Wijziging van de Gemeentewet en de Wet van 18 december 1997, met betrekking tot vormgeving lokale lastenverlichting f 100; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26412, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

03-06-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

26412 nr. 5

26-05-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeen2. Artikelsgewijs Artikel IIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26412Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 39 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 412Wijziging van de Gemeentewet en de Wet van 18 december 1997, met betrekking
tot de vormgeving van de lokale lastenverlichting van f 100nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 26 mei 1999 AlgemeenWij hebben met belangstelling kennisgenomen van de inbreng van de Tweede
Kamerfracties bij het wetsvoorstel over de vormgeving van de f 100,–
maatregel vanaf het jaar 2000. Het is ons opgevallen dat de invalshoeken van
de vragen nogal uiteenlopen. Waar de ene fractie de voorkeur lijkt te hebben
voor meer betrokkenheid van het rijk, geeft de andere fractie te kennen dat
het wetsvoorstel nog te veel bemoeienis van het rijk met de lokale overheden
lijkt uit te stralen. Waar voorts de ene fractie lijkt te vrezen voor gemeentelijke
inkomenspolitiek, lijkt de andere fractie de gemeenten hierbij juist meer
handelingsvrijheid te willen geven. Gelet hierop is het goed om, alvorens
in te gaan op de gestelde vragen, nog eens in een kort bestek de voorgeschiedenis
van dit wetsvoorstel te memoreren.In de vorige kabinetsperiode is de aandacht voor de lokale lasten sterk
toegenomen. Steeds meer kwamen vanuit de samenleving, consumentenorganisaties,
bedrijfsleven en burgers, signalen dat de lokale lasten in te sterke mate
zouden stijgen. De Tweede Kamer heeft deze signalen opgepakt en heeft de regering
verzocht om de lokale lasten te monitoren1. De
regering onderkende het belang van de monitoring en heeft aangegeven deze
motie te zullen uitvoeren. Het eerste resultaat hiervan was de Nota Lokale
lastendruk2.In de Nota Lokale lastendruk concludeerde de regering dat de lokale lasten
in het algemeen een beheerste ontwikkeling lieten zien. Alleen bij de lokale
milieuheffingen (rioolrechten en reinigingsheffingen) was sprake van een minder
gematigde ontwikkeling. Een belangrijke oorzaak, zo werd aangegeven, is het
milieubeleid van de rijksoverheid. De strengere milieueisen stellen gemeenten
voor kosten die zij via de daarvoor geëigende milieuheffingen doorberekenen
aan burgers en bedrijven. Het vorige kabinet, bevestigd door het huidige kabinet3, vond deze ontwikkeling minder gewenst. In de Nota Lokale
lasten is daarom opgenomen dat bij de introductie van nieuw of geïntensiveerd
(rijks)beleid de gevolgen voor de gemeentelijke uitgaven in beeld worden gebracht.
Om te voorkomen dat als gevolg van dit rijksbeleid de gemeentelijke lasten automatisch stijgen, wordt in dat kader nadrukkelijk de mogelijkheid
van een financiële dotatie voor gemeenten overwogen. In de mondelinge
behandeling gaf de staatssecretaris van Financiën aan dat dit kabinetsvoornemen
toekomstgericht is; het gaat hierbij niet om al bestaand beleid.1Bij de invulling van het lastenverlichtingspakket 1998 heeft het vorige
kabinet niettemin besloten ook aandacht te willen besteden aan de lokale lasten,
vanuit de gedachte dat de stijging daarvan mede het gevolg is van rijksbeleid.
De vormgeving moest daarom aansluiten bij die heffingen waarvoor gold dat
voor de stijging daarvan het rijk een gedeelde verantwoordelijkheid draagt.
Voor bedrijven betekende dit dat de gemeentelijke en provinciale milieuleges
werden afgeschaft; voor gezinshuishoudingen werd in eerste instantie besloten
tot een vermindering van de aanslag reinigingsheffingen.De voornemens voor lokale lastenvermindering werden vervolgens onderwerp
van overleg met de VNG en leidde tot een discussie over de vraag of het kabinet
met de voorstellen geen inbreuk maakte op de gemeentelijke autonomie. Hierover
waren de meningen verdeeld. Het kabinet wist met de VNG tot een voor beide
partijen aanvaardbaar compromis te komen. Allereerst werd afgesproken dat
gemeenten de lastenverlichting ook zouden mogen realiseren door een vermindering
van de aanslag voor het rioolafvoerrecht. De tweede afspraak was dat na een
periode van twee jaar de bestaande wettelijke verplichtingen zouden komen
te vervallen. De gemeenten zouden vanaf het jaar 2000 zelf mogen bepalen op
welke wijze zij de lastenverlichting zouden voortzetten. De VNG zou zijn leden
oproepen om de lastenverlichting te continueren. Ook werd afgesproken dat
het kabinet zou onderzoeken of de gemeenten daadwerkelijk het beschikbare
bedrag voor lastenverlichting zouden aanwenden. Het kabinet heeft steeds benadrukt
dat als dat niet of onvoldoende het geval zou zijn, de mogelijkheid zou worden
opengehouden om het beschikbaar gestelde bedrag weer uit het gemeentefonds
te nemen.2Bij de behandeling van het belastingplan 1998 op 26 november 1997, werd
door het lid Giskes c.s. een amendement ingediend3,
waarin werd bepaald dat de lokale lastenverlaging niet zou moeten plaatsvinden
via de lokale milieuheffingen, maar via de onroerende-zaakbelastingen (OZB).
De Tweede Kamer heeft dit amendement aangenomen. Een belangrijke overweging
hierbij was dat volgens de indieners van het amendement lastenverlaging via
de lokale milieuheffingen strijdig is met het beginsel van «de vervuiler
betaalt». De horizonbepaling (de wettelijke voorschriften vervallen
na twee jaar) werd gehandhaafd.Het belastingplan werd vervolgens door de Eerste Kamer aangenomen, waarna
het belastingplan 1998 kracht van wet kreeg met ingang van 1 januari 1998.Bij de behandeling van de gemeentefondsbegroting 1998 (17 december 1997)
in de Tweede Kamer kwam opnieuw de discussie over een mogelijke strijdigheid
met de gemeentelijke autonomie op. Deze discussie leidde tot een tweetal amendementen.
Het amendement van het lid Van der Hoeven4, waarin
werd voorgesteld de gemeenten vanaf het begin af aan vrij te laten in de vormgeving
van de lastenverlichting, kon niet op een meerderheid rekenen. Wel werd een
amendement van de leden Noorman-den Uyl en Remkes5
aangenomen, waarin werd voorgesteld dat de lokale lastenverlichting zowel
mocht worden vormgegeven via de OZB als op de wijze zoals de regering had
voorgesteld (via het rioolafvoerrecht of de reinigingsheffingen).Uit een evaluatie van de f 100 maatregel, gepresenteerd in de Monitor
Lokale lasten 19981 blijkt dat de f 100 maatregel
door de gemeenten in het algemeen goed is uitgevoerd. Ook bewoners van niet-zelfstandige
woonruimten, die geen eigen aanslag voor één van de relevante
lokale heffingen krijgen, hebben in de meeste gevallen f 100 gekregen
van hun gemeentebestuur. Het lijkt er dus alleszins op dat de gemeenten de
lokale lastenverlichting naar de bedoeling van de wetgever uitvoeren.Graag gaan wij in op de door de leden van de genoemde fracties gemaakte
opmerkingen en gestelde vragen. De vragen van de verschillende fracties zijn
gegroepeerd naar onderwerp.Voor de jaren 1998 en 1999 is in de Gemeentewet dwingend voorgeschreven
op welke wijze gemeenten de lastenverlichting dienen door te geven. Zoals
hiervoor reeds is aangegeven, heeft het kabinet met de VNG afgesproken dat
de gemeenten vanaf het jaar 2000 zelf mogen bepalen op welke wijze zij de
lastenverlichting uitvoeren. Het voorliggende wetsvoorstel heeft als doel
gemeenten de mogelijkheid te geven vanaf 2000 de huidige wijze van lastenverlichting
te continueren. De leden van de fracties PvdA, VVD en CDA hebben naar aanleiding
hiervan de volgende vragen gesteld.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of het mogelijk is om de lastenverlichting
op een andere wijze voort te zetten zoals sommige gemeenten zich hebben voorgenomen?
Namelijk door niet zoveel mogelijk huishoudens een vast bedrag van f 100,–
per huishouden te verstrekken, maar binnen de via het gemeentefonds te ontvangen
gelden andere bedragen ter beschikking te stellen. Gedacht kan worden aan
een meer inkomensafhankelijke bijdrage of een bijdrage die afhankelijk is
van de waarde van een woning. Boven een bepaalde waarde zou de lastenverlichting
vervallen of een lager bedrag kunnen zijn. De leden van de PvdA-fractie vragen
voorts of de regering voor de gemeente ruimte ziet om in de nieuwe regeling
een lastenverlichting op andere basis dan een gelijk bedrag per huishouden
te verstrekken. De leden van de fracties van VVD en CDA vragen of de beschikbare
middelen in het gemeentefonds ook zouden kunnen worden ingezet voor meer specifieke
lastenverlichting c.q. intensivering van armoedebestrijding. Ook vragen de
leden van de VVD-fractie of verruiming van het budget Bijzondere Bijstand,
lokale studiekostenregelingen en/of verstrekken van de facto (categorale)
uitkeringen aan uitkeringsgerechtigden die bijvoorbeeld 3 of 5 jaar uitkeringsgerechtigd
zijn, in strijd zou zijn met het regeringsbeleid?De lastenverlichting is bedoeld voor alle gezinshuishoudingen. Met de
VNG zijn afspraken gemaakt over de continuering van de lastenverlichting.
De gemeenten krijgen meer vrijheid in de vormgeving, maar de intentie blijft
ongewijzigd dat de lastenverlichting aan alle huishoudens moet worden verstrekt.
Doordat gemeenten meer vrijheid krijgen in de vormgeving, kan het wel zo zijn
dat er een iets andere verdeling van de lastenverlichting tot stand komt.
Een gemeente kan bijvoorbeeld, in afwijking van de huidige situatie, in theorie
besluiten om in plaats van alle huishoudens f 100,– te geven, het
OZB-tarief voor gebruikers voor woningen te verlagen of de lastenverlichting
te laten aansluiten bij tariefdifferentiatie bij de lokale milieuheffingen
(minder vervuiling levert dan bijvoorbeeld meer lastenverlichting op). Daarbij
moet overigens worden aangetekend dat de mogelijkheden tot verlaging van het
gebruikerstarief OZB voor woningen niet overal in dezelfde mate aanwezig zijn.
Het merendeel van de gemeenten hanteert momenteel geen tariefdifferentiatie
van woningen en niet-woningen. Daarnaast geldt voor de meeste gemeenten dat
een verlaging van het OZB-gebruikers- tarief niet mogelijk is, omdat dan de
zogenaamde relatieve limiet wordt overschreden (het eigenarentarief mag niet
uitstijgen boven 125% van het gebruikerstarief). Van belang is op te merken
dat de gemeenten moeten handelen binnen de grenzen van de wet.
Als een gemeente boven een bepaalde waarde van een woning de lastenverlichting
laat vervallen of lager vaststelt, dan leidt dat ertoe dat via een omweg het
karakter van de OZB teniet wordt gedaan. Dergelijke mogelijkheden zijn op
grond van de wet niet mogelijk. Verder is het van belang dat de beschikbare
middelen zijn bedoeld voor lastenverlichting. Dat wil zeggen: een vermindering
van de direct of indirect (via huren) aan de gemeente te betalen lokale lasten.
Aanvullende uitkeringen uit de Bijzondere Bijstand, intensivering van armoedebestrijding,
lokale studiekostenregelingen of categorale uitkeringen aan uitkeringsgerechtigden
kunnen niet in de plaats treden van een verlaging van de aanslag, maar kunnen
wel een rol spelen bij de uitvoering van de lastenverlichting voor diegenen
die geen eigen aanslag krijgen.De leden van de PvdA-fractie vragen naar het standpunt van de regering
in de situatie waarin een gemeente besluit de gelden van lastenverlichting
anders te benutten opdat geen verdere lastenverhoging nodig is, ook als daardoor
impliciet die baten van het afzien van lastenverhoging vooral bij huiseigenaren
van dure woningen terecht komen.Wij vinden het van belang dat gemeenten aan hun burgers zichtbaar maken
hoe zij omgaan met de lastenverlichting. Zoals eerder is gezegd, de lastenverlichting
is bedoeld voor alle huishoudens. Binnen de grenzen van de wet kunnen gemeenten
het accent iets meer bij de ene groep leggen dan bij de andere, maar dat is
een lokale afweging waarvoor het gemeentebestuur verantwoordelijk is en waarop
de bevolking het bestuur kan aanspreken.De leden van de VVD-fractie vragen of er in de situatie waarin gemeenten
geen kortingen op belastingen geven, maar het beschikbaar gestelde geld in
een fonds doen ten behoeve van de opvang van hogere kosten (bijvoorbeeld afvalwaterzuivering)
in de toekomst, sprake is van oneigenlijk gebruik van de lastenverlichting.Het rijk stelt jaarlijks 680 miljoen ter beschikking, met de bedoeling
dat dit bedrag jaarlijks aan lastenverlichting ten goede komt. Fondsvorming
met het doel om toekomstige lastenverhogingen te voorkomen is niet in lijn
daarmee.De leden van de CDA-fractie merken op dat ze zich niet geheel aan de indruk
kunnen onttrekken dat de formulering van het wetsvoorstel redelijk dwingend
van aard is. Weliswaar is gekozen voor een «kan» bepaling in de
wet, maar uit de memorie van toelichting blijkt dat gemeenten eigenlijk verplicht
worden het tot nu toe gevoerde rijksbeleid voort te zetten. Is deze indruk
juist?Uit de memorie van toelichting blijkt dat gemeenten vormvrij zijn in de
wijze waarop zij de lastenverlichting doorgeven. Naast de huidige wijze van
lastenverlichting, kunnen gemeenten vanaf 2000 de lastenverlichting ook
verdisconteren in de tarieven en combinaties van heffingen maken. Ook zijn
gemeenten vanaf 2000 niet meer verplicht de lastenverlichting te vermelden
op het aanslagbiljet. Wij zijn dan ook van mening dat er geen sprake is van
het verplicht ongewijzigd voortzetten van het huidige beleid.In de memorie van toelichting wordt aangegeven dat het kabinet ervan uitgaat,
dat gegeven de structurele toevoeging aan het gemeentefonds van f 680
miljoen per jaar, de lastenverlichting ook structureel zal worden voortgezet
door gemeenten. Mocht uit de monitoring van de lokale lasten, onverhoopt,
blijken dat dit niet het geval is, dan kan dit aanleiding zijn de compensatie
te heroverwegen. De leden van de fracties van PvdA, VVD, CDA, D66 en GroenLinks
hebben de volgende vragen gesteld.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering meent dat het bedrag
van 680 miljoen te allen tijde herkenbaar aan lastenverlichting besteed dient
te worden. De leden van de PvdA, VVD, CDA en D66 vragen op welke wijze de
regering toezicht houdt op de uitvoering van de lastenverlichting. De leden
van de CDA-fractie vragen zich af wat eigenlijk de achtergrond
en de bedoeling van het onverhulde dreigement is dat blijkt uit de bovengenoemde
passage. De leden van de GroenLinks-fractie vragen zich af welke criteria
het kabinet hanteert bij het beoordelen van de vraag of de lastenverlichting
structureel wordt voortgezet en hoe de registratie van de lokale lasten zich
verhoudt tot de aanbiedingsbrief bij de Monitor Lokale lasten 1998 waarin
wordt aangegeven dat de volgende Monitor een minder gedetailleerd karakter
zal krijgen.De regering is van mening dat de toevoeging van het bedrag van 680 miljoen
aan het Gemeentefonds, herkenbaar aan lastenverlichting dient te worden besteed.
De regering zal, net als in 1998 en 1999, de uitvoering van de lastenverlichting
door gemeenten op macro-niveau volgen, door middel van de Monitor Lokale lasten.
In de brief van de Staatssecretaris van Financiën aan de Tweede Kamer
inzake de toekomstige opzet van de Monitor Lokale lasten1, wordt aangegeven dat ook in de nieuwe opzet van de Monitor aandacht
zal worden besteed aan ontwikkelingen op het terrein van de lokale lastenverlichting;
hoe gaan gemeenten om met de f 100,– maatregel.Als het wetsvoorstel kracht van wet krijgt is de uitvoering daarvan primair
een gemeentelijke verantwoordelijkheid waarin de regering niet treedt. Alleen
als blijkt dat in het algemeen onvoldoende lastenverlichting plaatsvindt,
kan dat een reden zijn om de compensatie te heroverwegen. Of gemeenten uiteindelijk
hebben voldaan aan de voorwaarde van het in voldoende mate realiseren van
lastenverlichting, is bij uitstek een politieke weging. Bij de presentatie
van de resultaten in de Monitor Lokale lasten geeft het kabinet zijn oordeel
over de uitkomsten. Dit oordeel kan de basis zijn voor een discussie met de
Tweede Kamer. Daaruit zal vervolgens moeten blijken of de Tweede Kamer het
oordeel van het kabinet deelt, of dat de Tweede Kamer vindt dat het kabinet
te ruimhartig of te streng in zijn oordeel is.De leden van de PvdA-fractie vragen via welke verdeelsleutel de regering
de gelden binnen het gemeentefonds zal verdelen.De verdeling binnen het gemeentefonds van de middelen voor de lastenverlichting
blijft ongewijzigd, namelijk via de maatstaf woonruimten.De leden van de CDA-fractie vragen of het de bedoeling is dat het bedrag
van 680 miljoen niet geoormerkt aan het gemeentefonds wordt toegevoegd. Als
het antwoord op deze vraag ja is, dan betekent dat toch dat gemeenten geheel
vrij zijn in de wijze waarop ze dit bedrag aanwenden? Als het antwoord op
deze vraag nee is, is er dan niet sprake van een verkapte specifieke uitkering?
Waarom wordt daar dan niet expliciet voor gekozen?Het bedrag aan lastenverlichting is via de maatstaf woonruimten toegevoegd
aan het gemeentefonds. Het beschikbare bedrag is niet geoormerkt aan het gemeentefonds
toegevoegd. Oormerking staat op gespannen voet met de geest van de algemene
uitkering in het gemeentefonds. Dat laat onverlet dat gemeenten taken en verantwoordelijkheden
hebben die bekostigd worden uit de algemene middelen (waaronder de uitkering
uit het gemeentefonds), zo ook de lastenverlichting.De leden van de VVD-fractie vragen zich af of, ingeval op betrekkelijk
grote schaal de lastenverlichting niet wordt voortgezet door gemeenten, heroverweging
van de compensatie de enige consequentie is, die de regering voor ogen staat?
Zo ja, dreigt dan niet dat «het kind met het badwater wordt weggegooid»
en de gemeenten die in lijn met het kabinetsstandpunt hebben gehandeld te
worden gestraft voor de daden van andere gemeenten, met alle vervelende gevolgen
van dien voor de inwoners van die gemeenten? Zo neen, wordt in die, onverhoopte,
situatie ook nog als optie gezien de artikelen 229d en 255a in de huidige
vorm opnieuw in te voeren? Bestaat alsdan niet het gevaar van een zekere «jojo-wetgeving»? We hebben alle vertrouwen dat gemeenten ook vanaf 2000 de lastenverlichting
zullen continueren, zodat heroverweging van de compensatie niet aan de orde
zal zijn. Als blijkt dat gemeenten de lastenverlichting niet of onvoldoende
voortzetten, zal hierover besluitvorming plaatsvinden. De suggestie van de
fractie van de VVD om in dat geval de artikelen 229d en 255a opnieuw in de
huidige vorm in te voeren, zal in dat geval bij de besluitvorming worden betrokken.Ingevolge het wetsvoorstel kunnen gemeenten met ingang van 2000 er voor
kunnen kiezen de lastenverlichting te verdisconteren in de tarieven. De fracties
CDA en GroenLinks stellen hier de volgende vragen over.De lastenverlichting kan tot uiting komen in het tarief. De leden van
de CDA-fractie vragen welke nadere voorwaarden het kabinet voornemens is te
gaan stellen aan gemeenten op dit punt. Hoe wordt voorkomen dat de lastenverlichting
in een onevenredige mate terecht komt bij de bewoners van duurdere huizen?
Leidt verrekening via het tarief niet daartoe?Vanaf 2000 kan de lastenverlichting ook verdisconteerd worden in
de belastingtarieven. Verrekening via het tarief leidt er niet toe dat de
lastenverlichting in onevenredige mate terecht komt bij de bewoners van duurdere
huizen. Als de lastenverlichting bijvoorbeeld verdisconteerd wordt in het
vaste tarief afvalstoffenheffing, dan ontvangen alle huishoudens die belastingplichtig
zijn de lastenverlichting. De hoogte van de waarde van een woning is hierbij
niet van belang. Als de lastenverlichting verdisconteerd wordt in de tarieven
OZB, kan dit ertoe leiden dat de huishoudens in duurdere woningen absoluut
genomen meer lastenverlichting ontvangen. Aangezien bijna alle gemeenten reeds
de relatieve limiet in de OZB volledig hebben benut, is tariefverlaging van
de OZB-gebruikers nagenoeg uitgesloten. Hiervoor ben ik hierop al ingegaan.De leden van de GroenLinks-fractie stellen dat aan het verdisconteren
van de lastenverlichting in de tarieven aanzienlijke nadelen kleven. Gezinshuishoudingen
die in een onzelfstandige woonruimte wonen (bijvoorbeeld ouderen en studenten)
en belastingschuldigen die voor kwijtschelding in aanmerking komen, dreigen
hun lastenverlichting mis te lopen. Wat is het oordeel van het kabinet over
deze nadelen? Is het kabinet nog voornemens aan deze knelpunten tegemoet te
komen?Ook bij het verdisconteren van de lastenverlichting houden gemeenten de
mogelijkheid om de lastenverlichting door te geven aan bewoners van onzelfstandige
woonruimten en aan belastingschuldigen die voor kwijtschelding in aanmerking
komen. Voor de laatste situatie is artikel 255a uitgebreid met een tweede
lid. Daardoor blijven voor deze categorieën de huidige mogelijkheden
in tact.De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het kabinet de stelling dat
het kabinet ervan uitgaat dat de lastenverlichting in de volle omvang wordt
gecontinueerd, kan onderbouwen (met voorbeelden en koopkrachteffecten) als
er sprake is van een verdiscontering in de tarieven. En hoe wil het kabinet
dit controleren? Dit sluit aan bij onze eerder uitgesproken zorg: zal de monitoring
niet ongewenst gedetailleerd worden?Ook bij verdiscontering van de lastenverlichting in de tarieven kan de
lastenverlichting in de volle omvang worden doorgegeven. Stel het tarief voor
de afvalstoffenheffing in een gemeente bedraagt f 400,– per jaar.
Door het verdisconteren van de lastenverlichting in het tarief, kan een tarief
van f 300,– in de belastingverordening worden opgenomen. Uit dit
voorbeeld blijkt naar onze mening duidelijk dat ook als lastenverlichting
in de tarieven wordt verdisconteerd, dit niet op voorhand gevolgen hoeft te
hebben voor continuering van de lastenverlichting. Wij verwachten dat, gelet
op de heersende tariefstructuur van de lokale milieuheffingen in de meeste
gevallen sprake zal zijn van een lastenverlichting met f 100,–.
Gelet echter op de verschillende mogelijkheden om dit in te vullen, is het
nauwelijks zinvol of mogelijk om aan te geven welke koopkrachteffecten dergelijke afwijkingen hebben. Zoals reeds is aangegeven, leidt de
controle op macro-niveau niet tot een verdere detaillering van de Monitor.In artikel 229d is aangegeven dat de lastenverlichting ten hoogste f 100,–
bedraagt. Dit betreft een wijziging ten opzichte van de huidige wettelijke
bepalingen. Door deze wijziging zijn gemeenten in staat de vermindering van
toepassing te laten zijn op een combinatie van belastingen. De leden van de
fracties van PvdA, VVD, CDA en SGP stellen vragen hierover.De leden van de PvdA-fractie vragen waarom er is gekozen voor een maximering
van f 100,– en of hierdoor niet een schijn wordt gewekt van beheersing
van de lastenverlichting (maximaal f 100,–) terwijl gemeenten vrij
zijn op andere wijze deze regel te omzeilen. De leden van de VVD-fractie vragen
zich af of door het uitdrukkelijk formuleren van een maximum van f 100,–
aan de lastenverlichting niet het bezwaar ontstaat, dat de indruk zou kunnen
bestaan, dat verdere algemene lastenverlichting door verlaging van de tarieven
door de regering ongewenst wordt geacht. De leden van de CDA-fractie geven
aan dat op grond van de wet de lastenverlichting nihil kan zijn. De leden
van het CDA vragen zich af of dat betekent dat niemand in een dergelijke gemeente
lastenverlichting krijgt. Of betekent dat, dat de gemeente de vrijheid heeft
een selectief beleid te voeren?In de toelichting op artikel 229d wordt aangegeven dat er voor gekozen
is de vermindering, in aansluiting op de bestaande praktijk, te beperken tot
maximaal f 100,–. Dat is nodig om enerzijds te voorkomen dat het
karakter van de OZB wordt uitgehold (de OZB wordt geven naar de waarde van
een onroerende zaak. Zonder maximering zouden gemeenten kunnen besluiten de
tarieven fors te verhogen en de meeropbrengst terug te geven via een hoog
vast bedrag). Daarnaast is maximering nodig om gemeenten de mogelijkheid te
geven om de lastenverlichting te verstrekken via een combinatie van heffingen.
Dat laat onverlet dat de gemeenten door herschikkingen binnen hun begroting
zouden kunnen besluiten om meer lastenverlichting te geven dan f 100,–.
Dat kan dan echter alleen door een verlaging van de tarieven, daaronder begrepen
het afschaffen van belastingen. De woorden «ten hoogste» betekenen
dus niet dat de lastenverlichting op nihil kan worden gesteld of dat de gemeente
een selectief beleid kan voeren. Wij zijn van mening dat door het opnemen
van een maximum van f 100,– niet de indruk wordt gewekt, dat verdere
algemene lastenverlichting door verlaging van de tarieven door het kabinet
ongewenst wordt geacht. Een dergelijke verdergaande lastenverlichting moet
door de gemeenten zelf worden bekostigd.De leden van de VVD-fractie vragen of het in artikel 229d genoemde bedrag
van f 100,– op enigerlei wijze is geïndexeerd. De leden van
de CDA-fractie vragen waarom er is gekozen voor een plafond.Er is geen sprake van indexering van het bedrag. Enerzijds om te voorkomen
dat het karakter van de OZB wordt uitgehold, anderzijds ter wille van de herkenbaarheid
van de lastenverlichting is ervoor gekozen de lastenverlichting te handhaven
op f 100,–.De leden van de VVD-fractie vragen wat de specifieke voordelen zijn van
spreiding van de lastenverlichting via een combinatie van belastingen, zowel
voor de gemeente, als voor de burger.Door deze wijziging wordt de beleidsvrijheid van gemeenten vergroot en
kunnen zij de lastenverlichting, beter dan nu, inpassen in hun lokale belastingpraktijk.De leden van de SGP-fractie vragen zich af of het nodig is om in het nieuwe
artikel 229d de woorden «ten hoogste» voor het bedrag van f 100,–
te plaatsen. Uit de toelichting begrijpen zij dat dit is om de vermindering
van toepassing te laten zijn op een combinatie van belastingen. Deze leden
achten het gewenst dat het duidelijk is dat het ook bij zo'n combinatie gaat
om (totaal) f 100. Is de regering bereid de redactie op dit punt aan
te passen? In de toelichting op artikel 229d (artikelsgewijs, Artikel II, onderdeel
A) staat als reden voor het opnemen van de woorden «ten hoogste»
dat gemeenten hierdoor in staat zijn om de vermindering van toepassing te
laten zijn op een combinatie van belastingen. Het kabinet geeft hierbij aan
dat zij ervan uitgaat dat de lastenverlichting in de volle omvang wordt gecontinueerd.
Dit betekent dat de (volledige) lastenverlichting zowel via één
belasting als via meerdere belastingen kan worden doorgegeven. Een redactionele
wijziging is naar de mening van de regering dan ook niet nodig.De leden van de SGP-fractie vragen of de gemeenteraad sowieso niet zowel
het mindere als het meerdere van f 100,– kan inhouden van de gemeentelijke
belastingen.Het is de bedoeling dat de lastenverlichting ten goede komt aan huishoudingen.
Als een gemeenteraad ertoe besluit de lastenverlichting bijvoorbeeld aan te
laten sluiten bij de tariefdifferentiatie bij de lokale milieuheffingen (minder
vervuiling levert bijvoorbeeld meer lastenverlichting op) zou dit tot gevolg
kunnen hebben dat in individuele gevallen huishoudens meer of minder dan f 100,–
kunnen ontvangen.De leden van de fracties van PvdA en CDA vragen of het de bedoeling is
en of de regering verwacht dat ook in de toekomst de bewoners die zelf geen
directe belastingaanslag ontvangen deze lastenverlichting van de gemeenten
zullen krijgen?Het blijft de bedoeling van het kabinet dat de lastenverlichting ook ten
goede komt aan gezinshuishoudingen in onzelfstandige woonruimten. De gemeenten
kunnen met ingang van 2000 zelf bepalen op welke wijze zij hieraan uitvoering
geven. Uit de Monitor Lokale lasten 1998 blijkt dat ruim 90% van de gemeenten
specifiek beleid heeft gevoerd om deze huishoudens voor de lastenverlichting
in aanmerking te laten komen. Wij zien geen aanleiding te veronderstellen
dat gemeenten vanaf 2000 hier niet meer toe zullen overgaan. Ook dit
zal aandacht krijgen in de Monitor Lokale lasten.In de memorie van toelichting is aangegeven dat er overleg zal plaatsvinden
tussen de VNG en de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Financiën over het onderhavige wetsvoorstel. De leden van de fracties
van PvdA, VVD en SGP stellen de volgende vragen hierover.De leden van de fracties PvdA en D66 vragen de regering of gemeenten zich
bereid hebben verklaard ook in de toekomst de 680 miljoen aan lastenverlichting
in te zetten, en zo ja, op welke wijze? De leden van de VVD en D66 vragen
of er afspraken met de VNG zijn gemaakt over de wijze van invulling van de
lastenverlichting. De leden van de D66-fractie vragen of er concreet iets
meer is te zeggen over de inspanningsverplichting van de gemeenten om de burgers
actief voor te lichten.In het bestuurlijk overleg met de VNG is afgesproken dat tussen Rijk en
VNG overleg zal worden gevoerd over de wijze waarop de VNG de gemeenten zal
oproepen de ingezette lastenverlichting te continueren. Tussen Rijk en VNG
zal tevens overleg worden gevoerd over de wijze waarop de gemeenten hun inwoners
informeren over hoe zij de lastenverlichting vormgeven. De overleggen over
beide zaken zijn inmiddels afgerond en hebben ertoe geleid dat de VNG in een
ledenbrief de gemeenten zal oproepen om de lastenverlichting te continueren
en aan hun inwoners duidelijk te maken op welke wijze zij dit doen. De VNG
heeft een bijsluiter opgesteld die gemeenten kunnen meesturen bij de belastingaanslagen
om belastingplichtigen voor te lichten over de lastenverlichting. In de bijsluiter
wordt aan de belastingplichtigen uitgelegd op welke wijze de gemeente de lastenverlichting
heeft vormgegeven. Over zowel de inhoud van de concept-ledenbrief als over
de bijsluiter is overleg gevoerd met de VNG. De concept-ledenbrief zal zonodig nog worden aangepast indien de parlementaire behandeling van
het onderhavige wetsvoorstel daartoe aanleiding geeft.De leden van de D66-fractie vragen of er ook een rol is weggelegd voor
de Rijksoverheid om gemeenten op te roepen de lastenverlichting te blijven
continueren.Ook het kabinet zal de gemeenten oproepen de lastenverlichting te blijven
continueren. Ook zal worden aangegeven wat naar de mening van het kabinet
onder lastenverlichting dient te worden verstaan. De voorlichting zal plaatsvinden
in de circulaires aangaande het Gemeentefonds.De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet bereid is in het bestuurlijk
overleg met de VNG en in de nota naar aanleiding van het verslag nog eens
duidelijk aan te geven dat verdere algehele lokale lastenverlichting wenselijk
is en bijdraagt aan het bereiken van de in het regeerakkoord beoogde economische
groei.De uitkomsten van de Monitor Lokale lasten worden jaarlijks met de VNG
besproken. De VNG heeft steeds het belang van een beheerste lastenontwikkeling
op lokaal niveau onderstreept. Daarnaast heeft de VNG aangegeven de gemeenten
nogmaals te wijzen op het belang om de lastenverlichting te continueren. Wij
vinden het niet nodig om de VNG nogmaals om een bevestiging hiervan te vragen.De leden van de SGP-fractie vragen of niet, zonder afbreuk te doen aan
de gemeentelijke beleidsvrijheid van de wijze waarop, in het wetsvoorstel
wel de verplichting aan gemeenten kan worden opgelegd om een lastenverlichting
van f 100,– door te voeren, waarbij dan wel van belang is dat het
gemeentebestuur het hoe en wat daarvan goed duidelijk maakt. Tevens vragen
zij of in de voorgestelde bepalingen niet moet worden opgenomen dat het gemeentebestuur
duidelijk aangeeft hoe het de lastenverlichting vorm geeft.Wij zijn van mening dat het dwingend voorschrijven van regels omtrent
de lastenverlichting niet nodig is. Voorts zou dit in strijd zijn met de afspraken
die gemaakt zijn in het bestuurlijk overleg met de VNG.De leden van de fracties van CDA, GroenLinks en SGP stellen vragen over
de keuze om gemeenten in plaats van het Rijk de lokale lastenverlichting uit
te laten voeren.De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de f 100,– lastenverlichting
in feite niet behoort tot het instrumentarium van de inkomenspolitiek. Wordt
via deze wet niet impliciet de mogelijkheid aan gemeenten gegeven om inkomenspolitiek
te bedrijven?Inkomensbeleid is voorbehouden aan de rijksoverheid. Dat betekent ook
dat de rijksoverheid de kaders aangeeft waarbinnen andere overheden zich moeten
bewegen om te voorkomen dat zij het inkomensbeleid doorkruisen. Ook nu al
kunnen gemeenten binnen grenzen de lokale lasten wat meer op de ene groep
belastingplichtigen laten drukken dan op de andere groep. Als voorbeelden
kunnen worden genoemd de mate waarin gemeenten een kwijtscheldingsbeleid voeren,
de woonlastenbenadering bij de lokale lasten en de mogelijkheden tot tariefdifferentiatie
bij de onroerende-zaakbelastingen.De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat de regering achteraf vindt
van de manier waarop de lastenverlichting wordt vormgegeven? Was het niet
beter geweest, gezien de beleidsvrijheid van lokale overheden, om de gewenste
lastenverlichting via het rijk vorm te geven? Zij vragen zich tevens af wat
eigenlijk de reden was om te kiezen voor een verlichting van de lokale lasten.Uit de Monitor Lokale lasten is gebleken dat de gemeenten de lokale lastenverlichting
in het algemeen goed hebben uitgevoerd. Er is wat de regering betreft, geen
enkele aanleiding om nu spijt te hebben van de gekozen maatregel. De wens
om deze lastenverlichting lokaal vorm te geven, is gebaseerd op de medeverantwoordelijkheid
van het rijk voor de stijging van de lokale milieulasten. De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat de lastenverlichting
beter kan worden uitgevoerd via de eerste knip in de eerste schijf. Zij vragen
zich af wat het kabinet hiervan vindt. De leden van de SGP-fractie vragen
of de doelstelling van de lastenverlichting ook via de rijksbelastingen zou
zijn te realiseren.De lastendruk door gemeentelijke heffingen is de afgelopen jaren gestegen.
Mede in dit verband is ervoor gekozen een gedeelte van de lastenverlichting
voor gezinnen te realiseren via het gemeentefonds. Met de beschikbare middelen
konden de gemeenten vervolgens een korting geven op de gemeentelijke heffingen.
Gezinnen die deze gemeentelijke heffingen door lokaal kwijtscheldingsbeleid
feitelijk niet betalen, hebben de honderd gulden lokale lastenverlichting
uitbetaald gekregen. De gekozen route is mede ingegeven door wensen van inkomenspolitieke
aard. Het uitbetalen van een bedrag in guldens aan gezinnen heeft een ander
effect op de koopkracht van verschillende inkomensgroepen dan een verlaging
van het tarief in de laagste belastingschijf, dat de afgelopen jaren ook steeds
is verlaagd. Bij een gelijk budgettair beslag zou een verlaging van het tarief
in de eerste belastingschijf een veel kleiner koopkrachtvoordeel geven aan
de lagere inkomens. Alle maatregelen met gevolgen voor de koopkracht bij elkaar –
daarbij inbegrepen de tariefsverlagingen en de lokale lastenverlichting –
hebben geresulteerd in een door de regering wenselijk geachte, evenwichtige
lastenverlichting in 1998 en 1999. Vanaf 2000 zijn de gemeenten vrij
in de vormgeving. Dit brengt het voordeel met zich dat gemeenten met de lokale
lastenverlichting kunnen inspelen op de lokale situatie.De leden van de D66-fractie vragen in hoeverre de voorliggende voorstellen
onderdeel uitmaken van de recente Bestuursafspraken Nieuwe Stijl.Het voorliggende wetsvoorstel maakt geen onderdeel uit van het Bestuursakkoord-nieuwe-stijl.
De wijze waarop het voorliggende wetsvoorstel besproken is met de VNG komt
wel overeen met de afspraken zoals genoemd in het BANS bij het thema «Kwaliteit
openbaar bestuur». De leden van de SGP-fractie constateren dat in de memorie van toelichting
in het geheel geen aandacht meer wordt geschonken aan de oorspronkelijke doelstelling
van de lastenverlichting, namelijk een (gedeeltelijke) compensatie van de –
onder invloed van rijksbeleid – opgetreden stijging van de gemeentelijke
milieuheffingen. Zij vragen of deze doelstelling niet meer relevant is.De intentie die ten grondslag ligt aan de lokale lastenverlichting is
niet anders geworden. Omdat dit wetsvoorstel geen wijziging van het beleid
tot gevolg heeft, maar slechts mogelijkheden voor gemeenten schept om voort
te gaan op de wijze die zij inmiddels gewend zijn, zagen wij geen aanleiding
om in de memorie van toelichting nogmaals op de oorspronkelijke doelstelling
van het wetsvoorstel in te gaan.De leden van de SGP-fractie vragen naar de hoogte van de uitvoeringskosten
voor gemeenten.Er zijn geen cijfers bekend over de hoogte van de uitvoeringskosten van
de lastenverlichting voor gemeenten. Wij gaan ervan uit dat de uitvoeringskosten
kunnen worden opgevangen binnen het geheel aan compensatie voor lastenverlichting
dat aan de gemeenten is verleend. Immers, de groei van het gemeentefonds overtreft
de groei van het aantal woonruimten. De hierdoor ontstane compensatie zal
daarom in de tijd gezien wat ruimer zijn dan nodig is voor de lastenverlichting.
Daarnaast hebben gemeenten door de wijze van het doorgeven van de lastenverlichting,
invloed op de hoogte van de uitvoeringskosten. De leden van de SGP-fractie vragen of alle gemeenten de lastenverlichting
hebben doorgevoerd.Uit de Monitor Lokale lasten 1998 blijkt dat 98,5% van het aantal huishoudens
de lastenverlichting heeft ontvangen. Het verschil van 1,5% kan een aantal
oorzaken hebben. Zo hebben gemeenten een bepaalde vrijheid bij het doorgeven
van lastenverlichting bij onzelfstandige woonruimten. Daarnaast kan er een
effect van leegstand optreden. Ook is er een aantal gemeenten in een later
stadium overgegaan tot het uitkeren van de lastenverlichting aan bewoners
van onzelfstandige woonruimten, deze huishoudens konden niet meer worden meegenomen
in de Monitor. Tenslotte kan er een verschil zijn tussen het aantal huishoudens
en het aantal woonruimten. 2. Artikelsgewijs Artikel IIVoor de beantwoording van de vragen die de leden van de PvdA-fractie bij
artikel II stellen verwijzen wij naar de reeds gegeven antwoorden op deze
vragen in dit verslag.De leden van de CDA-fractie vragen of de lastenverlichting ook nihil kan
zijn.In de toelichting bij artikel 229d wordt aangegeven dat het kabinet ervan
uitgaat dat de lastenverlichting in de volle omvang en voor alle gezinshuishoudingen
wordt gecontinueerd. Zoals hiervoor in het verslag is aangegeven zal de VNG
in haar ledenbrief haar leden oproepen het kabinetsbeleid met betrekking tot
de lokale lastenverlichting uit te voeren.De leden van de CDA-fractie vragen of het de bedoeling is dat de uitwerking
van artikel 229d wordt vastgelegd in een gemeentelijke verordening. Zo ja,
waarom wordt dit dan niet in de wet vermeld?Als een gemeente kiest voor toepassing van artikel 229d (dat wil zeggen
lastenverlichting in mindering brengen op het belastingbedrag) dient deze
vermindering in de desbetreffende belastingverordening te worden opgenomen.Er is niet voor gekozen om een afzonderlijke bepaling in de Gemeentewet
op te nemen omdat de regels omtrent de inhoud van de belastingverordening
al zijn vastgelegd in artikel 220a van de Gemeentewet.De leden van de CDA-fractie vragen of de lastenverlichting ook via een
andere gemeentelijke belastingheffing kan worden vormgegeven of is de opsomming
limitatief?In artikel 229d zijn drie gemeentelijke belastingen genoemd waarop de
lastenverlichting in mindering kan worden gebracht. Dit zijn de onroerende-zaakbelastingen
voor gebruikers, de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten voor zover het huishoudelijk
afval betreft en het rioolafvoerrecht, voor zover het huishoudelijk afvalwater
betreft. Naar onze mening kan de lastenverlichting niet via een andere gemeentelijke
belasting worden doorgegeven, aangezien de overige gemeentelijke belastingen
slechts op een beperkte doelgroep zijn gericht.Mede namens de Staatssecretaris van Financiën,De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. PeperXNoot1Motie Noorman-den Uijl, Kamerstukken II, 1995/96, 24 552 en 24 553,
nr. 14.XNoot2Kamerstukken II, 1996/97, 25 011, nrs. 1–2.XNoot3Zie de regels budgetdiscipline, Miljoenennota 1999, Kamerstukken II, 1998/99,
26 200, nr. 1, blz. 294.XNoot1Kamerstukken II, 1996/97, 25 011, nr. 13, blz. 13–14.XNoot2Zie bijvoorbeeld de brief van de staatssecretaris van Financiën aan
de Tweede Kamer van 19 november 1997 (Kamerstukken II, 1997/98, 25 691,
nr. 19).XNoot3Kamerstukken II, 1997/98, 25 691, nr. 10.XNoot4Kamerstukken II, 1997/98, 25 600 C, nr. 9.XNoot5Kamerstukken II, 1997/98, 25 600 C, nr. 17.XNoot1Kamerstukken II, 1998/99, 26 213, nrs. 1–2.XNoot1Kamerstukken II, 1998–1999, 26 213, nr. 10. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26412-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl