Alcoholbeleid; Verslag van een Algemeen Overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27565, nr. 85

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

26-05-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

27565 nr. 85

20-05-2009

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27565Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 565Alcoholbeleidnr. 85VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 mei 2009De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 16 april 2009 overleg gevoerd met minister Klink van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties en viceminister-president, minister Rouvoet voor Jeugd
en Gezin over:– de brief van de minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties d.d. 12 januari 2009 over de stand van zaken bij
de aanpak van hokken en keten en de handhaving van de Drank- en Horecawet
(27 565, nr. 82);– de brief van minister voor Jeugd en Gezin d.d.
12 februari 2009 over de motie-Dibi/Van der Ham (27 565, nr. 50)
over uitgaansmogelijkheden voor jongeren tussen 12 en 18 jaar (27 565,
nr. 84).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk verslag
uit.Voorzitter: FerrierGriffier: ClemensVragen en opmerkingen uit de commissieDe voorzitter: Ik heet u allen van harte welkom
bij dit algemeen overleg. Er zijn drie bewindslieden en een groot aantal woordvoerders
vanuit de Tweede Kamer en wij hebben slechts twee uur de tijd. Ik zal daarom
maar één interruptie per persoon toestaan tijdens de inbreng
van de zijde van de Kamer en één tijdens het antwoord van de
bewindslieden. Ik geef als eerste het woord aan mevrouw Leijten.Mevrouw Leijten (SP): Voorzitter. 10%
meer jongeren zijn het afgelopen jaar, 2008, opgenomen in het ziekenhuis vanwege
alcoholvergiftiging of een coma. De leeftijd wordt lager en het alcoholpromillage
stijgt. Dit is schokkend om te horen, al wisten wij eigenlijk allemaal hier
al dat het probleem van jongeren en alcohol ernstig is. Het kan zijn dat ziekenhuizen
beter signaleren en doorgeven dat een opname te maken heeft met alcohol. Ik
wil daarom aan de minister voor Volksgezondheid vragen of hij dit wil onderzoeken.De alcoholpoli’s constateren veel: waar is gedronken, hoeveel, met
wie. Maar ook waar iemand de alcohol vandaan heeft. Is de minister bereid
om te onderzoeken of er represailles mogelijk zijn bij de verstrekkers van
de alcohol aan de comakids? Is hij dan ook bereid om in het geval van verkoop
bij supermarkten, voetbalkantines, slijterijen of snackbars een verscherpte
controle in te stellen? Het lijkt mij zinvol om dat te doen. Als wij signaleren
dat de alcohol ergens verkregen is en dat dat aanleiding is geweest voor het
comazuipen, moeten wij daarop af.Dan de hokken en de keten. Wij lezen dat 30% van de gemeenten die
binnen de grenzen heeft. Een deel van de gemeenten wil daar beleid op en een
deel zegt dat niet te willen, omdat de zaak onder controle is. Ik zou nu eens
echt willen weten of de gemeenten die willen optreden tegen deze hokken en
keten geen middelen hebben. Volgens ons hebben ze die wel en moeten ze gewoon
ingrijpen. Nieuwe landelijke regels lijken mij niet nodig. De interessante
vraag is natuurlijk wel waarom er in een derde van de gemeenten hokken en
keten zijn en in twee derde niet. Zijn de ministers bereid dat eens te onderzoeken?
Kunnen jongeren in die gemeenten wel ergens terecht?Weinig gemeenten hebben een actief alcoholbeleid. Dit is een fundamentele
constatering. De SP maakt namelijk uit de cijfers op dat het absoluut niet
verantwoord is om de handhaving en het toezicht naar de gemeenten te brengen.
Dat gebeurt nu met de nieuwe Drank- en Horecawet wel. Wij kunnen dreigen met
de stok en met zwarte lijsten, maar dat lost niets op. Wij moeten gemeenten
niet dwingen om te controleren. Blijkbaar zien zij geen noodzaak. Wij willen
alleen dan pas praten over decentralisering van toezicht en controle als gemeenten
ook daadwerkelijk beleid hebben.Alcoholpoli’s, comakids, toezicht op verkoop, hokken en keten, het
zijn verschijnselen van een groot probleem. Jongeren drinken te vroeg en te
veel en dat is erg schadelijk voor hun ontwikkeling. Iedereen weet dat. Aan
symbooloplossingen hebben wij niets. Wel aan preventie. De SP pleit daarom
ook voor een reclameverbod, overal en dus ook op de televisie. Mijn collega
van de ChristenUnie en ik hebben om een onderzoek gevraagd. Hoe staat het
met alcoholreclame gericht op jongeren?Mijn oproep aan onze minister voor Jeugd en Gezin is om nu eindelijk eens
de mixdrankjes uit de supermarkten te halen. In Duitsland is dat gelukt. De
minister zegt dat hij dat wel wil, maar dat het niet mag van Europa. Onzin,
zou ik zeggen. Haal ze uit de supermarkt en ga het risico aan van een proces,
een proces tegen deze machtige alcohollobby. Onze volksgezondheid en zeker
die van de jeugd gaat voor de belangen van de alcohollobby en voor de bemoeienis
van Europa. Ik krijg graag een reactie op deze oproep.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Voorzitter. Vandaag
zijn de cijfers bekend gemaakt van het aantal comazuipers in 2008. De kinderen
zijn jonger, het alcoholpercentage is hoger en het zijn er meer. Wij kunnen
het schokkend noemen, maar eigenlijk weten wij al dat het alleen maar toeneemt.
Het is wel schokkend, maar gek genoeg verrast het ons niet. De cijfers spreken
voor zich. Overmatig alcoholgebruik kan alleen tegengegaan worden door een
combinatie van preventie, strenge regels, handhaving hiervan en zorg daar
waar het te laat is. De eerste verantwoordelijkheid ligt bij ouders en bij
de kinderen zelf, maar gezien de schadelijke gevolgen die dit met zich meebrengt,
moeten ook de overheid en de verstrekkers hun verantwoordelijkheid hierin
nemen.De afgelopen periode zijn er, mede op voorstel van de PvdA, maatregelen
genomen om dit drankgedrag tegen te gaan. Maar er is één punt
waarop dat niet is gelukt – dat blijft een beetje in het luchtledige
hangen – en dat zijn die hokken en keten. Wij weten dat er heel veel
wordt gedronken. Het doel van de PvdA is nadrukkelijk niet om de drankhokken
en -keten te sluiten, maar om overmatig alcoholgebruik in deze keten tegen
te gaan. Dit veroorzaakt namelijk gezondheidsschade – daar weten wij
alles van – maar ook overlast, geweldsincidenten, vernielingen
en verkeersongelukken bij het verlaten van de keet. Daarnaast klaagt de horeca
over oneerlijke concurrentie. Jongeren zelf geven veelal aan zich te vervelen
en daarom in hokken en keten te gaan drinken. Als de overheid dat toestaat,
creëer je dus kansarmoede, terwijl gebleken is dat als alternatieven
worden geboden– wat sommige gemeenten ook doen– er minder in hokken
en keten wordt gedronken. Gemeenten zijn verantwoordelijk, maar veel gemeenten
doen te weinig en wat ze doen, heeft geen effect. Grote woorden, weinig resultaat.
De minister heeft de gemeenten tot twee keer toe heel vriendelijk verzocht
om mee te werken aan een pilot handhaving hokken en keten. Gratis hulp om
beleid te maken, is een heel mooie service aan gemeenten, lijkt ons, maar
gemeenten melden zich niet of slechts mondjesmaat aan en ze voeren geen actief
beleid.Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Wij hebben
in het vorige debat, samen met D66, de befaamde motie-Van der Ham/Dibi ingediend.
U hebt die vast scherp op het netvlies. In deze motie werd de regering verzocht
om in gesprek te gaan met gemeenten zodat betere uitgaansmogelijkheden gerealiseerd
zouden worden voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Deze motie is aangenomen,
maar wij konden niet op uw steun rekenen. Ik was vanmorgen dan ook behoorlijk
verbaasd toen ik op nu.nl las dat u nu opeens helemaal in lijn met de motie
een heel grote show opbouwt. Ik ben blij dat u er eindelijk bij komt, maar
waarom hebt u dat niet eerder gedaan? Ik hoop ook dat u, gezien de wat magere
uitleg die minister Rouvoet geeft als het gaat om de uitvoering van deze motie,
wat meer peper richting de minister stuurt.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Laat ik beginnen
met te zeggen dat wij het helemaal met elkaar eens zijn. Als je een alternatief
hebt voor het drankgedrag, dan neem het drankgebruik af. Dat staat vast. Die
alternatieven moeten dan ook worden geboden. Wij hebben die motie niet ondersteund,
omdat wij geen overleg meer willen, want wij zijn het gewoon zat. Gemeenten
hebben een verantwoordelijkheid en moeten die ook nemen. Dat betekent dat
ze aan de slag moeten. De minister moet dus niet gaan overleggen, maar moet
zeggen wat de gemeenten moeten doen. Het is hun taak, dus aan de slag ermee!
De minister heeft gezegd: wij kijken even. Nee, ze moeten het gewoon doen!Mevrouw Van Gent (GroenLinks): De heren Van
der Ham en Dibi hebben die motie in 2007 ingediend. Wij zijn nu twee jaar
verder en wij moeten vaststellen dat er te weinig, zo niet niets is gebeurd.
Dit is een slap excuus van u, mevrouw Bouwmeester. Zo ken ik u ook helemaal
niet. Wij hadden de afgelopen jaren kunnen gebruiken om daar veel meer op
in te steken bij de gemeenten, maar dat is niet gebeurd. U zegt dat u niet
in overleg wilt gaan, omdat gemeenten dit gewoon moeten doen. Maar waarom
bent u niet eerder in actie gekomen? Dan hadden wij nu misschien niet hier
gezeten om te spreken over deze ernstige situatie.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): De PvdA heeft
in 2006 al aangegeven dat als je iets aan het alcoholbeleid wilt doen, je
meerdere dingen tegelijkertijd moet doen: preventie, strenge regels, handhaven
en zorg bieden. Wij hebben vanaf het eerste moment aangegeven dat er iets
moest gebeuren met de hokken en keten. Aan het begin van mijn betoog heb ik
ook gezegd dat er heel veel maatregelen zijn genomen, maar dat op een punt
waar wij actie op hadden gevraagd, die niet is gekomen. Dat betreft de drankhokken
en -keten. Wij zien de ernst daarvan in en er moet een alternatief worden
geboden.De minister heeft de gemeenten twee keer gevraagd om mee te werken, maar
de gemeenten doen dat gewoon niet. Daarom heeft de PvdA dit overleg aangevraagd.
Wij accepteren dat namelijk niet. Wij zeggen niet als gemeenten
het niet willen: dat is dan maar zo. Dit is de lijn die wij altijd al hebben
gevolgd. Wij vinden dat het nu tijd is dat er wat gedaan wordt. Er moet dus
geen overleg meer worden gevoerd, maar men moet gewoon aan de slag. Wij vinden
dit – volgens mij vindt de hele Kamer dit – een heel ernstig probleem.
De vraag is alleen wat de rijksoverheid kan doen om de gemeenten aan het werk
te zetten en te zorgen dat ze niet alleen maar klagen en naar Den Haag wijzen,
maar dat ze gewoon gaan doen waartoe ze op aard zijn.Mevrouw Joldersma (CDA): U vraagt: hoe krijgen
wij de gemeenten aan het werk? Dat ben ik met u eens, maar ik vraag mij wel
af waarom u de gemeenten wilt dwingen. Ik kan mij niet voorstellen dat dwang
een positieve stimulans is voor de gemeenten om aan het werk te gaan. Kunt
mij dat eens uitleggen?Mevrouw Bouwmeester (PvdA): De tijd van vrijblijvendheid
is voorbij. De minister heeft het twee keer heel vriendelijk aan de gemeenten
gevraagd. De gemeenten mochten meedoen met een pilot handhaving. Zij krijgen
dan gratis hulp en ondersteuning en de best practises konden dan worden uitgewisseld.
Dat is een goede inzet van de minister, maar de gemeenten willen dat niet.
Zoals ik het CDA ken, zegt men dan: laten wij het nog een keer proberen en
laten wij het nog eens vragen aan de gemeenten. Daar zijn wij het niet mee
eens. Er moet nu een stok achter de deur zijn, zodat de gemeenten ook gaan
doen wat ze gewoon moeten doen. Het is een verantwoordelijkheid van de gemeenten,
net zoals het lokale jeugdbeleid. Ik ben echter erg benieuwd wat voor alternatief
het CDA voorstelt. Nogmaals, de PvdA staat overal voor open, als er maar wat
gebeurt.Gemeenten werken dus niet mee. Als de Voedsel en Wateren Autoriteit (VWA)
constateert dat er commerciële illegale keten zijn, worden ze tegengewerkt
door gemeenten omdat het te ingewikkeld is om die keten te sluiten. Waarom
werken gemeenten niet mee? Een argument dat wij veel hebben gehoord, is dat
het zo ingewikkeld is om in discussie te gaan met de eigen bevolking. Bovendien
zou er sprake zijn van belangenverstrengeling, als zoontjes van... een drankkeet
runnen. Het tweede argument is dat er een alternatief moet worden geboden,
wat gewoon onder het lokaal jeugdbeleid valt, maar wat geld kost. De burgemeesters
komen hier klagen dat Den Haag meer moet doen, maar tegelijkertijd zeggen
zij: het kost geld, dus wij doen het niet. Dat is dus de situatie.Tegelijkertijd speelt de vraag of de handhaving naar de gemeenten moet
worden overgedragen. Dat vinden wij nogal vreemd, want er is geen beleid en
er valt dus ook niets te handhaven. Is de minister het met ons eens dat het
ook daarom zo belangrijk is dat gemeenten vastleggen wat ze gaan doen? Anders
valt er niets te handhaven. Wij moeten het vooral landelijk houden, want dan
heb je nog een kans dat er wat gebeurt. Kortom, de tijd van verleiden met
vrijblijvende pilots, handreikingen en vriendelijke verzoeken is voorbij.
De PvdA is van mening dat gemeenten gedwongen moeten worden om een actieplan
op te stellen om het overmatig alcoholgebruik in gemeenten tegen te gaan.
Het hokken- en ketenbeleid moet daar dan ook onder vallen. Wij hebben die
verplichting bijvoorbeeld ook al voor een algemeen gezondheidsplan. Daar zou
dit dus mooi onder kunnen vallen. Hoe gemeenten beleid voeren, moeten ze zelf
weten, als ze het maar doen en vooral snel aan de slag gaan.Als stok achter de deur zou ik voor willen stellen dat de minister dit
ook bijhoudt en een lijst gaat maken van gemeenten die het heel goed doen.
Wat mij betreft zou de gemeente Kampen met de frisketen daar bijvoorbeeld
op kunnen komen te staan. Gemeenten die het heel slecht doen, komen op een
andere lijst. Dit is dus het zogenaamde naming and shaming. Wil de minister
dit voorstel overnemen? Welk concreet doel stelt de minister zich en op welke
termijn? Wat willen wij nu met elkaar bereiken? Ik geef mevrouw
Van Gent helemaal gelijk: wij hebben hier al een aantal keer over gesproken,
maar hoe concreet wij het maken, dat moet meetbaar worden.Mevrouw Leijten (SP): De PvdA wil een zwarte
lijst. Wat is precies uw doel? Moeten mensen voortaan dan maar gaan verhuizen
uit de ge-meenten die op die zwarte lijst staan? Krijgen ze dan ook een verhuissubsidie
van u? Wat wilt u? U vraagt aan de regering hoe wij dit kunnen regelen, maar
u wilt wel heel stoer een zwarte lijst. Ik wil wel eens weten waartoe en wie
u daar nu echt mee wilt verleiden.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Wij willen dat
gemeenten aan de slag gaan. Dat is één. Als wij dat vrijblijvend
vragen, doen zij dat blijkbaar niet. Er is dus dwang nodig. Dat is twee. Daarvoor
heb je een stok achter de deur nodig. Dat is dan die lijst van gemeenten die
het goed doen en gemeenten die het niet goed doen. Er is bijvoorbeeld ook
al een lijstje met de meest kindvriendelijke gemeenten en de mooiste gemeenten
om te wonen. Ik heb met de VNG gesproken en die zei dat dit soort lijstjes
heel goed werken. Gemeenten die op de verkeerde lijst staan of die niet op
het goede lijstje staan – je kunt ook één lijst publiceren –
worden aangesproken door burgers en bevolking. Dan wordt het heel prominent:
deze gemeente heeft heel veel drankketen, maar heeft geen goed beleid. Dat
maakt dat mensen aan de slag gaan. Ik weet niet wat u precies bedoelt met
verhuizen, want het gaat om de gemeente die een verantwoordelijkheid heeft,
maar die niet nakomt. Wij zoeken naar een stok achter de deur. Maar als u
een betere stok achter de deur heeft, staan wij daarvoor open.Mevrouw Leijten (SP): Onze stok achter de
deur is dat, zolang dit niet goed geregeld is, wij de discussie over decentralisatie
van handhaving en toezicht niet starten. Dat is eigenlijk de consequentie
die u moet trekken uit wat wij zien gebeuren als gevolg van het feit dat gemeenten
niet de handschoen oppakken en niet iets doen met lokaal drankbeleid. U hebt
het over dwang, maar u vult het niet in. U wilt een zwarte lijst; dat is een
stoer plannetje voor in de media, maar wat gaat u doen? Gaat u de gemeenten
korten? Wellicht is het voor gemeenten wel heel aantrekkelijk om op die zwarte
lijst te staan, want dat zou het alcoholtoerisme van de jongeren kunnen versterken.
Wat wilt u nu met die lijst? Is dat wel zo’n stevige stok als u zegt?
Wat zijn uw dwangmiddelen? Wat gaat u doen?Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Het doel van de
zwarte lijst of een lijst van gemeenten die het goed doen, is om goed gedrag
te belonen. Dat lijkt mij erg belangrijk. Dan wordt ook vanzelf duidelijk
wie het niet goed doet. Wat is het doel hiervan? Het wordt openbaar. Ik heb
al heel duidelijk aangegeven dat de stok achter de deur eigenlijk veel strenger
zou moeten zijn, maar zo’n stok hebben wij nu eenmaal niet. Laten wij
daarom het goede gedrag belonen. Dat lijkt mij een positief effect van zo’n
lijst. Het is ook heel concreet, want meer dan zo’n lijst opstellen,
kun je niet doen, tenzij de minister met een mooi voorstel komt. U zegt dat
wij conclusies moeten trekken en dat wij de handhaving dan niet moeten overdragen
aan gemeenten, aangezien het allemaal niet werkt. Dat is typisch de SP: het
werkt niet, dus wij gaan stilstaan. De PvdA zegt juist: het werkt niet, laten
wij dus kijken hoe het wel kan en wat de alternatieven zijn. Tegelijkertijd
hebben wij gezegd dat op het moment dat er geen beleid is, er niets valt te
handhaven en het ook niet overgedragen hoeft te worden. Wij denken dus heel
concreet na, terwijl u alleen commentaar geeft en stil wilt blijven staan.
Dat is een beetje goedkoop!Mevrouw Leijten (SP): Goedkoop of niet, de
PvdA heeft gewoon geen oplossing.De heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter.
Zwarte lijst, witte lijst of een blauwe, wij moeten maar zien waar wij op
uitkomen vanmiddag. Het probleem is zeer serieus. Daar is iedereen wel van
overtuigd. Wij hebben vandaag weer nieuwe cijfers gezien. Nog steeds drinken
de Nederlandse jongeren te veel, te vaak en te vroeg en maar 18% ziet
daar de risico’s van in. Als je dan ook nog ziet dat, als het gaat om
jongeren onder de 16 jaar, het meeste gedronken wordt in keten en hokken,
is dit dus een serieus probleem. Het is goed dat wij daarnaar kijken. De ChristenUnie
heeft eerder al een motie ingediend, waarin werd gevraagd specifiek naar die
hokken en keten te kijken. Ik ben blij met de brief van de ministers. Ik begrijp
dat de minister van Binnenlandse Zaken een handreiking opstelt. Ik neem aan
dat die nu ontwikkeld wordt. Ik zou graag zien dat de brief waarin die handreiking
staat, ook naar de Kamer wordt gestuurd. Misschien kan de minister ons dat
toezeggen. Ik ben ook heel benieuwd hoeveel gemeenten er inmiddels meewerken
aan de pilot. Wij hebben gehoord dat het maar om vijf of zes gemeenten gaat,
maar misschien is het inmiddels een stuk beter geworden. De vraag is natuurlijk:
wat als wij die handreiking hebben en naar de gemeenten sturen en de gemeenten
zeggen: bedankt, maar wij gaan over tot de orde van de dag. Wat gebeurt er
dan? Welke stok achter de deur hebben wij dan?Ik heb hier met een aantal wethouders over gesproken en gekeken hoe de
wethouders daar plaatselijk mee omgaan. Zij zeggen heel duidelijk –
dat ligt eigenlijk een beetje in de lijn met de motie die wij als coalitie
hebben ingediend – dat duidelijk commerciële keten hard moeten
worden aangepakt en moeten worden gesloten, aangezien die concurrentievervalsend
zijn. Dan zit je echter met de buurtketen. De meeste wethouders die ik gesproken
heb, zeggen dat die keten een sociale functie hebben en dat je die niet moet
willen sluiten, maar dat er wel degelijk regelgeving op los moet worden gelaten
en dat er een convenant moet komen. Dat lijkt mij nog steeds de meest verstandige
weg. Ik zou dan ook zeggen: sluit de commerciële keten en laat de beheerders
de keten en hokken laten registreren bij de gemeenten. Als ze dat niet doen,
lopen ze het gevaar dat er alsnog tot sluiting wordt overgegaan. Doen ze dat
wel, kom dan met een convenant, een overeenstemming over voorwaarden waaraan
die hokken en keten moeten voldoen.Als je de lijstjes bekijkt van de verschillende beleidsplannen, kun je
de voorwaarden die gesteld kunnen worden zo turven: geen alcohol onder de
wettelijk toegestane leeftijd, geen verkoop, voldoen aan de brandveiligheid –
een belangrijke eis, die je overal terugziet – en eventueel een maximum
aantal bezoekers. Er wordt ook gesuggereerd om ouders die een keet op hun
erf hebben, een alcoholvoorlichtingsavond te laten bezoeken, waarin ze erop
gewezen worden wat er in die keten kan gebeuren en wat het doet met jongeren,
met name die onder de 16. Dat kan dan leiden tot toezicht van die ouders op
die keten, want de ouders blijven primair verantwoordelijk. Verder mogen er
geen drugs worden gebruikt in de keten. Ik wacht de handreiking van de minister
af, maar dit lijken mij vijf logische criteria die in een convenant zouden
kunnen worden opgenomen. Er zijn goede voorbeelden. Ik noem ze nog even: Barneveld,
de Kempen, Putten, Ede, Rijssen-Holten, Steenwijkerland. Een aantal van de
beleidsplannen liggen ook bij de minister op het bureau, zo heb ik begrepen.Het heeft geen zin om de regelgeving alleen maar aan te scherpen als de
tap niet wordt gesloten. In dit geval is de tap de supermarkt, want wij zien
nog steeds dat – zelfs met de nieuwe regeling: tot 20 jaar legitimeren –
nog steeds 70% van de jongeren onder de 16 jaar daar omheen komen.
Er is een nieuw videocontrolesysteem op afstand. Ik heb daar eerder al Kamervragen
over gesteld. Ik wil de minister van Volksgezondheid vragen om met het CBL
(Centraal Bureau Levensmiddelenhandel) om tafel te gaan zitten om te kijken
hoe dit systeem zou kunnen worden aanbevolen bij de supermarkten.Wij hebben eerder als coalitie een motie ingediend over het experimenteren
met het verhogen van de leeftijdsgrens van 16 naar 18. Dat geeft veel meer
duidelijkheid. Frankrijk is onlangs al overstag gegaan. Wij moeten voorkomen
dat wij straks als laatste jongetje over de streep moeten worden getrokken.
Hoe staat het met die experimenteerpilot? Kunnen wij die niet versnellen?Mevrouw Joldersma (CDA): Voorzitter. De keten
zijn de afgelopen jaren consequent afgeschilderd als zuipketen. Een aantal
gemeenten, zoals Barneveld en de Kempen in Brabant, heeft dat beeld terecht
genuanceerd. Niet in elke keet wordt vreselijk gezopen. In sommige keten is
het gewoon heel gezellig. Dat kan ik uit eigen ervaring zeggen. Het CDA waardeert
het ook dat de regering aandacht heeft voor de sociale functie van de keet,
zeker op het platteland. Maar ik kan niet ontkennen dat het in sommige keten
wel degelijk een zuipfestijn is. Daar willen wij ook helemaal geen doekjes
om winden. Het is ook duidelijk. Als je op internet kijkt, zie je heel aansprekende
namen van de keten: de Dikke Zoeperds, de Zatte Apen, de Zoeptent, Drankoase,
de Doordrinkkeet, Zuiptuig, de Buurtzuuper en, dat vind ik de mooiste, de
Bende van Ellende. Als CDA hebben wij al eerder gepleit voor duidelijke huisregels
voor dergelijke keten, gewoon om te zorgen dat het alcoholgebruik veilig wordt.
Wij zijn blij dat de regering dit oppakt. Collega Voordewind is daar al op
ingegaan en ook op de eisen die je vervolgens zou kunnen stellen aan dergelijke
keten. Het valt mij op dat de ministers de handreiking vooral willen richten
op de ouders. Die handreiking gaat echter naar gemeenten, want wij willen
dat in gemeenten overal ongeveer dezelfde huisregels worden gehanteerd. Maar
ze moeten ook richting de jongeren gaan. Wij zien dat het bij groepen van
jongeren gewoon een zuipfestijn wordt omdat het een groepsnorm is geworden
om te zuipen. Wij zien echter ook keten waar het heel normaal is dat je een
glas cola drinkt. Wij moeten daarom de jongeren die de keet beheren er ook
bij betrekken.De regering legt gelukkig de ketenaanpak neer waar die hoort en dat is
bij de gemeenten. Je kunt de keten alleen aanpakken als ze onderdeel zijn
van een lokaal en integraal alcoholbeleid. De regering kan het stimuleren,
faciliteren, kanaliseren. Dat is allemaal heel belangrijk. Er lopen nu een
aantal pilots. De regering heeft dat allemaal keurig in de brief opgeschreven.
Daar moeten handvatten uitkomen. Het is namelijk de vraag of gemeenten echt
niet willen. Ik denk dat ze soms ook gewoon de handvatten niet zien, niet
weten hoe zij het precies kunnen aanpakken en dat zij daarmee worstelen. Er
zijn goede voorbeelden. Barneveld doet het met gedoogbeschikkingen. Andere
gemeenten doen het weer op een andere manier. Gemeenten kunnen dan ook heel
veel van elkaar leren.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Ik vind het mooi
om te horen dat het CDA vooral de nadruk legt op wat er allemaal goed gaat.
Dat is natuurlijk ook heel belangrijk. Volgens mij bespreken wij hier echter
een probleem dat wij moeten oplossen. Wij zitten hier dus niet om alleen maar
te zeggen dat het goed en geweldig is. U zegt: laat het vooral bij de gemeenten
liggen. Dat vind ik ook en daar ligt het nu ook, maar zij doen niets. Wat
gaat u daaraan doen? Gaat u nog een paar jaar afwachten of wilt u iets anders?
Zo ja, wat dan?Mevrouw Joldersma (CDA): Toen het toezicht
bij de VWA alleen lag, gebeurde er helemaal niets aan de keten. Wij hebben
jarenlang in de Kamer gezegd dat de keten moesten worden aangepakt, maar er
ge-beurde nul komma nul. Ik vind dat de regering in haar brief een heel realistische
aanpak aangeeft. De regering is handvatten aan het ontwikkelen. Ik heb zelf
kunnen waarnemen hoe ze er in Barneveld, Friesland en Brabant mee bezig zijn.
Daar moeten handvatten uit voortkomen. Ik merk dat er ook een aantal discussiepunten
zijn. Wij spreken hier altijd heel gemakkelijk over het onderscheid
tussen een commerciële keet en een huiskamerkeet. Ik dacht ook altijd
dat dat heel helder was, maar ik was laatst in een keet waar ze tegen mij
zeiden dat zij € 1 betalen. De keet zag er net zo uit als die van
de buurman. Dat is volgens mij echter wel strijdig met de Drank- en Horecawet.
Maar niemand die dat weet. Men denkt dan ook: wij gaan vrolijk door in die
keet. Het is dus helemaal niet duidelijk wat een commerciële keet is.
Daarom wil ik aan de regering vragen om in ieder geval helder te maken wat
wij verstaan onder een commerciële keet. Met name in de buurtketen blijken
allerlei betalingssystemen te worden ontwikkeld. Mensen dumpen geld in een
pot en zetten dan een kruisje hoeveel consumpties zij nemen. Mag dat nu wel
of niet? Ik zou het ook niet precies weten. Ik wil daar helderheid over krijgen.
Ik vind dat de regering die helderheid moet geven, zodat gemeenten weten wanneer
zij een commerciële keet moeten sluiten. Moet een commerciële keet
overigens wel altijd gesloten worden?Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Het is natuurlijk
heel belangrijk om die duidelijkheid te krijgen. Daarom is die pilot ook gestart
en daar moeten ze vooral mee doorgaan. Wij stuiten hier echter op onwil van
gemeenten, die zelf ook zeggen dat zij twee redenen hebben om het niet te
doen. Zij hebben geen zin in discussie met de bevolking en het kost geld om
een alternatief te bieden. Dat is het feitelijke probleem. Wat gaat u daaraan
doen?Mevrouw Joldersma (CDA): Ik heb die onwil
niet altijd geproefd. Ik zie veel gemeenten die bezig zijn om te bekijken
wat zij eraan kunnen doen. Zij zien het probleem, maar zij weten niet precies
hoe zij dat moeten aanpakken. Zij missen de handvatten. Ik vind dan ook dat
de regering heel duidelijk moet aangeven dat zij de gemeenten wil helpen en
stimuleren. De commerciële keet kan men sluiten en dat kan straks als
eis worden gesteld. Een andere optie is te bekijken waar het commerciële
karakter van die keet in zit. Dat zit in het betalingssysteem. Je kunt dan
ook als eis opleggen dat er iets anders moet worden verzonnen voor dat betalingssysteem,
omdat dat niet geaccepteerd is. Dan is het geen commerciële keet. Wij
hebben verder gezegd dat onveilig alcoholgebruik in de keet moet worden aangepakt.
Als de keet een verlengde huiskamer is, kunnen wij hoog en laag springen,
maar dan hebben wij als overheid geen mogelijkheden om die keten aan te pakken.
Wij kunnen echter wel de eigenaren en ketenbeheerders aanspreken. Ik merk
ook dat de jongeren daar toegankelijk voor zijn. Dat betekent wel dat er helderheid
moet zijn. Het gaat dan niet alleen om die leeftijdsgrens van 16 jaar, maar
ook moet bekend zijn wanneer men in een gevaarlijke zone komt bij het drinken
van alcohol.Er moet dus eerst helderheid worden gegeven aan de gemeenten wanneer een
keet wel commercieel is en wanneer niet. Volgens mij er is namelijk een schemergebied,
met name bij de buurtketen. Dat hebben zij mij in Brabant ook duidelijk verteld.
Als er helderheid is, kan dat worden vertaald in de huisregels. Dan is het
aan de keet: of je houdt je aan de huisregels en je past je beleid aan, of
de keet wordt gesloten.Er is nog één ding. Wij hebben de motie van GroenLinks over
de alternatieve gelegenheden wel gesteund. De horeca geeft altijd heel erg
af op de keten. Wij kunnen ons dat voorstellen, want dat is soms een commerciële
concurrent van hen. Dat moet ook verboden worden. Wij zien echter dat jongeren
met elkaar afspreken dat zij om negen uur naar de keet gaan. Laat de horeca
zich nu eens inspannen om voor elkaar te krijgen dat men afspreekt om om negen
uur in een horecagelegenheid te zijn. Ze kunnen op dat punt nog iets leren
van de keten.Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter.
De vaste woordvoerder van de VVD op dit onderwerp is de heer Zijlstra, maar
hij heeft net zijn vrouw tot wethouder ergens in dit land geïnstrueerd
zien worden. Ik neem daarom de honneurs waar.Bij de titel van dit AO, drankbeleid hokken en keten, dacht ik toch even:
waar zijn wij mee bezig in dit land. Daar hebben de vaste woordvoerders kennelijk
iets minder last mee. Een commerciële keten is gewoon concurrentie voor
de normale horeca. Dat moet de overheid niet accepteren en zij moet dus ingrijpen.
Het is wat lastiger als het gaat om de niet-commerciële keten. Je moet
daarbij ook in gedachten houden dat in lang niet alle gemeenten veel te doen
is voor jongeren. In heel veel gemeenten is het gewoon saai. Daarom heb ik
in principe niet al te veel tegen op die keten. Er zijn, ook in andere landen,
altijd wel fuifjes waar iedereen zijn eigen eten en drinken meeneemt. Punt
is natuurlijk wel dat je ziet dat kinderen jonger dan 16 jaar zijn en dat
er veel te veel alcohol wordt gedronken. Dat is natuurlijk niet acceptabel.Als ouders hun kinderen veel alcohol geven – wij hebben vanochtend
op de radio gehoord dat overmatig alcoholgebruik in alle rangen en standen
voorkomt – dan kun je die ouders daar wel op aanspreken, maar dan kun
je moeilijk ingrijpen. Als het echter buiten de deur gebeurt, ook als dat
in zo’n keet is, moet je gewoon zeggen dat dat niet acceptabel is.Het punt is dan natuurlijk wel wie dat gaat doen. Het kabinet wil het
beleid naar de gemeenten over doen. Daar is kennelijk nog een aanpassing van
de wet voor nodig. Er loopt nu een pilot. Wat er precies met die pilot gebeurt
en hoe concreet dat allemaal is, is mij nog niet echt helder. Wellicht kunnen
de bewindslieden daar straks wat meer helderheid over geven. Voor de VVD is
wel duidelijk dat het niet gaat om gedogen en accepteren. De gemeenten zullen
echt moeten aangeven dat het zo niet langer kan en zij moeten er ook op worden
aangesproken dat zij alternatieven moeten hebben, zodat er dingen zijn waar
jongeren heen kunnen.Dan het punt van de cijfers. Vanochtend hoorden wij het trieste bericht
dat honderden jongeren door alcoholvergiftiging in het ziekenhuis zijn beland.
Dat aantal stijgt nog steeds. Nog maar twee maanden geleden was er een persbericht
van STIVA (Stichting Verantwoord Alcoholgebruik), waarin stond dat het drankgebruik
onder jongeren juist daalde. Ik krijg daar graag een toelichting op. Het aantal
ernstige gevallen is kennelijk toegenomen, maar het totale alcoholgebruik
onder jongeren zou zijn afgenomen. Althans, zo lees ik de cijfers, maar ik
neem aan dat de bewindslieden daar meer helderheid over kunnen geven. Ik vind
dat namelijk wat botsen met elkaar.Dit is een thema waar wij hier vaker over zullen spreken. Wellicht kan
dat dan onder een andere titel. Ons gaat het er echter wel om dat je duidelijk
maakt dat commerciële ketens niet kunnen en dat het niet acceptabel is
als drankgebruik uit de hand loopt. Gemeenten moeten dan echt ingrijpen. De
minister mag de gemeenten er ook op aanspreken dat er concrete dingen moeten
gebeuren.De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Jong en veel drinken is een belangrijk volksgezondheidsprobleem. Dat is geen
nieuws, maar het wordt wel elke keer weer bevestigd door de cijfers. Het is
goed om de ernst daarvan ook te blijven beseffen. Wij zoomen vandaag met name
in op de hokken- en ketenproblematiek – daar is wat ons betreft ook
reden voor – maar het maakt natuurlijk wel deel uit van een integraal
alcoholbeleid, zowel landelijk als lokaal. Het is terecht dat wij nu voor
die keten en hokken specifieke aandacht hebben, aangezien het aantal behoorlijk
is toegenomen in de achterliggende tijd, met name in landelijke gemeenten.
Het gebruik van alcohol speelt bij die keten een grote rol. Het wordt toch
vaak min of meer gezien als voorwaarde voor een gezellig avondje uit. De sinaasappelsapketen
zijn echt niet populair. Ik wil niet alle keten over één kam
scheren, maar het is toch goed om als je hoort «hier valt het drinken
wel mee», eens door te vragen over welke aantallen per avond men het
dan precies heeft. Dan zie je vaak dat het wordt afgemeten aan de grootste
drinker. Dan levert wat normaal wordt gevonden, soms nog behoorlijk schokkende
cijfers in aantallen alcoholconsumpties op. Laten wij dus ook niet te makkelijk
doen alsof het er, los van flink alcoholgebruik, in heel veel gevallen prachtig
aan toegaat. Het blijft een zorgwekkende iets. Bovendien gaat het veelal ook
nog om illegale keten, die niet zelden problemen hebben op het terrein van
brandveiligheid en dergelijke. Kortom, er is alle reden om actief en alert
op te treden. Daarom hebben wij ook consequent de moties gesteund die een
bijdrage leverden aan het realiseren van de doelstelling. Wij hebben ook het
initiatief genomen om te kijken of de handhavingscapaciteit van de VWA niet
uitgebreid kan worden.Er is het nodige in gang gezet, zo blijkt ook uit de brieven die wij vandaag
bespreken. Maar schiet het wel echt op? Dat is toch wat bij mij is blijven
hangen, nadat ik die brieven had gelezen. Blijft het niet wat te vrijblijvend?
Dat zijn eigenlijk mijn twee belangrijkste zorgpunten, waar ik graag een reactie
van de bewindslieden op hoor. Je kunt natuurlijk zeggen: het is allemaal prachtig;
hier een handleiding en daar een overleg over een slim handhavingsarrangement.
Dat is allemaal goed en belangrijk, maar ik lees ook dat over de uitwerking
van de motie-Joldersma wordt gezegd dat er een handreiking komt waarbij gemeenten
duidelijke regels rond veilig uitgaan en keten vaststellen. In de motie werd
echter ook gesproken over een landelijke gedragscode. Verwaait dat nu weer
niet te veel over de gemeenten? Moeten er op dat punt niet heel heldere, eenduidige
regels zijn van wat een goede basis is om hier op een veilige manier mee om
te gaan en moeten die dan niet overal gelden?Dan de uitvoering van de tweede motie, waarin de regering wordt ver-zocht
om te bevorderen dat gemeenten en VWA illegale keten in de praktijk onmogelijk
maken. Dat loopt nog wat stroef. Veel gemeenten zijn niet warm te krijgen
voor het landelijk ontwikkelde actieve ketenontmoedigingsbeleid. Eenstemmigheid
en eensgezindheid zijn nog wel eens ver te zoeken. Gelukkig zijn er ook goede
voorbeelden van gemeenten, maar er zijn ook gemeenten die het erbij laten
zitten. Voor ons is helder dat dat nooit een reden kan zijn om beleid na te
laten. Je kunt kritiek hebben op beleid en je kunt erover discussiëren,
maar doe er in ieder geval iets mee! Die prikkel moet er ook krachtig zijn
richting de gemeenten.Wij zitten nu met drie bewindslieden aan tafel, maar er is nog een vierde
die er ook iets mee te maken heeft en die misschien nog wel de meeste aanknopingspunten
heeft voor landelijk optreden en dat is de minister van VROM. Bij onze werkbezoeken,
ook rond deze problematiek, valt mij namelijk op dat het zwaartepunt van de
problemen zich op alcoholgebied bevindt, maar dat de meeste krachtige aangrijpingsmogelijkheden
als het gaat om de regelgeving, vaak op VROM-terrein liggen. De keten zijn
bijna altijd illegaal en in strijd met het bestemmingsplan, de bouwverordening
en dergelijke. In hoeverre wordt VROM hier ook bij betrokken? Is het wellicht
een drukmiddel richting gemeenten om dat stevige alcoholbeleid ook af te dwingen,
inclusief die aanpak van hokken en keten?In hoeverre hebben wij op rijksniveau te maken met een zekere versnippering
in de aanpak die de daadkracht in de weg kan staan? Zegt een van de bewindslieden
wellicht: ik ben degene die erop aanspreekbaar is en die er achteraan jaagt
dat hier ook in de praktijk werk van wordt gemaakt en dat gemeenten die hokken
en keten niet met rust laten, maar harde eisen stellen waar die keten in stand
blijven? Wat ons betreft, kan gedogen overigens nooit de oplossing zijn. Het
moet altijd een overgang zijn naar een legale situatie.Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter.
Ik neem dit debat over van mijn collega Tofik Dibi. Hij vroeg mij vorige week
of ik een debat van hem over kon nemen en zei dat het ging over hokken en
keten. Toen dacht ik: dat wordt een leuk debat, want dat gaat over samenwonen
en lol maken. Maar het is veel serieuzer dan dat. Ik zal vandaag dan ook niet
heel grappig zijn. Dit is namelijk een zeer serieus onderwerp,
waar ook de fractie van GroenLinks zich grote zorgen over maakt, zeker gezien
de cijfers die vandaag bekend zijn geworden. Overmatige alcoholconsumptie
door zo’n jonge groep is niet iets waar wij blij mee zijn. Maar wij
willen ook niet meegaan in het beeld dat alle jongeren zichzelf in coma zuipen.
Dat is natuurlijk niet zo. Het loopt ook niet bij alle keten en hokken volledig
uit de hand. Maar daar waar het wel gebeurt, moet je uitermate alert zijn
en ingrijpen als dat nodig is.Vorig jaar waren er 337 jongeren – begrijp mij goed, dat zijn er
337 te veel – van de bijna vier miljoen die zichzelf in coma zopen.
Dat het steeds vaker voorkomt en bij steeds jongere kinderen is een zeer ernstige
ontwikkeling. GroenLinks vraagt zich wel af waar dit nu precies voorkomt.
Waar wordt meer gedronken? In de stad of op het platteland? Waar drinken jongeren
zich daadwerkelijk in een coma? Is daar iets over te zeggen? Hoe vaak drinken
de jongeren zich in coma in de hokken en keten? Ook dat soort informatie vind
ik relevant, want dat moet je precies in beeld hebben om het op een goede
manier te kunnen bestrijden. De fractie van GroenLinks kiest er niet voor
om met allerlei ge- en verboden te komen, want als je dit soort fenomenen
gaat verbieden – ik zal straks nog ingaan op wat wij wel zouden willen –
zal het zich alleen maar nog meer ondergronds gaan afspelen en dan heb je
er nog minder zicht op en dan kun je nog minder ingrijpen waar dat nodig is.De fractie van GroenLinks wil ook vandaag weer – het is niet de
eerste keer dat wij hierover praten – aandacht vragen voor voorlichting
en bewustwording van jongeren en beter nog, van hun ouders. Veel ouders denken
dat het goed is om hun kinderen in hun bijzijn alcohol te laten proeven of
ze te «leren» drinken. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat daarmee
de deur open wordt gezet voor jongeren om op jonge leeftijd veel alcohol te
gaan drinken. Een tot de verbeelding sprekende manier om jongeren te confronteren
met de schadelijke effecten van alcohol zou kunnen zijn om oud-alcoholisten
en Korzakov-patiënten hun persoonlijke verhaal te laten vertellen op
scholen en in kroegen en keten en hokken.Campagnes zijn het sterkst als alle partijen, inclusief de alcoholbranche,
samen optrekken. De branche is daartoe bereidheid. Dat bewees Heineken bijvoorbeeld –
maar er zullen ook anderen zijn; voordat ik hier reclameproblemen krijg –
met de Enjoy Heineken Responsibly-campagne. Verder is de slogan die bij reclames
te horen en te lezen is: Alcohol onder de 16, nog even niet. Ik vind die zelf
wel wat vaag; maar goed, hij is er. GroenLinks vindt het raar dat de huidige
Drank- en Horecawet nu niet eens wordt gehandhaafd – winkeliers en kroegbazen
verkopen al te makkelijk drank aan 16-minners – maar dat het kabinet
al wel zoekt naar nieuwe maatregelen die best ver gaan, zoals het verbod van
het bezit van alcohol voor 16-minners. Mijn collega Dibi heeft eens hilarisch
uitgelegd dat je dan niet meer naar je oma kan fietsen met een fles sherry
in je fietstas om die haar cadeau te doen. Op dat soort krampachtigheid zitten
wij niet te wachten. Blaastesten en dat soort dingen zullen echt geen zoden
aan de dijk zetten.GroenLinks is van mening dat de huidige wet veel beter gehandhaafd moet
worden. Dat betekent dat er streng moet worden opgetreden tegen winkeliers
en horecaondernemers die alcohol verkopen aan 16-minners. Voor hen zou de
regel moeten gelden: three strikes, you’re out. Het kabinet is het hier
niet mee eens en dat betreuren wij. Maar willen de bewindslieden daar toch
eens op ingaan? Wij zijn namelijk ook niet Gekke Gerritje dat wij alles maar
blijven toestaan.GroenLinks is verder juist voor het verruimen van de openingstijden en
wil dat er in gemeenten – dat is voor ons een belangrijk punt –
meer uitgaansvoorzieningen komen. Als er niets te beleven is, gaan jongeren
hun vertier zoeken in illegale of semilegale drankketen. Het probleem is dat
er in deze keten geen zicht is op het gedrag van jongeren. In kroegen en clubs
worden stomdronken jongeren de tent uitgezet, maar in hokken en
keten kunnen zij ongestoord hun gang gaan. Het is een gemiste kans dat minister
Rouvoet de motie-Van der Ham/Dibi naast zich neer heeft gelegd. Deze aangenomen
motie probeert de gemeenten hier namelijk toe te stimuleren. In iedere gemeente
moet wat te doen zijn voor jongeren, want dan zijn zij niet aangewezen op
de hokken en keten. Ik wil minister Rouvoet dan ook indringend vragen om toch
echt met een betere reactie te komen op deze motie. Ik vind wat hij nu doet
slap. Wegens tijdgebrek moet ik het even kort en helder samenvatten.Mijn laatste opmerking gaat over naming and shaming. Wij zijn er erg voor
dat goed gekeken wordt naar de resultaten van de pilotgemeenten. Veel gemeenten
doen nu te weinig. Maar in naming and shaming zien wij niets. Krijg je dan
een soort sticker op de keet? Sticker 1: hier wordt te veel gezopen of sticker
2: hier staan wij droog? Ik vind dat absolute symboolpolitiek. Bovendien kan
het een aanzuigende werking hebben, met name bij die keten die een sticker
hebben met: hier wordt te veel gezopen. Het lijkt mij dan ook dat wij dat
niet moeten doen, maar dat wij het moeten zoeken in goede controle en alternatieven
voor hokken en keten.De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Dit
is een belangrijk onderwerp. Er wordt veel gezopen. Daar hebben wij het al
vaak over gehad. De hokken en keten kunnen daar een negatieve bijdrage aan
leveren. Het is van belang, na te gaan wat de kabinetsregels in de praktijk
voor gevolgen hebben. Neem het voorbeeld van Ede. Burgemeester Van der Knaap,
bij de regering welbekend, stelde onlangs in de diverse media dat er snel
moest worden opgetreden. Er werd één keet gesloten, maar op
hetzelfde terrein werd tegelijkertijd weer een nieuwe keet opgebouwd. Dat
is het waterbedeffect, maar hier dan wel met het effect van tien meter verschuiving
van een bepaalde keet. Wij horen dat dit optreden op lokaal gebied niet op
zichzelf staat. Ik krijg op dat punt graag een reactie van de regering.In gesprekken met betrokkenen werd gemotiveerd – dat is ook uit
andere cijfers gebleken – dat huiskamerketen van groot belang zijn als
alternatief voor de buurtketen en de commerciële keten. Daar is veel
draagvlak voor onder ouders, omdat die in staat worden gesteld om mee te denken.
Gebeurt dat volgens de regering voldoende? Waar in ieder geval geen draagvlak
voor is, is onmiddellijke sluiting. Dat bleek ondermeer uit het rapport van
de Stichting Alcoholpreventie (STAP) over de keten in Ede. Uit angst voor
sluiting waren de meeste betrokkenen namelijk niet bereid om aan het onderzoek
mee te doen. Dat gold niet alleen voor de jongeren, maar ook voor lokale ondernemers,
dorpsraden, dorpsbelangenver-enigingen en zelfs voor buren en omwonenden.
Ervaringen met dit onderzoek laten zien wat voor effect een verbod op keten
heeft, namelijk dat keten onzichtbaar worden. Herkent de regering dit effect?
Vreest de regering niet dat de keten alleen nog maar toegankelijk zijn voor
keetbezoekers en dat de gemeente niet in staat is, passend beleid te formuleren
en de keet te controleren? In hoeverre staat het voorbeeld van Ede op zichzelf?Dan de pilotgemeenten. Er zijn vier stappen om het ketenbeleid te formuleren.
De eerste stappen zijn om de bestaande situatie te inventariseren en de bestaande
hokken en keten te beoordelen, waarna een strategie wordt opgesteld. Zoals
u begrijpt wordt het in hoge mate bemoeilijkt om dat beleid te formuleren,
als er keten ondergronds gaan. Hoe verhoudt zich het feit dat de minister
wil dat er wordt opgetreden met een gedragscode die nog moet worden ontwikkeld?
Veel gemeenten maken dan pas op de plaats en wachten zo’n gedragscode
af. Het kan ook zijn dat het gevoel van urgentie bij gemeenten uiteindelijk
niet naar boven komt als die gedragscode er uiteindelijk is. Hoe gaat de minister
ervoor zorgen dat de gemeenten straks toch met de handreiking aan de gang
gaan?Dan het punt van de handhaving. In veel gemeenten ontbreekt het aan buurtagenten,
ook wel gebiedsgebonden agenten genoemd. Die agenten lijken mij uitermate
geschikt om de handhaving ter hand te nemen, want zij kennen
de buurt en de jongeren goed. Maar in bijvoorbeeld een gemeente als Ede is
er op een gemiddelde zaterdagavond maar één agent beschikbaar.
Dat lijkt mij onvoldoende. Is het inzetten van buurtagenten ook onderdeel
van de pilotprojecten? Wordt dat later ook betrokken in het lokale beleid
door middel van de gedragscode?Het is al door anderen gezegd: keten zijn niet altijd een probleem. Ze
hebben ook een bepaalde sociale functie. Het overmatig alcoholgebruik is wel
een probleem. Een kinderarts uit Delft heeft gezegd dat comadrinken een groot
probleem is. Dat komt ook in de beste families voor, zo zei hij erbij. Dat
is slecht. Het begint bij de opvoeding. Bijvoorbeeld in de ge-bieden waar
veel van die hokken en keten zijn, is het discussiëren over het wangedrag
van jongeren, zowel als gevolg van alcohol als van drugs, nog redelijk taboe.
In de brief van de minister staat dat zij ouders wil betrekken bij het ontwikkelen
van het ketenbeleid. Hoe gaat zij dat aanpakken in gebieden met een meer gesloten
gemeenschap, zoals de Biblebelt? De Stichting Alcoholpreventie adviseert om
in het voortgezet onderwijs te beginnen met lessen over schadelijk alcoholgebruik.
Hoe wil de minister dat doen? En hoe wil zij dat doen op meer gesloten scholen?
Deelt zij mijn mening dat vooral in deze gemeenschappen de middelbare school
soms te laat is? Zou er al niet in groep acht van de basisschool voorlichting
gegeven moeten worden?Als het gaat om de positieve prikkels, wil ik ook nog iets zeggen over
de motie-Van der Ham/Dibi. In de gebieden waar de ketenproblematiek speelt,
is duidelijk sprake van een gebrek aan uitgaansmogelijkheden voor kinderen
tussen de 12 en 18 jaar, vooral in de buitengebieden. Anderen hebben daar
ook al over gesproken. In de motie, die in 2007 is ingediend, werd gezegd
dat er meer uitgaansmogelijkheden moeten komen voor deze jongeren. Wij zijn
inmiddels anderhalf jaar verder. In de brief van de minister staat dat het
thema betrokken wordt bij de notitie van het kabinet die nog gaat komen en
die gaat over onze jeugd, de leefwereld en de leefstijl van jongeren. Daarnaast
is de VNG schriftelijk meegegeven om gemeenten op dit punt beleid te laten
ontwikkelen. Tot dusver heb ik helaas nog weinig aansprekende voorbeelden
gezien van gemeenten die dit ook werkelijk hebben opgepakt. Kunnen de bewindslieden
mij inzicht geven in de voortgang? Hoeveel gemeenten hebben zich door de VNG
aangesproken gevoeld om tot actie over te gaan? Wordt Horeca Nederland er
ook bij betrokken om te inventariseren wat de bezwaren zijn om horecagelegenheden
voor deze groep op te zetten? Hoe willen de bewindslieden scholen hierbij
betrekken? Ik heb van mensen uit het veld gehoord dat vooral schoolfeesten
een heel goed leermoment zijn om verantwoordelijk uitgaan te leren. Juist
in de wat conservatievere ge-bieden worden echter weinig schoolfeesten gehouden.
Maar jongeren moeten toch ergens experimenteren met uitgaan? Daarom vind ik
het betrekken van scholen bij het uitvoeren van de motie-Van der Ham/Dibi
van groot belang.De heer Van der Staaij (SGP): In het verleden
was het probleem juist dat bij schoolfeesten de alcoholconsumptie te groot
was en dat werd gezegd dat dat een manier was om eraan te wennen. Mevrouw
Van Gent zei zojuist echter al dat uit onderzoek is gebleken dat men op moet
passen om kinderen vroeg aan alcohol te laten wennen, aangezien dat averechts
werkt. Hoor ik u nu toch een pleidooi houden voor wat meer alcohol op schoolfeestjes?De heer Van der Ham (GroenLinks): Nee. Ik
zeg dat het uitgaansleven voor 16-minners non-existent is op het platteland.
Vooral in gesloten gebieden en in de Biblebelt. Ik denk dat juist op schoolfeesten
waar geen alcohol wordt geschonken, kan worden geleerd om uit te gaan zonder
alcohol. Dat kan dus een goed voorbeeld zijn van hoe mensen het ook buiten
de school kunnen doen. Ik vind dat bijvoorbeeld bijzonder onderwijs,
zeker in de orthodoxere hoek, er rekenschap van moet geven dat hun jongeren
ook willen experimenteren en dat die jongeren ook met hormonen en liefdes
te maken krijgen en ook wel eens los willen gaan op muziek. Dat moet de school
dan natuurlijk doen op een manier die past bij de aard van die school. Maar
ze moeten er wel gelegenheid toe geven. Ik zie dat te weinig gebeuren. Ik
roep juist ook dat soort scholen op om daar hun verantwoordelijkheid in te
nemen. Dat doen ze wat mij betreft te weinig. Dat hoeven geen feesten met
alcohol te zijn. Dat kan niet eens met alcohol als het gaat om kinderen onder
de 16.Antwoord van de bewindsliedenMinister Ter Horst: Voorzitter. Wat doe ik
hier? Het alcoholbeleid valt immers niet onder het ministerie van Binnenlandse
Zaken, maar onder dat van VWS. Ik ben hier toch, omdat het de verwachting
is dat de Kamer zich vooral zou richten op hokken en keten. Ook daar zou ik
eigenlijk weinig mee te maken moeten hebben, ware het niet dat het een gegroeide
praktijk is dat de minister van Binnenlandse Zaken zich hiermee bezighoudt.
Mijn betrokkenheid bij het alcoholbeleid is een voortvloeisel van mijn betrokkenheid
meer in het algemeen bij veiligheid. Zo heb ik met een aantal veiligheidsregio’s
convenanten gesloten over het terugdringen van het alcoholgebruik. Uiteraard
werk ik met veel enthousiasme mee aan het hokken- en ketenbeleid.De problematiek waarover wij vandaag spreken, wordt door het kabinet en
met name door deze drie ministers buitengewoon ernstig genomen. De schade
die veelvuldig alcoholgebruik aanricht bij jongeren, is gigantisch. Verder
is de relatie tussen alcoholgebruik en agressie onomstotelijk vastgesteld.
Wij drieën willen op landelijk niveau een bijdrage leveren. Zoals gebruikelijk
doen wij dat vooral door middel van wetgeving en stimulering. Wij zien echter
ook dat de gemeenten een heel belangrijke regierol te spelen hebben bij het
terugdringen van alcoholmisbruik.Overigens hebben gemeenten die rol niet als enige, want terecht hebben
enkele woordvoerders gesproken over de verantwoordelijkheid van de jongeren
zelf en van hun ouders. Als wij er niet in slagen ouders ervan bewust te maken
dat ze ermee moeten ophouden om kinderen op twaalfjarige leeftijd alcohol
te geven, zullen wij geen succes boeken. Wij spreken vandaag wederom overal
allerlei interessante maatregelen, maar dat neemt niet weg dat het cruciaal
is dat alle ouders in Nederland ervan overtuigd raken dat ze hun kinderen
zo laat mogelijk met alcohol in aanraking moeten laten komen.Over welke instrumenten beschikken gemeenten en hoe opereren zij op dit
moment? Ik ben nog niet helemaal tevreden over het beeld en wij moeten gemeenten
die al wel actief alcoholbeleid voeren, stimuleren. De cijfers wijzen uit
dat op dit moment 39 gemeenten met de VWA werken aan de overdracht van het
toezicht en de handhaving. Het ligt natuurlijk voor de hand om bij de pilots
ook na te gaan hoe de hokken en de keten functioneren. Als het daar fout gaat,
moet dat immers worden aangepakt. Ervan uitgaand dat hokken en keten onderdeel
uitmaken van het beleid van gemeenten en de VWA, betekent dat in ieder geval
dat 39 gemeenten aan een aanpak werken voor hokken en keten.Daarnaast loopt er een aparte pilot aanpak hokken en keten. Het minister
oefent veel druk op gemeenten uit om aan deze pilot mee te doen. Tien gemeenten
doen hieraan actief mee en dat betekent dat in totaal 49 gemeenten met deze
problematiek aan de slag zijn gegaan. Daarnaast wordt er ook in regionale
verbanden en dan met name in de veiligheidsregio’s actief alcoholbeleid
gevoerd. Ik noem de regio’s Noord-Holland-Noord en Zuid-Holland-Zuid,
het samenwerkingsverband Eindhoven, Limburg, Noord-Twente en IJsselland. In
deze regio’s werkt men gezamenlijk aan een actief alcoholbeleid en dat
is een positieve ontwikkeling.Zijn wij tevreden? Kunnen wij nog meer doen? In de brief staat dat wij voor de gemeenten werken aan een handleiding voor de aanpak van hokken
en keten. Mevrouw Joldersma zei terecht dat het haar beeld is dat gemeenten
best willen, maar niet altijd weten hoe zij het moeten aan-pakken. Een van
de vragen die in de handleiding aan de orde komt, is de vraag wat het verschil
is met commerciële keten. Al dat soort vragen komt in de handleiding
aan de orde. Wij gaan ervan uit dat gemeenten straks iets met die handleiding
gaan doen; het schiet immers niet op als die handleiding in een la verdwijnt.Het beeld van de STAP is dat een kwart van de gemeenten alcoholbeleid
heeft geformuleerd. Dat is nog niet genoeg en ik zal mij er dan ook met mijn
collega’s voor inspannen dat alle gemeenten, zelfstandig of in regionaal
verband, alcoholbeleid formuleren. De handreiking kunnen zij daarvoor gebruiken.Een van de woordvoerders wees erop dat de wet publieke gezondheid gemeenten
gaat verplichten om een gezondheidsplan op te stellen. Uit een vorig leven
weet ik dat sommige gemeenten al serieus met zo’n gezondheidsplan aan
de slag zijn. Het is natuurlijk een goed idee om het alcoholbeleid in dat
gezondheidsplan mee te nemen. Terwijl ik dit zeg, kijk ik naar minister Klink,
want dit is een onderwerp dat onder zijn verantwoordelijkheid valt.Het straffen van gemeenten met een zwarte lijst. Ik ben niet iemand die
zware maatregelen bij voorbaat uitsluit. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk
dat wij oog houden voor de effectiviteit van de maatregelen die wij voorstellen.
Dat betekent dat ik het niet nuttig vind om gemeenten landelijk te verplichten
om alcoholbeleid te voeren. Een dergelijke verplichting zou niet begrepen
worden en daarbij komt dat wij in de omgang met medeoverheden uit moeten gaan
van vertrouwen. Dat moeten wij in dit geval zeker doen, want gemeentebesturen
zien eerder dan wij welke problemen in hun gemeenten spelen. Het zou toch
zeker enigszins vreemd zijn als wij ons inbeelden dat wij die problemen op
landelijk niveau eerder onderkennen dan de gemeenten zelf. Al met al is het
mijn uitgangspunt dat gemeenten het probleem wel degelijk signaleren en ook
bereid zijn om er iets aan te doen. Het is onze taak om ze te helpen om die
bereidheid om te zetten in daden.Verplichtingen hebben dus geen zin. Dat is wellicht de reden waarom mevrouw
Bouwmeester een zwarte lijst voorstelt. «Naming and shaming» lijkt
mij niet de aangewezen weg, maar ik zie wel iets in een benchmark. De VNG
beschikt over een website met de naam www.waarstaatjegemeente.nl. Er lijkt
mij helemaal niets op tegen als de VNG het alcoholbeleid van gemeenten onderdeel
zou laten uitmaken van die website. Gemeenten die nog geen alcoholbeleid hebben,
kunnen dan gelijk zien bij welke gemeenten ze kunnen aankloppen voor informatie.De heer Voordewind (ChristenUnie): Het is
een goed idee om het alcoholbeleidsplan te verwerken in de wet publieke gezondheid.
Als u deze beleidsplannen in een wet verankert, moet u gemeenten volgens mij
ook verplichten om een alcoholbeleid te ontwikkelen.Minister Ter Horst: Ik haakte aan bij een
suggestie van een van de woordvoerders, omdat ik uit mijn verleden weet dat
gemeenten het gezondheidsplan heel serieus nemen. Ik laat het aan minister
Klink over om het verder uit te werken.Minister Klink: Het is een waardevolle suggestie.
De Wcpv is omgezet in de wet publieke gezondheid. Die nieuwe wet bevat een
cyclus waarin een landelijk plan door de gemeenten om wordt gezet in gezondheidsplannen.
De Wpg krijgt een dwingender karakter, onder meer doordat de inspectie een
grotere rol krijgt. Bovendien kunnen de resultaten daarvan inderdaad heel
goed gepubliceerd worden op de site www.waarstaatjegemeente.nl. Wij drieën
zijn bereid om hier gezamenlijk op te trekken, omdat het meer transparantie
mogelijk maakt. Al met al is het mijn voorlopige oordeel dat het goede wisselwerking
mogelijk zou kunnen maken.De heer Voordewind (ChristenUnie): Het gaat
de goede kant op, want wij zoeken allemaal naar een stok achter de deur om
een einde te maken aan de huidige vrijblijvendheid. Als beide ministers toezeggen
dat zij ervoor gaan om het gemeentelijk alcoholbeleid onder de gezondheidsplannen
te brengen, is dat een stap in de goede richting. Het krijgt daardoor namelijk
een veel dwingender karakter.Minister Klink: In de preventienota uit 2006
is alcoholbeleid een speerpunt. Het dient dan ook terug te komen in de gezondheidsplannen.
Met de wet publieke gezondheid geven wij het een minder vrijblijvend karakter,
doordat de inspectie erop gaat toezien dat het terugkomt in de gezond-heidsplannen.
Mij lijkt het verder prima om de transparantie te verbeteren door via een
benchmark op die website duidelijk te maken wie het het beste doet. Daardoor
wordt de vrijblijvendheid nog kleinerMevrouw Bouwmeester (PvdA): Zowel die lijst
als het gemeentelijke gezondheidsplan is een voorstel van de PvdA-fractie.
Het blijft mij echter iets te vrijblijvend. Ik hoor daarom graag hoe het nu
verder gaat. Krijgt de Kamer bijvoorbeeld nog te horen hoe en wanneer het
in de nieuwe wet wordt geregeld? Ik vind het niet genoeg als het blijft bij:
wij gaan ervoor en wij laten u wel weten hoe het wordt uitgewerkt.Minister Klink: De door mij genoemde cyclus
zorgt voor uniformiteit in het beleid en regelt dat landelijke speerpunten
via de gezondheidsplannen terugkomen in het gemeentelijke beleid. De vrijblijvendheid
wordt minder, doordat de inspectie erop gaat toezien en doordat wij de transparantie
gaan vergroten. Hierbij zou ik het echter wel willen laten, want ik wil niet
op de stoel van de gemeente gaan zitten. Wij willen de gemeente duidelijker
in stelling brengen, onder meer door pilots te organiseren. Doel daarvan is
gemeenten zich ervan bewust te maken dat het hun verantwoordelijkheid is.
Overigens gaf minister Ter Horst zojuist terecht aan dat veel gemeenten er
al veel aan doen. Ik geef hieraan een extra impuls met de wijziging van de
Wpg die binnenkort met de Kamer zal worden besproken.Gemeenten nemen wel degelijk hun verantwoordelijkheid. Zo sprak ik onlangs
met de burgemeester van mijn eigen woonplaats, Capelle aan den IJssel. Mede
door de handhaving van de leeftijdsgrens zei hij zich veel bewuster te zijn
geworden van de noodzaak om deze problematiek integraal aan te pakken. Een
experimenteerartikel in de Drank- en Horecawet om de leeftijdsgrens van 16
naar 18 jaar te verhogen zou hij dan ook zeker bij zijn overwegingen betrekken.
Ik vind dit een goede illustratie van het feit dat de combinatie van vertrouwen
en goede instrumenten uiteindelijk zal werken. Ik heb er niet zo veel behoefte
aan om gemeenten bij voorbaat wantrouwend tegemoet te treden, zeker niet nu
je ziet dat er wel degelijk sprake is van progressie.Minister Ter Horst: Minister Klink spreekt
geheel in mijn geest. Wij hebben in Den Haag nu eenmaal snel de neiging om
naar centralistische en dirigistische oplossingen te zoeken. Ik geloof echter
dat wij moeten proberen om dat niet te doen. Het kabinet vermindert niet voor
niets het aantal wetten dat het Rijk de mogelijkheid geeft om gemeenten een
aanwijzing te geven. Daarmee geven wij invulling aan een aanbeveling van de
commissie-Oosting. Wij willen in de toekomst zo veel mogelijk met de volgende
twee generieke instrumenten gaan werken: schorsing en vernietiging van een
besluit van een lagere overheid en indeplaatstreding. Met indeplaatstreding
wordt de situatie bedoeld dat een hogere overheid in de plaats treedt van
een lagere overheid als die lagere overheid nalatig is. Wij kiezen
voor dit generieke instrumentarium en wij willen dan ook zo veel mogelijk
af van aanwijzende bevoegdheden. Ik benadruk dat, omdat dit algemene uitgangspunt
ook van toepassing is op dit beleidsterrein. Wij zijn niet dus voornemens
om aanwijzingsbevoegdheden voor dit beleidsterrein in te voeren.De heer Voordewind wees erop dat supermarkten een belangrijke supplier
zijn en dat wij daaraan iets zouden moeten doen. Ik ga ervan uit dat mijn
collega’s hierover ook iets zullen zeggen. Ik richt mij nu vooral op
mevrouw Van Gent die zei dat «three strikes out» geen onderdeel
van de wet uitmaakt. Zij is abuis, want dat is wel het geval.De verhoging van de minimumleeftijd van 16 naar 18 jaar wordt als experiment
opgenomen in het wetsvoorstel van de nieuwe Drank- en Horecawet. Minister
Klink verwees er in reactie op de heer Voordewind al naar. In het kader van
de Drank- en Horecawet zijn experimenten mogelijk met een verhoging van de
leeftijdsgrens naar 18 jaar. Ik ga ervan uit dat gemeenten hiervan daadwerkelijk
gebruik gaan maken.De heer Van der Ham sneed de rol van de buurtagenten aan. Je moet erg
oppassen om voor elk probleem nieuwe agenten in te zetten. Dat zou namelijk
betekenen dat het er steeds meer worden, terwijl het er door de economische
situatie juist minder zullen worden. Dit kabinet heeft afgesproken dat er
500 wijkagenten bijkomen en dat de regio’s vrij zijn om die naar eigen
inzicht in te zetten.Mevrouw Joldersma (CDA): Ik heb begrepen dat
gemeenten die aan de pilot met de gemeentelijke toezichthouders deelnamen,
in de voorfase geen contact met elkaar mochten hebben, omdat het daardoor
moeilijk zou worden om de resultaten met elkaar te vergelijken. Ik vind het
echter belangrijk dat wij ook in deze pilots «best practices»
ontwikkelen, aangezien gemeenten zich op dit moment voorbereiden op het moment
dat zij deze taak moeten overnemen.Minister Ter Horst: Mij wordt gemeld dat dit
niet het geval is. Ik ben nooit zo enthousiast over wetenschappelijke experimenten
in de praktijk. Misschien moeten wij hier ook maar niet van dat soort experimenten
houden.Minister Klink: Voorzitter. Mevrouw Leijten
en mevrouw Bouwmeester vroegen waarom is gekozen voor decentralisatie van
het toezicht. Hierover hebben wij al gesproken in het debat over de brief
over het alcoholbeleid. De resultaten van dit debat zijn uitgekristalliseerd
in een wet die op dit moment bij de Raad van State voorligt. Wij hebben gekozen
voor decentralisatie, omdat dat effectiever en efficiënter is. Een ambtenaar
van de VWA staat immers op veel grotere afstand dan gemeenten, een ge-geven
dat door de hokken- en ketenproblematiek heel goed wordt geïllustreerd.Een VWA-ambtenaar weet niet waar er keten staan en hij heeft daarvoor
dan ook de gemeenten nodig. Door de decentralisatie kan men verder beter inspelen
op de lokale situatie en kan men het beleid voor brandveiligheid, de bouw-
en bestemmingsplannen, de lokale verordeningen en de handhaving van de Drank-
en Horecawet beter op elkaar afstemmen. Resultaat van de decentralisatie is
dus dat wij integraal lokaal en regionaal alcoholbeleid gaan krijgen. Ik verwees
al even naar Capelle aan den IJssel, want die gemeente laat zien dat het werkt
en dat belangen en inzichten op gemeentelijk niveau parallel kunnen lopen.Mevrouw Leijten en mevrouw Bouwmeester vroegen of het niet beter is om
te gaan decentraliseren op het moment dat gemeenten ons het vertrouwen hebben
gegeven dat zij ernst maken met hun alcoholbeleid. Wij betrekken gemeenten
bij ons beleid in de cyclus die ik al noemde. Maar dat is niet het enige:
op het moment dat je het toezicht decentraliseert, krijgt men meer inzicht
in de problematiek. Wij moeten met andere woorden niet wachten
met de overdracht totdat de gemeenten het toe-zicht oppakken, omdat de overdracht
van het toezicht juist een instrument is om het inzichtelijk te maken op lokaal
niveau. Men zal zich er daardoor bewuster van worden dat de problematiek integraal
moet worden aangepakt.Ik zeg het de heer Van der Ham en de heer Van der Staaij na dat de alcoholproblematiek
een brede aanpak vergt. Wij moeten niet alleen inzetten op toezicht en handhaving,
maar ook op het creëren van gelegenheden voor de jeugd om zich te ontspannen.
Het leven kan en mag af en toe best leuk zijn. Daarvoor moeten wij gezinnen
en scholen benaderen. Een dergelijke integrale benadering kan het beste op
gemeentelijk niveau worden gerealiseerd.De heer Voordewind vroeg naar het Video Controle Systeem. Een ver-koper
moet zich vergewissen van het feit dat iemand niet jonger is dan 16 jaar.
Hoe hij dat doet, laat de wet vrij. Het is waar dat hiervoor redelijk goede
systemen beschikbaar zijn. Bij de VWA kan worden gemeld dat men met een dergelijk
systeem wil gaan werken. De VWA beziet vervolgens of het systeem toereikend
is. Is dat het geval, dan zal de VWA minder intensief controleren. Het wordt
dan tweedelijnstoezicht en dat is een bonus voor het gebruik van een dergelijk
systeem. Voor de ontwikkeling van videocontrolesystemen is subsidie beschikbaar
gesteld. Verder heeft het CBL een campagne ontwikkeld met een gratis communicatieadvies
door alcoholvoorlichtingsdeskundigen van het Trimbos-Instituut.De heer Voordewind (ChristenUnie): Het is
een boeiend systeem, vooral omdat uit de evaluatie blijkt dat het voor 96%
sluitend is. Is de minister bereid om met het CBL in gesprek te gaan over
actieve promotie?Minister Klink: De alcoholvoorlichtingsdeskundigen
van het Trimbos-Instituut hebben over de CBL-campagne een advies uitgebracht.
Dat betekent dat men het systeem eigenlijk heeft gepromoot. Verder wijst het
feit dat het video-controlesysteem is gesubsidieerd, in dezelfde richting.
Ik wil echter best bezien of het nog een slag beter kan.De heer Voordewind vroeg naar het experimenteerartikel. Dit artikel wordt
toegevoegd aan de Drank- en Horecawet. Het desbetreffende wetsvoorstel zal,
na ommekomst van het advies van de Raad van de State, naar de Kamer worden
gestuurd. De minister van Binnenlandse Zaken wees er al op dat dit artikel
het mogelijk maakt om de leeftijdsgrens van 16 naar 18 jaar te verhogen.De heer Van der Staaij vroeg of de handhavingscapaciteit van de VWA kan
worden uitgebreid. In november 2007 is een intensivering van het VWA-toezicht
aangekondigd. Daarvoor is dan ook extra budget beschikbaar gesteld. Het is
de verwachting dat na de decentralisatie van het toezicht naar de gemeenten
het toezicht nog verder zal intensiveren, maar dan via de band van de gemeenten.
Ook daarvoor is geld gereserveerd.De resultaten van de pilots met gemeentelijk toezicht. Aan het einde van
dit jaar worden de pilots geëvalueerd, maar de eerste indruk is dat ge-meenten
zich hierdoor bewuster worden van de alcoholproblematiek in den brede en dat
de aanzetten voor nieuw beleid er zijn. Ik ben dan ook gelukkig met onze keuze
om een integraal beleid tot stand te brengen door gemeenten meer in stelling
te brengen.Minister Rouvoet: Voorzitter. Enkele woordvoerders
haakten terecht aan bij de cijfers van vanochtend over het aantal alcoholvergiftigingen.
Die cijfers, 40 kinderen meer dan vorig jaar, zijn inderdaad zorgwekkend.
Even zorgwekkend is de leeftijd van de kinderen met een alcoholvergiftiging.
De gemiddelde leeftijd van deze kinderen daalt bovendien ook nog eens. Uit
alles blijkt dat het probleem veel ingrijpender is dan louter en alleen de
alcoholvergiftiging. Sommige kinderen verblijven een of twee dagen in het
ziekenhuizen en anderen zelfs acht dagen. Maar voor al die kinderen geldt
dat het probleem na die acht dagen niet uit de wereld is. De hersenontwikkeling
van kinderen tussen de 11 en 15 jaar wordt hierdoor immers heel erg veel schade
gedaan. Wij hebben dit al veel vaker met elkaar besproken, maar deze cijfers
laten eens te meer zien dat de stevige aan-pak van het kabinet gerechtvaardigd
is.Wat is de oorzaak van de stijging van het aantal kinderen met een alcoholvergiftiging?
Mevrouw Leijten vroeg meer in het bijzonder of deze stijging ook een gevolg
kan zijn van betere registratie. Ik kan dat niet met zekerheid zeggen. Ik
sluit zeker niet uit dat het aantal kinderen daadwerkelijk is gestegen. Maar
omdat er de laatste tijd veel aandacht is gegeven aan het comazuipen, letten
kinderartsen hier ongetwijfeld beter op. Verder zal er door die extra aandacht
beter worden geregistreerd en zullen er meer kinderen terechtkomen op de met
steun van VWS ontwikkelde alcoholpoli’s. Je ziet immers wel vaker dat
de verleende zorg toeneemt, zonder dat duidelijk is of dat een gevolg is van
gestegen zorgvraag, betere registratie of toename van de problemen.De alcoholpoli’s maken het ons mogelijk om hierover meer duidelijkheid
te krijgen. Uiteraard zullen wij nauwkeurig nagaan welke informatie wij van
deze poli’s kunnen krijgen. Mevrouw Van Gent vroeg in dit verband terecht
of wij weten hoeveel kinderen na het bezoek van een keet op een alcoholpoli
terechtkomen. Dat weten wij nu nog niet, maar het is wel een relevante vraag.
Gezien de cijfers die ik voorbij zie komen, lijkt het mij een substantieel
aantal te zijn. Ik heb die indruk echter nog niet door onderzoek gestaafd
gezien. Nu wij een beetje weten hoe het er in die hokken en keten aan toegaat,
lijkt het mij dat die verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de problemen.
Uiteraard zal ik de Kamer op de hoogte houden van de uitkomst van de pilots.Mevrouw Neppérus vroeg of er ook cijfers zijn die op een andere
trend wijzen. Zij verwees daarvoor naar STIVA. Ik vermoed dat zij doelt op
een onderzoek van het Trimbos-Instituut en de peilstationcijfers. Daaruit
zou blijken dat het percentage 12- tot 15-jarigen dat drinkt, daalt. Tussen
2003 en 2007 is dat percentage inderdaad gedaald van 82 naar 75. Dat ziet
er bemoedigend uit, maar wij moeten ons wel realiseren dat 75 nog steeds een
enorm hoog percentage is. De cijfers die wij nu bespreken, laten zien dat
de startleeftijd omhoog gaat en zijn een reden om door te gaan met het ingezette
beleid. De cijfers die vandaag in de pers zijn gepubliceerd, zien op de door
de ziekenhuizen en alcoholpoli’s geregistreerde gevallen van alcoholvergiftiging,
de jonge comadrinkers.Mevrouw Neppérus (VVD): Jaarlijks komen
er een paar honderd comazuipers in het ziekenhuis terecht. Of het aantal stijgt
doordat er beter wordt geregistreerd, moet later blijken. Daarnaast constateerde
STIVA in februari van dit jaar in een persbericht dat de leeftijd waarop kinderen
beginnen te drinken over het algemeen omhoog gaat. Daaruit zou je kunnen concluderen
dat het beleid zijn vruchten begint af te werpen. Daarop wijst ook het feit
dat de verkoop van de mixdrankjes afneemt.Minister Rouvoet: Ik heb hierover gezegd wat
ik erover kan zeggen. Ik ben geen statisticus, maar volgens mij is het statistisch
heel wel mogelijk dat kinderen in de leeftijdsgroep 12- tot 15-jarigen later
zijn gaan drinken en dat tegelijkertijd het comazuipen toeneemt. Ik onderstreep
dat zowel de leeftijd van beginnende drinkers als het aantal comagevallen
verontrustend zijn. Daar doet de dalende trend over de volle breedte van de
groep niets aan af. De percentages blijven heel hoog, zeker het percentage
kinderen dat na een zuippartij met een alcoholvergiftiging op een alcoholpoli
terechtkomt.Mevrouw Leijten vroeg of ik bereid ben om alcoholreclames op televisie
te verbieden. Ik heb goed nieuws voor haar: dat verbod is sinds 1 januari jongstleden van kracht. Dit verbod, een afspraak uit het coalitieakkoord,
is opgenomen in de Mediawet, zoals gemeld in de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid.Mevrouw Leijten vroeg naar een motie die zij met haar collega Voordewind
heeft ingediend. Ik vermoed dat zij doelt op de motie over bioscoopreclame.Mevrouw Leijten (SP): Ik doel op de motie
over reclame die gericht is op jongeren in de breedste zin van het woord.
Later zijn hieraan via schriftelijke vragen zaken toegevoegd, zoals reclame
in bioscopen, gadgets en reclame via buzzen.Minister Rouvoet: Wij zijn de juridische mogelijkheden
van een verbod op dit soort promotie en dan met name op bioscoopreclame nagegaan.
Hierover komt op vrij korte termijn een brief naar de Kamer.Mevrouw Van Gent merkte op dat zij de slogan «Alcohol onder de zestien,
nog even niet» wat minder gelukkig vindt. Dat vond ik ook. Ik kan haar
dan ook tot mijn tevredenheid melden dat de slogan in samenspraak met de sector
is veranderd in: «Alcohol onder de zestien, natuurlijk niet».
Dat is een veel eenduidiger boodschap, die goed tot uitdrukking brengt dat
je met alcohol niet moet wachten tot je zestien wordt. Alsof er dan geen problemen
met alcohol meer zijn! De grens voor lichtalcoholische dranken is 16 jaar.
Die grens moet vanzelfsprekend worden, want het is inderdaad een sprookje
dat het onschuldig is om jongeren kinderen thuis te leren drinken.Wij werken met de sector aan ideeën om deze eenduidige boodschap
nog veel steviger uit te dragen. Ik ben er net als mijn collega Klink gelukkig
mee dat wij dat in samenspraak met de sector kunnen doen. Blijkbaar ziet de
sector zelf ook in dat zij hiervoor verantwoordelijkheid draagt.Mevrouw Leijten vroeg naar de aanpak van de mixdrankjes. Ik heb de rapporten
waarom ik heb gevraagd, zo snel mogelijk naar de Kamer gestuurd. Ik heb dus
afgezien van de normale gang van zaken van een kabinetsstandpunt en een nader
onderzoek voordat de stukken naar de Kamer worden gestuurd. Zoals ik de Kamer
heb bericht, zijn er twee manieren om de mixdrankjes aan te pakken. In de
eerste plaats kun je proberen om ze uit de supermarkten te halen en zoete
mixdrankjes uitsluitend bij de slijter verkrijgbaar te maken.Mevrouw Leijten verwijst naar Duitsland, maar dat heb ik zelf ook al gedaan.
Mevrouw Leijten zegt echter onder verwijzing naar Duitsland dat het onzin
is om te beweren dat Europa het verbiedt. Ik moet haar dan toch echt corrigeren,
want Europa zit hier echt vrij scherp in. Zij kan dan wel zeggen dat de belangen
van kinderen voorgaan, maar de belangen van kinderen zijn er natuurlijk niet
mee gediend als wij door Europa worden teruggefloten. Wij hebben beide mogelijkheden
verkend. De rapporten daarover heeft de Kamer gekregen. Zodra dat mogelijk
is, zal ik in overleg met de staatssecretaris over de tweede mogelijkheid,
een zoettaks, spreken. Aan beide zitten haken en ogen. Ik ben desondanks vastbesloten
om deze route zo serieus mogelijk te verkennen, omdat ik ook inzie dat het
belangrijk is om de aanpak van zoete drankjes als het maar enigszins kan te
intensiveren.In een eerder debat heb ik ook gezegd dat wij niet naar Duitsland moeten
blijven kijken. Men is er daar aanvankelijk inderdaad in geslaagd om de mixdrankjes
uit de supermarkt te krijgen, maar vervolgens nam de verkoop van zoete bieren
en andere zaken wel fors toe. Het effect was daardoor uiteindelijk buitengewoon
gering. Ik zou voor een dergelijke Pyrrusoverwinning willen waken. Vandaar
dat ik hiermee heel zorgvuldig omga. De Kamer krijgt dus nog een kabinetsstandpunt
over de rapporten die nu naar de Kamer zijn gestuurd.Mevrouw Leijten (SP): Het is toch een beetje:
rekken, rekken, rekken. De Kamer stelt telkens weer een palet aan maatregelen
voor, maatregelen gericht op ouders en verstrekkers. Wij stellen bovendien
jongeren strafbaar. Zo stoer zijn wij! Maar weest u dan zo stoer om die mixdrankjes
uit de supermarkt te halen! Duitsland heeft het over de boeg gegooid van de
zoete mix, maar wel met de argumentatie dat de jeugdvolksgezondheid door deze
drankjes wordt geschaad. Op grond van deze argumentatie kunnen wij een vergelijkbare
maatregel nemen. Wellicht krijgt u dan een procedure aan uw broek van de alcoholindustrie,
maar die strijd moet u gewoon aangaan! U gaat de strijd met jongeren onder
de zestien aan, want zij zijn strafbaar als ze alcohol in hun zak hebben,
maar ga dan ook de strijd aan met de alcoholindustrie. Ik vind het erg jammer
dat het weer vooruitschuiven, vooruitschuiven en vooruitschuiven is.Minister Rouvoet: Daar is geen sprake van.
U weet ook wel beter. Er is geen sprake van rekken, kijkt u maar naar het
hele pakket aan maatregelen dat wij hebben voorgesteld in de Hoofdlijnenbrief
alcoholbeleid en de Drank- en Horecawet. Wij zijn niet te beroerd om wie dan
ook stevig aan te pakken. Wij zijn doordrongen van de noodzaak om over de
volle breedte te komen tot een stevige aanpak van bovenmatig alcoholgebruik
onder jongeren. Er is geen sprake van rekken, rekken, rekken. Het gaat mij
ook niet om een mogelijke procedure. Je kunt echter wel heel stoer iets gaan
doen, maar ik doe liever iets wat werkt dan iets stoers wat uiteindelijk niet
werkt. Met dat laatste schieten jongeren immers helemaal niets op. In Duitsland
hebben wij de gevolgen kunnen zien van een te stoere benadering. Die benadering
had aanvankelijk ook mijn voorkeur, maar nu ik de consequenties ervan heb
gezien, denk ik dat ook mevrouw Leijten niet blij zou zijn met de gevolgen
van wat zij voorstelt: een stijging van de verkoop van sherry en zoete bieren.
Met haar voorstel los je het probleem niet op en ik wil het probleem oplossen
en geen symbolische daad stellen.Mevrouw Leijten (SP): Uit ieder onderzoek
naar de «comakids» blijkt dat zij zoete mixdrankjes drinken, drankjes
die verkrijgbaar zijn in de supermarkt.Minister Rouvoet: Ja.Mevrouw Leijten (SP): Een 16-jarige mag geen
bacotje bestellen in de kroeg, maar kan dat drankje wel in de supermarkt kopen.
Dat is krom. Europa handhaaft alleen als zij een klacht krijgt van de alcoholindustrie.
Als deze industrie inderdaad zo’n grote broek durft aan te trekken dat
zij de hoon van de maatschappij over zich heen brengt, moet zij dat zelf weten.
Ik roep de minister op om iets te doen en om niet langer af te wachten. Als
de Duitse zoettaks niet de juiste manier is, dan doen wij het op een andere
manier. Wij halen het dan gewoon uit de supermarkt, omdat het sterke drank
is.De heer Van der Ham (D66): Ik wil de minister
bijvallen. In de strijd tegen het grootkapitaal verliest de SP soms de werkelijkheid
uit het oog. Op het moment dat je het niet meer kan kopen, mix je zelf een
bacotje. Je neemt wat cola en een scheut rum en klaar is Kees.Mevrouw Leijten (SP): Bacardi kun je helemaal
niet kopen in de supermarkt.De heer Van der Ham (D66): Zoete drankjes
kun je heel gemakkelijk zelf maken. Je kunt ze verbieden, maar dan gaan jongeren
ze zelf maken. Het grootkapitaal verblindt u.Mevrouw Leijten (SP): Ik zeg het nog maar
een keer: er liggen geen flessen Bacardi in de supermarkt.Minister Rouvoet: Ik heb de tweede interventie
van mevrouw Leijten niet verstaan als een verduidelijking van haar eerste
punt, maar als een herhaling van haar oproep. Zij ging daarbij dus opnieuw
voorbij aan mijn inhoudelijke argumentatie. Het kabinet wacht niet af, het
kabinet rekt niet: wij onderzoeken serieus hoe wij op het probleem dat mevrouw
Leijten terecht signaleert, een adequaat antwoord kunnen geven. Ik heb liever
een adequaat dan een loos antwoord.Mevrouw Joldersma wees terecht op het belang van Vroeg op stap. Ik heb
daar eerder met de Kamer over gedebatteerd. Zij wijst erop dat dit wel eens
een positief effect zou kunnen zijn van keten met een sociale functie. Ik
val haar daar graag in bij, maar zij kent mijn standpunt hierover.Mevrouw Van Gent onderstreept het belang dat ouders zich bewust worden
van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik voor de hersenontwikkeling
van hun minderjarige kinderen. Ik heb eerder aan de Kamer meegedeeld dat er
intensief wordt gewerkt aan een bewustwordingscampagne voor ouders «Voorkom
alcoholschade bij uw opgroeiende kind». De Kamer is hiervan op de hoogte.
Over de andere campagne heb ik zojuist al iets gezegd.Voorzitter. Dan rest mij de motie die door mevrouw Van Gent consequent
wordt aangeduid als de motie-Dibi/Van der Ham en door de heer Van der Ham
als de motie-Van der Ham/Dibi.Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Het is de motie-Van
der Ham/Dibi.De heer Van der Ham (D66): Ik heb gelijk.Minister Rouvoet: Ik neem aan dat ze het over
dezelfde motie hebben.Vorig jaar hebben wij tijdens het alcoholdebat van 22 mei 2008 over
deze motie gesproken. Begin 2009 heeft de Kamer het kabinetsstandpunt ontvangen.
Zoals in de motie wordt verzocht, ben ik in gesprek gegaan met de gemeenten.
Ik heb de Kamer in het debat van vorig voorjaar beloofd dat ik het aan de
orde zou stellen in het bestuurlijk overleg met de VNG, mijn aanspreekpunt
voor de gemeenten. Dat lukte een of twee keer niet, omdat de VNG niet bij
het bestuurlijke overleg aanwezig kon zijn of omdat andere agendapunten het
niet toestonden. Ik heb het inmiddels wel degelijk bij de VNG aan de orde
gesteld, niet alleen schriftelijk maar ook in gesprekken met de voorzitter
van de VNG.Ik heb het de Kamer misschien niet expliciet gemeld, maar wij bleken het
erover eens dat het een lokale verantwoordelijkheid is om te zorgen voor uitgaansvoorzieningen
voor jongeren. Wij kunnen niet vanuit Den Haag voor het hele land uitgaansvoorzieningen
regelen en al helemaal geen schoolfeesten. Ik zeg voor alle duidelijkheid
maar tegen de heer Van der Ham dat het organiseren van dergelijke feesten
niet onder mijn bevoegdheden valt. Ik heb het dus wel ter bestemde plaatse
aan de orde gesteld. Mevrouw Jorritsma heeft mij verzekerd dat zij het belang
hiervan inziet en dat zij het belang van voldoende uitgaansvoorzieningen onder
de aan-dacht van de gemeenten zal brengen. Sterker nog: zij zal dit punt op
het voorjaarscongres van de VNG een exclusieve plaats geven. Dit over de motie-Van
der Ham/Dibi.Mevrouw Van Gent (GroenLinks): De heer Van
der Staaij wijst mij erop – hij is altijd even alert – dat u in
uw brief van 12 februari 2009 schrijft: Op 20 december 2007 heeft
uw Kamer een motie van de Kamerleden Dibi en Van der Ham aangenomen.Minister Rouvoet: Als oud-parlementariër
wil ik nu even heel precies zijn. Het kabinet mag spreken over de motie van
de leden Dibi en Van der Ham, in willekeurige volgorde, maar
de Kamer hanteert bij een motie altijd een vaste aanduiding, waarbij de eerste
indiener voorop staat.De voorzitter: U hebt uw punt gemaakt.Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Geen sterke
reactie, maar dat terzijde.Ik ben ontevreden over de uitvoering van deze motie. De motie kent twee
elementen. Het eerste element is het gesprek met de gemeenten. Daarvan hebt
u zich met een Jantje van Leiden afgemaakt. Het tweede element was het verzoek
om met geld of kennis initiatieven te ondersteunen. Het is een serieus probleem,
want hokken en keten zijn een gevolg van het feit dat er voor jongeren vaak
geen bal te doen is. Er zal dus veel meer geïnvesteerd moeten worden
in uitgaansgelegenheden voor jongeren. Als wij dat doen, kunnen wij ook veel
beter toezicht houden op jongeren. Zij kunnen zich nu in een hok of een keet
in coma zuipen, maar in een kroeg of een disco lukt ze dat niet, want daar
worden ze aangesproken op hun gedrag of naar huis gebonjourd. Het moet echt
beter, want deze motie is aangenomen door de Kamer. Zelfs de PvdA-fractie
is het inmiddels met ons eens en u moet er dan ook meer werk van maken.De heer Van der Ham (D66): Als mede-indiener
van deze motie... Sorry, als hoofdindiener van deze motie wil ik het tweede
element benadrukken. Juist gemeenten die hiermee niet zo veel ervaring hebben
of niet weten hoe ze het moeten oppakken omdat er geen geïnteresseerde
horecaondernemers zijn, moeten handvatten krijgen voor een eigen aanpak. U
kunt dat wel degelijk stimuleren.Ik vind dat er inderdaad ook naar schoolfeesten moet worden gekeken. Ga
verder eens met Horeca Nederland overleggen over de problemen die horecaondernemers
ondervinden als zij een dergelijke voorziening willen bieden. Ik zou dus graag
een andere invulling zien van dat tweede element van de motie-Van der Ham/Dibi.
Het is namelijk de hoogste tijd dat wij gemeenten die hiermee niet zo veel
ervaring hebben, de hand reiken.Minister Rouvoet: Ik heb vorig jaar in een
brief aangegeven hoe het kabinet de motie denkt uit te voeren. De Kamer heeft
daarmee ingestemd. Ik heb vervolgens, zoals toegezegd, met de VNG gesproken.
Ik heb verder aangegeven dat het verzorgen van uitgaansvoorzieningen geen
rijksverantwoordelijkheid is. Ik denk dat wij ook hier moeten laten zien dat
wij vertrouwen hebben in de lokale democratie. Ik neem aan dat u dit punt
zelf aan de orde hebt gesteld in de lokale fracties van uw partij. De ge-meenteraden
zullen namelijk na moeten gaan of de door de jongeren in die gemeente gewenste
uitgaansvoorzieningen worden gerealiseerd. Dat wil en kan ik niet vanuit Den
Haag regelen. Zo heeft de wetgever de taken nu eenmaal niet verdeeld.Dit standpunt heb ik in mijn reactie op de motie ook ingenomen. Ik heb
gedaan wat ik had toegezegd, namelijk het punt bij de VNG aan de orde stellen.
Ik heb het met mevrouw Jorritsma besproken en ik heb hierover een brief naar
de VNG gestuurd. Ik heb de Kamer verder aangegeven dat het onderwerp als zodanig
relevant is voor het rijksbeleid voor jongerenparticipatie. Dat betekent echter
niet dat ik verantwoordelijkheden ga overnemen, want ik wil niet op de stoel
van de gemeente en de lokale democratie gaan zitten.Ik heb gisteren voor een regulier gesprek de Nationale jongerenraad op
bezoek gehad. In dat gesprek over jongerenparticipatie heb ik benadrukt dat
zij ook de lokale democratie moeten aanspreken. Zij wonen niet in het Rijk
en meestal ook niet in de residentie Den Haag, maar in een wijk, een stad,
een gemeente. Een en ander laat onverlet dat dit thema terugkomt in de nota
Gezonde Jeugdcultuur.Nadere gedachtewisselingMevrouw Leijten (SP): Voorzitter. Ik begin
maar met de minister van VWS. Hij was lekker snel klaar, maar ik zou toch
graag alsnog van hem horen wanneer het landelijk dekkende netwerk van alcoholpoli’s
gereed is. Pas dan is gegarandeerd dat ieder comakind en zijn ouders goede
nazorg krijgen.Van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van de
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hoor ik graag dat zij alle
informatie van de alcoholpoli’s – Waar wordt er gedronken? Waar
wordt er verstrekt en met wie wordt er gedronken? – bij hun beleid betrekken.
Het mag namelijk niet bij loze woorden blijven.Ik zou verder graag zien dat er wordt ingegaan op mijn voorstel om gelegenheden
waar kinderen in coma zijn geraakt, onmiddellijk onder ver-scherpt toezicht
te plaatsen.De minister voor Jeugd en Gezin is de leider van een eurokritische partij.
Ik vind het daarom helemaal jammer dat Europa van hem de schuld krijgt. Hij
zwicht in wezen voor de machtige alcoholindustrie. Het is jammer dat hij deze
industrie niet durft uit te dagen. Volgens mij zouden wij dat ge-vecht namelijk
best wel eens kunnen winnen. Verder zou ik hem willen vragen om de supermarkt
van de heer Van der Ham eens goed te laten onderzoeken, want daar worden blijkbaar
flessen Bacardi verkocht en dat mag alleen in slijterijen.Wij zullen zeker nog te spreken komen over de Drank- en Horecawet. Ik
kan nu echter al wel zeggen dat de SP-fractie zeer kritisch staat tegenover
het stimuleren van lokaal beleid door verantwoordelijkheden over de schutting
te gooien. Als slechts 25% van de gemeenten hiervoor klaar is, is dat
schokkend.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Voorzitter. Ik
bedank de minister voor de toezegging dat in het gezondheidsplan een paragraaf
moet worden opgenomen over alcoholbeleid. Dit beleid wordt vervolgens gemonitord
met de door mij gevraagde lijst als eindresultaat. Het was mijn doel dat inzichtelijk
wordt gemaakt dat gemeenten iets doen en wat welke gemeente doet. Dat doel
heb ik bereikt. Dank daarvoor.Over het algemeen ben ik heel kritisch, maar dit keer ben ik echt tevreden
met de antwoorden van de ministers. Dat geldt vooral het antwoord van minister
Rouvoet over de zoete drankjes. Ik ben het namelijk geheel met hem eens dat
wij moeten voorkomen dat kinderen van deze drankjes overschakelen op andere
zoete drankjes.Wij zijn op de goede weg, maar welk concreet doel hebben de minister voor
ogen? Op welke termijn moeten gemeenten bijvoorbeeld over een gezondheidsplan
met een alcoholparagraaf beschikken? De PvdA-fractie wil gemeenten niet voorschrijven
hoe ze het moeten doen, maar wel dat ze het moeten doen.De heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter.
Ik ben blij met de toezegging van de minister van VWS om het alcoholbeleid
onder het gezond-heidsplan te schuiven.De minister van VWS zei dat hij in zijn gesprek met de wethouder van Capelle
aan den IJssel heeft gerefereerd aan het experimenteerartikel om de leeftijdsgrens
van 16 naar 18 jaar te tillen. Het zou natuurlijk heel mooi zijn als in het
alcoholbeleid van de minister wordt verwezen naar dat experimenteerartikel.
Gemeenten worden dan, los van de pilot, actief gewezen op deze mogelijkheid.
Het zou helemaal hartstikke mooi zijn als ik hierop een toezegging zou krijgen.Ik bedank minister Klink voor de toezegging om met het CBL om de tafel
te gaan zitten over de promotie van het controlesysteem op afstand bij de
supermarkten. Daardoor zouden wij namelijk een sluitend systeem kunnen krijgen,
zeker in vergelijking met de afgelopen twintig jaar.Mevrouw Joldersma (CDA): Ik bedank de bewindslieden
voor het feit dat zij hebben benadrukt dat wij moeten inzetten op vertrouwen
in lokale overheden en het ontwikkelen van efficiënte instrumenten. Het
is natuurlijk prima dat het in een plan wordt vastgelegd, maar ik wil toch
benadrukken dat het elan waarmee men de plannen uitvoert, veel belangrijker
is. Alleen als in een gemeente met alle betrokken partijen een plan wordt
ontwikkeld, kan het werken. De politieman zegt dan namelijk hetzelfde als
de preventiewerker.Ik zou heel graag van minister Ter Horst horen wat betalen om niet betekent.
Kan zij daarover iets opnemen in de handreiking?Minister Rouvoet reageerde een beetje moeilijk op de motie. Alternatieven
als frisfeesten kunnen immers ook via een website worden uitgewisseld.Het is mij niet helemaal duidelijk wat minister Klink de heer Voordewind
heeft toegezegd. Ik heb de bijeenkomst van vorige week bijgewoond en daar
sprak men over een systeem waarbij iedereen voor een camera moest gaan staan
om op afstand te laten beoordelen of je wel of niet volwassen bent. Ik sta
voor alles open, maar dit systeem deed mij toch vooral denken aan een sketch
uit het programma Bananasplit met een Franse computer. Zorgwekkender is het
overigens dat men toen ook de conclusie trok dat caissières de leeftijd
niet kunnen controleren. Is het inderdaad waar dat caissières dat niet
kunnen? Als dat zo is, zijn wij dan niet op de verkeerde weg met de leeftijdscontrole?Mevrouw Neppérus (VVD): Voorzitter.
Het is me wat zo’n debat over keten en nu nog Bananasplit ook!Wij willen allemaal dat gemeenten actiever aan het werk gaan met het alcoholbeleid
en dat het Rijk meer gaat sturen. De antwoorden van de ministers zijn een
stap in de goede richting. Ik zou echter graag zien dat zij iets concreter
worden en gerichte aandacht besteden aan wat er voor jongeren in plattelandsgemeenten
te doen is. Het is primair een taak van de gemeenten, maar het Rijk moet er
wel oog voor hebben dat goede gemeentelijke activiteiten niet mogen ontbreken.Cijfers blijven voor mij belangrijk. Als mevrouw Leijten zegt dat zij
zich grote zorgen maakt over zoete drankjes, wijs ik haar er graag op dat
de verkoop van die drankjes nog maar een derde is van enige tijd geleden.
Er zijn wellicht vaker ernstige incidenten, maar de drankconsumptie neemt
tegelijkertijd wel af.De heer Van der Staaij (SGP): Voorzitter.
Ik bedank de bewindslieden voor hun beantwoording. Op zichzelf steun ik het
uitgangspunt dat het Rijk stevig moet stimuleren, maar uiteindelijk zal er
op lokaal niveau voor maatwerk moeten worden gezorgd.De handreiking voor de gemeenten voor hun hokken- en ketenbeleid, die
medio 2009 verschijnt, lijkt mij belangrijk. Die handreiking kan gemeenten
die nu nog de kat uit de boom kijken, stimuleren om aan het werk te gaan.Blijft het het uitgangspunt van het kabinet dat het uiteindelijk om legale
situaties moet gaan? Ik denk daarbij aan de verhouding met bestemmingsplannen
en de bouwregelgeving. Gedoogsituaties moeten met andere woorden altijd een
tijdelijk karakter hebben als overbrugging naar een legale situatie.Het valt mij op dat alcoholcontroles vooral in het stedelijk gebied worden
gehouden. Kan de minister van Binnenlandse Zaken mij zeggen of alcoholcontroles
in het kader van het hokken- en ketenbeleid wellicht vaker in het landelijke
gebied moeten worden gehouden?Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Voorzitter.
Sinds 2000 is het aantal tieners dat met een alcoholvergiftiging in coma in
een ziekenhuis belandt, toegenomen met 126%. Op 20 december 2007,
anderhalf jaar geleden, hebben wij ook over deze problematiek gesproken. Intussen
is duidelijk geworden dat wij gemeenten meer achter de broek moeten zitten
en meer moeten ondersteunen. Minister Ter Horst kan namelijk
wel zeggen dat gemeenten het zelf moeten doen, maar dat laat onverlet dat
je soms een zetje in de goede richting moet geven. Ik heb het idee dat dit
nu gaat gebeuren: het zou tijd worden!De GroenLinks-fractie zit veel meer op de lijn dat kroegen te vroeg dichtgaan.
In Staphorst kom je om half twaalf het café niet meer in en wat gebeurt
er dan? Mensen gaan naar een keet of een hok. Ze moeten immers ergens naartoe.Al dat gebieden en verbieden zal niet helpen. Dat geldt ook voor de breezertjes.
Ik kijk daar broodnuchter tegenaan: als je ze verbiedt, gaat het ondergronds
en krijg je er nog minder vat op.De breed aangenomen motie-Van der Ham/Dibi. De minister maakt zich er
echt te gemakkelijk vanaf. Mevrouw Joldersma zei het perfect. Ik wijs hem
er verder nog maar eens op dat in de motie staat dat de minister initiatieven
moet ondersteunen. Maak er dan wat van! Het is een belangrijk punt. Hij is
minister voor Jeugd en Gezin en hij zou op moeten komen voor al die jongeren
die steeds jonger met alcohol in aanraking komen. Het motto «gebruik
je verstand, pas op je hersens» is heel mooi, maar hij zou toch echt
meer met deze motie moeten doen. Dat kan namelijk helpen om deze problematiek
op te lossen. Als hij dat niet doet, zal ik een motie indienen om hier wat
vaart achter te zetten. Het is jammer dat het moet, maar als het niet anders
kan, moet het maar.De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Op
zichzelf zijn de doelstellingen van het kabinet goed. Mijn voorbeeld van Ede
laat echter zien dat de voornemens van het kabinet in de praktijk niet goed
werken. Er doen zich verschuivingseffecten voor. Mensen willen niet meewerken.
Er zijn te weinig agenten.Ik ben het met minister Ter Horst eens dat het op de eerste plaats een
lokale aangelegenheid is. Je ziet het echter juist in die gemeenten fout gaan
waar zogenaamd hard wordt opgetreden. Ik houd mijn hart vast als ik bedenk
hoe het waarschijnlijk straks in andere gemeenten gaat. Is Ede nu wel of niet
exemplarisch voor de praktische gevolgen van het ingezette beleid?Ik heb gevraagd of wij niet eerder moeten beginnen met alcoholvoorlichting.
In gesloten gemeenschappen in wat conservatievere gebieden zijn drugs en alcohol
vaak moeilijk bespreekbaar. Dat ook daar jongeren worden voorgelicht, is van
groot belang. Misschien moeten wij daar al in de hoogste klas van de basisschool
mee beginnen.Ten slotte nog iets over de motie-Van der Ham/Dibi. Ik ben het er helemaal
mee eens dat wij ook iets met die frisfeesten moeten gaan doen en dat wij
het onderwijs er meer bij moeten betrekken. Zorg ervoor dat gemeenten handvatten
krijgen en op de hoogte worden gebracht van best practices. Alle gemeenten
zouden moeten weten wat zij samen met de horeca kunnen doen. Om een nieuwe
motie te voorkomen vraag ik minister Rouvoet om in zijn nota over de jeugd
van tegenwoordig expliciet op dat element van de motie in te gaan. Daarvoor
kan hij effectieve lokale voorbeelden uitwerken en met Horeca Nederland aan
de slag te gaan. Verder kan hij natuurlijk ook actief met de uitkomsten van
het VNG-congres aan de slag gaan. Ik hoop op een toezegging.Minister Ter Horst: Voorzitter. De heer Voordewind
vroeg naar de mogelijkheden om de minimumleeftijd van 16 naar 18 jaar te verhogen
en of wij de gemeenten daarvan actief op de hoogte willen stellen. Dat gaan
wij zeker doen. Voor de daadwerkelijke uitvoering moeten wij echter wachten
totdat het experimenteerartikel in de wet is opgenomen. Wij zullen verder
alle gemeenten op deze mogelijkheid wijzen.Mevrouw Joldersma vroeg om in de handleiding in te gaan op het betalen
om niet. Dat zullen wij doen.De heer Van der Staaij benadrukte dat alleen legale hokken en keten mogen
worden geaccepteerd en dat er geen sprake kan zijn van gedoogsituaties. Ik
ben dat helemaal met hem eens. Ik wil ook niet gedogen en dat betekent dat
duidelijk moet zijn wat wel en wat niet mag. Hokken en keten die in strijd
zijn met de wet- en regelgeving, moeten worden ge-sloten.Alcoholcontroles worden ook in het landelijk gebied gehouden. Het is aan
de regionale colleges dan wel aan de driehoek om te bepalen met welke frequentie
dat gebeurt.De heer Van der Ham gaf Ede als voorbeeld van verplaatsingseffecten. Dat
kan altijd gebeuren, ook al is het natuurlijk niet de bedoeling. Het werkt
echter op dezelfde manier als bij het drugsbeleid: als je het hier wegdrukt,
komt het daar weer boven. Dat betekent dat je het niet lokaal maar regionaal
moet aanpakken. Het zou dan ook heel verstandig zijn als de burgemeesters
uit een regio hierover gezamenlijk afspraken maken.Minister Klink: Voorzitter. Jonge comazuipers
worden niet alleen opgevangen in de alcoholpoli’s, maar ook in EHBO’s
en ziekenhuizen. Het idee van de alcoholpoli is in Delft ontwikkeld, maar
het enige verschil met andere vormen van opvang is dat op een alcoholpoli
betere nazorg wordt gegeven. Men benadert vanuit de alcoholpoli de ouders
en verwijst kinderen eventueel door naar de hulpverlening. Of die werkwijze
meerwaarde heeft, wordt op dit moment onderzocht. Als dat het geval is, wordt
het opgenomen in de protocollen en daarmee wordt de alcoholpoli een landelijk
dekkend onderdeel van de reguliere zorg.Wat kunnen wij doen met de informatie van de alcoholpoli’s? Het
zal niet eenvoudig zijn om die te gebruiken voor verscherpt toezicht. Daarvoor
zul je namelijk alle stappen moeten registreren en vervolgens moet je in kaart
brengen waar precies alcohol gedronken of gekocht is. Als dat alles is gedaan,
moet je de bewijsvoering rond krijgen en de middelen hebben om te handhaven.
Ik denk dat wij hiermee een kerstboom zouden op-tuigen die uiteindelijk van
weinig nut blijkt te zijn. Ik sluit mij dan ook maar aan bij de woorden van
mevrouw Van Gent: gebruik je verstand, pas je op je hersens. Als ik hier nuchter
naar kijk, kan ik alleen maar zeggen dat ik niet inzie hoe het zou moeten
werken.Mevrouw Leijten (SP): De alcoholpoli’s
en de ziekenhuizen die «comakids» opnemen, werken met vragenlijsten.
De informatie is er dus al; het hoeft niet nogmaals geregistreerd te worden.
Als bekend is van welke Albert Heijn of voetbalvereniging een jongere alcohol
heeft gekregen, kun je daar toch zeker op afgaan?Minister Klink: Als u daarmee bedoelt te zeggen
dat deze informatie gebruikt moet worden voor het lokale toezicht, dan ben
ik dat met u eens. Als u daaraan sanctiebeleid wilt verbinden, gaat u te kort
door de bocht.De heer Voordewind vroeg naar de videocontrolesystemen. Hiervoor is subsidie
beschikbaar gesteld door het ministerie van Economische Zaken in het kader
van de innovatieagenda. Mijn ministerie heeft het CBL ondersteund door het
mee te nemen in de alcoholvoorlichting. Kan ik het CBL verder helpen met extra
subsidies? Dat kan ik niet, maar ik kan wel bezien of wij de voorlichting
kunnen intensiveren. Ik moet oppassen met subsidiëring, omdat het kan
leiden tot selectiviteit. Het zijn namelijk commerciële producten. Verder
wil ik mij dan eerst ook vergewissen van wat het systeem precies behelst,
omdat het inderdaad niet mag leiden tot Bananasplit-achtige situaties. Als
het systeem toereikend is en goed werkt, steun ik graag de voorlichting.De heer Van der Staaij vroeg of ook op het platteland op alcohol wordt
gecontroleerd. Dat gebeurt; daar zijn namelijk ook hotspots. Verder doen plattelandsgemeenten
mee aan de pilots, want die kennen een behoorlijke landelijke spreiding.Minister Rouvoet: Voorzitter. Mevrouw Leijten
wees nogmaals op het belang dat zij hecht aan het tegengaan van de verkoop
van zoete drankjes. Ik deel haar zorgen hierover. Dat wij zouden zwichten
voor wie dan ook, is een onterecht verwijt. Zoals toegezegd onderzoeken wij
op dit moment wat de beste manier is om de mixdrankjes aan te pakken. Van
zwichten is dus geen sprake. Wij voelen echter weinig voor een machteloos
gebaar dat geen gezondheidswinst oplevert voor de jongeren. Het moet wel werken.
De Kamer wordt geïnformeerd zodra wij zicht hebben op de haalbaarheid
van beide routes.Ik bedank mevrouw Bouwmeester voor haar bijval en haar steun voor mijn
realistische lijn bij het bestrijden van de zoete drankjes.Mevrouw Joldersma, mevrouw Van Gent en de heer Van der Ham hebben nogmaals
gesproken over de motie. Ik gun mevrouw Van Gent graag een succesje –
zij kent mij – en dan zeker als zij het voor het eerst voor een collega
invalt. Ik heb nadrukkelijk gewezen op de manier waarop het kabinet heeft
toegezegd de motie uit te voeren. Daarover hebben wij vorig jaar een debat
gevoerd. Daarna is niet aangegeven dat het niet toereikend zou zijn.Ik ben best bereid om «de extra mijl te gaan». Ik zal dat
hier ook doen. Ik heb het geagendeerd voor het bestuurlijk overleg met de
VNG. Het is niet bij dat ene gesprek met mevrouw Jorritsma gebleven. Dit jaar
hebben wij allerlei redenen om speciaal over jongerenparticipatie, een onderwerp
dat ook lokaal speelt, met de VNG in gesprek te blijven. Dit jaar vieren wij
immers het 20-jarig bestaan van het Verdrag inzake de rechten van het kind.
Ik heb daarover gisteren afspraken gemaakt en ik ben dan ook meer dan bereid
om dat gesprek blijvend te voeren.Natuurlijk kunnen in het kader van de nota over jeugdcultuur best practices
worden verzameld. Verder kunnen wij goede voorbeelden al dan niet via een
website uitwisselen. In het jaarlijkse rapport over lokaal jeugdbeleid Kinderen
in Tel staan indicatoren. Wij willen daaraan indicatoren voor de participatie
aan toevoegen. Dat is best een klus. In het overleg met de VNG kan het ook
een rol blijven spelen.Ik heb de streep getrokken bij de concrete suggestie om als programmaminister
voor Jeugd en Gezin om de tafel te gaan zitten met Koninklijke Horeca Nederland,
de scholen en het onderwijsveld. Dat doe ik niet, want dan zou ik echt op
de stoel van de gemeente gaan zitten. Alles wat wij kunnen doen in het kader
van het beleid voor jeugdcultuur zullen wij doen. Ik denk dan aan de uitwisseling
van goede voorbeelden en overleg met de VNG.De heer Van der Ham vroeg naar de voorlichting op scholen. Ook hem kan
ik geruststellen. Het Trimbos-Instituut verzorgt al gerichte voorlichting
in het kader van het project de Gezonde School. Dat begint zelfs al in groep
7 van de basisschool. Het wordt door het Trimbos-Instituut actief opgepakt.
Er zijn ook allerlei ouderavonden gericht op de jongeren in groep 7 en 8 van
de basisschool.Mevrouw Bouwmeester (PvdA): Ik had minister
Klink gevraagd wat zijn concrete doel is. Wanneer is hij tevreden? En wanneer
moeten alle gemeenten volgens hem iets doen? Ik kan mij voorstellen dat hij
hierop schriftelijk ingaat.Minister Klink: Mijn ambtenaren worden bij
twee vragen altijd wit om de neus. De eerste is of een vraag schriftelijk
beantwoord kan worden en de tweede of ik concrete doelen kan noemen. De vraag
naar concrete doelen impliceert dat ik de gemeenten aan een touwtje heb. Dat
heb ik niet en dat wil ik ook helemaal niet. Wat ik wel wil is in de loop
van 2010 in de nieuwe preventienota een verplichting opnemen om alcoholbeleid
te maken. De inspectie zal daarop minder vrijblijvend dan tot nu toe toezien.
Wij zullen verder proberen om het gemeentelijke alcoholbeleid een impuls te
geven door het transparant te maken. Vraagt u mij echter niet om te zeggen hoeveel van de 400 gemeenten dan aan de eisen moeten voldoen. Als
ik zou willen zeggen dat het er 320 moeten zijn, dan moet ik daarvoor namelijk
ook criteria formuleren. Voordat je het weet, moet ik dan dictaten opleggen
over het aantal gemeenten dat moet meedoen en over de criteria waaraan hun
beleid moet voldoen. Dat willen wij nu juist niet, want wij willen dat het
lokaal beleid wordt. Het wit kan dus van de neus, want ik ga het niet doen.Mevrouw Van Gent (GroenLinks): Ik bedank minister
Rouvoet voor zijn toezeggingen. Kan hij mij zeggen wanneer de website de lucht
in gaat? Ik vind het namelijk een briljant idee om de best practices op een
website te vermelden.Minister Rouvoet: De nota Jeugdcultuur komt
echt op heel korte termijn naar de Kamer. De suggestie van de heer Van der
Ham om daarbij de resultaten van het VNG-congres te betrekken, neem ik dan
ook niet over. Dat congres is namelijk pas in juni. Ik doelde verder op de
website van VWS of die van Jeugd en Gezin. Wij gaan gewoon samen met de VNG
onderzoeken wat de meest praktische oplossing is, want de Centra voor jeugd
en gezin zijn ook een mogelijkheid.De heer Van der Ham (D66): Ik ben blij met
de uitvoering van dat deel van de motie.Ik heb nog wel een vraag over de voorlichting op de scholen. Het is waar
dat dit soort voorlichtingsprojecten er zijn, maar juist in de wat strengere
atmosfeer van het bijzonder onderwijs worden dat soort projecten niet altijd
omarmd. Hoe denkt u met dat soort scholen in overleg te treden? Hoe gaat u
hen aanmoedigen om gebruik te maken van dit soort projecten?Minister Rouvoet: Dit onderwerp keert met
een zekere regelmaat terug in de bijdrage van de heer Van der Ham. Nederland
heeft een systeem waarin scholen in hoge mate zelf bepalen hoe zij zaken regelen.
Scholen zijn gehouden om de kerndoelen te halen, maar de wijze waarop zij
dat doen, kunnen ze zelf invullen. Deze projecten zijn een aanvulling op het
reguliere onderwijs en scholen mogen daarvan gebruikmaken. Ik kan scholen
echter niet verplichten om op een aanbod in te gaan, aangezien wij terughoudend
zijn om scholen met al te veel doelen op te zadelen. Dan komen ze namelijk
niet meer toe aan hun eigenlijke taak.De heer Van der Ham (D66): Ik sprak over bevorderen.Minister Rouvoet: De heer Van der Ham strooit
iets te gemakkelijk met woorden als «in de Biblebelt» en «in
orthodoxe scholen». Onderbouw toch eens dat het daar een taboe is! Als
hij daarover cijfers heeft, wil ik ze natuurlijk graag zien. Het aanbod is
er en ik weet dat heel veel scholen in de door hem genoemde gebieden het Trimbos-Instituut
gewoon uitnodigen. Laten wij waken voor spookverhalen.De voorzitter van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport,SmeetsDe adjunct-griffier van de vaste commissie voor Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,ClemensXNoot1Samenstelling:Leden: Van Beek (VVD), Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), De
Pater-van der Meer (CDA), Van Bochove (CDA), Gerkens (SP), Sterk (CDA), Leerdam
(PvdA), voorzitter, De Krom (VVD), ondervoorzitter, Griffith (VVD), Boelhouwer
(PvdA), Irrgang (SP), Kalma (PvdA), Schinkelshoek (CDA), Van der Burg (VVD),
Brinkman (PVV), Pechtold (D66), Van Raak (SP), Thieme (PvdD), Kuiken (PvdA),
Leijten (SP), Heijnen (PvdA), Bilder (CDA) en Anker (ChristenUnie).Plv. leden: Teeven (VVD), Heemelaar (GroenLinks), Van der Vlies (SGP),
Van de Camp (CDA), Smilde (CDA), Polderman (SP), Spies (CDA), Wolbert (PvdA),
Aptroot (VVD), Zijlstra (VVD), Vermeij (PvdA), Van Gerven (SP), Heerts (PvdA), Çörüz
(CDA), Remkes (VVD), De Roon (PVV), Van der Ham (D66), Van Bommel (SP), Ouwehand
(PvdD), Timmer (PvdA), De Wit (SP), Kraneveldt-van der Veen (PvdA), Van Haersma
Buma (CDA), Cramer (ChristenUnie) en Knops (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27565-85.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl