Jaarverslag Gemeentefonds 2011
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2014-06-27 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 33 240
 B
 
 Jaarverslag en slotwet gemeentefonds 2011
 
 
 Nr. 1
 JAARVERSLAG VAN HET GEMEENTEFONDS (B)
 Aangeboden16 mei 2012
 
 
 
 INHOUDSOPGAVE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 blz.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 
 
 
 
 Algemeen
 
 
 
 
 4
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.
 
 
 Aanbieding en dechargeverlening
 
 
 4
 
 
 
 
 2.
 
 
 Leeswijzer
 
 
 7
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 
 
 
 
 Beleidsverslag
 
 
 
 
 8
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3.
 
 
 Beleidsprioriteiten 2011
 
 
 8
 
 
 
 
 4.
 
 
 Beleidsartikelen
 
 
 9
 
 
 
 
 5.
 
 
 Bedrijfsvoeringparagraaf
 
 
 15
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 C.
 
 
 
 
 Jaarrekening
 
 
 
 
 16
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 6.
 
 
 De verantwoordingsstaat
 
 
 16
 
 
 
 
 7.
 
 
 De saldibalans
 
 
 17
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 D.
 
 
 
 
 Bijlagen
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8.
 
 
 Bijlage 1: Verdiepingsbijlage
 
 
 20
 
 
 
 
 9.
 
 
 Bijlage 2: Lijst met afkortingen
 
 
 21
 
 
 
 
 10.
 
 
 Bijlage 3: Lijst van de belangrijke termen en hun betekenis 
 
 
 22
 
 
 
 
 
 
 
 
 A.
 ALGEMEEN
 
 
 
 
 1.
 AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
 
 Aan de Voorzitters van de Eerste Kamer en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.
 Hierbij bieden wij het jaarverslag met betrekking tot de begroting van het gemeentefonds over het jaar 2011 aan.
 Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verzoeken wij de beide Kamers van de Staten-Generaal ons decharge te verlenen over het in het jaar 2011 gevoerde financiële beheer.
 Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
 
 
 a.
 het gevoerde financieel beheer;
 
 
 b.
 de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
 
 
 c.
 de financiële informatie in het jaarverslag;
 
 
 d.
 de saldibalans;
 
 
 e.
 de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering;
 
 
 f.
 de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering van het gemeentefonds.
 
 
 Bij het besluit tot dechargeverlening dienenverder de volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
 
 
 a.
 het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2011;
 
 
 b.
 het voorstel van de slotwet over 2011, dat met het onderhavige jaarverslag samenhangt;
 
 
 c.
 het rapport van de Algemene Rekenkamer over 2011 met betrekking tot het onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks schatkist en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;
 
 
 d.
 de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2011 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over 2011, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over 2011 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001).
 
 
 Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
 
 
 
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 J. W. E.
 Spies
 
 
 
 De Staatssecretaris van Financiën,
 
 F. H. H.
 Weekers
 
 
 
 
 
 
				Dechargeverlening door de Tweede Kamer 
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
				verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede
				Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
				door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van ...
 
 De voorzitter van Tweede Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 
 Op grond van artikel 64, tweede lid, van de
			 Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
			 jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter
			 behandeling doorgezonden aan de Voorzitter van de Eerste Kamer.
 
 
 
				Dechargeverlening door de Eerste Kamer 
 Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
				verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste
				Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen
				door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van ...
 
 De voorzitter van de Eerste Kamer,
 
 Handtekening:
 
 Datum:
 
 
 Op grond van artikel 64, derde lid, van de
			 Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige
			 jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring,
			 doorgezonden aan de minister van Financiën.
 
 
 
 
 
 
 
 2.
 LEESWIJZER
 
 Het jaarverslag van het gemeentefonds maakt onderdeel uit van de financiële verantwoording van het Rijk maar heeft daarbinnen een eigen bijzonder karakter. Het jaarverslag van het gemeentefonds kent in tegenstelling tot een departementaal jaarverslag slechts één beleidsartikel: het gemeentefonds. Het beleid dat wordt gevoerd ter realisatie van de algemene beleidsdoelstelling is direct verbonden met dit ene beleidsartikel.
 Dit jaarverslag zal de eerdere, op 2011 betrekking hebbende, begrotingen van het gemeentefonds (de oorspronkelijk vastgestelde begroting 2011 en de 1ste en 2de suppletoire begrotingen 2011) als uitgangspunt nemen. Terugkijkend op de beleidsprioriteiten zal hierbij de ontwerpbegroting 2011 van het gemeentefonds van belang zijn.
 
 Het jaarverslag is verdeeld in twee onderdelen: het beleidsverslag en de jaarrekening.
 Het beleidsverslag is een terugblik op het gevoerde beleid in 2011. Hierin komt de realisatie van de beleidsprioriteiten aan bod, worden de budgettaire gevolgen van het gevoerde beleid in beeld gebracht en worden er beleidsmatige conclusies ten aanzien van de beleidsprioriteiten getrokken. Bovendien wordt in de paragraaf beleidsartikelen stilgestaan bij de prestatiegegevens die betrekking hebben op de beleidsdoelstellingen van het gemeentefonds. Hier wordt ook de toelichting gegeven op het verschil tussen de oorspronkelijke vastgestelde begroting en realisatie.
 De jaarrekening geeft het financiële beeld van het begrotingsjaar 2011 wat betreft het gemeentefonds. In dit onderdeel wordt de verantwoordingsstaat en de saldibalans gepresenteerd.
 Ten slotte volgen er nog drie bijlagen (verdiepingsbijlage, een lijst met afkortingen en een lijst van de belangrijkste termen en hun betekenis).
 
 
 
 
 
 
 B.
 BELEIDSVERSLAG
 
 
 
 
 3.
 BELEIDSPRIORITEITEN 2011
 
 Dit jaarverslag gaat in op de in 2011 gerealiseerde beleidsprioriteiten. Uitgangspunt daarbij is in de eerste plaats de oorspronkelijk in de begroting 2011 geformuleerde beleidsprioriteiten.
 Onderdeel A. beschrijft de realisatie van de beleidsprioriteiten in 2011. Vervolgens worden in onderdeel B. de budgettaire en financiële consequenties van deze beleidsprioriteiten weergegeven.
 
 
 A.
 Realisatie van de beleidsprioriteiten 2011
 
 Gezien de demissionaire status van het kabinet gedurende de opstelling van de begroting 2011, is gekozen voor een beperkte technische invulling van de beleidsagenda 2011. Er is vooral ingegaan op relevante beleidsarme ontwikkelingen die de begroting in financiële zin raken.
 Met gemeenten zijn voor de periode 2009–2011 afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het gemeentefonds. De bestaande normeringssystematiek is als gevolg van de financieel-economische crisis tijdelijk buiten werking gesteld. In plaats daarvan is er met de gemeenten voor deze jaren een reeks van nominale uitkeringen voor het gemeentefonds overeengekomen.
 
 
 
 B.
 Budgettaire en financiële consequenties van de beleidsprioriteiten 2011
 
 In begrotingsjaar 2011 heeft zich met het tijdelijk buiten werking stellen voor de periode 2009 tot en met 2011 van de normeringssystematiek één belangrijke mutatie voorgedaan die verbonden is met de realisatie van beleidsprioriteiten. De financiële gevolgen voor 2011 waren:
 
 
 ▪
 Het reële accres is op 0% gesteld. Het bijbehorende nominale accres bedroeg € 74 miljoen. Het nominale accres ligt daarmee vast.
 
 
 ▪
 Er is niet gewerkt met een behoedzaamheidsreserve en er vindt dus geen nacalculatie plaats.
 
 
 Voor het overige hebben zich in het begrotingsjaar 2011 voor het gemeentefonds geen belangrijke mutaties voorgedaan die verbonden kunnen worden aan bovenstaande realisatie van beleidsprioriteiten.
 
 
 
 
 
 
 4.
 BELEIDSARTIKELEN
 
 
 
 
 1.
 Algemene beleidsdoelstelling
 
 De gemeentefondsbegroting maakt onderdeel uit van de Rijksbegroting, maar heeft daarbinnen een eigen bijzonder karakter. Zo kent de gemeentefondsbegroting in tegenstelling tot een departementale begroting slechts één beleidsartikel: het gemeentefonds. Dit beleidsartikel kent als algemene doelstelling: te bewerkstelligen dat de gemeenten via het gemeentefonds de juiste middelen krijgen toebedeeld om hun taken naar behoren uit te voeren. Deze doelstelling valt uiteen in twee onderdelen:
 
 
 1.
 De omvang van de middelen moet adequaat zijn;
 
 
 2.
 De verdeling van de middelen moet adequaat zijn.
 
 
 Verantwoordelijkheid ministers
 De fondsbeheerders, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Financiën, zijn verantwoordelijk voor het gemeentefonds. De fondsbeheerders zijn niet verantwoordelijk voor de resultaten die gemeenten met hun bijdrage uit dit fonds realiseren: gemeenten zijn, met inachtneming van de wet- en regelgeving, autonoom in het voeren van hun beleid bekostigd uit het gemeentefonds. Ook de eigen gemeentelijke belastingsopbrengsten kennen deze karakteristiek. Dit in tegenstelling tot de overige inkomstenbronnen van gemeenten, specifieke uitkeringen en heffingen en retributies. Niet alleen in bestedingsrichting, ook de effectiviteit van de inzet van de middelen is een gemeentelijke verantwoordelijkheid, waarin het college van B&W wordt gecontroleerd door de gemeenteraad.
 Succesfactoren van beleid
 Van tijd tot tijd kunnen vragen opkomen of de gemeenten als collectiviteit geen andere prioriteiten zouden moeten stellen, bijvoorbeeld ter ondersteuning van gezamenlijk onderschreven prioriteiten van het Rijk. In een dergelijk geval kunnen het Rijk en de gemeenten bestuurlijke afspraken maken over de accenten in de bestedingsrichting van de gemeenten. De desbetreffende vakministers spelen hier naast de fondsbeheerders een belangrijke rol. De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor resultaten blijft bij de gemeenten.
 
 
 
 2.
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 In onderstaande tabel worden de budgettaire gevolgen van beleid weergegeven.
 
 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeentefonds
 
 
 Realisatie
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting
 
 
 Verschil
 
 
 
 
 
 2007
 
 
 2008
 
 
 2009
 
 
 2010
 
 
 2011
 
 
 2011
 
 
 2011
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen:
 
 
 
 
 15 011 739
 
 
 
 
 16 205 746
 
 
 
 
 17 699 939
 
 
 
 
 18 607 147
 
 
 
 
 18 389 983
 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 279 119
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven:
 
 
 
 
 15 094 194
 
 
 
 
 16 246 636
 
 
 
 
 17 683 013
 
 
 
 
 18 381 101
 
 
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 465 568
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1. Onderzoek en bijdragen organisaties
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.1.1. Kosten Financiële-verhoudingswet
 
 
 1 245
 
 
 1 498
 
 
 1 829
 
 
 1 451
 
 
 2 361
 
 
 2 091
 
 
 270
 
 
 
 
 1.1.2. Kosten Waarderingskamer
 
 
 1 119
 
 
 1 168
 
 
 1 279
 
 
 1 328
 
 
 1 255
 
 
 1 158
 
 
 97
 
 
 
 
 1.1.3. Budget A+O-fonds
 
 
 5 218
 
 
 5 466
 
 
 5 887
 
 
 5 996
 
 
 6 032
 
 
 6 032
 
 
 0
 
 
 
 
 1.1.4. Bijdrage aan VNG 
 
 
 
 
 1 000
 
 
 1 000
 
 
 2 610
 
 
 1 000
 
 
 1 610
 
 
 
 
 1.1.5. Bijdrage gemeenten inzake KING
 
 
 
 
 
 6 436
 
 
 7 464
 
 
 7 464
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.2. Programmauitgaven
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1.2.1. Algemene uitkering c.a. en de aanvullende uitkeringen
 
 
 13 570 449
 
 
 14 528 565
 
 
 15 725 525
 
 
 15 549 679
 
 
 16 029 602
 
 
 15 801 286
 
 
 228 316
 
 
 
 
 1.2.2. Integratie-uitkeringen
 
 
 1 516 164
 
 
 1 539 399
 
 
 1 621 535
 
 
 1 643 813
 
 
 1 477 836
 
 
 1 406 942
 
 
 70 894
 
 
 
 
 1.2.3. Decentralisatie-uitkeringen
 
 
 
 170 540
 
 
 325 958
 
 
 1 171 398
 
 
 1 049 272
 
 
 884 891
 
 
 164 381
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten:
 
 
 
 
 15 094 194
 
 
 
 
 16 246 636
 
 
 
 
 17 683 013
 
 
 
 
 18 381 101
 
 
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 465 568
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Terugontvangsten Waarderingskamer 
 
 
 122
 
 
 56
 
 
 125
 
 
 149
 
 
 139
 
 
 0
 
 
 139
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmaontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Ontvangsten ex art. 4 Fvw
 
 
 15 094 072
 
 
 16 246 580
 
 
 17 682 888
 
 
 18 380 952
 
 
 18 576 293
 
 
 18 110 864
 
 
 465 429
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Onderdeel verplichtingen
 Ten opzichte van de oorspronkelijk vastgestelde begroting zijn de verplichtingen met € 279 119 000 bijgesteld. Dit bedrag is het saldo van de mutaties die bij 1ste suppletoire (€ 191 254 000), 2de suppletoire (€ 79 055 000) en in de slotwet (€ 8 810 000) zijn aangebracht. Een toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2 en Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nr. 2) en in de slotwet.
 Onderdeel uitgaven
 – Kosten Financiële-verhoudingswet
 Het gerealiseerde bedrag komt €  270 000 hoger uit dan in de ontwerpbegroting 2011 werd geraamd. Het gerealiseerde bedrag voor kosten Financiële-verhoudingswet komt hiermee op € 2 361 000. Een toelichting is te vinden in de memorie van toelichting van de 1ste suppletoire begroting (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2) en in de slotwet.
 – Kosten Waarderingskamer
 Het gerealiseerde bedrag komt € 97 000 hoger uit dan in de ontwerpbegroting 2011 werd geraamd. Het gerealiseerde bedrag voor kosten Waarderingskamer komt daarmee uit op € 1 255 000. Een toelichting is te vinden in de memorie van toelichting van de 1ste suppletoire begroting (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2).
 – Bijdrage Stichting A+O-fonds gemeenten
 Het gerealiseerde bedrag is gelijk aan het begrote bedrag in de ontwerpbegroting 2011 en is € 6 032 000.
 – Bijdrage aan VNG
 Het gerealiseerde bedrag komt € 1 610 000 hoger uit dan in de ontwerpbegroting 2011 werd geraamd. Het gerealiseerde bedrag voor Bijdrage aan VNG komt daarmee uit op € 2 610 000. Een toelichting is te vinden in de memorie van toelichting van de 2de suppletoire begroting (Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nr. 2).
 – Bijdrage gemeenten aan KING
 Het gerealiseerde bedrag is gelijk aan het begrote bedrag in de ontwerpbegroting 2011 en is € 7 464 000.
 – Algemene uitkering
 De uitgaven van de algemene uitkering van het gemeentefonds worden ten opzichte van de oorspronkelijke vastgestelde begroting verhoogd met € 228 316 000 en komen daarmee in totaal op € 16 029 602 000. Bij de 1ste en 2de suppletoire begrotingen hebben eerdere mutaties plaatsgevonden van respectievelijk € 283 549 000 (positief) en € - 4 385 000 (negatief). In de slotwet vindt een mutatie plaats van € - 50 848 000 (negatief). Een toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2 en Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nr. 2) en in de slotwet.
 – Integratie-uitkeringen
 De uitgaven van de integratie-uitkeringen van het gemeentefonds worden ten opzichte van de oorspronkelijke vastgestelde begroting verhoogd met € 70 894 000 en komen daarmee in totaal op € 1 477 836 000. Bij de 1ste en 2de suppletoire begrotingen hebben eerdere mutaties plaatsgevonden van respectievelijk € 72 894 000 (positief) en € - 2 006 000 (negatief). In de slotwet vindt een mutatie plaats van € 6 000 (positief). Een toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2 en Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nr. 2) en in de slotwet.
 
 – Decentralisatie-uitkeringen
 
 De uitgaven van de decentralisatie-uitkeringen van het gemeentefonds worden ten opzichte van de oorspronkelijke vastgestelde begroting verhoogd met € 164 381 000 en komen daarmee in totaal op € 1 049 272 000. Bij de 1ste en 2de suppletoire begrotingen hebben eerdere mutaties plaatsgevonden van respectievelijk € 79 002 000 (positief) en € 83 836 000 (positief) en in de slotwet van € 1 543 000 (positief). Een toelichting op deze mutaties is te vinden in de memories van toelichting van beide suppletoire begrotingen (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2 en Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nr. 2) en in de slotwet.
 
 Onderdeel ontvangsten
 – Terugontvangsten Waarderingskamer
 Er heeft in 2011 een terugboeking naar het gemeentefonds plaatsgevonden vanuit de Waarderingskamer. Deze terugboeking van € 139 000 betreft het gemeentelijke aandeel in de onderuitputting van het budget van 2010 van de Waarderingskamer.
 – Ontvangsten ex artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet
 Sinds de invoering van de Financiële-verhoudingswet zijn de uitgaven en de inkomsten over ieder uitkeringsjaar aan elkaar gelijk. Ten opzichte van de oorspronkelijke vastgestelde begroting van het gemeentefonds voor 2011 worden de ontvangsten ex artikel 4 van de Financiële-verhoudingswet, met € 465 429 000 verhoogd tot € 18 576 293 000.
 
 
 
 3.
 De operationele doelstellingen
 
 De bijdrage van de fondsbeheerders om te komen tot het bewerkstelligen dat de gemeenten via het gemeentefonds de juiste middelen krijgen toebedeeld om hun taken naar behoren uit te voeren wordt geoperationaliseerd door twee doelstellingen:
 
 
 –
 De gemeenten via het gemeentefonds voorzien van voldoende financiële middelen voor het uitvoeren van hun taken.
 
 
 –
 Een verdeling van de beschikbare financiële middelen over gemeenten die elk van de gemeenten in staat stelt om hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lastendruk te kunnen leveren.
 
 
 
 Operationele doelstelling 1: De gemeenten via het gemeentefonds voorzien van voldoende financiële middelen voor het uitvoeren van hun taken.
 
 Prestatie-indicator
 De omvang van het gemeentefonds wordt normaliter bepaald op basis van de normeringsystematiek. Dit is een bestuurlijke afspraak tussen Rijk en VNG, die inhoudt dat het gemeentefonds evenredig meegroeit (of krimpt) met de netto gecorrigeerde Rijksuitgaven. Het uitgangspunt is «samen de trap op en samen de trap af». Onderdeel van de afspraak is tevens, dat de uitkomst van de normering in het voor- en het najaar bestuurlijk wordt gewogen. Die weging vindt plaats in het Bestuurlijk overleg financiële verhouding (Bofv). Wanneer één van de partijen (Rijk of VNG/IPO) de uitkomsten van de normeringsystematiek op enig moment onredelijk vindt, kan dit in het bestuurlijk overleg aan de orde worden gesteld.
 Zoals eerder is gemeld, is voor de periode 2009–2011 de normeringssystematiek tijdelijk buiten werking gesteld. In plaats daarvan is met de gemeenten en provincies voor deze jaren een reeks van nominale uitkeringen voor het gemeentefonds en het provinciefonds overeengekomen. Op die manier wordt zekerheid geboden over de bedragen in onzekere tijden. Deze afspraken betreffen de gevolgen van de huidige economische situatie en het Aanvullend Beleidsakkoord.
 Doelbereiking:
 
 
 1.
 De werking van de normeringsystematiek
 
 
 De normeringssystematiek betreft de afspraken over de ontwikkeling van het gemeente- en provinciefonds. Deze afspraken bestaan uit een rekenregel en uit de bestuurlijke weging van de uitkomst van die rekenregel. De rekenregel is uitgewerkt in de accresberekening die plaats vindt op basis van de jaar op jaar-mutatie van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven. De bestuurlijke weging van de uitkomst (het accres) vindt twee maal per jaar plaats in het Bestuurlijk overleg financiële verhoudingen. Daarnaast wordt één keer per vier jaar de normeringssystematiek geëvalueerd. Daarbij wordt niet alleen naar de uitkomsten gekeken, maar ook naar een afgesproken aantal toetsingscriteria
 
 
 
 2.
 Financieel overzicht gemeenten (FOG)
 
 
 Een volgende belangrijke indicatie voor de toereikendheid van de omvang van het fonds valt na te gaan met behulp van het Financieel overzicht gemeenten, dat laat zien hoe de financiële ruimte van gemeenten zich ontwikkelt. Het FOG is een uitvloeisel van het Plan van aanpak transparantie (Plavat). Het doel van Plavat is het komen tot meer transparantie in de financiële verhouding. Het overzicht geeft (meerjarig) zowel een terugblik als een vooruitblik op de financiële situatie van de gemeenten. Doel van het FOG is een beter gefundeerd oordeel mogelijk te maken over de rekenkundige uitkomsten van de normeringsystematiek voor het gemeentefonds. Het overzicht ondersteunt het Rijk en de VNG bij het halfjaarlijkse overleg over de rekenkundige uitkomsten van de normering. Daarbij is het uitgangspunt dat de groei van de algemene middelen toereikend moet zijn om de voorzieningen op een voldoende niveau te handhaven, rekening houdend met prijs-, volume- en taakmutaties.
 De laatst beschikbare kerngegevens Financieel overzicht gemeenten zoals gepubliceerd in de begroting 2012 van het gemeentefonds, laten voor de periode 2012–2016 zien dat de financiële ruimte voor gemeenten afneemt. In het bestuurlijk overleg is afgesproken het FOG niet meer apart uit te brengen, maar de relevante gegevens op te nemen in de fondsbegroting.
 
 
 
 3.
 Beroep op artikel 12 van de Financiële verhoudingswet
 
 
 Het aantal gemeenten dat de laatste jaren een beroep op artikel 12 van de Financiële verhoudingswet heeft gedaan, is beperkt gebleven. Voor de aantallen wordt verwezen naar tabel 2.2.3. van de begroting 2012 van het gemeentefonds (Kamerstukken II 2011–2012, 33 000 B, nr. 2)
 
 Operationele doelstelling 2: Een verdeling van de beschikbare financiële middelen over gemeenten die elk van de gemeenten in staat stelt om hun inwoners een gelijkwaardig voorzieningenpakket tegen globaal gelijke lasten te kunnen leveren.
 
 Prestatie-indicator
 Voor wat betreft de verdeling van de beschikbare financiële middelen is het Periodiek onderhoudsrapport (POR) de belangrijkste indicator. Daarin wordt door de fondsbeheerders bijgehouden of de verdeling nog adequaat is, d.w.z. of deze, binnen bepaalde marges nog aansluit bij de daadwerkelijke uitgaven van de gemeenten zoals blijkt uit de begrotingen. Het POR verschijnt jaarlijks als bijlage bij de begroting van het gemeentefonds.
 Doelbereiking:
 Periodiek onderhoudsrapport (POR)
 Het gemeentefonds is verdeeld in clusters. Deze betreffen brede beleidsterreinen, zoals wegen en water, maatschappelijke zorg, werk en inkomen, fysiek milieu, etc. Op het geaggregeerde niveau van deze clusters wordt gevolgd of de verdeling van het gemeentefonds nog overeenkomt met de kostenontwikkeling in de gemeenten, zoals die zichtbaar wordt uit de gemeentelijke begrotingen. Dit wordt jaarlijks onderzocht in het kader van het Periodiek onderhoudsrapport. Het meest recente POR, het POR 2012, bevat een terugblik op de verdeling in 2011. Ook is de geactualiseerde onderhoudsagenda opgenomen.
 Op basis van het POR 2010 is er in 2011 onderzoek gedaan naar de verdeling van het gemeentefonds. Dit onderzoek loopt in 2012 nog door. Over de eerste fase van het onderzoek is de Tweede Kamer bij brief van 6 december 2011 (Tweede Kamer, 2011–2012, 33 000 B, nr. 6) geïnformeerd.
 
 
 
 
 
 
 5.
 BEDRIJFSVOERINGPARAGRAAF
 
 
 
 Inleiding
 Met ingang van het verslagjaar 2006 kent het gemeentefonds een bedrijfsvoeringparagraaf met twee verplichte elementen, te weten rechtmatigheid en de totstandkoming van de niet-financiële beleidsinformatie. Voor rechtmatigheid geldt dat wordt vermeld of en bij welk beleidsartikel de tolerantiegrens voor verplichtingen en ontvangsten is overschreden en wat daarvan de oorzaak was. Ten aanzien van de niet-financiële beleidsinformatie is aangegeven op welke manier aandacht is besteed aan de totstandkoming daarvan.
 Rechtmatigheid
 Op basis van de mij beschikbare informatie zijn er geen onrechtmatigheden geconstateerd die de tolerantiegrens op artikelniveau overschrijden en er is sprake van een getrouw beeld.
 Totstandkoming van niet-financiële beleidsinformatie
 Op basis van de mij beschikbare informatie zijn er geen relevante tekortkomingen geconstateerd in de totstandkoming van niet-financiële beleidsinformatie op artikelniveau.
 Algemene rekenkamer
 De Algemene Rekenkamer heeft onderzocht of het Jaarverslag 2010 van het gemeentefonds voldoet aan de eisen die de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) stelt. Daarnaast heeft zij de bedrijfsvoering en de beleidsinformatie van het ministerie onderzocht. Hieronder staan de belangrijkste conclusies en resultaten van het onderzoek beschreven.
 Uit het onderzoek naar de financiële informatie en de saldibalans in het Jaarverslag 2010 van het gemeentefonds blijkt dat deze voldoen aan de eisen die de CW 2001 stelt. Dit betekent dat er geen belangrijke fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en de deugdelijke weergave zijn geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden, en dat de informatie voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 In 2010 is voor een bedrag van € 28,3 miljard aan openstaande voorschotten afgerekend. De Algemene Rekenkamer heeft vastgesteld dat deze afrekeningen voldoen aan de daaraan gestelde eisen.
 De informatie over de bedrijfsvoering en het gevoerde beleid in het Jaarverslag 2010 van het gemeentefonds is op deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften.
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ziet in de positieve beoordeling van het jaarverslag 2010 en het financieel beheer geen aanleiding voor een nadere reactie.
 
 
 
 
 
 
 C.
 JAARREKENING
 
 
 
 
 6.
 VERANTWOORDINGSSTAAT VAN HET GEMEENTEFONDS 2011
 
 
 Verantwoordingsstaat 2011 van het gemeentefonds B(50) (x € 1000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (1)
 
 
 (2)
 
 
 (3)
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Oorspronkelijk vastgestelde begroting 
 
 
 Realisatie
 
 
 Verschil Realisatie en Oorspronkelijk vastgestelde begroting 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 01
 
 
 gemeentefonds
 
 
 18 110 864
 
 
 18 110 864
 
 
 18 110 864
 
 
 18 389 983
 
 
 18 576 432
 
 
 18 576 432
 
 
 279 119
 
 
 465 568
 
 
 465 568
 
 
 
 
 
 Ons bekend,
 
 De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 J. W. E. Spies
 
 
 De Staatssecretaris van Financiën,
 F. H. H. Weekers
 
 
 
 
 
 7.
 SALDIBALANS GEMEENTEFONDS PER 31 DECEMBER 2011
 
 
 Saldibalans per 31 december 2011 van het gemeentefonds (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 DEBET
 
 
 CREDIT
 
 
 
 
 OMSCHRIJVING
 
 
 31-12-2011
 
 
 31-12-2010
 
 
  
 
 
 OMSCHRIJVING
 
 
 31-12-2011
 
 
 31-12-2010
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1) Uitgaven t.l.v. de begroting 2010
 
 
 
 18 381 101
 
 
 
 2) Ontvangsten t.g.v. de begroting 2010
 
 
 
 18 381 101
 
 
 
 
 Uitgaven t.l.v. de begroting 2011
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 Ontvangsten t.g.v. de begroting 2011
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 8) Extra comptabele vorderingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 8a) Tegenrekening extra compt. Vorderingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10) Voorschotten
 
 
 39 674 409
 
 
 36 916 186
 
 
 
 10a) Tegenrekening voorschotten 
 
 
 39 674 409
 
 
 36 916 186
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 12a) Tegenrekening openstaande verplichtingen
 
 
 88 904
 
 
 275 353
 
 
  
 
 
 12) Openstaande verplichtingen 
 
 
 88 904
 
 
 275 353
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 58 339 745
 
 
 
 
 55 572 640
 
 
 
  
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 58 339 745
 
 
 
 
 55 572 640
 
 
 
 
 
 
 Toelichting behorende bij de saldibalans per 31 december 2011 van het gemeentefonds
 Hierna worden de saldibalansposten toegelicht. De nummering van de toelichting komt overeen met die van de saldibalansposten.
 Ad 1. Uitgaven ten laste van de begroting
 
 Ad 2. Ontvangsten ten gunste van de begroting
 Bij de begrotingsuitgaven en -ontvangsten voor 2011 zijn de gerealiseerde uitgaven en ontvangsten opgenomen met betrekking tot het jaar waarvoor de Rijksrekening nog niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd (2011).
 Ad 8. Extra comptabele vorderingen
 Per 31-12-2011 zijn er geen extracomptabele vorderingen.
 Ad 10. Voorschotten
 Hieronder zijn de betaalde voorschotten opgenomen voor nog niet definitief vastgestelde uitkeringen aan gemeenten, evenals het voorschot op de bijdrage in de kosten van de Waarderingskamer. De gemeenten ontvangen, als gevolg van de wet, voorschotten tot het bedrag waar ze vermoedelijk recht op hebben. Uitkeringen aan de gemeenten worden na afloop van het uitkeringsjaar via beschikkingen definitief vastgesteld. Het totaalbedrag van de betaalde voorschotten bestaat bijna volledig uit voorschotten aan gemeenten op de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen. Het bedrag is in bijlage 1 bij de saldibalans gespecificeerd.
 Ad 12. Openstaande verplichtingen
 Onder deze post zijn de ultimo 2011 openstaande betalingsverplichtingen uit hoofde van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, openstaande betalingsverplichtingen uit hoofde van de integratie- en decentralisatie-uitkeringen, en openstaande betalingsverplichtingen uit hoofde van onderzoek en bijdragen organisaties opgenomen. Het bedrag is in bijlage 2 bij de saldibalans gespecificeerd.
 
 
 
 
 Bijlage
 1
 bij saldibalans 31 december 2011
 
 
 Specificatie voorschotten (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 31-12-2011
 
 
 
 31-12-2010
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. 1.1. Onderzoek en bijdragen organisaties1 Betreft alleen de Kosten Waarderingskamer. Omdat voor de Kosten Financiële-verhoudingswet, Budget A+O-fonds, Bijdrage aan VNG en Bijdrage gemeenten inzake KING de beschikkingen reeds zijn opgemaakt, zijn de voorschotten gelijk aan € 0.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 
 0
 
 
 
 1 328
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 1 255
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 1 255
 
 
 
 1 328
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. 1.2.1. Algemene uitkering gemeentefonds2 Dit onderdeel van de tabel vergelijkt de voorschotten per 31 december 2011 waarvoor per uitkeringsjaar de beschikking nog niet definitief is opgemaakt (en de daarbij behorende omvang van de voorlopige beschikking) met de voorschotten waarvoor geldt dat de definitieve beschikking voor het betreffende uitkeringsjaar per 31 december 2010 nog niet was opgemaakt.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 
 0
 
 
 
 15 684 023
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 
 15 788 312
 
 
 
 15 564 971
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 15 751 903
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 31 540 215
 
 
 
 31 248 994
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art. 1.2.2. / 1.2.3. Integratie-uitkeringen / decentralisatie-uitkeringen2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2008
 
 
 
 1 469 607
 
 
 
 1 469 607
 
 
 
 
 
 2009
 
 
 
 1 534 148
 
 
 
 1 534 148
 
 
 
 
 
 2010
 
 
 
 2 662 109
 
 
 
 2 662 109
 
 
 
 
 
 2011
 
 
 
 2 467 075
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 8 132 939
 
 
 
 5 665 864
 
 
 
 
 
 TOTAAL
 
 
 
 
 
 
 39 674 409
 
 
 
 
 
 36 916 186
 
 
 
 
 
 
 
 Mutatieoverzicht voorschotten gemeentefonds (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 voorschotten per 01-01-2011
 
 
 36 916 186
 
 
 
 
 ontstaan in 2011
 
 
 18 443 574
 
 
 
 
 afgerekend in 2011
 
 
 15 685 351
 
 
 
 
 voorschotten per 31-12-2011
 
 
 39 674 409
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijlage
 2
 bij saldibalans 31 december 2011
 
 
 Verloop van de openstaande verplichtingen / vorderingen (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Art.
 
 
 Omschrijving
 
 
 Openstaande verplichtingen per 1-1-2011
 
 
 Aangegane verplichtingen in 2011 (excl. positieve bijstellingen)
 
 
 Tot betaling gekomen in 2011
 
 
 Bijstellingen van aangegane verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren
 
 
 Openstaande verplichtingen per 31-12-2011
 
 
 
 
 
 
 1.1.
 
 
 Onderzoek en bijdragen organisaties1 Kosten Financiële-verhoudingswet, Kosten Waarderingskamer, Budget A+O-fonds, Bijdrage aan VNG en Bijdrage gemeenten inzake KING.
 
 
 1 000
 
 
 19 722
 
 
 19 722
 
 
 0
 
 
 1 000
 
 
 
 
 1.2.1.
 
 
 Algemene uitkering met inbegrip van de netto-uitkering over vorige jaren 
 
 
 273 610
 
 
 15 843 104
 
 
 16 029 602
 
 
 0
 
 
 87 112
 
 
 
 
 1.2.2. / 1.2.3.
 
 
 Integratie- en decentralisatie-uitkeringen
 
 
 743
 
 
 2 527 157
 
 
 2 527 108
 
 
 0
 
 
 792
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 275 353
 
 
 
 
 18 389 983
 
 
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 88 904
 
 
 
 
 
 
 Uit een controle is gebleken dat het in het jaarverslag 2010 (Tweede Kamer, 2010–2011, 32 710 B, nr. 1) gepresenteerde bedrag aan openstaande verplchtingen per 31-12-2010 van € 274 440 000 niet correct is. Het juiste bedrag is € 275 353 000. De oorzaak van het verschil van € 913 000 is gelegen in het feit dat de verplichtingenstanden van de algemene uitkering (artikel 1.2.1) van de jaren 1998 (verschil € 400 000), 2005 (verschil € 376 000) en 2006 (verschil € 137 000) verkeerd waren meegenomen in de berekening van de stand van de openstaande verplichtingen per 31-12-2010.
 
 
 
 
 D.
 BIJLAGEN
 
 
 
 
 8.
 BIJLAGE 1: DE VERDIEPINGSBIJLAGE
 
 
 
 Budgettaire geschiedenis over het jaar 2011 (x € 1 000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Gemeentefonds
 
 
 Verplichtingen
 
 
 Uitgaven
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerp-begroting 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 18 110 864
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 (Kamerstukken II 2010–2011, 32 500 B, nrs. 1 en 2 )
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 1. Vastgestelde begroting
 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 18 110 864
 
 
 
 
 
 (Stb. 2011, 109)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties 1e suppletoire begroting (Voorjaarsnota)
 
 
 
 191 254
 
 
 436 542
 
 
 436 542
 
 
 
 
 Ontwerp-suppl. begroting (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nrs. 1 en 2)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2. Vastgestelde mutatie 1e suppletoire begroting
 
 
 
 
 191 254
 
 
 
 
 436 542
 
 
 
 
 436 542
 
 
 
 
 
 (Stb. 2011, 431)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutatie 2e suppletoire begroting (Najaarsnota)
 
 
 
 79 055
 
 
 79 055
 
 
 79 055
 
 
 
 
 Ontwerp-suppl. begroting (Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nrs. 1 en 2)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 3. Vastgestelde mutatie 2e suppletoire begroting
 
 
 
 
 79 055
 
 
 
 
 79 055
 
 
 
 
 79 055
 
 
 
 
 
 (Stb. 2012, 42)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Voorgestelde mutatie bij slotwet
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontwerp-slotwet
 
 
 8 810
 
 
 – 50 029
 
 
 – 50 029
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 4. Vast te stellen mutatie bij slotwet
 
 
 
 
 8 810
 
 
 
 
 – 50 029
 
 
 
 
 – 50 029
 
 
 
 
 
 
 Totaal geraamd tevens realisatie 2011 (1+2+3+4)
 
 
 
 
 18 389 983
 
 
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 18 576 432
 
 
 
 
 
 
 Een uitgebreide toelichting op de bovengenoemde bedragen en mutaties is te vinden in de memorie van toelichting van de ontwerpbegroting 2011 (Kamerstukken II 2010–2011, 32 500 B, nr. 2) en in de memories van toelichting van de suppletoire begrotingen 2011 (Kamerstukken II 2010–2011, 32 780 B, nr. 2 en Kamerstukken II 2011–2012, 33 090 B, nr. 2) van het gemeentefonds. Een uitgebreide toelichting op de mutaties bij slotwet is opgenomen in de memorie van toelichting bij genoemde wet.
 
 
 
 
 
 
 
 9.
 BIJLAGE 2: LIJST MET AFKORTINGEN
 
 
 
 
 
 
 
 
 A+O fonds
 
 
 Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds Gemeenten
 
 
 
 
 BCF
 
 
 BTW-compensatiefonds 
 
 
 
 
 Bofv
 
 
 Bestuurlijk overleg financiële verhouding 
 
 
 
 
 CBS
 
 
 Centraal Bureau voor de Statistiek
 
 
 
 
 CW
 
 
 Comptabiliteitswet
 
 
 
 
 EMU
 
 
 Economische en Monetaire Unie 
 
 
 
 
 FOG
 
 
 Financieel Overzicht Gemeenten 
 
 
 
 
 Fvw
 
 
 Financiële-verhoudingswet
 
 
 
 
 GF
 
 
 Gemeentefonds 
 
 
 
 
 IPO
 
 
 Interprovinciaal Overleg 
 
 
 
 
 MILH
 
 
 Monitor Inkomsten Lokale Heffingen 
 
 
 
 
 NJN
 
 
 Najaarsnota
 
 
 
 
 OEM
 
 
 Overige Eigen Middelen
 
 
 
 
 OSU
 
 
 Onderhoudsrapportage Specifieke Uitkeringen 
 
 
 
 
 OW
 
 
 Ontwerpbegroting 
 
 
 
 
 OZB
 
 
 Onroerende-zaakbelastingen
 
 
 
 
 PF
 
 
 Provinciefonds 
 
 
 
 
 POR
 
 
 Periodiek Onderhoudsrapport 
 
 
 
 
 Rfv
 
 
 Raad voor de financiële verhoudingen
 
 
 
 
 Rob
 
 
 Raad voor het openbaar bestuur
 
 
 
 
 SiSa
 
 
 Single information Single audit
 
 
 
 
 SW
 
 
 Slotwet
 
 
 
 
 VJN
 
 
 Voorjaarsnota
 
 
 
 
 VNG
 
 
 Vereniging Nederlandse Gemeenten 
 
 
 
 
 Wmo
 
 
 Wet maatschappelijke ondersteuning 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 10.
 BIJLAGE 3: LIJST VAN DE BELANGRIJKE TERMEN EN HUN BETEKENIS
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Aanvullende uitkering
 
 
 Uitkering op aanvraag van gemeenten waar de algemene middelen aanmerkelijk en structureel tekortschieten om in de noodzakelijke uitgaven te voorzien, ondanks een redelijk peil van de eigen inkomsten. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Accres
 
 
 Bedrag waarmee het beschikbare bedrag van het gemeentefonds jaarlijks wordt aangepast, gebaseerd op een bestuurlijk overeengekomen normeringsystematiek (zie ook normeringsystematiek). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Algemene uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 Uitkering aan alle gemeenten die ten goede komt aan de algemene middelen. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Artikel 12-uitkering
 
 
 Zie aanvullende uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 
 
 
 
 
 
 Cluster
 
 
 Samenhangend geheel van beleidsterreinen uit oogpunt van kostenoriëntatie en verdeling. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Decentralisatie-uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 Sinds 2008 bestaat binnen het gemeentefonds naast de algemene uitkering (zie algemene uitkering uit het gemeentefonds) en de integratie-uitkering (zie integratie-uitkering uit het gemeentefonds) ook de decentralisatie-uitkering. De verdeling van de decentralisatie-uitkering volgt evenmin als de integratie-uitkering de regels van de verdeling van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Anders dan bij de integratie-uitkering, waar de termijn van overheveling naar de algemene uitkering van tevoren vaststaat, ontbreekt bij de decentralisatie-uitkering een dergelijke termijn. Dat maakt de uitkering geschikt voor de overheveling van specifieke uitkeringen, ook als die termijn nog niet bekend is. Ook maakt het de uitkering geschikt voor middelen die slechts tijdelijk beschikbaar zijn.
 
 
 
 
 
 
 
 
 Financiële-verhoudingswet (Fvw)
 
 
 Wet waarin is vastgelegd dat er een gemeentefonds en provinciefonds is. De wet regelt daarnaast globaal de wijze van verdeling van het gemeentefonds. In de wet zijn tevens regels opgenomen met betrekking tot de aanvullende uitkering. Per 1 januari 1997 is de wet voor het gemeentefonds herzien. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Integratie-uitkering uit het gemeentefonds
 
 
 Uitkering die wordt toegepast als overheveling van een specifieke uitkering of eigen middelen naar de algemene uitkering bezwaarlijk is vanwege de omvang van de herverdeeleffecten. De integratie-uitkering voorziet dan in een geleidelijke overgang naar de algemene uitkering. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Normeringsystematiek
 
 
 Bepaling van het accres van het gemeentefonds op basis van een norm. De norm is de jaarlijkse procentuele ontwikkeling van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven. De netto gecorrigeerde rijksuitgaven zijn de bruto-rijksuitgaven minus de niet-belastingontvangsten van het Rijk gecorrigeerd voor onder meer de uitgaven voor ontwikkelingssamenwerking, de Europese Unie, het gemeentefonds en het provinciefonds. Als de netto gecorrigeerde rijksuitgaven stijgen (dalen), nemen het gemeentefonds en het provinciefonds met hetzelfde percentage toe (af). Deze systematiek staat ook wel bekend onder het principe van «samen de trap op en samen de trap af». 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Periodieke onderhoudsrapportage (POR)
 
 
 Jaarlijkse rapportage aan de Staten-Generaal over de staat van de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds. Wanneer de bestaande verdeling niet meer voldoet aan de kostenstructuren bij de gemeenten, dan wordt gerapporteerd hoe de verdeling kan worden aangepast, c.q. welke onderzoeken op dat gebied lopen. Het rapport verschijnt als bijlage bij de gemeentefondsbegroting. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv)
 
 
 Adviesorgaan op het terrein van de gemeentelijke en provinciale financiën. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsbasis
 
 
 De uitkeringsbasis wordt berekend door de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van een set van verdeelmaatstaven met de bijbehorende gewichten (bedragen per eenheid). 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsfactor
 
 
 Via de normeringsystematiek wordt jaarlijks de omvang van het gemeentefonds bepaald (voeding). De uitkeringsfactor is de verhouding tussen de voeding en de totale landelijke uitkeringsbasis. De uitkeringsfactor wordt afgerond op 3 decimalen achter de komma. Het derde decimaal achter de komma wordt ook wel een «punt» uitkeringsfactor genoemd. Als de uitkeringsfactor bijvoorbeeld stijgt van 1,253 naar 1,265 is dit een stijging van 12 punten. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitkeringsjaar
 
 
 Het kalenderjaar waarover het recht op uitkering ontstaat. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verdeelmaatstaf
 
 
 Maatstaf ter verdeling van de algemene uitkering die verband houdt met de gemeentelijke behoefte aan algemene middelen. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verdeelreserve
 
 
 Gedeelte van de algemene uitkering dat niet aan de gemeenten wordt uitgekeerd, maar als reservering apart wordt gehouden. De verdeelreserve dient om onverwachte effecten bij de meting van maatstaven op te vangen. Op het moment dat maatstaven definitief zijn of geen onverwachte ontwikkelingen meer kunnen doormaken wordt de verdeelreserve verrekend. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Waarderingskamer
 
 
 Zelfstandig bestuursorgaan dat toeziet op een correcte waardering van onroerende zaken in Nederland. De gemeenten dragen via het gemeentefonds bij aan de bekostiging van dit orgaan.