Regeling onderbouw VO; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30323, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

09-01-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30323 nr. 5

25-11-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. Algemeen 2I. ALGEMEEN1. Inleiding2. Achtergrond: van basisvorming tot onderbouw3. Doelstellingen onderbouw voortgezet onderwijs4. Geen door de rijksoverheid opgelegde onderwijsvernieuwing5. Kerndoelen als leidraad voor de onderwijsprogramma’s
in de onderbouw6. Inzet onderwijspersoneel7. Gebruik onderwijstijd8. Ruimte verantwoorden9. Toezicht en verantwoording10. Handhaafbaarheid11. Advies OnderwijsraadDe socialiserende en kwalificerende functie van de onderbouw
van het voortgezet onderwijsKerndoelen: niveaus, definitie en substitutiemogelijkheidOnderwijstijdDoorstroommogelijkheden voor leerlingenEvaluatiebepaling en afspraken tussen rijksoverheid en
scholen12. Financiële gevolgenII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING1, A (art 1 WVO)1, B en C (art 7,8 WVO)Artikel 1 onderdeel 1 (art 23 WVO)Artikel 1 onderdeel K lid 4bOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30323Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 323Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs inzake vervanging van
de basisvorming door een nieuwe regeling voor de onderbouw (regeling onderbouw
VO)nr. 5VERSLAGVastgesteld 25 november 2005De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord,
acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam
voorbereid.I. Algemeen 21. Inleiding 22. Achtergrond: van basisvorming tot onderbouw 33. Doelstellingen onderbouw voortgezet onderwijs 44. Geen door de rijksoverheid opgelegde onderwijsvernieuwing 45. Kerndoelen als leidraad voor de onderwijsprogramma’s in
de onderbouw 66. Inzet onderwijspersoneel 77. Gebruik onderwijstijd 88. Ruimte verantwoorden 109. Toezicht en verantwoording 1110. Handhaafbaarheid 1211. Advies Onderwijsraad 13– De socialiserende en kwalificerende functie
van de onder-bouw van het voortgezet onderwijs; 13– Kerndoelen: niveaus, definitie en substitutiemogelijkheid;
13– Onderwijstijd; 14– Doorstroommogelijkheden voor leerlingen; 15– Evaluatiebepaling en afspraken tussen rijksoverheid
en scholen. 1512. Financiële gevolgen 15II. Artikelsgewijze toelichting 15I. ALGEMEEN1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het onderhavige wetsvoorstel. Al bij de behandeling van de beleidsreactie
op het eindadvies van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming (Kamerstuk 26 733,
nr. 21) hebben deze leden aangegeven de principiële keuze om het leren
van de leerling centraal te stellen, van harte te ondersteunen. De ambitie
om in de basisvorming te komen tot een gemeenschappelijk programma voor alle
leerlingen is niet haalbaar gebleken. Het leidde tot een overladen programma
met te weinig diepgang en te weinig ruimte voor differentiatie. In de ogen
van deze leden moet ook de onderbouw van het voortgezet onderwijs recht kunnen
doen aan verschillen tussen kinderen. De leden herkennen met waardering in
het voorliggende wetsvoorstel de ruimte voor scholen om daar invulling aan
te geven. Zij erkennen met de regering dat het wetsvoorstel in essentie geen
onderwijskundige vernieuwing maar een bestuurlijke vernieuwing biedt. Juist
de voorgestelde ruimte voor verschillende vormen van onderwijs en de ruimte
voor niveauverschillen zijn welkome veranderingen in het voortgezet onderwijs,
zo vinden deze leden.De leden van de PvdA-fractie vinden dat het denken nooit stil mag komen
te staan, ook niet nadat een wetsvoorstel na rijp beraad met een grote meerderheid
in de Kamer is aangenomen, zoals in 1992 gebeurde met de Wet Basisvorming
(alleen de leden van de CD-fractie en VVD-fractie stemden destijds tegen).
Nadien hebben staatssecretarissen Netelenbos en Adelmund de ontwikkelingen
kritisch gevolgd en wijzigingen aangebracht waar dat nodig bleek. De huidige
regering volgt deze attitude. De regering constateert dat haar wetsvoorstel
geen onderwijskundige maar een bestuurlijke vernieuwing voorschrijft. De leden
van de PvdA-fractie steunen de regering in deze bescheiden houding.De leden van de VVD-fractie hebben met veel belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel dat een nieuwe regeling voor de onderbouw in het voortgezet
onderwijs bevat. Na jaren debat hierover, kan het huidige wetsvoorstel als
sluitstuk van dit proces worden gezien. Deze leden hebben echter nog enkele
vragen en opmerkingen. De leden willen hierbij voorop stellen dat zij de aanpassingen
in de onderbouw van het voortgezet onderwijs zeer nodig achten. Het pedagogisch-didactisch
concept van de basisvorming is door deze leden vanaf het moment van invoering
afgewezen en bekritiseerd. Ook willen deze leden benadrukken dat de voorstellen
voor de nieuwe onderbouw wat hen betreft een grote verbetering inhouden. Wel
willen zij er nadrukkelijk op toezien dat de kwaliteit van het onderwijs daadwerkelijk
verbetert. De leden van deze fractie eisen daarom een actieve opstelling van
de regering wanneer blijkt dat zich problemen voordoen in de uitvoering.De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat de wetsvoorstellen ruimte geven
voor zowel gewenste als ongewenste bestuurlijke keuzes ten aanzien van de
inrichting van het onderwijs. De leden zijn blij dat de te zeer overladen
en te theoretische basisvorming wordt aangepast. Zij betreuren het echter
dat de onderbouw van de leerwegen van vmbo, havo en vwo sterk kunnen gaan
verschillen van school tot school. Dit betreft niet alleen een verschil in
keuze van de aan te bieden vakken of leerstof, maar ook de vorm waarin het
onderwijs zal worden gegeven. De leden vragen of dit de doorstroming zal bevorderen
of dat het juist belemmeringen opwerpt. Zij zien in de vergrote bestuurlijke
ruimte die het wetsvoorstel biedt enerzijds een aanmoediging voor en ondersteuning
van adaptief onderwijs. Anderzijds is het een legitimatie voor
het reduceren van contacturen en het inzetten van niet- of onderbevoegde docenten.
Voorts lezen deze leden dat het een zaak van de school is of er sprake zal
zijn van onderwijskundige vernieuwing. Bedoelt de regering met«school»
de schoolbesturen, de schoolmanagers of de docenten, willen de leden weten.
Omdat de regering spreekt van «draagvlak» bij de leraren, wordt
de suggestie gewekt dat onderwijsvernieuwing van bovenaf– door de schoolleiding –
wordt ingevoerd. Deelt de regering de mening van deze leden dat het in de
eerste plaats aan de docenten is om te bepalen welke onderwijskundige vernieuwingen
nodig zijn? Vindt de regering het gewenst dat de docenten op dit punt initiatiefrecht
en instemmingsrecht hebben? Deze leden vragen of met «draagvlak»
bij de ouders en de leerlingen bedoeld wordt dat er advies- of instemmingsrecht
behoort te zijn. Zijn ouders of leerlingen volgens de regering voldoende deskundig
om een oordeel te kunnen hebben over didactische methodes? Onderkent de regering
de spanning die kan ontstaan tussen het oordeel van ouders en leerlingen enerzijds
en dat van de professionals anderzijds, zo vragen de aan het woord zijnde
leden.De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
voorliggende wetsvoorstel. Deze leden zien de noodzaak van een aanpassing
van de basisvorming, maar vragen zich af of de regering met dit wetsvoorstel
de juiste weg kiest. Zij hebben dan ook een aantal vragen.De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel dat een nieuwe regeling bevat voor de onderbouw in het
voortgezet onderwijs. Deze leden ondersteunen het uitgangspunt van het wetsvoorstel
om meer ruimte te bieden aan scholen, om op basis van professionele en identiteitgerelateerde
onderwijskundige keuzes te maken over de vertaling van de kerndoelen in concrete
onderwijsprogramma’s. Zij constateren tevens verheugd dat over de contouren
van dit wetsvoorstel in het onderwijsveld draagvlak bestaat voor de hoofdlijnen
ervan. Zij hebben op dit moment de behoefte tot het stellen van een aantal
vragen.De leden van de SGP-fractie hebben met veel belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij constateren dat daarmee de regelgeving
ten aanzien van de onderbouw in het voortgezet onderwijs voor scholen globaler
wordt, waardoor scholen meer mogelijkheden krijgen om eigen keuzen en afwegingen
te maken. Zij steunen deze wijziging, mede vanuit de overtuiging dat het bieden
van gelijke kansen (de gedachte die ten grondslag lag aan de vormgeving van
de basisvorming) niet wordt bereikt door een uniform curriculum, maar juist
door rekening te houden met verschillen.2. Achtergrond: van basisvorming tot onderbouwDe leden van de CDA-fractie hebben met waardering kennisgenomen van het
werk van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming. De grote betrokkenheid van
het onderwijsveld bij de werkzaamheden en de totstandkoming van de adviezen
van deze Taakgroep heeft geleid tot een wetsvoorstel dat op een breed draagvlak
kan rekenen. Na het mislukken van de topdown-geïntroduceerde basisvorming
is dit brede draagvlak voor deze leden dan ook reden voor vertrouwen in de
implementatie van de nieuwe regeling voor de onderbouw in het voortgezet onderwijs.
Zij constateren voorts dat de regering beoogt het wetsvoorstel in werking
te laten treden op 1 augustus 2006. Deze leden zien daarvoor de noodzaak,
maar vragen de regering om aan te geven wanneer daartoe het wetsvoorstel het
Staatsblad moet hebben bereikt. Zij vragen ook of er al veel scholen zijn
die nu al ervaring opdoen met de nieuwe regeling en daarbij gebruik maken
van de mogelijkheid om af te wijken van de bestaande wettelijke kaders, door
middel van een aanvraag op grond van artikel 25 Wet voortgezet onderwijs (WVO).
Geeft de Onderwijsinspectie ook voldoende ruimte aan deze scholen, willen
de leden van deze fractie weten.De leden van de VVD-fractie merken op dat de onderwijskundige visie voor
de nieuwe onderbouw hen aanspreekt. De basisvorming, met de bijbehorende versplintering
van vakken, het grote aanbod dat voor elk kind op elk niveau hetzelfde was,
is gelukkig verleden tijd. De nieuwe set kerndoelen is evenwichtiger en beter
organiseerbaar dan die van de huidige basisvorming. De ruimte die scholen
wordt geboden om naar eigen inzicht vorm te geven aan de onderbouw, past binnen
de door regering en Kamer vastgestelde richting van autonome scholen en minder
regelgeving. De leden van deze fractie volgen de uitwerking hiervan echter
voortdurend en zeer kritisch. Zij constateren dat het streven naar autonomie
steeds meer als een medicijn voor alle kwalen wordt gezien. De leerlingen
dreigen daarbij wel eens vergeten te worden. Al te gemakkelijk worden verantwoordelijkheden
overgeheveld van rijk naar school, merken de leden van voornoemde fractie
op.3. Doelstellingen onderbouw voortgezet onderwijsDe leden van de CDA-fractie onderschrijven van harte het doel om meer
variëteit mogelijk te maken binnen duidelijke kaders. De Taakgroep formuleerde
dat kerndoelen nodig zijn om de kaders te stellen waarbinnen de twee specifieke
functies van de onderbouw worden gewaarborgd, te weten: het leggen van een
door de overheid te bepalen basis aan kennis en vaardigheden die nodig zijn
voor het algemeen maatschappelijk functioneren en het bieden van een oriëntatie
in de breedte die keuzes voor specifieke sectoren of profielen open laten
en mogelijk maken. De leden van deze fractie hebben uit de beleidsreactie
van de regering begrepen dat deze twee belangrijke kernfuncties ook in de
wet verankerd zouden worden. Zij constateren echter dat het onderhavige wetsvoorstel
daar niet expliciet in voorziet. Kan de regering dat toelichten, zo vragen
zij. Voorts stellen de leden van deze fractie dat zij eerder hun twijfels
hebben geuit over de tweede moderne vreemde taal in de onderbouw van het vmbo.
Natuurlijk onderschrijven deze leden het belang van het vreemde talenonderwijs.
Maar de inrichting van de onderbouw mag niet leiden tot een programma dat
voor groepen leerlingen te zwaar is, wat kan leiden tot voortijdig schooluitval.
Er zijn veel leerlingen in het vmbo die ook al in de onderbouw gebaat zijn
bij minder theoretische en meer praktische vakken. Kan de regering hier nader
op ingaan en aantonen dat er voor deze groep leerlingen voldoende differentiatiemogelijkheden
zijn, zo vragen de leden van deze fractie.De leden van de SP-fractie stellen dat er reden is om voor vmbo-theoretische
leerweg (vmbo-t) voor te schrijven, dat naast Engels zowel Frans als Duits
een verplicht vak is. Vmbo-t-leerlingen kunnen anders, zo denken deze leden,
niet meer doorstromen naar het havo. De leden ontvangen daar graag een reactie
op. Kan de regering aangeven aan welke voorwaarden voldaan moet worden om
een vmbo-t leerling te laten doorstromen naar 4-havo? Kan de regering toelichten
of deze doorstroommogelijkheid bevorderd of verkleind wordt door het wetsvoorstel,
zo vragen de leden.4. Geen door de rijksoverheid opgelegde onderwijsvernieuwingDe leden van de CDA-fractie hebben al eerder hun instemming betuigd met
het afschaffen van de basisvorming en daarmee ook van de term «basisvorming».
Dat neemt niet weg dat het goed is dat scholen de mogelijkheid
blijven houden om het onderwijsprogramma ongewijzigd te blijven aanbieden.
De nieuwe regeling voor de onderbouw schrijft geen bepaalde onderwijsvorm
voor. Met waardering constateren de aan het woord zijnde leden dat de regering
expliciet uitspreekt dat de rijksoverheid zich«neutraal wil opstellen
tegenover inrichting en vormgeving van het onderwijsprogramma in de onderwijs».
Zij vragen de regering er wel op toe te zien dat ook de Onderwijsinspectie
in haar toezicht daar niet (indirect) in stuurt. De leden van de CDA-fractie
constateren dat in het onderhavige wetsvoorstel wordt gesproken over een «samenhangend
onderwijsprogramma». Deze leden onderkennen de noodzaak maar vragen
of het toetsingskader van de Inspectie voldoende mogelijkheden biedt voor
eigen keuzes in de school. De inrichting van het onderwijs in de onderbouw
wordt met dit wetsvoorstel een taak van de scholen zelf en dus van alle betrokkenen
in de school. De leden zien daarin kansen voor een inhoudelijke verrijking
van het beroep van leraar en voor een grotere betrokkenheid van ouders. Daarvoor
is het wel nodig dat de onderwijsvernieuwingen ook binnen de school niet top-down
worden ingevoerd. Daarbij is niet de keuze voor een bepaald model vereist.
Binnen de school kan zelfs gekozen worden voor verschillende modellen of onderwijsvormen
die aansluiten bij verschillende type leerlingen. De leden van deze fractie
hechten er daarom aan nogmaals te benadrukken dat de door de Taakgroep ontwikkelde
documenten niet meer dan een handreiking zijn en naar believen kunnen worden
gebruikt in de school.De leden van de PvdA-fractie constateren dat met dit wetsvoorstel de term «basisvorming»
uit de wet verdwijnt en wordt vervangen door de aanduiding «onderbouw
voortgezet onderwijs». De leden van deze fractie tillen er niet zwaar
aan dat de ene aanduiding nu wordt vervangen door een andere, maar zij hechten
eraan dat kinderen niet opnieuw, zoals speelde voor de invoering van de basisvorming,
op te jonge leeftijd worden gedwongen tot keuzes, die hen vervolgens definitief
de pas afsnijden naar andere onderwijsvormen. Zolang de verworvenheid van
de basisvorming dat pas op latere leeftijd de onderwijsloopbaan definitief
komt vast te liggen, behouden blijft en met de vernieuwde onderbouw vo niet
opnieuw een sterke fuikwerking wordt geïntroduceerd, valt er met de leden
goed te praten over wijzigingen in de onderbouw van vmbo, havo en vwo.De leden merken op dat de regering met dit wetsvoorstel een balans beoogt
te brengen tussen collectieve ambities ten aanzien van wat leerlingen op school
moeten leren (de kerndoelen) en autonomie van scholen over de manier waarop
scholen deze kerndoelen uitwerken in onderwijsprogramma’s. De leden
vinden dit een juiste grondhouding. Scholen kunnen op verschillende wijzen
vormgeven aan de uitvoering van hun taak, zonder dat die verschillen erop
hoeven te duiden dat er slecht onderwijs wordt geboden. Onderwijs is een creatief
proces, dat goed gedijt bij ruimte die men biedt aan de professionals die
voor de klas staan. De Taakgroep Vernieuwing Basisvorming heeft verschillende
modellen ontwikkeld om het onderwijs vakgericht of juist zeer vakoverstijgend
aan te bieden. Terecht merkt de regering op dat het ene model niet per se
beter is dan het andere. De leden van voornoemde fractie hechten er wel aan
dat de regelgeving scholen niet mag belemmeren in een keuze voor een model
dat het beste past bij de leerlingen, het team en de school. Wat dat betreft
is het een goede zaak dat ook de bevoegdheidsregelingen niet het werken met
kernteams en een vakoverstijgende aanpak belemmeren. Daarom zijn zij ook verheugd
dat nu voor vakkencombinaties wordt bepaald dat leraren bevoegd zijn voor
een gehele vakkencombinatie zodra zij beschikken over een bevoegdheid voor één
van de onderliggende vakken.5. Kerndoelen als leidraad voor de onderwijsprogramma’s
in de onderbouwDe leden van de CDA-fractie hebben met waardering kennisgenomen van het
verminderen van het aantal kerndoelen. Ook worden deze globaler geformuleerd,
waardoor er werkelijk ruimte ontstaat voor maatwerk en eigen keuzes in de
school. De leden van de CDA-fractie vragen wel of met de nieuwe kerndoelen
de doorlopende leerlijn van primair onderwijs naar de bovenbouw en vervolgopleidingen
voldoende wordt gegarandeerd. Zo moeten deze kerndoelen aansluiten bij de
recent herziene kerndoelen voor het basisonderwijs en bij de nu in voorbereiding
zijnde veranderingen in de Tweede Fase. Zal dat het geval zijn, zo vragen
deze leden. Wanneer wordt de algemene maatregel van bestuur aan de Kamer overlegd?De leden constateren dat de regering verschillende begrippen voor wat
betreft de aard van de kerndoelen hanteert. Zo wordt gesproken over een «kader», «richtinggevende
kerndoelen», een «collectieve ambitie» en «wat de
maatschappij belangrijk vindt dat jongeren leren». In het onderhavige
wetsvoorstel wordt gesproken over «inhoudelijke kaders». Dat is
in de ogen van de aan het woord zijnde leden verwarrend. Spreken over doelen
als kader, relativeert het belang van de doelen. Zolang je maar binnen de
kaders blijft is het wel goed, zou je kunnen veronderstellen. In hoeverre
wijkt het begrippenkader af van het primair onderwijs en de eindtermen in
het voortgezet onderwijs? De leden van de CDA-fractie vragen daarom hierover
een verheldering en tekenen daarbij aan dat zij liever spreken over doelen
dan over kaders.De leden ondersteunen de regering in haar keuze om binnen de kerndoelen
geen niveauaanduiding te geven. Dat zou tot te veel detaillering leiden, hetgeen
de ruimte voor differentiatie weer zou belemmeren. Wel vragen deze leden of
en hoe door deze keuze de doorstroming op het juiste niveau gegarandeerd kan
worden. Ook vragen zij of de niveauverschillen tussen scholen niet te groot
kunnen worden, hetgeen voor leerlingen die tussentijds wisselen van school
een te grote belemmering zou kunnen opleveren.De door de Taakgroep geformuleerde kerndoelen zijn procesmatig beschreven.
De leden van deze fractie vragen of dat wenselijk is voor alle leergebieden
en doelen daarbij vooral op Nederlandse taal, Engels en wiskunde. Evenals
in het basisonderwijs achten deze leden dit de kernleergebieden. Zij constateren
dat nog veel leerlingen aan het einde van hun schoolloopbaan elementaire kennis
ontberen. Daarom vragen deze leden de regering ook via de formulering van
de kerndoelen te bewerkstelligen dat het noodzakelijke kennisniveau wordt
gegarandeerd.De leden van de PvdA-fractie merken op dat de 58 kerndoelen niet in de
wet komen te staan maar worden vastgesteld per algemene maatregel van bestuur.
Via een voorhangprocedure kunnen beide Kamers zich nog uitspreken over de
kerndoelen. De regering heeft de kerndoelen echter al bekend gemaakt met haar
brief van 17 november 2005 aan de voorzitter der Eerste Kamer. De leden
zullen zich te zijner tijd nog uitspreken over de kerndoelen, maar zij hechten
eraan dat ook de bevordering van actief burgerschap en sociale integratie
een duidelijke plaats krijgt binnen de onderbouw voortgezet onderwijs. De
regering verwijst in haar brief aan de Eerste Kamer naar de kerndoelen 43,
44 en 47. De leden zullen nog kritisch bezien of hiermee inderdaad voldoende
wordt gewaarborgd dat scholen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs
voldoende gaan bijdragen aan de integratie van leerlingen in de Nederlandse
samenleving. Kan de regering nader ingaan op de aspecten die niet zozeer de
cognitieve kant maar de ontmoetingsfunctie betreffen, zo vragen de leden.De leden van de VVD-fractie hebben een vraag over de doorlopende leerlijn.
In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel wordt het belang van
een doorlopende leerlijn genoemd, maar ook het feit dat de leerlijnen door
de toename in diversiteit steeds verder uit elkaar gaan lopen. Wanneer er
zowel in het primair als in het voortgezet onderwijs meer ruimte is voor eigen
keuzes, betekent dit een grotere mate van diversiteit. Voor de leden van deze
fractie is dat alleen maar een voordeel. Wel vragen deze leden wat de regering
als minimale vereisten voor een doorlopende leerlijn beschouwt en hoe zij
deze wil waarborgen. Wanneer dit begrip afgebakend kan worden door het halen
van de kerndoelen als «ruggengraat» te beschouwen, is het niet
langer nodig te investeren in een doorlopende leerlijn. Wanneer het begrip
ruimer moet worden opgevat dan dat, dan vernemen de leden graag een verduidelijking
op dit punt. Een tweede vraag van deze leden heeft betrekking op de kerndoelen.
In de memorie van toelichting omschrijft de regering de kerndoelen als «richtinggevend».
De leden van deze fractie vatten de kerndoelen niet op als «richtinggevend»
maar als«leidend». Voorts geeft de regering aan dat de kerndoelen «vertaald
moeten kunnen worden in concrete onderwijsprogramma’s op verschillende
niveaus en op scholen van alle signaturen». Deelt de regering de mening
van de leden dat de kerndoelen leidend en neutraal van aard behoren te zijn?
Uiteraard onderschrijven deze leden de mogelijkheid de kerndoelen op verschillende
niveaus aan te bieden. Initiatieven waarbij de specifieke talenten van kinderen
worden aangewend door maatwerk te leveren, ondersteunen zij van harte.De leden van de SP-fractie lezen dat de richtinggevende kerndoelen vertaald
moeten kunnen worden in concrete onderwijsprogramma’s op verschillende
niveaus. Wordt het niveau per leerweg centraal of decentraal per school vastgelegd
in programma’s? Wie is daar inhoudelijk voor verantwoordelijk? Welke
ijkpunten zijn er, willen deze leden weten. Voorts vragen de leden of de regering
voorbeelden kan geven van kerndoelen die moeilijk in een bepaald didactisch
model te realiseren zijn. Heeft de regering aanwijzingen dat dit zou kunnen
leiden tot het niet aanbieden van een kerndoel, zo vragen zij. De regering
stelt expliciet dat dit wetsvoorstel niet bedoeld is om de bovenbouw aan te
passen aan de onderbouw. Welke reden heeft de regering om te veronderstellen
dat dit zou kunnen gebeuren? Verwacht de regering door de ruimte die voor
de onderbouw wordt gegeven ongewenste effecten op het niveau waarmee de bovenbouw
begint, zo vragen deze leden. Voorts willen de leden weten of de regering
het met hen eens is dat de formulering «Marie leert schaken» onvoldoende
zegt over het doel dat bereikt moet worden. Immers, «leren schaken»
kan betekenen, dat men de regels uit het hoofd leert of leert toepassen, maar
ook dat men leert een grootmeester te verslaan. Wie bepaalt wat Marie nou
precies moet kunnen aan het eind van de onderbouw? De leden van deze fractie
juichen het toe dat de kerndoelen door middel van een voorhangprocedure aan
de beide Kamers zal worden voorgelegd.Ten aanzien van de kerndoelen steunen de leden van de SGP-fractie de keuzes
van de regering om deze globaal te houden en niet, zoals de Onderwijsraad
voorstelde, nader te specificeren of uit te breiden.6. Inzet onderwijspersoneelDe leden van de CDA-fractie ondersteunen het voorstel om de ruimte te
bieden om leraren in te zetten in teams waarvan de leden gezamenlijk verantwoordelijk
zijn voor de kwaliteit en uitvoering van een vakoverstijgend onderwijsprogramma.
Zij zien hiervan ook al goede voorbeelden in de praktijk en vooral in het
vmbo. Deze leden vragen wel of het mogelijk is om met een relatief klein team
als geheel te beschikken over de bekwaamheidseisen voor de vakken die betrokken
zijn bij het vakoverstijgende onderwijsprogramma. Naar deze leden
veronderstellen zal dat eenvoudiger zijn in de onderbouw van het vmbo dan
in het havo en het vwo.De leden van de SP-fractie waarderen het positief dat er op het vmbo met
kernteams kan worden gewerkt. Hiermee word terecht het belang van de leerling
voorop gesteld. Wel hebben de leden zorgen over de eisen die aan de vakbekwaamheid
van de docenten worden gesteld, zowel wat betreft parate kennis als wat betreft
didactische methodes. Deelt de regering de mening van deze leden, dat een
docent die een vak gaat geven dat hij niet gestudeerd heeft, zich eerst moet
bijscholen in de kennis en didactische vaardigheden die bij dit vak horen?
Deelt de regering de mening dat hiervoor een externe toets nodig is en dat
niet van een andere vakdocent verwacht mag worden dat hij of zij bepaalt of
een collega vakkundig is? De leden van deze fractie willen weten waarom de
regering bijscholing niet verplicht stelt. Bij wie kunnen ouders bezwaar maken
wanneer hun kind les krijgt van een docent die het vak niet gestudeerd heeft?
Is er een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het team, of is het de verantwoordelijkheid
van de vakdocent dat een collega, die het vak niet gestudeerd heeft, goed
lesgeeft in het vak? Het werken met kernteams en het integreren van praktische
en theoretische vakken in de beroepsgerichte leerweg van het vmbo wordt door
de leden van deze fractie toegejuicht. De toepassing van deze onderwijsvormen
in de onderbouw van de theoretische leerweg, mavo, havo en vwo kent echter,
zo menen deze leden, een afbreukrisico wanneer niveau en omvang van kennis
en vaardigheden onvoldoende zichtbaar en meetbaar worden bij de afzonderlijke
onderdelen van een geïntegreerd vak. Kan de regering ingaan op deze redenering,
zo vragen de leden.De leden van de D66-fractie hebben problemen met het overbrengen van kennis
door vakdocenten. Dat wordt door dit wetsvoorstel in gevaar gebracht. Het
wordt immers mogelijk om leraren in te zetten in teams waarvan de leden gezamenlijk
verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit en de uitvoering van een vakoverstijgend
onderwijsprogramma. De regering presenteert dit als een extra vrijheid voor
de scholen die ze wel mogen, maar niet hoeven te gebruiken. De leden van deze
fractie vragen echter wat dit in praktijk betekent voor de vakdocent die trots
is op zijn/haar vak en daar bewust voor gekozen heeft. Het is immers het schoolbestuur
dat de keus maakt voor zo’n onderwijsvernieuwing, niet die leraar. Op
welke wijze worden leraren en ouders bij die beslissing betrokken, willen
de leden weten. Heeft de medezeggenschapsraad instemmingsrecht? In de memorie
van toelichting wordt weliswaar verwezen naar het inrichten van het onderwijsprogramma,
maar de leden van deze fractie willen graag expliciet horen of het teamteachen
ook onder de instemmingsbevoegdheid van de medezeggenschapsraad valt.7. Gebruik onderwijstijdDe leden van de CDA-fractie steunen het voorstel om in het onderhavige
wetsvoorstel niet meer uit te gaan van lesuren van 50 minuten maar van klokuren.
De regering kiest voor een bandbreedte in de onderbouw van minimaal 1000 uren
en maximaal 1134 uren. De leden hebben hun ernstige twijfels bij het introduceren
van een bandbreedte en de daaruit voortvloeiende mogelijke verlaging van de
onderwijstijd, daar er nu sprake is van 1067 uur per jaar. Wat deze leden
niet begrijpen is dat de uren die minder dan de 1067 worden aangeboden, moeten
worden besteed aan schoolontwikkeling en kwaliteit. Dat heeft toch meer te
maken met de taakbelasting van leraren dan de onderwijstijd voor leerlingen,
zo vragen deze leden. De leden van deze fractie constateren, met de Onderwijsinspectie,
dat in zowel de onder- als bovenbouw steeds minder effectieve
en reële onderwijsweken worden aangeboden. Dat achten deze leden onwenselijk.
Het gevaar van schooluitval en verminderde leeropbrengsten wordt daardoor
alleen maar vergroot, zo oordelen zij. Heel terecht gaat daarom de Onderwijsraad
in haar advies uit van 39 weken in plaats van de 38 weken van de Taakgroep.
De leden vragen de regering haar voorstel voor de onderwijstijd in dit licht
te heroverwegen. De leden vragen ook of het gewenst is om het minimale aantal
uren in het laatste leerjaar van het vmbo te bepalen op 700 uren. Natuurlijk
zullen de examens leiden tot minder effectieve uren maar tegelijkertijd is
het voor de doorstroming van vmbo naar mbo gewenst dat de periode tussen de
afsluiting van het vmbo en de start van het mbo zo kort mogelijk is. Graag
ontvangen de leden hierop een reactie van de regering. Het vervallen van de
adviesurentabel voor de onderbouw van het vmbo past in de ambitie om te komen
tot meer keuzevrijheid in de inrichting van de onderbouw, zo oordelen de leden
van deze fractie. Is de regering van oordeel dat zo de kwaliteit van het bewegingsonderwijs
wel in voldoende mate wordt gegarandeerd? Deze leden verwijzen daarbij naar
de discussie over de inrichting van de Tweede Fase.De leden van de PvdA-fractie merken op dat de regering haar neutrale houding
verlaat ten aanzien van de manier waarop scholen hun kerndoelen in onderwijsprogramma’s,
zodra het gaat om de onderwijstijd. Zij bepaalt de onderwijstijd op minimaal
duizend klokuur en wijkt hiermee af van de 950 klokuren die de Taakgroep Vernieuwing
Basisvorming destijds bepleitte. De leden willen graag een nadere motivering
hiervoor krijgen. Ook verbindt zij scholen die minder dan 1067 klokuren onderwijs
programmeren, aan de voorwaarde dat de vrijkomende uren worden ingezet voor
schoolontwikkeling en dus kwaliteitsverbetering. De leden zijn uiteraard voorstander
van schoolontwikkeling en kwaliteitsverbetering, maar zij vragen of deze verplichting
de juist vorm is en hoe de inspectie moet gaan controleren dat dit daadwerkelijk
plaatsvindt. Ook krijgen zij graag een toelichting van de regering waarom
controle van de inspectie op de kerndoelen en instemmingsrecht van de medezeggenschapsraad
in dezen onvoldoende garanties bieden dat scholen het lesaanbod op een verantwoorde
wijze vormgeven. Daarnaast willen zij graag weten welke hulp de regering de
scholen gaat bieden die in de toekomst, als deze in de toekomst door het lerarentekort
er niet in slagen om het onderwijsaanbod van duizend klokuren te bieden. Het
is immers voorzien dat vooral in het voortgezet onderwijs het lerarentekort
ernstige vormen gaat aannemen. Het zal toch niet zo uitpakken dat het ministerie
scholen genadeloos op de vingers gaat tikken voor een probleem waar dezen
machteloos tegenover staan? Scholen hebben ook te horen gekregen dat er jaarlijks
maximaal 68 dagen mogen zijn waarop geen les wordt gegeven. Met aftrek van
de 60 vakantiedagen per jaar resteren er dan nog 8 dagen voor vergaderingen
en dergelijke. Brengt de regering de schoolorganisatie niet ernstig in de
problemen als zij alle noodzakelijke vergaderingen op acht dagen moeten plannen?
Hoe vindt de regering dat scholen deze problemen moeten oplossen, zo vragen
de leden van deze fractie.De leden van de VVD-fractie willen met enige zorg de bandbreedte in de
onderwijstijd aan de orde stellen. Eerder hebben deze leden aangegeven geen
problemen te hebben met deze versoepeling, zolang deze tijd maar ten goede
komt aan de kwaliteit van het onderwijs. Dit betekent voor deze leden dat
de leerling hier uiteindelijk baat bij moet hebben. Op welke manier houdt
de regering toezicht op deze keuze van de school, zo vragen zij. Meet de Inspectie
of leerlingen daadwerkelijk baat hebben bij deze keuze van de school? Zo niet,
betekent dat dan dat de regering bereid is toe te staan dat 67 uur per jaar
van leerlingen wordt afgenomen wanneer de school dat wil, zo vragen deze leden.De leden van de SP-fractie begrijpen dat het in de nieuwe wet mogelijk
wordt om minder dan 1067 klokuren onderwijstijd aan te bieden, met een minimum
van 1000. Feitelijk wordt de minimale onderwijstijd per leerling dus verlaagd,
zo stellen zij. De vrijkomende uren dienen door de docenten ingezet te worden
voor schoolontwikkeling. De leden vragen of het ook is toegestaan om de vrijkomende
uren in te zetten voor verkleining van de groepsgrootte, extra lessen voor
zwakkere of hoogbegaafde leerlingen of ziektevervanging. Indien dit is toegestaan,
hoe kan dan de kwaliteitsverbetering door schoolontwikkeling geborgd worden,
willen deze leden weten.De leden van de D66-fractie verwijzen in hun reactie naar de onderwijstijd.
De regering stelt voor om onderwijstijd te definiëren als «begeleid
onderwijs onder schooltijd en onder verantwoordelijkheid van daartoe bekwaam
onderwijspersoneel». Daarnaast wordt een bandbreedte voor onderwijstijd
geïntroduceerd namelijk minimaal 1000 maximaal 1134 uur per jaar tegenover
1067 uur nu. De leden van deze fractie zijn het hier niet mee eens. Gezien
de slechte resultaten van de Tweede Fase vragen deze leden de regering of
zij niet meer waardering wil laten blijken voor kennisgericht onderwijs. Zeker
gezien de aankomende lerarentekorten maken de leden zich grote zorgen over
de vrijheid die scholen hebben om daadwerkelijk alleen uit pedagogische afwegingen
te kiezen voor een model met minder contact-uren en teamteaching. Onderkent
de regering dat risico, willen zij weten. In hoeverre heeft medezeggenschap
nog een vrije keus als er vanuit het schoolbestuur wordt gezegd dat het lerarentekort
ons voor de keus stelt: of teamteaching en minder klassikaal les en minder
contacturen, of het oude model, maar dan met enorme gaten erin omdat sommige
leraren niet meer te krijgen zijn? De leden willen weten of de regering het
met hen eens dat het zeer waarschijnlijk is dat het lerarentekort in het voortgezet
onderwijs de vrije keuze zeer zal beperken. Ook vernemen de leden graag of
de regering het met hen eens is, dat dit onwenselijk is?De leden van de fractie van de ChristenUnie stellen dat voor de onderwijstijd
een brandbreedte wordt gehanteerd. De Onderwijsraad heeft vragen gesteld bij
het hanteren van het maximum van 1134 uren. De Raad acht de grens van 1134
uren niet realistisch. De leden van deze fractie vragen op dit punt een reactie
van de regering. Ook verzoeken zij daarbij tevens aandacht te schenken aan
de overweging dat het hanteren van een maximum de vrijheid van scholen aan
banden legt, waar dat waarschijnlijk niet nodig is.8. Ruimte verantwoordenDe leden van de CDA-fractie onderschrijven het belang van een intensieve
betrokkenheid van de medezeggenschapsraad bij de inrichting van de onderbouw.
Wel vragen zij of de Wet medezeggenschap onderwijs daarvoor voldoende waarborgen
biedt. Is het bijvoorbeeld voldoende duidelijk wanneer er sprake is van beleid
met belangrijke onderwijskundige en rechtspositionele consequenties?De leden van de SP-fractie verwijzen in hun reactie naar de uitspraak
dat verantwoording moet plaatsvinden tegenover de directe omgeving: ouders,
leerlingen en het eigen personeel. De leden zijn verbaasd over de volgorde
waarin de betrokkenen genoemd worden. Zij menen dat er in de eerste plaats
verantwoording aan de professionals moet worden afgelegd. Zij ontvangen hier
graag een reactie op. De leden zijn ernstig verontrust over de keuze om de
waarborging en het onderhouden van de bekwaamheid van leraren afhankelijk
te maken van het bestuursbeleid en de instemming van de medezeggenschap. Kan
de regering, als de vakbekwaamheid niet wettelijk wordt gewaarborgd,
voorkomen dat docenten zonder adequate bijscholing een vak geven waarvoor
zij niet zijn opgeleid? De leden waarderen het dat de regering wil vertrouwen
op de motivatie van de school om goed onderwijs te bieden, maar vragen of
bijscholing daarmee voldoende gegarandeerd is. De leden vragen voorts of de
evaluaties van de besteding van het bijscholingsdeel van het schoolbudget
hebben aangetoond dat het geld ook ten volle voor de bijscholing van de professionals
is gebruikt. De leden vragen of de regering een overzicht wil geven van de
evaluatie-cijfers op dit punt. De leden vrezen dat de intrinsieke motivatie
van bestuurders of management onder druk komt te staan wanneer er een lerarentekort
is. Zij vernemen daar graag een reactie op. Ook willen de leden weten of de
regering de mening van de leden deelt dat de medezeggenschap in belangrijke
onderwijskundige en rechtspositionele kwesties versterkt dient te worden door
een recht of plicht tot raadpleging van de achterban.9. Toezicht en verantwoordingDe leden van de CDA-fractie hebben reeds bij de behandeling van de beleidsreactie
het belang van toezicht en verantwoording onderstreept. In hun ogen is dat
belang nog groter wanneer er meer globale kerndoelen worden geformuleerd.
De Onderwijsinspectie beoordeelt of de doelen behaald worden dan wel of de
scholen dit zelf in hun eigen kwaliteitszorg hebben aangetoond. Maar hoe kan
de Onderwijsinspectie beoordelen of de behaalde doelen van voldoende niveau
zijn voor een optimale doorstroming, zo vragen de leden van deze fractie.
Zij hechten er verder aan dat bij alle vernieuwingen in de onderbouw deze
vernieuwingen nauwgezet gevolgd worden. «Tijdens de verbouwing gaat
de verkoop gewoon door», zo constateren deze leden en dat vraagt een
goede borging van de kwaliteit voor die leerlingen die in die tijd onderwijs
ontvangen.De leden van de VVD-fractie vinden de rol van de Inspectie een punt van
zorg. Hen is niet duidelijk genoeg wat de rol van de Inspectie precies behelst.
Met het oog op de vaak trage procedures in het onderwijs wanneer blijkt dat
scholen onder de maat presteren, achten deze leden het van groot belang dat
de Inspectie voldoende is toegerust om adequaat te kunnen handelen wanneer
zich problemen voordoen. Kan de regering aangeven tot hoever de bevoegdheden
van de Inspectie reiken in de opdracht de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen
in de vernieuwde onderbouw? Welke bevoegdheden houdt de regering zichzelf
voor wanneer zich problemen voordoen? Een tweede punt van zorg betreft de «horizontale
verantwoording» die een grote rol krijgt toegedicht bij de mogelijke
veranderingen die een school wil doorvoeren. Kan de regering aangeven wat
precies de rechten van de afzonderlijke partijen (ouders, leerlingen, toeleverende
scholen, vervolgopleidingen, stagebedrijven) zijn bij de invoering en uitvoering
van een vernieuwde onderbouw? Is het waar dat een school pas kan veranderen
als «alle betrokken partijen» daarmee instemmen? Met andere woorden:
waar begint en eindigt de horizontale verantwoording precies? Om een voorbeeld
te geven, zo vragen de leden, wat kunnen leerlingen doen wanneer, tegen hun
zin, het onderwijsprogramma niet langer per vak maar thematisch aangeboden
wordt? Wat kunnen de ouders doen? Wat kunnen stagebedrijven ondernemen wanneer
de toeleverende school keuzes gaat maken waarmee het bedrijf niet uit de voeten
kan, willen de leden weten.De leden van de SP-fractie wijzen in hun reactie op de zinsnede waarin
staat dat volgens het voorstel meer variëteit tussen scholen zal ontstaan
door de globalere wettelijke kaders. De leden vragen of de regering problemen
ziet voor lager opgeleide ouders bij het maken van een schoolkeuze. Ziet de
regering een inperking van de keuzevrijheid voor ouders in gemeenten
waar slechts één school voor voortgezet onderwijs is, zo vragen
de leden. Is de regering bereid om de reiskosten te vergoeden naar een school
voor voortgezet onderwijs in een andere gemeente, wanneer de ouders zich niet
kunnen vinden in het didactische concept of het vakkenpakket van de school
die het dichtste bij is? De regering geeft geen oordeel over wat een goed
onderwijsmodel is en wat niet. Betekent dit dat de regering instaat voor de
doelmatigheid van het didactische concept van elke afzonderlijke school? Hoe
waarborgt de regering dat, zo vragen deze leden. Meer variëteit tussen
scholen wordt door de regering wenselijk geacht. De leden vragen of dit ook
wenselijk is als de leerling van locatie of van leerweg verandert. Kan de
regering aangeven hoeveel schoolwisselingen er tijdens het voortgezet onderwijs
zijn met behoud van leerwegen maar met andere locaties en hoe vaak er sprake
is van wisselende leerwegen met behoud van dezelfde locatie?Specifieke aandachtspunten voor de Inspectie zijn, zo begrijpen de leden,
de manier waarop scholen de kerndoelen uitwerken in onderwijsprogramma’s.
Welke referentiepunten heeft de Inspectie daarbij? Speelt «benchmark»
een rol? Kan de regering aangeven welke ijkpunten de Inspectie heeft? Interne
kwaliteitszorgsystemen spelen een belangrijke rol bij het bepalen van de mate
van toezicht. De leden van voornoemde fractie zijn bezorgd over de bureaucratische
lasten die hieraan verbonden zijn, zonder dat ze leiden tot beter onderwijs.
Ziet de regering mogelijkheden om het credo «meten is weten» minder
ten dienste van rekenschap en meer ten dienste van het lerende vermogen in
te zetten, zo vragen zij.De leden van de D66-fractie stellen in hun reactie dat in eerder overleg
er sprake van was dat de Inspectie een actieve rol zou krijgen bij het ondersteunen
van scholen die nog geen kwaliteitsbeleid hebben ontwikkeld. De leden waren
het erg eens met de kritiek vanuit de Inspectie zelf hierop, gezien de rare
situatie die dit geeft bij het controleren. Is dit plan nu helemaal van tafel,
willen de leden van deze fractie weten.De leden van de fractie van de ChristenUnie vinden dat de regering terecht
stelt dat de globalere wettelijke kaders voor de onderbouw zullen leiden tot
meer variëteit tussen scholen. De leden delen op dit punt de inschatting
van de Onderwijsraad dat er spanning zal ontstaan tussen een uniforme aanpak
van het toezicht en deze groeiende diversiteit. Zij vinden de reactie van
de regering op dit punt te summier en vragen hier nader op in te gaan. Tevens
vragen zij in dit verband of het, gezien deze te verwachten spanning, onoverkomelijk
is om over vijf jaar een onafhankelijke evaluatie uit te voeren? De Wet op
het Onderwijstoezicht gaat uit van het principe van proportioneel toezicht.
Op zichzelf delen deze leden dit principe. Niettemin constateren zij dat door
de grotere mogelijkheid tot variëteit tussen scholen het er wel op aan
komt duidelijke minimumeisen te stellen. Zij vragen de regering of zij inschat
dat op dit punt geen problemen zullen ontstaan.10. HandhaafbaarheidDe leden van de fractie van de ChristenUnie merken op dat de Inspectie
zich afvraagt of een minimumnorm van 1000 uren reëel is, gelet op de
in de praktijk aangetroffen situatie waarbij dit aantal uren en 40 weken veelal
niet worden gerealiseerd. De leden vragen de regering of zij de verwachting
van de Inspectie deelt, dat strikte handhaving van de minimale onderwijstijd
met behulp van een daarop toegesneden sanctieregime naar verwachting vele
scholen zal treffen? Zo ja, acht zij dat wenselijk? Zo neen, waarom niet?De leden van de SP-fractie vragen de regering om toe te lichten waarom
er een nulmeting van de onderwijstijd nodig is, terwijl de regering uit wil gaan van het vertrouwen in de scholen? Kan de regering aangeven waarop
de onderwijsinspectie haar verwachting baseert dat bij strikte handhaving
van de minimale onderwijstijd vele scholen door een sanctiebeleid getroffen
zullen worden, zo vragen deze leden.11. Advies OnderwijsraadDe socialiserende en kwalificerende functie van de onderbouw
van het voortgezet onderwijsDe leden van de CDA-fractie zijn niet overtuigd van de keuze van de regering
om de kerndoelen voor de onderbouw niet uit te breiden met aspecten van sociale
integratie en actief burgerschap. In het overleg over de beleidsreactie hebben
deze leden daar wel voor gepleit. Dat geldt evenzeer voor de kennis van de
holocaust. De leden hebben altijd begrepen, en achten het ook wenselijk, dat
de nieuwe wettelijke bepaling over sociale integratie en actief burgerschap
zijn vertaling krijgt in kerndoelen om zo ook te benadrukken dat dit geen
vrijblijvende opdracht is voor alle scholen. De voorgestelde kerndoelen zijn
naar het oordeel van de leden van deze fractie onvoldoende scherp en doelgericht
op de individuele leerling. De verwijzing naar de in voorbereiding zijnde
canon is in de ogen van deze leden misplaatst. Er is nog geen canon en een
canon is niet bedoeld in plaats van kerndoelen. Eerder heeft de regering zelfs
gesteld dat de canon kan leiden tot een wijziging van de kerndoelen. Tenslotte
zijn de leden van oordeel dat het gebrek aan consultatie met het veld geen
reden mag zijn om de door de Taakgroep voorgestelde kerndoelen niet uit te
breiden of te wijzigen.De leden van de SP-fractie stellen dat de regering positief is over de
uitwerking van de kerndoelen door de canoncommissie wat betreft actief burgerschap,
sociale integratie en culturele en literaire zaken. Die mening wordt gedeeld
door deze leden. De leden vragen of scholen onderdelen uit deze canon mogen
weglaten. Indien het antwoord bevestigend is, dan vernemen de leden graag
welke garantie ouders hebben dat hun kinderen leren wat zij nodig hebben om
persoonlijk, maatschappelijk en beroepsmatig goed te kunnen functioneren.
Als er wel een canon is ten aanzien van burgerschap, sociale integratie en
culturele en literaire zaken, is die er dan ook ten aanzien van andere wetenschappen?
Wie bepaalt deze canons, zo vragen de leden van voornoemde fractie.Kerndoelen: niveaus, definitie en substitutiemogelijkheidDe leden van de PvdA-fractie stellen dat de regering bij de kerndoelen
geen substitutiebepaling heeft opgenomen omdat ze dusdanig globaal zijn geformuleerd
dat uitwerking op alle niveaus volgens elke signatuur mogelijk is. De leden
stemmen hiermee in: naarmate de kerndoelen globaler worden, wordt het minder
geloofwaardig dat scholen op grond van levensbeschouwelijke gronden zouden
moeten kunnen afwijken van de kerndoelen. Klinken er geluiden uit het veld
dat sommige denominaties moeite hebben met bepaalde kerndoelen? Welke kerndoelen
betreft het dan en welke bezwaren op levensbeschouwelijke grondslag worden
daartegen ingebracht, zo vragen de leden.De leden van de SP-fractie stellen dat de regering niet lijkt te kiezen
voor «uniforme leerresultaten». Wat is dan het civiel effect van
het voldoen aan de kerndoelen van de onderbouw, willen zij weten. De leden
vragen hoe de mening van de regering zich verhoudt tot de breed onderschreven
waarde van uniforme toetsing door middel van Cito-toetsen of het centraal
schriftelijk examen. De examenprogramma’s zijn het ultieme ijkpunt,
merken de leden vervolgens op. Vindt de regering het nodig om aan
de ouders tussentijdse informatie te geven over hoe ver hun kind is op de
weg naar het einddoel? Zijn daar tussentijdse metingen voor nodig, bijvoorbeeld
na de onderbouw? Indien er geen tussentijdse ijkpunten nodig zijn, hoe weten
de ouders dan dat het niet aan de school ligt dat hun kind het examen niet
haalt, zo vragen de leden. Ook willen de leden weten of de medezeggenschapsraad
aansprakelijk is of medeverantwoordelijk, als zij hebben ingestemd met een
programma dat niet voldoende blijkt op te leiden tot het vereiste niveau van
het centraal schriftelijk examen. Vervolgens wijzen de leden op het feit dat
de regering geen noodzaak ziet voor overheidsingrijpen bij referentiekaders
en leermethoden. De regering wil in het kader van de Lissabon-doelstellingen
dat 50 procent van de leerlingen doorstroomt naar het hoger onderwijs. Kan
de regering een overzicht geven van het percentage leerlingen dat sinds de
Tweede Wereldoorlog is doorgestroomd naar het hoger onderwijs? Waaraan schrijft
de regering de ontwikkeling toe, vragen de leden. Is het aannemelijk dat niveaudaling
het percentage deelnemers aan het hoger onderwijs vergroot, zo willen de leden
weten. Voorts merken de leden op dat het bevoegd gezag op grond van levensbeschouwelijke
overwegingen kan afwijken van de kerndoelen. Betekent dit, dat er door een
docent kan worden gezegd dat de evolutietheorie niet juist is of evenveel
waarde heeft als«intelligent design» of een van de vele scheppingsverhalen
in de vele godsdiensten, die in de wereld beleden worden? Wat mag er op scholen
op religieuze grondslag worden gezegd over de verklaring van het bestaan het «zijn
en denken», zo vragen de leden van deze fractie.De leden van de ChristenUnie-fractie stellen dat in reactie op het pleidooi
van de Onderwijsraad om de substitutiebepaling te handhaven, de regering stelt
dat dit niet nodig is, omdat de kerndoelen dusdanig globaal zijn geformuleerd
dat uitwerking op alle niveaus volgens elke signatuur mogelijk is. Deze leden
zien eveneens dat die ruimte in dit wetsvoorstel wordt geboden. Zij sluiten
echter niet uit dat in de toekomst weer anders zal zijn. Ligt het in dat verband
niet meer voor de hand om dit artikel toch te handhaven, te meer gezien de
discussies rondom het bijzonder onderwijs? Zij vragen de regering dan ook
welke zwaarwegende belangen zich er tegen verzetten dit belangrijke artikel
te handhaven.De leden van de SGP-fractie stellen dat de regering het opvolgen van het
advies van de Onderwijsraad om de substitutiebepaling te handhaven niet nodig
vindt, omdat de kerndoelen nu dusdanig globaal zijn dat uitwerking op alle
niveaus en volgens elke signatuur mogelijk is. De aan het woord zijnde leden
bestrijden dat niet. Naar hun mening is het echter niet de regering, maar
zijn het de scholen zelf die dat moeten en kunnen vaststellen. Het betreft
tenslotte een kwestie van inrichtingsvrijheid. Zij zijn derhalve voorstander
van het handhaven van de bestaande substitutiemogelijkheid. De leden vernemen
graag een reactie op dit punt.OnderwijstijdDe leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
zij kiest voor een ondergrens van 1000 uur in plaats van een ondergrens van
1040 uur. Een school kan van mening zijn, zo denken deze leden, dat het kiezen
van de maximale onderwijstijd in het belang is van de leerlingen. Daardoor
kan de deskundigheidsbevordering en de ontwikkeling van de school in gevaar
komen. Welke ruimte hebben scholen die kiezen voor de maximale onderwijstijd
om zich te ontwikkelen? Vindt de regering dat genoeg ruimte? Zo ja, waarom
geeft de regering dan toch de mogelijkheid om op de leerlinguren te bezuinigen
ter wille van schoolontwikkeling, zo vragen zij. De leden vragen vervolgens
of het nodig is om voor het verantwoord ontwikkelen van team-teaching extra
middelen en uren ter beschikking te stellen.Kan de regering aangeven, of de normjaartaak en de verhouding tussen contacturen,
voor-en nabereidingsuren, deskundigheidsbevordering en taakuren een zaak is
van de CAO (centraal of decentraal), van het schoolbestuur of van de minister?
Welke kabinetsvoorstellen liggen er op dit punt die nog niet zijn goedgekeurd
door de Kamer, zo vragen de leden van deze fractie.Doorstroommogelijkheden voor leerlingenDe leden van de PvdA-fractie merken op dat het derde leerjaar van havo
en vwo een jaar wordt waarover de scholen zelf keuzes kunnen maken. De profielen
beginnen in het vierde leerjaar van havo en vwo. In hoeverre mogen scholen
bij hoogbegaafde leerlingen al in het derde leerjaar aan de slag met profielen,
zonder dat dit een beperkend effect heeft op profielkeuze in de bovenbouw,
zo vragen deze leden.Evaluatiebepaling en afspraken tussen rijksoverheid en
scholenDe leden van de SP-fractie wijzen erop dat de regering wil gaan over het «wat»
en de scholen over het «hoe». De leden vragen hoe dit te rijmen
is met de keuzevrijheid van scholen om Frans óf Duits (dus het «wat»)
aan te bieden. Tevens willen zij weten hoe dit te rijmen valt met de afwezigheid
van kerndoelen in klas 3 van havo en vwo. Ook vragen de leden hoe dit te rijmen
valt met de beleidsvrijheid van scholen bij het bepalen van de bijscholing
die docenten in een kernteam nodig hebben als ze een ander vak gaan geven
dan waarvoor ze zijn opgeleid. Is er in deze drie gevallen geen sprake van «wat»,
zo vragen deze leden.12. Financiële gevolgenDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering de flankerende maatregelen,
zoals die een vertaling hebben gekregen in de lopende begroting en de begroting
voor 2006 en verder, met de daarbij behorende bedragen nog eens kan noemen.
Is met de onderwijsorganisaties overeenstemming bereikt over de hoogte en
de inzet van deze middelen, willen de leden weten.De leden van de PvdA-fractie merken op dat bij het wetsvoorstel geen financiële
gevolgen zijn voorzien. Wel wordt verwezen naar investeringen in het kader
van flankerend beleid. Kan de regering nader toelichten waarom er geen geld
nodig is om de invoering van de vernieuwing van de onderbouw voortgezet onderwijs
tot een succes te maken? Kan de regering een specificatie geven van alle relevante
middelen die beschikbaar zijn in het kader van het flankerend beleid, zo vragen
deze leden.De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering een overzicht
te geven van de middelen die worden geboden om de omslag in de onderbouw te
maken? Tevens vragen deze leden de regering of zij al inzicht heeft in de
mate waarin men bij het experiment met flexibele leermiddelen erin slaagt
de kosten beperkt te houden.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING1, A (art 1 WVO)De leden van de SP-fractie vragen waarom wettelijk wordt vastgelegd dat
het draait om het leerproces, terwijl de regering zich niet wil bemoeien met
het «hoe»?1, B en C (art 7,8 WVO)De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
er geen kerndoelen meer zijn in het derde jaar. Zijn er wel startcriteria
voor het vierde jaar? Zijn deze startcriteria in het vierde jaar voldoende
als ijkpunt voor het derde jaar? Welke ijkpunten zijn er voor het te bereiken
doel in het derde jaar die er toe bijdragen dat het startpunt in het vierde
jaar niet naar beneden wordt bijgesteld, zo vragen deze leden.Deze leden zijn positief over de omschrijving van onderwijstijd waar het
onderwijs buiten het schoolgebouw betreft. Afwijzend staan de leden ten opzichte
van onderwijstijd zonder fysieke aanwezigheid van de leraar of onderwijsondersteuner.
De leden vragen om te definiëren wat verstaan wordt onder «onderwijsondersteuner»?
Kan dat ook een lid zijn van het onderwijs ondersteunend personeel, bijvoorbeeld
een conciërge? De leden vragen wat het verschil is tussen «huiswerk
maken» en onderwijstijd, indien er geen fysieke aanwezigheid meer hoeft
te zijn van leraar of onderwijsondersteuner bij de «onderwijstijd».
Deelt de regering de vrees van de leden dat deze definitie van onderwijstijd
ook van toepassing is op een schriftelijke cursus, telewerkcursus of autodidactiek?
Ziet de regering het verband tussen leraar- of ondersteuner-extensief onderwijs
en kostenbesparing voor het management? Is de regering het met deze leden
eens dat om die reden onderwijstijd één op één
gemeten dient te worden met de aanwezigheid van een leraar? De regering spreekt
over houvast en zekerheid als het gaat om een bandbreedte van onderwijstijd.
Daar zijn de leden het mee eens, maar waarom is deze zekerheid en dit houvast
niet nodig als het gaat om vakbekwaamheid bij teamteaching, zo vragen de leden.Artikel 1 onderdeel 1 (art 23 WVO)De leden van de SP-fractie stellen dat door het schrappen van artikel
23 WVO de adviesurentabel voor het vmbo komt te vervallen. Deelt de regering
de mening van de leden dat daarmee tevens een ondersteuning van de oordeelsvorming
van de medezeggenschapsraad komt te vervallen?Artikel 1 onderdeel K lid 4bDe leden van de SP-fractie vragen of kan worden aangegeven welke grenzen
er zijn aan het tijdelijk inzetten van een nietof onderbevoegde leraar.De voorzitter van de commissie,AptrootAdjunct-griffier van de commissie,BoeveXNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), Lambrechts (D66), Hamer (PvdA), Van Bommel (SP),
Mosterd (CDA), Blok (VVD), Balemans (VVD), Slob (CU), Vergeer (SP), Tichelaar
(PvdA), Joldersma (CDA), De Vries (CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Aasted
Madsen-van Stiphout (CDA), Eski (CDA), Aptroot (VVD), voorzitter, Smeets (PvdA),
ondervoorzitter, Eijsink (PvdA), Leerdam, MFA (PvdA), Van Miltenburg (VVD),
Kraneveldt (LPF), Hermans (LPF), Van Dam (PvdA), Visser (VVD), Azough (GL),
Roefs (PvdA) en Jungbluth (GL).Plv. leden: Ferrier (CDA), Bakker (D66), Bussemaker (PvdA), Vacature (SP),
Brinkel (CDA), Hirsi Ali (VVD), Örgü (VVD), Van der Vlies (SGP),
Kant (SP), Dijksma (PvdA), Hessels (CDA), Sterk (CDA), Atsma (CDA), Van Bochove
(CDA), Van Hijum (CDA), Van der Sande (VVD), Verbeet (PvdA), Arib (PvdA),
Stuurman (PvdA), De Krom (VVD), Varela (LPF), Herben (LPF), Vacature (PvdA),
Nijs (VVD), Halsema (GL), Kalsbeek (PvdA) en Vendrik (GL). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30323-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl