Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs); Brief minister over de invoering van een nieuwe bekostigingssystematiek in de ziekenhuiszorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29248, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

22-10-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29248 nr. 1

10-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Samenvatting3. DBC-systematiek; wat is het en waarom invoeren? 4. Van een centraal sturingsmodel naar een decentraal
sturingsmodel5. De voorbereiding6. Toetsing van het concept via het experiment «Ruimte
voor Resultaat»7. Zorgvuldige en gefaseerde invoering van de DBC-systematiekFase 1: Voorzetting van het experiment, prikkel tot DBC-registratie
(tot 1 juli 2004)Fase 2: Van budgettering naar prestatiefinanciering (vanaf 1
juli 2004)Fase 3: Van prestatiefinanciering naar prestatiebekostiging
en gereguleerde marktwerking (vanaf 2005)Stap 1: Van prestatiefinanciering naar prestatiebekostigingHerallocatiesAfbouw van budgetzekerhedenStap 2: Van prestatiebekostiging naar meer marktwerking8. Onderhoud en informatievoorziening DBC-systematiek9. Toezicht op (markt)werking van de zorgmarkten10. Overige met de DBCs samenhangende kostencategorieënKapitaallastenOpleidingenAcademische component en topreferente zorgPoliklinische geneesmiddelen11. Juridisch kaderTechnische wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg
(WTG)Wijzigingen in de Ziekenfondswet in verband met de contracteerplichtWijzigingen in de Ziekenfondswet in verband met privacy12. DBCs ook in de GGZ13. Ten slotteOndertekeningLichaamBijlage 1: Bekostiging en financiering van ziekenhuizen
en medisch specialistenA ZiekenhuizenLocatiegebonden kostenVaste kostenSemi-vaste kostenVariabele kostenFunctiegericht budgetLokale componentReserve Aanvaardbare Kosten (RAK)WTG-tarievenCollectieve onderhandelingenB ZBCs, privé-klinieken en medisch specialistenMaximumtarieven voor ZBCs en privé-kliniekenLumpsumsystematiek voor medisch specialisten
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 29248, nr. 1 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29248Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 77 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 248Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs)nr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 10 oktober 20031. InleidingSinds enige jaren wordt in de ziekenhuissector concreet gewerkt aan een
bekostigingssysteem dat gebaseerd is op prestaties en de daarmee samenhangende
kosten. Bij brief van 20 februari 2003 heeft de Stuurgroep DBC2003, waarin
alle relevante veldpartijen zitting hebben, het Gezamenlijk Plan van Aanpak
voor de invoering van Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs) aan toenmalig
minister De Geus aangeboden. De stuurgroep was van mening dat de integrale
invoering van DBCs per 1 januari 2004, met vrije prijsvorming, een cruciale
bijdrage zou leveren aan de alom gewenste vraagsturing in de curatieve zorg.Naar aanleiding van het Gezamenlijk Plan van Aanpak en het daarover gehouden
bestuurlijk overleg van 16 april jl., is de Tweede Kamer bij brief d.d. 19
mei 2003 (kenmerk CZ/B-2379223) medegedeeld dat een zo integraal mogelijke
invoering van de DBC-systematiek per 1 januari 2004 zou worden voorbereid.
Tevens werd in deze brief aangekondigd dat in september 2003 opnieuw bestuurlijk
overleg zou plaatsvinden ter voorbereiding op definitieve besluitvorming door
het kabinet en de Tweede Kamer.Op 23 september jl. heeft dit overleg plaatsgevonden. Tijdens dit overleg
heb ik met betrokken veldpartijen overeenstemming bereikt over de fases die
de komende jaren moeten worden doorlopen om te komen van een systeem van budgetbekostiging
tot een systeem van gereguleerde marktwerking op basis van DBCs. In deze brief
zet ik uiteen hoe dit gefaseerde invoeringsmodel eruit zal zien.De opbouw van de brief is als volgt: na de samenvatting, ga ik eerst in
op de motivatie om de huidige bekostiging van de ziekenhuizen te vervangen
door DBCs. Vervolgens beschrijf ik de aanloop van de DBC-introductie, inclusief
de ervaringen met het huidige experiment «Ruimte voor Resultaat»
en de wijze waarop ik de DBC-systematiek volgend jaar wil invoeren. Vervolgens
besteed ik aandacht aan achtereenvolgens: het onderhoud van DBCs, toezicht,
overige kostencategorieën, het juridische kader en de relatie met de
GGZ.2. Samenvatting• Deze brief gaat in op de invoering van een nieuwe bekostigingssystematiek
in de ziekenhuiszorg (DBCs ofwel Diagnose Behandeling Combinaties). De DBC-systematiek
legt een relatie tussen door het ziekenhuis en de medisch specialist geleverde
prestaties en de hiermee samenhangende kosten. DBCs zijn van belang om meer
transparantie en doelmatigheid in de ziekenhuis- en medisch specialistische
zorg te realiseren. Hiermee wordt het mogelijk om over te stappen van een
systeem van budgetbekostiging1 naar een systeem
van gereguleerde marktwerking op basis van DBCs.• Op 23 september jl. heb ik in een bestuurlijk overleg met de betrokken
veldpartijen overeenstemming bereikt over de fases die de komende jaren worden
doorlopen om over te stappen op de DBC-systematiek. Het invoeringsmodel zal
er als volgt uit zien:• Fase 1Tot 1 juli 2004 blijven de huidige DBC-experimenten gehandhaafd. Ziekenhuizen
en verzekeraars kunnen op vrijwillige basis onderhandelen over prijs en volume
van een beperkt aantal DBC-groepen. Uit de evaluatie van het experiment «Ruimte
voor Resultaat» is gebleken dat de doorlooptijd voor een adequate implementatie
van DBC-registratie ca. 6 maanden bedraagt en dat vrije prijsvorming niet
in één stap haalbaar is.• Fase 2Vanaf 1 juli 2004 worden alle ziekenhuizen geheel gefinancierd op
basis van DBCs. Er komt een vast segment A en een vrij segment B.In het vaste segment (tenminste 90% van de
ziekenhuisproductie) vindt de financiering plaats op basis van voor alle ziekenhuizen
gelijke vaste tarieven per DBC-groep. De bekostiging van de ziekenhuizen blijft
voor dit segment gebaseerd op de huidige FB-budgetteringssystematiek. Voor
medisch specialisten komt er, ter dekking van de lumpsum, een landelijk uniforme
honorariumcomponent.In het vrije segment (maximaal 10% van de
ziekenhuisproductie) gaan ziekenhuizen met verzekeraars onderhandelen over
prijs, kwaliteit en volume van de te leveren DBC(-groepen). Voor medisch specialistische
zorg zal een landelijk uurtarief worden vastgesteld. De (omgekeerde) contracteerplicht
voor ziekenfondsen wordt voor het vrije segment opgeheven. De ervaringen in
het vrije segment zullen worden gemonitord.• Fase 3Vanaf 2005 worden verdere stappen gezet naar prestatiebekostiging,
door in het vaste segment stapsgewijs te heralloceren. De bestaande budgetzekerheden
van ziekenhuizen worden langs die weg afgebouwd. Voor de medisch specialistische
zorg zal de uniforme honorariumcomponent geleidelijk worden vervangen door
een (onderbouwd) landelijk uurtarief. Daarvoor zullen ook in segment A gevalideerde
normtijden beschikbaar moeten komen. Uitgangspunt daarbij is om de lumpsum-systematiek
voor specialisten per 1 januari 2008 te beëindigen. Verder zal in fase
3 de marktwerking toenemen door een vergroting van het vrije segment,
ten koste van de omvang van het ziekenhuisbudget.3. DBC-systematiek; wat is het en waarom invoeren? Wat is een DBC?De DBC-systematiek betreft een nieuw bekostigingssysteem,
waarvoor medisch specialisten en ziekenhuizen in eerste instantie zelf het
initiatief hebben genomen.DBCs (Diagnose Behandeling Combinaties) zijn gebaseerd op geleverde prestaties
en de hiermee samenhangende kosten. Deze prestaties worden vastgelegd in «zorgproducten».Een DBC typeert de medisch specialistische zorg volgens een methodiek
waarbij de zorgvraag (diagnose) wordt gekoppeld aan de daartoe geleverde zorgprestaties
(begeleiding, diagnostiek en behandeling). De bijbehorende kosten van het
ziekenhuis en de werklast van de medisch specialist worden aan deze producten
toegerekend.DBCs vormen de basis van de onderhandelingen tussen ziekenhuizen en zorgverzekeraars
over de prijs, kwaliteit en hoeveelheid van de te leveren zorg. De Nederlandse DBC-systematiek heeft als doelstelling: prestatiebekostiging
als basis voor transparantie van de bedrijfsvoering van ziekenhuizen, hetgeen
nodig is als opmaat voor de introductie van marktwerking. Ook in andere landen
zijn vergelijkbare systemen in ziekenhuizen geïntroduceerd of in ontwikkeling.
Een groot aantal van deze systemen komt voort uit de zogenoemde Diagnoses
Related Groups (DRGs). Ten onrechte wordt nog wel eens gedacht dat de DRG-systematiek
als «hapklaar concept» gekocht had kunnen worden om in te voeren
in Nederland. Er zijn diverse versies van het DRG-systeem in andere landen
van toepassing. In de landen die dat hebben gedaan (bijvoorbeeld Duitsland,
Australië, VS, Canada) blijkt echter veel en langdurig geïnvesteerd
te zijn in het aanpassen en verfijnen van de DRGs. De lokale aanpassing van
het concept blijkt een uitermate belangrijk element te zijn voor acceptatie
en werkzaamheid in de desbetreffende landen.Ik geef de voorkeur aan DBCs boven DRGs, omdat DBCs, in tegenstelling
tot DRGs, ook de gehele polikliniek en de dagbehandeling omvatten. Dit is
een belangrijk innovatief element in de DBC systematiek; het merendeel van
de medisch specialistische zorg vindt tegenwoordig immers poliklinisch en
in dagbehandeling plaats. Daarnaast bevatten DBCs niet alleen de kosten van
het ziekenhuis, maar ook het honorarium van de medisch specialist. De in ons
land gekozen benadering heeft tot een grote betrokkenheid geleid van alle
betrokken partijen bij de ontwikkeling van het DBC-systeem. Ook de medisch
specialisten kunnen zich goed herkennen in dit systeem, omdat zij aan de basis
van deze ontwikkeling hebben gestaan, door de DBCs per wetenschappelijke vereniging
in kaart te brengen.In Japan wordt momenteel ook geëxperimenteerd met de DBC-systematiek
in een tachtigtal academische ziekenhuizen. Ongeveer twee jaar geleden begon
de interesse van Japan in de door Nederland ontwikkelde DBCs, nadat men ook
reeds voorzichtig met DRGs experimenteerde. Men vond in het diagnose-georiënteerde
DRG-concept te weinig aanknopingspunten voor transparantie, en daarmee sturingsmogelijkheden,
van de therapiekeuze.Waarom DBCs invoeren?1. DBCs leiden tot transparantie van het zorgaanbod. Transparantie maakt het voor het ziekenhuismanagement
beter mogelijk om een goede bedrijfsvoering te voeren en verbetert de positie
van de zorgverzekeraar als doelmatige zorginkoper. Ook maakt transparantie
prestatievergelijkingen van zorgaanbieders op macroniveau mogelijk. Het huidige
bekostigingssysteem voldoet wat dat betreft niet meer aan de gestelde eisen.2. Transparantie van het zorgaanbod is een voorwaarde
voor de introductie van gereguleerde marktwerking. De centrale aanbodsturing is vastgelopen en zal, conform de afspraak uit het
regeerakkoord, zo snel als verantwoord is, vervangen worden door gereguleerde
marktwerking.3. DBCs leiden, nadat de administratieve omslag is
gemaakt en de nieuwe systematiek is ingebed in de organisaties, op termijn
tot een afname van de administratieve lasten. Er komt één – uitgebreidere – basisregistratie in
de ziekenhuizen, waaruit alle benodigde gegevens worden afgetapt. Hierdoor
kan men gegevens gaan gebruiken voor verbetering van planning en logistiek.Met transparantie van het zorgaanbod en gereguleerde marktwerking beoog
ik een betere aansluiting op de vraag naar zorg van patiënten. Zij verlangen
tijdige levering, keuzevrijheid, variatie in het aanbod en een klantgerichte
instelling.De relatie tussen ziekenhuis en verzekeraar moet dus prikkels gaan bevatten
die het denken in het belang van de patiënt bevordert. Een verschuiving
in de bestaande verantwoordelijkheidsverdeling tussen overheid, zorgverzekeraars
en zorgaanbieders is daartoe noodzakelijk en wenselijk. In paragraaf 4
ga ik hierop nader in.4. Van een centraal sturingsmodel naar een decentraal
sturingsmodelDe komende jaren wil ik, zoals hiervoor aangegeven, het beleid voortzetten
om het huidige centrale sturingsmodel in de zorg geleidelijk om te vormen
tot een decentraal sturingsmodel met, waar mogelijk en wenselijk, gereguleerde
marktwerking. In een dergelijk decentraal sturingsmodel is een sleutelrol
weggelegd voor risicodragende en concurrerende zorgverzekeraars, waaraan uiteindelijk
een belangrijk deel van de zorgregie wordt toevertrouwd.Ik wil de huidige functiegerichte bekostiging geleidelijk vervangen door
een stelsel van (inkoop)contracten tussen verzekeraars en instellingen. De
zorgverzekeraars zullen onderhandelen met het ziekenhuis. Het ziekenhuis biedt
verzekerden zorg aan op basis van contracten met zorgverzekeraars. Deze contractering
vindt plaats op basis van DBCs. De definitie (typering) van de DBCs is landelijk
uniform, de inhoud1 en prijs per DBC kan per ziekenhuis
variëren (althans voor de DBCs waarvoor prijsvrijheid geldt: zie paragraaf 7).De zorgverzekeraar zorgt via het sluiten van contracten in het kader van
de zorginkoop dat de verzekerde zijn/haar aanspraken gerealiseerd krijgt.
De onderhandelingen hebben betrekking op onder andere volume, prijs en kwaliteit
van de medisch specialistische zorg, maar ook op aspecten van informatie-uitwisseling
en de keuze voor volume-afspraken vooraf of afrekening op basis van geleverde
prestaties achteraf, en ook bijvoorbeeld op wachttijden. Voor een zorgverzekeraar
dient er keuzevrijheid te zijn, onder andere door het kunnen vergelijken van
prijzen en de kwaliteit van de producten van de verschillende zorgaanbieders.5. De voorbereidingHet beleid om tot productprijzen te komen is ingezet met de reactie van
het toenmalige Kabinet op het advies van de Commissie Biesheuvel (1995). Deze
commissie adviseerde dat de specialistenhonorering dient te geschieden op
basis van geleverde producten. Aldus moest een geïntegreerd medisch specialistisch
bedrijf (GMSB) ontstaan. Vanaf dat moment zijn ziekenhuizen en verzekeraars
begonnen met het vaststellen van productdefinities.In maart 2000 heeft toenmalig minister Borst het initiatief genomen om
producttypering in de curatieve zorg op een professionele en integrale wijze
aan te pakken en de partijen te binden aan een vaste invoeringsdatum (2003).
Na het instellen van de Stuurgroep DBC2003, onder onafhankelijk voorzitterschap
van prof.dr. L.Koopmans, hebben de betrokken partijen in oktober 2000 de ontwikkeling
van de DBCs voortvarend ter hand genomen. In deze stuurgroep participeren
Zorgverzekeraars Nederland (ZN), de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen
(NVZ), de Orde van Medisch Specialisten (OMS), de Vereniging Academische Ziekenhuizen
(VAZ) en het ministerie van VWS. Als waarnemers nemen ook het College Tarieven
Gezondheidszorg (CTG) en het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) deel. In
2002 is tevens de DBC-ontwikkeling in de geestelijke gezondheidszorg gestart.1 Sindsdien neemt daarom ook een vertegenwoordiger van
de GGZ deel aan deze stuurgroep.In december 2001 besloot het Kabinet Kok II een eerste bescheiden stap
te zetten naar invoering van DBCs. De functiegerichte budgettering (FB) bleef
gehandhaafd, maar naast de bestaande tarieven werd per 1 januari 2003 een
«DBC-teltarief» geïntroduceerd. Hiermee werd beoogd een zo
volledig mogelijk beeld te krijgen van de ziekenhuisproductie en de schadelast
voor verzekeraars in DBC-termen. Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd
bij brief d.d. 21 december 2001 (kenmerk CZ/B-2243081). Vanwege privacyaspecten
is recent besloten dit teltarief te laten vervallen, hier wordt in paragraaf 11
verder op ingegaan.In november 2002 besloot het kabinet Balkenende I, in aanvulling op de
eerste stap, per 1 januari 2003 een experiment te starten met vrije prijsvorming
op basis van DBCs. Dit experiment, «Ruimte voor Resultaat», moest
een bijdrage leveren aan de beantwoording van de vraag of, en zo ja hoe, de
DBC-systematiek per 1 januari 2004 kon worden ingevoerd. De Tweede Kamer is
hierover geïnformeerd met de brief van 15 november 2002 (kenmerk CZ/B-2333090).
In de brief van 19 mei (kenmerk CZ/B-2379223) heeft de Tweede Kamer informatie
ontvangen over de voortgang van het experiment, alsmede over het voorziene
invoeringstraject. In paragraaf 6 wordt ingegaan op de conclusies die
zijn getrokken uit de evaluatie van het experiment.6. Toetsing van het concept via het experiment «Ruimte
voor Resultaat»Het experiment «Ruimte voor Resultaat» biedt zorgverzekeraars
en ziekenhuizen de gelegenheid te onderhandelen over volume, prijs en kwaliteit
van de geleverde zorg.In beginsel gold het experiment voor het jaar 2003 en kan het gezien worden
als opstap naar de integrale invoering van de nieuwe systematiek. Het onderhandelingproces
tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars betreft zowel de ziekenhuiscomponent
als de honorering van de medisch specialist.De omvang van «Ruimte voor Resultaat» werd bepaald door twee
aspecten: het aantal producten (DBCs) binnen het experiment en het aantal
ziekenhuizen/specialisten dat eraan meedoet. Voor het experiment zijn 105
DBCs geselecteerd.Berekend is dat met deze ingrepen in het huidige systeem maximaal ca. € 750
mln euro zou zijn gemoeid (€ 630 mln ziekenhuiscomponent en € 120
mln honorering van de medisch specialisten). Dit komt overeen met circa 6%
van de uitgaven voor ziekenhuizen en medisch specialisten.De thans bekende resultaten van het experiment bieden belangrijke aangrijpingspunten
voor de wijze waarop en in welk tempo de nieuwe systematiek ingevoerd kan
worden1. Veel zorgverzekeraars en 40 ziekenhuizen
hebben de mogelijkheid verkend om DBC-contracten te sluiten.Hoewel in de eerste helft van 2003 slechts 14 contracten zijn gesloten,
moet het effect van het experiment niet worden onderschat. Ziekenhuizen en
zorgverzekeraars zijn over de DBCs in gesprek geraakt en hebben gemerkt wat
er samenhangt met vrije prijsonderhandeling, in plaats van budgetonderhandelingen.
De beperkte deelname had onder meer de volgende oorzaken:• Deelname was vrijwillig. Ziekenhuizen konden dus besluiten gebruik
te blijven maken van het huidige budgetsysteem als de onderhandelingen over
experiment-DBCs geen hoger budget opleverden. Ook zorgverzekeraars namen daardoor
veelal een afwachtende houding aan.• De hoogte van het uurtarief voor medisch specialisten bleek een
soms niet te nemen hindernis in de onderhandelingen tussen zorgverzekeraars
en ziekenhuizen.• De implementatie van DBCs bleek een aanzienlijke inspanning voor
ziekenhuizen en zorgverzekeraars. Het impliceert herziene werkprocessen, een
andere administratieve organisatie, een betere registratie en aangepaste ICT-toepassingen.• Veel ziekenhuizen hebben gewacht met de noodzakelijke voorbereidingen,
in verband met het uitblijven van duidelijkheid over het invoeringsmodel.De conclusies van het experiment «Ruimte voor Resultaat»,
die u hieronder aantreft, heb ik betrokken bij de vormgeving van het invoeringsmodel,
dat ik in paragraaf 7 uiteen zal zetten. De belangrijkste conclusies van het experiment «Ruimte
voor Resultaat»:1. Vrije prijsonderhandeling op basis van vrijwilligheid
(lees: vrijblijvendheid) blijkt niet werkbaar. Voor een goede introductie
van gereguleerde marktwerking moet de vrijblijvendheid van deelname komen
te vervallen.2. Er zijn meerkosten opgetreden, zowel bij het ziekenhuisdeel
als bij het medisch-specialistische deel (verhoudingsgewijs meer bij het medisch
specialistische deel). Beheersing van de kosten blijft dus noodzakelijk. Voorkomen
moet worden dat kostenstijgingen optreden, zonder dat daar extra productie
tegenover staat.3. Tijdige duidelijkheid voor ziekenhuizen en zorgverzekeraars
over het tijdstip en de wijze van invoering van DBCs is cruciaal. De doorlooptijd
van de voorbereidingen voor het ziekenhuis blijkt ca. 6 maanden te zijn.4. Uit oogpunt van de beperking van de administratieve
lasten, verdient het aanbeveling zo spoedig mogelijk over te gaan op het verplicht
en uitsluitend declareren van DBCs.7. Zorgvuldige en gefaseerde invoering van de DBC-systematiekBij de voorbereidingen voor een zo integraal mogelijke invoering van de
DBC-systematiek per 1 januari 2004 bleek mij dat het tempo en de vormgeving
van het invoeringsmodel uit het Gemeenschappelijk Plan van Aanpak van februari
2003 inmiddels door geen van de partijen meer haalbaar werd geacht. Daar sluit
ik mij bij aan. Zo zijn de budgettaire consequenties van integrale vrije prijsvorming
onvoldoende beheersbaar, hebben de ziekenhuizen en verzekeraars meer tijd
nodig om het registratie- en declaratieverkeer van DBCs te regelen en moet
de noodzakelijke wetgeving nog van kracht worden. Gelet hierop heb ik, in
overleg met de veldpartijen, een invoeringsmodel met drie fasen opgesteld
voorzien van een realistischer planning. Hierbij heb ik de conclusies uit
het experiment «Ruimte voor Resultaat» als volgt betrokken:• Voor een beperkt deel van de ziekenhuisproductie wordt gereguleerde
marktwerking verplicht geïntroduceerd (zie conclusie 1, box paragraaf 6).• Voor een groot deel van de ziekenhuis- en medisch specialistische
blijven productie budgettering, de lumpsumsystematiek en vaste tarieven in
stand (zie conclusie 2, box paragraaf 6).• Uitsluitend declareren van DBCs wordt per 1 juli 2004 verplicht,
waardoor een voorbereidingstijd van ruim 8 maanden ontstaat (zie de conclusies
3 en 4, box paragraaf 6).In de afgelopen jaren is veel energie gestoken in het ontwikkelen van
de DBC-productstructuur en het opzetten van DBC-registratiesystemen. Dit neemt
niet weg dat bij aanvang van de DBC-introductie er waarschijnlijk nog kinderziektes
zullen blijken, zoals de ervaringen in andere landen uitwijzen. Eind van dit
jaar zal de landelijke projectorganisatie DBC2003 een hanteerbare productstructuur
opleveren, waarbij de doelstelling is om alle mogelijke voorkomende DBCs te
clusteren in ongeveer 500 productgroepen.De komende jaren zal worden gewerkt aan een voortdurende verbetering van
de productstructuur, de gegevensregistratie en de kostentoedeling. Dit is
een meerjarig proces, waarin naast de ziekenhuizen en de verzekeraars eveneens
het onderhoudsorgaan (i.o) voor de DBC-systematiek een belangrijke rol zal
spelen.Overigens ben ik mij bewust dat de introductie van de DBC-systematiek
een grote opgave is, waaraan risico's verbonden zijn. Daarom is binnen het
ministerie van VWS een projectteam vrijgesteld om de introductie te begeleiden.
Daarbij wordt onder meer gewerkt aan thema's als fraudebestendigheid, zogenoemde
«upcoding» en vermindering van administratieve lasten.Maatregelen om de fraudebestendigheid te borgen zijn:1. Een werkbare DBC-productstructuur2. Een juiste DBC-registratie in het ziekenhuis3. Interne en externe controles op ziekenhuisregistratie4. Een juiste facturering naar de verzekeraar5. Controle door zorgverzekeraar en patiëntHet invoeringstraject voor de DBC-systematiek in ziekenhuizen1 en zorgverzekeraars bestaat uit drie fasen, die ik hieronder
uiteen zet.Fase 1: Voorzetting van het experiment, prikkel tot DBC-registratie
(tot 1 juli 2004)In de eerste helft van 2004 zet ik de huidige wijze van bekostiging en
financiering voort, inclusief het experiment »Ruimte voor Resultaat».
Het experiment is in de eerste helft van 2004 de opmaat voor de daadwerkelijke
DBC-introductie. De verplichte DBC-financiering per 1 juli 2004 is de prikkel
voor ziekenhuizen en medisch specialisten om in de maanden die daar aan vooraf
gaan tot een zo volledig mogelijke DBC-registratie te komen. Uit de evaluatie
van het experiment «Ruimte voor Resultaat» is gebleken dat de
doorlooptijd voor het adequaat implementeren van de DBC-registratie ca. 6
maanden bedraagt.Fase 2: Van budgettering naar prestatiefinanciering (vanaf 1
juli 2004)Ook in fase 2 blijft de huidige bekostigingssystematiek grotendeels gehandhaafd;
ziekenhuizen en zorgverzekeraars moeten wel omschakelen op DBC-financiering.
Het vrijwillige experiment zet ik op die datum stop. De ziekenhuismarkt wordt
verdeeld in twee segmenten, te weten een segment waarin het ziekenhuisbudget
gefinancierd wordt met DBC-productgroepen met vaste tarieven2 (segment A) en een segment waarin de prijs via vrije onderhandelingen
tussen ziekenhuis en verzekeraars tot stand komt. Hieronder geef ik een beknopte
beschrijving van de belangrijkste kenmerken per segment.Segment A: Ten minste 90% van de ziekenhuisproductie
(€ 9,0 – € 9,5 mld.), waaronder in ieder geval de
acute zorg en de beschikbaarheidsfunctie van het ziekenhuis, blijft de bekostigd
op basis van het huidige ziekenhuisbudget. De financiering vindt plaats via
declaratie van door het CTG vastgestelde landelijk uniforme tarieven per DBC-productgroep.Voor medisch specialisten wordt, ter dekking van de lumpsum, een uniforme
honorariumcomponent3 vastgesteld. Om de DBC-tarieven
zo transparant mogelijk te houden, blijft in deze fase een zogenoemd «sluittarief»
in stand. Daarmee wordt ook de budgettaire neutraliteit van de DBC-introductie
in segment A verzekerd.Hierdoor is voor ziekenhuizen en voor medisch specialisten in een lokaal
initiatief, feitelijk sprake van een administratieve invoering van DBCs in
dit segment4. Dit maakt een voorzichtige overstap
van oud naar nieuw mogelijk: de invoering van een nieuwe systematiek binnen
de voorlopige zekerheid van de oude systematiek. De uniforme honorariumcomponent
uit deel A zal ook bruikbaar moeten zijn als DBC-tarief voor specialisten
die niet deelnemen aan een «lokaal initiatief».Aandachtspunt is dat de overstap op DBC-financiering wel gevolgen heeft
voor de bedragen die voor de behandelingen van individuele patiënten
worden gedeclareerd, en hiermee ook voor de schadelast per zorgverzekeraar,
zelfs als per ziekenhuis een zelfde budget beschikbaar is. Specifiek voor
ziekenfondsen geldt dat de schadelast minder goed aansluit bij de budgetten
die zij ontvangen op grond van de ZFW-verstrekkingenbudgettering. Om dit op
te vangen zijn voor 2004 compensatiemechanismen aangebracht in de ZFW-verstrekkingenbudgettering.
Voorkomen wordt zo dat ziekenfondsen het risico van DBC-invoering afwentelen
op de nominale premies.Segment B: Voor maximaal 10% (€ 500
mln. – € 1 mld.) van de ziekenhuisproductie, bij voorkeur
bestaand uit planbare zorg, gaat prijsvrijheid gelden. Deze is reeds experimenteel
geïntroduceerd met het experiment «Ruimte voor Resultaat».
Ik zal daartoe, na overleg met de veldpartijen, voor zoveel mogelijk specialismen
een beperkt aantal DBC-groepen selecteren. Voor werkzaamheden van de medisch
specialisten in segment B wordt een landelijk uniform uurtarief (d.w.z. niet
gedifferentieerd per specialisme) vastgesteld. Ter bepaling van de tijdsbesteding
van medisch specialisten zijn gevalideerde normtijden nodig. De vaststelling
van het landelijk uniform uurtarief geschiedt budgettair neutraal. Om een
dubbele bekostiging te voorkomen, wordt het ziekenhuisbudget en de lumpsum
geschoond voor segment B.Voor ziekenhuizen komt er een verplichte normopslag voor kapitaallasten
van 12,5% op de vrij onderhandelde prijs per DBC(-groep) om een min of meer
gelijke uitgangspositie tot stand te brengen met zelfstandige behandelcentra
(zie paragraaf 10 voor een nadere toelichting).Voor een goede marktwerking binnen segment B acht ik het noodzakelijk
dat de ziekenfondsen de mogelijkheid krijgen om eventueel geen contract af
te sluiten met een bepaalde zorgaanbieder. Dit versterkt hun onderhandelingspositie.Voorts moeten ziekenfondsen, net als de particuliere zorgverzekeraars,
onderling gaan concurreren. Dit maakt individuele onderhandelingen, in plaats
van collectieve onderhandelingen, met een aanbieder mogelijk.Beide aspecten zijn in de huidige situatie niet goed mogelijk door het
bestaan van de zogenoemde «contracteerplicht» en de «omgekeerde
contracteerplicht».Artikel 47 van de Ziekenfondswet (ZFW) verplicht de ziekenfondsen (in
de praktijk zijn dit de marktleiders) met een ziekenhuis te contracteren.
Artikel 48 van de Ziekenfondswet verplicht een instelling die met een ziekenfonds
een overeenkomst heeft gesloten, op daartoe door een ander ziekenfonds gedaan
verzoek met dat ziekenfonds een gelijke overeenkomst te sluiten. Deze omgekeerde
contracteerplicht stimuleert tot collectief onderhandelen van ziekenfondsen.Gelet op het voorgaande zal ik voor segment B de contracteerplicht voor
ziekenfondsen alsmede de omgekeerde contracteerplicht (voor instellingen)
opheffen. Een daartoe strekkend wetsvoorstel heb ik in juli 2003 bij de Tweede
Kamer ingediend (Kamerstukken II 2002/03, 28 994). Daarmee wordt het
mogelijk met Algemene Maatregel van Bestuur voor (delen van) de ziekenhuiszorg
de (omgekeerde) contracteerplicht op te heffen.Zodra de collectieve onderhandelingen voor segment B komen te vervallen,
is het wenselijk dat ziektekostenverzekeraars zich meer gaan opstellen als
zorginkopers (de regie nemen)1. Doen zij dit niet,
dan is het risico aanwezig dat er geen overeenkomsten met zorginstellingen
tot stand komen en dat zorginstellingen relatief hoge tarieven aan de patiënten
in rekening brengen, die hetzij slechts gedeeltelijk door de verzekeraar
worden vergoed, door een beperking in de premievoorwaarden op te nemen, hetzij
leiden tot aanzienlijke premiestijgingen.Om dit risico te ondervangen worden instellingen wettelijk verplicht een
DBC-prijslijst openbaar te maken. Deze prijslijst geldt voor alle verzekerden
die zijn verzekerd bij een ziektekostenverzekeraar, die geen overeenkomst
heeft (d.w.z. geen zorg ingekocht heeft) met de desbetreffende instelling.
Deze transparantie sluit verrassingen voor verzekerden uit en maakt een prijsvergelijking
tussen zorginstellingen mogelijk.Fase 3: Van prestatiefinanciering naar prestatiebekostiging
en gereguleerde marktwerking (vanaf 2005)Vervolgstappen zullen in relatie worden bezien met de standaardverzekering
curatieve zorg, het vergroten van de risicodragendheid van zorgverzekeraars,
de omvang van het zorgaanbod en de aanwezigheid van adequaat toezicht en zullen
steeds na expliciete kabinetsbesluitvorming worden genomen. De te nemen stappen
hangen tevens af van de ervaringen in fase 2. In de komende periode zal een
concreet plan voor de stappen voor fase 3 worden uitgewerkt. De stappen binnen
fase 3 kunnen zowel volgtijdelijk als parallel worden gezet.Stap 1: Van prestatiefinanciering naar prestatiebekostigingAls eerste stap wil ik de transparantie en de doelmatigheid van segment
A verder vergroten en het (toezicht op) de marktcondities in segment B verbeteren,
zodat in de toekomst «gemakkelijker» DBC-groepen van segment A
kunnen worden overgeheveld naar segment B.Tegelijk met het creëren van de juiste marktcondities in segment
B kan in segment A gewerkt worden aan een overgang van prestatiefinanciering
naar prestatiebekostiging. Hiermee wordt de transparantie van het ziekenhuisbudget
vergroot. Ook kan gedacht worden aan het afbouwen van enkele van de huidige
budgetzekerheden.HerallocatiesBekostiging van het ziekenhuis op basis van DBCs gaat gepaard met een
verschuiving van middelen binnen het ziekenhuisbudget en een verschuiving
tussen ziekenhuizen. Deze verschuivingen of herallocaties, die overigens macroneutraal
plaats zullen moeten vinden, worden veroorzaakt doordat de nieuwe DBC-parameters
af zullen wijken van de huidige FB-budgetparameters.Na een dergelijk herallocatietraject lopen de wijze waarop ziekenhuizen
worden bekostigd en worden gefinancierd synchroon (namelijk beiden gebaseerd
op DBCs) en is er sprake van een transparant ziekenhuisbudget. Transparantie
maakt het voor het ziekenhuismanagement beter mogelijk om een goede bedrijfsvoering
te voeren. De mogelijkheden tot heralloceren tussen ziekenhuizen hangen mede
samen met de kwaliteit van de beschikbare data.Afbouw van budgetzekerhedenOp dit moment is het «boter-bij-de-vis-principe» van toepassing
op de variabele kosten van het ziekenhuisbudget. Dat betekent kort gezegd:
meer inkomsten bij meer productie, minder inkomsten bij minder productie.
De vaste en semi-vaste kosten van het ziekenhuisbudget zijn op dit moment
gegarandeerd, ongeacht de productie van het ziekenhuis. Wanneer zekerheden
op deze componenten worden afgebouwd, wordt daarmee de trend,
die in 2003 is ingezet met het variabiliseren van de FB-systematiek, doorgezet.Een voorbeeld van kosten die op dit moment gegarandeerd zijn, zijn de
kapitaallasten. Deze worden in fase 2 per ziekenhuis toegekend en worden nog
niet aan individuele producten (DBCs) toegerekend. Voor bedrijfsmatige beslissingen
zijn echter integrale DBC-prijzen, inclusief toe te rekenen kapitaallasten,
die een instelling in een situatie van vrije prijsvorming vergoed moet krijgen,
een vereiste.Voor medisch specialisten zullen ook in segment A gevalideerde normtijden
beschikbaar moeten komen, om naar een (onderbouwd) landelijk uniform uurtarief
toe te groeien. Uitgangspunt daarbij is om de lumpsum-systematiek voor specialisten
per 1 januari 2008 te beëindigen.Stap 2: Van prestatiebekostiging naar meer marktwerkingUitgangspunt voor stap 2 is een vergroting van segment B op basis van
gereguleerde marktwerking. Overheveling van DBCs naar segment B kan plaatsvinden
als aan bepaalde marktcondities is voldaan. De mogelijkheid blijft bestaan
dat de minister van VWS het noodzakelijk vindt in te grijpen indien de uitkomsten
van de marktwerking maatschappelijk onaanvaardbaar blijken. De prijsontwikkeling
van de DBCs binnen segment B zal daartoe gemonitord en geëvalueerd worden
(zie ook paragraaf 9).8. Onderhoud en informatievoorziening DBC-systematiekDe vormgeving van het onderhoud en de informatievoorziening is een majeure
klus waarmee alle betrokken partijen thans, onder leiding van een door mij
aangestelde kwartiermaker, hard aan de slag zijn. Onderhoud en informatievoorziening
kennen private en publieke kanten. Er zijn drie onderhoudsfuncties, die de
komende maanden worden gerealiseerd. Onderhoud van DBCs1. De eerste functie is de oprichting en instandhouding
van een Trusted Third Party(TTP)inclusief een
databank door private partijen. Het laten functioneren van de DBC-systematiek
vergt betrouwbare, volledige en tijdige informatiestromen tussen partijen,
breder dan uitsluitend informatievoorziening ten behoeve van onderhoud. Het
uitgangspunt is dat gegevens maar éénmaal worden vastgelegd,
maar door alle belanghebbenden worden gebruikt. Dit vermindert de administratieve
lasten. Uiteraard zal elke partij slechts beperkt toegang krijgen tot deze
dataset. De derde partij ontvangt de gegevens, beheert de gegevens en verspreidt
de geanonimiseerde gegevens aan informatiegebruikers. De informatiegebruikers
krijgen die gegevens, die nodig zijn om hun verantwoordelijkheid en bevoegdheid
waar te kunnen maken.2. De tweede functie is het DBC-onderhoud en -beheer(DBC-council). Ook deze functie is een private
functie. Private partijen dienen het onderhoud zelf op een dynamische en innovatieve
wijze vorm te geven, zodat de DBC-productstructuur up-to-date blijft. Daartoe
dienen voortschrijdende en nieuwe medische en technologische ontwikkelingen
in de landelijke DBC-productstructuur te worden opgenomen. Ook kunnen verouderde
DBCs worden afgevoerd.3. De derde onderhoudsfunctie is de wettelijke verankering
van DBCs en de pakketbeoordeling van DBCs. Deze
derde functie is publiek van aard en wordt belegd bij een samenwerkingsverband
van CTG en CVZ, omdat deze functie qua inhoud en uitwerking in het verlengde
ligt van hun bestaande wettelijke taken.De wijziging van de Wet Tarieven Gezondheidszorg (WTG) vormt de juridische
basis voor onderhandelingen over DBC-prijzen/-tarieven. Voor zorgaanbieders,
ziektekostenverzekeraars en verzekerden moet duidelijk zijn welke landelijk
bindende productbeschrijvingen er zijn. Deze omschrijvingen worden (als DBCs),
verankerd in beleidsregels op basis van de WTG. Verzekeraars kunnen daardoor
de prijzen vergelijken van DBCs met dezelfde inhoud.Voor opname in het verzekeringspakket moet er een beoordeling en toetsing
van de DBCs plaats (kunnen) vinden. Opname in het verzekerde pakket is onder
meer gestoeld op aspecten als indicatiegebied, evidence, therapeutisch karakter
en prijs. Om de beschrijving van de inhoud van het verzekeringspakket actueel
en volledig te houden, zal de periode tussen de introductie van een nieuwe
behandeling en het vastleggen van een nieuwe DBC minimaal moeten zijn. De
minister van VWS moet kunnen beslissen om bepaalde aanspraken op nieuwe behandelingen
(die worden bekostigd op basis van DBCs) niet toe te laten tot het verzekeringspakket,
danwel aanspraken op bestaande behandelingen (die worden bekostigd op basis
van DBCs) uit het verzekeringspakket te verwijderen.In het kader van de Ziekenfondswet (en voor wat betreft de GGZ ook de
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) zal hiertoe een toetsing/marginale beoordeling
op basis van medisch inhoudelijk en financiële criteria dienen plaats
te vinden. Het gaat hierbij om de afweging tussen de medische opbrengsten
voor de volksgezondheid en de maatschappelijke kosten van toelating tot het
pakket.Bij de medische opbrengsten voor de volksgezondheid gaat het om informatie
over de gezondheidswinst (bijvoorbeeld uitgedrukt in kwaliteit van leven of
toegenomen levensverwachting), de zorgvraag naar deze DBC en de waarschijnlijke
ontwikkeling daaromtrent. Voor wat betreft de maatschappelijke kosten gaat
het om de geraamde kosten van deze nieuwe of aangepaste DBC. Voor een snelle
en degelijke beoordeling en toetsing van DBCs alsmede voor de totstandkoming
van beleidsregels stellen CTG en CVZ een integrale procedure op. Voor de gezamenlijke
uitvoering van deze functie vormen zij een samenwerkingsverband.9. Toezicht op (markt)werking van de zorgmarktenZoals gezegd hecht het kabinet aan een gecontroleerde invoering van marktwerking
in de ziekenhuiszorg. Daarom is ook gekozen voor een gefaseerde transitie
van het systeem van budgetbekostiging tot een systeem van gereguleerde marktwerking
op basis van DBC's. Een zeer belangrijke stap is de introductie per 1 juli
2004 van het vrije segment B. In dit segment gaan ziekenhuizen met verzekeraars
onderhandelen over prijs, volume en kwaliteit van te leveren diensten. De
marktwerking op basis van DBC's is daarmee vooralsnog geconcentreerd in segment
B.Om de overgang naar meer marktwerking beheerst te laten verlopen is segment
B qua omvang wel betekenend, maar ook beperkt tot ongeveer 10% van de ziekenhuisproductie.
De belangrijkste voorwaarden om de marktwerking goed te laten verlopen zijn
een vrij marktvolume, vrije prijsvorming, vrije toetreding, voldoende aanbod
en transparantie.Om de transitie beheerst te laten verlopen, is voorzien in adequaat toezicht.
Uiteraard ziet de Inspectie voor de Gezondheidszorg toe op kwaliteitsaspecten.
Daarnaast vindt toezicht plaats op gedragingen van partijen die het marktproces
kunnen verstoren. Dit toezicht vindt plaats door de Nederlandse Mededingingsautoriteit
(NMa) op grond van de Mededingingswet. Onderlinge prijsafspraken door aanbieders
of verzekeraars, afspraken over de verdeling van markten, misbruik van een
economische machtspositie (weigering tot contractering op niet objectieve gronden, discriminatie in leveringsvoorwaarden, etcetera) kunnen door
de NMa worden getoetst op basis van de Mededingingswet.Dat de NMa in toenemende mate ook het vizier op de zorgsector heeft gericht,
blijkt onder andere uit de eind 2002 gepubliceerde «Richtsnoeren voor
de Zorgsector», het recente «Consultatie-document concurrentie
in de ziekenhuissector» en het «Consultatiedocument NMa-agenda
2004».Daarnaast is relevant het voornemen van het kabinet een zogenoemde Zorgautoriteit
op te richten. De opbouw van deze instelling start in januari 2004. Het CTG
gaat op in de nieuwe Zorgautoriteit en uiteindelijk zal de Zorgautoriteit
rond 2008 integreren in de NMa. Kerntaak van de Zorgautoriteit is het stimuleren
en begeleiden van marktconform gedrag in de zorg.De Zorgautoriteit zal al per 1 juli 2004 een belangrijke taak hebben in
het monitoren en analyseren van de marktontwikkelingen in het genoemde B-segment.
Onderwerp van aandacht is de ontwikkeling van de prijs, zowel in de tijd als
de verschillen tussen aanbieders. In de analyse van de prijsontwikkeling wordt
de aard van de prijsverandering (generiek of gedifferentieerd, tijdelijk of
permanent) betrokken, maar ook de volume-ontwikkeling, de vraag- en aanbodverhoudingen,
etcetera.Er wordt ook gekeken naar de prijsverschillen tussen aanbieders en de
daar aan ten grondslag liggende factoren. Daarbij kan bijvoorbeeld blijken
dat er verschillen zijn in kostenposten bij de verschillende ziekenhuizen
of in de methode waarop kosten worden toegerekend. De analyse zal, waar mogelijk,
ook de oorzaken van de prijsveranderingen duiden. De oorzaken kunnen liggen
bij acceptabele kosten- of kwaliteitsveranderingen, maar kunnen ook andere
redenen hebben.Vervolgens kan een oordeel over de prijsverandering worden gegeven en
over de oorzaken die daar aan ten grondslag liggen. Voorzover een en ander
ongewenst is, dat wil zeggen voorzover de ontwikkelingen conflicteren met
de publieke belangen die het kabinet wil waarborgen, kan tot nadere actie
worden besloten. De Zorgautoriteit kan het kabinet tot deze nadere actie adviseren
of, voorzover zij zelf (al) de beschikking heeft over wettelijk instrumentarium,
deze acties zelf uitvoeren.Deze acties kunnen verschillende gedaanten hebben. Indien aan ongewenste
ontwikkelingen een overtreden van de Mededingingswet ten grondslag ligt (zoals
het misbruik van een economische machtspositie), zal de NMa uiteraard optreden.
De Zorgautoriteit kan hiertoe informatie aanleveren bij de NMa. Met de komst
van de Zorgautoriteit kunnen ook andere oorzaken worden aangepakt. De Zorgautoriteit
zou de transparantie op de markt kunnen vergroten door bijvoorbeeld over te
gaan tot publicatie van de monitoringsresultaten. Een andere strategie is
de toetreding tot markten te bevorderen. In dit verband kan de Zorgautoriteit
ook adviezen geven aan de minister van VWS om onnodige wettelijke toetredingsbelemmeringen
op te heffen.Als de oorzaak voor ongewenste ontwikkelingen bij DBCs in het B-segment
bij verzekeraars blijkt te liggen omdat deze zich bijvoorbeeld in hun onderhandelingen
met de zorgaanbieders onvoldoende inspannen, kan de interventie bij hen aangrijpen.
Denk daarbij aan begeleiding van verzekeraars ter bevordering van het onderhandelingsgedrag
en het opstellen van richtlijnen voor prijsvormingsgedrag (bijvoorbeeld kostprijsoriëntatie
voorschrijven). Als ultimum remedium kan het kabinet
uiteraard besluiten op onderdelen, al dan niet tijdelijk, weer een tarief
vast te doen stellen.Bovenstaande beschrijving van het toezicht is toegespitst op segment B
(het segment met vrije prijzen). Uiteraard zal dit zich, in aangepaste vorm,
ook uitstrekken tot segment A (met budgettering en vaste tarieven). Ook hier
is toezicht op kwaliteit en naleving van de Mededingingswet relevant. Daarnaast
is in het A-segment van belang dat de regulering van de DBC-prijzen daar op
een modernere manier gaat plaatsvinden die aanbieders prikkelt tot vraaggericht
en efficiënt gedrag.De wijze waarop dat zal gaan plaatsvinden, wordt ontwikkeld door het ministerie
van VWS in samenspraak met de Zorgautoriteit. De Zorgautoriteit kan ook adviezen
uitbrengen over de mogelijkheid om DBCs van segment A over te hevelen naar
segment B.10. Overige met de DBCs samenhangende kostencategorieënKapitaallastenHet uiteindelijke doel is een integrale prijs van DBCs inclusief kapitaallasten.
Op deze wijze kan de benodigde infrastructuur het meest flexibel worden aangepast
aan de te leveren zorgvolumes. Belangrijke redenen voor een integrale prijs
inclusief de kapitaallasten zijn het creëren van een gelijke uitgangspositie
tussen zorgaanbieders («level playing field»), de mogelijkheid
om het zorgproduct integraal te kunnen beoordelen en te kunnen vergelijken
met andere alternatieven, het verlagen van de financiële drempels voor
nieuwe toetreders, het verhogen van de dynamiek in het zorgaanbod en de bijdrage
die het levert aan de extramuralisering van de zorg.Indien in segment A de vaste DBC-tarieven voor het ziekenhuis-gedeelte
worden vastgesteld op basis van de gegevens die nu bij de projectorganisatie
DBC2003 bekend zijn, dan is in dat tarief alleen rekening gehouden met de
kosten voor inventarissen. Het DBC-tarief zal worden aangevuld met een component
voor de gebouwgebonden kapitaallasten van het ziekenhuis.In het segment met vrije prijzen wordt een verplichte normopslag voor
kapitaallasten opgelegd aan de vrij onderhandelbare DBC-groepen. Hiermee komt
de prijsstelling van ziekenhuizen op basis van een min of meer gelijke uitgangspositie
tot stand als in de zelfstandige behandelcentra, die niet anders kunnen doen
dan de marktconforme kapitaallasten in hun prijs opnemen. Er wordt een uniforme
opslag van 12,5% opgelegd, omdat het gemiddelde aandeel van de kapitaallasten
in de neventarieven die behandelcentra nu declareren 10–15% bedraagt,
en ook het aandeel kapitaallasten in het ziekenhuisbudget gemiddeld in die
orde van grootte ligt. Van de uiteindelijk behaalde vrije DBC-omzet dient
de normopslag voor kapitaallasten ter dekking van het gegarandeerde kapitaallastenbudget.
Het kapitaallastenbudget van het ziekenhuis wordt zo gedekt door:• een opslag op de vaste DBC-tarieven in segment A en• door een normatieve opslag op de vrije DBC-prijzen in segment B,
die via het sluittarief in segment A wordt verrekend.In fase 3 van het invoeringsmodel kan de normatieve opslag in segment
B geleidelijk vervangen worden door marktconforme kapitaallasten, waarover
ziekenhuizen zelf met zorgverzekeraars moeten onderhandelen, als onderdeel
van een vrije DBC-prijs. Hiervoor zal in 2004 een plan van aanpak worden opgesteld
waarin wordt aangegeven hoe en wanneer de normatieve opslag wordt vervangen
door marktconforme kapitaallasten als onderdeel van vrije DBC-onderhandelingen.
Daardoor vervalt voor dit deel van de kapitaallasten uiteindelijk de huidige
budgetgarantie. Nadrukkelijk zal worden bezien welke consequenties
hieraan verbonden zijn voor de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV), de Ziekenfondswet
(Zfw) en de Wet tarieven gezondheidszorg (WTG).OpleidingenEr is sprake van verschillende typen opleidingen in de ziekenhuiszorg,
variërend van kortdurende reguliere na- en bijscholing tot de langdurige
en kostbare opleiding tot medisch specialist. Na- en bijscholingskosten –
die onderdeel uitmaken van de CAO-afspraken – maken normaal onderdeel
uit van de DBC-kosten. De initiële opleidingen blijft het ministerie
van OCW bekostigen.De kosten voor opleidingen die bij- en nascholing betreffen, niet marktverstorend
zijn en niet ziekenhuisspecifiek zijn, zullen in de DBC-prijzen meegenomen
worden (ofwel de vaste prijzen in segment A ofwel in de onderhandelbare prijzen
van segment B). De overige opleidingen zullen door een centrale instantie
bekostigd gaan worden. Welke opleidingen deze instantie financiert wordt later
dit jaar in samenwerking met veldpartijen geconcretiseerd. In eerste instantie
wordt hierbij bijvoorbeeld gedacht aan medisch specialisten, branchespecifieke
verpleegkundigen, «physician assistants» en ziekenhuisapothekers.
Ik streef ernaar de Tweede Kamer vóór eind 2003 van deze concretisering
op de hoogte te stellen.Academische component en topreferente zorgAcademische ziekenhuizen hebben een aantal specifieke taken, waaronder
het leveren van topreferente zorg (last resort), het realiseren van de werkplaatsfunctie
voor de universitaire opleiding tot basisarts, en een onderzoeks- en ontwikkelfunctie.
De meerkosten van deze taken worden grotendeels gedekt door de zogenoemde
«academische component» (AC), die bestaat uit drie hierop aansluitende
onderdelen.De academische component maakt geen deel uit van de DBC-systematiek. Qua
bereik heeft de DBC-systematiek alleen betrekking op de reguliere zorg en
de topklinische zorg (art. 2 WBMV). Dit is reeds in de brief van de minister
van 16 maart 2000, alsmede in het convenant DBC 2003 opgenomen. Wel worden
alle patiënten in de academische centra getypeerd via de DBC-systematiek.Binnen de academische component kan nieuwe topreferente zorg worden ontwikkeld.
Tevens kan specifieke bestaande topreferente zorg in de loop der tijd (mede
door ontwikkelingen in de technologie en de kennisfunctie van academische
ziekenhuizen) tot reguliere zorg worden die door het onderhoudsorgaan in DBCs
zal worden vormgegeven.Groei van de academische component vindt plaats door het maken van afspraken
tussen de academische ziekenhuizen en de minister van VWS over specifiek te
leveren zorg, voor zover deze niet al op reguliere wijze via de DBCs wordt
gefinancierd en past binnen de beleidsruimte die hiervoor in enig jaar beschikbaar
is. Over de vraag of nog een vierde onderdeel aan de academische component
moet worden toegevoegd, namelijk de beschikbaarheidsfunctie, zal ik op korte
termijn een besluit nemen.Poliklinische geneesmiddelenUitgangspunt is dat de poliklinische medicatie in de toekomst onderdeel
moeten zijn van de DBCs. Motief hiervoor is de integraliteit van DBCs. De
totstandbrenging van een koppeling van de poliklinisch voorgeschreven medicatie
en de DBC kent echter een grote complexiteit.Het invoeren van de DBC systematiek wordt niet gehinderd indien de poliklinische
geneesmiddelen nog niet in de prijs verwerkt zijn. Desalniettemin werk ik
momenteel aan een pilot-project waarin de randvoorwaarden en mogelijkheden
van de poliklinische geneesmiddelen als deel van de DBC prijs worden verkend.
Hiervoor dient het betrokken ziekenhuis een duidelijke visie op het interne
geneesmiddelenbeleid te hebben en moet de ICT infrastructuur aanwezig te zijn.
Het bestuurlijk uitgangspunt bij het opnemen van poliklinische geneesmiddelen
in de DBC-prijs moet zijn dat sturing aan de bron essentieel is voor het goed
functioneren van het geïntegreerd medisch bedrijf.11. Juridisch kaderEr is geen afzonderlijk wet ontworpen voor de invoering van de DBC-systematiek,
omdat de ziekenhuiszorg inclusief de medisch specialistische zorg onderdeel
zijn van de gehele gezondheidszorg. Afstemming met de overige sectoren in
de gezondheidszorg is nuttig en nodig. Voor een begrijpelijke en eenvoudige
invoering ga ik uit van de bestaande instrumenten en methoden die hun werking
reeds hebben bewezen. Waar dat noodzakelijk is worden die instrumenten aangepast,
waardoor voor de onderscheiden fases van de invoering een solide juridische
basis ontstaat. Een wettelijke grondslag is noodzakelijk omdat de invoering
van de DBC-systematiek anders niet kan worden afgedwongen en mededingingsrechtelijk
aanvechtbaar is.Het invoeringsmodel stelt eisen aan het bestaande wettelijk instrumentarium.
De instrumenten in de Wet tarieven gezondheidszorg (WTG), en de Ziekenfondswet
zijn als solide wettelijke basis voor de voorziene DBC-systematiek nog niet
toereikend. Die wetten worden aangepast, mede ten behoeve van een beheerste
en soepele invoering van die systematiek.Technische wijziging van de Wet tarieven gezondheidszorg
(WTG)Het is wenselijk de flexibiliteit van het bestaande WTGinstrumentarium
te vergroten, mede met het oog op een soepele en beheerste invoering van een
meer prestatiegerelateerde bekostiging. Door een aantal technische wijzigingen
wordt het instrumentarium van de WTG ten opzichte van de bestaande situatie
uitgebreid dan wel van een expliciete wettelijke basis voorzien. De belangrijkste
wijzigingen zijn:• Er kunnen landelijk bindende prestatie- of productbeschrijvingen
(DBCs) worden vastgesteld, zonder dat er door het CTG voor die prestatie een
tarief wordt bepaald;• Een DBC kan voor de bepaling van het in rekening te brengen tarief
worden opgedeeld in delen, waarbij voor ieder deel van die DBC andere CTG-beleidsregels
en een ander toe te passen tarief(soort) kan gelden;• Er komt een expliciete wettelijke basis voor de mogelijkheid om
door middel van beleidsregels te bepalen dat er een vaste product- of prestatiebeschrijving
moet worden gehanteerd, maar dat de prijsonderhandelingen verder vrij zijn;• Er wordt een expliciete wettelijke basis gecreëerd voor experimenten
met bekostiging van zorgaanbieders en prestaties.De Raad van State heeft inmiddels geadviseerd over het wetsvoorstel. Naar
verwachting wordt begin november 2003 het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer
aangeboden.Wijzigingen in de Ziekenfondswet in verband met de contracteerplichtArt 47 Zfw bevat de contracteerplicht en art 48 Zfw bevat de zogenoemde
omgekeerde contracteerplicht (zie ook paragraaf 7). Deze zijn niet verenigbaar
met vrij onderhandelen en contracteren in segment B. Daarom heb ik in juli
2003 een (aangepast) wetsvoorstel tot herziening van het overeenkomstenstelsel1 bij de Tweede Kamer ingediend.De contracteerplicht van ziekenfondsen met instellingen zal bij een nog
in te dienen Algemene maatregel van bestuur vervallen, voorzover deze DBC-groepen
betreft waarvoor het CTG geen tarief vaststelt of goedkeurt (segment B). Het
schrappen van de (omgekeerde) contracteerplicht in de Ziekenfondswet faciliteert
daarmee de fasegewijze invoering van het vrij onderhandelen en contracteren
over de DBCs. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel is voorzien op 1 januari
2004.Wijzigingen in de Ziekenfondswet in verband met privacyHet ziekenhuis zal voor iedere geleverde DBC de overeengekomen prijs bij
het ziekenfonds declareren. Wil het ziekenfonds de Ziekenfondswet rechtmatig
uitvoeren, dan zal het alvorens te betalen ten minste na moeten gaan of de
gedeclareerde DBC aan een bij hem ingeschreven verzekerde is geleverd, of
de rekening is ingediend door een door hem gecontracteerd ziekenhuis, en of
de zorg die geleverd is wel binnen de termen van het contract valt. Dat betekent
dat op de declaraties moet worden gemeld aan wie van zijn verzekerden welke
zorg is verleend. Ook om andere redenen – bijvoorbeeld fraudebestrijding,
zorginkoop en ter bepaling van de hoogte van zijn budget – kan het van
belang zijn dat een ziekenfonds beschikt over de onderliggende informatie
over welke zorg aan zijn verzekerden is geleverd.Hiermee is echter niet gegeven, dat het ziekenhuis het ziekenfonds steeds
meldt welke DBC aan welke van de verzekerden van het ziekenfonds is geleverd.
Een DBC-code bevat medische informatie over degene aan wie die DBC is geleverd.
Voorkomen moet worden, dat persoonsgebonden informatie die niet noodzakelijk
is voor de uitvoering van de Zfw, bij het ziekenfonds terecht komt. Op dit
moment wordt onderzocht of het mogelijk is de persoonsgebonden informatie
te beperken tot de mededeling uit welke productgroep (cluster van DBCs met
dezelfde prijs) een DBC is geleverd.Ik ben voornemens in de Zfw een delegatiebepaling op te nemen op grond
waarvan bij lagere regelgeving expliciet kan worden bepaald welke persoonsgegevens
ziekenhuizen in het kader van het DBC-beleid aan ziekenfondsen dienen te verstrekken.
Het wetsvoorstel zal binnenkort voor advies aan het College Bescherming Persoonsgegevens
worden voorgelegd en zal in december 2003 in het kabinet worden besproken.
Daarna volgt advisering door de Raad van State. Naar verwachting zal het wetsvoorstel
in het voorjaar van 2004 aan de Tweede Kamer worden aangeboden.12. DBCs ook in de GGZOok het huidige bekostigingssysteem in de geestelijke gezondheidszorg
(GGZ) voldoet niet aan de eisen voor transparantie en doelmatigheid die noodzakelijk
zijn om een omslag te kunnen maken naar vraagsturing. De DBCs geven zicht
op het zorgproces door de beschikbaarheid van meer informatie over de inhoud
van de zorgvraag en de prijs daarvan. Bovendien zijn de DBCs niet alleen de
basis voor het bekostigingssysteem in het tweede compartiment.In het kader van de modernisering van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) wordt ook gekeken naar de relatie tussen DBCs en de functiegerichte
bekostiging in de AWBZ. Het gebruik van DBCs in de GGZ zal nodig zijn als
de op genezing gerichte geestelijke gezondheidszorg overgeheveld wordt naar
de standaardverzekering curatieve zorg.Bij de ontwikkeling van DBCs in de geestelijke gezondheidszorg worden
de ervaringen bij de DBCs in de ziekenhuizen benut. In het voorjaar van 2003
is de Landelijke Werkgroep DBC Ontwikkeling GGZ gevraagd een beperkt aantal
hoofdgroepen van DBCs te ontwikkelen. Deze Werkgroep heeft in juni 2003 63
hoofdgroepen van DBCs opgeleverd. Vanaf 1 september 2003 zijn veertien
koplopers in het GGZ-veld aan de slag gegaan om deze DBCs te registreren en
te testen. Uit de evaluatie van deze testfase in januari 2004 komt een plan
van aanpak om de DBCs uit te rollen naar alle aanbieders van de geestelijke
gezondheidszorg.Invoering van de DBCs kan per januari 2005 plaatsvinden. In 2004 zal op
basis van de resultaten van de uitrol van de DBCs in de GGZ bezien worden
of invoering van DBCs in de geestelijke gezondheidszorg in fasen of in 1 keer
kan plaatsvinden. Eind 2003 wordt u het Gemeenschappelijk Plan van Aanpak
GGZ aangeboden waarin partijen aangeven hoe zij de DBCs in de GGZ ingevoerd
willen zien.13. Ten slotteOm invoering van de tweede fase per 1 juli 2004 mogelijk te maken, zal
in de tussenliggende periode een aantal randvoorwaarden worden ingevuld en
de risico's worden geminimaliseerd. Hiervoor wordt de komende maanden een
actieprogramma uitgevoerd, waarin staat aangegeven welke partij, wanneer aan
zet is en welk kritisch tijdpad aan de orde is. De komende tijd zal het ministerie
van VWS samen met de betrokken veldpartijen dit actieprogramma uitwerken.
Het Expertise Centrum (HEC), een adviesbureau op het gebied van informatiesering,
strategie en beleid, is ingeschakeld om voortgang en kwaliteit van de maatregelen
in het actieprogramma kritisch te begeleiden.Ik hoop u hiermee een volledig beeld gegeven te hebben over alle aspecten
die met de invoering van DBCs als nieuwe onderhandelingstaal in de zorg een
rol spelen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. HoogervorstBijlage 1: Bekostiging en financiering van ziekenhuizen
en medisch specialistenA ZiekenhuizenHet budget van een ziekenhuis bestaat globaal weergegeven uit de volgende
vier componenten of kostensoorten: locatiegebonden kosten, vaste kosten, semi-vaste
kosten en variabele kosten.Locatiegebonden kostenDit zijn kosten die verband houden met de infrastructuur van een instelling
(gebouwen en installaties), waaronder de kapitaallasten (afschrijvingskosten
en rente), onderhoudskosten en kosten voor het gebruik van de infrastructuur.
Op grond van hun vergunning ex WZV (Wet ziekenhuisvoorzieningen) krijgen instellingen
kapitaallasten nagecalculeerd en capaciteitsgebonden kosten vergoed in budgetten
of tarieven. Voor ZBCs geldt dat overigens niet.Vaste kostenDit zijn kosten die niet variëren met de bedrijfsdrukte. Het gaat
hierbij om de beschikbaarheids-kosten van het ziekenhuis. Deze worden bepaald
aan de hand van de budgetparameter adherente inwoners. Deze parameter reflecteert
het verzorgingsbereik van het ziekenhuis en de mate waarin men van het ziekenhuis
gebruik maakt. De vaste kosten van het ziekenhuis worden jaarlijks herijkt;
bij de berekening wordt uitgegaan van het gemiddelde over drie jaar.Semi-vaste kostenDit zijn de kosten die op korte termijn niet door de omvang van de productie
worden beïnvloed, ook wel de capaciteitsgebonden kosten genoemd. De parameters
voor deze categorie zijn het erkende bed (het aantal bedden is bevroren op
het erkende aantal ultimo 1995) en de specialisteneenheid. Via deze parameterwaarde
krijgt het ziekenhuis een vergoeding voor het feit dat medisch specialisten
als poortwachters grote invloed uitoefenen op wat de kosten voor het ziekenhuis
zullen zijn. De vergoeding die het ziekenhuis krijgt is afhankelijk van het
relatieve belang van het betreffende poortspecialisme voor de kosten van het
ziekenhuis. De omvang van deze budgetcomponent is verder afhankelijk van het
aantal specialisten dat feitelijk in het ziekenhuis werkt. De capaciteit van
een instelling kan veranderen door vaststelling van die veranderingen door
de overheid (bijvoorbeeld via de WZV).Variabele kostenDit zijn de kosten die variëren met de bedrijfsdrukte, ook wel de
productiegebonden kosten genoemd. Relevante parameters voor de reguliere ziekenhuisproductie
zijn: aantallen opnamen, dagbehandelingen, eerste poliklinische bezoeken en
verpleegdagen. De parameterbedragen zijn in beginsel dus niet gekoppeld aan
bepaalde verrichtingen. De bedragen zijn normatief vastgesteld en kunnen afwijken
van de daadwerkelijk door een ziekenhuis gemaakte kosten. Daarnaast zijn er
productiegebonden kosten die verband houden met de bijzondere functies van
de Wet bijzondere medische verrichtingen (WBMV). De parameters kunnen in dit
verband zijn gekoppeld aan bepaalde bijzondere verrichtingen. In het kader
van de WBMV wordt met name voorzien in parameters voor zover de betreffende
kosten buiten het reguliere budget vallen.Het ziekenhuis maakt jaarlijks vooraf productieafspraken met verzekeraars
over deze parameters. Tussentijdse aanpassingen zijn mogelijk. De variabele
kosten zijn in beginsel niet begrensd. Het macrokader van de overheid stelt
wel overigens wel grenzen: bij overschrijding van dit kader kunnen maatregelen
worden genomen. De daadwerkelijk gerealiseerde productie is echter in eerste
instantie bepalend sinds de introductie van het boter-bij-de-vis principe
(door nacalculatie van de daadwerkelijke zorgproductie). Extra kosten in verband
met wachtlijstproductie worden op grond daarvan ook vergoed.Functiegericht budgetDe variabele, de vaste en de semi-vaste kosten worden gezamenlijk het
functiegericht budget (FB) genoemd. Het FB-budget (circa 70%) vormt samen
met de locatiegebonden kosten (circa 30%) de aanvaardbare kosten van het ziekenhuis.
De verhoudingen binnen het FB-budget waren in 2002 als volgt: 14% aan vaste
kosten, 32% aan semi-vaste kosten en 54% aan variabele kosten. Per 1 januari
2003 is het variabele deel toegenomen met 10 procentpunten tot 64% ten koste
van het semi-vaste en vaste deel van het FB-budget. Het CTG heeft daartoe
de vergoeding voor de variabele parameters voor verpleegdagen en opnames met
bijna 20% verhoogd.Lokale componentVanaf 2001 hebben ziekenhuizen de mogelijkheid om in lokaal overleg
met verzekeraars 2% van het variabele budget als toeslag af te spreken voor
zogeheten zorgvernieuwingsprojecten. Dit zijn prestaties die niet direct in
de reguliere parameters te vangen zijn, maar die wel leiden tot meer productie
en meer kosten. Voor zeer bijzondere omstandigheden kan in aanvulling daarop
een extra toeslag worden afgesproken van 3% van het variabele budget (sinds
1 januari 2003). Deze lokale productiegebonden toeslagen worden bij het FB-budget
opgeteld en toegevoegd aan de aanvaardbare kosten van het ziekenhuis.Reserve Aanvaardbare Kosten (RAK)Het budgetresultaat (het verschil tussen het budget en de daadwerkelijk
gemaakte kosten) is voor rekening en risico van het ziekenhuis en komt ten
laste van of ten goede aan de Reserve Aanvaardbare Kosten (RAK). Zoals eerder
vermeld, geldt dit niet voor extra of minder kosten in verband met extra of
minder productie. Het budget is in dit opzicht voorlopig; de daadwerkelijk
gerealiseerde productie is uiteindelijk bepalend. De omvang van de RAK is
niet gemaximeerd.WTG-tarievenZiekenhuizen kunnen ter financiering van het budget op grond van de WTG
twee soorten tarieven in rekening brengen: verrichtingentarieven en verpleegtarieven.
De opbrengsten van het ziekenhuis bestaan voor ongeveer 70% uit de in rekening
gebrachte verpleegtarieven en voor ongeveer 30% uit de gedeclareerde verrichtingen.• VerrichtingentarievenDe verrichtingentarieven zijn vaste tarieven die landelijk gelden. De
verrichtingentarieven vormen zoveel mogelijk een benadering van de gemiddelde
kostprijs van de betreffende verrichting. Deze tarieven dekken echter niet
zonder meer de werkelijke kosten van een ziekenhuis. De kosten voor verrichtingen
kunnen namelijk per locatie verschillen.• Verpleegdagtarief (sluittarief)Het verpleegtarief wordt niet landelijk vastgesteld, maar verschilt per
ziekenhuis. Het verpleegtarief vormt een tarief om het budget van een ziekenhuis
sluitend te maken («sluittarief»). De berekening is als volgt:Begrote kosten (budget) – opbrengstenGeraamde verpleegdagenDe opbrengsten uit gedeclareerde verpleegdagen en verrichtingen kunnen
verschillen van de aanvaardbare kosten van het ziekenhuisbudget. Dergelijke
overschotten of tekorten worden verrekend met het verpleegtarief voor het
volgende jaar (via een aftrek respectievelijk een toeslag). Dit betekent dat
het verpleegtarief tevens kosten uit het verleden draagt. Als sluittarief
houdt het verpleegtarief bovendien geen verband met de daadwerkelijke kosten
voor het verplegen van een patiënt.Collectieve onderhandelingenDe hiervoor beschreven budgetsystematiek heeft er in de praktijk toe geleid
dat verzekeraars collectief onderhandelen met de instelling over het budget.
Een ziekenhuis kent immers één budget. Uit dit budget vloeit
het verpleegtarief voort, dat net als de verrichtingentarieven aan alle verzekeraars
en patiënten in rekening wordt gebracht.Deze collectieve onderhandelingen bestaan erin dat het ziekenhuis met
de grootste zorgverzekeraar in de regio en met de particuliere ziektekostenverzekeraar,
die de rol van regiovertegenwoordiger heeft, onderhandelt over het budget.
Een belangrijke randvoorwaarde daarbij zijn de door het CTG vastgestelde en
door de minister van VWS goedgekeurde beleidsregels. Wanneer ziekenhuis en
verzekeraars overeenstemming hebben over de hoogte van het budget, wordt het
resultaat ter goedkeuring voorgelegd aan het CTG. Het CTG toetst het onderhandelingsresultaat
aan de hand van zijn beleidsregels. Bij akkoord bevinding wordt het budget
goedgekeurd. Vervolgens wordt het verpleegtarief vastgesteld conform de hierboven
weergegeven formule. Het goedgekeurde budget en het daaruit resulterende verpleegtarief
is bindend voor alle verzekeraars (ziekenfondsen en particulieren) en voor
alle niet-verzekerden. Verpleegtarieven en neventarieven zijn voor het ziekenhuis
en voor de betalers dus bindende (punt)tarieven.B ZBCs, privé-klinieken en medisch specialistenVoor ZBCs, privé-klinieken en medisch specialisten die ziekenhuiszorg
aanbieden, geldt niet de budgetsystematiek maar tarifering volgens de verrichtingensystematiek.Maximumtarieven voor ZBCs en privé-kliniekenZij kunnen maximaal de tarieven in rekening brengen zoals omschreven in
de vigerende tarieflijsten voor medisch-specialistische hulp van het CTG.
Dit zijn honorariumtarieven. Daarnaast kunnen ZBCs op grond van een beleidsregel
van het CTG bepaalde kostentarieven in rekening brengen. Deze beleidsregel
geldt tevens voor de privé-klinieken die alleen medisch specialistische
zorg aanbieden uit het derde compartiment en alleen daarom geen ZBC zijn (de
zogeheten gelijkgestelde privé-klinieken). De kostentarieven voor ZBCs
en de gelijkgestelde privé-klinieken zijn geen vaste, maar maximumtarieven.Lumpsumsystematiek voor medisch specialistenRuim 95% van de vrijgevestigde specialisten neemt deel aan een lokaal
initiatief. Dit is een overeenkomst tussen verzekeraars, ziekenhuis en medische
staf, die moet worden goedgekeurd door de minister van VWS. Daarbij gelden
bepaalde voorwaarden, onder meer dat alle (poort) specialismen moeten deelnemen.
In ruil voor deelname aan een lokaal initiatief ontvangt de staf een lumpsum.
Deze lumpsum is gebaseerd op de omzet in een basisjaar 92, 93 of 94,
vermeerderd met de vrijwaring voor bepaalde tariefskortingen. De lumpsum wordt
gefinancierd door middel van het declareren van verrichtingen, aangevuld door
een opslag die binnenkomt via het verpleegdagtarief van het ziekenhuis. In
2003 hadden 3 ziekenhuizen geen lokaal initiatief. Ook ZBCs en extramuraal
werkende specialisten hebben geen lokaal initiatief.XNoot1Zie bijlage 1 voor een beknopte beschrijving.XNoot1Dit betreft de samenstelling van activiteiten/verrichtingen behorend bij
een DBC (het zogenaamde zorgprofiel).XNoot1De DBC-ontwikkeling in de GGZ sluit zoveel mogelijk aan bij de ontwikkeling
in de ziekenhuiszorg.XNoot1Een uitgebreide evaluatie is opgenomen in bijlage 2; ter inzage gelegd
bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Het DBC-systeem is gericht op algemene en academische ziekenhuizen, zelfstandige
behandelcentra en intramuraal werkzame medisch specialisten. Voor categorale
instellingen en extramuraal werkzame medisch specialisten zal een vergelijkbaar,
op deze categorieën toegesneden invoeringsmodel worden ontwikkeld.XNoot2Het tarief van een DBC-productgroep is gebaseerd op de tarieven van de
medisch- en kostenhomogene DBCs waaruit de productgroep is samengesteld.XNoot3Een uniforme honorariumcomponent wordt omschreven als een honorariumcomponent
die landelijk wordt vastgesteld, per specialisme, per productgroep, gebaseerd
op het declaratievolume en gebaseerd op alle werkzame specialisten, inclusief
de specialisten in academische ziekenhuizen.XNoot4Gedurende 2004 en 2005 moeten de ziekenhuizen de gegevens die noodzakelijk
zijn voor productieafspraken en de nacalculatie van het FB-budget enerzijds
en de huidige verrichtingen anderzijds nog wel blijven registreren. De registratie
van de huidige verrichtingen is van belang voor de verbetering van de productstructuur
en de kostentoedeling naar DBCs.XNoot1Voor particuliere ziektekostenverzekeraars geldt in de huidige situatie
geen contracteerplicht. Wel gaat de Wet Tarieven Gezondheidszorg (WTG) ervan
uit dat ook particuliere ziektekostenverzekeraars met instellingen overeenkomsten
sluiten over tarieven en deze ter goedkeuring voorleggen aan het CTG.XNoot1Het wetsvoorstel Wet herziening overeenkomstenstelsel zorg omvat de volgende
maatregelen: mogelijkheid om voor bij AmvB aan te wijzen vormen van zorg de
(omgekeerde) contracteerplicht te schrappen, schrappen van de omgekeerde contracteerplicht,
schrappen van de verplichting tot collectief onderhandelen op landelijk niveau
door branche-organisties, het wegnemen van formele belemmeringen voor zorginkoop
in het buitenland, en een restitutiemogelijkheid voor nader bij AmvB aan te
wijzen vormen van zorg. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29248-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl