Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (voorlopige maatregel); Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27669, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

21-11-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

27669 nr. 5

19-11-2001

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamAlgemeenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27669Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 56 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 669Wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg
(voorlopige maatregel)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 19 november 2001AlgemeenDe leden van de PvdA-fractie hebben met instemming kennis genomen van
het wetsvoorstel. Zij delen de opvatting van de regering dat het niet verantwoord
is de invoering van een preventief instrumentarium langer uit te stellen,
prefereren deze weg boven het eerst «regelen» van de nog niet
wettelijk geregelde beroepen en vinden het verstandig de evaluatie van de
Wet BIG af te wachten. Zij vragen wanneer deze te verwachten is.Wij zijn de leden van de PvdA-fractie erkentelijk voor hun steun aan het
wetsvoorstel. De evaluatie van de Wet BIG is te verwachten in het najaar van
2002.De leden van de VVD-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Enerzijds delen zij de opvatting dat snel moet kunnen
worden opgetreden tegen beoefenaren van (alternatieve) behandelmethoden, anderzijds
plaatsen zij vraagtekens bij de effectiviteit van het voorstel. Uit de opzet
van de Wet BIG blijkt naar hun mening dat de wetgever het de primaire verantwoordelijkheid
van de consument acht om te bepalen of en zo ja hoe hij gebruik maakt van
de alternatieve geneeskunst. Zij vragen hoe en in welke mate overheidsingrijpen
op grond van de wet BIG dan toch nog de aangewezen weg is. Zou niet wanneer
ernstige gezondheidsschade is te duchten van enigerlei handeling of nalaten
de overheid op grond van een generieke regeling los van de Wet BIG moeten
kunnen ingrijpen en biedt het strafrecht daartoe niet al een handvat?Aan de Wet BIG ligt inderdaad de gedachte ten grondslag dat het de primaire
verantwoordelijkheid van de burger zelf is om al of niet voor alternatieve
behandelmethoden te kiezen. Terwijl afgezien van voorbehouden handelingen,
het toepassen van alternatieve behandelmethoden niet is verboden, kent de
wet alleen voor beoefenaren van de reguliere geneeskunst regels betreffende
titelbescherming, registratie, opleidings-, deskundigheids- en kwaliteitseisen
en het tuchtrecht. Dat mes snijdt aan twee kanten. Enerzijds staat het de
burger wel vrij te kiezen voor alternatieve behandelmethoden, maar anderzijds
mag hij alleen als hij gebruik maakt van het reguliere circuit erop vertrouwen
dat aan bepaalde kwaliteitseisen wordt voldaan. Er is in het Wetboek van Strafrecht
een aantal strafbepalingen die, afhankelijk van de omstandigheden
van het geval, kunnen worden toegepast, zo kan bijvoorbeeld worden gedacht
aan de artikelen 307 en 308 betreffende dood als wel het toebrengen van zwaar
lichamelijk letsel door schuld. Gekozen is voor opneming van een specifieke
strafbepaling in de Wet BIG in aansluiting op de systematiek van deze wet.
Uitgangspunt bij de totstandkoming van de wet is zoals gezegd geweest dat
het verlenen van individuele gezondheidszorg in beginsel vrij is. Hierbij
zijn in de wet wel grenzen aangegeven: bepaalde risicovolle handelingen zijn
voorbehouden aan bevoegde beroepsuitoefenaren en het handelen van geregistreerde
beroepsuitoefenaren is onderworpen aan tuchtrechtspraak. Voorts is, in plaats
van de voor inwerkingtreding van deze wet geldende beroepsbescherming (art.
1 Wet uitoefening geneeskunst juncto art. 436 Wetboek van Strafrecht), voorzien
in een strafbepaling waarbij niet geregistreerde dan wel geregistreerde beroepsuitoefenaren
die buiten hun deskundigheidsgebied treden, strafbaar zijn indien zij bij
handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg buiten noodzaak
schade of een aanmerkelijke kans op schade veroorzaken aan de gezondheid van
een ander.Het wetsvoorstel brengt in die opzet geen wijziging. De mogelijkheid tot
het geven van een bevel die in het wetsvoorstel wordt geïntroduceerd,
impliceert immers niet dat de overheid nieuwe inhoudelijke eisen stelt aan
beoefenaren van alternatieve behandelmethoden. Voorgesteld wordt alleen om
ten aanzien van degene die verdacht wordt van overtreding van de reeds bestaande,
in artikel 96 van de Wet BIG opgenomen, norm de mogelijkheid te creëren
de betrokkene in afwachting van de verdere vervolging een bevel te geven zich
van bepaalde handelingen te onthouden. Geen nieuwe of verdere overheidsnormering
van alternatieve behandelmethoden dus, maar alleen een preventieve mogelijkheid
tot ingrijpen bij overtreding van de huidige specifieke strafbepaling in de
Wet BIG in aansluiting op het bestaande systeem en ter bescherming van de
volksgezondheid.De leden van de VVD-fractie vragen voorts of het bestaande strafrechtelijke
instrumentarium wel voldoende is onderzocht op de mogelijkheid van het treffen
van een voorlopige voorziening en zo ja waarom daarvan geen gebruik is gemaakt.
Het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering kennen niet de
mogelijkheid van het treffen van een voorlopige voorziening, zoals voorgesteld
in het onderhavige voorstel van wet. Wel is, zoals ook in de memorie van toelichting
is aangegeven, een dergelijke mogelijkheid opgenomen in de Wet op de economische
delicten (WED). Gelet op de aard van het in artikel 96 geregelde strafbare
feit is er destijds niet voor gekozen om dit feit onder te brengen bij de
WED. De enkele omstandigheid dat er behoefte bestaat aan de mogelijkheid,
analoog aan de in de WED voorkomende mogelijkheid, tot het treffen van een
voorlopige voorziening is hiervoor ook onvoldoende aanleiding.De vraag of is gedacht aan het treffen van een generieke regeling in het
strafrecht voor het treffen van voorlopige maatregelen kan ontkennend worden
beantwoord. De doeleinden die met het treffen van een voorlopige maatregel
worden beoogd, wijken af van die welke in het algemeen met de toepassing van
strafvorderlijke dwangmiddelen worden beoogd. Doorgaans worden deze strafvorderlijke
dwangmiddelen primair toegepast met het oog op de waarheidsvinding en de mogelijkheid
een eventuele veroordeling zeker te kunnen stellen, al kan bij sommige dwangmiddelen,
waarbij in het bijzonder aan de toepassing van voorlopige hechtenis kan worden
gedacht, het voorkomen van recidive ook een rol spelen. In het kader van een
schorsing van de voorlopige hechtenis kunnen daaraan ook voorwaarden worden
verbonden. Bij het toepassen van de voorlopige maatregel staat het voorkomen
van het toebrengen van verdere schade voorop; de bescherming van de volksgezondheid
moet de maatregel dringend vorderen. Gelet op de specifieke aard van deze
maatregel is geen algemene regeling overwogen. Een behoefte aan
een algemene regeling ten behoeve van andere strafbare feiten is ook niet
gebleken.De leden van de fractie van de VVD vragen vervolgens evenals de leden
van de GroenLinks-fractie in te gaan op de vraag of de mogelijkheid van een
civiel kort geding is overwogen teneinde ernstig gevaar voor de volksgezondheid
af te wenden.In beginsel zou een overheidsorgaan een eis in kort geding kunnen instellen.
Op grond van artikel 3:305b BW kan een overheidsorgaan opkomen voor de belangen
van anderen. Publiekrechtelijke rechtspersonen, zoals genoemd in artikel 2:1
BW, kunnen op grond van dit artikel een rechtsvordering die strekt tot bescherming
van gelijksoortige belangen van andere personen instellen, mits de behartiging
van deze belangen aan hen is toevertrouwd. Ten einde vast te stellen of een
overheidsorgaan op naam van de Staat kan optreden dient men te kijken naar
de belangen die in de taakstelling voorkomen.Wanneer een overheidsorgaan een civiele vordering, te weten een verbod
of bevel in kort geding, instelt, dient ingevolge de rechtspraak van de Hoge
Raad getoetst te worden aan de twee wegen leer, zoals deze volgt uit het Windmill
arrest (HR 26 januari 1990, NJ 1991, 394). Het privaatrechtrechtelijk
optreden van een overheidsorgaan mag de mogelijkheid om publiekrechtelijk
op te treden niet op aanvaardbare wijze doorkruisen. Het publiekrecht biedt
de burger rechtsbeschermingswaarborgen die hem bij een privaatrechtelijk optreden
onthouden zouden kunnen worden. Indien dit het geval is, is er sprake van
onaanvaardbare doorkruising. Wanneer er geen sprake is van onaanvaardbare
doorkruising, dient nog aan de eisen van artikel 6:162 BW getoetst te worden.
Deze toetsing kan bewijsproblemen met zich meebrengen. Uit het voorgaande
blijkt dat een overheidsorgaan in beginsel een civielrechtelijk geding kan
aanspannen. Daartoe dient echter aan verschillende criteria te worden getoetst,
waardoor het resultaat van een dergelijke procedure in het ongewisse blijft.
Nog afgezien van de vraag of een civielrechtelijk kort geding tot de juridische
mogelijkheden behoort en welke problemen dit oplevert, verwijzen wij naar
het standpunt ingenomen door het kabinet in Handhaven op Niveau (TK, 1999–2000,
26 800 VI, nr. 67). Dit standpunt was een reactie op het rapport van
de commissie bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke handhaving (Commissie
Michiels). Hierin is aangegeven dat er aan een uitbreiding van de privaatrechtelijke
handhaving van publiekrechtelijke normen geen behoefte is gebleken en het
kabinet derhalve geen aanleiding zag voor vervolgacties ter zake van de rol
van het privaatrecht bij de handhaving van publiekrechtelijke normen. Omdat
handhaving uiteindelijk de taak van de overheid is, acht het kabinet een publiekrechtelijke
actie in dergelijke gevallen aangewezen.Daar komt in dit geval nog bij dat de instantie die het verbod, ex artikel
96, derde lid, van de Wet BIG, oplegt de strafrechter is. Analoog aan deze
bepaling ligt het voor de hand dat een verbod bepaalde handelingen te verrichten,
gericht aan een alternatief genezer, afkomstig is van een actor in het strafrecht,
dat ook als evident voordeel heeft dat de inzet van diverse dwangmiddelen
mogelijk is. De mogelijk aanhangig te maken strafzaak en een verbod bepaalde
handelingen te verrichten zijn verder bezwaarlijk los van elkaar te beschouwen,
aangezien het sterke vermoeden van een strafbaar feit de basis vormt om een
dergelijk verbod op te leggen. Uit een oogpunt van efficiëntie is het
dan het strafrecht waaronder dergelijke bevoegdheden en taken behoren te liggen.De leden van de VVD-fractie vragen vervolgens hoe artikel 96 van de Wet
BIG thans in de praktijk wordt toegepast. Kan de regering aangeven op welke
wijze de bevoegdheden van de Inspectie tekort schieten en op welke argumenten
de in de memorie van toelichting genoemde onderzoeksconclusie is gebaseerd? De Inspectie treedt ten aanzien van alternatieve behandelaars (zonder
een in de wet geregelde titel) uitsluitend reactief en niet pro-actief op.
Alleen wanneer sprake is van meldingen, signalen of klachten bepaalt de Inspectie
of er aanleiding is voor een nader onderzoek (conform de leidraad onderzoek
meldingen). Wanneer sprake lijkt van het veroorzaken van directe schade zal
de Inspectie in overleg met Openbaar Ministerie direct een inspectiebezoek
brengen en daarover rapporteren aan het Openbaar Ministerie. Wanneer alleen
sprake is van het veroorzaken van een aanmerkelijke kans op schade inventariseert
de Inspectie in eerste instantie langs schriftelijke weg de risico's hetgeen
kan leiden tot voorlopige afsluiting van het dossier of tot het brengen van
een inspectiebezoek. Over afstemming tussen de Inspectie en het Openbaar Ministerie,
van essentieel belang voor een eventuele verdere vervolging door het Openbaar
Ministerie, zijn inmiddels afspraken gemaakt.Het onderzoek waarvan in de memorie van toelichting melding wordt gemaakt
en waarop de leden van de VVD-fractie doelen, is het in antwoord op de genoemde
kamervragen toegezegde onderzoek naar mogelijkheden om de nu aan de Inspectie
ter beschikking staande instrumenten aan te scherpen of uit te breiden. Het
daaruit voortvloeiende voorstel is gebaseerd op de in de memorie van toelichting
aangegeven overwegingen. Kern van de zaak is dat het gelet op de zich in de
praktijk voordoende incidenten gewenst is om ter bescherming van de volksgezondheid
een mogelijkheid tot vroegtijdig ingrijpen te creëren ten aanzien van
beroepsbeoefenaren aan wie thans niet al op grond van de Wet BIG een bevel
kan worden gegeven zich van bepaalde handelingen te onthouden.De leden van de VVD-fractie vragen vervolgens wanneer de Kamer de evaluatie
van de Wet BIG tegemoet kan zien. Heeft de regering heeft overwogen de evaluatie
versneld uit te voeren en intussen met onderhavige wetswijziging te wachten
totdat de werking van de wet is geëvalueerd?De Kamer kan de evaluatie van de Wet BIG in het najaar van 2002 tegemoet
zien.Er is niet overwogen om de evaluatie versneld uit te voeren en met onderhavige
wetswijziging te wachten totdat de werking van de wet is geëvalueerd.
De evaluatie heeft betrekking op het totale functioneren van de wet, terwijl
de onderhavige wetswijziging betrekking heeft op een beperkt onderwerp waarvan
spoedige nadere regeling gewenst is en die niet ingrijpt op de bestaande systematiek
van de Wet BIG doch in feite een aanvulling is op de reeds ter beschikking
staande wettelijke mogelijkheden van toezicht en sancties.De leden van de VVD-fractie maken uit de memorie van toelichting op dat
de regering zich pas naar aanleiding van een incident de vraag heeft gesteld
of de overheid over voldoende effectieve instrumenten beschikt en vragen of
bij de totstandkoming van de Wet BIG dit vraagstuk niet aan de orde is gekomen
en zo ja waarom niet.Naar aanleiding daarvan merken wij op dat bij de totstandkoming van de
Wet BIG met betrekking tot artikel 96 de discussie zich heeft toegespitst
op de vraag of het OM in staat zou zijn om op basis van artikel 96 in voorkomende
gevallen een (alternatieve) genezer in strafrechtelijke zin als verdachte
aan te merken van het veroorzaken van een aanmerkelijke kans op schade aan
de gezondheid van een persoon. De vraag of het al dan niet wenselijk was om
een voorlopige voorziening te regelen zoals opgenomen in het voorliggende
wetsvoorstel is daarbij niet aan de orde geweest, noch heeft de regering bij
die vraag stilgestaan. Er is dus geen sprake geweest van een bewuste keuze
om af te zien van een dergelijke voorziening. Wel is sprake geweest van een
bewuste keuze om af te zien van wettelijke regeling van het veld van beoefenaren
van alternatieve behandelwijzen als zodanig. Het wetsvoorstel doet aan die
keuze niet af, maar trekt wel lering uit enkele sindsdien opgedane ervaringen. Artikel 96 biedt volgens de leden van de VVD-fractie op zichzelf voldoende
ruimte om een alternatieve genezer te vervolgen. Belangrijk punt hierbij is
naar hun mening dat de criteria worden verhelderd, aangescherpt en nader worden
ingevuld. Hoe staat de regering tegenover de gedachte om de wetswijziging
te beperken tot een aanscherping c.q. nadere invulling van de criteria in
artikel 96, zo vragen zij. Kan de regering voorts aangeven hoe het overleg
verloopt tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het OM op dit punt
en is er reeds onderlinge afstemming bereikt? De aan het woord zijnde leden
wensen nader inzicht op deze onderdelen en (derhalve) op de vervolgingsinstructies.De bedoeling van het wetsvoorstel is om bij overtreding van artikel 96
eerder in te grijpen dan nu mogelijk is en (verdere) schade aan de gezondheid
van patiënten die voor een alternatieve behandelaar hebben gekozen, te
voorkomen. Dat doel wordt niet bereikt door wettelijke aanscherping of invulling
van de criteria in artikel 96. Wel is het juist dat overleg en afstemming
tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het Openbaar Ministerie over
de te hanteren criteria voor toepassing van artikel 96 de mogelijkheden tot
vervolging op grond van dat artikel vergroot. Zoals in de memorie van toelichting
is vermeld, is daarover dan ook overleg gevoerd tussen de Inspectie voor de
Gezondheidszorg en het Openbaar Ministerie. Dat heeft geleid tot de gemeenschappelijke
conclusie dat het ontbreken van communicatie met het reguliere circuit (niet
inwinnen of niet verstrekken van noodzakelijke informatie), of het interveniëren
in reguliere behandelingen (afwijzen, inmenging of verbieden) vooralsnog de
criteria zijn die de meeste kans van slagen hebben bij vervolging op basis
van artikel 96. Bij de uitoefening van het toezicht en het vervolgingsbeleid
worden dan ook deze criteria gehanteerd. Andere denkbare criteria, zoals het
ontbreken van deskundigheid, geen of onvoldoende kwaliteitssysteem, onjuiste
of misleidende voorlichting, zijn weliswaar te beschouwen als risicofactoren
voor het veroorzaken van een aanmerkelijke kans op schade, maar worden niet
beschouwd als primair bepalende criteria bij een eventuele strafrechtelijke
vervolging. Naast deze criteria bestaan geen (andere) vervolgingsinstructies.
Het Openbaar Ministerie acht het wel wenselijk om binnen het OM een procedure
op te stellen die garant staat voor een grote mate van eenduidigheid zodat
een overkoepelend overzicht op de lopende gevallen in den lande ontstaat.De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat niet lichtvaardig mag
worden overgegaan tot vervolging van alternatieve genezers. Het enkele feit
dat de behandeling niet tot het gewenste resultaat leidt, mag nooit leiden
tot vervolging ex artikel 96 van de Wet BIG. Zij vragen hoe de regering daartegen
aankijkt. Zij vragen voorts welke gevallen de regering voor ogen heeft, welke
criteria worden gehanteerd en in welke gevallen inmiddels een vervolging op
grond van overtreding van artikel 96 is ingesteld. Zij plaatsen vraagtekens
bij de effectiviteit van het wetsvoorstel en vragen wanneer de Inspectie resp.
het OM welke actie gaat ondernemen en hoe vaak dat gebeurd zou zijn wanneer
de thans voorgestelde mogelijkheden reeds aanstonds in de Wet BIG geregeld
zouden zijn.De regering is van mening dat niet alleen in deze gevallen maar ook in
andere niet lichtvaardig tot vervolging mag worden overgegaan. Bij het niet
tot het gewenste resultaat leiden van de behandeling is niet zonder meer sprake
van het buiten noodzaak veroorzaken van een aanmerkelijke kans op schade aan
de gezondheid en is dus ook niet zonder meer aanleiding voor het instellen
van een vervolging. Zoals gezegd worden met name omstandigheden als het ontbreken
van communicatie met het reguliere circuit of het interveniëren in reguliere
behandelingen beschouwd als omstandigheden die tot vervolging aanleiding kunnen
geven. In die gevallen zal dus opgetreden worden. Wij delen de opvatting van
de aan het woord zijnde leden dat het in de praktijk om hoge uitzonderingen
gaat. In de overgrote meerderheid van de gevallen waarin mensen kiezen voor alternatieve behandelmethoden is geen enkele sprake van omstandigheden
die aanleiding zouden kunnen geven tot een strafrechtelijke vervolging en –
dus – tot het geven van een bevel als in het wetsvoorstel bedoeld. Om
welke gevallen het in concreto zal gaan en hoe vaak opgetreden zal moeten
worden is niet vooraf aan te geven. Op dit moment is, voor zover bekend, alleen
in het geval van het Kushi-instituut daadwerkelijk tot vervolging op grond
van artikel 96 overgegaan. Wij merken daarbij op dat wat betreft toepassing
van de strafbepalingen in de Wet BIG geen cijfers in het geautomatiseerd systeem
COMPAS zijn opgenomen. Het lijkt ons niet onwaarschijnlijk dat in het geval
van het Kushi-instituut ook gebruik zou kunnen zijn gemaakt van de mogelijkheid
die dit wetsvoorstel biedt. Overigens moet worden opgemerkt dat ieder geval
eigen specifieke kenmerken heeft en dat derhalve steeds opnieuw moet worden
beoordeeld of een verbod geïndiceerd is. In zijn algemeenheid kan worden
gezegd dat een verbod om bepaalde handelingen te verrichten moet voldoen aan
de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit. Daarnaast zou kunnen worden
gedacht aan andere factoren die bij de beoordeling een rol kunnen spelen,
zoals:• het sterke vermoeden dat er naast de aangifte(s) nog meer perso(o)n(en)
door de behandeling/handelingen van verdachte schade aan hun gezondheid hebben
geleden dan wel zouden kunnen lijden. Deze situatie kan zich bijvoorbeeld
voordoen als de politie hier wellicht nog geen onderzoek naar heeft kunnen
verrichten. Of als een of meerdere perso(o)n(en) nog onder de invloedssfeer
van verdachte verkeren of als een of meerdere slachtoffer(s) en/of nabestaande(n)
wel hun verhaal willen vertellen maar (vooralsnog) geen aangifte willen doen.• het ontbreken van inzicht van verdachte over zijn verkeerde handelwijze
en de daarmee verband houdende weigering om veranderingen door te voeren.• mogelijk andere gegevens/feiten bekend bij de Inspectie die een
gevaar kunnen veroorzaken voor de volksgezondheid en die nopen tot een verbod
op bepaalde gedragingen.Bepalend voor de effectiviteit van het voorstel is overigens niet het
aantal gevallen waarin in het verleden een bevel zou zijn uitgevaardigd of
in de toekomst een bevel gegeven zal worden. Wij zijn van mening dat het wetsvoorstel –
in combinatie met de geschetste afstemming tussen de Inspectie en het OM –
een goede mogelijkheid biedt om in de toekomst ter voorkoming van erger eerder
dan nu te kunnen ingrijpen in gevallen waarin sprake is van het toebrengen
van schade of een aanmerkelijke kans op schade aan de gezondheid van een ander.
Gezien de mogelijk ernstige gevolgen daarvan achten wij het, zoals ook gezegd
in de memorie van toelichting, niet verantwoord de invoering van een preventief
instrument langer uit te stellen.De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd naar de wijze waarop in andere
landen de strijd tegen malafide (alternatieve) genezers is geregeld. Zij vragen
de regering dit in een rechtsvergelijkend overzicht aan te geven.In de ons omringende landen staan voor het aanpakken van niet bonafide
genezers binnen het reguliere circuit klachtregelingen, tuchtrecht en strafrecht
ter beschikking. Voor zover ons bekend is in veel van de ons omringende landen
sprake van beroepsbeschermingswetten. Op grond daarvan is de onbevoegde uitoefening
van de geneeskunst strafbaar gesteld, zoals dat in Nederland voor de inwerkingtreding
van de Wet BIG ook het geval was. De meer specifieke vraag of in dat kader
voor het aanpakken van niet bonafide alternatieve genezers aanvullende maatregelen
getroffen zijn, is niet op korte termijn te beantwoorden en wordt bij een
reeds voorgenomen internationale vergelijking van wetgeving op het gebied
van beroepen meegenomen.De leden van de fracties van de VVD vragen de regering tenslotte de bevoegdheid
van de officier van justitie tot het treffen van voorlopige voorzieningen
zoals een bevel zich te onthouden van bepaalde handelingen nader
te willen bezien en in handen te geven van de rechter of de rechter-commissaris.
Zij vragen daarbij in te willen gaan op de houdbaarheid van het wetsvoorstel
en het aangedragen alternatief in het licht van het EVRM.Analoog aan de regeling in de WED is aan de officier van justitie de bevoegdheid
toegekend een bevel te kunnen geven aan de verdachte om zich van bepaalde
handelingen te onthouden. In de memorie van toelichting is aangegeven dat
het niet uitgesloten is dat in uitzonderlijke gevallen het opleggen van een
dergelijke voorlopige maatregel met zich kan meebrengen dat in feite de praktijk
niet meer kan worden uitgeoefend. Hierbij zij opgemerkt dat de toepassing
van een voorlopige maatregel, zoals geldt voor de toepassing van dwangmiddelen
in het algemeen, wordt genormeerd door de eisen van proportionaliteit en subsidiariteit.
Dat wil zeggen dat in het concrete geval bij de beslissing om een maatregel
op te leggen een afweging moet worden gemaakt of de inzet van de maatregel
niet buitenproportioneel is en of niet met de inzet van een andere minder
zware maatregel kan worden volstaan. Met het voorgestelde artikel 96a is aangesloten
bij de omschrijving van de bevoegdheden van de officier van justitie in de
WED, wij zien dan ook geen grond om de bevoegdheid in de onderhavige regeling
op te dragen aan de rechter-commissaris. Bij het onderhavige voorstel van
wet is, in afwijking van het stelsel van de WED, niet gekozen voor het stelsel
dat de rechter verdergaande bevoegdheden, zoals stillegging van het bedrijf
of onderbewindstelling, zijn toegekend. Daar is ook geen behoefte aan.Het bevel om zich van bepaalde handelingen te onthouden kan het recht
op beroepsuitoefening raken en heeft in zoverre betrekking op de vaststelling
van een burgerlijk recht overeenkomstig artikel 6, eerste lid, EVRM. In zodanig
geval dient de toegang tot de rechter open te staan. In het tweede lid van
het voorgestelde artikel 96a is voorzien in beroep bij de rechter. Hiermee
wordt voldaan aan de eis van artikel 6 EVRM dat er toegang tot de rechter
moet zijn.De leden van de CDA-fractie hebben met gemengde gevoelens kennis genomen
van het wetsvoorstel. Zij staan positief tegenover het doel van de voorgestelde
wijziging, maar plaatsen grote vraagtekens bij de wijze waarop daaraan vorm
en inhoud is gegeven. Zij vragen of het niet wijzer zou zijn geweest om de
evaluatie van de Wet BIG af te wachten, en alsdan de vraag te beantwoorden
of het misschien beter zou zijn geweest om de wet zodanig uit te breiden dat
ook beoefenaren van alternatieve geneeswijzen onder de reikwijdte van de wet
zouden komen te vallen.Zoals hiervoor aan het adres van de leden van de VVD-fractie ook is opgemerkt,
is niet overwogen de evaluatie van de Wet BIG af te wachten. De onderhavige
wetswijziging is spoedeisend en grijpt niet in op de huidige systematiek van
de wet. Er worden geen inhoudelijke regels gesteld betreffende beroepsuitoefening
door degenen die zich met alternatieve behandelwijzen bezighouden. Alleen
wordt voorgesteld de toezichts- en handhavingsmogelijkheden betreffende de
al geldende strafrechtelijke norm in artikel 96 te verbeteren. De Wet BIG
is van toepassing op een ieder die beroepsmatig handelingen verricht op het
gebied van de individuele gezondheidszorg, dus nu ook al op beroepsbeoefenaren
die alternatieve geneeswijzen toepassen. Wat de reikwijdte van de wet betreft
is immers niet het onderscheid tussen alternatieve en reguliere geneeswijzen
relevant, maar het onderscheid tussen handelingen op het gebied van de individuele
gezondheidszorg en andere handelingen. Daarnaast is voor de werking van de
wet relevant het onderscheid tussen beoefenaren van wettelijk geregelde en
beoefenaren van niet wettelijk geregelde beroepen. Veel bepalingen van de
Wet BIG zijn immers alleen van toepassing op beoefenaren van wettelijk geregelde
beroepen. Het merendeel van de beoefenaren van alternatieve geneeswijzen oefenen
een niet wettelijk geregeld beroep uit. Met het onderhavige wetsvoorstel wordt rechtgetrokken de ongelijkheid dat in voorkomende gevallen een beoefenaar
van een wettelijk geregeld beroep wél een verbod kan worden opgelegd
bepaalde handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg te verrichten,
maar dat een dergelijke maatregel – in voor het overige gelijke omstandigheden –
niet getroffen kan worden indien het een beoefenaar van een niet wettelijk
geregeld beroep betreft.De vraag of het gewenst is in de wet verdergaande regels op te nemen ten
aanzien van beoefenaren van alternatieve behandelwijzen, bijvoorbeeld wat
betreft opleiding en deskundigheid, is bij de totstandkoming van de Wet BIG
op goede gronden negatief beantwoord en die lijn wordt in dit wetsvoorstel
doorgetrokken. In het antwoord op vragen van de leden van de VVD-fractie in
het begin van deze nota zijn wij daarop reeds ingegaan. Uiteraard kan die
vraag bij de evaluatie van de wet wel opnieuw aan de orde komen.De leden van de CDA-fractie vragen voorts waarom voorliggend voorstel
nodig is om de criteria te kunnen ontwikkelen die nodig zijn voor beantwoording
van de vraag wanneer sprake is van het veroorzaken van een aanmerkelijke kans
op schade aan de gezondheid van een ander.Het antwoord op deze vraag luidt dat het wetsvoorstel daarvoor niet nodig
is. Zoals vermeld in de toelichting meent de regering dat voor het bestrijden
van uitwassen in de praktijk van de alternatieve behandelmethoden twee dingen
nodig zijn, in de eerste plaats verbetering van de mogelijkheden tot het instellen
van een succesvolle vervolging en in de tweede plaats het invoeren van een
mogelijkheid tot preventief ingrijpen zolang de vervolging nog niet tot een
rechterlijke uitspraak heeft geleid. Het eerste wordt niet door het wetsvoorstel
maar door overleg en afstemming tussen de Inspectie en het OM nagestreefd;
het tweede door het wetsvoorstel. Een en ander neemt overigens niet weg dat,
zoals de leden van de CDA-fractie suggereren, in de praktijk uitgekristalliseerde
criteria te zijner tijd alsnog in de wet vastgelegd zouden kunnen worden.De leden van de CDA-fractie kunnen zich vinden in de benadering van de
regering dat het niet verantwoord zou zijn met het in het leven roepen van
een nieuw instrument te wachten tot zich veel meer situaties voordoen waarin
sprake is van onverantwoord handelen van alternatieve behandelaars maar merken
tegelijkertijd op dat uit de gegeven praktijkvoorbeelden kan worden opgemaakt
dat dergelijke situaties zo weinig voorkomen dat men met het bestaande instrumentarium
nog uit de voeten kan tot de evaluatie van de Wet BIG heeft plaatsgevonden.
Verder was bij deze leden de vraag gerezen of het niet praktischer geweest
was om de Wet economische delicten (WED) ook van toepassing te maken op alternatieve
behandelmethoden.Wij zijn verheugd dat de leden van de CDA-fractie zich in onze benadering
kunnen vinden, maar deze impliceert naar onze mening dat niet gewacht kan
worden op de evaluatie van de Wet BIG die inclusief de totstandkoming van
de noodzakelijke wetgeving nog verschillende jaren in beslag kan nemen. Bij
de totstandkoming van de Wet BIG is er gezien de aard van het in artikel 96
geregelde strafbare feit niet voor gekozen om overtreding onder te brengen
in de Wet op de economische delicten. Zoals ook uiteengezet in de memorie
van toelichting, is het enkele feit dat nu behoefte bestaat aan de mogelijkheid
tot het geven van een bevel onvoldoende reden om overtreding van artikel 96
alsnog onder te brengen bij de WED. De bijzondere aard van de materie vereist
bovendien een regeling van het bevel die op enkele punten afwijkt van de regeling
in de Wet op de economische delicten.Op de vraag waarom niet is gekozen voor een bevoegdheid tot het geheel
of gedeeltelijk stilleggen van de onderneming in handen van de rechter is
reeds gereageerd in ons antwoord aan de leden van de VVD-fractie. Wij mogen
daarnaar verwijzen. De leden van de fractie van D66 kunnen van harte instemmen met de ontwikkeling
van een preventief instrumentarium maar vragen nog wel een nadere toelichting
waarom de bevoegdheid tot het geven van een bevel niet in handen van de Inspectie
voor de Gezondheidszorg is gelegd. De constructie waarbij de officier van
justitie het bevel doet maar eerst overleg moet plegen met de Inspectie lijkt
hun omslachtig. Is het niet beter dat de Inspectie het besluit neemt en daarvan
melding maakt bij de officier van justitie?De keuze voor de officier van justitie als degene die het bevel geeft,
is gebaseerd op het feit dat een bevel wordt gegeven in verband met de strafrechtelijke
vervolging van de betrokkene. Gezien die relatie ligt het voor de hand de
bevoegdheden toe te kennen aan organen die ook met de vervolging zijn belast.
Overigens zal in de praktijk zowel de vervolging als, in het kader daarvan,
het geven van een bevel alleen kunnen plaatsvinden op basis van overleg en
samenwerking tussen OM en Inspectie. In veel gevallen zal het initiatief zelfs
uitgaan van de Inspectie die bij het uitvoeren van haar taak als eerste met
mogelijke misstanden wordt geconfronteerd. Het wettelijk voorschrift dat de
Inspectie wordt gehoord is dus een formalisering van de natuurlijke en noodzakelijke
gang van zaken en niet het opleggen van een omslachtige, tijdrovende procedure.De leden van de fractie van D66 vinden het een goede zaak dat ter aanvulling
op deze wettelijke maatregel en de ontwikkeling van criteria voor de vervolging
en het maken van afspraken tussen Openbaar Ministerie en inspectie ook gezorgd
wordt voor een stimuleringsbeleid inzake de bevordering van de kwaliteit van
de beroepsuitoefening in het veld van de alternatieve geneeswijzen. Zij vragen
of dit geconcretiseerd kan worden. Voorts hebben zij begrepen dat in ieder
geval over de erkenning van homeopathische artsen een Europese richtlijn is
ontwikkeld en vragen zij of dat klopt.Naar aanleiding daarvan wordt het volgende opgemerkt. In 1997, het jaar
dat de Wet BIG in werking trad, is een start gemaakt met het stimuleringsbeleid.
Doel daarvan is tweeledig. Ten eerste wordt sindsdien in het kader van het
project Ondersteuning Kwaliteitszorg Alternatieve Behandelwijzen (OKAB) door
het CBO professionele ondersteuning geboden aan beroepsorganisaties in het
veld van alternatieve behandelwijzen bij het tot ontwikkeling brengen en invoeren
van kwaliteitsinstrumenten, zoals beroepsprofielen, gedragscodes en richtlijnen,
klachtregelingen, visitatiesystemen en patiëntentevredenheidsonderzoek.
Zo'n 65 beroepsorganisaties hebben sindsdien een beroep gedaan op het CBO.
Het CBO biedt tevens een help-desk functie voor beroepsorganisaties en beroepsbeoefenaren.
Ten tweede toetst de Consumentenbond periodiek de stand van zaken. Beoordeeld
wordt in hoeverre beroepsbeoefenaren kwaliteitsrichtlijnen die met name vanuit
de invalshoek van de consument van belang zijn, daadwerkelijk toepassen én
of en zo ja hoe de beroepsorganisaties toezien op de toepassing van dergelijke
kwaliteitsinstrumenten door hun leden. Gegeven het feit dat de resultaten
van de toetsing worden gepubliceerd én deelname aan deze toetsing op
vrijwillige basis geschiedt, is het aantal deelnemende beroepsorganisaties
groot te noemen (ruim 50). Ook het bereik is groot: alle – qua aantal
patiëntencontacten – grote beroepsgroepen nemen deel aan de toetsing.
De Consumentenbond heeft tevens alle opleidingen langs «de meetlat»
gelegd.Het CBO sluit met de activiteiten die binnen het project OKAB ontplooid
worden aan bij de bevindingen van de Consumentenbond. De Consumentenbond schrijft
bovendien verzekeraars aan met het verzoek aandacht te schenken aan de resultaten
van de toetsing. Inmiddels hebben twaalf verzekeraars (met een bereik van
ongeveer 50% van alle verzekerden) zich daar in positieve zin over uitgesproken;
zij gebruiken de resultaten van de toetsing bij hun contracteerbeleid.Met deze projecten wordt beoogd het zelfregulerend vermogen van het alternatieve
veld aan te spreken. Het is dan ook verheugend te noemen hoe
beroepsgroepen en organisaties in het alternatieve veld zelf steeds meer initiatieven
nemen om zich te profileren op transparantie en kwaliteit. Op die manier is
inmiddels een cyclisch proces gaande van gericht werken aan kwaliteitsbevordering
en transparantie in het veld van alternatieve behandelaars waarmee alle partijen,
en met name patiënten, gebaat zijn en dat betere waarborgen zal bieden
voor een verantwoorde beroepsuitoefening.Voor zover de regering bekend is geen sprake van de ontwikkeling van een
Europese richtlijn betreffende homeopathische artsen.De leden van de fractie van D66 zijn van mening dat er meer nodig is dan
alleen de voorliggende wetgeving in combinatie met een controle door de Consumentenbond.
Is het niet zo dat de controle door de Consumentenbond voornamelijk de randvoorwaarden
van de praktijkvoering betreft en dat dus de deskundigheid van de behandelaar
nauwelijks aan bod komt, zo vragen zij.Toetsing op de vakinhoudelijke deskundigheid maakt inderdaad geen onderdeel
uit van het beoordelingskader dat de Consumentenbond heeft gehanteerd. Het
beoordelingskader richt zich primair op de beschikbaarheid en toepassing van
kwaliteitsinstrumenten betrekking hebbend op die aspecten van praktijkvoering
en professioneel handelen die ook in het reguliere veld als bepalend voor
een professionele, kwalitatief verantwoorde beroepsuitoefening worden beschouwd
én op de wijze waarop op de toepassing daarvan wordt toegezien door
organisaties en verenigingen van alternatieve behandelaars. De Consumentenbond
is van oordeel dat een beoordeling van de deskundigheid van de behandelaars
niet tot diens competentie behoort. Vooralsnog zijn wij het daar mee eens.
Externe toetsing van de deskundigheid door een organisatie als de Consumentenbond
is immers niet mogelijk zolang op het niveau van beroepsgroepen in het veld
van alternatieve behandelaars geen sprake is van duidelijke, toetsbare eisen
op het punt van deskundigheid, scholing en deskundigheidsbevordering. Dergelijke
eisen en een daaraan gekoppeld systeem van accreditatie van opleidingen en
registratie van beroepsbeoefenaren zijn momenteel wel in ontwikkeling. Zo
zijn eindtermen in ontwikkeling voor de medische basisvorming van therapeuten
alsmede kwaliteitscriteria, algemene en specifieke eindtermen voor de opleidingen
en – in het verlengde daarvan – een systeem voor accreditatie
van beroepsopleidingen en (her)registratie van beroepsbeoefenaren. Pas na
invoering daarvan zijn criteria voorhanden aan de hand waarvan externe toetsing
van de deskundigheid van behandelaars op zinvolle wijze plaats kan vinden.De leden van de D66-fractie maken van de gelegenheid gebruik om de regering
nogmaals te verzoeken te komen tot een register of wettelijk keurmerk dat
ingaat op de kwaliteit van de dienstverlening.Uitsluitend voor in artikel 3 van de Wet BIG genoemde beroepen en daarbij
behorende specialismen (ex artikel 14 Wet BIG) is sprake van een wettelijke
basis voor het instellen van (publiekrechtelijke) registers. Dat is niet het
geval voor krachtens artikel 34 van de Wet BIG geregelde beroepen noch voor
niet wettelijk geregelde beroepen. Gegeven de huidige systematiek van de Wet
BIG, de overige ter zake relevante kwaliteitswetgeving en de daaruit voorvloeiende
verantwoordelijkheidsverdeling ten aanzien van het kwaliteitsbeleid in de
zorgsector, is het niet aan de overheid doch primair de verantwoordelijkheid
van zorgaanbieders (beroepsbeoefenaren/instellingen) en zorgverzekeraars om
voor deze beroepsgroepen kwaliteitsinstrumenten zoals registers of keurmerken
te ontwikkelen. Het beleid van de overheid is er dan ook op gericht partijen
(zowel in het reguliere als in het alternatieve veld) te stimuleren om uitwerking
te geven aan kwaliteitsbeleid en kwaliteitsbevorderende initiatieven en dergelijke
initiatieven zonodig te ondersteunen en te faciliteren. De leden van de D66-fractie merken tenslotte op klachten te hebben ontvangen
die met name de handhaving van de wet op het punt van archivering en informatieverstrekking
behelzen. Dossiers van bijvoorbeeld (ex) psychiatrische patiënten zouden
niet op tijd vernietigd worden, patiënten krijgen geen mogelijkheid hun
dossier in te zien. Zij vragen of aangegeven kan worden of dit nu daadwerkelijk
een uitvoeringsprobleem is betreffende de Wet BIG en zo ja, hoe de minister
hiermee denkt om te gaan.Dit is niet een uitvoeringsprobleem betreffende de Wet BIG. De klachten
waar de aan het woord zijnde leden op wijzen, zouden kunnen duiden op uitvoeringsproblemen
betreffende de WGBO en – voor zover zij betrekking hebben op de rechtspositie
van gedwongen opgenomen patiënten – de Wet BOPZ. Signalen dat dergelijke
uitvoeringsproblemen aan de orde zijn, hebben ons echter tot op heden niet
bereikt, noch in het kader van de onlangs uitgevoerde evaluatie van de werking
van de WGBO, noch in het kader van de Wet BOPZ.De leden van de fractie van GroenLinks hebben met belangstelling kennis
genomen van het wetsvoorstel. Zij missen in de eerste plaats een beschouwing
waarom het bestaande strafrechtelijke instrumentarium tekort schiet. Hun vraag
alsnog in te gaan op de mogelijkheid een voorlopige maatregel in kort geding
te vorderen is reeds beantwoord in onze reactie op vragen van de leden van
de VVD-fractie.In de tweede plaats achten de leden van de GroenLinks-fractie de vraag
naar het te hanteren criterium van belang. Het voorstel gaat er van uit dat
het ontbreken van communicatie met het reguliere circuit of het interveniëren
in reguliere behandelingen aanknopingspunten voor vervolging kunnen zijn.
Deze leden vragen of dit voldoende onderscheid oplevert. Wezenlijke risico's
voor de volksgezondheid kunnen immers ook optreden wanneer schadelijke stoffen
worden toegediend of onjuiste leefregels worden aangeraden. Of is de bedoeling
dat er altijd communicatie met het reguliere circuit zou moeten zijn en dat
het inzicht van de reguliere beroepsbeoefenaar gevolgd zou moeten worden door
de alternatieve beroepsbeoefenaar?In alle gevallen dat een patiënt een beroep doet op een alternatieve
behandelaar mag van die behandelaar verwacht worden dat hij/zij nagaat of
tevens sprake is van behandeling in het reguliere circuit of van de wenselijkheid
daarvan en – mits de patiënt daarin toestemt – daarover in
contact treedt met het reguliere circuit. Anders gesteld, van een alternatieve
behandelaar mag verwacht worden dat hij of zij zich als professionele zorgaanbieder
opstelt. Dat betekent dat de behandelaar zich tenminste openstelt voor en
bereid is tot communicatie met het reguliere circuit, geen druk uitoefent
op de patiënt om zich onder diens behandeling te stellen of te onthouden
van het doen van een beroep op een andere, reguliere, beroepsbeoefenaar en
niet zonder het maken van een serieuze afweging met de patiënt intervenieert
in reguliere behandelingen. Ook mag verwacht worden dat hij of zij het inzicht
van de reguliere beroepsbeoefenaar serieus in de overwegingen met betrekking
tot de behandeling betrekt, daarbij niet uitsluit dat het in bepaalde gevallen
in het belang van de patiënt kan zijn om af te zien van het inzetten
van een behandeling en dat de behandelaar zich toetsbaar opstelt.Tot op heden staan in de gevallen waarin tot vervolging van een alternatieve
behandelaar is overgegaan of overwogen is om tot vervolging over te gaan,
steeds centraal klachten over het ontbreken van communicatie met het reguliere
circuit of het interveniëren in reguliere behandelingen en aanwijzingen
dat (mede) als gevolg daarvan schade was berokkend aan de gezondheid van een
patiënt. In verband daarmee worden dan ook met name die criteria beschouwd
als criteria die de meeste kans van slagen geven bij vervolging op grond van
overtreding van artikel 96. Dat wil echter niet zeggen dat niet ook andere
factoren bepalend of mede bepalend kunnen zijn voor het instellen
van een vervolging wegens het buiten noodzaak veroorzaken van schade of een
aanmerkelijke kans op schade aan de gezondheid van een ander. Ook gevallen
als door de aan het woord zijnde leden bedoeld kunnen daarvoor aanknopingspunten
bieden.In de derde plaats menen de leden van de fractie van GroenLinks dat er
onduidelijkheid is omdat artikel 96 zowel ziet op personen die niet zijn ingeschreven
in een register als op personen die wel staan ingeschreven maar kennelijk
buiten hun deskundigheidsgebied treden. Zij vragen hoe het voorgestelde criterium
in de tweede situatie moet worden uitgelegd.Ook in het geval een beroepsbeoefenaar wel staat ingeschreven in een register
doch kennelijk buiten diens deskundigheidsgebied treedt en (een aanmerkelijke
kans op) schade berokkent aan de gezondheid van een persoon, zal getoetst
worden of de desbetreffende beroepsbeoefenaar zich als professioneel zorgaanbieder
heeft opgesteld. Het ligt echter voor de hand dat, in de situatie waar de
aan het woord zijnde leden op doelen, bij die toetsing niet in alle gevallen
of in even sterke mate de relatie tussen reguliere en alternatieve behandelwijzen
en behandelaars centraal hoeft te staan. Wij denken daarbij aan de situatie
dat een reguliere behandelaar een alternatieve of reguliere behandelwijze
toepast die niet gerekend wordt tot diens wettelijk omschreven deskundigheidsgebied.De leden van de fractie van de ChristenUnie zijn van mening dat het wetsvoorstel
een zinvolle aanvulling is op de bestaande wettelijke mogelijkheden. De vraag
is volgens hen echter wel waarom volgens artikel 96 wat betreft de geregistreerde
beroepsbeoefenaren alleen strafbaar worden gesteld onzorgvuldig uitgevoerde
handelingen die buiten het deskundigheidsgebied van de beroepsbeoefenaar liggen.
Is het niet beter om die beperking te schrappen zodat ook schadelijke handelingen
binnen dat gebied strafbaar kunnen worden gesteld en kunnen leiden tot een
schriftelijk bevel zich daarvan te onthouden, vragen zij.Naar aanleiding daarvan merken wij op dat in het huidige systeem van de
Wet BIG de geregistreerde beroepsbeoefenaar en degene die een beroep als bedoeld
in artikel 34 uitoefent, ingevolge artikel 40 gehouden zijn verantwoorde zorg
te verlenen. Indien die verplichting naar het oordeel van de Inspectie niet,
onvoldoende of op onjuiste wijze wordt nageleefd kan aan de betrokkene nu
reeds op grond van artikel 87a een bevel worden gegeven. Er is dus geen noodzaak
de beperking in artikel 96 te schrappen.De aan het woord zijnde leden vragen vervolgens of het opleggen van de
maatregel in de praktijk zal betekenen dat het bedrijf zal moeten worden stilgelegd.Het wetsvoorstel kent, anders dan de Wet economische delicten, geen rechtstreekse
bevoegdheid tot het stilleggen van de onderneming door de rechter. Zoals in
de memorie van toelichting vermeld kan echter een bevel zich van bepaalde
handelingen te onthouden, afhankelijk van de concrete inhoud van het bevel
en de diversiteit van de activiteiten van de verdachte in de praktijk wel
als effect hebben dat deze in afwachting van de rechterlijke uitspraak zijn
beroep of bedrijf niet kan uitoefenen.Tenslotte menen de leden van de fractie van de ChristenUnie dat niet duidelijk
is in welke situaties de maatregel toegepast gaat worden. Bij de eis van «ernstige
bezwaren» vragen zij zich af of het verdacht zijn van overtreding van
artikel 96 niet al ernstig genoeg is en bij bescherming van de «de volksgezondheid»
denken zij alleen aan de gezondheid van grote(re) groepen mensen. Zou niet
beter gekozen kunnen worden voor een formulering waaruit blijkt dat de maatregel
uitgevaardigd kan worden bij beroepsbeoefenaren die verdacht worden van overtreding
van artikel 96 en waarbij een risico bestaat op herhaling van de overtreding.Naar aanleiding daarvan merken wij op dat een bevel als het onderhavige
zeer ingrijpende gevolgen kan hebben voor de betrokkene en gegeven wordt
op een moment dat nog niet vaststaat dat de betrokkene zich aan overtreding
van artikel 96 heeft schuldig gemaakt. De aard van een overtreding van artikel
96 kan inderdaad zeer ernstig zijn maar van een veroordeling is nog geen sprake.
Onder die omstandigheden mag een dergelijke bevoegdheid alleen in uitzonderingsgevallen
en onder de grootst mogelijke waarborgen worden toegepast. Tot die waarborgen
behoort evenals het geval is bij de toepassing van andere dwangmiddelen op
grond van het Wetboek van Strafvordering dat niet slechts sprake is van een
«gewone» verdachte, dat wil zeggen dat er een redelijk vermoeden
van schuld bestaat, maar dat er sterke aanwijzingen moeten zijn dat deze verdachte
het strafbare feit heeft begaan. De formulering«bescherming van de volksgezondheid»,
die in dit soort gevallen de gebruikelijke formulering is, betekent niet dat
gevaar moet bestaan voor de gezondheid van grote(re) groepen patiënten.
Het criterium doelt op elke situatie waarin zonder ingrijpen gevaar bestaat
voor het toebrengen van schade aan de gezondheid van andere of potentiële
patiënten dan wel voor het toebrengen van verdere schade aan de gezondheid
van de patiënt(en) ten aanzien van wie het delict is gepleegd. Dat impliceert
uiteraard dat er risico bestaat voor herhaling van de overtreding.Ook de leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel maar ervaren in dezen een ernstig dilemma tussen enerzijds
de ook door hen gedeelde opvatting dat het niet verantwoord is langer te wachten
met invoering van een preventief instrumentarium en anderzijds de kritiek
van de Raad van State betreffende de effectiviteit van het wetsvoorstel. Zij
hebben twijfels aangaande de stelling van de regering dat de voorgestelde
wettelijke maatregel tezamen met de ontwikkeling van criteria voor de vervolging
in overleg tussen OM en Inspectie en aangevuld met het stimuleringsbeleid
voor de kwaliteit van de beroepsuitoefening evenwichtig en voldoende effectief
is. In het licht hiervan vragen de aan het woord zijnde leden de regering
in de eerste plaats meer duidelijkheid te verschaffen omtrent de ruime definitie
van het begrip «handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg»
in artikel 1 van de Wet BIG, namelijk mede omvattende handelingen op het gebied
van de geneeskunst. Zij constateren dat in hun optiek het werkelijke probleem
in het alternatieve veld nu juist is de gebrekkige (lees: afwezige) afgrenzing
van deskundigheidsgebieden bij hen die een niet wettelijk geregeld beroep
uitoefenen, hetgeen een gevaar blijft vormen voor de patiënt, en vragen
om een reactie op dit punt.Het gegeven dat handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg
meer omvatten dan handelingen op het gebied van de geneeskunst betekent dat –
anders dan onder de oude wetgeving het geval was – ook een beroepsbeoefenaar
die strikt genomen niet de geneeskunst uitoefent maar wiens handelen wel tot
doel heeft een persoon voor ziekte te behoeden of diens gezondheid te bevorderen
of te bewaken, onder de reikwijdte van de Wet BIG valt. Een heldere afgrenzing
van het deskundigheidsgebied van een beroepsbeoefenaar is ontegenzeggelijk
in het belang van patiënten. Immers, het vormt voor de beroepsbeoefenaar
een kader voor diens handelen en biedt de patiënt en anderen inzicht
in hetgeen wel en niet verwacht mag worden van een beroepsbeoefenaar. Wellicht
in sterkere mate nog dan een gebrekkige afgrenzing van het deskundigheidsgebied
vormt echter ondeskundig, niet professioneel handelen (waaronder het zich
niet toetsbaar opstellen) een gevaar voor patiënten.In dit verband stellen de aan het woord zijnde leden tevens de wenselijkheid
van zowel een registratiemogelijkheid als een adequate klachtenregeling aan
de orde. Zij vragen wat de inspanningen van de regering in dezen (zullen)
zijn.De inspanningen van de regering zijn primair gericht op het stimuleren
en ondersteunen van kwaliteitsbevorderende initiatieven die bijdragen aan meer transparantie en het vergroten van het zelfregulerend vermogen
in het veld van alternatieve behandelwijzen. Zoals hiervoor in antwoord op
een vraag van de D66-fractie is aangegeven, is de ontwikkeling van klachtregelingen
en van een systeem van registratie in het veld van alternatieve behandelaars
gaande.Voorts constateren de leden van de SGP-fractie dat de Inspectie voor de
gezondheidszorg is belast met het toezicht op de naleving van de in de wet
opgenomen strafbepalingen. Zij vragen de regering nader in te gaan op de vormgeving
van het daartoe benodigde afstemmingsbeleid.Aangezien het Openbaar Ministerie verantwoordelijk is voor het al of niet
vervolgen van verdachten van een strafbaar feit, zal de taak van de Inspectie
zich beperken tot signalering, voorbereidend onderzoek en relevante dossiervorming.
In goed overleg met het Openbaar Ministerie zal in voorkomende gevallen afstemming
van werkzaamheden plaatsvinden waarbij het primaat ten aanzien van de vervolging
bij het Openbaar Ministerie blijft. In een dergelijke afstemming past ook
het bespreken van de ernst van de bezwaren tegen een verdachte en de noodzaak
tot bescherming van de volksgezondheid. Verboden titelgebruik, onbevoegde
uitvoering van voorbehouden handelingen zullen, na signalering door de Inspectie
voor de Gezondheidszorg, gedocumenteerd als wetsovertreding onder de aandacht
van het Openbaar Ministerie worden gebracht. In gevallen waar sprake is van
handhaving van artikel 96 «het buiten noodzaak veroorzaken van een aanmerkelijke
kans op schade aan de gezondheid van een ander» is, zoals eerder uiteengezet,
inmiddels sprake van onderlinge afstemming tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg
en het Openbaar Ministerie. Wij mogen hiervoor verwijzen naar het antwoord
op de desbetreffende vraag van de leden van de VVD-fractie.De leden van de SGP-fractie vragen vervolgens waarom in het voorliggende
wetsvoorstel niet is voorzien in enige vorm van tuchtrecht voor alternatieve
genezers. Zij constateren dat van een actieve aanpak door de Inspectie voor
de Gezondheidszorg – waaronder het afleggen van Inspectie-bezoeken –
op het terrein van alternatieve genezers geen sprake is en concluderen dat
in het voorliggende wetsvoorstel de verantwoordelijkheid te zeer bij de patiënt
gelegd word. Zij vragen de regering op de door hen gemaakte opmerkingen in
te gaan.De Wet BIG biedt de mogelijkheid van het invoeren van publiekrechtelijk
tuchtrecht voor beoefenaren van in artikel 3 van de Wet BIG genoemde beroepen.
Het voorzien van publiekrechtelijk tuchtrecht voor beoefenaren van krachtens
artikel 34 van de wet geregelde beroepen of beoefenaren van niet-wettelijk
geregelde beroepen waaronder veel alternatieve behandelaars past niet in de
systematiek van de Wet BIG. Met het voorliggende wetsvoorstel is niet beoogd
die systematiek te doorbreken doch daarbinnen de mogelijkheden die de wet
reeds biedt om patiënten te beschermen tegen risico's ten gevolge van
ondeskundig of niet professioneel handelen, aan te vullen. Privaatrechtelijk
zou door beroepsorganisaties zelf voorzien kunnen worden in (verenigings)tuchtrecht.
Een van de doelstellingen die met de omslag van de oude beroepenwetgeving
naar de Wet BIG werd beoogd was het creëren van meer keuzevrijheid voor
de patiënt. Dat brengt met zich mee dat ook meer verantwoordelijkheid
bij de patiënt wordt gelegd. Met het voorliggende wetsvoorstel wordt
die verantwoordelijkheid niet vergroot, doch worden de mogelijkheden uitgebreid
om de patiënt te beschermen tegen het optreden van (een aanmerkelijke
kans op) schade of verdere schade aan diens gezondheid.De Inspectie heeft gebaseerd op de uitgangspunten van de wet ervoor gekozen
om ten aanzien van alternatieve behandelaars (zonder een in de wet geregelde
titel) uitsluitend reactief en niet pro-actief op te treden. Dat betekent,
zoals gezegd, dat alleen wanneer sprake is van meldingen, signalen of klachten
de Inspectie bepaalt of er aanleiding is voor een nader onderzoek (conform
de leidraad onderzoek meldingen). Er worden dan dus wel inspectiebezoeken
afgelegd aan alternatieve behandelaars. De leden van de SGP-fractie wijzen erop dat in de alternatieve geneeskunst
de behandeling vaak meer van relationele aard is en derhalve sterk met de
persoon van de behandelaar is verbonden en minder van bepaalde handelingen
afhangt dan in de reguliere geneeskunde het geval is. Gezien de ernstige consequenties
pleiten zij dan ook voor het algeheel stilleggen van het beroep of bedrijf
van degene die van overtreding van artikel 96 wordt verdacht. Zij vragen in
hoeverre hun pleidooi feitelijk en materieel overeenkomt met hetgeen de regering
beoogt te regelen.Een bevel op grond van het wetsvoorstel houdt in dat de betrokkene zich
van bepaalde handelingen dient te onthouden. Zoals eerder gesteld kan het
effect van het bevel bestaan uit stillegging van het beroep of bedrijf. Dat
hangt af van de inhoud van het bevel en de aard en omvang van de activiteiten
van de verdachte. Wanneer diens behandeling vooral van relationele aard is,
dat wil zeggen bestaat uit het geven van adviezen of instructies over bijvoorbeeld
leefwijze en gedrag, zonder dat aan de patiënt concrete handelingen worden
verricht zal de inhoud van het bevel zich meer moeten richten op die behandeling
in algemene zin. In dat geval zal het bevel al gauw tot gevolg hebben dat
de betrokkene zijn activiteiten moet staken. Omdat bij het geven van het bevel
nog niet vaststaat dat de betrokkene het strafbare feit heeft begaan maar
daarvoor alleen sterke aanwijzingen bestaan, zou het gezien de ingrijpende
consequenties daarvan niet verantwoord zijn als het bevel in alle gevallen
stillegging van het beroep of bedrijf zou inhouden.Met betrekking tot het stimuleringsbeleid constateren de leden van de
SGP-fractie dat het gaat om landelijke projecten die (mede) uitgevoerd worden
door het CBO en de Consumentenbond. Zij vragen de regering nader in gaan op
de vormgeving van het voorgestelde stimuleringsbeleid en op de inhoud van
die projecten.Voor het antwoord op deze vraag mogen wij de aan het woord zijnde leden
verwijzen naar onze desbetreffende uiteenzetting naar aanleiding van vragen
van de leden van de D66-fractie.De leden van de SGP-fractie vragen voorts een reactie op de stelling dat
de regering pas dan kan beweren een beleid te voeren dat er op gericht is
de veiligheid van de patiënt zo veel mogelijk te waarborgen als zij een
stimuleringsbeleid voert bestaande uit onderzoek om de doelmatigheid van de
alternatieve geneeskunde te bevorderen op het hoogst beschikbare niveau en
kwaliteit te bevorderen bij beroepsgroepen wier bevoegdheden binnen wettelijke
kaders omschreven zijn.Zoals hiervoor aan het adres van de leden van de D66-fractie is opgemerkt,
is het beleid van de regering er op gericht partijen (zowel in het reguliere
als in het alternatieve veld) te stimuleren om uitwerking te geven aan kwaliteitsbeleid
en kwaliteitsbevorderende initiatieven en dergelijke initiatieven zonodig
te ondersteunen en te faciliteren. Het bevorderen van doelmatigheidsonderzoek
maakt daar onderdeel van uit. De inspanningen om kwalitatief (en wetenschappelijk)
verantwoord onderzoek op het vlak van de alternatieve geneeskunde van de grond
te krijgen, hebben tot op heden weinig vrucht afgeworpen. Nog dit jaar wordt
in overleg met onder meer ZON-MW bezien of wellicht een andere aanpak gekozen
kan worden om dergelijk onderzoek van de grond te krijgen.De leden van de SGP-fractie vragen de regering nader in te gaan op het
onderzoek naar de vorderingen in het kwaliteitsbeleid in het niet-reguliere
segment van de gezondheidszorg zoals dat door de Consumentenbond zal worden
uitgevoerd.Voor een reactie op deze vraag verwijzen wij naar het antwoord op de vraag
van de leden van de D66-fractie betreffende het door de regering gevoerde
stimuleringsbeleid. De Consumentenbond en het CBO beraden zich momenteel op
mijn verzoek op de vraag met welke inzet van hun kant de komende jaren de
beste resultaten kunnen worden geboekt.De leden van de SGP-fractie vragen de regering verder nader in te gaan
op de stelling dat het meewegen van het medisch deskundigheidsniveau in de beoordeling door de Consumentenbond er mede toe bijdraagt dat
soortgelijke excessen als rond het Amsterdamse Kushi-Instituut in de toekomst
worden voorkomen.Op hoofdlijnen onderschrijven wij deze stelling. Immers externe toetsing
van het medisch deskundigheidsniveau van alternatieve behandelaars zou ertoe
bij kunnen dragen dat patiënten de resultaten van die toetsing mee laten
wegen in hun beslissing zich al dan niet voor hulp te wenden tot bepaalde
instituten of behandelaars in het alternatieve veld. Dat zou het vóórkomen
van excessen kunnen terugdringen. Voorts verwijzen wij in dit verband naar
hetgeen hiervoor in reactie op een vraag van de leden van de D66-fractie is
gesteld.De leden van de SGP-fractie vragen de regering aan te geven op welke wijze
zij actief bijdraagt aan de erkenning van de homeopathie als specialisme.De vraag of de erkenning i.c. aanwijzing van homeopathie als specialisme
al dan niet tot stand dient te komen regardeert op dit moment in eerste instantie
het door de KNMG ex artikel 14 Wet BIG ingestelde zelfstandig bestuursorgaan
(i.c. het opleidingscollege). Wel dient een besluit van dat orgaan betreffende
de aanwijzing van een specialisme ter goedkeuring aan de Minister van VWS
te worden voorgelegd. Pas dan kan van een actieve bijdrage van de kant van
de overheid sprake zijn.Tenslotte vragen de leden van de SGP-fractie aan te geven waarom de voorliggende
wijziging van de Wet BIG een voorlopige maatregel betreft.De term voorlopige maatregel doelt op het feit dat een op grond van het
wetsvoorstel gegeven bevel ten hoogste 6 maanden blijft gelden en uiterlijk
van kracht blijft tot de rechterlijke uitspraak betreffende de vervolging
wegens overtreding van artikel 96 onherroepelijk is geworden.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27669-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl