaten blijkt dat het aantal bedrijven dat
een technische vernieuwing heeft doorgevoerd in 2006 lag op 11,5%.
Daarmee wordt een stijgende lijn voortgezet na het dieptepunt in 2004. Voor
2007 zijn de gegevens nog niet bekend, deze komen eind 2008 beschikbaar. De
verwachting is dat er sprake zal zijn van een verdere stijging van het aantal
vernieuwingen en innovaties.• Investeringsbedrag garant gesteld door het Borgstellingsfonds.
In 2007 is via het Borgstellingsfonds € 67,1 mln. aan garantstellingen
op investeringen in de land- en tuinbouw afgegeven. Vanaf 2005 is er sprake
van fluctuaties in het bedrag aan garantstellingen. Deze fluctuaties zijn
in grote mate het gevolg van het wisselende investeringsklimaat in de desbetreffende
jaren en daarmee van de bereidheid van ondernemers om te gaan investeren.• De maatschappelijke appreciatiescore is gebaseerd op een door TNS/Nipo
uitgevoerd onderzoek en geeft in een rapportcijfer uitgedrukt de waardering
weer van Nederlandse burgers voor de agrosector. Deze waardering ligt de afgelopen
3 jaren op een nagenoeg onveranderd hoog niveau.Beleidsconclusies en consequentiesHet gaat goed met de innovatie in de agrosector. Het beleid van het rijk
is primair gericht op kennisoverdracht door onderzoek en praktijk sterker
aan elkaar te verbinden en door de kennis binnen de sector zich breder te
laten verspreiden. Beide zijn succesvol.Veel activiteiten zijn in de loop van 2007 gestart. De resultaten daarvan
zijn nu nog niet bekend. Vergelijkt men de netto toegevoegde waarde per werknemer
(full-time equivalent (fte) in Nederland met die van de oorspronkelijke 15
EU-lidstaten, dan blijkt Nederland daarop zeer goed te scoren.Doelstelling nr. 16Minder regels, minder instrumenten, minder lokettenResultaten van beleidIn het coalitieakkoord is een nieuwe reductie van de administratieve lasten
afgesproken van 25% in de periode 2007–2011. Eind 2007 waren
de administratieve lasten ten opzichte van 2003 met 36,4% gedaald.
Vanuit de aspecten administratieve lasten, nalevingslasten, verkrijgingskosten
van subsidies, toezichtslasten, dienstverlening (incl. de begrijpelijkheid
van formulieren), interbestuurlijke lasten, EU en de burger, wordt informatie
verzameld bij de verschillende doelgroepen die het volledige beleidsveld van
LNV bestrijken. De door de «LNV-klanten» aangedragen prioriteiten,
problemen en oplossingssuggesties zullen waar mogelijk worden vertaald in
maatregelen die de regeldruk merkbaar verminderen en tevens het publiek belang
goed borgen. Daarnaast zijn het vergroten van de transparantie
van de LNV-regelgeving en de vereenvoudiging daarvan lopende programma’s.
Voorts is in het licht van de vereenvoudiging en vermindering van vergunningprocedures
voortgang geboekt.Concreet heeft dit onder meer opgeleverd:1. administratieve lasten• de landbouwkwaliteitsregelgeving is gemoderniseerd;• de wet op de openluchtrecreatie is ingetrokken;• de bestrijdingsmiddelenregelgeving is vervangen door een geheel
nieuwe Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden;• de regels voor het houden van paarden in de Benelux zijn versoepeld.2. nalevingslasten• inrichten van de Gegevensautoriteit Natuur waardoor de gegevensvoorziening
aan bedrijven/organisaties wordt verbeterd.• van het voornemen om 56 vergunningen of vergunningenstelsels af
te schaffen of om te zetten in algemene regels is een groot deel gerealiseerd.
Zo zijn in 2007 specifieke regels voor de kwaliteit van meststoffen omgezet
in algemene regels, en zijn ook op het gebied van de visserij een aantal vergunningen
gebundeld of vervallen.• daarnaast is in een viertal gevallen de lex silencio toegepast.• in het kader van de opschoning en vereenvoudiging van de LNV-regelgeving
is in 2007 het aantal stuks regelgeving met 135 verminderd.3. toezichtslasten• door betere samenwerking tussen de inspectiediensten moet de toezichtlast
voor het bedrijfsleven met 25% worden verminderd. Als onderdeel hiervan
is sinds 16 januari 2007 het inspectieloket primair domein (doelgroep: veeteelt,
akker-en tuinbouw, visserij en jacht) in bedrijf.• er is een start gemaakt met de vernieuwing van het toezicht in
de vleesketen.• in 2007 zijn de fytosanitaire inspecties en de kwaliteitskeuringen
groenten en fruit die door de PD werden verricht, overgedragen aan vier keuringsdiensten
(«Plantkeur»).4. dienstverlening• met het programma Elektronische Dienstverlening wordt de dienstverlening
aan de doelgroepen verbeterd. Inmiddels is circa 70% van de formulieren
voor ondernemers via het Internet beschikbaar. Waar mogelijk worden op deze
formulieren al gegevens vooraf ingevuld en worden online geautomatiseerde
controles op de juistheid van het invullen uitgevoerd. Bij de Mestregelgeving
is als gevolg hiervan een snelle en soepele afhandeling van verplichte opgaven
mogelijk gebleken. Deze aanpak heeft in een aantal gevallen geleid tot 80%
Internetgebruik. Voor zeer complexe formulieren ligt dit gebruik nog op 25%.
Ook is in 2007 gestart met elektronische inzage in de LNV-registers, zodat
de relaties de eigen gegevens kunnen inzien.• de gemeenschappelijke datainwinning (GDI) vond in 2007 voor ruim
20% elektronisch plaats. Streven is dit percentage te verhogen tot
40% in 2008. In dat jaar wordt het ook mogelijk de aanvraag Probleemgebiedenvergoeding
via GDI in te dienen.• het programma Cliënt/exportdeel beoogt een verbetering van
administratieve en logistieke processen bij overheid en bedrijfsleven rond
import en export van landbouwgoederen. Er komen geautomatiseerde,
ondersteunende systemen voor de elektronische exportcertificering van alle
landbouwgoederen, met als eerste sectoren pootaardappelen en zuivel. Deze
worden in de loop van 2008 en 2009 gevolgd door alle andere landbouwsectoren.• met TRACES wordt een administratieve lastenvermindering gerealiseerd
voor importen en het intraverkeer van dieren en dierlijke producten. Dit gebeurt
door in te zetten op elektronische certificering en een volledige elektronische
workflow.5. EU  De EU is naar Nederlands voorbeeld gestart met de vermindering
van de administratieve lasten met 25% in 2012. Voor het LNV domein
worden aangepakt:• regels m.b.t. GLB inkomenssteun;• de statistiekverplichtingen voor varkens, runderen en fruitteelt;• vereenvoudiging van de verplichtingen voor telers en verwerkers
van energiegewassen;• regels voor voedselveiligheid en diertransport;• regels voor import en export certificering;• regels voor de toekenning van exportrestituties voor bepaalde producten;• ontwikkelen controlesysteem t.b.v. het gemeenschappelijk visserijbeleid.PrestatiegegevensDe zwarte lijn geeft de kabinetsdoelstellingen aan.De doelstelling is in 2007 verhoogd met nogmaals 25%Bron: LNVBeleidsconclusies en consequentiesNadat LNV de reductie van – 25% van het vorige kabinet
ruim had behaald, is in 2007 van start gegaan met een verdere reductie van
de administratieve lasten en regeldruk. Zoals hierboven beschreven zijn daarvoor
vele initiatieven gestart.Zaak is wel dat de gemakkelijkst te behalen reducties behaald zijn en
dat verdere verlaging van administratieve lasten en regeldruk moeizamer zal
verlopen. Daartoe zal de Kamer in 2008 een nieuw plan van aanpak kunnen verwachten.
Ook de extra regeldruk die ontstaat als gevolg van regeldruk verhogende initiatieven
(bijvoorbeeld extra eisen aan cross-compliance verplichtingen ten behoeve
van weidegang koeien) leiden ertoe dat een verdere verlaging van de administratieve
lasten en regeldruk moeizamer zal verlopen. Dat wordt goed bijgehouden.Doelstelling nr. 22Het stimuleren van duurzame consumptie en productieResultaten van beleidHet beleid van LNV richt zich vooral op het bijbrengen van kennis over
duurzaamheid en gezondheid, het vergroten van het bewustzijn van mensen ten
aanzien van duurzame consumptie en het stimuleren van duurzame productie.
Naast de producent speelt de consument dus een belangrijke rol met zijn keuzes.In 2007 heeft LNV op het gebied van duurzaamheid ten aanzien van consumenten
en producenten het volgende gerealiseerd:Energie transitie en glastuinbouwDe snel gestegen energieprijzen zijn een hoge kostenpost in de glastuinbouw.
Daarnaast maakt ook het klimaatbeleid een versnelde transitie naar minder
gebruik van fossiele brandstoffen dringend gewenst. LNV werkt hier samen met
het Productschap Tuinbouw en het bedrijfsleven aan via het programma Kas als Energiebron. Er worden innovatieve energieconcepten
ontwikkeld, zoals de semi-gesloten kas. Dit vraagt om forse investeringen.
Het kabinet helpt de glastuinbouwsector met een krachtige investeringsimpuls
om de transitie mogelijk te maken. Om het gebruik van fossiele brandstoffen
te beperken en een efficiënt energiegebruik binnen de glastuinbouw te
stimuleren zijn in het afgelopen jaar de regelingen Marktintroductie Energie
Innovatie (MEI) en Investeringsregeling Energie (IRE) opengesteld. Op basis
van deze regelingen zijn in 2007 subsidieverplichtingen aangegaan voor een
bedrag van € 41 mln.Inzake energiebesparing hebben het kabinet en het bedrijfsleven, waaronder
LTO Nederland, het Duurzaamheidsakkoord ondertekend waarin zij overeenkomen
om «maximaal aan de slag te gaan» om resultaat te bereiken op
de gebieden van reductie van broeikasgassen, energiebesparing en hernieuwbare
energie. Bedrijfsleven en overheid zijn overeengekomen om zo spoedig mogelijk
tot sectorakkoorden te komen, waaronder een overeenkomst met de land- en tuinbouw.In de loop van 2007 is gebleken dat telen in een semi-gesloten kas naast
ervaring ook nog nadere kennis vraagt. Hiertoe is samen met het productschap
Tuinbouw een «versnellingsprogramma implementatie semi-gesloten kas»
opgezet. Hiermee is voor de komende drie jaar jaarlijks een bedrag van € 12
mln. gemoeid, de sector neemt hetzelfde bedrag voor haar rekening.In juni 2007 hebben alle bij Greenports Nederland betrokken partijen,
waaronder ook de rijksoverheid, een intentieverklaring ondertekend om gezamenlijk
uitvoering te geven aan bestuurlijke afspraken. De afspraken zijn vastgelegd
in een actieprogramma dat voortvloeit uit het eerder opgestelde manifest Greenports
Nederland en heeft een looptijd tot en met 2011. De ambitie van
alle partijen is dat Nederland ook in 2020 een vitaal en concurrerend tuinbouwcluster
van wereldformaat heeft.PrestatiegegevensOnderstaande grafieken geven inzicht in de ontwikkeling van de energie-efficiëntie
in de productieglastuinbouw en de ontwikkeling van de CO2-emissie
glastuinbouw. De energie-efficiëntie is een maat voor de duurzaamheid
van de productie en de CO2-emissie geeft informatie over de milieu-belasting.Energie-efficiëntieIn het convenant Glastuinbouw en Milieu is afgesproken dat de energie-efficiëntie,
zijnde het primair brandstofverbruik per eenheid product, in 2010 65%
lager zal zijn dan in 1980.Ontwikkeling energie-efficiëntie (=primair brandstofverbruik
per eenheid product) in de productieglastuinbouw, uitgedrukt in procenten
van het niveau in 1980.Bron: LEI/Wageningen UR Energiemotor van de Nederlandse glastuinbouw 2000–2006,
Rapport 2.07.15, oktober 2007Toelichting:De energie-efficiëntie (=het primair brandstofverbruik per eenheid
product) van de productieglastuinbouw is uitgedrukt in procenten van het niveau
in 1980. De doelstelling om in 2010 65% minder energieverbruik te gebruiken
per eenheid product ten opzichte van 1980 is in de grafiek zichtbaar gemaakt
doordat de efficiëntie-index in 2010 35% bedraagt van het niveau
in 1980.Uit de grafiek blijkt dat tussen 2000 en 2005 de energie-efficiëntie
ten opzichte van 1980 verbeterde van 56% in 2000 tot 46% in
2005.Dit betekent dat er in 2000 sprake was van 44% minder energie-verbruikper eenheid product ten opzichte van 1980 en dat er in 2005 sprake
is van 54% minder energie-verbruik per eenheid product ten opzichte
van het niveau 1980. De verbetering van de energie-efficiëntie in de
periode 2000–2005 is het gevolg van een toename van de productie per
m2 kas met 14% en een vermindering van het primair brandstofverbruik
per m2 met 7%.CO2-emissieDoelstelling is een CO2-streefwaarde van 6,6 Mton per jaar
bij een glasareaal van 10 500 ha en 7,2 Mton bij een areaal van 11 500
ha in de periode 2008–2012.Ontwikkeling van de CO2-emissie van de glastuinbouw
zowel zonder als met correctie voor de elektriciteitsverkoopBron:LEI/Wageningen UR Energiemotor van de Nederlandse glastuinbouw 2000–2006,
Rapport 2.07.15, oktober 2007Toelichting grafiek CO2-emissie:Bij de CO2-emissie wordt onderscheid gemaakt tussen de totale
CO2-emissie en de CO2-emissie exclusief elektriciteitslevering.
De totale CO2-emissie nam tussen 2000 en 2005 eerst af en daarna
toe. In 2005 bedroeg de totale emissie 6,6 Mton. Dit is 3% minder dan
de 6,8 Mton in 1990. Het patroon van afnemende en weer stijgende emissie hangt
samen met het gelijkblijvende areaal, een vermindering van het fossiele brandstofverbruik
per m2 tot en met 2002 en een toename in de jaren daarna.De CO2-emissie als gevolg van elektriciteitslevering door de
glastuinbouw bedroeg circa o,5 Mton in 2005 en ongeveer 0,8 Mton in 2006.
Na correctie voor elektriciteitsverkoop resulteren CO2-emissie
van 6,1 Mton in 2005 en 5,7 Mton in 2006. Deze waarden liggen onder de streefwaarden
van 6,6 Mton en zijn de laagste sinds 1990. Indien alleen de CO2-emissie
voor de teelt wordt meegewogen, dan was de CO2-emissie van de glastuinbouw
in 2005 11% lager dan in 1990.Bio-based EconomyIn oktober 2007 is mede namens de ministers Cramer, Koenders en Van der
Hoeven, de «Overheidsvisie op de Bio-based Economy in de Energietransitie»
aan de Tweede Kamer aangeboden. Hierin wordt de duurzaamheid van biomassa
als belangrijk uitgangspunt genoemd. In deze visie worden economie en ecologie
met elkaar verbonden en zet de overheid in op vijf paden waarlangs bestaand
beleid wordt beschreven en nieuw beleid wordt ontwikkeld:• bioraffinage door middel van co-productie;• duurzame productie van biomassa wereldwijd;• groen gas en duurzame elektriciteit;• marktontwikkeling;• onderwerpen van algemene aard.Tevens is in 2007 een zogenaamde Small Business Innovation Research (SBIR)-pilot
uitgevoerd op het terrein van de bio-based economy waarbij de rol van het
MKB centraal staat.Biologische landbouwHet beleid voor biologische landbouw richt zich vooral op de vraagkant
van de biologische markt. Dat begint zijn vruchten af te werpen: de vraag
stijgt sneller dan het aanbod. Dit is gerealiseerd via generieke voorlichtingscampagnes,
het implementeren van meerjarige opschalingsplannen en het subsidiëren
van voorlichtings- en demonstratieprojecten. Van de regeling voor de vergoeding
van de certificeringskosten van biologische bedrijven is volop gebruik gemaakt.
Ook zijn subsidies verstrekt aan projecten en organisaties (o.a. Biologica)
die bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de biologische landbouw. Op
7 november 2007 is een intentieverklaring getekend door alle belangrijke marktpartijen
en maatschappelijke organisaties over de voortzetting van de samenwerking
op basis van de nieuwe beleidsnota Biologische Landbouw 2008–2011. De
beleidsnota is op 13 december 2007 aan de Tweede Kamer gepresenteerd (Tweede
Kamer 2007–2008, 29 842, nr. 15). In de beleidsnota wordt ingezet
op vraagstimulering, ketenverbindingen, ontwikkeling van de sector zelf, het
stimuleren van regionale initiatieven en kennis en innovatie om ook de biologische
en gangbare landbouw met elkaar te verbinden. Om de productie van biologische
producten te stimuleren zal in samenwerking met ketenpartijen getracht worden
de groep potentiële omschakelaars te vergroten, waarbij kennis en communicatie
ingezet worden. Omschakelen kost echter tijd en geld en daarom zal het aanbod
niet altijd het tempo van de gestegen vraag kunnen bijhouden.PrestatiegegevensOntwikkeling aantal biologische bedrijven als percentage
van het totaal aantal agrarische bedrijven en ontwikkeling van het marktaandeel
van de biologische producten als percentage van de totale omzet van voedingsmiddelen.Bron: Bio-monitor , jaarrapport 06, cijfers en trendsIn bovenstaande grafiek is voor de periode 2002 t/m 2007 het aantal gecertificeerde
bedrijven opgenomen als percentage van het totaal aantal agrarische bedrijven
en de ontwikkeling van het marktaandeel van de biologische voedingsmiddelen
in verhouding tot de totale omzet van voedingsmiddelen.Niet opgenomen in de grafiek is het areaal (in ha) van de biologische
landbouw als percentage van het totale landbouwareaal. Deze bedroeg in 2003
2,2% en was in 2004, 2005, 2006 en 2007 stabiel op 2,5%. In
die zelfde periode is het aantal gecertificeerde biologische bedrijven gedaald
van 1434 in 2003 naar 1372 in 2007. Er heeft zich dus een schaalvergroting
voorgedaan waardoor het totaal areaal biologische landbouw niet is afgenomen.Bewustwording consumentenIn 2007 is door het Voedingscentrum Nederland de campagne over dierenwelzijn
gestart. Onder de titel «een kip of varken kan niet kiezen, jij wel!»
wordt getracht het bewustzijn van consumenten bij hun keuzes te vergroten.
Na 6 maanden campagne is het te vroeg voor het meten van resultaten. Wel is
duidelijk dat de campagne effect heeft in de primaire sector. Voedingscentrum
Nederland krijgt signalen dat het onderwerp daar bespreekbaar is gemaakt dankzij
de campagne. De campagne wordt in 2008 voortgezet.Via zogenaamde smaaklessen worden kinderen van basisscholen bewuster gemaakt
van het voedsel dat ze eten. Kinderen leren op jonge leeftijd waar het voedsel
vandaan komt en hoe het geproduceerd wordt. Op die manier kunnen
zij later betere afwegingen maken ten aanzien van duurzaamheid en gezondheid.De Smaaklessen zijn in 2006 gestart en in 2007 succesvol doorgegroeid.
In februari 2007 moest al een stop op nieuwe aanmeldingen worden afgekondigd.
Het streefaantal van 500 aangemelde basisscholen voor het schooljaar 2006/2007
was op dat moment reeds gehaald. Daarom is besloten voor het schooljaar 2007/2008
meer smaaklessen aan te bieden. Het streefcijfer voor het lopende schooljaar
is om op 1 000 scholen (14% van de totale scholen) smaaklessen
aan te bieden waarvan 650 nieuwe scholen en 350 scholen behouden uit het vorig
jaar. Verder zijn in samenwerking met het ministerie van VWS stappen gezet
tot verdere ontwikkeling van Smaaklessen.Transitie NoordzeevisserijVoor een goed perspectief van de visserijsector is het van belang dat
er een transitie plaatsvindt naar een meer duurzame visserijsector waarbij
tegelijkertijd sprake is van een rendementsverbetering. De sector is zich
dat bewust en werkt actief mee dit te bereiken.De transitie is noodzakelijk omdat de Noordzeevisserij economisch onder
grote druk staat, er is sprake van negatieve bedrijfsresultaten en weinig
eigen vermogen. Daarnaast ziet de sector zich geconfronteerd met vragen over
de duurzaamheid van zijn activiteiten. LNV faciliteert het transitieproces.
Het kabinet heeft eind 2007 € 30 mln. uitgetrokken voor de sanering
van de platvisserijvloot (onder andere tong en schol). Voor de sanering van
de vloot is € 29 mln. beschikbaar en voor sociaal-economische maatregelen € 1
mln. Ultimo 2007 waren 23 viskotters aangemeld voor sanering. Met deze sanering
wordt 16% van de vlootcapaciteit voor platvis uit de vaart genomen.
Dit betreft ca. 8,5% van het aantal vaartuigen. De verplichtingen en
de uitbetaling in verband met deze sanering vinden in 2008 plaats.Onderdeel van de saneringsregeling is dat de schepen worden gesloopt om
te voorkomen dat ze op andere plaatsen in de wereld worden gebruikt.De minister heeft op drie manieren aan de verbetering van de sector gewerkt:
innovatie door bijvoorbeeld verbetering van vistuig of het stimuleren van
samenwerking in de hele keten, het op peil brengen van de visstand via de
vangstquota en als sluitstuk sanering van de vloot om de economische positie
van de rest van de vloot te verbeteren.Om middelen uit het Europees Visserijfonds (EVF) te kunnen gebruiken heeft
Nederland in Brussel een Nationaal Strategisch Plan en een Operationeel Programma
ingediend. De Europese Commissie heeft de Nederlandse plannen eind december
2007 goedgekeurd.Duurzame veehouderijHet debat over de duurzame veehouderij heeft zich nog sterker dan voorheen
gericht op het aspect van dierenwelzijn. Daarnaast is de inzet op de vermindering
van uitstoot van schadelijke stoffen en van fijn stof van belang.De aandacht is in 2007 verschoven van innovaties die alleen op het primaire
bedrijf toegepast worden naar ketengerichte innovaties waarbij ook maatschappelijke
organisaties betrokken zijn. Voorbeeld hiervan zijn de succesvolle introductie
in 2007 van de Volwaardkip. Een ander voorbeeld is het starten van de praktijkimplementatie
van het Rondeelconcept, een nieuwe duurzame vorm van houden van legkippen.De Maatlat Duurzame Veehouderij is in werking getreden, waarbij bovenwettelijke
investeringen in dierenwelzijn en milieu in de varkens- en pluimveehouderij
voor fiscale tegemoetkoming in aanmerking komen (MIA/Vamil). Er is een intentiebesluit
van LNV en de legpluimveesector getekend om de regelgeving m.b.t. handelsnormen,
dierenwelzijn en hygiëne via een Toezicht op controle arrangement op
basis van private certificeringssystemen (IKB) te gaan controleren.De investeringsregeling gecombineerde luchtwassers (ammoniak èn
stof) is in 2007 van start gegaan en kende een grote belangstelling, Het aantal
aanvragen overtrof het beschikbare budget. Van de 324 aanvragen zijn er 127
aanvragen toegewezen waarbij voor € 15,8 mln. aan verplichtingen
is aangegaan. De regeling wordt ook na 2007 opengesteld. Gelet op het grote
succes van de investeringsregeling voor gecombineerde luchtwassers wordt deze
regeling in 2008 ook voor pluimveehouders opengesteld, omdat hier meer milieuwinst
te boeken is dan bij de varkenshouders. Dit wordt samen met VROM opgepakt.LNV heeft in januari 2008 een toekomstvisie op de veehouderij naar de
Tweede Kamer gezonden. (Tweede Kamer 2007–2008, 28 973, nr.18).
Kern van deze visie is dat de veehouderij zich in 15 jaar moet hebben ontwikkeld
tot een in alle opzichten duurzame veehouderij met een breed draagvlak in
de samenleving. Dat betekent een veehouderij die produceert met respect voor
mens, dier en milieu, waar ook ter wereld.Nieuw MestbeleidHet slagen van het nieuwe mestbeleid is vanzelfsprekend sterk afhankelijk
van het naleven van de mestgebruiksnormen in de praktijk. LNV heeft hard gewerkt
aan een handhavingsystematiek waarmee vermoedelijke overtreders van primaire
en secundaire gebruiksnormen over 2007 kunnen worden aangesproken. De evaluatie
van de meststoffenwet is afgerond. De evaluatie laat zien dat de sector de
mineralenbelasting van grond en oppervlaktewater fors heeft teruggebracht,
maar dat de doelstellingen nog niet gehaald zijn, met name voor de mineralenbelasting
op de zandgronden. In goed overleg met de sector is gekomen tot de implementatie
van de laatste openstaande onderdelen van het derde nitraatactieprogramma
en tot een invulling van de aanscherping van de stikstofgebruiksnormen 2008
en 2009.Een start is gemaakt met de voorbereiding van het vierde nitraatactieprogramma
en een nieuw verzoek tot derogatieverlening. Daarbij wordt onder andere gekeken
naar de mogelijkheden tot meer afzetruimte voor producten uit verwerkte dierlijke
mest. LNV en het bedrijfsleven zijn begonnen om samen de koers uit te zetten
voor mestverwerking gedurende de komende jaren.PrestatiegegevensGrondwaterOnderstaande figuur laat zien dat sinds 1992 de nitraatconcentratie in
het bovenste grondwater is afgenomen voor zowel de zand- als de kleiregio.
Daarmee is het doel echter nog niet behaald: in de evaluatie meststoffenwet
(Tweede Kamer 2007–2008, 28 385, nr. 93) luidt de conclusie: «In
de periode 2003–2005 voldeed ruim de helft van de bedrijven in het zand-
en lössgebied nog niet aan de norm van 50 mg nitraat/l. De gemiddelde
nitraatconcentratie onder de zandgronden bedroeg in genoemde periode 72 mg
nitraat/l. De hoogste concentraties worden gevonden in het oostelijk deel
van Noord-Brabant, Oost-Gelderland en Limburg.De verschillen in nitraatconcentraties per bedrijfstype zijn in de zandregio
groot. De melkveebedrijven benaderen de nitraatdoelstelling van maximaal 50
mg nitraat/l in het grondwater, de akkerbouwbedrijven zitten hier gemiddeld
genomen nog ruim boven.Gemiddeld voldoen de klei- en veenregio’s aan de norm van 50 mg
nitraat/l.Trends van de nitraatconcentratie in het bovenste grondwater
voor de zand- en kleiregio, na correctie voor neerslaghoeveelhed en steekproefsamenstelling,
en voor de veenregio (Bron: Hooijboer et al.2007).Nitraat in bovenste grondwaterBron: MNP, Werking van de Meststoffenwet 2006, Bilthoven, oktober 2007.
Rapportnummer 500124001, pagina 28 resp 35)OppervlaktewaterOnderstaande figuur laat zien dat na 1994 de fosforconcentratie in dominant
door landbouw beïnvloede wateren overwegend is gedaald.In de brief van de Minister aan de TK van 3 december 2007 over de evaluatie
meststoffenwet wordt het volgende geconcludeerd: «Op grond van monitoringsgegevens
blijkt dat grofweg de helft van de oppervlaktewateren al voldoet aan de voorlopige
eisen voor de Kaderrichtlijn Water. De uitgevoerde ex-post evaluatie leert
verder dat de verbetering van kwaliteit van oppervlaktewater zich voortzet,
maar dat er met name voor fosfor grote verschillen bestaan tussen locaties.Ontwikkeling van de gemeten mediane fosforconcentraties
tussen 1986 en 2005 in dominant door landbouw beïnvloed regionaal oppervlaktewater.Fosforconcentratie regionaal oppervlaktewater, dominant
door landbouw beïnvloedBron: MNP, Werking van de Meststoffenwet 2006, Bilthoven, oktober 2007.
Rapportnummer 500 124 001, pagina 28 resp. 35).GewasbeschermingHet beleid is erop gericht de milieudoelstellingen van de Nota Duurzame
Gewasbescherming te realiseren. Daartoe is de Wet Gewasbeschermingsmiddelen
en biociden aangepast en op 17 oktober 2007 in werking getreden.De Kabinetsvisie op de tussenevaluatie van de nota duurzame Gewasbescherming
is aan de Tweede Kamer gezonden. Het vervolg op de tussenevaluatie van de
Nota Duurzame gewasbescherming is in uitvoering. Het betreft de emissieroutes
van stoffen en het opnieuw vaststellen van een aantal MTR’s (maximaal
toelaatbare stoffen). De MTR’s geven het maximale gehalte aan stoffen
aan waaraan de kwaliteit van het water moet voldoen.De herbeoordeling van middelen conform art. 25d van de nieuwe wet is door
het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb)
afgerond. De gevolgen hiervan zijn door de Plantenziektekundige Dienst (PD)
in kaart gebracht en aan de Kamer meegedeeld.De berekende milieubelasting van het oppervlaktewater door gewasbeschermingsmiddelen
is in 2005 verminderd met 86% ten opzichte van 1998. Daarmee is de
tussendoelstelling van 75% ruimschoots gerealiseerd.Uit de tussenevaluatie blijkt dat voor het realiseren van de doelstellingen
het convenant Duurzame gewasbescherming van bijzonder belang is. Hierin hebben
belanghebbenden een akkoord gesloten over de gezamenlijke uitvoering van een
pakket aan afspraken dat moet leiden tot een duurzame gewasbescherming.Het MNP constateert dat de verduurzaming van de gewasbescherming de afgelopen
jaren is voortgeschreden en dat mede als gevolg van het convenant
bij alle betrokken partijen een goed draagvlak is ontstaan voor geïntegreerde
gewasbescherming. Dit geeft vertrouwen dat de komende jaren de noodzakelijke
vermindering van de milieubelasting ook daadwerkelijke zal worden gerealiseerd.Belasting milieucompartimenten door gewasbeschermingsmiddelenBron: Milieu- en Natuurplanbureau, Evaluatie Duurzame gewasbescherming
2006Belasting oppervlaktewater door gewasbeschermingsmiddelenBron: Milieu- en Natuurplanbureau, Evaluatie Duurzame gewasbescherming
2006De berekende milieubelasting van het oppervlaktewater door gewasbeschermingsmiddelen
is in 2005 verminderd met 86% ten opzichte van 1998. Daarmee is de
tussendoelstelling van 75% ruimschoots gerealiseerd.Beleidsconclusies en consequentiesDe inspanningen die zich richten op het beïnvloeden van het consumentengedrag
zullen pas op de langere termijn effect sorteren. De bewustwordingscampagnes
zijn in 2007 van start gegaan en de resultaten ervan zullen onderzocht worden.
De beleidsinzet zal de komende jaren gecontinueerd worden.Ten aanzien van de duurzame productie zijn de effecten eerder te verwachten.
Op veel terreinen, zoals bijvoorbeeld de glastuinbouw, is de transitie naar
een duurzamere productie al jaren gaande. Daarvoor zijn de resultaten goed
te noemen.De groei van de biologische landbouw blijft achter bij de doelstellingen.
Terwijl de vraag naar biologische producten sterk stijgt, blijft de groei
van het aanbod achterwege. Het beleid richt zich de komende jaren daarom enerzijds
op het verbinden van de biologische sector met de voorlopers op duurzaamheid
in de reguliere landbouw en anderzijds op het doen ontstaan van een robuuste
zelfstandige sector. Dat is ook beschreven in de Beleidsnota
biologische landbouwketen 2008–2011 (Tweede Kamer 2007–2008,
29 842, nr. 15).De Noordzeevisserij maakt momenteel een grote omslag naar duurzaamheid,
in economische, sociale én ecologische zin. Daarvoor heeft het kabinet
in 2007 extra middelen uitgetrokken. Tevens is de saneringsregeling ingegaan
die ongeveer 25 kotters uit de vaart moet nemen. In 2008 moeten daar echt
grote resultaten geboekt worden.Ten aanzien van de duurzame veehouderij is de aandacht het afgelopen jaar
nog sterker komen te liggen op dierenwelzijn. Dat heeft geresulteerd in de
toekomstvisie op de veehouderij die in januari 2008 aan de Kamer is verzonden.
Er zal met de sector stevig ingezet moeten worden op de implementatie van
deze visie.De doelstellingen van de nitraatrichtlijn zijn fors naderbij gekomen en
zullen in het 4e actieprogramma gerealiseerd kunnen worden.Doelstelling nr. 24In 2011 moeten Nederlanders meer tevreden zijn over
het landschap, zijn groene gebieden gerealiseerd, is het platteland vitaler
en dynamischer en wordt geïnvesteerd in natuurgebieden.Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG)Het jaar 2007 was het jaar van de inwerkingtreding van het ILG. De budgetten
voor natuur, landschap, recreatie en reconstructie staan op de begroting van
LNV en worden voor de periode 2007–2013 overgemaakt aan de provincies,
die voor de uitvoering zorgdragen. Het Rijk volgt de voortgang in de prestaties
(realisatie en uitgaven) via jaarlijkse voortgangsrapportages van de provincies.
Deze voortgangsrapportages zullen jaarlijks, voorzien van een analyse van
de minister van LNV, aan de Kamer worden aangeboden. De eerste rapportage
zal voor Prinsjesdag 2008 verschijnen. Deze voortgangsrapportages
betreffen uitdrukkelijk geen jaarlijkse verantwoordingsrapportages van de
provincies. De provincies leggen in 2014, na afloop van de ILG-periode, verantwoording
af aan het Rijk over de geleverde prestaties over de periode 2007–2013
en over de besteding van de Rijksmiddelen. In 2010 vindt er een tussenevaluatie
plaats.Het bovenstaande betekent dat het Rijk formeel niet eerder dan na afloop
van de ILG-periode verantwoording kan afleggen over de rechtmatigheid van
de uitgegeven middelen en de gerealiseerde prestaties. Concreet betekent dit
dat in het LNV jaarverslag over 2007 geen prestaties zijn opgenomen op het
terrein van de ILG-doelen.Landschap/Nationale LandschappenIn 2007 is een maatschappelijke kosten-batenanalyse landschap uitgevoerd,
waaruit bleek dat het lonend is in landschap te investeren. De combinatie
van natuurlijke elementen, cultuurhistorische gebouwen en objecten en de toegankelijkheid
van het gebied voor recreatief gebruik, zorgen voor een hoge maatschappelijke
waardering en verbetering hiervan is nodig om aan de doelstellingen te voldoen.
Het probleem is dat de baten die hieruit voortvloeien en lasten om het te
realiseren of te behouden, zeer scheef verdeeld zijn. De uitdaging is om de
betrokken partijen bij elkaar te krijgen en via financieringsconstructies
baten en lasten beter te verdelen. Daarvoor zijn in 2007 twee acties aangekondigd
en opgestart: het selecteren van 4 voorbeeldgebieden en de in te stellen task
force financiering landschap. De task force zal de minister adviseren over
mogelijke financieringsvormen voor investeringen in het landschap.In de 20 Nationale landschappen zien we die combinatie van natuur, cultuur-historie
en toegankelijkheid nu al het meest terug. Dit blijkt ook uit de hogere waardering
voor deze gebieden ten opzichte van de rest van Nederland. Deze landschappen
zijn onderdeel van de ruimtelijke hoofdstructuur en vertellen het verhaal
van het Nederlandse landschap. Maar de druk op deze gebieden door verstedelijking
en versnippering neemt ook toe. In 2007 zijn er resultaten geboekt om deze
mooie landschappen te behouden, toegankelijker te maken en meer bekendheid
te geven. Provincies hebben voor de landschappen een concrete begrenzing uitgewerkt
en deels ook al vastgelegd in streekplannen. In uitvoeringsprogramma’s
zijn de projecten benoemd die met rijks- en provinciale financiering in de
huidige ILG-periode worden uitgevoerd. In het voorjaar is de eerste documentaire-serie
over 6 landschappen uitgezonden op TV en is een website (www.nationalelandschappen.nl)
gelanceerd waarin rijk en provincies informatie over het gebied beschikbaar
maken voor een breed publiek.Het rijk assisteert gemeenten en provincies ook bij hun algemene landschapsbeleid.
Daartoe zijn geslaagde Kwaliteitsdagen Landschap georganiseerd voor gemeenten
(1 februari 2007) en provincies (1 november 2007).Nationale LandschappenKaart: de Nationale Landschappen. Bron: nota Ruimte (VROM)EHSIn 2007 is de ecologische evaluatie door het Milieu en Natuurplanbureau
van het beheer van de EHS afgerond. Hieruit blijkt dat voor wat betreft de
areaalgroei de EHS door verwerving op schema ligt. Het particulier natuur
beheer (omvorming van agrarische grond naar natuur) blijft achter bij de planning.
Hiervoor zijn maatregelen genomen in de vorm van een intensief communicatie
project en door de instelling van het servicepunt EHS.Voor wat betreft de kwaliteit van het beheer kan worden gesteld dat de
kwaliteitsdoelen conform de voorschriften van Programma Beheer worden gerealiseerd.
Met name in de delen van de EHS die samen vallen met de Natura-2000 gebieden
is nog een stevige kwaliteitsimpuls nodig. Dit betreft vooral de verdrogingbestrijding.
Ten behoeve van de verdrogingbestrijding zijn in 2007 de zogenaamde TOP lijsten
door de provincies vastgesteld. Met het vaststellen van deze lijsten kunnen
de provincies aan de slag met het uitvoeren van de maatregelen.Er staan veel veranderingen op stapel voor het natuurbeheer. De diverse
evaluaties en rapporten bevestigen dat er een noodzaak is om stevig in te
zetten om onze ambities voor de natuur te realiseren. Kennis en bewustwording
is gegroeid en er is meer bereidheid bij burgers en andere doelgroepen om
hieraan mee te werken. De bereidheid bij bedrijven om hierin te investeren
neemt toe.Daarmee zie ik een toekomst ontstaan, waarin het natuurbeheer midden in
de samenleving staat. Verschillende soorten beheerders werken dan gelijkwaardig
samen aan het beheer van natuur en landschappelijke waarden in het landelijke
gebied, waarmee een grote rijkdom aan biodiversiteit in stand wordt gehouden.
Deze natuur is te vinden in het landelijk gebied, dat ook verbonden is met
stedelijk groen en ruime gelegenheid biedt voor natuurbeleving aan een diversiteit
van bevolkingsgroepen.Met ingang van 2007 hebben de provincies Programma Beheer overgenomen.
Tegelijkertijd zijn de provincies onder de coördinerende leiding van
het IPO begonnen met het ontwikkelen van een visie over de omvorming van Programma
Beheer. In samenwerking met LNV en de provincies heeft het IPO een visie ontwikkeld
inzake de herziening van het subsidiestelsel. Uitgangspunt is hierbij dat
het een eenvoudig robuust subsidiesysteem voor het beheer van de EHS wordt,
met geringe administratieve lasten. De provincies mikken op een start van
het herziene systeem in 2009.LeefgebiedenbenaderingBegin oktober 2007 is de nieuwe beleidsstrategie voor het actieve soortenbeleid,
de leefgebiedenbenadering, gepresenteerd aan de Tweede Kamer. De strategie
is gezamenlijk met de provincies, soortenbeschermingsorganisaties en terreinbeherende
organisaties opgesteld en kent daarmee een groot draagvlak. Het nieuwe soortenbeleid
richt zich op de instandhouding en actieve ontwikkeling van leefgebieden voor
groepen van soorten.Daarnaast stond 2007 vooral in het teken van de uitvoering, het testen
van de leefgebiedenbenadering in de praktijk. Gesteund door het amendement
Waalkens (Tweede Kamer 2006–2007, 30 800 XIV, nr. 38) zijn er maar
liefst 41 uitvoeringsprojecten gerealiseerd (circa € 4 miljoen),
verspreid over 10 leefgebieden en 12 provincies.Als voorbeeld noemen we het project stroomdal Drentsche Aa. De maatregelen
voor de soorten uit het leefgebied Beekdalen zijn zeer divers zoals het herstel
van natuurvriendelijke oevers, het aanleggen van vistrappen en het herstellen
van oude meanders. De uitvoeringspartijen werden verrast door de bereidwilligheid
van de aangrenzende grondeigenaren (Defensie, zorginstelling). Zij stelden
belangeloos ruimte ter beschikking voor de uitvoeringsmaatregelen en traden,
net als de deelnemende waterschappen, als co-financier op.De tussen- en eindrapportages van de 41 projecten bevestigen dit beeld.
Het draagvlak voor de leefgebiedenbenadering is groot en de cofinanciering
bedroeg ruim € 0,9 mln.Hiervoor zijn in 2007 de gesprekken met de provincies geopend, zodat vanaf
2009 een structurele aanpak via het ILG gerealiseerd kan worden.Ondertussen zijn ook verschillende pilots in uitvoering genomen, die vooral
gericht zijn op het leren samenwerken van verschillende organisaties op het
gebied van soorten. De positieve en zo mogelijk beperkende effecten van de
nieuwe soortenaanpak op economische activiteiten zijn nog onderwerp van gesprek
tussen LNV en VNO-NCW en dat vormt nog een belangrijk aandachtspunt.Natura 2000In 2007 is begonnen met het aanwijzen van de 162 beoogde Natura 2000-gebieden
in Nederland. In januari 2007 is gestart met de ontwerp-aanwijzing van de
eerste 111 gebieden. In mei 2007 gevolgd door 7 Waddengebieden. De overige
gebieden worden in 2008 in ontwerp aangewezen. Om natuurdoelen te bereiken
en een evenwicht met economische activiteiten te bewerkstelligen wordt voor
ieder gebied een beheerplan opgesteld. In verschillende gebieden werd in 2007
al gewerkt aan het opstellen van beheerplannen. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid
van LNV, V&W, Defensie en de provincies.Natura2000-gebieden in Nederlandontwerpbesluiten 1e trancheBron: Alterra, Wageningen URRecreatie om de stadLNV heeft in 2007 een tussenevaluatie uitgevoerd naar de oorzaken van
het te trage tempo in de realisatie van Recreatie om de Stad (RodS).Uit de tussenevaluatie blijkt dat realisatie van de taakstelling RodS
in 2013 niet zonder extra inzet zal worden gehaald. De oorzaken hiervoor zijn
enerzijds gelegen in het feit dat het rijksbudget voor verwerving en inrichting
ontoereikend is om de restantopgave te realiseren, anderzijds is er de afgelopen jaren stagnatie in de uitvoering geweest als gevolg van
onvoldoende bestuurlijke daadkracht (onder andere bij wijziging bestemmingsplannen,
grondverwerving en bij het maken van afspraken over financiering van het beheer).Beschikbaarheid openbaar groen binnen 500 meterBron: NMPBasisgegeven voor de berekening is het Bestand Bodemgebruik (BBG) van
het CBS en de meest recente versie daarvan bevat gegevens voor het jaar 2003.
In 2009 komen gegevens voor 2006 beschikbaar.Prestatiegegevens Taakstellingen (streefwaarden)
(ha)EinddatumRealisatie
per 31-12-2006 (cumulatief) (ha)Resttaakstelling
per 1-1-2007 (ha)Verwachte realisatie ILG 2007–2013Natuurgebieden     EHS-verwerving(na omslag)130 904201894 13436 77023 611EHS-inrichting (inc. Functiewijziging)175 921201852 317123 60456 699      Groene gebieden     Recreatie en de stad-verwerving14 563201310 8713 6921 739Recreatie en de stad-inrichting14 56320136 4668 0971 739EHSVerwerven en inrichting per 1-1-2007BEHEER EHS PER 1-1-2007Bron: LNVBeleidsconclusies en consequentiesDe onder doelstelling 24 vallende beleidsterreinen zijn bijna alle ondergebracht
in het ILG. Dat betekent dat formeel de financiering weliswaar via de rijksbegroting
loopt, maar dat de uitvoering naar provincies en gemeenten is gedelegeerd.
Daarvoor zijn einddoelen overeengekomen die ultimo 2013 bereikt moeten zijn.
De jaarlijkse voortgangsrapportages en vooral de mid-term review zullen inzicht
geven in de voortgang. Uit de tussenevaluatie blijkt dat realisatie van de
taakstelling RodS in 2013 niet zal worden gehaald.Doelstelling nr. 25In 2011 worden productiedieren en gezelschapsdieren
beter behandeld en moet 5% van de stallen integraal duurzaam en diervriendelijk
zijn, waarbij voldaan wordt aan dierenwelzijneisen die verder gaan dan de
huidige wettelijke eisenResultaten van beleidDe Nota dierenwelzijn is op 12 oktober 2007 aan de Tweede Kamer gezonden
(Tweede Kamer 2007–2008, 28 286, nr. 76). De nota is het dierenwelzijnskompas
voor de komende jaren. Begin 2008 wordt een werkprogramma afgerond waarin
de in deze nota genoemde acties verder zijn uitgewerkt. De Kamer zal jaarlijks
een voortgangsbrief krijgen.Behalve het verschijnen van de Nota dierenwelzijn zijn de volgende resultaten
geboekt ter bevordering van het dierenwelzijn:• De concept-wet dieren is opgesteld en in oktober 2007 naar de Raad
van State gestuurd. De behandeling van deze wet zal in 2008 plaatsvinden.• Het onderzoek naar comfort stallen is voortgezet in 2007. Dit onderzoek
vormt een belangrijke ondersteuning voor de doelstelling van 5% duurzame
stallen per 2011.• De Maatlat Duurzame Veehouderij is in werking getreden, waarbij
bovenwettelijke investeringen in dierenwelzijn en milieu in de varkens- en
pluimveehouderij voor fiscale tegemoetkoming in aanmerking komen (MIA/Vamil).• Nieuwe concepten zijn ingevoerd als het rondeelconcept, een nieuwe
duurzame vorm van houden van legkippen, en de introductie van de Volwaardkip
met meer (buiten)ruimte en verbeterde houderij omstandigheden.• Eind 2006 is het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapdieren (LICG)
opgericht en in 2007 is een start gemaakt met het LICG. Het LICG voorziet
in een behoefte aan objectieve informatie over het houden van huisdieren.
Het LICG vloeit voort uit de samenwerking van diverse maatschappelijke organisaties
(Dierenbescherming, Dibevo, KNMvD, Platform Verantwoord Huisdierbezit) en
overheid, en moet uitgroeien tot het centrale punt voor de informatievoorziening
over gezelschapsdieren.• Er is de nodige voortgang geboekt ten aanzien van het stoppen met
onverdoofd castreren van biggen. In overleg tussen ketenpartijen en primaire
sector is afgesproken om per 1 januari 2009 te stoppen met onverdoofd castreren
voor de Nederlandse markt.Beleidsconclusies en consequentiesDierenwelzijn heeft een hoge prioriteit bij het kabinet. Het afgelopen
jaar is dan ook al veel in gang gezet om dat welzijn te verbeteren. In aansluiting
hierop is eind 2007 de Nota Dierenwelzijn verschenen. De implementatie daarvan
zal vanaf 2008 meetbare resultaten opleveren. Zoals aangegeven zal de Kamer
over de voortgang jaarlijks bericht worden.Doelstelling nr. 29Het realiseren van een beperkt aantal complexe, samenhangende
ruimtelijke opgaven van nationale betekenis.Resultaten van beleidTijdens de startconferentie op 29 oktober 2007 zijn door een aantal bewindspersonen
en regionale bestuurders de overeenkomsten getekend over het Uitvoeringsprogramma
Randstad (UPR). De minister van LNV is coördinerend bewindspersoon voor
een 4 tal projecten: Greenports, Groene Ruggengraat voor natuur en recreatie
(Groene Hart), Mooi en Vitaal Delfland en de Haarlemmermeer. Voorts is in
de overeenkomst van de minister van V&W met de regio over A6-A9 afgesproken
dat een bijdrage van € 116 mln. voor groene doelen uit de FES-middelen
ter beschikking zal worden gesteld.De UPR contracten betreffen overwegend «verkenningsprojecten»
die uit de tranche 2011–2014 van het Nota Ruimte budget gefinancierd
worden. De planning van deze projecten wordt bepaald door de Nota Ruimte procedure,
conform de brief van de Minister van VROM aan de Kamer (Tweede Kamer 2006–2007
29 435, nr. 192).Over de UPR-projecten Greenports en Groene Ruggengraat (Groene Hart) wordt
hier kort een overzicht gegeven van de resultaten in 2007. Daarnaast wordt
de stand van zaken met betrekking tot de Nieuwe Hollandse Waterlinie toegelicht.Greenport NederlandOp 21 juni jl. heeft de minister, namens het Rijk, een intentieverklaring
getekend met concrete afspraken van de periode 2007–2011 voor de verdere
ontwikkeling van Greenport Nederland. Op 16 november jl. heeft het Kabinet
besloten om € 27,1 mln. van de Nota Ruimte-middelen toe te kennen
aan de versnellingsprojecten (1e tranche) Herstructurering Greenports. Via
het ILG zullen deze middelen ter beschikking komen van de gehonoreerde projecten
in de greenports Westland-Oostland, Boskoop, Duin- en Bollenstreek en Venlo.Voor de 2e tranche zijn door LNV integrale gebiedsopgaven in de greenportregio’s
Westland-Oostland en de Duin- en Bollenstreek voorgedragen. De opgave in de
regio Westland-Oostland is nu in de Verkenningsfase van de procedure voor
Nota Ruimte middelen. Duurzame herstructurering van glastuinbouwgebieden is
hierin gekoppeld aan de opgaven voor waterberging, woningbouw en groen en
recreatie waardoor een robuuste en toekomstgerichte randstedelijke woon- en
werkomgeving gecreëerd kan worden.Via de ILG-bestuursovereenkomsten zijn de resterende STIDUG-middelen ter
beschikking gesteld aan de provincies voor de ontwikkeling van de locaties
Zuidplaspolder, Terneuzen, West-Brabant en Berlicum-II. Voor de lopende STIDUG-ontwikkelingen
worden de uitvoeringstermijnen tijdig verlengd naar de afgesproken nieuwe
termijn, zodat de lopende projecten in uitvoering afgerond kunnen worden.Nationale LandschappenGroene HartIn het rijksprogramma Groene Hart is in 2007 voldoende voortgang gerealiseerd.
Door de provincies is een nulmeting opgeleverd die een goede basis vormt voor
het monitoren van de uitvoering in dit nationale landschap. Verder is afgesproken
dat de drie Groene Hart-provincies een gezamenlijke voorloper voor provinciale
structuurvisies uitwerken. Hierin zullen de uitgangspunten van de belangrijke
opgaven in het Groene Hart (bebouwing, verrommeling, ontwikkelingen veenweiden,
water, etc.) gedefinieerd worden. Deze voorloper wordt in juni 2008 opgeleverd.Op 16 november 2007 heeft het Kabinet besloten om € 35 mln.
uit de Nota Ruimte-middelen aan te wenden voor een aantal versnellingsprojecten
Westelijke Veenweiden in het Groene Hart en in Laag Holland (1e tranche).
De betreffende versnellingsprojecten Krimpenerwaard, Wormer- en Jisperveld
en Zegveld-Portengen zijn inmiddels in uitvoering. In deze projecten staan
het remmen van de bodemdaling en het verduurzamen van het watersysteem kwalitatief
en kwantitatief centraal. De 2e tranche voor de westelijke veenweiden is nu
in de verkenningsfase van de procedure voor Nota Ruimte middelen. Nieuwe veenweideprojecten
zijn geïdentificeerd en worden nader uitgewerkt. Drie experimenten ten
behoeve van het Innovatieprogramma zijn gestart.Voor de drie projecten Randstad Urgent in het Groene Hart (Groene Ruggengraat,
Oude Rijnzone/venster en Groot Mijdrecht Noord) zijn contracten afgesloten.
Provincies en rijk zijn hierbij een inspanningsverplichting aangegaan
om de uitvoering van de projecten te versnellen. Aan deze uitvoering wordt
nu eendrachtig door rijk en regio gewerkt.Nieuw Hollandse WaterlinieIn de Nieuw Hollandse Waterlinie is de aandacht vooral gericht op het
in evenwicht brengen van het ambitieniveau en de beschikbare middelen voor
het uitvoeringsprogramma. Hiervoor zijn in 2007 veel inspanningen verricht.
Dit heeft ertoe geleid dat op 11 februari 2008 voor de Nieuw Hollandse Waterlinie
een pact is gesloten tussen de vijf betrokken departementen (LNV-coördinerend,
VROM,V & W, OC&W, en Defensie) en vijf provincies (Utrecht, Noord-Holland,
Zuid-Holland, Gelderland en Noord-Brabant). Met dit Pact willen de ondertekenaars
ervoor zorgen dat dit unieke onderdeel van de Nederlandse cultuurgeschiedenis
herkenbaar en beleefbaar wordt. In dit Pact zijn alleen die projecten opgenomen
die naar verwachting in periode 2008–2011 tot uitvoering zullen komen.
Er is een inspanningsverplichting aangegaan om 150 projecten te realiseren
voor een bedrag van € 150 mln. Naast reguliere middelen wordt daarbij
ook ingezet op Nota Ruimte-middelen. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is eveneens
toegelaten tot de verkenningsfase van de procedure voor Nota Ruimte middelen.
Accent voor de uitvoering komt hiermee meer bij de provincies te liggen. De
aansturing van het projectbureau is hierop gericht.Beleidsconclusies en consequentiesIn 2007 is behoorlijke vooruitgang geboekt in die gebieden waarvoor LNV
verantwoordelijk is. De bestuurlijke complexiteit van veel van deze gebieden
heeft veel overleg gevraagd.Veel van de projecten zijn qua uitvoering opgenomen in het ILG,daarover
zal de Kamer via de provinciale voortgangsrapportages op de hoogte gehouden
worden.De UPR contracten betreffen overwegend «verkenningsprojecten»
die uit de tranche 2011–2014 van het Nota Ruimte budget gefinancierd
zullen worden. De planning van deze projecten wordt bepaald door de Nota Ruimte
procedure, conform de brief van de Minister van VROM aan de Kamer (Kamerstuk
29 435, nr. 192, vergaderjaar 2006–2007).Op basis van deze procedure zal in de periode 2008–2010 (verkenningsfase)
vooral de projectscope en de rijksbetrokkenheid nader worden onderzocht, samen
met medeoverheden, marktpartijen en maatschappelijke organisaties. Met behulp
van maatschappelijke kosten-baten analyses zal in deze verkenningsfase per
project het nut en noodzaak van de Rijksbijdrage worden aangetoond. Het Kabinet
zal naar verwachting in 2010 de bijdragen definitief toekennen op basis van
business cases/project exploitaties, waarna vanaf 2011 de projecten van start
kunnen gaan.Doelstelling nr. 41Een maatschappelijke stage voor alle leerlingen in
het voortgezet onderwijsResultaten van beleidDe minister heeft op 9 oktober 2007 met een aantal belangrijke groene
organisaties overeenstemming bereikt over de creatie van bijna 7 500
stageplaatsen om de verplichte maatschappelijke stage voor scholieren gestalte
te geven. Zij tekende met staatssecretaris van Bijsterveldt (OCW), verantwoordelijk
voor de algehele invoering van de maatschappelijke stage, en de betrokken
organisaties hierover een intentieverklaring.Tot de organisaties die stageplaatsen gaan aanbieden behoren LTO Nederland,
het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt en Platform Biologica. Vijf aanbieders –
Landschapsbeheer Nederland, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Het Geldersch
Landschap en IVN – hebben speciaal met het oog op de maatschappelijke
stage een coalitie gevormd. Ondertekenaars zijn verder de AOC Raad (de koepelorganisatie
van de groene scholen) en de gemeente Amsterdam, die leerlingen in contact
wil brengen met de wereld van landbouw en natuur.Het is de bedoeling dat de leerlingen in de praktijk ervaring gaan opdoen
met alle door het ministerie van LNV bestreken terreinen, zoals natuur- en
landschapsbeheer, landbouw en voedselkwaliteit, dierverzorging en zorgboerderijen.
Dat kan door stage te lopen in de biologische landbouw of dieren te verzorgen,
maar ook door plaggen te steken in een natuurgebied of wilgen te knotten.
In 2008 starten de eerste proefprojecten, waarmee bovengenoemde organisaties
ervaring kunnen opdoen met het vormgeven van de stages.PrestatiegegevensEr is overeenstemming bereikt voor het creëren van 7500 stageplaatsen
voor maatschappelijke stages in de groene sector. Het streven is om in 2011
10 000 stageplaatsen te realiseren.Beleidsconclusies en consequentiesDe vooruitzichten voor stages in de groene sector zijn goed. De sector
werkt enthousiast mee, waardoor 7500 stageplaatsen verzekerd lijken te zijn.
Uiteindelijk is het de bedoeling dat er in 2011 ruim 10 000 stageplaatsen
gerealiseerd zullen zijn.Overzicht kabinetsdoelstellingen beleidsprogramma «Samen
werken samen leven» in relatie tot begrotingsartikelen LNVkabinetsdoelstellingOmschrijving kabinetsdoelstellingBeleidsartikelen/Operationele doelstelling LNV-begrotingOmschrijving beleidsartikel/operationele doelstelling op LNV-begrotingFinancieel belang per kabinetsdoel
(x € 1000)1Draagvlak
voor Europa29Algemeen–     6Duurzame
ontwikkeling, armoedebestrijding29Algemeen574     11Hoger
onderwijs met meer kwaliteit en minder uitval26Kennis en Innovatie687 080  26.11Waarborgen kennisstelsel608 624  26.12Benutten samenhang tussen
instellingen39 875  26.13Vernieuwen kennissstelsel38 581     14Versterken
innovatief vermogen van de Nederlandse economie2126Duurzaam ondernemenKennis
en innovatie8 230151 309  21.11Verbeteren ondernemerschap-
en ondernemersklimaat386  21.12Bevorderen maatschappelijk
geaccepteerde productie-voorwaarden en dierenwelzijn1 290  21.13Bevorderen duurzame productiemethoden6 068  21.15Bevorderen duurzame ketens486  26.11Waarborgen kennisstelsel42 938  26.12Benutten samenhang tussen
instellingen3 227  26.13Vernieuwen kennisstelsel6 465  26.14Ondersteunen LNV-beleid
met kennis98 679     16Minder
regels, minder instrumenten, minder loketten  –     22Stimuleren
van duurzame consumptie en productie212225Duurzaam ondernemenAgrarische
ruimteVoedselkwaliteit en diergezondheid29 2474 4672 171  21.12Bevorderen maatschappelijk
geaccepteerde productie-voorwaarden en dierenwelzijn9 768  21.13Bevorderen duurzame productiemethoden12 074  21.14Bevorderen duurzame vangst5 824  21.15Bevorderen duurzame ketens1 581  22.11Ruimte voor grondgebonden
landbouw4 467  25.11Bevorderen van kwalitatief
hoogwaardig voedsel-aanbod en consumptiepatroon2 171     24In 2011
meer tevredenheid over landschap, zijn groene gebieden gerealiseerd,is het
platteland vitaler en wordt geïnvesteerd in natuur2324NatuurLandschap
en recreatie447 160146 768  23.11Verwerven EHS85 209  23.12Inrichten EHS123 040  23.13Beheren EHS171 093  23.14Beheer natuur buiten EHS
en beschermen internationale biodiversiteit67 818  24.11Nationale Landschappen15 922  24.12Landschap algemeen5 728  24.13Recreatie in en om de
stad84 994  24.14Recreatie algemeen40 124     25In 2011
verbetering dierenwelzijn en moet 5% van de stallen duurzaam en diervriendelijk
zijn2126Duurzaam ondernemenKennis en Innovatie1 5745 050  21.12Bevorderen maatschappelijk
geaccepteerde productie-voorwaarden en dierenwelzijn1 574  26.11Waarborgen kennisstelstel250  26.14Ondersteunen LNV-beleid
met kennis4 800     29Realiseren
van enkele complexe, samenhangende ruimtelijke opgaven van nationale betekenis27Bodem, water en reconstructie zandgebieden63 227  27.11Reconstructie zandgebieden63 227     41Maatschappelijke
stages26Kennis en Innovatie383  26.12Benutten samenhang tussen
instellingen215  26.13Vernieuwen kennissstelsel168      Totaal gerelateerd aan kabinetsdoelen  1 547 240ToelichtingIn bovenstaand overzicht zijn de programmauitgaven van de LNV-verantwoording
2007 opgenomen die kunnen worden toegerekend aan de kabinetsdoelstellingen
uit het beleidsprogramma «Samen werken samen leven». Bij de toerekening
is als uitgangspunt genomen de uitgaven die verantwoord zijn op de operationele
doelstellingen van de beleidsartikelen, uitgezonderd de operationele doelstellingen
die betrekking hebben op de apparaatsuitgaven en de bijdrage aan baten-lastendiensten
voor uitvoeringskosten van het beleid.De totale uitgaven op de LNV begroting bedragen € 2 385
mln. Op grond van bovenstaande overzicht kan € 1 547 mln. worden
toegerekend aan de kabinetsdoelen uit «Samen werken samen leven».De niet toegerekende uitgaven ad € 838 mln. betreffen:• Programma-uitgaven (operationele doelstellingen) op beleidsartikelen
ad € 184 mln. Dit betreft uitgaven die betrekking hebben op artikel
21 duurzaam ondernemen (€ 22 mln.), artikel 22 agrarische ruimte
(€ 27 mln.), artikel 25 voedselveiligheid en diergezondheid (€ 28
mln.), artikel 26 Kennis en innovatie (€ 57 mln.) en artikel 29
Algemeen (€ 50 mln.).• Uitvoeringskosten van beleid/ bijdragen aan baten-lastendiensten
ad € 393 mln.• Apparaatsuitgaven ad € 261 mln.2. BELEIDSARTIKELEN EN NIET-BELEIDSARTIKELENILG-overzicht begrotingsmutaties 2007In dit hoofdstuk zijn alle begrotingsmutaties 2007 met betrekking tot
het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) samengevoegd. De begrotingsmutaties
op het terrein van ILG hebben betrekking op meerdere operationele doelstellingen
(zie ook onderstaand overzicht). Reden om deze te bundelen in een totaal overzicht
is enerzijds het vergroten van de leesbaarheid cq presenteerbaarheid van begrotingsmutaties
op het ILG. Anderzijds hebben de mutaties voornamelijk betrekking op technische
mutaties in het kader van het herschikken van ILG budgetten op basis van de
afgesloten bestuursovereenkomsten. Deze mutaties zijn ook opgenomen in de
1e en/of 2e suppletore begroting 2007. Aangezien het hier om een financiële
verantwoording gaat is gekozen om te komen tot een algemeen deel behorend
bij de artikelgewijze toelichting in het financieel jaarverslag.Overzicht
uitgaven- en ontvangstenmutaties12345678Operationele doelstellingenBegrotingsstand 2007 ILG-deelHerschikking tussen OD’s binnen ILGHerschikking tussen OD’s van/naar niet ILG-onderdelenDesaldering BBL-verkopenOverige mutatiesTotaal
ILG-deelOD tegenhanger buiten ILG22.1116 228– 100   16 128 22.121 000 3 600 – 1334 46721.1323.1145 6896 729– 15 581 1 18138 01823.1123.1277 81920 2345 000 3 500106 55323.1223.1391 001 5 880 2 23299 11323.1323.1413 320 1 962 8915 37123.1424.1120 429– 4 900– 2 780 20512 95424.1124.122 874    2 874 24.1354 58038 22 9004 72682 244 24.1415 758262   16 020 27.1181 574– 22 263– 13 853  45 45827.11Totaal420 2720– 15 77222 90011 800439 200 3) Herschikkingen tussen de Operationele Doelstellingen
binnen het ILG.In de bestuursovereenkomsten zijn met de provincies afspraken gemaakt
over de te realiseren prestaties op de beleidsterreinen landbouw, landschap,
natuur, recreatie en reconstructie.Om de meerjarenraming volledig af te stemmen op deze afspraken in de ILG-bestuursovereenkomst
hebben budgetverschuivingen plaatsgevonden binnen het ILG-kader. Het budget
voor milieukwaliteit is van OD 27.11 verschoven naar OD 23.12 vanwege betere
aansluiting bij het operationele doel van OD 23.124) Herschikkingen tussen de Operationele Doelstellingen
van/naar niet ILG-onderdelenDe verlagingen bij OD23.11 en OD27.11 houden verband met terugbetalingen
aan de provincies van in 2006 verworven EHS hectares die de provincies hadden
voorgefinancierd. Deze voorfinanciering had in 2006 betrekking
op ILG geoormerkte instrumenten, zoals deze bij begroting 2007 zijn opgenomen.
Op basis van de afgesloten bestuursovereenkomsten is vastgelegd welke instrumenten
wel of niet ILG gerelateerd zijn.5) Desaldering BBL-verkopen24.13 Recreatie in en om de stadInstrument: ILG/Recreatie om de stad (grootschalig
groen)De verkoopopbrengsten van ruilgrond in met name het noorden van het land
door het Bureau Beheer Landbouwgronden zijn aan de provincies beschikbaar
gesteld voor de aankoop van recreatiegronden om de stad in met name de Randstadprovincies.
Dit houdt verband met een herprioritering van het grondaankoopbeleid. De aankoop
maakt deel uit van het ILG (€ 22,9 mln.).6) Overige mutaties op ILG-instrumenten23.11 Verwerven EHSInstrument: ILG/Verwerven EHSHet Ministerie van VROM heeft € 1,2 mln. beschikbaar gesteld
voor de aankoop van bufferzones.23.12 Inrichten EHSInstrument: ILG/Milieukwaliteit EHS en VHRHet Ministerie van VROM heeft € 3,5 mln. beschikbaar gesteld
voor verdrogingsbestrijding door extensivering van de melkveehouderij. Deze
middelen zijn in de Natura 2000 gebieden «het Sarsven»en «de
Banen» ingezet in het kader van de milieukwaliteit van de EHS.23.13 Beheren EHSInstrument: ILG/Programma BeheerAan dit instrument is de loonbijstellingstranche 2007 toegevoegd ad € 2,2
mln.24.13 Recreatie in en om de stadInstrument: ILG/Recreatie om de stad (grootschalig
groen):Het Ministerie van VROM heeft € 4,7 mln. beschikbaar gesteld
voor de aankoop van bufferzones.Overzicht
verplichtingenmutatiesBeleidsartikelenOmschrijvingStand ontwerpbegroting 2007 verplichtingen
ILGwijzigingenRealisatiestand
verplichtingen ILG22Agrarische ruimte16 228156 672172 90023Natuur227 8291 747 8231 975 65224Landschap en recreatie93 641523 283616 92427Bodem, water en reconstructie zandgebieden81 574311 193392 767Totaal 419 2722 738 9713 158 243Het verschil in de verplichtingen tussen de begroting en de realisatie
over alle op de ILG-gerelateerde beleidsartikelen is grotendeels het gevolg
van de 7-jarige verplichtingen op basis van de met de provincies afgesloten
bestuursovereenkomsten met betrekking tot het Investeringsbudget Landelijk
Gebied (ILG) welke geheel in 2007 zijn aangegaan.Hiermee zijn de grootste verschillen tussen de stand ontwerpbegroting
en de realisatiestand ten aanzien van de verplichtingen bij de ILG-gerelateerde
beleidsartikelen 22, 23, 24 en 27 verklaard.21 Duurzaam ondernemenDuurzaam ondernemenOmschrijvingLNV streeft naar een vitaal en duurzaam agrocomplex met inbegrip van de
visserij, waarbij:• de nationale en internationale marktpositie van het agrocomplex
wordt versterkt;• van natuurlijke hulpbronnen en natuurlijke grondstoffen duurzaam
gebruik wordt gemaakt;• betrouwbare en hoogwaardige producten voortgebracht worden.Deze beleidsdoelstelling richt zich op de verduurzaming van het agrocomplex
in Nederland, waarbij zoveel mogelijk de Europese kaders worden gevolgd. De
verduurzaming geldt niet alleen voor de milieuaspecten, maar ook de sociale
en economische aspecten (bedrijfsontwikkeling en ondernemerschap).1. Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00021 Duurzaam ondernemenRealisatieVastgestelde begroting 2007Verschil 2004200520062007  Verplichtingen217 126303 138382 207326 815289 77537 040Uitgaven273 992278 591390 184264 536299 472– 34 936Programma-uitgaven141 40998 769196 48059 934121 249– 61 31521.11 Verbeteren van ondernemerschap en ondernemersklimaat2 9532 21718 1643 2806 655– 3 375– Jonge agrariërs1 74857912 3191 0125 400– 4 388– Ondernemerschap1 2051 6385 8452 2681 2551 01321.12 Bevorderen van maatschappelijk geaccepteerde productievoorwaarden
en dierenwelzijn16 75619 09715 46118 11521 178– 3 063Verbetering dierenwelzijn13 2291 4712 5234 1234 186– 63– Nieuw mestbeleid 1 4813 5692 4323 608– 1 176– Fytosanitair beleid1827591 7592 5142 527– 13– Gewasbeschermingsbeleid3 3453 4773 3511 8613 315– 1 454– Overig (RBV, Mineralenheffing)56 31511 9094 2597 1857 542– 35721.13 Bevorderen van duurzame productiemethoden en bedrijfssystemen
w.o. biologische landbouw92 93536 72630 76323 83676 988– 53 152– Glastuinbouw14 96614 4039 9328 58749 482– 40 895– Biologische landbouw8 1637 8659 9586 0507 065– 1 015– Intensieve veehouderij  1 2851 1723 500– 2 328– Melkveehouderij6 5222 8853 0251 7116 714– 5 003– Akkerbouw1 3621 3691 6841 6341 773– 139– Overige sectoren1 2233293421711710– Innovatie en Samenwerking duurzame landbouw4 3849 8754 5374 5118 283– 3 77221.14 Bevorderen duurzame vangst en kweek van vis en schelpdieren22 84134 099124 5655 82411 365– 5 541– Sanering5 324 19 059   – Onderzoek13 6449 5313 135   – Innovatie2 8493 6011 400   – Innovatie, Kennisontw. En verspreiding 3 601 1 4751 700– 225– Binnenvisserij1 02420 967100 97148140081– Verduurzaming Noordzeevisserij 9 531 3 8689 265– 5 39721.15 Bevorderen van duurzame ketens5 9246 6307 5278 8795 0633 816– Bilaterale economische samenwerking2 6692 9872 7972 6981 3381 360– Agrologistiek85551276448640086  ICT Beleidsprogramma’s:      – Transparantie en ICT01 0401221 100– 978– CLIENT2218361 9803 50503 505– Energie en Overig2 4002 1911 9862 0682 225– 157       Apparaatsuitgaven132 583179 822193 704204 602178 22326 37921.21 Apparaat57 56019 06419 44021 33517 2464 08921.22 Baten-lastendiensten75 023160 758174 264183 267160 97722 290Ontvangsten57 24233 23051 61923 07716 9386 139VerplichtingenDe hogere verplichtingen worden voor een deel veroorzaakt door de opengestelde
regelingen op het gebied van glastuinbouw. Er zijn in 2007 voor het eerst
enkele regelingen opengesteld speciaal gericht op het bevorderen van minder
gebruik van fossiele brandstoffen en het efficiënt energiegebruik binnen
de glastuinbouw via de Investeringsregeling Energiebesparing (IRE) en de regeling
Marktintroductie Energie Innovaties (MEI). In het kader van deze
regelingen is in 2007 voor € 41 mln. verplichtingen aangegaan.Daarnaast is de investeringsregeling gecombineerde luchtwassers van start
gegaan. Deze regeling heeft als doel de aanschaf van zogenaamde luchtwassers
voor het terugdringen van de uitstoot van ammoniak, geur en fijn stof te stimuleren.
Deze regeling kende een grote belangstelling en er is in 2007 voor een bedrag
van € 7,7 mln. verplichtingen aangegaan. In de begroting was hiervoor
geen budget geraamd.In het kader van de Investeringsregeling jonge agrariërs is voor € 2,6
mln. meer verplichtingen aangegaan dan geraamd. Met deze regeling ondersteunt
LNV jonge agrariërs, die na bedrijfsovername willen investeren in kwaliteitsverbetering,
innovatie, dierenwelzijn en milieu. Er werden 666 aanvragen ingediend met
een totaal bedrag aan investeringen van € 120 mln. De aanvragen
die aan de vereisten voldeden, konden bijna allemaal worden gehonoreerd.De hogere verplichtingen worden tenslotte verklaard door de hogere bijdrage
aan de baten-lastendiensten (zie toelichting op de apparaatsuitgaven).Programma-uitgaven21.11 Verbeteren ondernemerschap en ondernemersklimaatJonge agrariërsDe lagere uitgavenrealisatie bij de Investeringsregeling jonge agrariërs
wordt deels veroorzaakt doordat er vertraging is opgetreden bij het investeringstempo
binnen de doelgroep jonge agrariërs. Hierdoor zijn er in 2007 minder
uitgaven verricht. De verwachting is dat de verplichtingen ad € 5,4
mln. die in 2007 zijn aangegaan, in 2008 tot uitbetaling komen (deels opgenomen
in de 2e suppletore begroting 2007).Als gevolg van het feit dat met ingang van 2007 de EU-cofinanciering Investeringsregeling
jonge agrariërs buiten begrotingsverband is gebracht, is zowel het uitgavenbudget
als de ontvangstenraming met € 2,1 mln. verlaagd.21.12 Bevorderen van maatschappelijk geaccepteerde productievoorwaarden
en dierenwelzijnVerbetering DierenwelzijnVoor de uitvoering van onderzoeksprojecten op het gebied van dierenwelzijn
(o.a. onderzoek naar verdoofd castreren, welzijn circusdieren en groepshuisvesting
vroege dracht zeugen) door de Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) is € 0,6
mln. overgeheveld naar en verantwoord op artikel 26 Kennis.Hiertegenover staan hogere uitgaven voor In Beslag genomen Goederen (IBG).
Deze regeling voorziet in de uitgaven die worden gedaan met betrekking tot
de bewaring van o.a. in beslag genomen landbouwhuisdieren, gezelschapsdieren
en bedreigde in- en uitheemse dieren en plantensoorten (wijzigingen zijn opgenomen
in de 2e suppletore begroting 2007).21.13 Bevorderen van duurzame productiemethoden en bedrijfssystemen
w.o. biologische landbouwGlastuinbouwBij begroting 2007 is voor de periode 2007–2009 jaarlijks € 35
mln. verplichten=kas beschikbaar gesteld voor het versneld doorvoeren van
innovatieve, energiebesparende maatregelen in de glastuinbouwsector.Inmiddels zijn in 2007 enkele energieregelingen (Investeringsregeling
Energiebesparing, Regeling Marktintroductie Energie-innovaties, Regeling Energienetwerken)
ontwikkeld en opengesteld. Om de budgetten in overeenstemming te brengen met
de aan te gane verplichtingen en het kasritme van uitfinanciering van deze
regelingen, is € 30 mln. verschoven naar volgende jaren.Voor de uitvoering van deze regelingen door de Dienst Regelingen is € 1,4
mln. overgeboekt naar operationele doelstelling 21.22 Baten-lastendiensten.Een deel van de lagere uitgaven (€ 1,5 mln.) wordt veroorzaakt
doordat een voorgenomen garantstelling voor aardwarmteprojecten niet is doorgegaan.Voor de uitvoering van diverse onderzoeksprojecten op het gebied van energietransitie
(efficiëntie groeilicht gedurende het etmaal, kas als energiebron, kwantitatieve
informatie glastuinbouw, on-line monitoring transpiratie en fotosynthese,
praktijk mechanische vochtafvoer, teeltbegeleiding paprika in semi-gesloten
kassen, berekening broeikaseffecten in de tuinbouw) door de Dienst Landbouwkundig
Onderzoek is € 1,4 mln. overgeboekt naar artikel 26 Kennis. Daarnaast
heeft LNV voor € 0,4 mln. bijgedragen aan de kosten van de Interdepartementale
Programmadirectie Energietransitie, het budget hiervoor is overgeheveld naar
de begroting van het ministerie van EZ.Voor de uitvoering van het project Berlikum in het kader van de Stimuleringsregeling
Duurzame Glastuinbouwgebieden (Stidug) is er € 3,6 mln. overgeboekt
naar artikel 22 Agrarische ruimte (OD 22.12). De nieuwe Stidug-projecten worden
via het Investeringsbudget (ILG) gefinancierd (wijzigingen zijn voor het merendeel
opgenomen in de 1e en 2e suppletore begroting 2007).MelkveehouderijDe middelen die beschikbaar zijn voor de extensivering veehouderij in
reconstructiegebieden worden ingezet voor regelingen en projecten, die pas
vanaf 2009 tot uitfinanciering komen. Derhalve heeft een kasverschuiving van € 2,5
mln. naar latere jaren plaatsgevonden.Enkele grote pilotprojecten op het gebied van de herstructurering melkveehouderij,
die door de Dienst Landelijk Gebied worden uitgevoerd, hebben vertraging opgelopen.
De uitgaven vinden naar verwachting voor het grootste gedeelte in 2009 en
2010 plaats.Daarnaast was budget gereserveerd voor de Melkveeacademie (€ 0,8
mln.) en het tweede project Koe en Wij (€ 0,5 mln.). Ook deze projecten
zijn vertraagd en schuiven door naar 2008 en 2009.Tenslotte is er circa € 0,8 mln. naar artikel 26 Kennis overgeheveld
voor de uitvoering van projecten en onderzoeken (innovatieagenda melkveehouderij,
ondersteuning Stichting Weidegang, onderzoek effect weidegang op inkomen melkveehouders,
Melkveeacademie) (wijzigingen zijn opgenomen in de 1e en 2e suppletore begroting
2007).Innovatie en Samenwerking duurzame landbouwEen deel van de lagere uitgaven komt doordat een betaling ad € 1,5
mln. ten behoeve van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) in het kader van de Regeling Uitvoering Innovatie Landbouw Noord Nederland
(UILNN) pas in 2010 zal plaatsvinden. Dit budget (€ 1,5mln.) is
door middel van een kasschuif doorgeschoven naar 2010. De kasschuif heeft
als doel de uitfinanciering in lijn te brengen met het beschikbaar kasbudget.Een deel van het beschikbare budget voor de demoregeling duurzame landbouw
was bedoeld voor de uitfinanciering van oude verplichtingen uit 2003 en 2004
en van de openstelling voor intensieve veehouderij 2005. Bij de vaststelling
van deze beschikkingen is gebleken dat veel meer subsidieontvangers dan gepland
niet aan de voorwaarden voor definitieve subsidiering voldeden. Hierdoor zijn
er zijn minder uitgaven verricht dan geraamd (wijzigingen zijn opgenomen in
de 1e en 2e suppletore begroting 2007).21.14 Bevorderen duurzame vangst en kweek van vis en schelpdierenVerduurzaming NoordzeevisserijOmdat het Operationeel Programma pas eind 2007 door de Europese Commissie
is vastgesteld, hebben de maatregelen op het terrein van de verduurzaming
van de Noordzeevisserij in 2007 tot minder betalingen geleid. Deze maatregelen
vallen binnen het kader van het programma «Europees Visserij Fonds 2007–2013»
(EVF). Hierdoor zijn de uitgaven in 2007 met circa € 5,3 mln. vertraagd.21.15 Bevorderen van duurzame ketensBilateraal economische samenwerkingBilaterale economische samenwerking heeft tot doel handel en investeringen
te bevorderen, bilaterale relaties te versterken en het imago van het Nederlandse
agrarische product te verbeteren. In 2007 is het budget verhoogd met € 1,3
mln. voor in 2006 aangegane internationale verplichtingen, waaronder grote
vakbeurzen, zoals de Grune Woche en de Biologische Vakbeurs.CliëntCLIENT Export heeft als doel de administratieve en logistieke processen
bij export van landbouwgoederen te verbeteren door middel van elektronische
exportcertificering. In 2007 is het systeem verder ontwikkeld en zijn twee
sectoren (pootaardappelen en zuivel) als pilot gestart. Bij de ontwerpbegroting
was nog geen budget beschikbaar. In de loop van 2007 zijn bij de 2e suppletore
begroting de benodigde middelen ad € 3,5 mln. toegekend.Toelichting op de apparaatsuitgavenDe hogere uitgaven hangen samen met prijsstijgingen voor brandstofkosten
en investeringen voor de rederij. De vaartuigen van de rederij dienen zonder
achterstallig onderhoud overgedragen te worden naar de Kustwacht.De bijdrage aan de baten-lastendiensten is circa € 22 mln. hoger
uitgevallen. De belangrijkste oorzaken zijn:• In het kader van de uitvoering van het GLB 2006 zijn de toeslagrechten
vastgesteld en zijn in 2007 de betalingen op tijd de deur uit gegaan. Vanwege
de onervarenheid met de nieuwe (Europese) regelgeving werden er extra (tijdelijke)
arbeidskrachten ingehuurd. Dit heeft € 4,4 mln. gekost,
maar daarmee is voorkomen dat aan Nederland (in tegenstelling tot andere lidstaten)
boetes worden opgelegd.• Voor het programma Electronische Dienstverlening is de bijdrage
aan Dienst Regelingen verhoogd met € 4,8 mln. Deze bijdrage is ingezet
om te komen tot een servicegerichte, transparante en toegankelijke uitvoeringsorganisatie,
onder meer door het overgaan van papierstroom naar digitale verwerking.• De bijdrage aan de Plantenziektenkundige Dienst (PD) is in 2007
in totaal € 6 mln. hoger dan geraamd. € 3,1 mln. als gevolg
van de uitstel van de transitie Plantkeur, waarbij een groot deel van de import-
en exportinspecties, die voorheen door de PD werd uitgevoerd, overgedragen
is aan de keuringsdiensten. En € 2,9 mln. in verband met compensatie
voor verschil in loon van medewerkers die als gevolg van Plantkeur naar de
keuringsdiensten zijn overgegaan.• € 3,1 mln. hogere uitgaven als gevolg van de toedeling
van de loonbijstellingstranche 2007.• De implementatie van het programma Client-export (+ € 1,0
mln.)Deze wijzigingen zijn voor het grootste deel opgenomen in de 1e en 2e
suppletore begroting 2007.Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007EU-bijdrage jonge agrariërs02 100EU-bijdrage Biologische Landbouw2921 882EU-bijdrage overige sectoren603689Ontvangsten Visserij (o.a. FIOV)7 6867 446Overige14 4964 821Totaal ontvangsten23 07716 938Met ingang van 2007 is de EU-cofinanciering ad € 4,7 mln. voor
de LNV-regelingen Investeringsregeling jonge agrariërs en Regeling Stimulering
Biologische Productie buiten begrotingsverband gebracht. De gerealiseerde
bijdrage ad € 0,3 mln. heeft betrekking op uitgaven die vóór
2007 hebben plaatsgevonden.De hogere «overige» ontvangsten worden met name verklaard
door:• ontvangsten Mineralenheffing (+ € 3,5 mln.);• overheveling vanuit het Ontwikkeling- en Saneringsfonds voor de
Landbouw voor uitgaven voor schadeclaims Wet Herstructurering mestbeleid en
voor de uitvoering van het EZ-innovatieprogramma (+ € 1,2 mln.);• terugontvangsten van de provincies in het kader van de Regeling
Beëindiging Veehouderijtakken (+ € 4,1 mln.)2. SlotwetmutatiesUitgaven
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 2007329 408264 07323 345Mutaties Slotwet 2007– 2 593463– 268Stand Slotwet 2007 (realisatie)326 815264 53623 077De lagere verplichtingenrealisatie wordt voornamelijk veroorzaakt door
een technische correctie op de operationele doelstelling «Bevorderen
duurzame vangst» welke niet budgettair is verwerkt in de 2e suppletore
begroting.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken Onderzoek
onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsEffectenonderzoek ex post– Meststoffenwet 200621.1220072007TK 28 385 nr. 91/93 – Agrologistiek21.1520062007TK 28 141 nr. 7      Overig evaluatieonderzoek– Emancipatie21.1120062007TK 30 420 nr. 37ToelichtingEr zijn geen beleidsdoorlichtingen gestart of afgerond in 2007.In 2007 heeft een tussentijdse beleidsevaluatie van de Visie Agrologistiek
plaatsgevonden over de periode 2001–2006. Het Platform Agrologistiek
heeft zich sterk gericht op verspreiding van het gedachtegoed, kennisontwikkeling
en op samenwerking tussen verschillende partijen. Er is sterk ingezet op het
benoemen, stimuleren van ondersteunen van A-status(pilot)projecten. Naast
bovengenoemde activiteiten richt het Platform zich tevens op onderzoek en
onderwijs.Titels onderzoeken:Meststoffenwet 2006: Werking van de meststoffenwet
2006Agrologistiek: Tussentijdse beleidsevaluatie Visie
AgrologistiekEmancipatie: Emancipatiebeleid en Gender Mainstreaming
bij het Ministerie van LNV22 Agrarische ruimteAgrarische ruimteOmschrijvingLNV streeft naar een toekomstgerichte, concurrerende landbouw als economische
drager in het landelijk gebied.Een vitale land- en tuinbouw is als producent van kwalitatief goede en
veilige producten en als beheerder van het landelijk gebied van belangrijke
economische betekenis voor Nederland. De bedrijven hebben een economisch duurzaam
perspectief nodig om deze rol ook in de toekomst te kunnen blijven vervullen.
Het Rijk wil daarom de positie van de primaire landbouw versterken door optimale
condities te scheppen en ontwikkelingsmogelijkheden te bieden.1. Budgettaire gevolgen van beleidbedragen
x € 1 00022 Agrarische ruimteRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen28 39067 544128 838189 11710 913178 204Uitgaven55 41751 18581 46542 53031 44411 086Programma-uitgaven46 64542 26772 97031 77120 97810 793– waarvan juridisch verplicht    20 978 22.11 Ruimte voor grondgebonden landbouw46 64541 14571 50725 08616 2288 858Waarvan ILG:      – Grondgebonden landbouw   16 12816 228– 100Waarvan niet ILG      – Landinrichtingsprojecten Landbouw44 84039 70169 7318 958 8 958– Kavelruil1 8051 4441 776   22.12 Ruimte voor niet grondgebonden landbouw2 9111 1221 4636 6854 7501 935Waarvan ILG:      – Stidug-projecten   4 4671 0003 467Waarvan niet ILG      – Infrastructuurregeling Glastuinbouw2 9111 1221 4632 2183 750– 1 532Apparaatsuitgaven8 7728 9188 49510 75910 46629322.21 apparaat1601931881821235922.22 baten-lastendiensten8 6128 7258 30710 57710 343234Ontvangsten56 17367 55370 25451 14245 9115 231Toelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenVan de verplichtingenverhoging van € 178,2 mln. is € 156,7
mln. toegelicht in het algemene deel van het ILG-overzicht begrotingsmutaties
2007. De resterende verhoging van € 21,5 mln. houdt voornamelijk
verband met een bijstelling op de niet-ILG onderdelen die in de 1e suppletore
begroting is verwerkt.Programma22.11 Ruimte voor grondgebonden landbouwNiet ILG/Landinrichtingsprojecten LandbouwDe gerealiseerde uitgaven op dit instrument houden verband met het versneld
afronden van oude landinrichtingprojecten in het kader van de Task Force landinrichting.
Het betreft hier verrekeningen voortvloeiend uit diverse landinrichtingsprocedures
zoals over- en onderbedeling, verrekening van landinrichtingsrente e.d. Hier
tegenover staan ontvangsten van provincies en waterschappen verantwoord op
het ontvangstenonderdeel.22.12 Ruimte voor niet grondgebonden landbouwILG/StidugIn het kader van de Stimuleringsregeling duurzame glastuinbouwgebieden
(Stidug) zijn in 2007 de uitgaven van het project Berlikum verantwoord. Bij
dit project wordt bij de verwarming van kassen aardwarmte gebruikt. De uitgaven
hiervoor waren in de begroting 2007 geraamd op OD 21.13 (opgenomen in de 2e
suppletore begroting 2007).Niet ILG/IRGIn het kader van de Infrastructuurregeling Glastuinbouw (IRG) is in 2007 € 2,2
mln. uitgegeven. Hiervoor vindt overheveling plaats vanuit het Ontwikkeling-
en saneringsfonds voor de Landbouw naar de LNV-begroting (zie ook toelichting
bij de ontvangsten).Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007Landinrichtingsrente41 69442 161O&S-fonds IRG2 1003 750Bijdragen van derden7 348–Totaal ontvangsten51 14245 911O&S fondsEr zijn minder middelen onttrokken aan het O&S-fonds voor de Landbouw
voor de Infrastructuurregeling Glastuinbouw (zie ook toelichting bij OD 21.13).Bijdragen van derdenDe gerealiseerde ontvangsten houden verband met bijdragen van onder meer
provincies en waterschappen voor het versneld afronden van oude landinrichtingprojecten
in het kader van de task-force landinrichting.2. SlotwetmutatiesBedragen
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 2007194 82836 34343 750Mutaties Slotwet 2007– 5 7116 1877 392Stand Slotwet 2007 (realisatie)189 11742 53051 142ToelichtingDe lagere verplichtingenrealisatie is het gevolg van een bijgestelde raming
van het verplichtingenbudget. Deze was bij 2e suppletore begroting te hoog
geraamd.De hogere uitgavenrealisatie houdt voornamelijk verband met het versneld
afronden van oude landinrichtingprojecten in het kader van de Task Force landinrichting.
Het betreft hier verrekeningen voortvloeiend uit diverse landinrichtingsprocedures
zoals overen onderbedeling, verrekening van landinrichtingsrente e.d. Hier
tegenover staan ontvangsten van provincies en waterschappen verantwoord op
het ontvangstenonderdeel.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoekenIn 2007 zijn geen beleidsdoorlichtingen of effectenonderzoeken ex post
gestart of afgerond.23 NatuurOmschrijvingNatuur is een essentiële levensbehoefte voor de mens. Zij verbindt
mensen en functies zoals economisch vestigingsklimaat, luchtkwaliteit, gezondheid
en recreatie. Behoud en op termijn verbetering van de biodiversiteit zijn
een belangrijke voorwaarde voor de natuur in ons land en daarmee voor een
leefbare samenleving. Een sterke biodiversiteit is de levensverzekering voor
huidige en toekomstige generaties.1. Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00023 NatuurRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen636 804474 938769 1202 325 621406 9691 918 652– waarvan garanties54 629 75 18683 13474 1668 968Uitgaven334 893365 890418 103520 330453 76066 570Programma-uitgaven280 589309 480348 272447 160390 56456 596– waarvan juridisch verplicht    278 224 23.11 Verwerven Ecologische Hoofdstructuur74 39981 04575 08085 20980 0755 134waarvan ILG      – Verwerven EHS   26 13636 307– 10 171– Verwerven en inrichten Westerschelde   11 8829 3822 500waarvan niet ILG:      – Verwerven droge EHS45 24353 67542 25716 517 16 517– Rente en aflossing16 16118 35821 44128 93930 558– 1 619– Grondwaardebepaling3 0003 0003 001   – Natte natuur9 9956 0128 381   – NURG en Maaswerken   1 7353 828– 2 09323.12 Inrichten Ecologische Hoofdstructuur30 16925 99847 373123 04090 09032 950waarvan ILG:      – Inrichten EHS   66 76348 77417 989– Milieukwaliteit EHS en VHR   39 79029 04510 745waarvan niet ILG      – Inrichten EHS23 18019 43732 777   – Natte natuur6 9896 56114 596   – NURG en Maaswerken   8 0307517 279– IJsselmeer en Rijkswateren   8 45711 520– 3 06323.13 Beheren Ecologische Hoofdstructuur116 784139 491164 817171 093150 93820 155waarvan ILG:      – Programma Beheer   99 11391 0018 112waarvan niet ILG:      – Beheer door SBB53 45352 83150 49353 80647 1976 609– Beheer door particuliere natuurbeschermingsorganisaties
(SN)12 42425 14557 310   – Particulier natuurbeheer (SN-functiewijziging)3 2454 8186 725   – Agrarisch natuurbeheer (SAN)44 72654 14447 779   – Behoud en herstel historische buitenplaatsen2 9362 5532 5102 5313 075– 544– Overig beheer   15 6439 6655 97823.14 Beheer van de natuur buiten de EHS en beschermen van de
internationale biodiversiteit59 23762 94661 00267 81869 461– 1 643waarvan ILG:      – Bijdrage nationale parken   4 2723 922350– Soorten bescherming   1 2401 20040– Beheer van natuur buiten EHS   9 8598 1981 661waarvan niet ILG:      – Gegevens autoriteit natuur   4 771 4 771– Beheer door SBB11 3809 89412 50412 34010 9121 428– Beheer door particuliere natuurbeschermingsorganisaties
(SN)3 1786 132    – Bijdrage nationale parken4 4435 4655 4031 5481 907– 359– Faunafonds5 35310 25710 6949 5368 700836– Overige nationale bijdragen32 80129 27730 37515 43217 702– 2 270– Internationale subsidies en contributies2 0821 9212 0261 0812 488– 1 407– Natuurbeschermingswet   3 8318 812– 4 981– Soortenbescherming   3 9085 620– 1 712Apparaatsuitgaven54 30456 41069 83173 17063 1969 97423.21 apparaat10 2887 5687 1967 2146 45975523.22 baten-lastendiensten44 01648 84262 63565 95656 7379 219Ontvangsten31 89233 69647 41815 2157 8897 326Toelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenVan de verplichtingenverhoging van € 1 918,7 mln. is € 1 747,8
mln. toegelicht in het algemene deel van het ILG-overzicht begrotingsmutaties
2007. De resterende verhoging van € 170,9 mln. houdt voornamelijk
verband met een bijstelling op de niet-ILG onderdelen die in de 1e suppletore
begroting is verwerkt.Bovendien is het verplichtingenbedrag bij 2e suppletore begroting verhoogd
voor garantieverplichtingen voor leningen ten behoeve van de Particuliere
Natuurbeschermingsorganisaties.De hogere realisatie aan garantieverplichtingen houdt verband met het
oversluiten van bestaande leningen die in opdracht van LNV zijn gesloten door
het Groenfonds ten behoeve van de realisatie van de EHS (€ 9,0 mln.).Programma-uitgaven23.11 Verwerven Ecologische HoofdstructuurNiet ILG/Verwerven droge EHS:De provincies hebben in 2006 een deel (ca. 450 ha) van de voor de EHS
verworven hectares voorgefinancierd. In 2007 is dit terugbetaald vanuit dit
instrument. De prestaties zijn vóór de in werking treding van
de Wet Inrichting Landelijk Gebied (WILG) verantwoord in het Rijksjaarverslag
2006 LNV.23.12 Inrichten Ecologische HoofdstructuurNiet ILG/NURG en Maaswerken:De hogere uitgavenrealisatie op dit instrument houdt verband met de versnelde
inrichting (330 ha) in het kader van de Nota Uitvoering Rivierengebied (NURG).Niet ILG/IJsselmeer en RijkswaterenDe lagere uitgaven ad € 3,1 mln. houden verband met minder uitgaven
als gevolg van een uitgestelde betaling aan Rijkswaterstaat (€ 5
mln.) aangezien de werkzaamheden trager zijn verlopen dan gepland. Voorts
is € 5 mln. verantwoord in het algemeen deel (ILG-overzicht begrotingsmutaties
2007). Daartegenover staan hogere uitgaven ten behoeve van het Project Mainport
Rotterdam (€ 8,2 mln.). Dit zijn uitgaven voor verwerving en inrichting.
Overigens wordt de Tweede Kamer separaat geïnformeerd over het Project
Mainport Rotterdam.23.13 Beheren Ecologische HoofdstructuurNiet ILG/Beheer door SBB:De bijdrage aan Staatsbosbeheer is aangepast aan het reële niveau
van de opdrachtverlening 2007. Het betreft hier de uitvoering van de reguliere
taken van Staatsbosbeheer. Daarnaast is loon- en prijscompensatie toegekend.Niet ILG/Overig beheer:De hogere uitgavenrealisatie houdt verband met uitgaven ten behoeve van
de verhoging van de kwaliteit van belangrijke weidevogelgebieden in Noord-Holland
en Friesland/Groningen.Het betreft het bemesten, bekalken, verwijderen van ongewenste begroeiing
e.d. om geschikt weidevogellandschap te creëeren. Tevens houdt de hogere
realisatie verband met uitgaven aan Natuurlijk Platteland Nederland ten behoeve
van beheer met experimenteel karakter in belangrijke weidevogelgebieden ter
verhoging van de effectiviteit van het weidevogelbeheer.Daarnaast zijn de uitgaven voor gedoogovereenkomsten met betrekking tot
ganzen hoger uitgevallen (wijzigingen deels opgenomen in 1e en 2e suppletore
begroting 2007).23.14 Beheer van de natuur buiten de EHS en beschermen
van de internationale biodiversiteitGegevensautoriteit Natuur:De meeruitgaven ad € 4,8 mln. hebben betrekking op de ontwikkeling
van de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF) en de Gegevensautoriteit Natuur
in het kader van vermindering van administratieve lasten ten gevolge van de
natuurwetgeving en betrekking op opdrachten voor het monitoren van natuur
in Nederland ten behoeve van beleidseffectrapportages van LNV en het Milieu
Natuur Planbureau (MNP).In de NDFF worden gegevensbestanden van vrijwilligersorganisaties, terreinbeheerders,
provincies e.d. gekoppeld zodat beschikbare gegevens optimaal gebruikt kunnen
worden. Opdrachten zijn verstrekt voor de ontwikkeling van standaarden en
modules waarmee dit gerealiseerd kan worden. De resultaten zijn openbaar.
De monitoring wordt uit kosten overwegingen voor een belangrijk deel uitgevoerd
door organisaties van vrijwilligers. De Gegevensautoriteit Natuur ziet er
op toe dat de betrouwbaarheid van de informatie toereikend is voor het beoogde
doel (deels opgenomen in 1e en 2e suppletore begroting 2007).Natuurbeschermingswet:De lagere uitgavenrealisatie houdt voornamelijk verband met een budgetoverheveling
van € 1,2 mln. naar de Dienst Landelijk Gebied (23.22) ten behoeve
van uitvoeringskosten van de Natuurbeschermingswet. Voorts is € 1,7
mln. onder het ILG verantwoord conform de ILG-bestuursovereenkomsten, € 1
mln. ingezet voor soortenbescherming, € 0,7 mln. ingezet voor ganzenbeheer
en € 0,4 mln. opgenomen in de DLO programmering (artikel 26).Toelichting op de apparaatsuitgaven:23.22 baten-lastendienstenDe hogere bijdrage hangt voor € 6,5 mln. samen met hogere uitvoeringskosten
bij de Dienst Regelingen van de Subsidieregeling Agrarisch Natuurbeheer (SAN)
en de Subsidieregeling Natuurbeheer (SN) door hogere aantallen af te handelen
aanvragen en met betrekking tot het ILG omdat Dienst Regelingen voor de provincies
een rapportagesysteem heeft opgezet.Daarnaast is de bijdrage aan de Dienst Landelijk Gebied met € 1,2
mln. verhoogd voor extra taken in het kader van Natura 2000. Tenslotte is
de bijdrage aan de baten-lastendiensten met € 1,2 mln. verhoogd
op grond van de loonbijstelling 2007.Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007EU-bijdragen verwerving en inrichting–1 296EU-bijdragen beheer553–EU-bijdragen Stimulering bos op landbouwgronden37–Opbrengst jachtakten1 2521 031Bijdragen van derden11 8815 000Overige1 492562Totaal15 2157 889Bijdragen van derden:De hogere ontvangstenrealisatie ad € 7,3 wordt veroorzaakt doordat
extra middelen vanuit Fonds Economische Structuurversterking zijn gerealiseerd
ad € 2,1 mln. ten behoeve van veiliger, natuurlijker en toegankelijker
maken van de Westerschelde door middel van het ontwikkelen van natuur.Voorts heeft het Ministerie van VROM een bedrag aan LNV betaald voor de
aankoop van bufferzones in het kader van het ILG ad € 1,2 mln. en
heeft LNV van Staatsbosbeheer een bedrag ontvangen ad € 1,3 mln.
in verband met lagere waterschapslasten en opbrengsten uit verkopen en ruilingen
van doelstellingsgerichte gronden uit 2006. De overige meerontvangsten houden
onder meer verband met een bijdrage van het Ministerie van Ontwikkelingssamenwerking
voor het Project «Leren voor duurzaamheid» (€ 0,9 mln.)
en meerontvangsten van derden ad € 0,8 mln. voor de uitvoering van
projecten het kader van de nota Nadere Uitwerking Rivierengebied (NURG).2. SlotwetmutatiesBedragen
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 20072 355 838518 33215 159Mutaties Slotwet 2007– 30 2171 99856Stand Slotwet 2007 (realisatie)2 325 621520 33015 215Toelichting:De lagere verplichtingenrealisatie wordt veroorzaakt doordat de budgettaire
technische verwerking van de verplichtingenruimte in het kader van het ILG
is aangepast aan de afgesloten bestuursovereenkomsten.De hogere uitgavenrealisatie houdt voornamelijk verband met hogere uitgaven
ten behoeve van de verhoging van de kwaliteit van belangrijke weidevogelgebieden
in Noord-Holland en Friesland/Groningen.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken Onderzoek
onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsEffectenonderzoek ex postEffectiviteit Programma Beheer23.13/14 2007TK 29 576 nr. 39      Overig evaluatieonderzoekNatuurbalans 200723.11 t/m 1420062007TK 31 146 nr. 1In 2007 zijn geen beleidsdoorlichtingen gestart of afgerond.Effectiviteit Programma BeheerNaam rapport: Ecologische evaluatie regelingen voor natuurbeheer24 Landschap en RecreatieLandschap en RecreatieOmschrijvingHet landschap heeft belangrijke waarden voor de samenleving. De verschillende
landschappen hebben een eigen identiteit en kwaliteit en vertegenwoordigen
belangrijke cultuurhistorische, architectonische en ecologische waarden. Het
Rijk wil het Nederlands landschap in al zijn diversiteit voor de toekomst
behouden en ontwikkelen.1. Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00024 landschap en RecreatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen123 265160 115244 588685 225143 518541 707Uitgaven132 960140 562164 626180 276162 23718 039Programma-uitgaven103 499110 381130 841146 768130 71516 053– waarvan juridisch verplicht    114 180 24.11 Nationale Landschappen20 03319 02026 28115 92225 842– 9 920waarvan ILG:      – Nationale landschappen   12 95420 429– 7 475waarvan niet ILG:      – Toegankelijkheid nationale landschappen001 339   – Versterking, beheer en behoud landschapskwaliteiten5 8606 6039 718 1 929– 1 929– Cultuurhistorie/Belvedere272   440– 440– Monitoring en onderzoek2 0599525122 9683 044– 76– Landinrichting11 84211 46514 712   24.12 Landschap Algemeen5 2466 05512 2765 7288 100– 2 372waarvan ILG:      – Landschap generiek   2 8742 874 waarvan niet ILG:      – Projectfinanciering2 3463 1553 7722 8545 226– 2 372– Landinrichting, verbeteren ruimtelijke natuur2 9002 9008 504   24.13 Recreatie in en om de Stad37 33745 52449 72984 99457 31427 680waarvan ILG:      – Recreatie om de stad (grootschalig groen)   82 24454 58027 664waarvan niet ILG:      – Verwerving recreatie in en om de stad26 43236 49838 004   – Inrichting recreatie in en om de stad4 3716 1268 811   – Kaderwet LNV projectbijdrage2 9002 9002 9142 7502 73416– ISV-23 634 0   24.14 Recreatie algemeen40 88339 78242 55540 12439 459665waarvan ILG:      – Groene hart impuls en versterking en ontwikkeling toegankelijkheid   10 58210 321261– Routenetwerken   5 4375 437 waarvan niet ILG:      – Verwerving voor toegankelijk-heid buiten nationale landschappen000   – Inrichting voor toegankelijkheid buiten nationale landschappen6 2004 5103 019   – Routenetwerken3 0134 8565 301336225111– Groene Hart impuls4 9421 7932 964   – Staatsbosbeheer voor recreatieve voorzieningen22 46322 00320 91921 04420 539505– Midden-Delfland & Grevelingen1 4074 2548 5341 072707365– Kennis en deskundigheid voor recreatie2 8582 3661 8181 6532 230– 577– Publiek private samenwerking000   Apparaatsuitgaven29 46130 18133 78533 50831 5221 98624.21 apparaat4 7725 1355 4565 5214 1381 38324.22 baten-lastendiensten24 68925 04628 32927 98727 384603Ontvangsten4 0413 7278 05723 49075022 740Toelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenVan de verplichtingenverhoging van € 541,7 mln. is € 523,3
mln. toegelicht in het algemene deel van het ILG-overzicht begrotingsmutaties
2007. De resterende verhoging van € 18,4 mln. houdt voornamelijk
verband met een bijstelling op de niet-ILG onderdelen die in
de 1e suppletore begroting is verwerkt.Programma-uitgaven24.11 Nationale LandschappenVersterking, beheer en behoud landschapskwaliteitenDe lagere realisatie houdt verband met een overboeking van € 1,2
mln. naar artikel 23 ten behoeve van een bijdrage aan het project Mainport
Rotterdam (opgenomen in 1e suppletore begroting 2007). Bovendien is € 0,6
mln. door herprioritering onder het instrument «Monitoring en Onderzoek»
gebracht.24.12 Landschap algemeenProjectfinancieringDe uitgaven voor inrichting in het landelijk gebied zijn lager uitgevallen
dan geraamd. Het betreft uitgaven voor de aanleg van groenvoorzieningen die
vertraging heeft opgelopen.Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007Overige23 490750Totaal ontvangsten23 490750De hogere ontvangsten houden voornamelijk verband met het realiseren van
verkoopopbrengsten van ruilgrond in het noorden van het land door het Bureau
Beheer Landbouwgronden. Deze opbrengsten bedroegen uiteindelijk € 18,6
mln. Bovendien heeft het Ministerie van VROM via rechtstreekse betaling middelen
beschikbaar gesteld voor de aankoop van zgn. bufferzones in het kader van
het ILG (€ 4,7 mln.).2. SlotwetmutatiesBedragen
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 2007686 941184 73221 376Mutaties Slotwet 2007– 1 716– 4 4562 114Stand Slotwet 2007 (realisatie)685 225180 27623 490ToelichtingDe lagere uitgavenrealisatie houdt voornamelijk verband met lagere uitgaven
voor projecten tot behoud van cultuurhistorische waarden in het landelijk
gebied in het kader van de Nota Belvedere.Voorts zijn de uitgaven voor projecten op het gebied van landschapsverbetering
lager uitgevallen in verband met vertraging in de aanleg van groenvoorzieningen.De hogere ontvangsten houden voornamelijk verband met de verkoopopbrengsten
van ruilgrond in het noorden van het land door het Bureau Beheer Landbouwgronden
bij 2e suppletore begroting zijn geraamd op € 15,9 mln. Uiteindelijk
is € 18,6 mln. gerealiseerd.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoekenIn 2007 zijn geen beleidsdoorlichtingen of effectenonderzoeken ex post
gestart of afgerond.25 Voedselkwaliteit en DiergezondheidVoedselkwaliteit en DiergezondheidOmschrijvingDe overheid streeft naar een kwalitatief hoogwaardig voedselaanbod en
consumptiepatroon en een hoog gezondheidsniveau van de Nederlandse veestapel.Dierhouders en producenten van voedsel zijn primair verantwoordelijk voor
het waarborgen van de diergezondheid en voedselveiligheid. Consumenten hebben
een eigen verantwoordelijkheid om op een zorgvuldige en veilige manier met
voedsel om te gaan. LNV heeft als taak om – veelal in internationaal
en Europees verband – eisen en voorwaarden te stellen waarbinnen partijen
hun verantwoordelijkheid kunnen invullen en LNV controleert op transparante
en consequente wijze. Zo worden de gezondheidseffecten van voedselrisico’s
beheerst, en blijft het vertrouwen in voedsel behouden.1. Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00025 Voedselkwaliteit en DiergezondheidRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen149 811109 977150 058115 47975 94739 532Uitgaven147 834110 856148 196110 58875 94734 641Programma-uitgaven97 50655 73565 21530 36531 818– 1 453waarvan juridisch verplicht    14 145 25.11 Bevorderen van kwalitatief hoogwaardig voedselaanbod en
consumptiepatroon42 84427 93242 06917 66910 5427 127– Risicomanagement4 7791 9041 0345753 446– 2 871– Voedselveiligheid17 7557 9221 9783 9422 0001 942– Consument, transparantie en ketenomkering 853 1524 1494 426277– Destructie20 18117 93435 4148 811 8 811– Biotechnologie  12123240– 217– Overig12987370169430– 26125.12 Handhaven diergezondheidsniveau54 66227 80323 14612 69621 276– 8 580– Preventieve diergezondheid472448511150300– 150– I&R7 7544 7154 1831 6044 500– 2 896– Monitoring, early warning en bewaking7 5399 5463 1354 7975 191– 394– Handhaving veterinaire veiligheid2 1861 2243132 5956851 910– Crisisorganisatie en -management4 7813 6911 8722 8176 3003 483– Overig (BSE, BTW-varkenspest, Vogelpest (AI), schikking
fokverbod KVP, overig)31 9308 17913 132733 733– AI-Vaccinonderzoek    4 300– 4 300Apparaatsuitgaven50 32855 12182 98180 22344 12936 094U25.21 Apparaat17 4697 4296 2836 7196 7181U25.22 baten-lastendiensten32 85947 69276 69873 50437 41136 093Ontvangsten55 14715 29518 39711 05614 770– 3 714Toelichting op de verplichtingen:De hogere verplichtingenrealisatie ten opzichte van de uitgavenrealisatie
houdt onder meer verband met lagere uitgaven als gevolg van een vertraging
in de bouw van een electronisch Identificatie- en Registratiesysteem van schapen
en geiten ad € 2 mln. waarvoor de verplichtingen reeds waren aangegaan.
Voorts is een contract met de Gezondheidsdienst voor Dieren B.V. voor veterinaire
en laboratoriumdiensten voor 2 jaar aangegaan waardoor € 1,2 mln.
meer verplichtingen zijn aangegaan. Tenslotte zijn verplichtingen aangegaan
voor de overheidsbijdrage in de tarieven voor het ophalen en verwerken van
kadavers door destructiebedrijf Rendac.Toelichting op de programma-uitgaven:25.11 Bevorderen van kwalitatief hoogwaardig voedselaanbod
en consumptiepatroonRisicomanagementDe lagere uitgavenrealisatie houdt onder meer verband met het feit dat
uitvoering van TSE-testen bij geiten niet meer door de EU verplicht is gesteld
(€ 0,3 mln.) en met het feit dat de bijdrage ad € 0,5
mln. aan het Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden (COKZ) vanuit
de begroting van VWS is betaald (opgenomen in 2e suppletore begroting 2007).
Voorts is een deel van het budget in verband met herprioritering op het instrument
voedselveiligheid verantwoord (€ 2 mln.).VoedselveiligheidDe hogere uitgaven voor voedselveiligheid ad € 1,9 mln. hebben
onder andere betrekking op het Programma Alternatieve Verwerkingsmethoden
Slachtafvallen dat in 2006 vertraging had opgelopen en op extra uitgaven ten
behoeve van het Bureau Registratie Diergeneesmiddelen.DestructieIn 2007 is een bijdrage beschikbaar gesteld als overheidsbijdrage in de
tarieven voor het ophalen en verwerken van kadavers door destructiebedrijf
RENDAC (opgenomen in 1e suppletore begroting 2007) waarvan € 8,8
mln. tot betaling gekomen.25.12 Handhaven diergezondheidsniveauI&RDe lagere uitgavenrealisatie wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de
bouw van een systeem en database voor de electronische identificatie en registratie
van schapen en geiten in 2007 later is gestart dan was gepland als gevolg
van een door de EU verplicht gestelde latere invoeringsdatum (€ 2
mln.) (opgenomen in 2e suppletore begroting). Deze latere invoerdatum heeft
geleid tot uitstel van de aanbestedingsprocedure en tot lagere uitgaven in
2007. Bovendien zijn de kosten voor Identificatie en Registratie Varkensleveringen
overgedragen aan het productschap waardoor het uitgavenbudget is verlaagd
met € 1,2 mln. (opgenomen in 2e suppletore begroting 2007).Crisisorganisatie en -managementDe lagere uitgavenrealisatie houdt onder meer verband met het feit dat
voor de produktie van het MKZ-vaccin € 3,1 mln. is opgenomen in
de DLO-programmering (artikel 26) (opgenomen in 1e suppletore begroting).Verder is € 0,5 mln. toegevoegd aan de Algemene Inspectiedienst
(AID) voor het inzetten van mobiele controleteams bij verzamelplaatsen en
bij het vervoer van schapen en geiten (opgenomen in 2e suppletore begroting
2007).AI-vaccinonderzoekDe geraamde uitgaven en daarmee samenhangende ontvangsten ad € 4,3
mln. vanuit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) voor de AI-vaccinontwikkeling
zijn opgenomen in de DLO-programmering op artikel 26 Kennis en innovatie (opgenomen
in 1e suppletore begroting 2007).Toelichting op de apparaatsuitgaven:De hogere bijdrage aan de baten-lastendiensten houdt verband met het volgende:– De bijdrage aan VWA is met € 28,9 mln verhoogd (opgenomen
in 1e en 2e suppletore begroting 2007). Deze verhoging was noodzakelijk gezien
het financieringstekort bij de VWA. Dit tekort houdt verband met krimp van
de (veterinaire) markt, kostprijsstijgingen en tekorten door uitstel van invoering
van kostendekkende tarieven. In de begroting 2008 en bij brief (Kmst 26 991,
nr. 158) heb ik u geïnformeerd over de maatregelen om te komen tot begrotingsevenwicht
in 2011.– De bijdrage aan de AID is met € 4,8 mln. verhoogd voor
werkzaamheden in het kader van de preventie van dierziekten en handhavingskosten
als gevolg van de recente uitbraak van Bluetongue (BT) vanaf juli 2007, de
MKZ-dreiging vanaf augustus 2007, de dreiging in 2007 van de hoogpathogene
variant van de Vogelgriep (AI) en de inzet van mobiele controleteams
bij verzamelplaatsen en bij het vervoer van schapen en geiten (opgenomen in
1e en 2e suppletore begroting 2007).– De bijdrage aan Dienst Regelingen is € 2,3 mln. hoger
uitgevallen. Hiervan heeft € 0,9 mln. betrekking op meer uitvoeringskosten
door extra aanvragen met betrekking tot het nieuwe Identificatie en Registratiesysteem
(I&R) voor runderen. Bovendien zijn opstart- en voorbereidingskosten gemaakt
ad € 0,7 mln. voor de nieuwbouw van het I&R-systeem voor schapen
en geiten en is sprake geweest van meerwerk op bestaande regelingen zoals
m.b.t. contractbeheer, mailing scrapie en het beheer partnerschap AI Indonesië.Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007EU-bijdrage AI00Uitvoering I&R varkens7502 040Overdracht roodvleeskeuring en BTW compensatie8 0008 000AI-vaccinontwikkeling04 300Overig2 306430Totaal11 05614 770Uitvoering I&R varkensDe ontvangsten inzake de identificatie en registratie van varkens hebben
vertraging opgelopen en worden in 2008 ontvangen.AI-vaccinontwikkelingDe geraamde ontvangsten vanuit het Fonds Economische Structuurversterking
(FES) voor de AI-vaccinontwikkeling zijn opgenomen in de DLO-programmering
(artikel 26 Kennis en innovatie).2. SlotwetmutatiesBedragen
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 2007116 648113 48512 523Mutaties Slotwet 2007– 1 169– 2 897– 1 467Stand Slotwet 2007 (realisatie)115 479110 58811 056Toelichting:De lagere uitgavenrealisatie wordt voornamelijk veroorzaakt doordat van
de € 11,1 mln. die bij Voorjaarsnota 2007 beschikbaar is gesteld
voor destructieuitgaven als overheidsbijdrage in de tarieven voor het ophalen
en verwerken van kadavers door destructiebedrijf RENDAC € 8,8 mln.
tot betaling is gekomen. Het restant komt tot betaling in 2008.De lagere ontvangstenrealisatie houdt voornamelijk verband met minder
ontvangsten voor de identificatie en registratie van varkens dan was geraamd.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken Onderzoek
onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondBeleidsdoorlichtingVoedselkwaliteit Diergezondheid2520072008     Effectenonderzoek ex postVoedselveiligheid25.1120062008 Diergezondheid25.1220062008Toelichting:Het effectenonderzoek ex post, uitgevoerd door een externe opdrachtnemer,
heeft eind 2007 de onderzoeksvragen onvoldoende beantwoord. Hierdoor zijn
de in de begroting 2007 geplande resultaten vertraagd. Aangezien dit ex post
evaluatie-onderzoek als een belangrijke basis zou dienen voor de eveneens
in de begroting van 2007 geplande beleidsdoorlichting, kon ook deze beleidsdoorlichting
geen doorgang vinden in 2007. De beleidsdoorlichting wordt in 2008 afgerond.
Het eerder geplande effectenonderzoek ex-post zal geïntegreerd worden
meegenomen in de beleidsdoorlichting.26 Kennis en InnovatieKennis en InnovatieOmschrijvingDe algemene beleidsdoelstelling is hoogwaardige kennis voor het agrofoodcomplex
en de groene ruimte en optimale benutting van deze kennis.1. Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00026 Kennis en innovatieRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen901 146882 992922 439980 764890 72290 042Uitgaven830 007864 588889 507914 919897 20417 715Programma-uitgaven825 190859 640875 442900 736883 89516 841– waarvan juridisch verplicht    803 694 26.11 Waarborgen van het kennisstelsel571 819605 666629 579651 812634 68317 130– Bekostiging WU135 509140 717140 684147 733140 3647 369– Bekostiging DLO25 01432 58139 80643 18942 1491 040– Bekostiging groenonderwijs HBO/MBO/VMBO410 024431 504448 041460 196450 8909 306– Afrika studiecentrum/Akademie-hoogleraren1 2728641 0486941 280– 58626.12 Benutten van samenhang tussen instellingen31 60534 39029 74043 31733 4199 898– Bijdrage InnovatieNetwerk3 3823 2203 1083 2273 798– 571– Bijdrage IPC’s14 84517 77914 88021 27515 0306 245– AEQUOR 4 2455 1927 6574 2613 396– Coöperatie incl. ICT 4 0532 7333 9224 048– 126– Overige subsidies ondersteuningsstructuur13 3785 0933 8277 2366 28295426.13 Vernieuwen van het kennisstelsel31 51533 38245 68545 21461 167– 15 954– Onderzoeksvernieuwing1 2002 2042 5326 4659 550– 3 085– Praktijkleren12 50012 50012 50012 99518 018– 5 023– Onderwijskundige innovatieprojecten1 5633 3422 5321 5794 070– 2 491– Subsidies onderwijsvernieuwing16 25215 33628 12124 17529 529– 5 35426.14 Ondersteunen van LNV-beleid met kennis190 251186 202170 438160 393154 6265 767– DLO onderzoeksprogramma’s114 474106 41292 60880 95268 79912 153– Open programmering onderzoek2 5532 2751 8063 0968 601– 5 505– Stimuleringsprogramma’s6 7095 9668 1738 1398 500– 361– DLO wettelijke onderzoekstaken55 19763 32160 34356 91453 9422 972– Regionale innovatie projecten3 1702 7691 2234 0594 077– 18– Voorlichtingsprojecten8 1485 4596 2855 3429 407– 4 065– Kenniskringen/lerende netwerken   1 8911 300591Apparaatsuitgaven4 8174 94814 06514 18313 30987426.21 apparaat4 4554 18413 20513 14612 69944726.22 baten-lastendiensten3627648601 037610427Ontvangsten19 75213 04829 26927 54727 662– 115Toelichting op de verplichtingen:De hogere verplichtingenrealisatie hangt samen met de hogere kasuitgaven
in 2007, het vastleggen van een meerjarige overeenkomst met IPC’s ter
effectuering van gemaakte afspraken over overgangsbekostiging na verzelfstandiging,
meerjarige verplichtingen inzake FES-projecten en het feit dat de (met name
als gevolg van loon- en prijsbijstellingen gestegen) verplichting 2008 voor
bekostiging van het onderwijs en onderzoek ook in 2007 moest worden vastgelegd.Toelichting op de programma-uitgaven:26.11 Waarborgen van het kennisstelselBekostiging WUVanwege een relatief sterke stijging van het aantal relevante prestaties
(getuigschriften onderwijs en onderzoek, alsmede promoties), de bekostiging
van een OCW-conforme prijs per prestatie ter handhaving van het kwaliteitsniveau
(dit in lijn met de beleidsbrief Groen onderwijs 2010 (TK 2005–2006,
27 417, nr. 10)) (opgenomen in 1e suppletore wet) en loon- en prijsbijstelling
(opgenomen in 2e suppletore wet) zijn de uitgaven in 2007 hoger uitgevallen.Bekostiging groen onderwijs HBO/MBO/VMBODe hogere uitgaven voor HBO/MBO/VMBO zijn het gevolg van bijstellingen
in het kader van lonen en prijzen (opgenomen in 2e suppletore wet.) In het
MBO zijn de uitgaven voor voorbereidende en ondersteunende activiteiten (VOA)
vanwege een relatief sterke stijging van het aantal leerlingen hoger uitgevallen.
(opgenomen in 1e suppletore wet).Bekostigde aantallen binnen het groene onderwijs in 2007InstrumentType studenten/getuigschriften/promotiesAantallenPrijs per eenheidBedragKas 2007Bekostiging WUEerstejaars1 2224,0694 565  Ongedeelde getuigschriften36838,56914 193  Bachelor getuigschriften27521,6385 951  Master getuigschriften65316,93111 056  Promoties19272,72413 963  Vaste componenten  98 005147 733Bekostiging HBO-groenstudenten8 2626,92657 22657 226      Bekostiging MBO-groenstudenten beroepsopleidende leerweg16 3605,53090 471  studenten beroepsbegeleidende
leerweg8 3793,22226 997  VOA leerlingen nivo 11 8601,9513 629  VOA leerlingen nivio
25 9980,7804 678  vaste componenten  7 756133 531      Bekostiging VMBO-groenleerlingen VMBO/VBO21 4666,013129 077  leerlingen VMBO/LWOO15 2669,014137 608  Vaste componenten  2 755269 440      IPC’sLeerlingcursistweken10 4330,7607 925  Vaste componenten  13 35021 275      regeling praktijklerenleerlingen25 1630,51612 99512 99526.12 Benutten van samenhang tussen instellingenBijdrage IPC’sDe bijdrage aan de IPC’s is in 2007 hoger uitgevallen. Aan de IPC’s
is een overgangsbudget ter beschikking gesteld dat beoogt de met de verzelfstandiging
samenhangende beëindiging van de bekostigingsrelatie op een verantwoorde
wijze af te bouwen en de organisaties in staat te stellen in te spelen op
de marktsituatie die bij volledige vraagsturing zal ontstaan. De uitgaven
voor dit overgangsbudget zijn hoger uitgevallen dan geraamd. Uitgangspunt
bij het in de raming opgenomen bedrag aan overgangsbudget is een naar rato,
i.c. over 5 maanden, beschikbaarstelling van de bedragen. De overschrijding
op dit onderdeel is met name een gevolg van de bepaling in de overeenkomst
dat het overgangsbudget voor 2007 in één termijn moet worden
en is betaald.AequorDe uitgaven voor Auquor zijn in 2007 hoger uitgevallen. Middelen voor
bedrijfsadviseurs worden rechtstreeks bekostigd aan het kennis- en communicatiecentrum
voedsel en leefomgeving Aequor. Deze adviseurs zijn aangesteld
ten behoeve van de in de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) aan Aequor
opgedragen taak tot regelmatige beoordeling van bedrijven en organisaties
waar beroepspraktijkvormingsplaatsen worden gerealiseerd. Voorheen vond bekostiging
plaats aan de AOC’s. Tevens is op grond van een in november 2007 gesloten
overeenkomst met Aequor de exploitatievergoeding voor de jaren 2007, 2008
en 2009 verhoogd.IndicatorReferentie waardePeildatumRealisatie
2005Realisatie 2006Streefwaarde 2007Realisatie 2007Bron– Aantal leerbedrijven23 800200623 80023 32221 50022 653Aequor26.13 Vernieuwen van het kennisstelselOnderzoeksvernieuwingLagere uitgaven voor onderzoeksvernieuwing zijn met name het gevolg van
een aangepast verloop van het FES-project TTI Groene Genetica. Niet bestede
middelen worden in volgende jaren benut.PraktijklerenHet betreft het toekennen van budget voor praktijkleerprojecten aan AOC’s.
De uitgaven voor praktijkleren vallen lager uit (opgenomen in 2e suppletore
wet) omdat er minder BTW betaald werd dan geraamd, omdat:1. Over de overgangsmaatregelen IPC’s behoeft geen BTW betaald te
worden. Dit geldt ook voor het budget praktijkleren dat binnen de AOC’s
wordt besteed.2. de verzelfstandiging van de IPC’s (waarna BTW betaald moet worden)
is ingegaan op 1 augustus 2007 in plaats van 1 januari 2007.Onderwijskundige innovatieprojecten/subsidies onderwijsvernieuwingLagere uitgaven zijn het gevolg van:a) OCW-conforme overboeking van budget naar bekostigingsonderdelen ten
behoeve van projecten onderwijsvernieuwing. (€ 4 mln.)b) Inzet van vernieuwingsmiddelen op de volgende onderwijsonderdelen (€ 4,6
mln.):1) overgangsbudget IPC’s. (€ 1,7 mln.)2) overige subsidies ondersteuningsstructuur (€ 0,9 mln.)3) bekostiging VO (€2 mln.)IndicatorReferentie waardePeildatumRealisatie
2005Realisatie 2006Streefwaarde 2007Realisatie 2007Bron– Aantal onderwijskundige innovatieprojecten
groen onderwijs55200555558071LNV– Aantal OCW-conforme projecten gericht op realiseren competentie-gerichte
kwalificatiestructuur, doorlopende leerlijnen en verbetering kenniscirculatie*40200540273535LNV* Het betreft de projecten in het kader van de (OCW-conforme) breedtestrategie.
Thema’s zijn doorstroombevordering, praktijkgericht leren, lerarenbeleid,
kennisuitwisseling, internationalisering.26.14 Ondersteunen van LNV-beleid met kennisDLO onderzoeksprogramma’s/Wettelijke OnderzoekstakenDe hogere uitgaven betreffen met name uitvoering van diverse projecten
door DLO op het gebied van dierenwelzijn, gewasbescherming en bemesting. (opgenomen
in 1e en 2e suppletore wet.)DLO
onderzoeksprogramma’s Bedragen x € 1 000Vitaal landelijk gebied7 700Ecologische hoofdstructuur7 800Economisch perspectiefvolle agroketens7 200Biologische landbouw8 900Mineralen en milieu10 100Plantgezondheid13 600Verduurzaming productie en transitie13 600Voedselkwaliteit en -veiligheid en diergezondheid4 300Kennis500Internationaal7 200DLO
Wettelijke onderzoekstaken Bedragen x € 1 000Besmettelijke dierziekten incl. MKZ vaccinproductie19 900Voedselveiligheid14 300Genetische bronnen2 200Natuur en milieu8 200Visserij4 500Economische informatie7 800Open programmering onderzoekLagere uitgaven voor open programmering onderzoek hangen samen met projecten
die deel zijn gaan uitmaken van andere begrotingsonderdelen, met name de onderzoeksprogrammering
van DLO.VoorlichtingsprojectenDe lagere uitgaven zijn het gevolg van de inzet van € 2,2 mln.
voor de DLO-programmering ten behoeve van de gevolgen van het amendement Waalkens
(TK 30 800 XIV nr. 38.) Tevens zijn op dit onderdeel geraamde voorlichtingsprojecten
uitgegeven en verantwoord op andere begrotingsonderdelen (artikelen 21, 22,
23 en 26 en de begroting van het ministerie van Economische Zaken.)IndicatorReferente waardePeildatumRealisatie
2005Realisatie 2006Streefwaarde 2007Realisatie 2007Bron– Aantal voorlichtingsprojecten44200544544537LNVToelichting op de apparaatsuitgaven:De hogere uitgaven zijn het gevolg van loonbijstelling en aanpassing van
het voor uitvoering van onderwijsregelingen en de onderdelen open programmering
onderzoek en voorlichting benodigde budget van Dienst Regelingen.Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007Rente en aflossing over de verstrekte lening aan de Stichting
DLO inzake aankoop van grond en gebouwen8 9898 802FES-ontvangsten16 42618 690Overige ontvangsten2 132170Totaal ontvangsten27 54727 662FES-ontvangstenLagere FES-ontvangsten zijn een gevolg van aanpassing van het tempo van
de projecten TTI Groene Genetica en Potato Genome Sequencing. De ontvangsten
worden (in samenhang met de uitgaven) in de komende jaren gerealiseerd.Overige ontvangstenOverige ontvangsten hebben betrekking op een ontvangst in het kader van
een mede door de EU gefinancierd project en terugvorderingen als gevolg van
subsidie-afrekeningen aan onderwijs- en onderzoeksinstellingen.2. SlotwetmutatiesBedragen
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 20071 003 303928 20738 519Mutaties Slotwet 2007– 22 539– 13 288– 10 972Stand Slotwet 2007 (realisatie)980 764914 91927 547Toelichting:De lagere verplichtingen-, uitgaven- en ontvangstenrealisaties zijn o.a.
het gevolg van een aangepast verloop in de uitgaven van FES-projecten. (Aviaire
Influenza, Transitie Duurzame Landbouw, Potato Genome Sequencing, Technologisch
Top Instituut Groene Genetica.) Niet bestede middelen worden in volgende jaren
benut.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken Onderzoek
onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsBeleidsdoorlichting– Kennis- en Innovatie26.11/26.1420052007TK 31 104 nr. 1Overig evaluatieonderzoek– Kennisbasis DLO26.112007   – Beleidsondersteunend
onderzoek26.142007  Toelichting:De voor 2007 voorziene evaluatieonderzoeken kennisbasis DLO en beleidsondersteunend
onderzoek hebben niet plaatsgevonden vanwege overlapping met de in 2007 afgeronde
beleidsdoorlichting.Er wordt prioriteit gegeven aan de evaluaties van de wettelijke onderzoekstaken.
De evaluatie van de WOT Besmettelijke Dierziekten is in uitvoering. De evaluatie
van WOT Genetische Bronnen is opgestart. In 2008 start de evaluatie van de
WOT Voedselveiligheid. In 2009 wordt de evaluatie van de overige WOT’s
ter hand genomen (Natuur Milieu Planbureau, Wettelijk Visserij Onderzoek,
Economische Informatievoorziening.)In 2007 zijn er geen effectenonderzoeken ex post gestart of afgerond.27 Bodem, water en reconstructie zandgebiedenBodem, water en reconstructie zandgebiedenOmschrijvingHet Rijk geeft prioriteit aan de reconstructie van de zandgebieden in
Zuid en Oost-Nederland (Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant en
Limburg). Het doel van deze reconstructie is het realiseren van een goede
ruimtelijke structuur, in het bijzonder met betrekking tot duurzame landbouw,
de natuur, het milieu en een duurzame waterhuishouding, alsmede het creëren
van een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat in de zandgebieden.1. Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00027 Bodem, water en reconstructie
zandgebiedenRealisatieVastgestelde begrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen66 46068 974144 824448 919107 307341 612Uitgaven31 42446 63761 15483 964112 152– 28 188Programma-uitgaven18 34533 35748 34863 22792 257– 29 030– waarvan juridisch verplicht    81 576 27.11 Reconstructie zandgebieden18 34533 35748 34863 22792 25729 030waarvan ILG      – Reconstructie zandgebieden   45 45881 574– 36 116waarvan niet ILG      – Flankerende maatregelen EHS 31575   – Duurzaam waterbeheer 277 320   – Duurzame landbouw 271 838   – Overige maatregelen 101 257   – Agenda Vitaal Platteland 4 8004002 5055 975– 3 470– Rijksacties 4 028 1 2622 614– 1 352– Landschap  86 2 094– 2 094– Voorfinanciering UC 2005/2006   14 002 14 002– Reconstructie algemeen6 417 2 640   – SGB UC 2001–200411 928 29 650   – SGB UC 2005–2006 24 4344 582   27.12 Bodem en Water      waarvan ILG      – Duurzaam bodemgebruik      – Bodemsanering      – Waterbodemsanering      Apparaatsuitgaven13 07913 28012 80620 73719 89584227.21 apparaat1601932442371785927.22 baten-lastendiensten12 91913 08712 56220 50019 717783Ontvangsten2864917 1141470147Toelichting op de programma-uitgaven:VerplichtingenVan de verplichtingenverhoging van € 341,6 mln. is € 311,2
mln. toegelicht in het algemene deel van het ILG-overzicht begrotingsmutaties
2007. De resterende verhoging van € 30,4 mln. houdt voornamelijk
verband met een bijstelling op de niet-ILG onderdelen die in de 1e suppletore
begroting is verwerkt.Bovendien is het niet ILG verplichtingenbudget technisch gecorrigeerd
in verband met het feit dat een deel van de aangegane verplichtingen in 2006
ten aanzien van Milieukwaliteit en Verdroging niet in 2006 is verwerkt en
ten laste van 2007 is gebracht.27.11 Reconstructie zandgebiedenAgenda Vitaal Platteland:De lagere uitgavenrealisatie van € 3,5 mln. houdt verband met
het feit dat € 2,8 mln. van het budget als ILG-onderdeel is aangemerkt
(zie algemeen deel ILG-mutaties). Bovendien is € 2,7 mln. overgeheveld
naar de begroting van VROM in het kader van de Investeringsimpuls Stedelijke
Vernieuwing (ISV) (opgenomen in 2e suppletore begroting). Hiertegenover
is een correctie verwerkt van € 2,1 mln. vanuit het instrument Landschap.Voorfinanciering UC 2005/2006:De uitgaven houden verband met terugbetalingen aan de provincies van de
voorfinanciering die door de provincies in 2006 is betaald in het kader van
uitvoeringscontract reconstructie 2005–2006.Toelichting op de ontvangstenBedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007EU-inkomsten POP-2––Bijdragen van derden147–Totaal ontvangsten147–De incidenteel hoge ontvangsten in 2006 (zie Rijksjaarverslag LNV 2006)
zijn het gevolg van ontvangsten uit het Groenfonds ter uitfinanciering van
de Subsidieregeling Gebiedsgericht Beleid in dat jaar. De gerealiseerde ontvangsten
in 2007 hebben betrekking op ontvangen bijdragen van waterschappen en gemeenten
voor landinrichtingsprojecten in het kader van reconstructie.2. SlotwetmutatiesBedragen
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 2007431 77982 670–Mutaties Slotwet 200717 1401 294147Stand Slotwet 2007 (realisatie)448 91983 964147Toelichting:De hogere verplichtingenrealisatie houdt verband met een technische correctie
waarbij een deel van de aangegane verplichtingen op het terrein van Milieukwaliteit
en Verdroging niet in 2006 maar in 2007 is verwerkt.De hogere uitgavenrealisatie houdt verband met terugbetalingen aan de
provincies van de voorfinanciering die door de provincies in 2006 is betaald
in het kader van uitvoeringscontract reconstructie 2005–2006.3. Uitgevoerde Evaluatie onderzoeken Onderzoek
onderwerpNummer AD of ODStartAfgerondVindplaatsOverig evaluatie-onderzoekReconstructiewet27.1120052007TK 30 800XIV, nr. 101, 107In 2007 zijn geen beleidsdoorlichtingen of effectenonderzoeken ex post
gestart of afgerond.ReconstructiewetNaam rapport: Evaluatie van de reconstructie zandgebieden.28 Nominaal en onvoorzienDit artikel bevat de posten prijsbijstelling, loonbijstelling en onvoorzien.Budgettaire gevolgen van niet-beleidsartikelenBedragen
x € 1 00028 Nominaal en OnvoorzienRealisatieBegroting 2007 2004200520062007 Verplichtingen00000Uitgaven0000028.21 Prijsbijstelling0000028.22 Loonbijstelling0000028.23 Onvoorzien00000Ontvangsten00000Toelichting op de uitgaven en verplichtingen:De in 2007 bij Voorjaarsnota toegekende Loon- en prijsbijstelling is toegedeeld
naar de relevante artikelen en daardoor niet zichtbaar in de bovenstaande
tabel.29 AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven, zowel apparaat als programma, toegelicht
die niet vallen onder de beleidsartikelen. Dit betreft de apparaatsuitgaven
van een aantal algemene onderdelen van het kerndepartement zoals, internationale
contributies en de uitvoering van EU maatregelen door onder meer de productschappen.Budgettaire gevolgen van beleidBedragen
x € 1 00029 AlgemeenRealisatieBegrotingVerschil 20042005200620072007 Verplichtingen247 143238 409240 044267 442217 44749 995Uitgaven247 145238 408240 018267 278218 44348 835Programma-uitgaven43 42249 61247 46250 52643 6806 84629.11 Internationale contributies6 4068 2568 29710 39910 421– 2229.12 Uitvoering van EU-maatregelen37 01641 35639 16540 12733 2596 868Apparaatsuitgaven203 723188 796192 556216 752174 76341 98929.21 Apparaat171 403188 796184 433206 323166 68039 64329.22 Baten-lastendiensten32 32008 12310 4298 0832 346Ontvangsten474 161420 646353 376345 227281 94463 283Toelichting op de uitgaven en verplichtingen:De hogere uitgaven bij het onderdeel Uitvoering van EU-maatregelen is
het resultaat van € 10 mln. hogere apurementsuitgaven en € 3
mln. lagere uitgaven medebewind (bijdrage productschappen). De hogere apurementsuitgaven
hangen samen met:• de moderniseringsrichtlijn Plattelandsontwikkelings Programma (POP-1)
ad € 5,6 mln.;• boetes in verband met oninbaar gebleken vorderingen ad € 1,1
mln.;• een EU-correctie op de bij Brussel ingediende declaraties in het
kader van POP-1 ad € 3,6 mln. Deze correctie is een gevolg van onduidelijkheid
over afronding van notificaties van de begrotingslijnen.De uitgaven aan de productschappen zijn circa € 3 mln. lager
uitgevallen. Deze lagere uitgaven hangen samen met verminderde activiteiten
op het terrein van de exportrestituties.Toelichting op de apparaatsuitgaven:Bedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007Personeel algemene leiding en stafdirecties35 70334 145Personeel overige directies43 97734 356Materieel29 06423 091Materieel Ministerie algemeen en huisvesting49 21437 181Overig personeel en post-actieven48 36537 907Bijdrage aan AID10 4298 083Totaal apparaatsuitgaven216 752174 763De apparaatsuitgaven zijn ten opzichte van de oorspronkelijke begroting
circa € 42 mln. hoger uitgevallen. Deze stijging wordt verklaard
door:• De hogere uitgaven bij personeel overige directies (beleids- en
projectdirecties) hangen samen met de uitgaven voor herplaatsingskandidaten
ad. € 2,7 mln., de fiscale naheffing op buitenland vergoedingen
voor de agrarische vertegenwoordiging buitenland ad. € 3,8 mln.
en tijdelijke uitgaven voor de projectdirectie (Implementatie Personeelsservicecentrum
(IPS) ad. € 3,0 mln. De projectdirectie IPS houdt zich bezig met
de kwaliteitsverbetering voor een centrale personeelsadministratie in de aanloop
naar de totstandkoming van P-direct.• De hogere uitgaven bij materieel hangen samen met de ontwikkeling
van het nieuwe financiële pakket E-Business Suite (EBS), de start van
het project G4P3 (4 gemeenten, 3 provincies), facilitair beheer en voorbereiding
kosten voor internationale conferenties en congressen.• De hogere uitgaven bij materieel ministerie en huisvesting hangen
samen met de renovatie van het hoofdgebouw, een gewijzigde verrekeningssystematiek
huisvestingsmodel, uitgaven voor het facilitair beheer, het inkoop-project
electronisch bestellen, factureren en aanbesteden, en uitgaven ten behoeve
van de verdere ontwikkeling van de elektronische dienstverlening.• De hogere uitgaven bij overig personeel en post-actieven hangen
voornamelijk samen met tijdelijke uitgaven voor het vernieuwen van het bedrijfsvoeringsinstrumentarium
met als bedoeling om de kwaliteit en efficiency van de bedrijfsprocessen te
verbeteren. Het betreft uitgaven aan projecten als: E-procurement, digitalisering
van archieven, project documentaire informatie voorziening (DIV-share), architectuur
van de informatievoorziening en efficiënt inkopen. Daarnaast zijn additionele
uitgaven gedaan in het kader van bemiddeling en bevorderen van mobiliteit
van boventalligen.• De bijdrage aan de AID is € 2,4 mln. hoger uitgevallen,
dit hangt samen met extra opdrachten die er op gericht zijn om de AID op een
andere wijze te laten werken, opdat de kwaliteit en effectiviteit van de processen
wordt verbeterd. Het betreft onder meer het ontwikkelen van verbeterde handhavingsprogramma’s
en risicoanalyses.Toelichting op de ontvangsten:Bedragen
x € 1 000 Realisatie 2007Begroting 2007Landbouwheffingen338 658270 000EU-ontvangsten2 8575 684Overige ontvangsten3 7126 260Totaal ontvangsten345 227281 944De hogere ontvangsten hebben betrekking op hogere landbouwheffingen ad € 69
mln. als gevolg van een toename van de importvolumes. Het betreft hier heffingen
op import van landbouwproducten vanuit «derde» landen naar de
EU. Deze heffingen komen binnen via de Douane.2. SlotwetmutatiesUitgaven
x € 1 000 VerplichtingenUitgavenOntvangstenStand 2e suppletore begroting 2007260 275261 271357 476Mutaties Slotwet 20077 1676 007– 12 249Stand Slotwet 2007 (realisatie)267 442267 278345 227De hogere verplichtingen- en uitgavenrealisatie houdt met name verband
met hogere apurementsuitgaven (€ 4 mln.) en de bijdrage AID in verband
met reëel niveau opdrachtenpakket (€ 2 mln.).De lagere ontvangstenrealisatie houdt voornamelijk verband met lagere
landbouwheffingen in verband met lagere importvolumes (– € 7
mln.) en lagere vervallen waarborgen (– € 2 mln.).3. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFInleidingIn het hoofdstuk Bedrijfsvoering wordt verslag gedaan van relevante aandachtspunten
in de bedrijfsvoering van LNV (XIV) en het Diergezondheidfonds. De bedrijfsvoeringsparagraaf
heeft conform de Comptabiliteitswet het karakter van een uitzonderingsrapportage.
Conform de Rijksbegrotingsvoorschriften wordt in dit hoofdstuk verantwoording
afgelegd over achtereenvolgens de financiële rechtmatigheid van de begrotingsuitvoering,
de totstandkoming van beleidsinformatie, het financieel en materieel beheer
en overige specifieke aspecten in de bedrijfsvoering. De informatie opgenomen
in deze bedrijfsvoeringsparagraaf is totstandgekomen vanuit het departementale
management control systeem.Financiële rechtmatigheid en getrouwheidVanuit de mij bekende informatie zijn er geen fouten en onzekerheden geconstateerd
in de rechtmatigheid van financiële transacties in 2007 en/of de betrouwbare
verantwoording daarover in deze jaarrekening die de tolerantiegrens op artikelniveau
en/of op saldibalansniveau overschrijden. Dit geldt evenzeer voor de getrouwheid
van de cijfers van de jaarrekening op artikelniveau en saldibalansniveau.Totstandkoming van beleidsinformatieVanuit de mij bekende informatie zijn er geen tekortkomingen geconstateerd
in de totstandkoming van beleidsinformatie op artikelniveau.Financieel en materieel beheerSpecifieke opmerkingen en bevindingen:Project versterking financiële functieHet bestaande project versterking financiële functie is in 2007 voortgezet
omdat bij beleidsdirecties op onderdelen in het financieel beheer verdere
verbeteringen nodig zijn. Verdere verbetering is bereikt door benutting van
de deskundigheid van uitvoerende diensten, de bundeling van financiële
processen voor het kerndepartement in een Financieel Diensten Centrum per
1 juli 2007, de implementatie van één Regeling LNV-subsidies
per 14 februari 2007 en het introduceren van periodiek overleg op managementniveau
bij relevante tekortkomingen in het financieel beheer bij directies en diensten
(ronde tafelgesprekken). In de tweede helft van 2007 zijn de verbeteringen
hiervan al geconstateerd. Met de Regeling LNV-subsidies is een grote stap
gezet naar vereenvoudiging en harmonisatie van subsidieverlening door LNV.
Eénduidige en geharmoniseerde regelgeving is een belangrijke voorwaarde
voor goed financieel beheer. In dit kader draagt LNV actief bij aan de vorming
van een rijksbreed geharmoniseerd subsidiekader door het ministerie van Financiën
en wordt in overleg met betrokken partijen binnen LNV gewerkt aan een harmonisering
van criteria welke worden gehanteerd bij subsidieverlening.Nationale VerklaringDe ministerraad heeft op 6 juli 2006 ingestemd met een «nationale
verklaring» bij de Europese geldstromen. Dit is een verklaring op politiek
niveau aan de Tweede Kamer waarmee de Minister van Financiën
aan de Europese Commissie verklaart dat het financieel beheer van Europese
gelden op orde is. Het met mijn verklaring over 2006 gemaakte voorbehoud inzake
de implementatie en uitvoering van de handhavingscontrole van specifieke Europese
regelgeving (cross compliance) is in aangepaste vorm gehandhaafd omdat de
inspanningen voor verbetering pas effectief gaan worden vanaf 2008. In de
(concept)verklaring heb ik, op basis van de mij ten dienste staande informatie,
de volgende tekst opgenomen:Met de verklaring over 2006 heb ik aangegeven dat de
eisen inzake het Geïntegreerde Beheers- en ControleSysteem (GBCS) voor
de uitvoering van controles op randvoorwaarden complex is vanwege het feit
dat de regelgeving ingewikkeld is en meerdere partijen (ook buiten LNV) betrokken
zijn bij de controles. De uitvoering van controles op randvoorwaarden (het
voldoen aan wettelijke bepalingen over milieu, voedselveiligheid en dierenwelzijn,
voor betaling van inkomenssteun of bedrijfstoeslag aan agrariërs) in
Nederland is in januari 2007 onderworpen aan een onderzoek door de Europese
Commissie. De voorlopige bevindingen van de Commissie hebben betrekking op
de inzet van medehandhavers bij de controles op randvoorwaarden (cross compliance)
en het rekenmodel voor de berekening van de korting bij niet-naleving. Deze
bevindingen maakten aanpassing van het Nederlands controlesysteem noodzakelijk.In 2007 is een aanpassing van het rekenmodel voorbereid,
welke per 1 januari 2008 in werking is getreden. De kortingberekening voldoet
hiermee aan de Europese eisen. Daarnaast laat de inzet van medehandhavers
in 2007 al een duidelijk stijgende lijn zien ten opzichte van 2006. Verdere
concrete afspraken met medehandhavers over hun inzet bij de uitvoering van
de «cross compliance» wil ik in 2008 bekrachtigen in een samenwerkingsconvenant.Het punt van voorbehoud in deze verklaring is beperkt tot zaken van materieel
belang en/of sluiten aan bij in voorgaande jaren gemaakte punten van voorbehoud
en/of vloeien direct voort uit audits en laat onverlet inherente interpretatie
van Europese regelgeving. De verklaring verwacht ik binnenkort definitief
te kunnen maken.Overige specifieke aspecten van bedrijfsvoeringLNV zichtbaar laten en zichtbaar doenVoor het realiseren van de veranderopgave heeft LNV in 2007 een veranderorganisatie
ingericht. Er is een begin gemaakt met het dynamisch organiseren van LNV:
waar mogelijk worden medewerkers flexibel ingezet. De basis is gelegd voor
het mobiliteitsprogramma, het flexibiliseren van het functiegebouw, en het
versterken van activiteiten rond Anders Werken (zoals programmatisch en projectmatig
werken). Dit moet in 2008 leiden tot de voorgenomen impuls aan een slanker,
slimmer en effectiever LNV.In het kader van arbeidsmarktbeleid en diversiteitbeleid zoekt LNV op
verschillende manieren de verbinding met doelgroepen. In het kader van de «digitale
generatie» verkent LNV de mogelijkheden de jeugd te betrekken middels
de nieuwe communicatiemiddelen. De Minister draagt actief bij aan het imago
van LNV door leden van diversiteitdoelgroepen in bijeenkomsten te wijzen op
de dagelijkse nabijheid van LNV-beleid en hen te betrekken bij het primair
proces van LNV, bijvoorbeeld door ze een dag met haar mee te laten lopen.P-DirektLNV neemt deel aan de interdepartementale samenwerking op het vlak van
salarisbetaling en de administratieve personeelsprocessen. Met ingang van
1 januari 2008 is LNV (samen met de Ministeries van Justitie, VROM, BZK en
Algemene Zaken) over gegaan op HR-SAP. Voor 2008 zal LNV blijven aansluiten
bij de interdepartementaal afgesproken deelprojecten.Toezicht op de aansturing van externe uitvoering (RWT’s
en ZBO’s)In zijn algemeenheid heeft LNV vorderingen gemaakt ten aanzien van de
aansturing van externe organisaties. Er zijn in 2007 aansturingarrangementen
opgesteld voor de agrarische opleidingscentra, Stichting DLO, Stichting KCB,
Bureau Beheer Landbouwgronden en Raad voor Plantenrassen (voorlopig aansturingarrangement).
Op 31 december 2007 ontbrak nog voor vijf externe organisaties een aansturingarrangement.
Daarnaast ontbraken voor drie fondsen aansturingsarrangementen. Echter, deze
drie fondsen, te weten: het Ontwikkelingsfonds en Saneringsfonds (O&S-fonds)
voor de Landbouw, het O&S fonds voor de Visserij en het Borgstellingsfonds
voor de landbouw worden begin 2008 opgeheven. Hiervoor in de plaats wordt
een specifieke begrotingsreserve gevormd. Het ontwikkelen van aansturingsarrangementen
is voor deze organisaties niet opportuun meer. Er is vooruitgang geboekt als
het gaat om de beschikbaarheid van verantwoordingsinformatie. Zo beschikken
alle externe organisaties inmiddels over een jaarverslag en jaarrekening en
een accountantsverklaring omtrent getrouw beeld. Er zijn inmiddels ook rechtmatigheidverklaringen
afgegeven voor Stichting DLO, het Faunafonds en het O&S Fonds Visserij.
Door het verschijnen van de rechtmatigheidverklaring van Stichting DLO is
het materiele risico voor LNV ten aanzien van de rechtmatigheid sterk gereduceerd.
Slechts 0,2% van de rechtstreekse bijdrage over 2006 van LNV aan externe
organisaties is nog niet gedekt door een rechtmatigheidoordeel.Erkenning betaalorganenVanaf 16 oktober 2006 vindt de financiering van subsidieregelingen inzake
de uitvoering van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) plaats uit het
Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) en de maatregelen inzake plattelandsontwikkeling
uit het Europees Fonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). De Dienst Regelingen
(DR) en de Dienst Landelijk Gebied (DLG) zijn opnieuw erkend als betaalorganen.
De auditdienst heeft een goedkeurend oordeel verstrekt bij de door de betaalorganen
over de periode 16 oktober 2006 tot en met 15 oktober 2007 opgestelde rekeningen.
Wel zijn ter zake van de blijvende erkenning aanbevelingen geformuleerd welke
door beide betaalorganen zijn overgenomen. Mijn directie FEZ houdt toezicht
op de toegezegde verbeteringen in de administratieve organisatie van de betaalorganen.Pilot BLSBij LNV vindt in nauwe samenwerking met Financiën de pilot Baten-Lasten
plaats. Het doel hiervan is het verwerven van inzicht in de meerwaarde van
het baten-lastenstelsel voor de rijksoverheid. Voorts wordt gekeken of de
bedrijfsvoering van het kerndepartement doelmatiger wordt en wat de mogelijke
consequenties zijn voor een rijksbrede invoering van het baten-lastenstelsel.
De pilot heeft betrekking op de verantwoording over 2007. Vanaf
2006 zijn voorbereidingen getroffen voor het uitvoeren van de pilot in 2007.
In 2008 wordt naast de reguliere verantwoording tevens een verantwoording
2007 op basis van een baten-lastenstelsel naar de Tweede Kamer gestuurd evenals
de toegezegde evaluatie over de meerwaarde.InformatiebeveiligingGezien het toenemende belang van ICT voor de bedrijfsvoering neemt ook
het belang van informatiebeveiliging toe en moet dit aan hogere eisen voldoen.
Daarnaast stelt de EU eisen aan informatiebeveiliging van Europese geldstromen.
In 2007 is extra aandacht gegeven aan het opnieuw vaststellen van het Informatiebeveiligingsbeleid
(AKI) en het standaardbeveiligingsniveau (SBNI). Ook voor 2008 is op dit terrein
nog extra aandacht nodig.Digitalisering van KerndepartementHet nieuwe programma Digitalisering Kerndepartement is gestart met een
besluit door de SG waarmee én de financiering voor 2007 én het
karakter van programma werden vastgesteld. Tevens werd bepaald dat digitalisering
een impuls is voor innovatief en kwaliteitsverbeterend werken. Het programma
Digitalisering Kerndepartement heeft in 2007 goede vorderingen gemaakt bij
de inrichting van de digitalisering van het documentenverkeer van het kerndepartement.
In 2008 komt het accent te liggen op de implementatie bij de beleids- en stafdirecties.
Digitaliseringsprojecten zijn in het algemeen risicovol. Speciale aandacht
zal dan ook gegeven worden aan de risicobeheersing.Elektronisch InkopenIn 2007 is een start gemaakt met het programma E-procurement. Dit programma
moet ervoor zorgen dat het in de toekomst mogelijk is volledig digitaal het
inkoopproces te doorlopen. Het programma wordt opgedeeld in een tweetal fasen,
in 2008 zullen een drietal productgroepen worden opgenomen en in 2009 de overige
elf productgroepen. Er zijn in 2007 goede vorderingen gemaakt en er is aansluiting
gezocht en gevonden bij de implementatie van een nieuw financieel systeem
voor het ministerie.Voor 2008 zal het accent komen te liggen op het verbeteren van de processen
zodat de eerste baten in 2009 verwacht kunnen worden.Verbetering financiële bedrijfsvoeringssystemenLNV kent een groot aantal financiële applicaties dat niet meer aan
de huidige Europese en nationaal gestelde kwaliteitseisen voldoen. In het
kader van de modernisering van de bedrijfsvoering zijn in 2007 activiteiten
gestart die moeten bijdragen aan verbetering van de bestuurlijke financiële
informatievoorziening binnen LNV. Randvoorwaarde is minder administratieve
handelingen en vergaande harmonisatie van de financiële bedrijfsvoering.ICT sturingIn 2005 is een start gemaakt met de ontwikkeling van instrumentarium voor
besluitvorming over ICT-investeringen. Dit heeft geleid tot een meerjarig
investeringsprogramma ICT (MIP ICT) voor heel LNV dat jaarlijks wordt
bijgesteld. In 2007 heeft dit MIP ICT zijn plaats gevonden in de sturing op
ICT. Middels dit MIP ICT zijn de ICT-investeringen overzichtelijk in beeld
gebracht en geprioriteerd voor heel LNV. Dit heeft geleid tot heldere besluitvorming
door de Bestuursraad over de ICT-investeringen waarbij het mogelijk was concernbreed
afwegingen te maken.C. JAARREKENING1. Departementale verantwoordingsstaat  (1)(2)(3)ArtOmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijke
Vastgestelde begroting  VerplichtingenUitgavenOntvangstenVerplichtingenUitgavenOntvangstenVerplichtingenUitgavenOntvangsten Totaal 2 250 659395 864 2 384 421496 901 133 763101 037            Beleidsartikelen1 925 1512 032 216113 9205 071 9402 117 143151 6743 146 78984 92737 75421Duurzaam ondernemen289 775299 47216 938326 815264 53623 07737 040– 34 9366 13922Agrarische ruimte10 91331 44445 911189 11742 53051 142178 20411 0865 23123Natuur406 969453 7607 8892 325 621520 33015 2151 918 65266 5707 32624Landschap en recreatie143 518162 237750685 225180 27623 490541 70718 03922 74025Voedselkwaliteit en
diergezondheid75 94775 94714 770115 479110 58811 05639 53234 641– 3 71426Kennis en Innovatie890 722897 20427 662980 764914 91927 54790 04217 715– 11527Bodem, water en reconstructie
zandgebieden107 307112 1520448 91983 964147341 612– 28 188147            Niet-beleidsarikelen217 447218 443281 944267 442267 278345 22749 99548 83563 28328Nominaal en onvoorzien00000000029Algemeen217 447218 443281 944267 442267 278345 22749 99548 83563 2832. Departementale saldibalansSaldibalans van het Ministerie van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit per 31 december 20072.1 Saldibalans per 31 december 20071)Uitgaven ten laste van de begroting 20072 384 416 501,18 2)Ontvangsten
ten gunste van de begroting 2007496 900 508,873)Liquide middelen37 503 639,31 6a)Rekening-courant RIC2 175 282.498,52       8)Uitgaven
buiten begrotings-verband (=intracomptabele vorderingen)314 633 822,38 9)Ontvangsten buiten begrotingsverband (=intra-comptabele schulden)64 370 955,4810)Openstaande
rechten0,00 10a)Tegenrekening openstaande rechten0,0011)Extra-comptabele
vorderingen1 995 051 390,44  11a)Tegenrekening
extra-comptabele vorderingen1 995 051 390,4412a)Tegenrekening
extra-comptabele schulden2 509,01 12)Extra-comptabele
schulden 2 509,01 13)Extra-comptabele
Voorschotten1 357 722 210,09 13a)Tegenrekening
voorschotten1 357 722 210,0914a)Tegenrekening
garantieververplichtingen402 629 160,71 14)Garantieverplichtingen 402 629 160,71 15a)Tegenrekening
openstaande Verplichtingen4 108 851 488,81 15)Openstaande verplichtingen 4 108 851 488,81 16)Deelnemingen0,00 16a)Tegenrekening deelnemingen0,00 Totaal10 600 810 721,93  Totaal10 600 810 721,932.2 Toelichting op de saldibalansAlgemeenDe balansposten zijn bepaald en gewaardeerd overeenkomstig de geldende
voorschriften van de Comptabiliteitswet. Indien van de geldende voorschriften
wordt afgeweken, wordt dit nader toegelicht.Toelichting per balanspostBalanspost 1 Uitgaven ten laste van de begroting 2007
2 384 416 501,18De uitgaven over 2007 zijn gespecificeerd in het jaarverslag van het Ministerie
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV), onderdeel verplichtingen en
uitgaven.Balanspost 2 Ontvangsten ten gunste van de begroting 2007
496 900 508,87De ontvangsten over 2007 zijn gespecificeerd in het jaarverslag van het
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV), onderdeel ontvangsten.Balanspost 3 Liquide Middelen 37 503 639,31De post liquide middelen is onder andere samengesteld uit de saldi van
de aan de kasbeheerders en kasvoorschothouders verstrekte gelden. Hierin is
opgenomen o.a. het saldo per 31 december 2007 van het Groenfonds ad. € 33 701 080,68.Balansposten 6a. Rekening-Courant RIC-Financiën
2 175 282 498,52Deze post geeft de vordering- en schuldverhouding weer tussen het Ministerie
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en het Ministerie van Financiën
per 31 december 2007Toelichting BedragMinisterie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit1 519 803 766,48Ministerie van LNV/EOGFL/EM (LEF)655 478 732,04Totaal2 175 282 498,52Op de rekening-courant LNV/EOGFL/EM (LEF) vindt verantwoording plaats
van de Europese regelingen van het Europees LandbouwGarantiefonds (ELGF) en
het Europees Landbouwfonds voor de PlattelandsOntwikkeling (ELFPO). Bij een
deel van deze regelingen vindt nationale financiering plaats waardoor de rekening-courant
niet gelijk is aan de vordering op de Europese Commissie.Balanspost 8 Uitgaven buiten begrotingsverband 314 633 822,38Onder de uitgaven buiten begrotingsverband zijn bedragen opgenomen die
niet ten laste van de begroting behoeven te worden gebracht. Dit omdat deze
uitgaven met derden zullen worden verrekend.ToelichtingDe uitgaven buiten begrotingsverband zijn als volgt te specificeren: BedragAlgemeen901 739,75Te verrekenen met Diergezondheidsfonds12 581 260,15Te verrekenen projecten20 556 667,81EU ELGF Garantie uitgaven274 983 445,76EU-ELFPO Plattelandsontwikkeling2 520 710,50ILG te verrekenen met Provincies3 089 998,41Gefinancierde interventievoorraad0,00Totaal314 633 822,38EU ELGF en ELFPO – uitgavenDe gelden die het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
voor de Europese fondsen ELGF en ELFPO voorfinanciert betreffen de declaraties
van de maanden november (16/10–30/11) en december. De gedeclareerde
bedragen zijn in 2008 ontvangen respectievelijk in de maanden januari en februari.
De navolgende tabellen geven inzicht in de totaalbedragen van uitgaven en
ontvangsten met betrekking tot het ELGF en ELFPO van de jaren waarvan de declaraties
nog niet door de Europese Commissie zijn vastgesteld.ELGF overzicht OmschrijvingBedragRestant EU Vordering voorgaande dienstjaren6 774 065,87 EU boekjaar 2007 in 2006 gerealiseerde
uitgaven726 687 145,42Vordering 31 december 2006733 461 211,29 EU boekjaar 2007 in 2007 gerealiseerde
uitgaven291 849 608,69 Afrekening EU 2006 ontvangen– 2 422 072,74 Niet gehonoreerde uitgaven*– 4 351 993,13 Ontvangst EU-boekjaar 2007– 1 014 343 940,20Nog te vorderen**4 192 813,91 EU boekjaar 2008 in 2007 gerealiseerde
uitgaven270 790 631,85Vordering 31 december 2007274 983 445,76* Deze uitgaven zijn door de EU niet gehonoreerd en zijn derhalve vanuit
de LNV-begroting bekostigd.** Het saldo van het bedrag over 2007 ad. € 4 192 813,91
zal met de goedkeuring van de jaardeclaratie van het betreffende jaar worden
verrekend.ELFPO overzicht OmschrijvingBedragGestart in 20060,00 EU boekjaar 2007 gerealiseerde uitgaven367 924,54Vordering 31 december 2006367 924,54 EU boekjaar 2007 in 2007 gerealiseerde
uitgaven17 740 607,96 Ontvangst EU-boekjaar 200718 232 811,00Nog te vorderen– 124 278,50 EU boekjaar 2008 in 2007 gerealiseerde
uitgaven2 644 989,00Vordering 31 december 20072 520 710,50Gefinancierde
interventievoorraadBeginvooraad4 905 308,68Inkopen0,00Verkopen– 4 826 267,00Waardevermindering– 79 041,68Eindvoorraad0,00Balanspost 9 Ontvangsten buiten begrotingsverband 64 370 955,48Onder de ontvangsten buiten begrotingsverband zijn de bedragen opgenomen
die niet ten gunste van de begroting behoeven te worden gebracht. Dit omdat
deze ontvangsten zullen worden verrekend.ToelichtingDe ontvangsten buiten begrotingsverband zijn als volgt te specificeren: BedragAlgemeen13 055 729,01Contante waarborgen produktschappen5 602 507,14Reservering bezwaar SFSH1 532 266,73Af te dragen loonheffing en sociale premies10 123 970,92Werkkapitaal ELFPO Plattelandontwikkeling *34 056 481,68Totaal64 370 955,48* Na goedkeuring van het programma voor de plattelandsontwikkeling (2007–2013)
heeft de commissie een voorfinanciering toegekend uit het ELFPO van 7%
van het Nederlandse programma. De commissie zal bij de afsluiting van het
programma deze financiering bij het goedkeuren van de rekeningen betrekken.Balanspost 11 Extra Comptabele Vorderingen 1 995 051 390,44De extra comptabele vorderingen hebben betrekking op nog te ontvangen
middelen, welke voortvloeien uit uitgaven die ten laste van de begroting zijn
gebracht en nog met derden zullen worden verrekend, alsmede opgelegde mestheffingen.ToelichtingDe extra comptabele vorderingen zijn als volgt te specificeren: BedragMineralenboekhouding Bureau Heffingen8 032 668,73Landbouwgronden1 318 101 564,13Leningen119 641 580,52Gestelde zekerheden375 725 100,51Particuliere Natuurbeschermingsorganisaties62 351 404,09Vordering Provincies inzake ILG8 902 187,20Executoriale Beslagen tbv derden6 680 000,00Vorderingen in het kader van nationale en europese regelgeving
bij uitvoeringsorganisatie56 396 611,63Vordering DLO28 873 000,00Vordering EU inzake afwikkeling vogelpest 20035 680 138,23Algemeen4 667 135,40Totaal1 995 051 390,44LandbouwgrondenHet saldo van de landbouwgronden bestaat voornamelijk uit een langlopend
renteloos voorschot van het Ministerie aan het Bureau Beheer Landbouwgronden
van € 742 mln waarvoor door het Bureau Beheer Landbouwgronden zijn
verworven die na doorlevering aan eindbeheerders leiden tot doelrealisatie.
Daarnaast is er een bedrag van € 383 mln nog te vorderen uit hoofde
van landinrichtingsrente door grondeigenaren te betalen in afgesloten landinrichtingsprojecten,
welke in het algemeen in 26 jaar worden geïnd. Voorts heeft Dienst Landelijk
Gebied nog € 193 mln te vorderen uit hoofde van nog niet afgesloten
landinrichtingsprojecten.Leningen BedragSt. Groninger landschap11 988,60WUR (Stichting DLO)93 409 600,68WUR Praktijkonderzoek21 765 379,03WUR IAC/ILRI4 454 612,21Totaal119 641 580,52Gestelde zekerheden BedragPVVE60 886 068,66PT13 632 269,28Dienst Regelingen301 206 762,57Totaal375 725 100,51Dit betreffen zekerheden die bij de uitvoering van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid worden gevraagd. De uitvoering hiervan vindt plaats bij de
Betaalorganen.AlgemeenDit betreft o.a. te vorderen douanerechten van de productschappen.Balanspost 12 Extra comptabele schulden 2 509,01Betreft een afwikkeling in het kader van de IKAP-regelingen.Balanspost 13 Voorschotten 1 357 722 210,09Onder voorschotten wordt verstaan de vooruit verstrekte gelden, welke
op 31 december 2007 nog niet waren verrekend.(x €1000)Beleidsartikelen20072006200520042003 en eerderTotaal21 Duurzaam ondernemen37 70982 2167 08317 07411 109155 19122 Agrarische ruimten20 5950002820 62323 Natuur405 59533 84911 7268 79115 072475 03324 Landschap en recreatie140 85032 4234 5255154 904183 21725 Voedselkwaliteit & Diergezondheid18 2297 6953 6221 0606 00036 60626 Kennis en innovatie266 67370 28616 2378 98649 317411 49927 Reconstructie45 74442600046 17029 Algemeen1 590700300002 590Medebewindskosten26 793000026 793Totaal963 778227 59543 49336 42686 4301 357 722Verloop van de voorschotten gedurende het dienstjaar
2007Bedrag (x € 1000)Beginstand 1 januari 20071 600 162Verstrekte voorschotten1 598 129Eindafgerekende voorschotten incl. technische correcties *1 840 569Eindstand 31 december1 357 722* In 2007 is de Wet Inrichting Landelijk Gebied van kracht geworden. In
de wet is geregeld dat de Provincies verantwoordelijk zijn voor de uitvoering.
Dit heeft tot gevolg gehad dat de lopende verplichtingen die onder deze wet
kwamen te vallen aan de Provincies zijn overgedragen. In de administratie
heeft daarom een technische verwerking van deze verplichtingen plaatsgevonden
die geleid heeft tot afboeking van openstaande voorschotten.Medebewindskosten
(x 1 000)  BedragStand 1-1-2007 28 945Bij: nieuwe voorschotten 200726 793 Af: afrekende voorschotten 2006– 28 945 Mutatie– 2 152 Stand 31-12-2007 26 793Voorschot medebewindskosten per Productschap  HPA 10 500PZ 6 800PVVE 5 497PT 3 167PVIS 829Totaal 26 793Op deze post zijn de nog niet afgerekende voorschotten inzake de medebewindkosten
opgenomen. Bij de vaststelling van de definitieve bijdrage zullen de voorschotten
worden afgeboekt.Balanspost 14 Garantieverplichtingen 402 629 160,71Voor de samenstelling wordt verwezen naar paragraaf 2.3, de staat van
garantieverplichtingen.Balanspost 15 Openstaande verplichtingen 4 108 851 488,81De openstaande verplichtingen per 31 december 2007 kunnen vanaf 2008 tot
betaling leiden.(x € 1 000)HoofdbeleidsterreinenStand per 01-01-2007In 2007 aangegaan +Negatieve bijstelling -/-Uitgaven -/-Stand per 31-12-200721 Duurzaam ondernemen73 450326 8154 116264 536131 61322 Agrarische ruimte176 494189 117142 11142 529180 97123 Natuur1 034 9462 242 487804 614520 3301 952 48924 Landschap en recreatie242 668685 224203 075180 276544 54125 Voedselkwaliteit & Diergezondheid18 763115 4784 175110 58719 47926 Kennis en innovatie834 278980 7649 239914 918890 88527 Reconstructie146 423448 918157 35683 963354 02229 Algemeen26267 44226267 277165Subtotaal2 527 0485 256 2451 324 7122 384 4164 074 165Buiten begrotingsverband45 78118 06920 0359 12934 686Totaal generaal2 572 8295 274 3141 344 7472 393 5454 108 851Ook voor de balanspost openstaande verplichtingen heeft de Wet Inrichting
Landelijk Gebied belangrijke gevolgen. De subsidieverlening aan de Provincies
volgens deze wet is een belangrijke veroorzaker van de stijging van deze balansrubriek.
Per balansdatum was de stand openstaande verplichtingen voor de uitvoering
van de ILG 2,7 miljard.De afboeking van de overdracht van de verplichtingen die de Provincies
hebben overgenomen, zijn verwerkt onder de post negatieve bijstelling.2.3 De staat van garantie-verplichtingenGarantie
verplichtingen per 31 december 2007Artikela) ten behoeve vanb) aanIngangs datumlooptijd in jarenMaximaal
verleendLopende verplichting21a) Stichting Borgstellingsfonds
voor de Land- en Tuinbouw  92 200 000,0049 994 000,00 Subtotaal artikel  92 200 000,0049 994 000,0023a)Rente en aflossingen van leningen
inzake aankoop van natuurgebieden en landschappen     b) AMEV16–05–1994145 134 186,28535 376,91 b) Alg. Spaarbank voor Nederland01–04–1992303 630 241,732 677 192,34  05–06–1992304 537 802,163 347 756,77 b) Algemeen burgerlijk pensioenfonds21–12–1989202 722 681,301 864 450,20  16–07–1990302 722 681,301 714 516,17  11–07–1997196 096 874,523 744 732,50  26–05–1998303 176 461,512 659 525,25 b) Bank Nederlandse Gemeenten02–06–1997185 912 147,703 354 447,44  22–10–1998304 991 582,384 166 390,85  15–03–1999304 084 021,943 478 459,68  15–04–1999104 168 150,38965 712,98  30–06–1999202 362 505,841 657 094,65  01–07–1999302 722 681,302 307 966,24  30–01–2001202 834 516,702 263 088,67  28–02–2001309 075 604,328 185 286,36  01–10–2001205 230 000,004 167 088,58  19–11–2001309 075 000,008 091 600,41  24–12–2002109 100 000,009 100 000,00  18–09–20032018 513 818,9714 673 168,46 b) ASF Graf.Bedr./Telegraaf/Fortis15–12–1997202 359 657,121 509 031,25 b) Ned. Waterschaps Bank01–09–20021012 942 443,0010 742 442,99 b) Ministerie van Financiën15–12–2003109 076 000,008 436 000,00  01–06–20041021 452 780,7217 792 780,72  15–11–2004109 076 000,008 556 000,00  15–12–20041024 100 000,0022 690 000,00  05–01–20051022 100 000,0021 260 000,00  15–09–20051016 064 658,8415 325 000,00  30–12–2005109 076 000,008 896 000,00  19–01–20061045 000 000,0044 100 000,00  26–01–20061021 110 000,0020 690 000,00  14–03–2006109 076 000,008 906 000,00  31–01–20071065 090 000,0065 090 000,00  31–01–2007109 076 000,009 076 000,00  02–07–2007108 967 515,498 967 515,49 Subtotaal artikel  390 658 013,50350 990 624,9126b) Gebouwen en terreinen voor gesubsidieerde
scholen Agrarisch onderwijs  14 103 489,121 579 155,15 b) Gebouwen Stichting Studenten huisvesting
in Deventer  748 737,3665 380,65 Subtotaal artikel  14 852 226,481 644 535,80 Totaal generaal  497 710 239,98402 629 160,713. Samenvattende verantwoordingsstaat inzake
baten-lastendienstenBedragen
x € 1 000 (1)(2)(3)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijke vastgestelde begrotingAlgemene Inspectiedienst   Totale baten59 58868 4958 907Totale lasten59 58867 0897 501Saldo van baten en lasten01 4061 406    Totale kapitaalontvangsten6 3334 742– 1 591Totale kapitaaluitgaven9 4598 725734    Dienst landelijk Gebied   Totale baten111 365119 9788 613Totale lasten111 365117 7026 337Saldo van baten en lasten02 2762 276    Totale kapitaalontvangsten16 09510 572– 5 523Totale kapitaaluitgaven24 24817 844– 6 404    Dienst Regelingen   Totale baten139 204164 29825 094Totale lasten139 204183 65044 446Saldo van baten en lasten0– 19 352– 19 352    Totale kapitaalontvangsten12 40024 00011 600Totale kapitaaluitgaven27 23542 62915 394    Plantenziektenkundige Dienst   Totale baten16 98734 09817 111Totale lasten16 98733 90516 918Saldo van baten en lasten 193193    Totale kapitaalontvangsten2 000542– 1 458Totale kapitaaluitgaven3 2002 579– 621    Voedsel en Warenautoriteit   Totale baten151 263170 21318 950Totale lasten151 263166 65215 389Saldo van baten en lasten03 5613 561    Totale kapitaalontvangsten10 3805 307– 5 073Totale kapitaaluitgaven16 87711 616– 5 2614. Toelichting bij de samenvattende verantwoordingsstaat
inzake baten-lastendienstenAlgemene Inspectiedienst (AID)ProfielDe Algemene Inspectiedienst (AID) is een handhavingorganisatie van het
ministerie van LNV die, door middel van de instrumenten controle, verificatie
en opsporing, de naleving van de LNV-regelgeving op programmatische wijze
bevordert. Waar effectief uit oogpunt van naleving wordt de inzet van hiervoor
bedoelde instrumenten begeleid door handhavingcommunicatie. Op basis van waarnemingen
en ervaringen in de handhavingpraktijk adviseert de AID de Minister en beleidsdirecties
van LNV over voorgenomen of reeds vigerend beleid en regelgeving. Ten behoeve
van de uitvoering van deze taak beschikken de ambtenaren AID over toezichthoudende
en opsporingsbevoegdheden. Deze bevoegdheden worden in onderlinge samenhang
ingezet. Opsporing vindt plaats onder verantwoordelijkheid van het Openbaar
Ministerie.Financieel resultaatDe AID heeft over 2007 een positief exploitatieresultaat behaald van € 893 000.
Het bedrijfsresultaat uit de normale bedrijfsuitoefening bedraagt € 399 000.
Het restant € 494 000 is het gevolg van de incidentele vrijval
van het kort- en langlopend deel van in eerdere boekjaren getroffen voorzieningen.
De liquiditeitspositie is, afgemeten aan het netto werkkapitaal, afgenomen
ten opzichte van de beginbalans. De geleverde productie is hoger dan in de
initiële begroting voor 2007 is voorzien. Dit is onder meer het gevolg
van de preventieve inzet van de AID ter voorkoming van verspreiding van de
dierziektes Aviaire Influenza, Mond- en Klauwzeer en de Bluetongue Disease.
Daarnaast hebben gedurende het begrotingsjaar ook mutaties plaatsgevonden
in het reguliere opdrachtenpakket van de AID.De gerealiseerde doelmatigheid van de AID is gemiddeld nagenoeg gelijk
aan de norm.De exploitatiereserve is gebonden aan een maximumomvang van 5%
van de gemiddelde jaaromzet ultimo jaar, berekend over de laatste drie jaar.
De maximaal toegestane omvang van de exploitatiereserve bedraagt € 3 132 000
(2006: € 3 078 000).PrestatiesDe prestaties van de AID bestaan uit het aantal directe uren per product
waartoe de AID een opdracht heeft gekregen en de daarmee bereikte resultaten.
Onderstaande tabel geeft per productgroep het aandeel in de omzet van de AID
in 2007 weer.Prestaties per productroep Realisatie 2007ProductgroepPrestaties (in uren)Aandeel
in omzet (in %)Product  Controle608 00274,3Verificatie89 01410,9Opsporing103 05512,5Beleidsadvisering14 7651,8Handhavingscommunicatie3 7530,5Totaal818 589100Het initiële opdrachtenpakket is medio 2006, als onderdeel van de
begrotingsvoorbereiding 2007 bepaald. De omvang en samenstelling daarvan is
onderhevig aan politiek-maatschappelijke ontwikkelingen, herprioritering van
LNV-beleid en budgettaire schommelingen. Deze aspecten hebben ertoe geleid
dat gedurende het begrotingsjaar 2007 wijzigingen in het opdrachtenpakket
hebben plaatsgevonden. Voorts is de preventieve handhavinginzet op de dreiging
van dierziektecrises niet voorzien. In 2007 heeft de AID hier ruim 16 000
controle-uren aan gespendeerd.DoelmatigheidsgegevensResultaten
doelmatigheidPrestatie-indicatorNorm 2007Meetwaarde
2007Percentage gegronde klachten op aantal gecontroleerden2 per 10 0000,4 per 10 000Goedkeurende accountantsverklaring.JaJaGemiddelde kostprijs per uur€ 79,00€ 78,03Percentage gerealiseerde verkoopbare uren100%98%Ziekteverzuimpercentage4,3%4,97%Treffers bij (selecte) controles15%22,8%Tijdigheid verificaties TAB80%80%Balans per 31 december 2007(Bedragen
x € 1 000) 31-12-200731-12-2006Activa  Immateriële vaste activa2 2161 503Materiële vaste activa  * grond en gebouwen00* installaties en inventarissen1 5491 330* overige materiële vaste activa9 4248 766Voorraden00Debiteuren375644Nog te ontvangen1 5312 027Liquide middelen8 3787 912Totaal Activa23 47322 182   Passiva  Eigen vermogen  * exploitatiereserve651 872* verplichte reserves (wettelijke reserve)1 9710* onverdeeld resultaat1 4061 826Voorzieningen82588Leningen bij het ministerie van Financiën8 1457 246Crediteuren3 4832 737Nog te betalen kosten8 3217 913Totaal Passiva23 47322 182Gespecificeerde Verantwoordingsstaat 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement59 24866 8027 554Opbrengst overige departement00 Opbrengst derden300802502Rentebaten40428388Vrijval voorzieningen0463463Totaal baten59 58868 4958 907    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten38 37243 9545 582* materiële kosten16 82119 7772 956Rentelasten547312– 235Afschrijvingskosten   * materieel2 9432 522– 421* immaterieel905524– 381Overige lasten   * dotaties voorzieningen000* bijzondere lasten000Totaal lasten59 58867 0897 501    Saldo van baten en lasten01 4061 406Kasstroomoverzicht 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting1. Rekening courant RHB per 1 januari 20073 5707 9114 3412. Totaal operationele kasstroom2 7224 4491 727  3a. Totaal investeringen (-/-)6 0835 266– 817  3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)2506303803. Totaal investeringskasstroom– 5 833– 4 6361 197  4a. Eenmalige uitkering aan Moederdepartement (-/-)0703703  4b. Eenmalige storting door Moederdepartement (+)000  4c. Aflossingen op leningen (-/-)3 3762 756620  4d. Mogelijk beroep op Leenfaciliteit (+)6 0834 112– 1 9714. Totaal financieringskasstroom2 707653– 2 0545. Rekening courant RHB 31 december 20073 1668 3775 211Dienst Landelijk Gebied (DLG)ProfielDe Dienst Landelijk Gebied (DLG) realiseert groene plannen voor 16 miljoen
Nederlanders. DLG zoekt altijd naar samenwerking en oplossingen die passen
bij de (bestuurlijke) wensen en de eigenschappen van het gebied. Bij het inrichten
van groene gebieden voor recreatie, natuur, water of landbouw, vertaalt DLG
abstract beleid naar uitvoering in concrete projecten. Hiervoor verwerft en
ontwikkelt de dienst gronden, richt die grond opnieuw in en draagt het gebied
vervolgens over aan gebiedsbeherende instanties en individuele agrariërs.Ook brengt DLG geldstromen bij elkaar en heeft de dienst inzicht in subsidiemogelijkheden.
DLG werkt binnen één opdracht voor meerdere overheden. Met de
hulp van het uitgebreide netwerk van overheden en organisaties worden projecten
gerealiseerd.DLG is een agentschap van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
(LNV). De dienst werkt voor bestuurlijke opdrachtgevers en voert wettelijke
taken uit.Financieel resultaatDLG heeft in 2007 een hoger saldo van baten en lasten bereikt dan begroot.
Het verschil in de opbrengsten van het moederdepartement is te verklaren door
een uitbreiding van de LNV-opdracht, waaronder de POP bijdrage 2007 à € 1,1
mln. DLG heeft in 2007, in vergelijking met de op basis van voorzichtige uitgangspunten
opgestelde begroting, binnen het geformuleerde beleid meer opdrachten van
derden kunnen uitvoeren. Hierdoor zijn de opbrengsten van tweeden en derden
ongeveer € 1,6 mln. hoger uitgevallen. Daarnaast zijn in de opbrengsten
derden ook de niet begrote doorberekende additionele kosten ad € 2,4
mln. opgenomen.Toename van het aantal opdrachten en van de aanvullende opdrachten van
tweeden en derden heeft geleid tot een toename van de personeelskosten.De stand van de rekening courant met de Rijkshoofdboekhouding per 31 december
2007 is lager dan begroot. Dit is voornamelijk veroorzaakt door een hogere
aflossing in 2007 à € 2,3 mln, betreffende de restant aflossing
2006 die valutair in 2007 is verrekend. Daarnaast is het saldo liquide middelen
afgenomen door een lagere balanspost nog te betalen bedragen (-/- € 1
mln) en een hoger saldo uitstaande vorderingen per 31 december 2007 à € 2,6
mln.PrestatiesDe producten van DLG ten behoeve van het moederdepartement zijn gericht
op het in opdracht uitvoeren van voorgenomen beleid, zoals dat is vastgelegd
in de beleidsartikelen van de LNV-begroting:21 Duurzaam ondernemen22 Agrarische ruimte23 NatuurDe prestaties die op deze drie beleidartikelen betrekking hebben zijn
hieronder weergegeven.Inzet in
uren en % van totaal uren per productgroepProductenRealisatie 2007Begroting 2007Verwerving en vervreemding grond190 46517%155 80414%Exploitatie grond17 0181%22 3582%Planvorming175 61015%119 27011%Planuitvoering428 66937%532 57548%Adviezen aanvragen56 8925%68 6616%Uitvoering subsidieregelingen101 7669%108 94510%Advisering algemeen en beleid164 28214%81 8127%Informatieverstrekking8 8301%17 2912%Totaal1 143 533100%1 106 716100%Aantallen
prestaties per productgroepProductenPrestatieRealisatie 2007Begroting 2007Verwerving grondHa verworven6 6866 500Vervreemding grondHa vervreemd6 6258 000Exploitatie grondHa gemiddeld in bezit37 70042 000PlanvormingHa onderhanden230 379380 000PlanuitvoeringHa onderhanden615 176700 000Adviezen aanvragenGeleverde adviezen
aanvragen24 2127 000Advisering algemeen en beleidSchriftelijke
Adviesopdrachten 1e, 2e en 3e268100Informatieverstrekkingn.v.t.  Ten aanzien het gemiddelde bezit is enerzijds de begroting te hoog ingeschat
en heeft anderzijds een correctie op het bezit plaatsgevonden.Doelmatigheidsgegevens Realisatie 2007Begroting 2007Gemiddeld aantal direct productieve uren per fte werkzaam in de
projecten164170Verhouding tussen directe en indirecte uren66,5%/33,5%66%/34%Verhouding tussen directe en indirecte uren waarbij financiële
toeslag is toegerekend aan de directe uren69,6%/30,4%69%/31%Gemiddelde prijs per uur (LNV tarief)92,8488,84Het tarief 2007 van DLG is door de SG vastgesteld op € 93 naar
aanleiding van het jaarplan en de begroting van d.d. 5 oktober 2006 (brief
d.d. 1 december 2006).Balans per 31 december 2007Bedragen
x € 1000 31-12-200731-12-2006Activa  Immateriële vaste activa16 2009 603Materiele vaste activa  – Grond en gebouwen00– Installaties en inventarissen1 8521 744– Overige materiële vaste activa5 4454 890Voorraden2 9530Debiteuren6 0596 550Nog te ontvangen van het moederdepartement1 1160Overig nog te ontvangen1 3332 311Liquide middelen5 51413 216Totaal activa40 47238 314   Passiva  Eigen vermogen  – Exploitatiereserve– 11 8542 613– Verplichte reserves15 7590– Onverdeeld resultaat2 2762 231Leningen bij het MvF21 28317 619Voorzieningen5341 623Crediteuren1 0964 287Nog te betalen aan het moederdepartement661475Overige nog te betalen10 7179 466Totaal passiva40 47238 314Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007Bedragen
x € 1 000 (1)(2)(3)=(2)-(1) Oorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement92 46896 8754 407Opbrengst overige departementen2 2344 7132 479Opbrengst derden9 34910 8941 545Rentebaten51458773Bijzondere baten000Exploitatiebijdrage000Verborgen opbrengsten6 8006 909109Totaal baten111 365119 9788 613    Lasten   Apparaatskosten   – personeel75 74683 9018 155– materieel19 74422 6072 863Rentelasten823508– 315Afschrijvingskosten   – materieel4 0892 262– 1 827– immaterieel4 0631 413– 2 650Mutaties in voorzieningen10098– 2Bijzondere lasten044Verborgen lasten6 8006 909109Totaal lasten111 365117 7026 337    Saldo van baten en lasten02 2762 276Kasstroomoverzicht 2007Bedragen
x € 1 000 (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting1 Rekening-courant RHB 1 januari 200711 79113 2151 4242 Totaal operationele kasstroom8 153– 429– 8 583  3a Totaal investeringen (-/-)– 16 095– 10 9365 159  3b Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)0003 Totaal investeringskasstroom– 16 095– 10 9365 159  4a Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000  4b Eenmalige storting door moederdepartement (+)000  4c Aflossingen op leningen (-/-)– 8 153– 6 9081 245  4d Beroep op leenfaciliteit (+)16 09510 572– 5 5234 Totaal financieringskasstroom7 9423 664– 4 2785 Rekening-courant RHB 31 december 2007 (=1+2+3+4)11 7915 514– 6 277Dienst Regelingen (DR)ProfielDienst Regelingen is per 1 januari 2006 een baten-lastendienst van het
Ministerie van LNV. Samen met enkele andere uitvoerende organisaties van het
Ministerie is DR de «huisuitvoerder» van LNV regelingen. Het moederdepartement
is de belangrijkste opdrachtgever van DR. Daarnaast streeft DR er actief naar
om met haar expertise op het gebied van met name de uitvoering van «Europese
regelingen» en als facilitair bedrijf bij crisis, ook – op niet-commerciële
basis – andere (overheids)opdrachtgevers te verwerven. DR wil daarbij
partner in beleid zijn voor opdrachtgevers vanuit een transparante en zakelijke
verhouding.De opdrachten van DR betreffen met name:• De uitvoering van EU-regelingen, verordeningen en verplichtingen;• Identificatie en Registratie van dieren, percelen en bedrijven;• Vergunningen en ontheffingen;• Subsidieregelingen en financieringsregelingen;• Het plattelandsontwikkelingsbeleid;• Het mestbeleid;• De crisisbestrijding.Enerzijds gaat het om het uitvoeren van subsidieregelingen (bijvoorbeeld:
ooipremieregeling), waarbij de subsidieverkrijger «voordeel» heeft
bij de uitvoering. Anderzijds betreft het de uitvoering «regulerende
regelingen» (bijvoorbeeld in het mestbeleid, dat gericht is op het bereiken
van milieudoelstellingen). Doelgroepen zijn met name agrarische ondernemers,
maar ook bijvoorbeeld organisaties als natuurbeschermingsorganisaties.In 2007 is de Wet Investeringsbudget Landelijk Gebied (WILG) in werking
getreden. Hiermee is de provincie een belangrijke opdrachtgever voor Dienst
Regelingen geworden. Het uitvoeringsbudget WILG staat nog op de begroting
van LNV. De bijdrage aan de uitvoeringskosten WILG zijn daarom opgenomen onder
de bijdrage moederdepartement.Financieel resultaatHet vaststellen van de financiële verantwoording en resultaatbestemming
is de verantwoordelijkheid van de Secretaris-Generaal van LNV, in zijn hoedanigheid
van eigenaar van DR. Vooruitlopend op de besluitvorming hieromtrent is het
saldo van baten en lasten over het boekjaar 2007 van € 19,4 mln.
negatief, gerubriceerd onder het eigen vermogen.Dit negatieve resultaat is opgebouwd uit een exploitatietekort op de reguliere
werkzaamheden van circa € 5,0 mln., onvoorziene kosten met een betrekking
tot het Zilveren Domein van € 2,6 mln. die niet meer konden worden
doorbelast aan de opdrachtgever, hogere automatiseringskosten dan begroot,
ook in relatie tot de gestegen omzet van € 6,2 mln. en afwaarderingen
op nog niet in gebruik genomen ontwikkelde software van € 5,6 mln.De exploitatiereserve is gebonden aan een maximumomvang van 5%
van de gemiddelde jaaromzet ultimo jaar, berekend over de laatste drie jaar.
De maximaal toegestane omvang van de exploitatiereserve bedraagt € 7,79
mln. (2006: € 7,37 mln.).PrestatiesIn deze paragraaf zijn tabellen met kengetallen en indicatoren opgenomen.
Voor de tabel prestaties is de tabel zoals deze in de begroting 2007 is opgenomen
gebruikt. Vanwege de invoering van het Bedrijfsprocesmodel (BPM) is in veel
gevallen het aantal prestaties op een andere wijze geadministreerd. Zodoende
is het aantal prestaties hoger/lager dan in de begroting was opgenomen. Daarnaast
is de rubricering per beleidsartikel in de begroting niet volledig correct.
Dat is in de onderstaande tabel gecorrigeerd.Artikel Aantal regelingen per beleidsartikelAantal prestatiesIntegrale kosten (x € mln.)  2007 begroting2007 realisatie2007 begroting2007 realisatie2007 begroting2007 realisatieArt. 21 DuurzaamInputgestuurd1017–011,61,7OndernemenOutputgestuurd7279401 956554 45194,8112,2Subtotaal art. 21 8296401 956554 451106,4113,9        Art. 23 NatuurInputgestuurd16–00,00,3 Outputgestuurd234148 67261 56517,923,1Subtotaal art. 23 244948 67261 56518,023,4        Art. 24 Landschap en recreatieInputgestuurd42–0– 0,20,0 Outputgestuurd331111 2983 3080,90,7Subtotaal art. 24 371311 2983 3080,70,7        Art. 25 Voedselkwaliteit en diergezondheidInputgestuurd1012–00,51,1 Outputgestuurd14149571 2341,00,9Subtotaal art. 25 24369571 2341,62,0        Art. 26 Kennis en InnovatieInputgestuurd20–0 – 0,00,0 Outputgestuurd1261 4581 0620,61,1Subtotaal art. 26 1461 4581 0620,61,1        Algemeen –4–– 46–4,2        Eindtotaal 181202464 341621 666127,2145,3Om de relatie tussen uitvoeringskosten en prestaties inzichtelijk te houden
wordt in bovenstaande tabel onderscheid gemaakt tussen regelingen die inputgestuurd
en outputgestuurd zijn.Kwaliteitsindicatoren/doelmatigheidsgegevensIn de begroting 2007 zijn een aantal kwaliteitsindicatoren/doelmatigheidsgegevens
opgenomen. Deze zijn hieronder aangegeven. Tevens is de score van 2006 aangeven.Percentage gegronde bezwarenDoor DR wordt veel aandacht besteed aan het verbeteren van het bezwaar-
en beroeptraject. Tegelijkertijd wordt hiermee energie gestoken in het terugdringen
van het aantal gegrondverklaringen. Deze indicator beoogt de kwaliteit van
het proces van uitvoering en/of de kwaliteit van regelgeving te meten. Daarbij
dient wel de nuance te worden gemaakt tussen gegrondverklaring op basis van
wet- en regelgeving of op basis van het uitvoeringsproces. DR verwachtte in
de begroting 2007 35% van de bezwaren gegrond te zullen verklaren,
waarvan slechts 3% als gevolg van onjuist handelen van
DR. Het aantal ontvangen bezwaren over 2007 was ongeveer 6 750 stuks.
Een aanzienlijk deel hiervan had betrekking op de vaststelling van de Toeslagrechten
in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Het hoge percentage
gegrondverklaringen is te verklaren door het feit dat de BTR een nieuwe regeling
is, in samenhang met aanloopproblemen met het nieuwe geautomatiseerde systeem.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Percentage gegrond25%35%31%UurtariefHet richting de opdrachtgevers in rekening gebrachte uurtarief is conform
het in de begroting opgenomen bedrag.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Uurtarief57,3858,3558,35Score vanuit de omgevingDR hecht veel waarde aan de tevredenheid van de doelgroep. Deze indicator
is het resultaat van een klanttevredenheidsonderzoek. Eens in de twee jaar
wordt een klanttevredenheidsonderzoek gedaan. Dit is eind 2005 gedaan en de
bedoeling was om eind 2007 wederom zo’n onderzoek te doen. Inmiddels
is besloten dat deze meting pas in het eerste kwartaal 2008 te doen. Het laatst
bekende cijfer, uit 2005, is een 6,2.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Score6,27,06,2Gerealiseerde productiviteitDe productiviteit van de ambtelijke medewerkers zegt iets over de doelmatigheid
van de bedrijfsvoering: hoe efficïent is de dienst geweest, gegeven de
inzet van ambtelijk personeel, in het realiseren van haar doelstellingen en
de uitvoering van haar productenpakket? Directe uren buiten jaarplan en indirect
(productieve) uren worden meegenomen. Uren voor ziekte en verlof worden buiten
beschouwing gelaten. Hoe hoger het percentage, hoe efficiënter het omzettingsproces
beschikbare uren naar productieve uren. Dit heeft een kostenverlagend effect.
Ten opzichte van 2006 is de productiviteit onveranderd gebleven.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Percentage76,3%76,5%76,3Telefonische bereikbaarheidEen van de indicatoren die een groot effect heeft op de tevredenheid van
de doelgroepen is de telefonische bereikbaarheid. De in de begroting 2007
opgenomen doelstelling voor 2007 is om 70% van de gesprekken binnen
30 seconden te beantwoorden.Over het jaar 2007 heeft het callcenter 436 000 telefoontjes afgehandeld
met een service-level van 59%. (het percentage van de inkomende telefoongesprekken
dat binnen 30 seconden is behandeld) en een bereikbaarheid van 89%
(percentage binnengekomen calls dat daadwerkelijk wordt opgenomen). De belangrijkste
reden voor de daling van de realisatie is dat er sprake is van zo’n
100 000 calls meer aanbod dan begroot.Met name de Gecombineerde Data Inwinning (GDI) en de uitvoering van de
toeslagrechten hebben tot een grote drukte in april en mei 2007 geleid. Om
dit goed op te kunnen vangen is ervoor gekozen om verruimde openingstijden
toe te passen op werkdagen en op zaterdagen. Daarnaast is sprake geweest van
drukte in verband met de afhandeling van telefonische vragen op het gebied
van Bluetongue.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Telefonische bereikbaarheid: Service-level65%
binnen 30 seconden70% binnen 20 seconden59% binnen 30 secondenBereikbaarheid 90%89%Aantal klachtenIn 2006 heeft DR een nieuwe wijze van klachten en signaalafhandeling in
gebruik genomen, waardoor klachten beter in beeld komen en de aandacht voor
de kwaliteit van de afhandeling verhoogd wordt. Daarnaast worden brieven uit
klantvriendelijke overwegingen eerder als formele klachtenbrief aangemerkt
en met de daarbij behorende procedure afgehandeld. Doelstelling voor 2007
was om minder dan 50 formele klachtenbrieven te ontvangen.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Aantal ontvangen formele klachtenbrieven88< 5077Aantal incidenten met betrekking tot DRDoor middel van kwartaalrapportages en overige communicatie richting bijvoorbeeld
de Tweede Kamer wil DR het aantal incidenten met betrekking tot de uitvoeringsaspecten
van diverse regelingen zo veel mogelijk beperken. In 2007 is met betrekking
met de BTR twee keer een Algemeen Overleg met de Kamer geweest. Daarnaast
is er één keer een technische briefing met betrekking tot de
BTR geweest.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Aantal incidenten waarover gesproken wordt dat te maken heeft
met DRbeperktbeperktbeperktDoelgroepSinds 2004 maakt DR gebruik van praktijkpanels. In deze panels worden
vragen voorgelegd aan vertegenwoordigers van de agrarische sector. Het gaat
daarbij bijvoorbeeld om beoordeling van een conceptformulier, een verzoek
om mogelijke knelpunten in de uitvoering aan te geven of een keuze te maken
uit verschillende uitvoeringsvarianten. Echter niet om beleidsvragen. DR vindt
het van belang dat het bij de deelnemers aan de praktijkpanels duidelijk is
wat er met de uitkomsten hiervan wordt gedaan. DR gaat de praktijkpanels verder
uitbreiden. In maart 2008 vinden de praktijkpanels in de huidige vorm voor
de laatste keer plaats. Daarna wordt gestart met een andere vorm van doelgroepparticipatie.
Hiervoor wordt gebruik gemaakt van een internetpanel en kunnen deelnemers
ook nog voor een fysieke bijeenkomst worden gevraagd. Het grote voordeel van
de nieuwe panels is, dat ze meer flexibel zijn in te zetten.Omschrijving/jaarRealisatie
2006Begroting 2007Realisatie 2007Tevredenheid praktijkpanels over opvolging adviezenvoldoendevoldoendevoldoendeBalans per 31 december 2007(x € 1 000) 31-12-200731-12-2006Activa  Immateriële vaste activa47 64039 452Materiële vaste activa  – grond en gebouwen1 3351 153– installaties en inventarissen1 8581 928– overige materiële vaste activa6 3532 789Debiteuren5 4389 550Nog te ontvangen8 22220 630Liquide middelen75216 829Totaal activa71 41892 331   Passiva  Eigen Vermogen  – exploitatiereserve– 44 6318 562– verplichte reserves47 8280– onverdeeld resultaat– 19 352– 4 573Leningen bij het MvF32 84627 000Schuld aan het Moederdepartement00Voorzieningen02 528Crediteuren13 35313 113Nog te betalen41 37445 701Totaal passiva71 41892 331Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007(x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement127 233145 25618 023Opbrengst overige departementen5872 2301 643Opbrengst derden10 78416 3345 550Rentebaten600478– 122Totaal baten139 204164 29825 094    Lasten   Apparaatskosten   – personele kosten73 09588 56015 465– materiële kosten48 73078 42929 699Rentelasten1 1371 344207Afschrijvingskosten   – materieel9343 8832 949– immaterieel15 30811 434– 3 874Overige lasten000– Dotaties voorzieningen000– Buitengewone lasten000Totaal lasten139 204183 65044 446Saldo van baten en lasten0– 19 352– 19 352Kasstroomoverzicht 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening-courant RHB 1 januari 200733 22616 826– 16 400    2. Totaal operationele kasstroom14 2422 557– 11 685      Totaal investeringen (-/-)– 12 400– 27 794– 15 394  Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)0003. Totaal investeringskasstroom– 12 400– 27 794– 15 394      Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000  Eenmalige storting door het moederdepartement (+)000  Aflossingen op leningen (-/-)– 14 835– 14 8350  Beroep op leenfaciliteit (+)12 40024 00011 6004. Totaal financieringskasstroom– 2 4359 16511 600    5. Rekening-courant RHB 31 december 2007 (=1+2+3+4)32 633754– 31 879Plantenziektenkundige dienst (PD)ProfielDe opdracht van de Plantenziektenkundige Dienst is het weren, vrijwaren,
bestrijden en beheersen van ziekten en plagen in de plantaardige sector. Dit
om een duurzame, concurrerende en veilige land- en tuinbouw te bevorderen,
de handel zoveel mogelijk ongestoord te laten plaatsvinden en het Nederlands
landschap in stand te houden. Een duurzame, veilige en concurrerende land-
en tuinbouw betekent onder andere minder gebruik en minder afhankelijkheid
van chemische bestrijdingsmiddelen. Het voorkomen, dan wel beperken van ziekten
en plagen levert daaraan een belangrijke bijdrage. De Plantenziektenkundige
Dienst voert deze taak uit in het kader van de Plantenziektenwet, Europese
regelgeving en internationale verdragen.Voor de uitvoering van wettelijke taken waarop het profijtbeginsel niet
van toepassing is, en voor beleidsondersteuning ten behoeve van het ministerie
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit ontvangt de Plantenziektenkundige
Dienst een bijdrage van het ministerie van LNV. Voor de uitvoering van wettelijke
taken waarop het profijtbeginsel van toepassing is, brengt de Plantenziektenkundige
Dienst een in beginsel kostendekkend tarief (retributie) in rekening. Indien
de dienst, afgeleid van zijn kerntaken, opdrachten voor derden uitvoert, betreft
dat opdrachten die niet conflicteren met de wettelijke taken en bijdragen
aan kennis en/of gelijkmatige arbeidsfilm.Financieel resultaatHet jaar 2007 sluit af met een positief resultaat van € 193 000.
De verschillen met de begroting voor wat betreft de opbrengst moederdepartement,
de opbrengst derden en de apparaatskosten zijn groot. Dit wordt voornamelijk
veroorzaakt doordat de overdracht van inspectietaken in het kader van Plantkeur
per 1-9-2007 heeft plaatsgevonden in plaats van 1-1-2007. De begroting is
uitgegaan van 1-1-2007 als wijzigingsdatum.De exploitatiereserve is gebonden aan een maximumomvang van 5%
van de gemiddelde jaaromzet ultimo jaar, berekend over de laatste drie jaar.
De maximaal toegestane omvang van de exploitatiereserve bedraagt € 1 639
(2006: € 1 563).Prestaties en DoelmatigheidsgegevensIn dit hoofdstuk worden de prestatie-indicatoren (PI’s) zoals vastgesteld
in het project Herexamen Agentschap getoond. Voor de implementatie is afgesproken
dat niet alle indicatoren tegelijk worden opgepakt, maar dat er per rapportageperiode
uitbreiding en verbetering plaatsvindt. De getallen zijn de cumulatieve waarden,
ofwel van 1 januari tot en met de rapportageperiode.PrestatiesProductEenheidRealisatie
2006Realisatie 2007BasistariefInspecties74 47049 956ZendingsinspectiesFactureerbare minuten1 807 9851 029 184weringsinspecties RC G&FRekenton1 435 8451 337 370weringsinpsecties RC snijbloemen1 000
rekenstelen2 927 6932 326 121DocumentcontroleAantal116 91897 276Bedrijf- en perceelinspecties LNVInspecties/uren15 58714 834Fytosanitaire beschikkingenAantal9851 341Enkelvoudige auditsAantal2762Samengestelde auditsFactureerbare
uren2 220708DiagnosesFactureerbare uren27 40324 152Derden bedrijf- en perceelinspectiesFactureerbare uren18 4246 584Certificaten zonder inspectieAantal217 868145 407GewasbeschermingsbeschikkingenUren7 9153 296ImplementatieFactureerbare uren10 89316 056Advies en vertegenwoordiging   AdviesFactureerbare uren34 431 LNV beleidFactureerbare uren23 12522 222DerdenFactureerbare uren4 4194 722Overige overhedenFactureerbare uren6 8879 044Kennis   MethodenontwikkelingUren2 8732 975Overige kennisontwikkelingUren15 48416 521BeheersingsindicatorenBeheersingindicatorenIndicatorRealisatie 2006Realisatie
2007Begroting 20071 Bezetting415198,51682 Productiviteit PD47%45%60%3 Facturabiliteit PDpmpm90%4 Verhouding vast-inhuur80%95%80%5 Verzuimpercentage5,41%4,20%<4,7%6 Meldingssfrequentie1,491,5<1,57 Verzuimduur12,6310,34<15,048 % p4 gesprekken90%24,3%100%Definities en Toelichting1. Bezetting = Aanwezig # fte totaal PD, vast en inhuur. Van de bezetting
is ongeveer 67 fte los personeel.2. Productiviteit = Totale uren organisatie minus niet productieve uren
organisatie/totale uren organisatie3. Facturabiliteit = Totale declarabele uren product/totale uren product4. Verzuimpercentage = Het «ziekteverzuimpercentage» is het
aantal verzuimde kalenderdagen (inclusief weekenden) in de observatieperiode
enerzijds, gedeeld door de personeelsomvang vermenigvuldigd met het aantal
kalenderdagen in de periode anderzijds.5. Meldingsfrequentie = De «meldingsfrequentie» geeft het
totaal aantal in de observatieperiode aangevangen verzuimgevallen weer ten
opzichte van het gemiddeld aantal personeelsleden.6. Verzuimduur = De «gemiddelde ziekteverzuimduur» geeft het
totaal aantal dagen weer dat medewerkers in een bepaalde periode per ziekmelding
gemiddeld hebben verzuimd. De gemiddelde verzuimduur in een periode is gelijk
aan de som van verzuimduren van de verzuimgevallen die in de periode geëindigd
zijn, gedeeld door het aantal van deze gevallen. Het betreft het 12 maands
gemiddelde uit Emplaza.7. Aantal P4 gesprekken = aantal geregistreerde P4 gesprekken met medewerkers
in vaste of tijdelijke dienst per afdeling en PD totaal.• De bezetting is een stuk lager dan de referentiewaarde, omdat de
referentiewaarde gebaseerd is op de oude PD. De afgelopen maanden zijn veel
medewerkers vertrokken waardoor de bezetting gedaald is naar 207 FTE eind
december.• Tegelijk met de daling van de bezetting is ook de verhouding inhuur–vast
gedaald doordat voor een groot deel losse krachten vertrokken zijn.Kwalitatieve indicatorenFytosanitair systeemIndicatorRealisatie 2006Realisatie
2007Begroting 20071 Weren0,87%Zie toelichting0,88%2 Monitoren0,64%Zie toelichting1%3 Vrijwaren0,01%Zie toelichting1%4 Notificaties (inkomend)0,61%269 (zie toelichting)1%5 Aantal quick scans6132766 Aantal PRA’s4357 Tijdigheid opgelegde maatregelpmpm8 dgnDefinities en Toelichting1. Weren = Aantal Q-vondsten bij weren/aantal zendingsinspecties weren
x 100%2. Monitoren = Aantal Q-vondsten bij monitoren/aantal bedrijfsen perceelinspecties
monitoring x 100%3. Vrijwaren = Aantal Q-vondsten bij vrijwaren/aantal zendingsinspecties
vrijwaren x 100%4. Notificaties = Aantal zendingen afgekeurd door landen/aantal zendingen
naar landen x 100%5. Quickscans = Aantal uitgevoerde Quickscans6. Aantal PRA’s = aantal uitgevoerde PRA’s7. Tijdigheid opgelegde maatregel = Tijd tussen vastgestelde diagnose
en opleggen (= wegsturen naar betrokken team of direct naar lijdend voorwerp)
standaardmaatregel• De indicatoren weren, monitoren en vrijwaren hebben betrekking
op het gehele fytosanitaire stelsel en bevat daarmee ook de activiteiten van
de Keuringsdiensten. In afwachting van de benodigde informatie is hier geen
kengetal opgenomen. De PD kan niet zoals voorheen snel beschikken over de
benodigde cijfers.• De notificaties zijn weergegeven als het aantal notificaties om
dezelfde reden als het ontbreken van de indicatoren weren, monitoren en vrijwaren.
Het aantal notificaties eind 2007 ligt lager dan in 2006 (397 stuks).KennisKennisIndicatorRealisatie 2006Realisatie
2007Begroting 20071 Expertbijdragen2745811502 Publicaties5647253 Eliminatiescenario’s224344 Diagnostische protocollen368223Definities en Toelichting1. Expert bijdragen = # bijdragen aan vastgestelde expertgroepen2. Publicaties = # publ. + voordr in/aan vastgestelde lijst vakbladen/congressen-fora
Eliminatiescenario’s = Aantal eliminatiescenario’s t/m periode
X3. Diagnostische protocollen = Aantal diagnostische protocollen t/m periode
X• Het aantal expertbijdragen ligt erg hoog. Het criterium waarop
iets een expertbijdrage genoemd mag worden is aan verandering onderhevig,
waardoor in de afgelopen jaren een verandering in de interpretatie van het
aantal expertbijdragen is ontstaan.• Het aantal eliminatiescenario’s is niet toegenomen in de
laatste vier maanden om dezelfde redenen als de PRA’s; door gebrek aan
capaciteit.KlanttevredenheidIndicatorRealisatie 2006Realisatie
2007Begroting 20071 Bezwaar1614162 Klachten13383 Klanttevredenheid productadvies55>3,54 Afgehandelde diagnosesn.v.t.16 986pm5 Doorlooptijd notificaties (in dagen)–105Definities en Toelichting1. Bezwaar = Het cumulatief aantal schriftelijk ingediende klachten tegen
een beschikking (o.a. een factuur)2. Klachten = Het cumulatief aantal schriftelijk ingediende klachten.3. Klanttevredenheid/klachten product advies = aantal ontvangen klachten
per product (inspecties, audits, diagnoses), aantal juridische procedures
(beschikkingen)4. Doorlooptijd notificaties (werkdagen) = Het gemiddelde aantal werkdagen
tussen diagnose van een Q-vondst en het uitsturen van een notificatie naar
het exporterende land.• Er zijn drie bezwaarschriften binnengekomen naar aanleiding van
aanzeggingen aardappelmoeheid. De bezwaren zijn afgehandeld. Twee bezwaren
zijn na overleg met de bezwaarden ingetrokken, het andere bezwaar was niet-ontvankelijk
gezien een termijn overschrijding.Op 20 juli 2007 heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb)
het beroep gegrond verklaard dat was ingediend door een aantal groenten &
fruitimporteurs tegen de door de PD gehanteerde retributies. Na verschillende
correspondentie over-en-weer is door de bezwaarde afgezien van een hoorzitting.
De PD steunt R&R actief in de voorbereiding van een nieuwe beslissing
op bezwaar.• Het aantal diagnoses is lager dan in 2006 (22 709 stuks) omdat
er in 2007 zijn minder surveymonsters genomen, met name voor Medfly en Diabrotica.• De doorlooptijd notificaties is weergegeven als een gemiddelde
over de maanden september tot en met december. Dit gemiddelde ligt nu op 10
dagen, wat een forse verbetering is t.o.v. de vorige periode, door procesaanpassingen
en scherpe voortgangsbewaking.Balans per 31 december 2007(Bedragen
x € 1 000) 31-12-200731-12-2006Activa  Immateriële vaste activa1 6021 104Materiële vaste activa  – grond en gebouwen  – installaties en inventarissen1 8042 337– overige materiële vaste activa214390Voorraden263 Debiteuren7361 905Nog te ontvangen8092 056Liquide middelen4 0464 631Totaal Activa9 47412 423   Passiva  Eigen vermogen  – exploitatiereserve– 1 602 – verplichte reserves1 602 – onverdeeld resultaat193 Leningen bij het ministerie van Financiën1 5843 183Voorzieningen181196Crediteuren7021 113Nog te betalen kosten6 8147 931Totaal Passiva9 47412 423Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3) Oorspronkelijk vastgestelde
begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement14 78723 4198 632Opbrengst derden2 15010 5088 358Rentebaten50171121    Totaal baten16 98734 09817 111    Lasten   Apparaatskosten   – personele kosten8 87720 54311 666– materiële kosten6 80011 3164 516Rentelasten280121– 159Afschrijvingskosten   – materieel600875275– immaterieel400679279Overige lasten   – dotaties voorzieningen 365365– bijzondere lasten306– 24    Totaal lasten16 98733 90516 918    Saldo van baten en lasten 193193Kasstroomoverzicht 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting1. Rekening courant RHB per 1 januari 20079734 6243 6512. Totaal operationele kasstroom1 0201 459439  -/- totaal investeringen– 2 000– 1 485515  + totaal boekwaarde desinvesteringen 1421423. Totaal investeringskasstroom– 2 000– 1 343657  -/- eenmalige uitkering aan moederdepartement     + eenmalige storting door moederdepartement     -/- aflossingen op leningen– 1 200– 1 094106  + beroep op leenfaciliteit2 000400– 1 6004. Totaal financieringskasstroom800– 694– 1 4945. Rekening courant RHB 31 december 20077934 0463 253Voedsel en Warenautoriteit (VWA)ProfielDe Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) is binnen de rijksoverheid integraal
verantwoordelijk voor het toezicht, de risicocommunicatie en de onafhankelijke
risicobeoordeling op het terrein van voedsel- en productveiligheid en diergezondheid.
Door de koppeling van deze drie kerntaken wil de VWA haar missie «zichtbare
risicoreductie» realiseren.De VWA bestaat uit 4 dienstonderdelen, namelijk de directie Toezichtbeleid &
Communicatie, de Dienst Uitvoering, het bureau Risicobeoordeling en de directie
Bedrijfsvoering.Voor de uitvoering van een deel van de postmortem-keuringen huurt de VWA
officiële assistenten in, die in dienst zijn van KDS. De officiële
assistenten voeren hun werkzaamheden uit onder gezag en verantwoordelijkheid
van de VWA.De facturering van deze ingehuurde diensten vindt door de VWA plaats.
De VWA draagt het debiteurenrisico voor de geleverde diensten door KDS. De
opbrengsten van deze geleverde diensten en de kosten die de inhuur van KDS
met zich brengt, zijn niet in het resultaat van de VWA meegenomen omdat deze
activiteiten tot de bedrijfsvoering van KDS behoren. Alleen de vergoeding
voor het debiteurenrisico, is gezien het feit dat de VWA risicodrager is,
wel in de jaarrekening van de VWA opgenomen.Financieel resultaatDe opbrengsten LNV zijn ruim € 24,705 mln. hoger dan opgenomen
in de begroting. Dit wordt verklaard uit de volgende bijdragen:• ontvangen loon- en prijsbijstelling ad € 0,411 mln.• frictiekosten afbouw veterinaire werkzaamheden ad € 4,200
mln.• bijdrage tijdelijke formatie ad € 1,900 mln.• project Cliënt/Traces ad € 1,097 mln.• bijdrage in kader van roodvleesconvenant ad € 2,700 mln.• bijdrage voor niet kostendekkende tarieven € 8,850 mln.• ontvangen VWS bijdrage voor frictiekosten (afbouw werkzaamheden)
ad € 5,170 mln.• overige opdrachten ad € 0,377 mln.De opbrengsten VWS zijn totaal € 75,138 mln. Deze kunnen als
volgt worden gespecificeerd:• structurele bijdrage VWS ad € 66,692 mln.• uitbesteed onderzoek RIVM ad € 6,774 mln.• loon en prijscompensatie 2007 ad € 0,800 mln.• overige opdrachten ad € 0,872 mln.De opbrengsten DGF bedragen € 0,724 mln. en betreft vergoeding
voor de afhandeling van volgende verdenkingen en kleine uitbraken:• Blue Tongue € 0,478 mln.• Mond- en klauwzeer € 0,085 mln.• Aviaire influenza € 0,023 mln.• Overige verdenkingen € 0,138 mln.De opbrengsten derden zijn aanzienlijk lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt
doordat de tarieven niet op kostendekkend niveau zijn. Het verschil tussen
kostprijs en tarief wordt gedekt door aanvullende opdrachtgeverbijdragen.
De opbrengsten voor keuringen import zijn in 2007 verder toegenomen. De overige
opbrengsten liggen op het niveau van voorgaande jaren.De liquiditeitspositie van de VWA is ten opzichte van 2006 beduidend verbeterd.
Door o.a. hogere ontvangsten derden zijn de ontvangsten uit operationele activiteiten
met een bedrag van € 11,775 mln. beduidend hoger dan begroot.Onder de investeringen in materiële vaste activa zijn alleen opgenomen
de investeringen waarvoor in 2007 geldmiddelen zijn opgeofferd. De totale
investeringskasstroom is lager dan begroot. Oorzaak hiervan is het temporiseren
van investeringen als gevolg van bezuinigingen en de geplande fusie van de
inspectiediensten AID, PD en VWA.Per saldo is ultimo december 2007 de liquiditeitspositie € 13,551
mln. (2006 – € 0,071 mln.).De exploitatiereserve is gebonden aan een maximumomvang van 5%
van de gemiddelde jaaromzet ultimo boekjaar, berekend over de laatste drie
jaar. De maximaal toegestane omvang van de exploitatiereserve over het gemiddelde
van de laatste twee jaar bedraagt € 8,488 mln.(2006: € 8,465
mln.).PrestatiesKlachten over handelen VWADeze indicator heeft betrekking op de uitvoering
van het beleid door VWA medewerkers (inclusief facturering). Het beleid zelf
is vastgesteld door de beide opdrachtgevers, de ministeries van LNV en VWS.
In de onderstaande tabel staat behalve het absolute aantal klachten ook het
relatieve belang ervan weergegeven in de kolom %. Dit percentage is
berekend door het aantal klachten te delen door het aantal inspecties respectievelijk monsteranalyses en – voor de keuringen –
door het aantal uren.werkzaamhedenstreefwaarde
2007realisatie 2007 aantal%aantal%inspecties1020.07530.05monsteranalyses800.0690.00keuringen2150.021870.04Bron: regio, MCS, meldkamer, JZAfhandelsnelheid informatieverzoeken en klachten/incidentmeldingenHet streven is dat de informatieverzoeken en klachten/incidentmeldingen
die bij de meldkamer van de VWA binnenkomen binnen 6 weken worden afgehandeld.
Voor een deel van deze verzoeken kan de behandeltermijn van 6 weken vaak niet
worden gehaald, omdat het handhavingstraject langer is. streefwaarde 2007realisatie 2007Totale hoeveelheid verzoeken en klachten/meldingen40 00034 482waarvan klachten over voedsel, producten en dieren6 5005 151Percentage behandeling verzoeken, klachten/meldingen < 6 weken90%94%Bron: MCS DU Centraal/IMD, opgave meldkamerBekendheidMet betrekking tot de naamsbekendheid van de VWA wordt een onderscheid
gemaakt tussen spontane en geholpen naamsbekendheid. Op middellange termijn
wordt gestreefd naar een spontane naamsbekendheid van 25% en van een
geholpen naamsbekendheid van 50%. streefwaarde 2007realisatie 2007spontaan10%8%geholpen50%54%totaal60%62%Bron: Externe MCSGevoel van product- en voedselveiligheidAlgemene doelstelling is dat het gevoel van veiligheid niet achteruit
gaat.De indicator voedselveiligheid heeft betrekking op het vertrouwen van
de consument in de veiligheid van voedingsmiddelen (consumentenmonitor). De
indicator heeft een schaal van 1 (helemaal niet mee eens) tot 5 (helemaal
mee eens). De VWA meet de onderstaande drie stellingen.voedselveiligheidstreefwaarde
2007Raming 2006Realisatie
2006Onderzoek 2007 (*)Voedingsmiddelen worden steeds veiliger3.43.43.4Ik maak me zorgen over de veiligheid van voedingsmiddelen2.72.72.7Ik voel me onbehaaglijk over de veiligheid van voedingsmiddelen2.52.52.5Bron: (*) VWA Consumentenmonitor 2003–2006, Den Haag, juni 2007Balans per 31 december 2007(Bedragen
x € 1 000) 31–12–0731–12–06Activa  Immateriële vaste activa2 3582 256Materiële vaste activa  – grond en gebouwen4 4485 252– installaties en inventarissen5 0056 612– overige materiële vaste activa6 6016 558Voorraden1 5321 339Debiteuren10 6098 245Overlopende activa6 14813 862Liquide middelen13 551– 71Totaal activa50 25244 053   Passiva  Eigen Vermogen  – exploitatiereserve– 3 9420– verplichte reserves1 9480– onverdeeld resultaat3 561– 156Leningen bij het MvF23 14625 484Voorzieningen4 079200Crediteuren5 2365 333Overlopende passiva16 22413 192Totaal passiva50 25244 053Gespecificeerde verantwoordingsstaat 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begrotingBaten   Opbrengst moederdepartement22 05746 76224 705Opbrengst overige departementen73 35675 1381 782Opbrengsten DGF0724724Opbrengst derden55 75047 078– 8 672Rentebaten100511411Bijzondere baten000Totaal baten151 263170 21318 950    Lasten   Apparaatskosten   – personele kosten95 122106 61611 494– materiële kosten45 18752 2797 092Rentelasten1 235999– 236Afschrijvingskosten   – materieel6 3285 022– 1 306– immaterieel1 9831 371– 612Overige lasten   – Mutatie voorzieningen408365– 43– Bijzondere lasten1 0000– 1 000Totaal lasten151 263166 65215 389    Saldo van baten en lasten03 5613 561Kasstroomoverzicht 2007(Bedragen
x € 1 000) (1)(2)(3)=(2)-(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie 31–12–2007Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting1. Rekening-courant RHB 1 januari 20072 068– 71– 2 1392. Totaal operationele kasstroom8 31119 93111 620  3a. Totaal investeringen (-/-)– 10 380– 4 2786 102  3b. Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)01511513. Totaal investeringskasstroom– 10 380– 4 1276 253  4a. Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)000  4b. Eenmalige storting door moederdepartement (+)0156156  4c. Aflossingen op leningen (-/-)– 6 497– 7 338– 841  4d. Beroep op leenfaciliteit (+)10 3805 000– 5 3804. Totaal financieringskasstroom3 883– 2 182– 6 0655. Rekening-courant RHB 2007 (=1+2+3+4)3 88213 5519 669D. BIJLAGEN1. Toezichtrelaties en ZBO’s/RWT’sInstellingRWTZBOBijdrage LNV 2007(x € 1 000)(Beleids-)artikel(en)   RealisatieBegroting 1. Hogere Agrarische Onderwijsinstellingen (HAS) (6)jn57 22656 923262. Wageningen Universiteitjn147 733140 364263. Agrarische Opleidingscentra (AOC’s) (13)jn402 971393 967264. Stichting Nederlandse Algemene Keuringsdienst Tuinbouwjj   5. Stichting Nederlandse Algemene Keuringsdiensten (Zaaizaad en
Pootgoed Landbouwgewassen) (NAK)jj   6. Stichting Bloembollenkeuringsdienst (BKD)jj   7. Stichting Centraal Orgaan voor Kwaliteitsaangelegenheden in
de Zuivel (COKZ)jj–500258. Stichting Controlebureau voor Pluimvee, Eieren en eiproducten(CPE)jj   9. Stichting Kwaliteitscontrolebureau voor Groente en Fruit (KCB)jj–2482110. Stichting Kwaliteitscontrole Alternatieve Landbouwproductiemethoden
(SKAL)jj   11. Staatsbosbeheerjj87 19077 44523 en 2412. Faunafondsjj9 5368 7002313. Bureau Beheer landbouwgrondenjj37 75151 99123 en
2414. Commissie Beheer Landbouwgrondennj   15. Centrale Grondkamernj153–2916. Regionale Grondkamers Z, ZW, NW, N, Onj   17. Reconstructiecommissie Midden Delflandnj1 0727072418. College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB)jj1 5402612119. Stichting Landelijke Inspectie Dienst voor Dieren (LID)nj3001822120. Raad voor Plantenrassennj1 7171 2492921. Voedselvoorzienings in- en verkoopbureaujj   22. Stichting Borgstellingsfonds voor de Landbouw (BF)jj1 455–2123. Stichting Ontwikkelings- en saneringsfonds voor de Landbouwjj   24. Stichting Ontwikkelings- en Saneringsfonds voor de Visserijjj–  25. Kamer voor de Binnenvisserijnj – 26. Stichting examens vakbekwaamheid honden en kattenbesluit (SEV)jj   27. Erkende stamboekverenigingen (28x)nj   28. Stichting DLOjn181 055164 8902629. Rendacjn8 811–2530. Stichting Nationaal Groenfondsjn––23,24 en 272. Toezeggingen aan de AROpvolging van de aanbevelingen van de Algemene RekenkamerIn deze bijlage wordt ingegaan op de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer
op gesignaleerde onvolkomenheden in de bedrijfsvoering bij het departementale
jaarverslag LNV en het Diergezondheidsfonds (DGF) 2006 en de maatregelen die
zijn getroffen om de geconstateerde tekortkomingen in het verslagjaar en de
jaren daarna te voorkomen. De Algemene Rekenkamer heeft in het rapport bij
het jaarverslag over 2006 een tweetal «onvolkomenheden» in de
bedrijfsvoering geconstateerd, namelijk het subsidiebeheer en (het toezicht
op) de interne controle. In de bestuurlijke reactie is toegezegd deze onvolkomenheden
in 2007 op te lossen.SubsidiebeheerDe Algemene Rekenkamer heeft, evenals over 2005, het subsidiebeheer als
een «onvolkomenheid» aangemerkt.Reactie LNV:De nieuwe «Regeling LNV-subsidies» die op 14 februari 2007
in de Staatscourant is gepubliceerd, bestaat uit algemene bepalingen en toegespitste
modules. Met de Regeling LNV-subsidies is een grote stap gezet naar vereenvoudiging
en uniformering van subsidievoorwaarden. Eénduidige en uniforme regelgeving
is een belangrijke voorwaarde voor een goed financieel beheer. In dit kader
draagt LNV actief bij aan de vorming van een rijksbreed subsidiekader en wordt
in overleg met betrokken partijen binnen LNV gewerkt aan harmonisering van
criteria welke door beleidsdirecties worden gehanteerd bij incidentele vormen
van subsidieverlening.Toezicht op het functioneren van de interne controleDe Algemene Rekenkamer heeft, evenals over 2005, (het toezicht op) het
functioneren van de interne controle als een «onvolkomenheid»
aangemerkt.Reactie LNV:In 2007 is mijn directie FEZ in nauwe samenwerking met de Auditdienst
gestart met het introduceren van een periodiek overleg op managementniveau
met directies en diensten over aandachtspunten in de financiële bedrijfsvoering.
Voort is medio 2007 gestart met het Financieel Dienstencentrum (FDC). Het
FDC zet in op een kwalitatieve verbetering van het financieel beheer binnen
het kerndepartement.Met de ingezette verbetermaatregelen is de toezegging om deze resterende
onvolkomenheden in 2007 op te lossen naar de mij bekende informatie in voldoende
mate ingevuld.3. EU-bijlage1. InleidingDeze EU-bijlage biedt inzicht in de Europese geldstromen die relevant
zijn voor de beleidsterreinen van het ministerie van LNV. Zij bevat een samenhangend
overzicht van deze geldstromen en de co-financiering met LNV-middelen en middelen
van andere overheden en private partijen. De betreffende EU-middelen zijn
gestoeld op het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), het Gemeenschappelijk
Visserijbeleid (GVB) en het Structuurbeleid.Binnen het GLB zijn twee pijlers te onderscheiden. De eerste pijler bestaat
voor een klein deel nog uit het klassieke markten prijsbeleid en voor het
grootste deel uit de zgn. (al dan niet ontkoppelde) inkomenssteun. De tweede
pijler is het plattelandsbeleid. Het markt- en prijsbeleid richt zich op het
stabiliseren van de landbouwprijzen en -inkomens. Hiervoor worden instrumenten
ingezet als exportrestituties en interventiemaatregelen. Dit klassieke markt-
en prijsbeleid is de laatste jaren stap voor stap afgebouwd en inmiddels grotendeels
vervangen door een generiek systeem, de van de productie ontkoppelde directe
inkomenssteun, die is verbonden aan maatschappelijke prestaties op het gebied
van milieu, natuur, voedselveiligheid en dierenwelzijn. Het plattelandsbeleid
richt zich op versterking van de concurrentiekracht van de landbouw, op diversificatie
van de plattelandseconomie en op het zorgdragen voor natuur- en landschapsbeheer.Het GVB is in de eerste plaats gericht op de ontwikkeling van een verantwoorde
visserijketen waarmee een evenwichtige en duurzame exploitatie van de visstand
wordt bevorderd. Hiertoe zijn in EU-verband regels opgesteld onder andere
ten aanzien van minimummaaswijdten, minimum maten, gesloten tijden en gebieden
en beperkingen voor bepaalde visserijmethoden. Tevens zijn afspraken gemaakt
ter bevordering van stabiliteit van de vismarkt.Het structuurbeleid is tot slot gericht op versterking van de sociale
en economische cohesie tussen de regio’s in de EU. Naast het plattelandsbeleid
uit de 2e pijler van het GLB, zijn ook vanuit dit beleid maatregelen gericht
op de ontwikkeling van het platteland aan de orde.2. GeldstromenAan de genoemde elementen van het Europese beleid op het terrein van LNV
zijn geldstromen naar de lidstaten verbonden. De subsidies uit hoofde van
de eerste en tweede pijler van het GLB kwamen voor het boekjaar 16 oktober
2005–15 oktober 2006 nog uit dezelfde Europese financieringsbron, te
weten het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL,
afdeling Garantie.)Vanaf 16 oktober 2006 bestaan er twee fondsen voor het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, te weten het Europese Landbouwgarantiefonds
(ELGF) en het Europese Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELPO.)De
geldstromen uit de eerste pijler hebben voornamelijk betrekking op prijs-
en inkomensondersteunende instrumenten en worden volledig Europees gefinancierd.
Bij de plattelandsmaatregelen uit de 2e pijler dient er sprake te zijn van
nationale co-financiering door de overheid.Het GVB bestaat voornamelijk uit gezamenlijke afspraken en regelgeving
op communautair niveau. De gezamenlijke afspraken en regelgeving uit het GVB
worden vanuit Brussel ondersteund door subsidies verbonden aan
het Europees Visserij Fonds (EVF.)Voor de uitvoering van het Europees structuurbeleid
zijn meerjarige afspraken over doelstellingen gemaakt (Doelstelling 2) De
afspraken verbonden aan Doelstelling 2 worden deels medegefinancierd vanuit
het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling (EFRO).In tabel 1 is een overzicht van de ontvangen programmagelden vanuit de
EU opgenomen. De uitgaven uit hoofde van het markt- en prijsbeleid en de inkomenssteun
geschieden buiten begrotingsverband en komen via officieel erkende betaalorganen
in Nederland rechtstreeks vanuit de EU bij de belanghebbende terecht. Deze
uitgaven worden door de betaalorganen (buiten de LNV-begroting) verantwoord
richting de Europese Commissie. Uitgaven en ontvangsten voor plattelandsbeleid
die behoren tot het Plattelandsontwikkelingsplan (POP) worden voor wat betreft
de uitgaven door LNV wel op de LNV-begroting verantwoord.Via de Jaarbrief Structuurfondsen zal de Tweede Kamer in het najaar van
2008 afzonderlijk worden geïnformeerd over de realisatiecijfers in 2007.Tabel 1
Programma-uitgaven voor het jaar 2007 (x € 1 mln.) Begroting 2007Realisatie 2007Financieringsbron BeleidEU**LNVOverig*EU**LNVOverig*GLB      Inkomens- en productiesteun/markt- en prijsbeleid1 100n.v.t.n.v.t.1 050***n.v.t.n.v.t.       Plattelandsontwikkelingsprogrammapmpmpm20,53,916,6Verbetering van het concurrentievermogen van de land- en bosbouwsector
(as 1)pmpmpm2,82,8–,–       Verbetering van het Milieu en het platteland (as 2)pmpmpm17,11,116,0De leefkwaliteit op het platteland en diversificatie van de plattelandseconomie
(as 3)pmpmpm0,6–,–0,6Ontw. Plaatselijke capaciteit (Leader +) (as 4)pmpmpm–,––,––,–       Overig      OD-nr 21.131,22,0–,–0,61,5–,–– Biologisch beleef je0,60,6–,–0,10,3–,–– Set aside0,41,2–,–0,31,0–,–– Verbetering honingproductie0,20,2–,–0,20,2–,–* overig, zijnde provincies, gemeenten, waterschappen en private partijen** EU-bijdragen worden buiten begrotingsverband geraamd en verantwoord.
De EU-ontvangsten betreffen de bij de EC gedeclareerde uitgaven.*** realisatie cf. Europees boekjaar (16–10–2006 t/m 15–10–2007)In bovenstaande tabel zijn de gerealiseerde financieringsstromen voor
het jaar 2007 die samenhangen met het plattelandsbeleid afgezet tegen de begroting
2007. Uitgaven en ontvangsten voor plattelandsbeleid die zijn ondergebracht
in het Plattelandsontwikkelingsplan (POP) worden voor wat betreft de uitgaven
door LNV op de LNV-begroting verantwoord. In POP-2 zijn vier doelstellingen
te onderscheiden die in zogenaamde «assen» zijn geformuleerd.
Ter uitvoering van de maatregelen uit de Verordening, worden rijksregelingen
en provinciale programma’s ingezet.Ten aanzien van de realisatie jonge agrariërs is de verwachting dat
het grootste deel in 2008 zal plaats vinden. De kasritmes worden hierop aangepast
in de toekomst; zodanig dat 85% in het tweede jaar na verlening wordt
gepland.POP-2 is op 20 juli 2007 door de Europese Commissie goedgekeurd. De daardoor
achterblijvende uitgaven kunnen middels de N+2-regeling worden ingelopen.Tegenover de Europese subsidie-uitgaven staan ook afdrachten aan de EU.
De voor LNV relevante afdrachten zijn de zogenaamde douanerechten op landbouwproducten
en productieheffingen, die onderdeel uitmaken van de Eigen Middelen van de
Europese Unie. Deze ontvangsten worden verantwoord op artikel 29 van de LNV-begroting.
Tabel 2 bevat de gerealiseerde ontvangsten in 2007. Deze ontvangsten worden
onder aftrek van een perceptiekostenvergoeding (25%) afgedragen aan
de EU.Tabel 2
Ontvangsten in 2007 uit hoofde van heffingen en douanerechten op landbouwproducten
(in € mln.) BegrotingRealisatieDouanerechten op landbouwproducten en productieheffingen2453393. De eerste pijler van het GLB (markt- en prijsbeleid,
inkomenssteun)Het markt- en prijsbeleid richt zich op de stabilisatie van landbouwprijzen
en -inkomens. Sinds 1992 is er sprake van continue hervormingen van het Gemeenschappelijk
Landbouwbeleid. In hoofdlijnen kan worden gesteld dat de klassieke instrumenten
als exportrestituties, productiesteun en interventie getransformeerd worden
naar vormen van inkomenscompensatie.In juni 2003 is een nieuwe fase ingegaan in het proces van de hervorming
van het GLB. Het belangrijkste kenmerk van deze hervorming is dat de inkomenssteun
ontkoppeld wordt van de productie en omgezet wordt in de bedrijfstoeslagregeling.
Andere kenmerken zijn:• Om in aanmerking te (blijven) komen voor de inkomenssteun moet
de agrarische producent voldoen aan maatschappelijke randvoorwaarden (ten
aanzien van dierenwelzijn, voedselveiligheid, milieu, etc.), de zogeheten
cross-compliance, Bij onvoldoende naleving wordt de producent gekort op zijn
inkomenssteun.• Verplichte afroming (modulatie) van middelen van de eerste pijler
(markt- en prijsbeleid) ten behoeve van de tweede pijler (plattelandsbeleid)
van het GLB.De controle op cross-compliance is per 2005 gestart. In 2006 heeft de
ontkoppeling van de productie plaatsgevonden. Een groot aantal steunregelingen
(zoals akkerbouw, dierlijke regelingen met uitzondering van slachtpremies)
zijn daarbij opgenomen in de bedrijfstoeslagregeling.Het jaar 2007 is het tweede toepassingsjaar van de Bedrijfstoeslagregeling
(ontkoppelde steun) in Nederland. Toch is het om diverse redenen als overgangsjaar
te beschouwen. De melkpremie, welke van 2004 tot en met 2006 werd gekoppeld
aan de zuivelquota is per 2007 ontkoppeld en opgenomen in de Bedrijfstoeslagregeling.
Verder werden in 2007 diverse invoeringstrajecten afgehandeld, zoals de aanvragen
nationale reserve en bezwaar en beroe op de initiële toedeling van de
toeslagrechten uit 2006. Ook werden compenserende betalingen
voor suiker verrekend. In 2007 werd voor het eerst de extra steun uitbetaald,
dat wil zeggen de terugbetaling van de modulatie-vrijstelling over de eerste € 5000
uit 2006. Door de eerder genoemde forse inspanningen in de uitvoering liep
de uitbetaling in 2007 vertraging op.In november van 2007 presenteerde de Europese Commissie de zogeheten Health
Check mededeling. Het document evalueert de impact van de hervorming van 2003
en doet voorstellen tot een verdere aanpassing van het GLB in de richting
van een eenvoudiger stelsel van inkomenssteun «towards a flatter rate».
Eind 2007 heeft het Nederlandse kabinet haar inzet bepaald, gericht op een
verdere vermaatschappelijking van inkomenssteun en eenvoudiger uitvoering.Ten aanzien van het markt- en prijsbeleid is LNV verantwoordelijk voor
een recht- en doelmatige uitvoering.De programma-uitgaven (zie ook tabel 1 met de programma-uitgaven voor
het jaar 2007) worden ten laste van het Europese Landbouwgarantiefonds (ELGF)
gebracht en worden buiten begrotingsverband verantwoord. De nationale uitvoering
van het markt- en prijsbeleid is aan stringente Europese voorwaarden gebonden
die met name de rechtmatigheid van de uitvoering moeten waarborgen. Het aantal
en de omvang van financiële correcties (apurement) geven een indicatie
van de mate van rechtmatigheid van de uitvoering. Daarnaast wordt ingezet
op een doelmatige uitvoering van het markt- en prijsbeleid.4. De tweede pijler van het GLB (plattelandsbeleid)Het Plattelandontwikkelingsprogramma (afgekort POP) is een Europees subsidieprogramma
dat gericht is op de ontwikkeling van het platteland in brede zin. Het POP
2007–2013 (ook wel POP2) volgt op de eerste periode 2000–2006.Programmadocument POP2Nederland heeft voor de programmeringperiode 2007–2013 een landsdekkend
POP opgesteld, zonder opdeling in regionale of provinciale programma’s.
Dit programma is op 20 juni 2007 goedgekeurd door de Europese Unie. Op 20
juli volgde de beschikking van de Europese Commissie. MetBeschikking
C(2007)3464 heeft de Europese Commissie het POP2 voor Nederland officieel
goedgekeurd.De uitvoering van dit programma loopt in grote lijnen via twee sporen:
een sectoraal spoor (via het ondernemersprogramma) en een gebiedsgericht programma
(deels via het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG.))Europese verordening plattelandsontwikkeling (nr.) 1698/2005Een belangrijk document dat op 20 september 2005 door de Europese Commissie
is vastgesteld, is de Verordening (nr.) 1698/2005 waarin de kaders voor het
nieuwe Europese plattelandsontwikkelingsbeleid staan. Nederland heeft op basis
van deze verordening het Plattelandsontwikkelingsprogramma 2007–2013
opgesteld waarin we als lidstaat duidelijk maken welke doelen we ondersteunen.In de verordening is sprake van vier doelstellingen. Voor iedere doelstelling
zijn zogenaamde «assen» geformuleerd waarbinnen Europa een aantal
maatregelen voorstelt. Elke lidstaat maakt een programma waarin de
vier assen terugkomen. Lidstaten zijn verplicht om aan elke prioritaire as
een bepaald minimum aandeel van het Europese budget te besteden. Aan as 1
en 3 minimaal 10%, aan as 2 minimaal 25% en aan de LEADER-as
minimaal 5%.As 1. Verbetering van het concurrentievermogen van de land- en bosbouwsector.As 2. Verbetering van het milieu en het platteland.As 3. De leefkwaliteit op het platteland en diversificatie van de plattelandseconomie.As 4: Invoeren van de Leader-aanpakNB: Doelstelling Leader kan bijdragen aan doelstellingen van assen 1–3.
Als acties onder het Leader-programma corresponderen met maatregelen uit assen
1–3 dan zijn de betreffende voorwaarden van toepassing.Financiële verordening (EG) nr. 1290/2005Bij de (inhoudelijke) verordening hoort de verordening m.b.t. financiering
van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid die op 21 juni 2005 door de Europese
Commissie is vastgesteld. In de financiële verordening is onder meer
bepaald dat voor POP het N+2 regime gaat gelden. De financiële verordening
bevat daarnaast (gedetailleerde) bepalingen met betrekking tot toezicht, evaluatie,
beheer en controle.Nederland ontvangt in de periode 2007–2013 ruim € 486
miljoen EU financiering. Daarbij heeft Nederland gekozen voor een verdeling
over de assen 1 t/m 4 van 30%, 30%, 30% en 10%.
Dat betekent dat Nederland voor as 1 t/m 3 per jaar ongeveer € 20
miljoen ontvangt. Aangezien de EU financiering maximaal 50% mag bedragen
dient Nederland de Europese gelden altijd op te hogen met een minstens even
grote bijdrage. In het programmadocument is hierin voorzien.5. De structuurfondsen: Doelstelling 2 en EVFVanuit de structuurfondsen zijn voor LNV Doelstelling 2 en het Europees
Visserij Fonds (EVF) van belang. Doelstelling 2 levert een bijdrage aan de
ondersteuning van de economische en sociale omschakeling van in structurele
moeilijkheden verkerende zones. Het EVF gericht op het ondersteunen van de
herstructurering van de visserijsector.Voor de bovengenoemde verschillende instrumenten uit de structuurfondsen
worden binnen de lidstaten meerjarige uitvoeringsprogramma’s opgesteld.
Deze programma’s, op basis waarvan de subsidies uit de structuurfondsen
worden toegekend, worden veelal opgesteld en uitgevoerd door andere overheden
in samenwerking met private partijen op regionaal of lokaal niveau. De coördinerende
verantwoordelijkheid voor de besteding van de middelen, zowel richting de
Europese Commissie als richting de Tweede Kamer, ligt echter bij de rijksoverheid.De structuurprogramma’s binnen D2 ontvangen vanuit de EU bijdragen
uit het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling (EFRO). Rijk, provinciale
en lokale overheden en private partijen nemen de co-financiering vanuit Nederland
voor hun rekening.In Nederland is er sprake van een zekere samenhang tussen het plattelandsbeleid
van het GLB zoals dat is uitgewerkt in het plattelandsontwikkelingsprogramma
(POP, opgesteld op grond van Verordening 1698/2005 en het regionale beleid
dat gevoerd wordt in het kader van de Doelstelling 2 (voor zover dit betrekking
heeft op plattelandsontwikkeling) De acties in het kader van
Doelstelling 2 (agrarisch luik) hebben een aanvullend karakter t.a.v. de acties
in het kader van het POP.Doelstelling 2Het kabinet beoogt onder meer via Doelstelling 2 een impuls te geven aan
de noodzakelijke reconstructie van delen van Overijssel, Gelderland, Utrecht,
Noord-Brabant en Limburg. Dit gebeurt door ruimtelijke, economische en sociale
ontwikkelingen te stimuleren.De Enkelvoudige Programmerings Documenten (EPD’s) voor Oost- en
Zuid Nederland die onder doelstelling 2 vallen betreffen zowel een industriële
als plattelandscomponent. Inhoudelijk zijn respectievelijk EZ en LNV hiervoor
gezamenlijk verantwoordelijk. LNV heeft echter alleen coördinerende verantwoordelijkheid
ten aanzien van het EPD Oost-Nederland. EZ heeft dit ten aanzien van het EPD
Zuid-Nederland.De nationale uitgaven die in het kader van Doelstelling 2 als co-financiering
onder het EDP Oost- of Zuid-Nederland vallen komen ten laste van artikel 27
Reconstructie.Bij D2 is LNV verantwoordelijk voor EPD Oost Nederland. Het algemene beeld
over de uitvoering van de programma’s is wat betreft de committeringen,
de toekenning van de subsidies, positief. De programma’s 2000–2006
hebben een uitlooptijd tot einde 2008. Dat wil zeggen dat het toekennen en
uitbetalen van de middelen mogen doorlopen tot aan het einde van 2008.Tabel 3
Europees Visserij Fonds (EVF) (x € 1 mln.) Begroting 2007Realisatie 2007Financieringsbron Beleid GVBEULNVOverigEULNVOverigEuropees Visserijfonds (EVF)6,5349,265––––OD-nr U 21.14      – Verduurz. Noordzee Visserij6,5349,265––––       FIOV (N+2-regeling)–––2,8193,30014,124OD-nr U 21.14      – F-project biol & vissers––– 0,443 – Innov. Platf. Aquacult––– 0,436 – Best. Inz. & vistechnieken––– 1,443 – Techn. Mtr/ond.kotter––– 0,978 Europees Visserij Fonds (EVF)De Europese Commissie heeft, in het kader van Europees Visserij Fonds
(EVF), een communautaire bijdrage van € 48,6 miljoen toegekend aan
Nederland. Daarnaast levert Nederland een nationale bijdrage van € 72,1
miljoen. In het operationeel programma EVF is het volledig financieel overzicht
voor de gehele programmeringsperiode 2007–2013 opgenomen.Onderstaand tabel bevat de verdeling van de financiële verplichtingen
over de jaren. De daadwerkelijke uitgaven vallen mogelijk in andere jaren
(de n+2 regel). Nederland hanteert in het overzicht de jaartranches zoals
de Europese Commissie deze heeft aangegeven. Deze zijn gebaseerd op het huidig
prijsniveau.Tabel 4
Financiële verplichtingen over de jaren EVF/EU (x € 1 mln.)JaarEVF/EU20076,53420086,66520096,79820106,93420117,07320127,21420137,360Totaal EVF48,578Door de late goedkeuring van het operationeel programma voor uitvoering
van EVF is het niet meer mogelijk geweest om in 2007 uitgaven te verrichten
in het kader van EVF.FIOV 2000–2006In de begroting van 2007 is geen bedrag opgenomen voor uitfasering van
FIOV 2000–2006. Een deel van het voor co-financiering van EVF begroot
bedrag is dan ook ingezet voor co-financiering van het FIOV programma.Het EU deel is niet toebedeeld aan de instrumenten van de begroting, maar
buiten begrotingsverband geboekt.4. Overzicht niet-financiële informatie
over inkoop van adviseurs en tijdelijk personeelUitgaven voor inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel
(inhuur externen)conform definitie Informatiestatuut 2007 – bijlage
4.Uitgaven
(in € x 1 000)apparaat en programmakostentotaal LNV1. Interim-management2 4242. Organisatie- en Formatieadvies2 1223. Beleidsadvies1 4214. Communicatieadvisering789  Beleidsgevoelig (som 1 t/m 4)6 7565. Juridisch Advies6106. Advisering opdrachtgevers automatisering6 8847. Accountancy, financiën en ao4 289  (Beleids)ondersteunend (som 5 t/m 7)11 7838. Uitzendkrachten (formatie & piek)21 297  ondersteuning bedrijfsvoering (som 8)21 297Totaal uitgaven inhuur externen (som 1 t/m 8) en voor circa 29,3
mln. op de agentschappen.39 836De inkoop van adviseurs en tijdelijk personeel heeft voor 10,5 mln betrekking
op staf- en beleidsdirecties en voor circa 29,3 mln. op de agentschappen.Het betreft hier de inhuur externen conform de definitie uit het informatiestatuut
2007.5. Lijst met gebruikte afkortingenAIAviaire influenzaADAlgemene DoelstellingAIDAlgemene InspectiedienstAOCAgrarische Onderwijs
CentraBBLBureau Beheer LandbouwgrondenBLSBaten-lastendienstenBTBluetongueBZKMinisterie van Binnenlandse
ZakenBPMBedrijfsprocesmodelBSEBovine Spongiform
EncephalopathyCLIENTControle Landbouwgoederen
Import Export naar een Nieuwe ToekomstCBbCollege van Beroep
voor het bedrijfslevenCOKZCentraal Orgaan voor
KwaliteitsaangelegenhedenDLODienst Landbouwkundig
OnderzoekDIV-shareDocumentaire
Informatie VoorzieningDRDienst RegelingenDLGDienst Landelijk GebiedEUEuropese UnieEHSEcologische HoofdstructuurELGFEuropees LandbouwgarantiefondsELFPOPlattelandsontwikkeling
uit het Europees fonds voor PlattelandsontwikkelingEVFEuropees Visserij
Fonds 2007–2013EBSE-business SuiteEZMinisterie van Economische
ZakenEFROEuropees Fonds voor
de Regionale OntwikkelingFIOVFinancieringsinstrument
voor de Oriëntatie van de VisserijFDCFinancieel DienstencentrumFESFonds Economische
StructuurversterkingG4P34 Gemeenten, 3 ProvinciesGBCSGeïntegreerde
Beheers- en ControlesysteemGLBGemeenschappelijke
LandbouwbeleidGDIGecombineerde Data
InwinningHAOHoger Agrarisch OnderwijsHBOHoger Beroeps OnderwijsI&RIdentificatie
en RegistratieIPSImplementatie PersoneelservicecentrumILGInvesteringsbudget
Landelijk GebiedIBGIn Beslag genomen
GoederenIREInvesteringsregeling
EnergiebesparingICTInformatie Communicatie
TechnologieIRGInfrastructuurregeling
GlastuinbouwISVInvesteringsimpuls
Stedelijke VernieuwingINGRAInnovatieNetwerk
Groene Ruimte en AgroclusterIPCInnovatie PraktijkcentraKVPKlassiek VarkenspestLNVLandbouw, Natuur en
VoedselkwaliteitMBOMiddelbaar Beroeps
OnderwijsMEIMarktintroductie Energie-InnovatiesMNPMilieu Natuur PlanbureauMKZMond- en KlauwzeerNURGNadere uitwerking
RivierengebiedNDFFNationale Database
flora en FaunaODOperationele DoelstellingOCWMinisterie van Onderwijs,
Cultuur en WetenschappenPDPlantenziektenkundige
DienstPOPPlattelandsontwikkelings
ProgrammaRBVRegeling beëindiging
VeehouderijtakkenRWTRechtspersoon met
een Wettelijke taakSTIDUGStimuleringsregeling
Duurzame GlastuinbouwgebiedenSNNSamenwerkingsverband
Noord-NederlandSBBStaatsbosbeheerSBNIStandaardbeveiligingsniveauSNSubsidieregeling NatuurbeheerSANSubsidieregeling Agrarisch
NatuurbeheerSGB UCSubsidie Gebiedsgericht
beleidUILNNRegeling Uitvoering
Innovatie Landbouw Noord-NederlandVROMVolkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en MilieuVHRVogel- en habitatrichtlijnVWSMinisterie van Volksgezondheid,
Welzijn en SportVOVoortgezet OnderwijsVMBOVoortgezet Middelbaar
Beroeps OnderwijsVWAVoedsel en WarenautoriteitWEBWet Educatie en BeroepsonderwijsWOTWettelijke Onderzoeks
TakenWOPTWet Openbaarmaking
uit Publieke middelen gefinancierde TopinkomensWILGWet Inrichting Landelijk
GebiedWUWageningen UniversiteitWURWageningen Universiteit
en ResearchcentrumZBOZelfstandig bestuursorgaan 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31444-XIV-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl