Aanpassingswet derde tranche Awb I; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25280, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

03-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25280 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDEEL 1 ALGEMEEN 1. Inleiding2. De Awb en de bijzondere wettena. «dwingende» bepalingenb. «gangbare» bepalingenc. «vangnetbepalingen»d. facultatieve bepalingen3. Werkwijze4. De aanpassingsoperatie5. Verhouding tot andere wetswijzigingen; nog niet opgenomen
aanpassingen6. Subsidiewetgeving7. Indeling van de Aanpassingswet8. Opbouw van deze memorie van toelichting9. Wijziging van de Awb10. Afwijkingen van de AwbDEEL 2 STANDAARDAANPASSINGEN 1 BEKENDMAKING 1.1 Besluiten die tot een of meer belanghebbenden zijn
gericht (artikel 3:41)1.2 Besluiten die niet tot een of meer belanghebbenden
zijn gericht (artikel 3:42)2 Motivering3 Subsidies 3.1 Algemeen3.2 ToepassingsbereikDe aanspraak op financiële middelenDoor een bestuursorgaan verstrektMet het oog op bepaalde activiteiten van de aanvragerAnders dan als betaling voor goederen of dienstenSubsidietitel van overeenkomstige toepassingSubsidietitel niet (rechtstreeks) van toepassing3.3 Terminologie3.4 Wettelijke grondslag voor subsidieverstrekking3.5 Vijfjaarlijkse evaluatieplicht voor subsidies3.6 Het subsidieplafond3.7 De subsidieverleningGeen algemeen voorbehoudDe begrotingsvoorwaardeFacultatieve weigeringsgrondenDe uitvoeringsovereenkomst3.8 Verplichtingen van de subsidie-ontvanger3.9 De subsidievaststellingAanvraag tot vaststellingLagere vaststellingAmbtshalve vaststelling3.10 Intrekking en wijziging3.11 Betaling en terugvorderingVoorschottenOpschorting3.12 Per boekjaar verstrekte subsidies aan rechtspersonenInleidende bepalingenDe aanvraagDe subsidieverleningVerplichtingen van de subsidie-ontvangerDe subsidievaststelling4 Beleidsregels 4.1 De bevoegdheid tot het geven van beleidsregels4.2 Beleidsregels en algemeen verbindende voorschriften4.3 Verplichting om beleidsregels vast te stellen4.4 Hardheidsclausules en andere afwijkingsmogelijkheden5 Toezicht op de naleving 5.1 Algemeen5.2 Terminologische aanpassingen5.3 De definitie van «toezichthouder» (artikel
5:11)A «Een persoon»B «Bij of krachtens wettelijk voorschrift belast»C «Toezicht op de naleving» Algemeen: onderscheid met andere onderwerpenAfbakening ten opzichte van opsporing Ar 138 – Aan bijzondere opsporingsambtenaren worden
in beginsel naast de hun op grond van het Wetboek van Strafvordering en de
Wet op de economische delicten toekomende bevoegdheden geen bijzondere opsporingsbevoegdheden
toegekend.Afbakening ten opzichte van uitvoering/toepassing van
wettelijke voorschriftenAfbakening ten opzichte van toezicht op de uitvoeringAfbakening ten opzichte van informatie- en administratieve
verplichtingen t.b.v. andere doeleindenAfbakening ten opzichte van toezicht op bestuursorganen5.4 Voorschriften inzake legitimatie5.5 Evenredigheidsbeginsel5.6 Het bevoegdhedenpakket van de Awb5.7 Beperking van het bevoegdhedenpakket (artikel 5:14)5.8 Aanvulling van het bevoegdhedenpakket5.9 Betreden van plaatsen (artikel 5:15)Binnentreden zonder toestemmingInroepen hulp sterke armVergezellen door andere personen5.10 Vorderen van inlichtingen (artikel 5:16)5.11 Vorderen van inzage (artikel 5:17)5.12 Onderzoek, opneming en monsterneming (artikel 5:18)5.13 Onderzoek vervoermiddelen (artikel 5:19)5.14 Medewerking (artikel 5:20)Sanctionering niet-medewerking5.15 Overige onderwerpen met betrekking tot de aanpassing
aan afdeling 5.2 A ambtenaren als toezichthouder en verantwoordingB Aanduiding van de voorschriften waarop het toezicht
betrekking heeftC Aanwijzing politieambtenaren als toezichthoudersD Publikatie van aanwijzingsbesluitenE Regels en richtlijnen met betrekking tot het toezicht
op de naleving6 Bestuursdwang 6.1 Algemeen6.2 Modelbepaling toekenning bestuursdwangbevoegdheid6.3 Bestuursdwangregeling Gemeentewet, Provinciewet en
Waterschapswet; algemene bestuursdwangbevoegdheid6.4 Toekenning aan een politiek verantwoordelijk bestuursorgaan6.5 Geen toekenning aan officieren van justitie of politieambtenaren6.6 Begripsomschrijving in bijzondere wetgeving schrappen;
hanteren van de term bestuursdwang6.7 Inclusieve definities schrappen; uitbreidende definities
handhaven6.8 Overige terminologische punten6.9 Geen bestuursdwang in de zin van de Awb6.10 Uniforme aanduiding van de verplichtingen die met
bestuursdwang kunnen worden gehandhaafd6.11 Nadere voorwaarden voor het besluit tot toepassing
van bestuursdwang6.12 Waarschuwing bestuursdwang (artikel 5:24)6.13 Kostenverhaal (artikel 5:25)6.14 Invordering kosten (artikel 5:26)6.15 Betreden van plaatsen (artikel 5:27)6.16 Verzegeling (artikel 5:28)6.17 Meevoeren en opslaan van zaken (artikel 5:29)6.18 Verkoop, eigendomsoverdracht, vernietiging (artikel
5:30)6.19 Bevoorrechting van kosten6.20 Assistentie politie6.21 Gedoogplicht6.22 Proces-verbaal7 Dwangsom 7.1 Algemeen7.2 De dwangsomregeling in de Gemeentewet, Provinciewet
en Waterschapswet7.3 Toekenning dwangsombevoegdheid (artikel 5:32, eerste
lid)7.4 Criterium van het geleadeerde belang (artikel 5:32,
derde lid)7.5 Wijze van vaststelling en hoogte van de dwangsom (artikel
5:32, vierde lid)7.6 Termijn om last uit te voeren (artikel 5:32, vijfde
lid)7.7 Bestemming en invordering verbeurde dwangsommen (artikel
5:33)7.8 Opheffing dwangsom (artikel 5:34)7.9 Verjaring (artikel 5:35)7.10 Bestuursdwangbevoegdheid zonder dwangsombevoegdheid7.11 Zelfstandige dwangsombevoegdheid7.12 Terminologische punten8 Mandaat 8.1 Algemeen8.2 De bevoegdheid tot het verlenen van mandaat8.3 Terminologie: mandaat, volmacht en machtiging8.4 Uitsluiten of beperken van mandaat8.5 Instructies8.6 Mandaat aan niet-ondergeschikten8.7 Ondermandaat8.8 Ondertekeningsmandaat (artikel 10:11)9 Delegatie 9.1 Algemeen9.2 Wettelijke grondslag9.3 Terminologie9.4 Geclausuleerde delegatie9.5 Bevoegdheden delegans9.6 Delegatie aan ondergeschikten9.7 Delegatie van regelgevende bevoegdheid9.8 Overdracht van andermans bevoegdheid10 Goedkeuring 10.1 Algemeen10.2 Aanwijzing van aan goedkeuring onderworpen besluiten10.3 Terminologie en toepassingsbereik10.4 Gronden voor het onthouden van goedkeuring10.5 Beslistermijn en fictieve goedkeuring10.6 Verhouding tot rechterlijk oordeel10.7 Gedeeltelijke en voorwaardelijke goedkeuring, alsmede
goedkeuring voor bepaalde tijd en intrekking van de goedkeuringGedeeltelijke goedkeuringVoorwaardelijke goedkeuringGoedkeuring voor bepaalde tijdIntrekking van de goedkeuring10.8 Procedurevoorschriften10.9 Verklaring van geen bezwaar11 Vernietiging 11.1 Algemeen11.2 Toekennen van vernietigingsbevoegdheid11.3 Vernietigingsgronden11.4 Beperkingen van de vernietigingsbevoegdheid11.5 Verhouding tot rechterlijk oordeel11.6 Procedurevoorschriften11.7 Vernietiging van besluiten tot het aangaan van privaatrechtelijke
rechtshandelingen11.8 Rechtsgevolgen van vernietiging11.9 SchorsingDEEL 3 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING HOOFDSTUK 1 WIJZIGING VAN DE ALGEMENE WET BESTUURSRECHT ENIG ARTIKEL ABCDEFHOOFDSTUK 2 MINISTERIE VAN ALGEMENE ZAKEN ENIG ARTIKEL Wet openbaarheid van bestuurHOOFDSTUK 3 MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN ARTIKEL 1 AmbtenarenwetARTIKEL 2 Brandweerwet 1985 AB en CDEARTIKEL 3 Garantiewet militairen K.N.I.L. A, B en CARTIKEL 4 Gemeentewet AB, C, D, I, L, M, N, P, SE en FGHJKO, R, TQUVW, X, Y, ZAABBCCDD, EE, IIFFGGHHJJKKLLMMNNARTIKEL 5 Kaderwet bestuur in verandering A, B, CARTIKEL 6 Provinciewet AB, C, D, I, K, L, L, ME en FGHJN, O, QPR, S, WTUVXVZAABBARTIKEL 7 Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezagARTIKEL 8 Wet financiële voorzieningen privatisering
ABP ABARTIKEL 9 Wet gemeenschappelijke regelingen A, K, N, U, Y, DD, HHB, LLC, D, F, G, H, L, O, V, X, Z, AA, EE, FF, II, JJEH, M, P, X, BB, GG, KKJ, CCQ, R, S, TARTIKEL 10 Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens A en BCARTIKEL 11 Wet van 21 april 1955, houdende vaststelling
van een regeling, als bedoeld in artikel 89a van de Comptabiliteitswet (Stb.
1927, No. 259), ten aanzien van de «Stichting tot verzorging en afwikkeling
van pensioensaangelegenheden betreffende gewezen overheidspersoneel van Indonesië
en hun nagelaten betrekkingen (Stb. 189) ABARTIKEL 12 Wet Nationale ombudsmanARTIKEL 13 Wet op de Parlementaire EnquêteARTIKEL 14 Wet op de Raad van StateARTIKEL 15 Wet Stichting CAOPARTIKEL 16 Wet Stichting ROIARTIKEL 17 Overgangsbepaling gemeentelijke belastingenHOOFDSTUK 4 MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN ENIG ARTIKEL Sanctiewet 1977HOOFDSTUK 5 MINISTERIE VAN DEFENSIE ARTIKEL 1 Belemmeringenwet LandsverdedigingARTIKEL 2 Inkwartieringswet A tot en met GHIJKLARTIKEL 3 Kaderwet Dienstplicht ABCARTIKEL 4 Militaire Ambtenarenwet 1931 ABCDARTIKEL 5 Oorlogswet voor NederlandA, C en DBEARTIKEL 6 Wet immunisatie militairen A en BARTIKEL 7 Wet van 15 april 1896, houdende bepalingen ter
uitvoering van artikel 152, 2de lid, der Grondwet (Stb. 71) (militaire inundatiën)ARTIKEL 8 Wet voor het reserve-personeel der krijgsmacht
1985 A tot en met CHOOFDSTUK 6 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN AlgemeenARTIKEL 1 Distributiewet 1939 ABARTIKEL 2 Elektriciteitswet 1989 AB tot en met FG tot en met JARTIKEL 3 In- en uitvoerwet ABC en DARTIKEL 4 Kaderwet EZ-subsidiesADEFGARTIKEL 5 Kernenergiewet A, B en CDEF en GARTIKEL 6 Mijnwet 1810ARTIKEL 7 Mijnwet 1903 ABCDEFARTIKEL 8 Mijnwet continentaal plat AlgemeenABC en DEFARTIKEL 9 Prijzennoodwet A en BARTIKEL 10 Prijzenwet A en BARTIKEL 11 Uitvoeringswet verdrag chemische wapens A, B en CARTIKEL 12 Vestigingswet Bedrijven 1954ARTIKEL 13 Vorderingswet 1962 A, B en CDEFARTIKEL 14 Waarborgwet 1986 ABCDARTIKEL 15 Wet aardgasprijzenARTIKEL 16 Wet op de Accountants-Administratieconsulenten ABARTIKEL 17 Wet op het consumentenkrediet A en BARTIKEL 18 Wet economische mededinging A, B en CD en EARTIKEL 19 Wet energiebesparing toestellen AB en CARTIKEL 20 Wet goedkeuring en uitvoering Markham- overeenkomstARTIKEL 21 Wet op de Kamers van Koophandel en Fabrieken
1963 A tot en met CDEARTIKEL 22 Wet medewerking verdedigingsvoorbereiding 1939 A en CBD en EARTIKEL 23 Wet opsporing delfstoffenARTIKEL 24 Wet op de RegisteraccountantsARTIKEL 25 Wet uitvoering aanbevelingen artikel 63, derde
lid, EGKS-verdrag A en BARTIKEL 26 Wet uitvoering Internationaal Energieprogramma A en BARTIKEL 27 Wet verzekering beschikbaar blijven goederen ABCARTIKEL 28 Wet voorraadvorming aardolieprodukten ABARTIKEL 39 WinkeltijdenwetARTIKEL 30 IJkwet A, C en DBE en G t/m KFHOOFDSTUK 7 MINISTERIE VAN FINANCIËN Afdeling 7.1 Fiscale wetgeving ARTIKEL 1 Algemene wet inzake rijksbelastingen ABCARTIKEL 2 Douanewet ABARTIKEL 3 Invorderingswet 1990ARTIKEL 4 Wet op de inkomstenbelasting 1964ARTIKEL 5 Wet op de vennootschapsbelasting 1969ARTIKEL 6 Wet waardering onroerende zakenAfdeling 7.2 Overige wetgevingARTIKEL 7 Kaderwet financiële verstrekkingen Financiën A, B en CARTIKEL 8 Wet medefinanciering oververtegenwoordiging
oudere ziekenfondsverzekerden ABARTIKEL 9 Wet toezicht beleggingsinstellingen ABARTIKEL 10 Wet toezicht effectenverkeer 1995 ABCARTIKEL 11 Wet toezicht kredietwezen 1992ARTIKEL 12 Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf A, D, F, HBCE, GARTIKEL 13 Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 A1, B, E, G, I en JA2BDF, HHOOFDSTUK 8 MINISTERIE VAN JUSTITIE ARTIKEL 1 Advocatenwet AB tot en met EARTIKEL 2 Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigenARTIKEL 3 Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften ABCARTIKEL 4 Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers ABC1C2 en DARTIKEL 5 Wet geestelijke verzorging zorginstellingen,
justitiële inrichtingen en krijgsmachtABARTIKEL 6 Wet Justitie-subsidies ABC AlgemeenArtikel 48a Eerste lidTweede lidDerde lidVierde lidArtikel 48bDARTIKEL 7 Wet op de kansspelen A tot en met FGHIJKARTIKEL 8 Wet Landelijk Bureau Inning OnderhoudsbijdragenARTIKEL 9 Wet persoonsregistraties ABCARTIKEL 10 Wet politieregisters ABARTIKEL 11 Wet op de rechtsbijstand A, B, C, E,DFGHIARTIKEL 12 Wet schadefonds geweldsmisdrijvenARTIKEL 13 Wet tarieven in burgerlijke zakenHOOFDSTUK 9 MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ AlgemeenARTIKEL 1 BoswetARTIKEL 2 Diergeneesmiddelenwet ABCDEARTIKEL 3 Gezondheids- en welzijnswet voor dierenABCDEFGHARTIKEL 4 Herinrichtingswet Oost-Groningen en de Groningse-Drentse
Veenkoloniën A, GB, F, HCDE, I, JARTIKEL 5 JachtwetABC, DARTIKEL 6 Landbouwkwaliteitswet ABARTIKEL 7 Landbouwwet ABCDEARTIKEL 8 LandinrichtingswetA, B, C, D, I, L, M, R, U, V, CCEF, K, O, X, AAE, P, S, T, W, DD, EE, FFH, QI, N, Q, R, VJU, ZBBARTIKEL 9 Meststoffenwet A, B, G, HC, GDEIJNARTIKEL 10 Natuurbeschermingswet ABARTIKEL 11 Noodwet Voedselvoorziening ABCARTIKEL 12 Plantenziektenwet ABCDEFG, HARTIKEL 13 Uitvoeringswet visserijverdrag 1967 A, BARTIKEL 14 Veewet ABARTIKEL 15 Wet agrarisch grondverkeer AB, C, D, E, F, G, IHARTIKEL 16 Wet houdende vaststelling van minimumeisen
voor het houden van legkippen ABARTIKEL 17 Wet op de openluchtrecreatie ABCDEFARTIKEL 18 Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde
1990 ABCDARTIKEL 19 Wet verplaatsing mestproduktie ABARTIKEL 20 Zaaizaad- en PlantgoedwetHOOFDSTUK 10 MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ARTIKEL 1 Algemene bijstandswet ABCDEARTIKEL 2 Arbeidsomstandighedenwet AB, F, G, KCDEHIJLMARTIKEL 3 Arbeidstijdenwet A, IBCDE, G, HFARTIKEL 4 ArbeidsvoorzieningswetARTIKEL 5 Arbeidsvoorzieningswet 1996 A, IBCD, EFGHARTIKEL 6 Noodwet Arbeidsvoorziening ABCDARTIKEL 7 Pensioen- en spaarfondsenwetABCARTIKEL 8 Stoomwet A, BCDARTIKEL 9 Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend
verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten A, DB, CEFARTIKEL 10 Wet arbeid gehandicapte werknemers A, C, DBEFARTIKEL 11 Wet arbeid vreemdelingen AB, DCARTIKEL 12 Wet betreffende verplichte deelneming in een
bedrijfspensioenfonds A1, A2, BA3CARTIKEL 13 Wet betreffende verplichte deelneming in een
beroepspensioenregeling A1, A2, B, C, DA3EARTIKEL 14 Wet van 13 december 1972 tot bevriezing van
het kinderbijslagbedrag voor het eerste kind, alsmede oprichting van het Fonds
Voorheffing Pensioenverzekering (Stb. 702) ABARTIKEL 15 Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen ABARTIKEL 16 Wet op de gevaarlijke werktuigen ABCDEFGARTIKEL 17 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen ABCDARTIKEL 18 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers ABCDARTIKEL 19 Wet op de loonvorming ABCARTIKEL 20 Wet melding collectief ontslagARTIKEL 21 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag ABCDARTIKEL 22 Wet op de ondernemingsraden ABARTIKEL 23 Wet voorzieningen gehandicaptenHOOFDSTUK 11 MINISTERIE VAN VERKEER EN WATERSTAAT ARTIKEL 1 Wet van 28 maart 1996, Stb. 320ARTIKEL 2 Grondwaterwet ABCARTIKEL 3 Ontgrondingenwet ABCARTIKEL 4 Postwet A en FBCDEARTIKEL 5 Radio-Omroep-Zender-Wet 1935 A1A2A3BARTIKEL 6 Rivierenwet A en BCDEARTIKEL 7 Waterschapswet ABCD en EFGH en I.1I.2JKLMNO en CCPQR t/m UVWXY, Z, FFAABBCCEEGGHHIIJJKKARTIKEL 8 Waterstaatswet 1900 ABCDEFGHIJKARTIKEL 9 Wegenverkeerswet 1994A t/m EFGHIARTIKEL 10 Wet op de telecommunicatievoorzieningen AB en OCDE en HF en MGI en JKLNARTIKEL 11 Wet op de waterhuishouding ABCDEFGHARTIKEL 12 Wet op de waterkering ABCARTIKEL 13 Wet verontreiniging oppervlaktewateren A en BCARTIKEL 14 Wet verontreiniging zeewaterARTIKEL 15 Overgangsbepaling waterschapsbelastingenHOOFDSTUK 12 MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT ARTIKEL 1 Absintwet 1909ARTIKEL 2 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ABARTIKEL 3 Destructiewet ABCARTIKEL 4 Drank- en Horecawet ABCDEFGH en IJKLMNARTIKEL 5 GezondheidswetBC en IDEFG, H en IJARTIKEL 6 Kwaliteitswet zorginstellingen ABCDARTIKEL 7 Opiumwet ABARTIKEL 8 Quarantainewet A tot en met DEARTIKEL 9 Rompwet instellingen van weldadigheidARTIKEL 10 Tabakswet ABCDEF, GHARTIKEL 11 Tijdelijke Verstrekkingenwet maatschappelijke
dienstverlening ABCDEFGHIARTIKEL 12 Vleeskeuringswet A en B2B1B3B4CDEFGHIJKARTIKEL 13 Warenwet A1 en D1A1, A2, D1, D2 en G3BC1, D3, E, G2, H en PC2FGIJKLMNOARTIKEL 14 Welzijnswet 1994 AB en CD en EFGARTIKEL 15 Wet afbreking zwangerschap ABCARTIKEL 16 Wet ambulancevervoer ABC en DARTIKEL 17 Wet bestrijding infectieziekten en opsporing
ziekteoorzaken ABCARTIKEL 18 Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen ABCDARTIKEL 19 Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 ABARTIKEL 20 Wet buitengewoon pensioen Indisch verzet ABCARTIKEL 21 Wet buitengewoon pensioen zeelieden-oorlogsslachtoffers
 ABCARTIKEL 22 Wet collectieve preventie volksgezondheidARTIKEL 23 Wet geneesmiddelenprijzen ABCDEARTIKEL 24 Wet inzake bloedtransfusie ABCD en EARTIKEL 25 Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg A, B1, E en LB2B3C, D, F, G en HIJKARTIKEL 26 Wet op de dierproeven ABCDEFGARTIKEL 27 Wet op de filmvertoningen A1A2 en BCARTIKEL 28 Wet op de geneesmiddelenvoorziening AB en CD, E, F en GARTIKEL 29 Wet op de jeugdhulpverlening ABCDEHIKN en OPQRSUARTIKEL 30 Wet op de medische hulpmiddelen ABCARTIKEL 31 Wet op de Pensioen- en Uitkeringsraad A1 en EA2B en CDFARTIKEL 32 Wet op het bevolkingsonderzoek ABARTIKEL 33 Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945ARTIKEL 34 Wet voorkoming misbruik chemicaliën ABCDEFGHARTIKEL 35 Ziekenfondswet ACF, G en HHOOFDSTUK 13 MINISTERIE VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE
ORDENING EN MILIEUBEHEER ARTIKEL 1 HuurwetARTIKEL 2 Interimwet ammoniak en veehouderij ABARTIKEL 3 onteigeningswet ABARTIKEL 4 Organisatiewet kadaster A t/m DARTIKEL 5 Waterleidingwet ABC en FD en EGH t/m LMNOARTIKEL 6 Wet bodembescherming ABC t/m GHIARTIKEL 7 Wet explosieven voor civiel gebruik ABCDEFARTIKEL 8 Wet geluidhinder A en BCD en FEGHIARTIKEL 9 Wet hygiëne en veiligheid zwemgelegenheden ABCDEFGHARTIKEL 10 Wet individuele huursubsidieARTIKEL 11 Wet inzake de luchtverontreiniging ABCDEARTIKEL 12 Wet milieugevaarlijke stoffen ABARTIKEL 13 Wet op de architectentitel ABCDEHOOFDSTUK 14 SLOTBEPALINGEN ARTIKEL 1ARTIKEL 2ARTIKEL 3OndertekeningBijlage bij de memorie van toelichtingINHOUDSOPGAVE AANPASSINGSWET DERDE TRANCHE AWB I 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25280Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 335 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 280Aanpassing van bijzondere wetten aan de derde tranche van de Algemene
wet bestuursrecht (Aanpassingswet derde tranche Awb I)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING DEEL 1 ALGEMEEN 1. InleidingVorig jaar is totstandgekomen de wet van 20 juni 1996 tot aanvulling van
de Algemene wet bestuursrecht (Derde tranche Awb) (Stb. 333). Zoals is aangegeven
in de door de eerste ondergetekende op 17 februari 1997 gezonden brief aan
de voorzitter van de Tweede Kamer, is de inwerkingtreding voorzien op 1 januari
1998. Dit betekent dat vóór 1 januari 1998 de Nederlandse wet-
en regelgeving moet worden aangepast aan de derde tranche, zoals dat ook bij
de eerste en de tweede tranche van de Algemene wet bestuursrecht is gebeurd.De noodzaak van aanpassing vloeit voort uit de doelstellingen van de Awb.
Deze doelstellingen zijn (vgl. de memorie van toelichting bij de eerste tranche
van de Awb, kamerstukken II 1988/89, 21 221, nr. 3, blz. 4):– het bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving; – het systematiseren en, waar mogelijk, vereenvoudigen van de bestuursrechtelijke
wetgeving;– het codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke
jurisprudentie hebben voorgedaan;– het treffen van voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die
zich naar hun aard niet voor regeling in de bijzondere wet lenen.Om deze doelstellingen te bereiken is het totstandbrengen van de Awb zelf
niet voldoende. Met het vastleggen van bijvoorbeeld algemene regels over subsidies
wordt nog geen eenheid bereikt, als allerlei bijzondere regelingen toch weer
afwijkende begrippen, een andere terminologie en een afwijkende systematiek
gaan hanteren, dan wel zaken die al in de Awb zijn geregeld nog eens opnieuw
gaan regelen. Derhalve moet bij het opstellen van bijzondere wetgeving steeds
rekening worden gehouden met de Awb en moet de bestaande bijzondere wetgeving
worden aangepast. Het onderhavige wetsvoorstel voorziet in die noodzakelijke
aanpassingen, voor zover zij betrekking hebben op de bestaande wetgeving in
formele zin, met uitzondering van rijkswetten. Daarmee wordt opnieuw een belangrijke
bijdrage geleverd aan de vereenvoudiging, harmonisatie en systematisering
van de Nederlandse bestuursrechtelijke wetgeving. 2. De Awb en de bijzondere wettenHet algemene uitgangspunt is derhalve dat de bijzondere wetgeving moet
worden aangepast aan de Awb. Voor een goed begrip van dit wetsvoorstel is
het echter noodzakelijk om de verhouding tussen de Awb en de bijzondere wetten
nauwkeuriger te bepalen. In de memorie van toelichting bij de eerste tranche
(kamerstukken II 1988/89, 21 221, nr. 3, blz. 17) is uiteengezet, dat
vanuit dit gezichtspunt in de Awb vier typen bepalingen kunnen worden onderscheiden: a. «dwingende» bepalingenDwingende bepalingen zijn bepalingen die zonder uitzondering voor het
gehele bestuursrecht behoren te gelden. Voorbeelden zijn artikel 5:12, dat
voorschrijft dat een toezichthouder bij de uitoefening van zijn taak een legitimatiebewijs
bij zich draagt en dat desgevraagd aanstonds toont, en artikel 10:14, dat
delegatie aan ondergeschikten verbiedt. Voor de aanpassingswetgeving betekent
dit allereerst dat bepalingen die met zo'n dwingende Awb-bepaling in strijd
zijn – bijvoorbeeld een bepaling die delegatie aan ondergeschikten mogelijk
maakt – dienen te vervallen. Hetzelfde geldt voor bepalingen in de bijzondere
wetgeving die hetzelfde voorschrijven als de dwingende Awb-bepaling; dergelijke
bepalingen worden immers overbodig.In een enkel geval blijkt het noodzakelijk toch een regeling te treffen
die afwijkt van een dwingende Awb-bepaling. Zo'n afwijking is slechts mogelijk
bij wet in formele zin, en geschiedt krachtens vast wetgevingsbeleid steeds
uitdrukkelijk, door gebruik te maken van de formule «In afwijking van
artikel ... van de Algemene wet bestuursrecht ...» of «Artikel
... van de Algemene wet bestuursrecht is niet van toepassing». Het spreekt
vanzelf dat dergelijke afwijkingen steeds uitdrukkelijk gemotiveerd worden
(zie ook aanwijzing 49 van de Aanwijzingen voor de regelgeving). Een overzicht
van de in dit wetsvoorstel voorkomende afwijkingen is hierna gegeven in paragraaf
10. b. «gangbare» bepalingenDe Awb kent ook bepalingen die moeten worden beschouwd als «de voor
normale gevallen beste hoofdregel», waarop echter uitzonderingen kunnen
worden gemaakt. Dergelijke «gangbare» bepalingen zijn herkenbaar
aan de clausule «tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald».
Een voorbeeld uit de derde tranche is artikel 4:52, tweede lid, dat bepaalt
dat een subsidie binnen vier weken na de subsidievaststelling moet worden
betaald, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald. Dat betekent
dat de wetgever – ook een lagere wetgever – voor een andere betalingstermijn
kan kiezen, indien daartoe voldoende reden is. Voor de aanpassingsoperatie
betekent dit, dat met de hoofdregel overeenkomende bepalingen kunnen vervallen,
terwijl bij afwijkende bepalingen moet worden nagegaan of er voldoende grond
is om een uitzondering op de hoofdregel te maken. c. «vangnetbepalingen»In een enkel geval geeft de Awb uitdrukkelijk voorrang aan de bijzondere
wetgever. Het gaat dan om onderwerpen, waarbij het gelet op de variëteit
aan situaties niet goed mogelijk is een algemene regel te geven, maar waarbij
het wel wenselijk is om een regel te geven waarop kan worden teruggevallen
indien de bijzondere wetgever het onderwerp niet heeft geregeld. Een voorbeeld
is artikel 4:44, tweede tot en met vierde lid, betreffende de termijn waarbinnen
de aanvraag tot subsidievaststelling moet worden ingediend. De Awb stelt daar
voorop dat de bijzondere wetgever dit punt moet regelen, maar
geeft vervolgens een regeling voor het geval dit niet is geschied. Voor de
aanpassingswetgeving betekent dit, dat moet worden nagegaan of de bijzondere
wet het punt regelt, en zo neen, of en hoe dat alsnog moet gebeuren. d. facultatieve bepalingenTenslotte kent de Awb bepalingen die slechts gelden indien dit uitdrukkelijk
is bepaald, hetzij bij wettelijk voorschrift hetzij bij besluit van het bevoegde
bestuursorgaan. Het belangrijkste voorbeeld in de derde tranche is afdeling
4.2.8, inzake periodieke subsidies aan rechtspersonen. Voor de aanpassingswetgeving
betekent dit, dat bij dit type subsidies moet worden nagegaan of er bezwaren
bestaan tegen toepassing van deze afdeling. Zo niet, dan wordt een bepaling
opgenomen die de afdeling uitdrukkelijk van toepassing verklaart.Naast deze indeling in vier categorieën bepalingen is voor de aanpassingswetgeving
van belang of de Awb een onderwerp al dan niet uitputtend regelt. Uitputtend
geregeld worden in de derde tranche bijvoorbeeld de rechtsgevolgen van mandaat
en delegatie, vernietiging en schorsing. Dat betekent dat bepalingen in de
bijzondere wetgeving over die rechtsgevolgen dienen te vervallen. In andere
gevallen is echter denkbaar dat de bijzondere wetgever de Awb aanvult. Zo
regelt de Awb in artikel 3:46 slechts dat de motivering van een besluit deugdelijk
moet zijn. In een aantal gevallen vult de bijzondere wet deze bepaling aan,
door bepaalde elementen te specificeren die in de motivering in ieder geval
aan de orde moeten komen.Een laatste belangrijke categorie aanpassingen heeft betrekking op de
wettelijke terminologie. In de bijzondere wetgeving is zoveel mogelijk dezelfde
terminologie gehanteerd als in de Awb. Dit komt de duidelijkheid en begrijpelijkheid
van de wetgeving ten goede. In de bestaande wetgeving wordt bijvoorbeeld voor
het begrip subsidie een reeks van termen gebruikt: «subsidie»,
maar ook «bijdrage», «vergoeding», «premie»
etc. Op zichzelf maakt het voor de toepasselijkheid van titel 4.2 (subsidies)
niet uit welke naam aan een bepaalde financiële verstrekking is gegeven.
Beslissend is uitsluitend of de verstrekking valt onder de definitie van artikel
4:21 Awb. Voor de gebruiker van de wet heeft het niettemin grote voordelen
als verstrekkingen die aan die definitie voldoen, ook uitdrukkelijk als subsidie
worden aangeduid. Dan is immers in één oogopslag duidelijk dat
naar het oordeel van de wetgever titel 4.2 van toepassing is, en hoeft de
gebruiker niet zelf de elementen van de definitie na te lopen. Dit laat onverlet
dat er in een enkel geval redenen kunnen zijn om een afwijkende terminologie
te handhaven; zo zal, mede gelet op artikel 4:23, vierde lid, in de onderwijswetgeving
het woord «bekostiging» worden gehandhaafd. 3. WerkwijzeDe aanpassingswetgeving heeft in beginsel een technisch karakter: beoogd
wordt de bijzondere wetgeving in overeenstemming te brengen met de inhoud,
het systeem en de terminologie van de Awb, niet om de materiële normstelling
of het beleid van de bijzondere wet te veranderen. Dat betekent echter niet,
dat de aanpassing een eenvoudige, als het ware mechanische operatie is, waarbij
de inhoud van de aanpassingen steeds volautomatisch uit de Awb volgt. Soms
is dat wel het geval: een bepaling die inhoudt dat bestuursdwang op kosten
van de overtreder geschiedt, bijvoorbeeld, kan zonder meer worden geschrapt,
want dat staat al in de Awb (art. 5:25). Maar vaak ook laat de Awb keuzemogelijkheden –
zo is het in principe aan de bijzondere wetgever om te bepalen of voor een bepaalde subsidie een subsidieplafond noodzakelijk is; vgl. artikel
4:25 – , en zelfs als dat niet het geval is, zijn technisch gezien vaak
verschillende aanpassingsmethoden denkbaar. Daarbij gaat het vaak om keuzen
die bij een reeks van wetten telkens weer moeten worden gemaakt. In dit licht is het van belang dat nodeloze verschillen tussen de aanpassingen
van verschillende bijzondere wetten worden vermeden. Daartoe zijn twee voorzieningen
getroffen. In de eerste plaats is, voorafgaand aan het eigenlijke aanpassingswerk,
door de Ministeries van Justitie en van Binnenlandse Zaken een uitvoerige
Leidraad voor de aanpassing van de bijzondere wetgeving aan de derde tranche
opgesteld. In deze Leidraad zijn voor een groot aantal vragen die bij de aanpassing
kunnen rijzen standaardoplossingen aangereikt, waar nodig en mogelijk in de
vorm van modelbepalingen. Deze Leidraad is besproken in de Interdepartementale
Commissie voor de Harmonisatie van Wetgeving en als uitgangspunt gehanteerd
bij het eigenlijke aanpassingswerk. Gebleken is dat daardoor niet alleen de
consistentie, maar ook de doelmatigheid en de voortgang van het aanpassingswerk
zijn bevorderd. De Leidraad voorkomt immers, dat op regelmatig terugkerende
vragen telkens opnieuw een antwoord moet worden gezocht.De Leidraad kan niet alle vragen voorzien. Daarom zijn twee interdepartementale
begeleidingscommissies ingesteld (één voor het onderdeel subsidies
en één voor de overige onderdelen van de derde tranche), waarin
alle departementen zijn vertegenwoordigd. Deze commissies hebben zowel tot
taak om de voortgang van het aanpassingswerk te bewaken als om een gezamenlijk
antwoord te formuleren op vragen die meer dan één departement
raken en waarop de Leidraad geen antwoord geeft. Deze werkwijze, waarmee eerder
ervaring was opgedaan bij de aanpassing van algemene maatregelen van bestuur
aan de eerste en de tweede tranche, is wederom efficiënt en vruchtbaar
gebleken.De Leidraad bevat tevens toelichtingen op regelmatig terugkerende aanpassingen.
Zij keert daarom in belangrijke mate terug in het tweede deel van deze memorie
van toelichting. Daarnaast kan zij, in aangepaste vorm, goede diensten bewijzen
bij het opstellen van toekomstige bestuursrechtelijke wetgeving, waarin immers
ook steeds rekening gehouden zal moeten worden met de derde tranche. Het ligt
dan ook in het voornemen om een aangepaste versie van de Leidraad te zijner
tijd te publiceren in de door het Ministerie van Justitie verzorgde reeks
«Gereedschap voor de Wetgevingspraktijk». 4. De aanpassingsoperatieDe aanpassing van de bijzondere wetgeving is een omvangrijke operatie.
Op rijksniveau moeten honderden wetten en een vergelijkbaar aantal lagere
regelingen op de noodzaak van aanpassing worden onderzocht. Dat moet bovendien
in een relatief korte periode gebeuren. De ervaringen bij de eerste en de
tweede tranche hebben geleerd dat een zorgvuldige voorbereiding noodzakelijk
is om een dergelijke operatie tijdig tot een goed einde te brengen.De aanpassingswetgeving dient tegelijk met de derde tranche zelf, dus
op 1 januari 1998, in werking te treden. Zo mogelijk zou zij uiterlijk één
à twee maanden daarvóór het Staatsblad moeten hebben
bereikt. Daarvan uitgaande is bij de ambtelijke voorbereiding om voor de hand
liggende redenen prioriteit gegeven aan de aanpassing van de formele wetgeving.
Het onderhavige wetsvoorstel is daarvan de eerste neerslag. Thans wordt gewerkt
aan de aanpassing van algemene maatregelen van bestuur; het streven is om
de desbetreffende aanpassings-amvb's vóór 1 juli 1997 aan de
Raad van State voor te leggen. De tweede helft van 1997 kan dan worden gebruikt
voor de aanpassing van ministeriële regelingen. De aanpassing van algemene
maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen zal in beginsel departementsgewijs
geschieden. De aanpassing van de regelgeving van decentrale overheden behoort tot
de verantwoordelijkheid van die overheden zelf, waarbij overigens door de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten met medewerking van de Ministeries van
Justitie en van Binnenlandse Zaken ondersteuning zal worden geboden. Wij wijzen
in dit verband op de recent tot stand gekomen VNG-publicatie «De Algemene
wet bestuursrecht aangebouwd. De derde tranche», die een leidraad bevat
voor de aanpassing van gemeentelijke regelgeving. Deze publicatie is in samenwerking
met de bovengenoemde ministeries tot stand gebracht. 5. Verhouding tot andere wetswijzigingen; nog niet opgenomen
aanpassingenEen aspect dat bijzondere aandacht vergt is de verhouding tussen deze
aanpassingswet en andere lopende wetswijzigingen. Het aanpassen van de gehele
bestuursrechtelijke wetgeving heeft iets van schieten op een bewegend doel.
In de periode tussen indiening en inwerkingtreding van de aanpassingswet wordt
de aan te passen bijzondere wetgeving ook uit anderen hoofde veelvuldig gewijzigd.
Voor zover die wetswijzigingen eerder dan of tegelijk met de derde tranche
in werking treden, moet daarmee bij het opstellen van de aanpassingswet rekening
worden gehouden; treden zij later in werking, dan moeten zij omgekeerd rekening
houden met de aanpassingswet. Praktisch betekent dit, dat de opstellers van
de aanpassingswet thans moeten voorspellen hoe de Nederlandse wetgeving op
1 januari 1998 zal luiden. Dat lukt nooit helemaal. Immers, zolang een wetsvoorstel
nog bij de Staten-Generaal aanhangig is, staat niet vast dat het zal worden
aanvaard; zolang het nog bij de Tweede Kamer aanhangig is staat zelfs niet
definitief vast hoe de tekst zal luiden als het wordt aanvaard, en tenslotte
is de datum van inwerkingtreding niet met zekerheid te voorspellen.Op zichzelf kan dit probleem zich ook bij een gewoon wetsvoorstel voordoen.
Bij een wetsvoorstel als het onderhavige, dat uitsluitend bestaat uit een
zeer groot aantal wijzigingen van andere wetten, doet het zich echter in zodanig
veel grotere omvang voor, dat het bijzondere aandacht vergt. De praktijk leert
namelijk, dat juist deze problematiek van de onderlinge afstemming van gelijktijdig
lopende wetswijzigingen nogal eens de bron is van technische fouten in de
wetgeving.Om dergelijke fouten zoveel mogelijk te voorkomen, zijn bij de voorbereiding
van deze aanpassingswet de volgende uitgangspunten gehanteerd:– Hoewel deze aanpassingswet vanzelfsprekend op een zodanig tijdstip
moet worden ingediend dat er voldoende ruimte is voor de advisering door de
Raad van State en de parlementaire behandeling, is zij welbewust verhoudingsgewijs
later ingediend dan de eerste twee aanpassingswetten bij de eerste tranche.
Hoe langer immers de periode tussen indiening en inwerkingtreding, hoe groter
ten tijde van de indiening de onzekerheid is over de stand van de wetgeving
op het tijdstip van inwerkingtreding. Destijds is dan ook gebleken dat nogal
wat onderdelen van de eerste twee aanpassingswetten bij de derde aanpassingswet
(de bezemwet) weer moesten worden bijgesteld.– Uitgangspunt is dat deze aanpassingswet slechts rekening houdt
met lopende wetswijzigingen voor zover die naar verwachting voor 1 januari
1998 in werking treden. Wetsvoorstellen die naar verwachting op of na die
datum in werking zullen treden, voorzien zelf in hun aanpassing, zonodig bij
nota van wijziging, tenzij zij reeds door de Tweede Kamer zijn aanvaard.– Met wetsvoorstellen wordt pas rekening gehouden zodra de tekst
vaststaat, dat wil zeggen nadat zij door de Tweede Kamer zijn aanvaard. Dat
voorkomt dat wijzigingen in het wetsvoorstel ook weer tot wijzigingen in de
aanpassingswet moeten leiden. Door deze werkwijze wordt de kans op technische fouten aanzienlijk verminderd,
zij het dat, gegeven de grote aantallen wetswijzigingen en de aan het wetgevingsproces
inherente onzekerheden, dergelijke fouten nooit helemaal zijn uit te sluiten.
Daarbij mag overigens niet onvermeld blijven dat een andere potentiële
bron van fouten – onjuistheden in de tekst waarvan bij het opstellen
van de wijzigingen wordt uitgegaan – in belangrijke mate is weggenomen
doordat bij deze aanpassingsoperatie voor het eerst op grote schaal gebruik
kon worden gemaakt van de Algemene Databank Wet- en regelgeving.De gekozen werkwijze betekent wel dat op het tijdstip van indiening van
dit wetsvoorstel nog niet alle aanpassingen zijn verwerkt. Op dat tijdstip
zijn immers nog wetsvoorstellen aanhangig die voor 1 januari 1998 in werking
zullen treden, maar waarvan de tekst nog niet vaststaat. Ook doelmatigheidsargumenten
pleiten ervoor om deze wetsvoorstellen pas in een later stadium te verwerken:
het is niet efficiënt thans tijd te besteden aan de aanpassing van bijvoorbeeld
sociale-zekerheidswetgeving, omdat de kans groot is dat die wetgeving per
1 januari 1998 ingrijpend zal worden gewijzigd, terwijl de inhoud van die
wijzigingen onvoldoende vaststaat om daarmee nu al rekening te houden.Tenslotte konden een aantal aanpassingen nog niet worden meegenomen omdat
de inhoud daarvan nog onderwerp was van (interdepartementaal) overleg. Dit
is mede de reden dat aanpassing van onder andere de wetgeving van het Ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen niet in dit wetsvoorstel is opgenomen.Gelet hierop zal, zoals reeds aangekondigd in de meergenoemde brief van
17 februari 1997, het onderhavige wetsvoorstel nog op korte termijn worden
gevolgd door een tweede aanpassingswetsvoorstel, de Aanpassingswet derde tranche
Awb II, welke inmiddels voor advies aan de Raad van State is aangeboden. Beide
wetsvoorstellen zullen bovendien gelet op het bovenstaande mogelijkerwijs
nog kunnen worden aangevuld door een of meer nota's van wijziging. Vanwege
het technische karakter van de aanpassingswetgeving menen wij dat daartegen
geen bezwaar behoeft te bestaan. Voor de aanpassing van rijkswetten is een
afzonderlijk voorstel van rijkswet in procedure gebracht. Daarnaast brengt
de eis van een wettelijke grondslag voor subsidies mee dat enkele geheel nieuwe
wetten nodig zijn (zie paragraaf 6); daartoe zullen aparte wetsvoorstellen
worden ingediend. 6. SubsidiewetgevingBinnen de derde tranche neemt titel 4.2 (Subsidies) ook uit een oogpunt
van aanpassingswetgeving een enigszins bijzondere positie in. Artikel 4:23
introduceert voor subsidies het vereiste van een wettelijke grondslag. Thans
zijn er nog vrij veel subsidies waarvoor die wettelijke grondslag ontbreekt.
Dat heeft er toe geleid dat door middel van het onderhavige wetsvoorstel in
een aantal bijzondere wetten een bevoegdheid tot subsidiëring wordt opgenomen.
Subsidies komen echter ook nogal eens voor op beleidsterreinen waarvoor geen
bijzondere wet bestaat. In die gevallen kan niet worden volstaan met aanpassingswetgeving,
maar moet nieuwe wetgeving tot stand worden gebracht. De meeste departementen
hebben er daarbij voor gekozen om, in aanvulling op de subsidiebevoegdheden
in bijzondere wetten, een algemene subsidie(kader)wet tot stand te brengen.
Enkele daarvan hebben reeds het Staatsblad bereikt (De Kaderwet EZ-subsidies,
de Kaderwet financiële verstrekkingen Financiën en de Wet Justitie-subsidies).
Daarnaast zullen de komende periode nog (kader)wetten tot stand komen voor
subsidies op de terreinen van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (zie het onlangs
ingediende wetsvoorstel 25 241), Binnenlandse Zaken, Verkeer en Waterstaat,
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, en Volksgezondheid. Iets soortgelijks zal zich naar verwachting voordoen bij de aanpassing
van algemene maatregelen van bestuur. Naast de aanpassing van bestaande subsidie-amvb's
zullen ook een aantal nieuwe amvb's in procedure worden gebracht. Bovendien
zullen naar verwachting een aantal bestaande subsidie-amvb's, bijvoorbeeld
op het terrein van Economische Zaken, zo ingrijpend kunnen worden vereenvoudigd,
dat het de voorkeur verdient ze opnieuw vast te stellen. Deze nieuwe amvb's
zullen zoveel mogelijk gelijktijdig met de aanpassingsamvb's in procedure
worden gebracht. 7. Indeling van de AanpassingswetDeze Aanpassingswet bestaat uit veertien hoofdstukken. Hoofdstuk 1 bevat
enkele wijzigingen van de Algemene wet bestuursrecht zelf, daarna zijn telkens
in één hoofdstuk de wijzigingen van de wetgeving van een bepaald
ministerie opgenomen (voor de volgorde van die hoofdstukken is voor een alfabetische
rangschikking naar de naam van het desbetreffende ministerie gekozen) en tenslotte
zijn in hoofdstuk 14 enkele slotbepalingen opgenomen.De hoofdstukken zijn steeds onderverdeeld in arabisch genummerde artikelen,
waarbij in ieder artikel één wet wordt aangepast. De aan te
passen wetten zijn, in alfabetische volgorde, opgenomen in het hoofdstuk van
het ministerie dat voor de desbetreffende wet (thans) eerstverantwoordelijk
is. Alleen de wijzigingen van de Algemene wet bestuursrecht zelf zijn, als
gezegd, in een apart hoofdstuk opgenomen (zie hierover paragraaf 9).Een lijst van de in dit wetsvoorstel aangepaste wetten is bij wijze van
inhoudsopgave opgenomen als bijlage bij deze memorie van toelichting. 8. Opbouw van deze memorie van toelichtingDe opbouw van deze memorie van toelichting wijkt enigszins af van het
gebruikelijke patroon. De toelichting bestaat uit drie delen.Het onderhavige eerste deel is gewijd aan de algemene aspecten van de
aanpassingswetgeving.In het tweede deel worden, aan de hand van de bepalingen van de Awb, alle
regelmatig terugkerende aanpassingen toegelicht. Deze toelichtingen zijn voorzien
van nummers in de kantlijn. Deze nummers zijn niet geheel doorlopend, omdat
op grond van de ervaringen bij de voorbereiding van deze aanpassingswet bepaalde
standaardaanpassingen konden vervallen of juist moesten worden toegevoegd.
Om te voorkomen dat dit bij de vele bij de voorbereiding betrokken personen
tot verwarring zou leiden, heeft daarbij geen vernummering plaatsgevonden.
Het tweede deel bevat ook een toelichting op mogelijke aanpassingen die in
de thans aangepaste wetten nog niet voorkomen. Dat doet zich met name voor
bij aanpassingen aan de subsidietitel. De reden daarvoor is dat veel aanpassingen
aan de subsidietitel waarschijnlijk vooral in de lagere regelgeving zullen
voorkomen. Niettemin zijn de desbetreffende toelichtingen gehandhaafd, enerzijds
om een completer beeld te geven van de gevolgen van de derde tranche voor
de bijzondere regelgeving, anderzijds omdat het de toegankelijkheid van de
aanpassingswetgeving ten goede komt als op één plaats een compleet
overzicht van standaardaanpassingen te vinden is.In het derde, artikelsgewijze deel van de toelichting worden deze standaardaanpassingen
niet meer afzonderlijk toegelicht. In plaats daarvan wordt door vermelding
van het desbetreffende nummer verwezen naar de relevante toelichting in het
tweede deel. Aldus wordt voorkomen dat bepaalde toelichtingen een groot aantal
keren moeten worden herhaald. Bovendien wordt zo in één oogopslag
duidelijk, of het gaat om standaardaanpassingen of niet. In het laatste geval
is in het artikelsgewijze deel vanzelfsprekend wel een afzonderlijke toelichting opgenomen. Ook in de memorie van toelichting bij de Aanpassingswet
Awb II en in de nota's van toelichting bij de aanpassings-amvb's zal steeds
worden verwezen naar de standaardaanpassingen, genoemd in het tweede deel
van de onderhavige memorie van toelichting. 9. Wijziging van de AwbIn hoofdstuk 1 van het wetsvoorstel zijn enkele kleinere wijzigingen opgenomen
van de artikelen 3:1, 4:37, 5:18, 5:33, 10:39 en 10:44 van de Awb. Deze wijzigingen
worden in het artikelsgewijze deel nader toegelicht.Wij tekenen daarbij nog aan dat in het onderhavige wetsvoorstel nog geen
uniforme voorschriften omtrent terinzagelegging zijn opgenomen. In de nota
naar aanleiding van het verslag bij het wetsvoorstel Derde tranche Awb zegden
wij toe hiernaar nader onderzoek te doen (kamerstukken II 1994/95, 23 700,
nr. 5, antwoord 2.2). Gezien de nauwe samenhang met de voorgenomen regeling
in de Awb over de coördinatie van besluitvormingsprocedures, welke in
beginsel is voorzien voor de vierde tranche, achten wij het bij nadere overweging
het meest doelmatig om een eventuele algemene regels inzake terinzagelegging
in dat kader aan te vatten. 10. Afwijkingen van de AwbHet aantal afwijkingen van dwingende bepalingen van de Awb is beperkt
gebleven. Hieronder volgt een kort overzicht:1. In artikel 52 van de Inkwartieringswet is bepaald dat, in afwijking
van artikel 5:26, eerste lid, Awb, de invordering van de kosten van bestuursdwang
door een militaire autoriteit, om praktische redenen kan geschieden door de
burgemeester (hoofdstuk 5, ARTIKEL 2, onderdeel J).2. In artikel 7 van de Kaderwet EZ-subsidies is bepaald dat de artikelen
4:49, derde lid, en en 4:57 (termijn van vijf jaar voor intrekking en terugvordering)
niet van toepassing zijn ingeval intrekking geschiedt ter voldoening aan een
verdragsrechtelijke verplichting. De Awb moet hier wijken voor internationaal
recht (hoofdstuk 6, ARTIKEL 4, onderdeel D).3. In artikel 11 van de Uitvoeringswet Verdrag chemische wapens is, gelet
op de zwaarwegende belangen die in het geding zijn, een uitzondering opgenomen
op het verschoningsrecht van artikel 5:20, tweede lid (hoofdstuk 6, ARTIKEL
11, onderdeel C).4. In artikel 1, vierde lid, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
en in artikel 1, tweede lid van de Invorderingswet 1990 is bepaald dat afdeling
10.2.1 buiten toepassing blijft ingeval de inspecteur voor het geven van een
beschikking de toestemming van de Minister van Financiën behoeft. Weliswaar
bepaalt artikel 10:32 dat deze afdeling van overeenkomstige toepassing is
indien een bestuursorgaan voor het nemen van een besluit de toestemming behoeft
van een ander bestuursorgaan, maar daarbij is niet gedoeld op het geval waarin
tussen beide bestuursorganen een hiërarchische verhouding bestaat. Daarbij
past immers niet de in afdeling 10.2.1 neergelegde terughoudendheid met toezicht
(hoofdstuk 7, ARTIKEL 1, onderdeel A, en ARTIKEL 3)5. In een aantal wetten op het terrein van het Ministerie van Justitie
(hoofdstuk 8) is bepaald dat titel 4.2 (Subsidies), in afwijking van artikel
4:21, derde lid, wél van toepassing is op bepaalde subsidies aan krachtens
publiekrecht ingestelde rechtspersonen. Het betreft vooral wetten die ook
reeds door de Wet Justitie-subsidies werden gewijzigd. Daarmee wordt materieel
het resultaat bereikt, dat werd beoogd door de indiener van het amendement-Koekkoek
(kamerstukken II 1995/96, 23 700, nr. 20) op artikel 4:21 (hoofdstuk
8, ARTIKELEN 8, 11, onderdeel F, en 12).Een soortgelijke afwijking is, om dezelfde reden, opgenomen in artikel
3 van de Kaderwet EZ-subsidies (hoofdstuk 6, ARTIKEL 4, onderdeel A).6. In artikel 16 van de Arbeidsvoorzieningswet 1996 is, in afwijking van
artikel 10:35, bepaald dat het Centraal Bestuur van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie
besluiten van de Regionale Besturen slechts kan vernietigen wegens strijd
met het recht, de landelijke begroting, het landelijk beleidsplan of met het
doel van de organisatie. Vernietiging wegens strijd met het algemeen belang
past niet in het in de wet neergelegde evenwicht tussen de verschillende organen
van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie (hoofdstuk 10, ARTIKEL 5, onderdeel
A).7. In artikel 22 van de Wet op de waterkering is bepaald dat, in afwijking
van artikel 10:31, tweede en derde lid, geen verdaging kan plaatsvinden van
de beslissing omtrent goedkeuring door gedeputeerde staten van een plan voor
de aanleg van een primaire waterkering. Dit hangt samen met de korte beslistermijn
van zes weken (hoofdstuk 11, ARTIKEL 12, onderdeel B).Daarnaast is in een aantal gevallen door een expliciete bepaling verduidelijkt
dat onderdelen van de Awb niet van toepassing zijn. Zo is in de Wet individuele
huursubsidie en de Algemene bijstandswet – en in het verlengde hiervan
in de Wet voorzieningen gehandicapten – vastgelegd dat titel 4.2 (subsidies)
niet van toepassing is op de huursubsidie respectievelijk de bijzondere bijstand
en verstrekkingen op grond van de Wet voorzieningen gehandicapten. Voorts
is in de Elektriciteitswet 1989, de Algemene wet inzake rijksbelastingen en
de Invorderingswet 1990 vastgelegd dat in die wetten geen sprake is van toezicht
op de naleving als bedoeld in afdeling 5.2 Awb, en is in een enkel geval verduidelijkt
dat geen sprake is van bestuursdwang (zie hoofdstuk 7, ARTIKEL 2, onderdeel
B (artikel 53a Douanewet) en hoofdstuk 8, ARTIKEL 3, onderdeel B (artikel
30 Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften). DEEL 2 STANDAARDAANPASSINGEN 1 BEKENDMAKING 1.1 Besluiten die tot een of meer belanghebbenden zijn
gericht (artikel 3:41)Artikel 3:41, tweede lid, regelt het geval dat een besluit dat tot één
of meer belanghebbenden is gericht, niet overeenkomstig de hoofdregel kan
worden bekendgemaakt door toezending of uitreiking, bijvoorbeeld omdat de
belanghebbende onbekend is. In dat geval wordt het besluit bekendgemaakt «op
een andere geschikte wijze».1 Bepalingen van gelijke strekking vervallen.1a Bepalingen die de bijzondere vorm van bekendmaking nader specificeren,
zijn gehandhaafd. Daarbij is het volgende model gebruikt: Model 1: aanvullende bijzondere bekendmakingIndien de bekendmaking van [aanduiding besluit] niet kan geschieden
op de wijze als voorzien in artikel 3:41, eerste lid, van de Algemene wet
bestuursrecht, geschiedt zij door.... 1.2 Besluiten die niet tot een of meer belanghebbenden
zijn gericht (artikel 3:42)Artikel 3:42, eerste lid, kent de mogelijkheid dat niet het volledige
besluit, doch slechts de zakelijke inhoud daarvan wordt gepubliceerd. Het
nieuwe tweede lid van artikel 3:42 Awb voegt daar aan toe dat in dat geval
de volledige tekst ter inzage wordt gelegd, waarbij de publicatie dient te
vermelden waar en wanneer de volledige tekst ter inzage ligt.2 Bepalingen van gelijke strekking vervallen. Bepalingen die ook voor
andere gevallen terinzagelegging voorschrijven, zijn gehandhaafd. 2 MotiveringDe verplaatsing van de bepalingen inzake motivering van afdeling 4.1.4
naar afdeling 3.7 brengt mee dat de motiveringsplicht voortaan ook geldt voor
besluiten van algemene strekking, niet zijnde algemeen verbindende voorschriften.3 Motiveringsplichten voor deze besluiten van algemene strekking vervallen
derhalve.4 Verwijzingen naar (artikelen van) afdeling 4.1.4 zijn vervangen door
verwijzingen naar (artikelen van) afdeling 3.7.5 Aanvullende motiveringseisen – meestal gaat het daarbij om een
specificatie van elementen die in de motivering moeten voorkomen – zijn
gehandhaafd, volgens het volgende model:Model 2: aanvullende motiveringseisDe motivering van [aanduiding besluit] vermeldt in ieder geval ....3 Subsidies 3.1 AlgemeenDe subsidietitel (titel 4.2) van de Awb geeft algemene regels inzake subsidieverstrekking.
Deze regels hebben betrekking op het gehele proces van subsidiëring;
zij omvatten onderwerpen als het verlenen, weigeren, vaststellen, wijzigen
of intrekken van de subsidie en het betalen en terugvorderen van subsidie.
In de huidige subsidiewetgeving wordt regeling van deze onderwerpen veelvuldig
gedelegeerd aan een lagere wetgever. Bij de aanpassing aan de subsidietitel
zal het accent dan ook liggen op de lagere regelgeving, en niet op de formele
wetgeving.Een tweede bijzonderheid is dat het vereiste van een wettelijke grondslag
voor subsidies (artikel 4:23) meebrengt dat niet alleen wetten moeten worden
aangepast, maar ook een aantal geheel nieuwe wetten tot stand gebracht moet
worden. Totstandgekomen zijn reeds de Kaderwet EZ-subsidies, de Kaderwet financiële
verstrekkingen Financiën en de Wet Justitie-subsidies. De Ministeries
van Binnenlandse Zaken, van Verkeer en Waterstaat, van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid hebben subsidie(kader)wetten in voorbereiding. Bezien wordt
nog in hoeverre de geldstromen op het terrein van de internationale samenwerking
als subsidies moeten worden aangemerkt. Mede doordat de toepassing van het
bestuursrecht in internationale verhoudingen vragen oproept, betreft het een
zowel juridisch als qua uitvoering complexe problematiek. 3.2 ToepassingsbereikOnder subsidie wordt ingevolge artikel 4:21, eerste lid, verstaan: (1)
de aanspraak op financiële middelen, (2) door een bestuursorgaan verstrekt (3) met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager, (4) anders
dan als betaling voor aan het bestuursorgaan geleverde goederen of diensten.Bij de aanpassing is allereerst nagegaan waar sprake is van (een bevoegdheid
tot het verstrekken van) een aanspraak op financiële middelen die aan
de subsidiedefinitie voldoet. Hieronder worden de verschillende elementen
uit de definitie nader toegelicht. De aanspraak op financiële middelenDit element brengt mee dat verstrekkingen in natura buiten het subsidiebegrip
vallen. Subsidies in de vorm van garanties en kredieten vallen daarentegen
wel onder het subsidiebegrip. Door een bestuursorgaan verstrektVan een subsidie kan alleen sprake zijn, indien deze wordt verstrekt door
een bestuursorgaan in de zin van artikel 1:1 Awb. Dit kan onder omstandigheden
ook een privaatrechtelijke instelling zijn, al dan niet bij of krachtens wettelijk
voorschrift belast met het verlenen van subsidies ten laste van de openbare
middelen (vgl. bijv. Afd. rechtspraak 4 november 1993, AB 1994, 182). Vanzelfsprekend
valt de verstrekking van gelden door zuiver particuliere instellingen uit
niet-publieke middelen buiten het subsidiebegrip. Met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvragerDoor de overheid verstrekte financiële middelen zijn alleen als een
subsidie aan te merken als de verstrekking plaatsvindt met het oog op bepaalde,
min of meer welomschreven activiteiten van de ontvanger, waarbij de bestedingsrichting
van de verstrekte middelen derhalve vooraf is vastgelegd. De uitkeringen op
het gebied van de sociale zekerheid vallen om die reden buiten het subsidiebegrip.
Deze uitkeringen worden niet verstrekt met het oog op een bepaalde activiteit,
maar om te voorzien in de kosten van het bestaan.6 Bepalingen omtrent dergelijke uitkeringen zijn derhalve niet aangepast.Hoewel de studiefinanciering, de individuele huursubsidie en de bijzondere
bijstand bepaalde elementen met subsidies in de zin van artikel 4:21 Awb gemeen
hebben, zijn de trekken van een (aanvullende) inkomensvoorziening daarbij
naar ons oordeel overheersend, zodat toepassing van titel 4.2 niet in de rede
ligt. Ter vermijding van misverstand wordt derhalve in de Wet op de studiefinanciering,
de Wet tegemoetkoming studiekosten, de Wet op de individuele huursubsidie
en de Algemene bijstandswet vastgelegd dat titel 4.2 op de desbetreffende
financiële verstrekkingen niet van toepassing is.Door een bestuursorgaan betaalde schadevergoedingen of schadeloosstellingen
vallen, ongeacht hun rechtsgrond, eveneens buiten het subsidiebegrip omdat
zij niet verleend worden met het oog op de activiteiten van de ontvanger;
eerder met het oog op de schadetoebrengende activiteiten van het bestuursorgaan.7 Schadevergoedingsbepalingen zijn daarom niet aangepast. Anders dan als betaling voor goederen of dienstenOok de overheid gaat commerciële transacties aan. Het spreekt vanzelf
dat van een subsidie geen sprake is als de overheid aan een derde een –
marktconforme – prijs betaalt voor de levering van een goed of dienst. Subsidietitel van overeenkomstige toepassingHet vierde lid van artikel 4:21 verklaart de subsidietitel van overeenkomstige
toepassing op de bekostiging van onderwijs en onderzoek. De overeenkomstige
toepassing betekent, dat voor «subsidie» moet worden gelezen:
bekostiging.8 De in de Grondwet en in de onderwijswetgeving gehanteerde term bekostiging
blijft daarom gehandhaafd. Dit geldt echter niet voor op de onderwijswetgeving
gebaseerde financiële verstrekkingen die buiten de bekostiging vallen. Subsidietitel niet (rechtstreeks) van toepassing9. Op grond van artikel 4:21, tweede lid, is de subsidietitel niet van
toepassing op aanspraken of verplichtingen die voortvloeien uit een wettelijk
voorschrift inzake belastingen of de heffing van een premie dan wel een premievervangende
belasting ingevolge de Wet financiering volksverzekeringen.Op grond van het derde lid van artikel 4:21 Awb is de subsidietitel niet
rechtstreeks van toepassing op de subsidieverstrekking aan mede-overheden
(decentrale overheden of publiekrechtelijke rechtspersoonlijkheid bezittende
zelfstandige bestuursorganen). Deze uitzondering was aanvankelijke bij eerste
nota van wijziging geschrapt; de regels over de subsidieverhouding tussen
overheid en burger bleken bij nader inzien evenzeer bruikbaar voor de subsidieverhouding
tussen Rijk en mede-overheden.Door aanvaarding van het amendement-Koekkoek op het wetsvoorstel derde
tranche Awb (kamerstukken II 1995/96, 23 700, nr. 19) is deze uitzon-
dering echter hersteld. Voornaamste argument hiervoor was, dat de finan- ciële
verhouding tussen overheden niet zonder meer en in het algemeen gelijkgesteld
kon worden met een subsidieverhouding tussen overheid en burger. Bij de behandeling
van de Wet Justitie-subsidies bleek dat met dit amendement op de Awb niet
werd beoogd te «verbieden» dat titel 4.2 in een concreet geval,
indien daartoe aanleiding, van toepassing wordt verklaard op een subsidieverhouding
tussen overheden.Derhalve is bij de aanpassing zoveel mogelijk nagegaan in hoeverre toepassing
van titel 4.2 op bepaalde subsidieverhoudingen tussen overheden zinvol kan
worden geacht. Bij positieve beantwoording zijn de volgende modelbepalingen
gehanteerd.10. Model 3: specifieke uitkeringen onder toepassingsbereik titel
4.2In afwijking van artikel 4:21, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht
is titel 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing op [aanduiding
specifieke uitkering].Gelet op de inhoud van de financiële-verhoudingswetgeving ligt het
overigens in de rede om afdeling 4.2.4 van de Awb bij specifieke uitkeringen
aan decentrale overheden niet van toepassing te doen zijn.Dit geldt niet ten algemene voor de verhouding tussen het Rijk en een
zelfstandig bestuursorgaan. Zo nodig kunnen echter wel bepaalde artikelen
van titel 4.2 (bijv. uit afdeling 4.2.4) worden uitgezonderd (zie ook aanwijzing
124n van de Aanwijzingen voor de regelgeving, zoals aangevuld met aanwijzingen
inzake zelfstandige bestuursorganen, Stcrt. 1996, 177). Daarbij is in voorkomende
gevallen de volgende modelbepaling gehanteerd.11. Model 4: zelfstandige bestuursorganen onder toepassingsbereik
titel 4.2In afwijking van artikel 4:21, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht
is titel 4.2, [met uitzondering van de artikelen .....] van de Awb van toepassing
op [naam zbo].3.3 TerminologieDe in de subsidietitel gebruikte begrippen hebben een materieel karakter.
Maatgevend zijn niet de bewoordingen waarmee een rechtsfiguur in de wetgeving
wordt aangeduid, maar of inhoudelijk aan een bepaalde begripsomschrijving
wordt voldaan. In de huidige subsidiewetgeving worden de in de subsidietitel
gebruikte begrippen met een reeks verschillende termen aangeduid.12. Bij de aanpassing is zoveel mogelijk een consequente terminologie
doorgevoerd. Dit heeft geleid tot de volgende wijzigingen:(a) termen als «bijdrage», «uitkering», «premie»,
«financiële tegemoetkoming», «financiering»,
«lening», «krediet» of «garantie» zijn
zoveel mogelijk vervangen door: subsidie. Wanneer een bepaalde term zozeer
ingeburgerd was dat vervanging niet wenselijk werd geacht, is het subsidiekarakter
op andere wijze in de regeling tot uitdrukking gebracht, bijv. door de term
van een zodanige context te voorzien dat het subsidiekarakter buiten twijfel
wordt gesteld (bijv. «een subsidie in de vorm van een lening of garantie»,
waarna vervolgens kortweg over lening of garantie wordt gesproken);(b) termen als «het voor de subsidie beschikbare bedrag» of
«budgetplafond» zijn vervangen door: subsidieplafond;(c) termen als «toezegging», «toekenning», «goedkeuring»,
«voorlopige vaststelling» zijn vervangen door: verlening (van
de subsidie);(d) de term «voorschriften» is vervangen door: verplichtingen;(e) de term «definitieve vaststelling» is vervangen door:
vaststelling;(f) de term «verstrekken» is in neutrale zin gebruikt om zowel
een verlening als een vaststelling aan te duiden. 3.4 Wettelijke grondslag voor subsidieverstrekkingArtikel 4:23, eerste lid, bepaalt dat een bestuursorgaan slechts subsidie
verstrekt op grond van een wettelijk voorschrift dat regelt voor welke activiteiten
subsidie kan worden verstrekt. Het tweede lid van artikel 4:23 biedt voor
een tijdelijke subsidie overigens de mogelijkheid van een zelfstandige algemene
maatregel van bestuur. In een aantal gevallen zou de eis van een wettelijk
voorschrift onevenredig zwaar of anderszins minder wenselijk zijn. Het derde
lid van artikel 4:23 bevat daarom een viertal uitzonderingen op de eis van
een wettelijk voorschrift. Zo is voor min of meer spoedeisende gevallen bepaald,
dat met subsidieverstrekking alvast mag worden begonnen, indien de voorbereiding
van een wettelijk voorschrift ter hand genomen is (onderdeel a). Daarnaast
geldt een uitzondering voor subsidies die rechtstreeks zijn gebaseerd op een
door de Europese Unie vastgesteld programma (onderdeel b). Voor subsidies
ten aanzien waarvan de begroting de subsidie-ontvanger en het maximale bedrag
vermeldt alsmede voor incidentele subsidies (beperkt aantal ontvangers en
voor maximaal 4 jaar te verlenen), is evenmin een afzonderlijk wettelijk voorschrift
vereist (onderdeel c resp. d).Voor het Rijk betekent een en ander dat er voor structurele subsidieverstrekking
in beginsel een grondslag in de formele wet moet worden gelegd; uitwerking
kan eventueel bij lagere regeling geschieden. Voor bepaalde subsidies die
tot op heden buiten de wet om worden verstrekt, betekent dit, zoals hiervoor
reeds vermeld, dat nieuwe subsidie(kader)wetten noodzakelijk zijn. Ten einde
de met de voorbereiding van deze nieuwe wetten gemoeide incidentele bestuurslasten
in de tijd te spreiden, is in het bij de subsidietitel behorende overgangsrecht
(artikel III) bepaald, dat bestuursorganen gedurende een periode van vier
jaren na de inwerkingtreding van de derde tranche zonder wettelijke grondslag
subsidies mogen blijven verstrekken, die gelijksoortig zijn aan subsidies
die zij voor die inwerkingtreding overeenkomstig bekend gemaakt beleid verstrekten.Voor het creëren van (aanvullende) wettelijke grondslagen in bestaande
(subsidie)wetten wordt de volgende modelbepaling gehanteerd: 13 Model 5: Wettelijke grondslag subsidie[Bestuursorgaan] kan subsidie verstrekken voor [activiteiten]3.5 Vijfjaarlijkse evaluatieplicht voor subsidiesArtikel 4:24 schrijft voor dat voor de op wettelijk voorschrift gebaseerde
subsidies ten minste eenmaal in de vijf jaren een verslag wordt gepubliceerd
over de doeltreffendheid en de effecten van de subsidie in de praktijk, tenzij
bij wettelijk voorschrift anders is bepaald. Bij de aanpassingswetgeving is
in sommige gevallen de evaluatieplicht uitgesloten of aan een kortere of langere
termijn gebonden. Daarvoor worden de volgende modelbepalingen gebruikt:14. Model 6: Uitsluiten evaluatieplichtEen verslag als bedoeld in artikel 4:24 van de Algemene wet bestuursrecht,
kan achterwege blijven.15. Model 7: Kortere/langere evaluatietermijnHet verslag, bedoeld in artikel 4:24 van de Algemene wet bestuursrecht,
wordt eenmaal in de [....] jaren gepubliceerd.Voor het afstemmen van de evaluatieplicht voor een subsidie op een algemene
evaluatieplicht zoals in aanwijzing 164 van de Aanwijzingen voor de regelgeving
is geformuleerd, wordt het volgende model gebruikt: 16. Model 8: Afstemmen op algemene evaluatieplicht[Onze Minister van ...zendt eenmaal in de vijf jaren aan de Staten-Generaal
een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk].
Het verslag, bedoeld in artikel 4:24 van de Algemene wet bestuursrecht, wordt
hierin opgenomen.3.6 Het subsidieplafondAfdeling 4.2.2 bevat een facultatieve regeling van het subsidieplafond.
Het subsidieplafond is een instrument waarmee subsidie-uitgaven binnen het
kader van de begroting kunnen worden gehouden. Het is met name zinvol wanneer
het aantal aanvragers niet vooraf bekend is en de voorwaarden waaronder een
aanvraag in beginsel voor honorering in aanmerking komt in een subsidieregeling
zijn neergelegd. Artikel 4:22 definieert het subsidieplafond als: het bedrag
dat gedurende een bepaald tijdvak ten hoogste beschikbaar is voor de verstrekking
van subsidies krachtens een bepaald wettelijk voorschrift. Het subsidieplafond
dient te worden bekend gemaakt voor de aanvang van het tijdvak waarvoor het
beschikbaar is; daarbij dient ook de wijze van verdeling te worden vermeld.
Een subsidie-aanvraag wordt geweigerd voor zover het subsidieplafond door
verstrekking van de subsidie zou worden overschreden (artikel 4:25, tweede
lid).Op grond van artikel 4:25, eerste lid, kan een subsidieplafond slechts
bij of krachtens wettelijk voorschrift worden vastgesteld. Daarnaast dient
bij of krachtens wettelijk voorschrift te worden bepaald hoe het beschikbare
bedrag wordt verdeeld. Het meest eenvoudig – maar niet altijd (het meest)
aantrekkelijk – is het systeem «wie het eerst komt, het eerst
maalt» (op de aanvragen wordt in volgorde van binnenkomst beslist, zodat
zij in volgorde van binnenkomst meedelen uit het budget). Een ander systeem
is het zogenoemde tendersysteem, waarbij de aanvragen gedurende een bepaalde
periode worden «opgespaard», waarna bij gelijktijdige beslissing
de kwalitatief beste aanvragen met voorrang worden gehonoreerd. In de huidige regelgeving komen ook reeds subsidieplafonds voor, in uiteenlopende
vormen en onder verschillende benamingen. De meeste bestaande plafonds worden
per begrotingsjaar vastgesteld.17. Bij de aanpassing is ervoor zorg gedragen dat in bijzondere wetten
op grond waarvan een subsidieplafond wordt gehanteerd, ten minste is voorzien
in een bevoegdheid om bij lagere regeling regels te stellen met betrekking
tot het vaststellen van subsidieplafonds, alsmede met betrekking tot de wijze
waarop het subsidieplafond wordt verdeeld.De huidige bepalingen inzake subsidieplafonds zijn waar nodig vervangen
door de volgende modelbepalingen:18. Model 9: Vaststellen subsidieplafond(s)[Bestuursorgaan] stelt ieder begrotingsjaar een subsidieplafond vast
[kan ieder jaar subsidieplafonds vaststellen] voor de verschillende activiteiten
waarvoor subsidie kan worden verstrekt [voor het verstrekken van subsidies
op grond van deze regeling].[Het besluit tot vaststelling van een subsidieplafond wordt in de
Staatscourant bekendgemaakt].19. Model 10: Niet vaststellen subsidieplafond(s) afhankelijk van
Minister van FinanciënDe vaststelling van een subsidieplafond kan achterwege blijven, voor
zover Onze Minister van Financiën daarmee heeft ingestemd.20. Model 11: Verdelingsbepaling volgens het wie het eerst komt het
eerst maalt-systeem [met uitsluiten pro-forma aanvragen]Onze Minister verdeelt het beschikbare bedrag in de volgorde van
ontvangst van de aanvragen. [.., met dien verstande dat wanneer de aanvrager
krachtens artikel 4:5 van de Algemene wet bestuursrecht de gelegenheid heeft
gehad de aanvraag aan te vullen, de dag waarop de aanvraag is aangevuld, met
betrekking tot de verdeling, als datum van ontvangst geldt].21. Model 12: Verdelingsbepaling volgens het tender-systeemOnze Minister voorziet in een gelijktijdige beslissing op aanvragen
met betrekking tot soortgelijke projecten op basis van een vergelijking van
hun geschiktheid om bij te dragen aan de doelstellingen van de subsidie.22. Model 13: Verdelingsbepaling volgens het tender-systeemOnze Minister verdeelt het subsidieplafond in de volgorde van rangschikking
van de aanvragen. (N.B. Vanzelfsprekend dient dan elders te worden geregeld
hoe de rangschikking ontstaat.)23. Artikel 4:25, tweede lid, brengt mee dat bestaande bevoegdheden om
subsidies te weigeren wegens overschrijding van het beschikbare budget kunnen
vervallen.Gehandhaafd zijn bepalingen die zien op:– het doen van mededeling, bijv. in de Staatscourant, van uitputting
van het plafond;– het doorschuiven van aanvragen naar een volgend tijdvak.24. In enkele gevallen zijn bestaande «uitputtingsclausules»
(«de subsidie kan slechts kan worden verstrekt voor zover de wetgever
de nodige gelden heeft toegestaan») vervallen. Dit betreft in gevallen
waarin een subsidieplafond niet zinvol is omdat de subsidieregeling reeds
voldoende beleidsvrijheid biedt om de subsidie te weigeren op de grond dat
de financiële middelen zijn uitgeput. 25. In enkele gevallen is een mogelijkheid om een subsidieplafond c.q.
verdeelregels dienaangaande vast te stellen aan de bestaande wetgeving toegevoegd.Op grond van artikel 4:27, eerste lid, wordt het subsidieplafond bekendgemaakt
voor aanvang van het tijdvak waarvoor het beschikbaar is. Het tweede lid formuleert
de hoofdregel dat niet tijdige bekendmaking c.q. verlaging van het plafond
geen gevolgen heeft voor voordien ingediende aanvragen. Deze hoofdregel lijdt
uitzondering indien het betreft aanvragen die móeten worden ingediend
voordat de begroting is vastgesteld en de plafondverlaging voortvloeit uit
het verlagen van de begroting, mits bij de bekendmaking van het subsidieplafond
op deze uitzondering is gewezen (artikel 4:28).26. Een enkele keer wordt in een bestaande wet gepreciseerd hoe tijdig
het subsidieplafond voor aanvang van het tijdvak waarvoor het wordt vastgesteld
wordt bekendgemaakt. Dergelijke bepalingen zijn gehandhaafd.Bepalingen die overeenkomen met de artikelen 4:26, tweede lid, 4:27, tweede
lid, en 4:28 in de huidige wetgeving niet aangetroffen. 3.7 De subsidieverlening27. De subsidietitel maakt onderscheid tussen de subsidieverlening (de
beslissing vooraf dat voor een bepaalde activiteit subsidie wordt verkregen;
afd. 4.2.3) en de subsidievaststelling (de afrekening achteraf, inclusief
toetsing op juiste aanwending van subsidiegelden; afd. 4.2.5). In beginsel
wordt vastgesteld conform de verlening, maar bij onregelmatigheden kan lager
worden vastgesteld; dat is de voornaamste sanctie. De subsidietitel houdt
daarnaast rekening met andere subsidiesystemen, bijv. een subsidiesysteem
dat uitsluitend een vaststelling kent. Gelet op het verschil in rechtsgevolg
tussen de verschillende momenten en de in de bestaande regelgeving nogal eens
afwijkende terminologie, is bij de aanpassing zo nodig verduidelijkt met welk
systeem wordt gewerkt.Artikel 4:29 Awb regelt de mogelijkheid van een beschikking tot subsidieverlening,
tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald. Waar nodig is uitdrukkelijk
bepaald dat slechts een beschikking tot subsidievaststelling kan worden gegeven.
Daarvoor is de volgende modelbepaling gebruikt:28. Model 14: Uitsluitend vaststellingVoorafgaand aan de subsidievaststelling wordt geen beschikking tot
subsidieverlening gegeven.De artikelen 4:30 tot en met 4:32 bevatten de eisen waaraan een beschikking
tot subsidieverlening moet voldoen. De beschikking dient een omschrijving
te bevatten van de activiteiten waarvoor subsidie wordt verleend. Latere uitwerking
van deze omschrijving is mogelijk, mits de beschikking dit uitdrukkelijk vermeldt.
De beschikking vermeldt naar keuze het bedrag van de subsidie of de berekeningswijze.
Als gekozen wordt voor de berekeningswijze geldt als extra eis dat er een
maximum-bedrag wordt genoemd, tenzij de bijzondere wetgever anders heeft bepaald.Indien vermelding van het maximumbedrag niet mogelijk of niet wenselijk
is, is de volgende modelbepaling gehanteerd:29. Model 15: Uitsluiten vermelden maximum-subsidiebedragEen vermelding van het bedrag waarop de subsidie ten hoogste kan
worden vastgesteld kan achterwege blijven. Geen algemeen voorbehoudEen rechtshandeling kan in beginsel onder een (opschortende of ontbindende)
voorwaarde worden verricht (artikel 3:38, eerste lid, BW). Ingevolge de schakelbepaling
van artikel 3:59 BW is artikel 3:38 BW in beginsel van overeenkomstige toepassing
op de subsidieverlening. Artikel 4:33 brengt hierop in zoverre een beperking
aan, dat de subsidieverlening, behoudens een tweetal nader aangeduide uitzonderingen,
niet afhankelijk mag worden gesteld van een gebeurtenis die bestaat in een
handeling van het bestuursorgaan of van de subsidie-ontvanger.De uitzonderingen betreffen de voorwaarde dat:a. de subsidie-ontvanger meewerkt aan het sluiten van een uitvoeringsovereenkomst
in de zin van artikel 4:36 Awb;b. de subsidie-ontvanger aantoont dat een gebeurtenis, niet zijnde een
handeling van het bestuursorgaan of van de subsidie-ontvanger, heeft plaatsgevonden.Een voorwaarde die bij voorbeeld wèl toelaatbaar is, is de voorwaarde
dat de financiering van een project rond komt, wanneer ook derden bij deze
financiering betrokken zijn.30. Bij de aanpassing zijn overeenkomstige of afwijkende bepalingen geschrapt.
Voorts is nagegaan of er ontoelaatbare voorwaarden worden gesteld; zo ja,
dan zijn deze geschrapt. De begrotingsvoorwaardeArtikel 4:34 bevat een regeling van de bij subsidies veel voorkomende
begrotingsvoorwaarde (veelal begrotingsvoorbehoud genoemd). Het stellen van
deze voorwaarde hangt samen met onzekerheid die ten tijde van de verlening
kan bestaan over de middelen die voor een bepaaalde subsidie in de begroting
worden opgenomen. Daarom wordt een subsidie ten laste van een begroting die
nog niet is vastgesteld (maar wel bijv. in ontwerp gereed is), vaak verleend
onder de voorwaarde dat op de begroting voldoende gelden worden toegstaan.
Wordt de desbetreffende begrotingspost dan lager vastgesteld dan de ontwerp-begroting,
dan kan het subsidiebedrag met een beroep op de voorwaarde worden bijgesteld.Ingevolge artikel 4:34 is de subsidiegever bevoegd, maar niet verplicht,
een begrotingsvoorwaarde aan de subsidieverlening te verbinden, als de subsidie
wordt verleend ten laste van een begroting die nog niet is vastgesteld (eerste
lid). Dit is met name ook van belang bij meerjarige verlening; de subsidie
voor de jaren na het eerste jaar wordt dan immers per definitie verleend ten
laste van een nog niet vastgestelde begroting. Uit een oogpunt van uitgavenbeheersing
kan met een begrotingsvoorwaarde worden volstaan wanneer het aantal aanvragen
vooraf bekend is; anders is combinatie met een subsidieplafond wenselijk.31. Bij de aanpassing zijn bevoegdheden tot het opnemen van de begrotingsvoorwaarde
vervallen; verplichtingen daartoe zijn gehandhaafd. Facultatieve weigeringsgrondenArtikel 4:35, eerste lid, geeft een bevoegdheid tot weigering van een
subsidieverlening in drie gevallen:a. indien de activiteiten niet of niet geheel zullen plaatsvinden;b. de aanvrager niet zal voldoen aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen;c. de aanvrager niet op een behoorlijke wijze rekening en verantwoording
zal afleggen omtrent de verrichte activiteiten en de daaraan verbonden inkomsten
en uitgaven. 32. Overeenkomstige bepalingen in de bijzondere wet vervallen. Voor zover
de weigeringsgronden in de bijzondere wet een dwingend karakter hebben zijn
ze gehandhaafd.Artikel 4:35, tweede lid bevat een bevoegdheid tot weigering van de subsidie
in twee andere gevallen:a. indien bij de aanvraag onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt
waardoor een onjuiste beschikking zou zijn genomen;b. in geval van faillissement of surséance van betaling van de
aanvrager (met inbegrip van een bij de rechtbank daartoe ingediend verzoek).33. Overeenkomstige bepalingen vervallen; inhoudelijk gelijke doch dwingend
geformuleerde weigeringsgronden zijn gehandhaafd.34. Voor het geval van faillissement of surséance komt in sommige
bestaande subsidieregelingen een meer gecompliceerde regeling voor, die geen
duidelijke voordelen biedt. Deze regelingen voorzien in aanhouding van de
subsidie-aanvraag, opschorting van de beslistermijn en, indien wordt gewerkt
met een subsidieplafond dat wordt verdeeld volgens het wie het eerst komt,
het eerst maalt-systeem, bovendien een fictieve indieningsdatum. Dergelijke
bepalingen zijn geschrapt.35. Aanvulling ten opzichte van hetgeen in artikel 4:35 is geregeld is
eveneens mogelijk (bij voorbeeld een wachttermijn voor het indienen van een
nieuwe aanvraag na eerdere weigering op grond van artikel 4:35). De uitvoeringsovereenkomstIn de praktijk komen ook overeenkomsten omtrent subsidiëring voor.
In het systeem van de Awb is geen plaats voor het verstrekken van subsidie
bij overeenkomst. In plaats daarvan is de figuur van de uitvoeringsovereenkomst
geïntroduceerd (artikel 4:36). Een uitvoeringsovereenkomst is een overeenkomst
tussen subsidiegever en subsidie-ontvanger die strekt tot uitvoering van de
beschikking tot subsidieverlening. Zij komt dus niet in de plaats van die
beschikking.Aan de figuur van de uitvoeringsovereenkomst bestaat vooral in twee gevallen
behoefte:– bij subsidies in de vorm van garantieverlening of kredietverlening
door de overheid (een deel van de rechtsverhouding wordt dan bij een in het
BW geregelde overeenkomst – borgtocht of geldlening – geregeld);– indien de gesubsidieerde activiteit een voor de overheid essentiële
voorziening betreft (vanuit de behoefte om het daadwerkelijk verrichten van
de activiteit te kunnen afdwingen). Ingevolge het tweede lid van artikel 4:36
is een dergelijke «afdwingovereenkomst» niet mogelijk wanneer
het wettelijk voorschrift deze mogelijkheid uitsluit of de aard van de subsidie
zich ertegen verzet.36. Bij de aanpassing is zo mogelijk het type uitvoeringsovereenkomst
gespecificeerd, alsook de inhoud van deze overeenkomst. Voor het uitsluiten
van de afdwingovereenkomst is het volgende model gebruikt.37. Model 16: Uitsluiten afdwingovereenkomstEen bepaling als bedoeld in artikel 4:36, tweede lid, van de Algemene
wet bestuursrecht, is nietig.3.8 Verplichtingen van de subsidie-ontvangerAfdeling 4.2.4 regelt de verplichtingen die voor de subsidie-ontvanger
(kunnen) voortvloeien uit de subsidieverstrekking, zolang hij tenminste aanspraak
op de subsidie maakt. De Awb gebruikt daarvoor de term «verplichting»,
in tegenstelling tot sommige bestaande subsidieregelingen waarin termen als
«voorwaarden» en «voorschriften» worden gehanteerd.
Deze terminologie is bij de aanpassing met de Awb in overeenstemming gebracht.Het uitgangspunt van afdeling 4.2.4 is dat alle aan de subsidie verbonden
verplichtingen moeten zijn terug te voeren op een wettelijk voorschrift (de
Awb of een bijzondere wet).Artikel 4:37, eerste lid, somt zeven onderwerpen op waarover het bestuursorgaan
bij een subsidieverlening steeds verplichtingen kan opleggen (de zgn. standaarverplichtingen):a. aard en omvang activiteiten;b. administratie financiën;c. verstrekken van gegevens en bescheiden met het oog op de vaststellingsbeschikking;d. de te verzekeren risico's;e. zekerheidsstelling in verband met voorschotverlening;f. het afleggen van rekening en verantwoording met betrekking tot activiteiten
en financiën in verband met de vaststellingsbeschikking; g. het beperken of wegnemen van nadelige gevolgen voor derden.In deze aanpassingswet wordt hieraan nog een achtste onderwerp –
onderdeel h – toegevoegd, nl.: het uitoefenen van accountantscontrole
op het door het bestuursorgaan gevoerde financiële beheer en de financiële
verantwoording daarover.38. Met artikel 4:37, eerste lid, materieel overeenkomende bevoegdheden
vervallen. Bepalingen die de standaardverplichtingen nader uitwerken zijn
gehandhaafd, evenals bepalingen die het opleggen van verplichtingen dwingend
voorschrijven.Aan de subsidie kunnen ook andere dan de in artikel 4:37 bedoelde verplichtingen
worden verbonden, mits deze verplichtingen strekken tot verwezenlijking van
het doel van de subsidie. Voor deze overige verplichtingen geldt – voor
de op wettelijk voorschrift gebaseerd subsidies – dat er tenminste een
wettelijke basis voor deze verplichtingen moet zijn. Dat wil zeggen dat de
bijzondere wet hetzij zelf de verplichtingen bevat, hetzij de regeling daarvan
delegeert aan een lagere regelgever, hetzij het bestuurorgaan de bevoegdheid
verleent om bij de subsidieverlening verplichtingen op te leggen.39. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen. Waar nodig zijn
in de praktijk gehanteerde verplichtingen die thans niet (uitdrukkelijk) op
de wet berusten, alsnog van een wettelijke basis voorzien.40. Voor het opleggen van verplichtingen door het bestuursorgaan is het
volgende model gehanteerd:Model 17: Opleggen verplichtingen(Bestuursorgaan) kan bij de subsidieverlening verplichtingen opleggen
met betrekking tot.. /de verplichting opleggen om ..In artikel 4:39 is bepaald dat verplichtingen die niet strekken tot verwezenlijking
van het doel van de subsidie («oneigenlijke» verplichtingen) –
men denke aan en verplichting om het gebouw van de gesubsidieerde instelling
toegankelijk te houden voor rolstoelgebruikers – slechts betrekking
kunnen hebben op de wijze waarop of de middelen waarmee de gesubsidieerde
activiteit wordt verricht. Bovendien kunnen deze verplichtingen slechts worden
opgelegd voor zover een wettelijke voorschrift daarin voorziet.41. Bij de aanpassing zijn oneigenlijke verplichtingen die niet aan het
criterium van artikel 4:39 voldoen geschrapt. De in de praktijk gehanteerde –
noodzakelijk geoordeelde – oneigenlijke verplichtingen die thans niet
op een wettelijk voorschrift berusten zijn bij de aanpassing in het wettelijk voorschrift opgenomen c.q. van een basis in het wettelijk voorschrift
voorzien.42. Op grond van artikel 4:40 kunnen de verplichtingen na de subsidieverlening
worden uitgewerkt, mits de verleningsbeschikking hiervan melding maakt. Bij
de aanpassing zijn overeenkomstige of afwijkende bepalingen geschrapt.Artikel 4:41 bepaalt dat voor zover het verstrekken van de subsidie in
de in het tweede lid opgesomde gevallen heeft geleid tot vermogensvorming,
daarvoor een vergoeding aan het bestuursorgaan is verschuldigd, mits dit bij
wettelijk voorschrift is geregeld en daarbij is aangegeven hoe de hoogte van
de vergoeding wordt bepaald. Ingevolge het derde lid is de vaststelling van
de vergoeding aan een (verjarings)termijn gebonden.42a. Bij de aanpassing is nagegaan of een vergoedingsplicht moet kunnen
worden opgelegd, en in welke van de in de Awb genoemde gevallen. Voorts moet
worden aangegeven hoe de hoogte van de vergoeding wordt berekend.43. Bepalingen die zien op de wijze waarop bij het bepalen van de vergoeding
vermogensbestanddelen worden gewaardeerd, zijn gehandhaafd.43a. Bij de aanpassing is in een enkel geval de vergoedingsplicht uitgesloten
indien de activiteiten van de subsidie-ontvanger door een derde worden voortgezet
en de activa en de passiva met toestemming van de betrokken Minister tegen
boekwaarde aan die derde worden overgedragen. Voor het opnemen van een vergoedingsplicht
is het volgende model gebruikt:44. Model 18: Vergoeding vermogensvormingIn de gevallen, bedoeld in artikel 4:41, tweede lid [onderdelen ...],
van de Algemene wet bestuursrecht, is de subsidie-ontvanger aan Onze Minister
een [volledige door Onze Minister te bepalen] vergoeding voor vermogensvorming
verschuldigd. [De hoogte van de vergoeding bedraagt .../ De wijze waarop de
hoogte van de vergoeding wordt bepaald wordt vermeld in de beschikking tot
subsidieverlening]3.9 De subsidievaststellingDe vaststellingsbeschikking stelt het (definitieve) subsidiebedrag vast
en geeft aanspraak op betaling.De hoofdregel van artikel 4:44 is dat de subsidie-ontvanger achteraf (d.w.z.
na afloop van de activiteiten of het tijdvak waarvoor de subsidie is verleend)
een beschikking tot vaststelling van de subsidie aanvraagt. Het eerste lid
van artikel 4:44 regelt drie uitzonderingen op deze aanvraagplicht achteraf:a. vaststelling ambtshalve (hetgeen impliceert dat er in het geheel geen
aanvraagplicht bestaat);b. periodieke vaststelling (hetgeen tussentijdse aanvraagverplichtingen
impliceert);c. vaststelling uit hoofde van een uitvoeringsovereenkomst ex artikel
4:36 op andere wijze dan op de voet van de Awb, bijvoorbeeld privaatrechtelijk. Aanvraag tot vaststellingHet tweede lid is een «vangnetbepaling». Het uitgangspunt
is dat waar mogelijk de bijzondere wet de termijn regelt waarbinnen de vaststellingsaanvraag
wordt ingediend. Indien de bijzondere wet op dit punt niets bepaalt,
wordt de termijn in de beschikking tot subsidieverlening bepaalt. Het derde
en vierde lid bevatten een regeling voor het uitblijven van een vaststellingsaanvraag.
De Awb voorziet – na termijnstelling – in een ambtshalve vaststelling,
omdat de subsidie in de systematiek van de Awb altijd moet worden vastgesteld.45. Bij de aanpassing is ernaar gestreefd de aanvraagtermijn c.q. aanvraagtermijnen
voor de (verschillende momenten van) vaststelling waar mogelijk in het wettelijk
voorschrift neer te leggen.46. Bepalingen over de gang van zaken bij en de gevolgen van uitblijvende
vaststellingsaanvragen zijn geschrapt. In beginsel vallen daar ook bepalingen
onder die – bij wijze van prikkel of sanctie – aanzetten tot het
tijdig verstrekken van de voor de vaststelling noodzakelijke gegevens, doordat
zij voorzien in de mogelijkheid van het toepassen van een korting op de verlening
c.q. voorschotverlening voor het daaropvolgende jaar. De Awb kent immers het
systeem van ambtshalve vaststelling, na termijnstelling.De aanvraag tot vaststelling van de subsidie dient ingevolge artikel 4:45
aan twee eisen te voldoen:– de aanvrager moet aantonen dat de activiteiten hebben plaatsgevonden
overeenkomstig de aan de subsidie verbonden verplichtingen (tenzij subsidie
vooraf wordt vastgesteld);– de aanvrager moet rekening en verantwoording afleggen omtrent
de aan de activiteiten verbonden uitgaven en inkomsten (voor zover van belang
voor de vaststelling);47. Overeenkomstige bepalingen vervallen. Bepalingen die nadere of concretere
eisen aan de vaststellingsaanvraag stellen zijn gehandhaafd. Lagere vaststellingDe hoofdregel van artikel 4:46 is dat vaststelling plaatsvindt overeenkomstig
de verlening. Ingevolge het tweede lid is het bestuursorgan in vier gevallen
bevoegd om het subsidiebedrag lager vast te stellen dan in de verleningsbeschikking
is vermeld:a. indien de activiteiten niet (geheel) hebben plaatsgevonden;b. indien de verplichtingen niet zijn nagekomen;c. indien onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt (door de subsidie-ontvanger)
en op grond daarvan een onjuiste verleningsbeschikking is gegeven;d. indien de subsidie-ontvanger wist of behoorde te weten dat de verleningsbeschikking
anderszins onjuist was.48. Overeenkomstige of afwijkende bevoegdheden tot lagere vaststelling
vervallen. Eventuele verplichtingen tot lagere vaststelling, dan wel specifiekere
gronden daarvoor, zijn gehandhaafd.Artikel 4:46, derde lid, bevat een bepaling die uitsluitend voor declaratiesubsidies
van belang is. Kosten die in redelijkheid niet als noodzakelijk kunnen worden
beschouwd, blijven bij de vaststelling buiten beschouwing en worden dus niet
gesubsidieerd.49. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen. Ambtshalve vaststellingHet bestuursorgaan is in drie gevallen bevoegd om de subsidie ambtshalve
vast te stellen:a. indien dit in de bijzondere wet of bij de subsidieverlening is bepaald
èn daarbij ook een termijn is bepaald;b. indien ook na termijnstelling geen vaststellingsaanvraag is gedaan; c. de verlenings- of vaststellingsbeschikking wordt ingetrokken of ten
nadele van de subsidie-ontvanger wordt gewijzigd. 50. Bestaande bevoegdheden tot ambtshalve vaststelling zijn derhalve gehandhaafd.
Waar nodig is darvoor een termijn gesteld. 3.10 Intrekking en wijzigingDe regeling inzake intrekking en wijziging valt in twee onderdelen uiteen.
De artikelen 4:48 en 4:49 regelen de intrekking of wijziging met terugwerkende
kracht van de beschikking tot subsidieverlening respectievelijk de beschikking
tot subsidievaststelling. De artikelen 4:50 en 4:51 zien op een andere situatie,
namelijk die, waarin het bestuursorgaan voor de toekomst een einde wil maken
aan of een wijziging wil aanbrengen in een bestaande subsidieverhouding.Artikel 4:48 bevat een bevoegdheid om een beschikking tot subsidieverlening
in te trekken, in beginsel met terugwerkende kracht tot en met het tijdstip
waarop de subsidie is verleend. De gronden waarop intrekking kan plaatsvinden
komen overeen met die waarop lagere vaststelling kan plaatsvinden.Artikel 4:49 bevat een bevoegdheid tot intrekking van een beschikking
tot subsidievaststelling. De intrekkingsgronden zijn naar hun aard beperkter
dan bij lagere vaststelling c.q. intrekking van de subsidieverlening:a. feiten en omstandigheden die bij de vaststelling redelijkerwijs niet
konden blijken en die tot een lagere vaststelling hadden geleid;b. kennelijk onjuiste vaststelling;c. niet aan voortdurende verplichtingen voldaan.51. Gronden voor intrekking van een subsidieverlening of een subsidievaststelling
vervallen. Aanduidingen van de omvang van de intrekking (bijvoorbeeld een
kortingspercentage) en verplichtingen om tot intrekking over te gaan zijn
gehandhaafd. Aan specifiekere intrekkingsgronden bestaat geen behoefte.52. Bepalingen die inhouden dat de intrekking of wijziging terugwerkende
kracht heeft, vervallen eveneens, tenzij zij nader specificeren tot welk tijdstip
de intrekking of wijziging terugwerkt.Uit een oogpunt van rechtszekerheid is de mogelijkheid tot intrekking
van de subsidievaststelling aan een termijn van vijf jaar gebonden.53. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen.Artikel 4:50 bevat een bevoegdheid tot intrekking van een subsidieverlening
voor de toekomst. De bepaling ziet op het geval waarin het bestuursorgaan
gedurende het tijdvak waarvoor een subsidie is verleend, de subsidie wil stopzetten,
dan wel het bedrag daarvan wil verlagen of een wijziging wil aanbrengen in
de verplichtingen. Zo'n intrekking of wijziging is in beginsel een inbreuk
op het gerechtvaardigd vertrouwen van de subsidie-ontvanger dat, zolang hij
zijnerzijds zijn verplichtingen nakomt, de subsidiëring overeenkomstig
de subsidieverlening zal plaatsvinden. Daarom stelt de artikel 4:50 aan deze
intrekking vrij zware eisen. Zij is slechts mogelijk:a. voor zover de subsidieverlening onjuist is;b. voor zover veranderde omstandigheden of gewijzigde inzichten zich in
overwegende mate tegen (ongewijzigde) voortzetting verzetten;c. in andere bij wettelijk voorschrift geregelde gevallen.54. Met a. en b. overeenkomende gronden vervallen. In een enkel geval
is met toepasing van onderdeel c een nadere intrekkingsgrond opgenomen.Wanneer intrekking op een van de gronden a. of b. plaatsvindt, is het
bestuursorgaan op grond van artikel 4:50, tweede lid, gehouden de subsidie-ontvanger
de schade te vergoeden die de subsidie-ontvanger lijdt doordat hij in vertrouwen
op de subsidie anders heeft gehandeld dan hij zonder subsidie zou hebben gedaan.55. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen.Artikel 4:51 geeft het bestuursorgaan de bevoegdheid om de voortzetting
van een langlopende subsidie te weigeren. Het gaat hierbij om het geval, dat
het bestuursorgaan een subsidie die reeds drie of meer jaren telkens voor
een jaar wordt verstrekt, voor een volgend jaar wil weigeren of verlagen.
Dit is mogelijk wanneer veranderde omstandigheden of gewijzigde inzichten
zich tegen (ongewijzigde) voortzetting van de subsidie verzetten, mits daarbij
een redelijke termijn in acht wordt genomen (eerste lid). Het tweede lid regelt
de gevolgen van het niet-inachtnemen van een redelijke termijn: indien de
aankondiging van de weigering voor een volgend tijdvak te laat heeft plaatsgevonden,
moet de aanvraag worden toegewezen voor een zodanige periode, dat tussen de
aankondiging en het einde van de subsidieverhouding een redelijke termijn
is verstreken. 3.11 Betaling en terugvorderingHet subsidiebedrag wordt betaald overeenkomstig de vaststelling, onder
verrekening van betaalde voorschotten. De betalingstermijn is vier weken,
tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald (artikel 4:52).56. Overeenkomstige bepalingen vervallen; zo nodig wordt bij of krachtens
de bijzondere wet een afwijkende betalingstermijn geregeld.Het subsidiebedrag kan in gedeelten worden betaald, mits bij wettelijk
voorschrift is bepaald hoe de gedeelten worden berekend en op welke tijdstippen
zij worden betaald (artikel 4:53).57. Zonodig is een regeling voor betaling in termijnen getroffen. VoorschottenDe verplichting om het subsidiebedrag te betalen ontstaat pas door de
subsidievaststelling, dus veelal pas na afloop van de gesubsidieerde activiteit.
In veel gevallen zal de gesubsidieerde die activiteit echter niet kunnen verrichten
als de overheid niet vooraf gelden ter beschikking stelt. Dat pleegt dan ook
te gebeuren door middel van voorschotbetalingen.Ingevolge artikel 4:54 bestaat de bevoegdheid tot voorschotverlening uitsluitend
voor zover dit bij wettelijk voorschrift of bij de subsidieverlening is bepaald.
De voorschotbeschikking moet ofwel het bedrag ofwel de berekeningswijze vermelden.58. Zonodig is in de mogelijkheid van bevoorschotting voorzien. Meestal
is de bevoegdheid om voorschotten te verlenen gekoppeld aan de subsidieverlening,
in een enkel geval aan de subsidie-aanvraag. Waar nodig is voorzien in de
mogelijkheid om bij lagere regeling nadere regels inzake bevoorschotting te
stellen.De betaling van een voorschot vindt overeenkomstig de voorschotverlening
plaats. De betalingstermijn is vier weken, tenzij bij wettelijk voorschrift
of bij de voorschotverlening anders is bepaald (artikel 4:55).58a. Zonodig is een afwijkende betalingstermijn geregeld. OpschortingArtikel 4:56 regelt de opschorting van betalingen (zowel van het definitieve
subsidiebedrag als van de bevoorschotting) in geval het bestuursorgaan aan
de subsidie-ontvanger schriftelijk kennis geeft van het ernstige vermoeden
dat er grond bestaat om tot intrekking van de subsidieverlening of -vaststelling
met terugwerkende kracht over te gaan. 59. Overeenkomstige bepalingen vervallen. 3.12 Per boekjaar verstrekte subsidies aan rechtspersonenAfdeling 4.2.8 biedt een standaardregeling voor – in beginsel jaarlijkse –
subsidieverstrekking aan particuliere organisaties en rechtspersoonlijkheid
bezittende zelfstandige bestuursorganen in de gevallen waarin deze relatie
wordt gekenmerkt door een tamelijk sterke betrokkenheid van het subsidieverstrekkende
bestuursorgaan bij de subsidie-ontvanger. Die betrokkenheid is op haar plaats
wanneer het bestuursorgaan enerzijds groot belang hecht aan de activiteiten
die de subsidie-ontvanger verricht, en anderzijds daarvoor een betrekkelijk
omvangrijk bedrag ter beschikking stelt. Te denken valt bij voorbeeld aan
grotere exploitatiesubsidies aan particuliere instellingen of zbo's met een
privaatrechtelijke organisatievorm.Omdat niet in het algemeen kon worden aangegeven wanneer afdeling 4.2.8
voor toepassing in aanmerking komt, heeft zij een facultatief karakter. Het
is derhalve in beginsel aan de bijzondere wetgever of het subsidieverstrekkende
bestuursorgaan om te bepalen of de standaardregeling moet worden toegepast.59a. Niettemin is, met het oog op de rechtseenheid, afdeling 4.2.8 waar
mogelijk van toepassing verklaard. Daarbij moet worden bedacht, dat ook de
standaardregeling nog een aantal keuzes openlaat, die ofwel door de bijzondere
wetgever ofwel door de subsidiegever in het concrete geval kunnen worden gemaakt.
Hoewel de standaardregeling dus in aanleg een vrij gedetailleerde regeling
geeft, biedt zij daarbinnen nog de nodige flexibiliteit.Afdeling 4.2.8 kan bij wettelijk voorschrift of bij besluit van het bestuursorgaan
van toepassing worden verklaard op subsidies aan rechtspersonen die per boekjaar
worden verstrekt (artikel 4:58). De verstrekking per boekjaar sluit een systeem
van meerjarige subsidieverlening niet uit; wel is het zo dat ook bij een meerjarige
verlening jaarlijkse vaststelling dient plaats te vinden (zie hieronder).Bij de op een wettelijk voorschrift gebaseerde subsidies is afdeling 4.2.8
zoveel mogelijk van toepassing verklaard. Zo nodig is daarbij het element
van de verstrekking per boekjaar verduidelijkt. Hiervoor is het volgende model
gebruikt:60. Model 19: Verstrekking per boekjaarDe subsidie [evt. nadere aanduiding] wordt per boekjaar verstrekt.61. Voor het van toepassing verklaren van afdeling 4.2.8 is het volgende
model gebruikt:62. Model 20: Van toepassing verklaren afdeling 4.2.8Afdeling 4.2.8 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing
op [aanduiding subsidie].Wanneer het noodzakelijk bleek om een bepaling van afdeling 4.2.8 buiten
toepassing te laten, is het volgende model gebruikt:63. Model 21: Gedeeltelijk van toepassing verklaren afdeling 4.2.8Afdeling 4.2.8 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing
op [aanduiding subsidie], met dien verstande dat ... niet van toepassing is/met
uitzondering van ....Inleidende bepalingenArtikel 4:59 bevat een bevoegdheid om toezichthouders in de zin van de Awb aan te wijzen. Met uitzondering van de bevoegdheden inzake onderzoek,
opneming en monsterneming en onderzoek van vervoermiddelen beschikken deze
toezichthouders over de in afdeling 5.1 Awb genoemde toezichtsbevoegdheden
(betreden van plaatsen, met uitzondering van woningen zonder toestemming van
de bewoner, vorderen van inlichtingen en inzage van zakelijke gegevens en
bescheiden alsmede het maken van kopieën daarvan).64. Overeenkomstige bepalingen vervallen. Gehandhaafd, dan wel opgenomen
zijn zo nodig:– een medewerkingsplicht (zie bijv. artikel 8, derde lid Kaderwet
EZ-subsidies);– een verplichting om toezichthouders aan te wijzen;– een inlichtingenplicht in het kader van de uitvoering (op grond
waarvan, naast de verantwoordingsinformatie op basis van 4:37, eerste lid,
onder f en 4:45, tweede lid, ook beleidsinformatie kan worden verkregen).De medewerkingsplicht is opgenomen om te verzekeren dat tegen niet-medewerking
niet alleen strafrechtelijk kan worden opgetreden, maar ook door het lager
vaststellen van de subsidie. De aanvraagArtikel 4:60 bepaalt dat de aanvraag van de subsidie uiterlijk dertien
weken voor de aanvang van het boekjaar wordt ingediend, tenzij bij wettelijk
voorschrift anders is bepaald.64a. Waar nodig is een andere aanvraagtermijn geregeld.De artikelen 4:61 tot en met 4:64 vormen een uitwerking van artikel 4:2
Awb inzake het verstrekken van gegevens door de aanvrager van een beschikking.
De subsidie-aanvraag gaat volgens artikel 4:61 in ieder geval vergezeld van
een activiteitenplan en een begroting, tenzij dat niet relevant is. Indien
de aanvrager beschikt over een egalisatiereserve dient de aanvraag de omvang
daarvan te vermelden.In de artikelen 4:62 tot en met 4:64 wordt de inhoud van de gevraagde
bescheiden nader uitgewerkt, waarbij artikel 4:64 betrekking heeft op de situatie
waarin een subsidie-aanvraag voor de eerste maal door de aanvrager wordt ingediend.64b. Overeenkomstige bepalingen vervallen.De in artikel 4:61 gebruikte woorden «in ieder geval» stellen
buiten twijfel dat het bestuursorgaan naast het activiteitenplan en de begroting
ook andere stukken kan eisen, bijv. een overzicht van het personeelsbestand.65. Voor de aanpassing betekent dit enerzijds dat bepalingen in de bijzondere
wet waarin nadere gegevens en bescheiden worden geëist zijn gehandhaafd.
Anderzijds is het niet noodzakelijk om bij de aanpassing precies vast te leggen
welke andere stukken naast het activiteitenplan en de begroting worden verlangd;
de subsidiegever kan terugvallen op afdeling 4.1.1 van de Awb waarin algemene
bepalingen over de aanvraag van een beschikking zijn opgenomen en waarin ook
een sanctie is opgenomen op het niet verstrekken van toereikende gegevens,
te weten het – na aanmaning – buiten behandeling laten van de
aanvraag.De artikelen 4:62 en 4:63 stellen enige eisen aan het activiteitenplan
respectievelijk de begroting.66. Overeenkomstige bepalingen vervallen; in sommige gevallen zijn de
bepalingen aangevuld of nader gespecificeerd. Artikel 4:64 eist dat bij een eerste aanvraag worden overlegd de oprichtingsakte
of de statuten alsmede bescheiden omtrent de financiële positie, voorzien
van een accountantsverklaring. Het derde lid biedt de mogelijkheid om bij
wettelijk voorschrift of bij besluit van het bestuursorgaan vrijstelling of
ontheffing te verlenen van het vereiste van een accountantsverklaring.67. Overeenkomstige bepalingen vervallen. Eventueel is een vrijstelling
van het vereiste van het overleggen van een accountantsverklaring opgenomen.Artikel 4:65 beoogt een ongewenste cumulatie van subsidie te voorkomen.68. Overeenkomstige bepalingen vervallen. De subsidieverleningSubsidieverlening kan niet alleen per boekjaar, maar ook voor een langere
periode plaatsvinden (artikel 4:67). Bij een meerjarige subsidieverlening
ontbreekt een jaarlijkse beschikking tot subsidieverlening, maar dient wel
een jaarlijkse vaststelling plaats te vinden. Met het oog daarop wordt geëist
dat aan een meerjarige verlening de verplichting wordt verbonden om periodiek
gegevens te verstrekken die voor de vaststelling van belang zijn. De beschikking
moet voorts aangeven welke gegevens wanneer moeten worden verstrekt.69. Waar nodig is verduidelijkt of meerjarige subsidieverlening mogelijk
is. In dat geval is ook de periodieke gegevensverstrekking, alsmede de termijn
waarbinnen de subsidievaststelling plaatsvindt (art. 4:47, onder a) geregeld. Verplichtingen van de subsidie-ontvangerArtikel 4:68 bepaalt dat de subsidie-ontvanger het boekjaar gelijk stelt
aan het kalenderjaar, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald.70. In een enkel geval is een afwijkend boekjaar geregeld.Artikel 4:69 bepaalt dat de subsidie-ontvanger een ordelijke en volledige
administratie voert en regelt een bewaarplicht.71. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen.Artikel 4:70 bevat een meldingsplicht van de subsidie-ontvanger voor het
geval gedurende het boekjaar aanmerkelijke verschillen ontstaan tussen werkelijke
en geraamde inkomsten en uitgaven.72. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen.Artikel 4:71 somt een aantal rechtshandelingen op waarvan het verrichten
van invloed kan zijn op de aanwending van subsidiegelden, op de hoogte van
later ingediende subsidie-aanvragen, of op de kwaliteit en omvang van de activiteiten.
Om die reden kan bij wettelijk voorschrift of bij de subsidieverlening worden
bepaald dat de subsidie-ontvanger voor het verrichten van een of meer van
deze rechtshandelingen toestemming behoeft van het subsidiërende bestuursorgaan.In het bijzonder bij budgetsubsidiëring is het niet vanzelfsprekend
dat de subsidie-ontvanger voor (alle) opgesomde rechtshandelingen toestemming
moet vragen. Het toestemmingsvereiste is er immers vooral op gericht het bestuursorgaan
een zekere invloed te geven op het met de subsidie te bekostigen exploitatietekort.Het artikel bevat tevens een regeling omtrent de procedure en het gevolg
van niet-tijdige toestemming. Waar nodig is bepaald voor welke handelingen toestemming vereist is. Procedurele
bepalingen vervallen.Voor het opnemen van een toestemmingsvereiste is het volgende model gebruikt:73. Model 22: ToestemmingsvereisteDe [subsidie-ontvanger] behoeft de toestemming van het bestuursorgaan
voor de handelingen, bedoeld in artikel 4:71, eerste lid, onderdelen ...,
van de Algemene wet bestuursrecht.Indien dit bij wettelijk voorschrift bij de subsidieverlening is bepaald,
kan de subsidie-ontvanger een egalisatiereserve vormen (artikel 4:72). De
egalisatiereserve is bedoeld om verschillen tussen werkelijk gemaakte kosten
en subsidiebedragen (vaststellingen) op te vangen.Waar nodig is bepaald dat de subsidie-ontvanger een egalisatiereserve
vormt. Eventueel kan de omvang van de egalisatiereserve en de jaarlijkse toevoeging
aan een limiet worden gebonden.74. Voor het opnemen van een verplichting om een egalisatiereserve te
vormen, is het volgende model gebruikt:Model 23: Vorming egalisatiereserveDe [subsidie-ontvanger] vormt een egalisatiereserve [van niet meer
dan ..% van de laatstelijk verstrekte subsidie]. [De jaarlijkse toevoeging
aan de egalisatiereserve bedraagt niet meer dan ..% van de in dat jaar verstrekte
subsidie].De subsidievaststellingArtikel 4:73 schrijft voor dat de subsidie elk jaar wordt vastgesteld74a. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen.De aanvraag tot vaststelling dient ingevolge artikel 4:74 binnen zes maanden
na afloop van het boekjaar te worden ingediend, tenzij bij wettelijk voorschrift
anders is bepaald of de subsidie met toepassing van artikel 4:67 voor twee
of meer boekjaren wordt verstrekt. In het laatste geval wordt de subsidie
op basis van de door de subsidie-ontvanger periodiek te verstrekken gegevens,
binnen een in de bijzondere wet te bepalen termijn, ambtshalve vastgesteld.75. Kortere termijnen voor het indienen van de jaarstukken, die in verband
met de afstemming op de begrotingscyclus bij zelfstandige bestuursorganen
nogal eens voorkomen, zijn gehandhaafd, zij het dat daarbij zoveel mogelijk
een uniforme termijn van vier maanden is aangehouden.Artikel 4:75 bepaalt dat de vaststellingsaanvraag in ieder geval vergezeld
gaat van een financieel verslag en een activiteitenverslag. De verantwoording
van de besteding van de subsidie vindt plaats door middel van deze stukken,
alsook de in artikel 4:78 in beginsel verplicht gestelde accountantsverklaring
die eveneens moet worden meegezonden met de vaststellingsaanvraag. De eisen
waaraan het activiteitenverslag moet voldoen zijn neergelegd in artikel 4:80.Ingevolge het tweede lid van artikel 4:75 mogen jaarrekeningplichtige
rechtspersonen in plaats van een financieel verslag de jaarrekening overleggen,
mits daarin ook de subsidie is verantwoord. Artikel 4:76 stelt nadere eisen
aan het financiële verslag in het geval dat de subsidie-ontvanger volledig
door de subsidie wordt gefinancierd. Dan is de gehele financiële positie
van de subsidie-ontvanger voor de vaststelling relevant.76. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen. Aanvullende eisen
zijn, waar nodig, gehandhaafd. Hierbij moet worden bedacht dat ook bij de
concrete subsidieverlening, op grond van artikel 4:37, eerste lid, onder
f, Awb, aanvullende eisen met betrekking tot de verantwoording van de subsidie
kunnen worden gesteld.Artikel 4:77 voorziet in de mogelijkheid om bij wettelijk voorschrift
of bij de subsidieverlening te bepalen dat ook wanneer een subsidie-ontvanger
zijn inkomsten in overwegende mate aan de subsidie ontleend inzicht te verlangen
in de gehele financiële gang van zaken door het van overeenkomstige toepassing
verklaren van artikel 4:76.Bij de aanpassing is ten aanzien van deze bijna 100% subsidies nagegaan
of artikel 4:76 van overeenkomstige toepassing moet worden verklaard. Hiervoor
is het volgende model gebruikt:77. Model 24: Van toepassing verklaren van artikel 4:76Artikel 4:76 van de Algemene wet bestuursrecht is van overeenkomstige
toepassing op het financiële verslag.Artikel 4:78 bepaalt dat de subsidie-ontvanger in beginsel verplicht is
het financiële verslag door een externe accountant te laten onderzoeken.
Daarnaast wordt de taak van de accountant geregeld. Het vijfde lid geeft de
mogelijkheid om bij wettelijk voorschrift of bij de subsidieverlening vrijstelling
of ontheffing van de accountantscontrole te verlenen.78. Bepalingen inzake accountantscontrole vervallen. Bestaande vrijstellingen
zijn gehandhaafd. Daaraan is wel steeds een verwijzing naar de verplichting
naar artikel 4:78 Awb toegevoegd. Waar de bestaande wetgeving niet in een
accountantscontrole voorziet en het gewenst is deze situatie te continueren,
is een vrijstelling opgenomen volgens het volgende model:79. Model 25: Vrijstelling accountantscontroleVoor subsidies [die een bedrag van .... niet te boven gaan] wordt
vrijstelling verleend van de verplichtingen, bedoeld in artikel 4:78, eerste
tot en met vierde lid, van de Algemene wet bestuursrecht.Op grond van artikel 4:79 kan bij wettelijk voorschrift of bij de subsidieverlening
worden bepaald dat de door de subsidie-ontvanger in te schakelen accountant
tevens een taak toebedeeld krijgt bij het door het subsidieverstrekkende bestuursorgaan
uit te oefenen toezicht op de naleving van de aan de subsidie verbonden verplichtingen.
Het bestuursorgaan zal dan wel een aanwijzing moeten geven over de reikwijdte
en de intensiteit van de controle, in de vorm van een zogenoemd controle-protocol.
De accountant dient zijn bevindingen neer te leggen in een aparte verklaring,
die de subsidie-ontvanger op zijn beurt weer bij de vaststellingsaanvraag
moet meesturen.Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen. Voor het bij wettelijk
voorschrift opdragen van deze extra taak aan de accountant is het volgende
model gebruikt:80. Model 26: Opdracht inzake onderzoek naleving verplichtingen1. Bij het onderzoek, bedoeld in artikel 4:78 van de Algemene wet
bestuursrecht, onderzoekt de accountant tevens de naleving van de aan de subsidie
verbonden verplichtingen.2. [Bestuursorgaan] stelt een aanwijzing over de reikwijdte en de
intensiteit van de controle, als bedoeld in artikel 4:79, tweede lid, van
de Algemene wet bestuursrecht, vast.4 Beleidsregels 4.1 De bevoegdheid tot het geven van beleidsregelsDe bevoegdheid tot het geven van beleidsregels kan op twee grondslagen
berusten. In de eerste plaats rechtstreeks op artikel 4:81, eerste lid, Awb.
Deze bepaling verleent de bevoegdheid tot beleidsregelgeving aan drie categorieën
bestuursorganen:(a) het bestuursorgaan waaraan de bestuursbevoegdheid toekomt.(b) het bestuursorgaan onder wiens verantwoordelijkheid de bevoegdheid
wordt uitgeoefend.(c) het bestuursorgaan dat een bevoegdheid heeft gedelegeerd.81. Bepalingen die de bevoegdheid tot beleidsregelgeving verlenen aan
een bestuursorgaan dat daartoe reeds op grond van artikel 4:81, eerste lid,
bevoegd is, vervallen.In de tweede plaats kan een bestuursorgaan de bevoegdheid tot beleidsregelgeving
ontlenen aan een bijzonder wettelijk voorschrift.82. Bepalingen die de bevoegdheid tot beleidsregelgeving verlenen aan
een bestuursorgaan dat daartoe niet reeds op grond van artikel 4:81, eerste
lid, bevoegd is, zijn gehandhaafd. Zo nodig wordt de huidige aanduiding van
de regels vervangen door een vorm van het woord beleidsregel. Alsdan is geen
twijfel meer mogelijk over de toepasselijkheid van de artikelen 4:81 en volgende.De Awb heeft geen bijzondere vorm voorgeschreven voor het vaststellen
van beleidsregels (behoudens de schriftelijkheidseis). Bijzondere wetten doen
dat soms wel. Dan wordt bijvoorbeeld de vorm van een algemene maatregel van
bestuur voorgeschreven. Dergelijke vormvoorschriften zijn gehandhaafd. 4.2 Beleidsregels en algemeen verbindende voorschriftenVoortaan berusten ook beleidsregels op een wettelijke grondslag: hetzij
artikel 4:81, hetzij een bijzonder wettelijk voorschrift. Daarmee vervalt
een van de verschillen tussen beleidsregels en algemeen verbindende voorschriften.
Niettemin blijft het van belang te onderscheiden tussen beleidsregels en algemeen
verbindende voorschriften. Onder de Awb blijven immers tussen beide belangrijke
verschillen in inhoud en rechtsgevolgen bestaan.83. Het volgende is tot uitgangspunt genomen. Waar een wettelijk voorschrift
(niet zijnde artikel 4:81 Awb) een bevoegdheid tot regelgeving verleent, is,
gelet op de bestaande wetgevingstraditie, aangenomen dat algemeen verbindende
voorschriften zijn bedoeld, tenzij het tegendeel uitdrukkelijk blijkt (zie
de memorie van toelichting bij de derde tranche, kamerstukken II 1993/94,
23 700, nr. 3, p. 120).Indien de te stellen regels worden aangeduid met termen als «richtlijnen»,
«richtsnoeren» of «tot leidraad dienen», is er aanleiding
na te gaan of de regels naar huidig inzicht als beleidsregels moeten worden
aangemerkt. Bij een bevestigende beantwoording is in de desbetreffende wettelijke
bepaling zoveel mogelijk een vorm van het woord beleidsregels gebruikt. 4.3 Verplichting om beleidsregels vast te stellenDe Awb geeft in alle gevallen slechts een bevoegdheid om beleidsregels
vast te stellen.84. Verplichtingen om beleidsregels te stellen zijn derhalve gehandhaafd,
ook bij bestuursorganen die ingevolge artikel 4:81, eerste lid, tot beleidsregelgeving
bevoegd zijn. Daarbij is het volgende model gebruikt:Model 27: Verplichting tot beleidsregelgeving[Het bestuursorgaan] stelt beleidsregels vast omtrent... 4.4 Hardheidsclausules en andere afwijkingsmogelijkhedenHet komt voor dat een wettelijk voorschrift uitdrukkelijk bepaalt dat
van andere voorschriften kan worden afgeweken. Bekende voorbeelden zijn de
zogenaamde hardheidsclausules. De aanwezigheid van zo'n afwijkingsbevoegdheid
kan een indicatie zijn dat de regels waarvan kan worden afgeweken moeten worden
aangemerkt als beleidsregels.85. In voorkomende gevallen zijn deze regels aangeduid als beleidsregels.85a. Opmerking verdient, dat deze situatie zich in ieder geval niet voordoet
indien kan worden afgeweken van bepalingen van de wet in formele zin. 5 Toezicht op de naleving 5.1 AlgemeenAfdeling 5.2 Awb bevat een algemene regeling van de bevoegdheden van toezichthouders.
Tot dusver werden in vele bijzondere wetten bevoegdheden toegekend aan toezichthouders.
In de toekomst zal de Awb voor alle toezichthouders voorzien in een «standaardpakket»
bevoegdheden. De bijzondere wet behoeft dan nog slechts te voorzien in de
aanwijzing van toezichthouders, alsmede eventuele aanvullende bevoegdheden
of juist beperkingen op het «standaardpakket».Als gevolg hiervan kan een groot aantal bepalingen in bijzondere wetten
vervallen, terwijl andere in belangrijke mate kunnen worden geharmoniseerd.Aan de aanpassingsvoorstellen liggen de volgende uitgangspunten ten grondslag.
In de eerste plaats blijft voor iedere toezichthouder de omvang van zijn bevoegdhedenpakket
in beginsel ongewijzigd. Waar nodig zijn dus in de bijzondere wet aanvullende
bevoegdheden opgenomen, dan wel juist, met toepassing van artikel 5:14 Awb,
uit de Awb voortvloeiende bevoegdheden uitgesloten.In de tweede plaats is in alle wetten de terminologie in overeenstemming
gebracht met de Awb. Daarbij gaat het vooral om de termen «toezichthouder»,
«toezicht op de naleving» en «handhaving». Ten slotte
zijn bevoegdheden die zowel kunnen worden aangewend in het kader van de toezicht
op de naleving als in het kader van opsporing, zoveel mogelijk gesplitst in
aparte bepalingen over toezicht en over opsporing. Hetzelfde geldt voor bepalingen
waarin zowel toezicht op de naleving als toezicht op de uitvoering aan de
orde zijn. 5.2 Terminologische aanpassingenDe huidige wetgeving kent verschillende termen voor toezicht op de naleving,
terwijl anderzijds de term toezicht soms in een ruimere betekenis wordt gebruikt
dan in de Awb. Bij de aanpassing is als volgt voorzien in een consequente
terminologie.86. De termen controle, inspectie en handhaving zijn vervangen door toezicht
op de naleving, voorzover daarmee inderdaad toezicht op de naleving in de
zin van afdeling 5.2 is bedoeld.87. Wordt met de termen controle, inspectie of handhaving gedoeld op de
opsporing van strafbare feiten, dan zijn zij vervangen door: opsporing.87a. Daarnaast is de term handhaving gebruikt als verzamelterm voor toezicht
op de naleving, opsporing en eventuele andere vormen van handhaving tezamen.88. Waar in de bestaande wetgeving wordt gedoeld op een combinatie van
bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten (toezicht op de naleving, toepassing
van bestuursdwang, oplegging van een last onder dwangsom, oplegging
van een administratieve boete en dergelijke), is gekozen voor de verzamelterm
bestuursrechtelijke handhaving.89. Een enkele wet kent nog de uitdrukking «toezicht op de nakoming».
Ook deze is vervangen door: toezicht op de naleving. 5.3 De definitie van «toezichthouder» (artikel
5:11)Het begrip «toezichthouder» is in artikel 5:11 omschreven
als: een persoon, bij of krachtens wettelijk voorschrift belast met het houden
van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk
voorschrift.«Toezichthouder» is een door de Awb gereserveerde term. Zij
wordt in de wetgeving in beginsel slechts gebruikt in de betekenis die de
Awb eraan geeft. Indien een bijzondere wet het woord «toezichthouder»
in een van de Awb afwijkende betekenis gebruikt, is het vervangen door een
andere aanduiding. Dit doet zich vooral voor in de situatie waarin met «toezichthouder»
niet een natuurlijke persoon, maar een instantie wordt bedoeld. A «Een persoon»90. Alleen natuurlijke personen kunnen toezichthouder zijn. Worden een
bestuursorgaan of andere instanties als «toezichthouder» aangeduid,
dan is deze aanduiding vervangen.In wetgeving ter implementatie van gemeenschapsrecht wordt nogal eens
de aanduiding «toezichthoudende autoriteit» aangetroffen. Een
veel gebruikte definitie van «bevoegde autoriteiten» in een Richtlijn
is: «de nationale autoriteiten die krachtens wettelijke of bestuursrechtelijke
bepalingen toezicht uitoefenen op de ....». Deze definities plegen in
de implementatiewet zo nauwkeurig mogelijk overgenomen te worden.90a. Zolang voldoende duidelijk is dat de toezichthoudende autoriteit
niet zelf een toezichthouder in de zin van de Awb is, hebben wij deze term
niet aangepast. Daarbij is ook van belang, dat met de term ook buitenlandse
autoriteiten bedoeld kunnen zijn.Soms is het wel de bedoeling van de wetgever geweest om natuurlijke personen
met het toezicht op de naleving te (doen) belasten, maar blijkt dit niet met
zoveel woorden uit de wettekst, omdat deze volstaat met het opdragen van de
toezichtstaak aan een bestuursorgaan.91. In dergelijke gevallen is in de bijzondere wet een uitdrukkelijke
grondslag voor de aanwijzing van personen als toezichthouders opgenomen, overeenkomstig
model 28 of 29 (zie hierna). B «Bij of krachtens wettelijk voorschrift belast»De zinsnede «bij of krachtens wettelijk voorschrift belast»
in artikel 5:11 maakt duidelijk dat er sprake moet zijn van een aanwijzing
van een of meer toezichthouders. De wet zelf kan toezichthouders aanwijzen
(door middel van een functie-aanduiding), maar de bevoegdheid tot aanwijzing
kan ook door de wet worden gedelegeerd aan een met name genoemd bestuursorgaan.
Vervolgens kan de aanwijzing zowel categoraal als individueel plaatsvinden.Om de toepasselijkheid van afdeling 5.2 buiten twijfel te stellen is het
van belang dat in de desbetreffende wet een expliciete bepaling wordt opgenomen
die een dergelijke aanwijzing of een grondslag daarvoor bevat. Daarvoor zijn
de volgende modellen gebruikt:92. Model 28: Aanwijzing van toezichthouders bij de wetMet het toezicht op de naleving van ..... (aanduiding desbetreffende
voorschriften) zijn belast ..... (aanduiding ambtenaren of andere personen). 92a. Model 29: Aanwijzing van toezichthouders krachtens de wetMet het toezicht op de naleving van ..... (aanduiding desbetreffende
voorschriften) zijn belast de bij besluit van ..... (aanduiding bestuursorgaan)
aangewezen ambtenaren/personen.C «Toezicht op de naleving» Algemeen: onderscheid met andere onderwerpenHet begrip «toezicht op de naleving» is sinds jaar en dag
een vertrouwd begrip in de wetgeving. Dit begrip is overgenomen in de definitie
van «toezichthouder» in artikel 5:11. In de parlementaire stukken
inzake de derde tranche Awb is met name ingegaan op de afbakening tussen enerzijds
«toezicht op de naleving» en anderzijds:a. opsporing;b. uitvoering;c. toezicht op de uitvoering;d. informatie- en administratieve verplichtingen t.b.v. andere doeleinden;e. toezicht op bestuursorganen.Hieronder wordt op deze punten nader ingegaan. Hier zij nog opgemerkt,
dat sommige wetten thans één gecombineerde regeling geven voor
zowel toezicht op de naleving als andere onderwerpen. Zo worden soms dezelfde
ambtenaren belast met uitvoering en toezicht op de naleving en worden vervolgens
de bevoegdheden voor beide taken in dezelfde bepaling toegekend.93. In die gevallen is een zodanig onderscheid aangebracht, dat deze bevoegdheidsbepalingen
geen betrekking meer hebben op het toezicht op de naleving, maar nog slechts
op de andere onderwerpen. Uit een oogpunt van harmonisatie hebben wij de desbetreffende
bevoegdheidsbepalingen daarbij waar mogelijk vervangen door een van-overeenkomstige-toepassing-verklaring
van de corresponderende Awb-bevoegdheden. Afbakening ten opzichte van opsporingDe regeling van het toezicht op de naleving in de Awb betekent een voortzetting
van het klassieke onderscheid tussen toezicht en opsporing. Gestreefd wordt
naar een systeem waarbij de opsporingsbevoegdheden zoveel mogelijk algemeen
worden geregeld in het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de economische
delicten, terwijl de bevoegdheden in het kader van het toezicht op de naleving
zoveel mogelijk algemeen worden geregeld in de Awb. Aangezien het hier gaat
om de voortzetting van een al bestaand onderscheid, heeft dit geen directe
gevolgen voor de aanpassing van de wetgeving.Waar toezicht en opsporing thans echter tezamen worden geregeld, zijn
evenwel wetstechnische aanpassingen nodig om de nodige duidelijkheid en harmonisatie
te bewerkstelligen. Dit is met name het geval, indien aan toezichthouders
en aan (buitengewone) opsporingsambtenaren dezelfde bevoegdheden zijn toegekend.94. De regeling van de aanwijzing van toezichthouders en buitengewone
opsporingsambtenaren blijft voorbehouden aan de bijzondere wetgever. Voor
de aanwijzing van toezichthouders hebben wij steeds de modellen 28 en 29 gebruikt.
Voor de aanwijzing van buitengewone opsporingsambtenaren wordt het model van
aanwijzing 136 van de Aanwijzingen voor de regelgeving gebruikt, dat luidt:1Model 30: Aanwijzing buitengewone opsporingsambtenaren (Ar 136)1. Met de opsporing van de bij artikel ... strafbaar gestelde feiten
zijn, onverminderd artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering, belast
de daartoe aangewezen buitengewone opsporingsambtenaren. Deze
ambtenaren zijn tevens belast met de opsporing van de feiten, strafbaar gesteld
in de artikelen 179 tot en met 182 en 184 van het Wetboek van Strafrecht,
voor zover deze feiten betrekking hebben op een bevel, vordering of handeling,
gedaan of ondernomen door henzelf.2. Van een besluit als bedoeld in het eerste lid wordt mededeling
gedaan door plaatsing in de Staatscourant.95. Wat de bevoegdheidsverlenende bepalingen betreft, volgt uit het systeem
van de Awb dat de bevoegdheden van toezichthouders die in afdeling 5.2 Awb
zijn opgenomen, in de bijzondere wet komen te vervallen.96. Kent de betrokken wet dezelfde bevoegdheden ook aan opsporingsambtenaren
toe, dan zal getoetst moeten worden of aan deze ten opzichte van het Wetboek
van Strafvordering of de Wet op de economische delicten aanvullende bevoegdheden
nog behoefte bestaat.In enkele gevallen heeft dit geleid tot het schrappen van dergelijke bevoegdheden.
Dit vloeit weliswaar niet voort uit de Awb, maar is wel van belang voor de
harmonisatie van wetgeving. Gewezen zij op aanwijzing 138 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving: Ar 138 – Aan bijzondere opsporingsambtenaren worden
in beginsel naast de hun op grond van het Wetboek van Strafvordering en de
Wet op de economische delicten toekomende bevoegdheden geen bijzondere opsporingsbevoegdheden
toegekend.97. Waar bijzondere opsporingsbevoegdheden desalniettemin zijn gehandhaafd,
zijn deze terminologisch zoveel mogelijk afgestemd op de redactie van de toezichtsbevoegdheden
in de Awb, soms door corresponderende bevoegdheden van afdeling 5.2 Awb van
overeenkomstige toepassing te verklaren. Dit is met name van belang in wanneer
dezelfde persoon zowel is aangewezen als toezichthouder als als buitengewoon
opsporingsambtenaar. Daarom zal ook de omschrijving van de opsporingsbevoegdheden
in de Wet op de economische delicten worden afgestemd op de redactie van de
toezichtsbevoegdheden in de Awb (kamerstukken II 1994/95, 23 700, nr.
5, p. 49). Afbakening ten opzichte van uitvoering/toepassing van
wettelijke voorschriften98. In het kader van de uitvoering van wettelijke voorschriften (ook wel
aangeduid als «toepassing») kunnen vergelijkbare bevoegdheden
zijn toegekend als die met betrekking tot het toezicht op de naleving van
wettelijke voorschriften. Voor de aanpassingswetgeving is het onderscheid
van belang voor de vraag of bepalingen wel of niet kunnen vervallen. Een inlichtingenplicht
ten behoeve van de uitvoering kan niet vervallen, een inlichtingenplicht ten
behoeve van het toezicht op de naleving wel.Bij uitvoering gaat het bijvoorbeeld om het afgeven van vergunningen,
het verstrekken van uitkeringen of andere begunstigende beschikkingen. Bij
de aanvraag moet de burger veelal inlichtingen verstrekken en bescheiden overleggen.
Voordat een bestuursorgaan de vergunning kan afgeven of de uitkering kan verstrekken,
zal het moeten nagaan of aan deze vereisten is voldaan. Bij deze controletaak
gaat het niet om toezicht op de naleving in de zin van afdeling 5.2 Awb. Toezicht
op de naleving kan pas aan de orde komen als toezichthouders zijn aangewezen
die moeten nagaan of de aan de vergunning of uitkering verbonden voorschriften
worden nageleefd of dat de wettelijke voorwaarden waaronder een uitkering
wordt verstrekt, in acht wordt genomen (zie de nota naar aanleiding
van het verslag, antwoorden 6.40 en 6.41, kamerstukken II 1994/95, 23 700,
nr. 5).In sommige wetten worden zowel de uitvoering als het toezicht op de naleving
in één bepaling opgedragen aan hetzelfde orgaan of dezelfde
ambtenaren. Hierdoor is het onderscheid niet altijd even duidelijk. Zoals
aangegeven is het onderscheid waar nodig verduidelijkt door afzonderlijke
bepalingen te wijden aan uitvoering en aan toezicht op de naleving. Wat het
toezicht op de naleving betreft, wordt dan model 28 of 29 gebruikt. Afbakening ten opzichte van toezicht op de uitvoering99. Sommige wetten kennen de figuur van het «toezicht op de uitvoering».
Meestal gaat het dan om toezicht door een hoger bestuursorgaan (meestal een
minister) op de wijze waarop een lager bestuursorgaan (bijvoorbeeld een college
van burgemeester en wethouders) de wet uitvoert. Ook voor deze vorm van toezicht
is afdeling 5.2 Awb niet geschreven. In beginsel moet ervan uit worden gegaan
dat waar de wetgever een taak heeft aangeduid als «toezicht op de uitvoering»,
geen «toezicht op de naleving» bedoeld is. Waar nodig wordt in
de aanpassingswetgeving dit onderscheid verduidelijkt (nota naar aanleiding
van het verslag, kamerstukken II 1994/95, 23 700, nr. 5, p. 56–58). Afbakening ten opzichte van informatie- en administratieve
verplichtingen t.b.v. andere doeleindenVerschillende wetten kennen informatie- en administratieve verplichtingen
die geen verband houden met het toezicht op de naleving van wettelijke voorschriften.
Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het verlangen van inzage van boeken en bescheiden
ten einde te beoordelen of bepaalde bevoegdheden moeten worden uitgeoefend.100. Deze bepalingen behoeven in beginsel niet te worden aangepast. Waar
in dit kader bevoegdheden zijn toegekend die identiek zijn aan de in afdeling
5.2. Awb geregelde bevoegdheden, is soms gekozen voor het van overeenkomstige
toepassing verklaren van de desbetreffende artikelen uit afdeling 5.2. Afbakening ten opzichte van toezicht op bestuursorganen101. Het toezicht op bestuursorganen omvat blijkens titel 10.2 onder meer
de goedkeuring, schorsing en vernietiging door een bestuursorgaan van besluiten
van een ander bestuursorgaan. Als verzamelterm wordt hiervoor – ook
in de Awb – de term «toezicht» gebruikt, echter met de toevoeging
«op bestuursorganen». Door deze toevoeging wordt duidelijk dat
het niet gaat om het toezicht op de naleving. 5.4 Voorschriften inzake legitimatieArtikel 5:12 geeft een uitputtende regeling inzake legitimatie door toezichthouders.102. Derhalve kunnen alle bepalingen over legitimatie door toezichthouders
vervallen.Dit geldt ook voor afwijkende bepalingen. Voorbeelden daarvan zijn artikel
19, derde lid, van de Wet arbeid vreemdelingen, dat het thans nog mogelijk
maakt dat niet de naam, maar alleen het nummer van de toezichthoudende ambtenaar
op het legitimatiebewijs wordt vermeld, of bepalingen waaruit thans nog voortvloeit
dat een toezichthouder zich ook ongevraagd moet legitimeren, terwijl in artikel
5:12 is vastgelegd dat het legitimatiebewijs «desgevraagd» wordt
getoond.Ingevolge artikel 5:12, derde lid, tweede volzin, zal de Minister van Justitie een ministeriële regeling vaststellen met een uniform
model voor het legitimatiebewijs van toezichthouders. Om bestuursorganen in
staat te stellen gedurende een overgangsperiode de eigen legitimatiebewijzen
te vervangen door legitimatiebewijzen die overeenkomen met het vast te stellen
model, zal artikel 5:12, derde lid, tweede volzin, nog niet meteen in werking
treden op het tijdstip van inwerkingtreding van de derde tranche. Het ligt
in het voornemen de desbetreffende bepaling drie jaar later in werking te
laten treden, dus op 1 januari 2001. Uiteraard zal de ministeriële regeling
wel zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van de derde tranche reeds
worden vastgesteld, zodat tijdig duidelijkheid bestaat over de inhoud van
het model. 5.5 EvenredigheidsbeginselHet in artikel 5:13 neergelegde evenredigheidsbeginsel houdt in dat de
toezichthouder zijn bevoegdheden slechts mag uitoefenen voor zover dit redelijkerwijs
nodig is voor de vervulling van zijn taak.103. Overeenkomstige bepalingen vervallen.In de bestaande wetgeving is het evenredigheidsbeginsel overigens meestal
bij elke bevoegdheid afzonderlijk opgenomen. Daarvoor worden zinsneden als
«voor zover dat redelijkerwijs voor de vervulling van zijn/hun taak
nodig is», «voor zover dit naar zijn/hun redelijk oordeel voor
de vervulling van zijn/hun taak nodig is», gebruikt. Omdat het evenredigheidsbeginsel
in artikel 5:13 als algemeen geldende norm is opgenomen, kunnen deze zinsneden
vervallen. Indien de bepaling waarin dit beginsel is opgenomen een bevoegdheid
toekent die in de Awb wordt geregeld, gaat dit uiteraard gepaard gaan met
schrapping van de gehele bepaling.Indien het gaat om een aanvullende toezichtsbevoegdheid die in de bijzondere
wetgeving blijft staan, vervalt alleen de toevoeging «voor zover dat
redelijkerwijs voor de vervulling van zijn taak nodig is».Het in artikel 5:13 neergelegde evenredigheidsbeginsel is van cruciaal
belang voor de toepassing van de bevoegdheden van een toezichthouder. Van
artikel 5:13 Awb kan dan ook nimmer worden afgeweken, ook niet waar in de
bestaande wetgeving deze norm niet uitdrukkelijk is opgenomen.Het evenredigheidsbeginsel van artikel 5:13 treedt ook in de plaats van
in de huidige wetgeving aangebrachte «beperkingen» van bevoegdheden,
die expliciet regelen dat bevoegdheden slechts mogen worden uitgeoefend jegens
subjecten of objecten waarop het toezicht in kwestie betrekking heeft. 5.6 Het bevoegdhedenpakket van de AwbAfdeling 5.2 Awb vervangt het merendeel van de bestaande toezichtsbevoegdheden
in de bijzondere wetten. In de memorie van toelichting bij de derde tranche
is terzake opgemerkt: «Afdeling 5.1 strekt er in hoofdzaak toe het systeem
waarbij in de bijzondere wetgeving steeds opnieuw bevoegdheden aan toezichthouders
worden toegekend te vervangen door een systeem waarbij centraal, in de Algemene
wet bestuursrecht, een aantal bevoegdheden wordt verleend, die deze personen
voor de vervulling van hun taak nodig hebben.» (kamerstukken II 1993/94,
23 700, nr. 3, p. 134).104. Dit betekent dat in afdeling 5.2 geregelde bevoegdheden in de bijzondere
wetten kunnen worden geschrapt (in de navolgende paragrafen wordt daarop nader
ingegaan). Het gaat om de volgende bevoegdheden.– betreden van plaatsen m.u.v. woningen zonder toestemming bewoner
(art. 5:15, eerste lid); – toegang verschaffen m.b.v. sterke arm (art. 5:15, tweede lid);– vergezellen door andere personen (art. 5:15, derde lid);– vorderen van inlichtingen (art. 5:16);– vorderen van inzage van zakelijke gegevens en bescheiden (art.
5:17, eerste lid);– maken van kopieën van zakelijke gegevens en bescheiden (art.
5:17, tweede lid);– meenemen van zakelijke gegevens en bescheiden t.b.v. kopiëring
(art. 5:17, derde lid);– onderzoek, opneming en monsterneming (art. 5:18, eerste, tweede,
vijfde en zesde lid);– openen van verpakkingen t.b.v. onderzoek, opneming en monsterneming
(art. 5:18, derde lid);– meenemen van zaken t.b.v. onderzoek, opneming en monsterneming
(art. 5:18, vierde lid);– onderzoek van vervoermiddelen (art. 5:19, eerste lid);– onderzoek van lading (art. 5:19, tweede lid);– vorderen van inzage van bescheiden bestuurder (art. 5:19, derde
lid);– vorderen stilhouden en overbrengen vervoermiddel (art. 5:19, vierde
lid).Hetzelfde geldt voor de medewerkingsplicht en de daaraan gekoppelde geheimhoudingsbepaling
(art. 5:20).De in de bijzondere wetgeving opgenomen bevoegdheden verschillen soms
in redactie of omvang van de bevoegdheden in de artikelen 5:15 tot en met
5:19 Awb. Daarbij is zelden sprake van een reëel inhoudelijk verschil.
Om de harmoniserende doelstelling van afdeling 5.2 Awb te realiseren, is het
derhalve van belang dat alle met de Awb-bevoegdheden corresponderende bepalingen,
ook al zijn zij in redactioneel opzicht of wat de omvang betreft niet geheel
identiek, worden geschrapt.In veel wetten zijn toezichtsbevoegdheden zodanig «geclausuleerd»
dat zij betrekking hebben op de objecten of subjecten die een rol spelen in
de desbetreffende wet.106. Uit het oogpunt van harmonisatie worden ook deze «geclausuleerde»
bevoegdheden geschrapt voor zover daarvoor een algemener geformuleerde bevoegdheid
in de Awb in de plaats komt. Inhoudelijk is daarmee geen verschil beoogd,
aangezien reeds uit het evenredigheidsbeginsel in artikel 5:13 en uit de volgens
model 28 of 29 vormgegeven taakomschrijving van de toezichthouder voortvloeit
dat de Awb-bevoegdheden nimmer ongeclausuleerd kunnen worden uitgeoefend (kamerstukken
II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 141). 5.7 Beperking van het bevoegdhedenpakket (artikel 5:14)Op grond van artikel 5:14 kunnen algemeen geldende beperkingen worden
aangebracht in het pakket van bevoegdheden van toezichthouders. Deze beperkingen
kunnen bij wettelijk voorschrift of bij besluit van het betrokken bestuursorgaan
worden aangebracht. Voor de Aanpassingswet is de eerstgenoemde mogelijkheid
relevant. Als gezegd hebben wij tot uitgangspunt genomen, dat er in het bestaande
bevoegdhedenpakket in beginsel geen verandering wordt aangebracht.106a. In gevallen waarin een toezichthouder thans niet beschikt over alle
in de Awb genoemde bevoegdheden toekomen, zijn derhalve de bevoegdheden die
thans ontbreken uitgesloten.Daarbij moet worden aangetekend dat in de bestaande wetgeving bevoegdheden
niet altijd expliciet zijn toegekend. Zo komt het bijvoorbeeld voor dat uit
een algemeen geformuleerde medewerkingplicht bepaalde bevoegdheden (bijvoorbeeld
vorderen van inlichtingen of inzien van bescheiden) voortvloeien, zonder dat
de wet deze bevoegdheden uitdrukkelijk noemt. In die gevallen, waarin bevoegdheden
dus niet formeel, maar wel materieel bestaan, ligt uitsluiting
derhalve niet in de rede. Voorts zijn, gelet op de samenhang tussen beide
bevoegdheden, de bevoegdheden met betrekking tot onderzoek van zaken (artikel
5:18) en de bevoegdheden met betrekking tot onderzoek van vervoermiddelen
(artikel 5:19) steeds gezamenlijk uitgesloten of niet uitgesloten (zie hierna
par. 5.13). Tenslotte is, gelet op het basale karakter van deze bevoegdheid,
de bevoegdheid tot het vorderen van inlichtingen (artikel 5:16) nimmer uitgesloten
(zie hierna par. 5.10).Gezien de samenhang van de bevoegdheden binnen hetzelfde wetsartikel heeft
een uitsluiting zoveel mogelijk betrekking op alle deelbevoegdheden die in
één artikel van afdeling 5.2 zijn vermeld.107. Voor het uitsluiten van bevoegdheden is het volgende model gebruikt:Model 31: Uitsluiten van toezichtsbevoegdhedenDe toezichthouder beschikt niet over de bevoegdhe(i)d(en), genoemd
in (de) artikel(en) ..... van de Algemene wet bestuursrecht.5.8 Aanvulling van het bevoegdhedenpakketNaast de bevoegdheden die de Awb aan toezichthouders toekent, komen in
de bestaande wetgeving nog andere toezichtsbevoegdheden voor.108. Deze blijven in beginsel gehandhaafd, in overeenstemming met meergenoemd
uitgangspunt. 5.9 Betreden van plaatsen (artikel 5:15)109. Bepalingen in de bijzondere wetgeving over onderwerpen waarin artikel
5:15 voorziet, komen te vervallen.110. Bepalingen op grond waarvan slechts specifieke plaatsen mogen worden
betreden, en/of het betreden aan nadere voorwaarden is gebonden, vervallen
eveneens ten faveure van de algemene regel van artikel 5:15, eerste lid. Het
evenredigheidsbeginsel van artikel 5:13 waarborgt reeds dat niet onder alle
omstandigheden elke willekeurige plaats kan worden betreden. In dit verband
zij nog wel gewezen op artikel 12 van de Algemene wet op het binnentreden.
Dat artikel heeft betrekking op het betreden van enkele bijzondere plaatsen,
te weten vergaderruimten van algemeen vertegenwoordigende organen, plaatsen
waar godsdienstoefeningen of bezinningssamenkomsten van levensbeschouwelijke
aard worden gehouden en ruimten waarin terechtzittingen worden gehouden. Gedurende
de tijden dat deze ruimten als zodanig in gebruik zijn, is het binnentreden
van die plaatsen ingevolge artikel 12 van de Algemene wet op het binnentreden
slechts in zeer beperkte mate toegestaan. Zoals is aangegeven in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel Derde tranche Awb (kamerstukken II 1993/94,
23 700, nr. 3, blz. 143), beoogt artikel 5:15, eerste lid, vanzelfsprekend
niet om deze beperking te doorbreken.111. In sommige wetten wordt aangegeven welke specifieke plaatsen in ieder
geval onder «elke plaats» vallen, bijvoorbeeld delen van schepen.
Om a contrario-redeneringen te voorkomen stellen wij voor ook die bepalingen
te schrappen ten faveure van de algemene regeling in artikel 5:15.112. Ook bepalingen die naast of in plaats van «elke plaats»
«ruimten», «lokalen» e.d. onderscheiden welke eveneens
mogen worden betreden, dienen te vervallen. Het begrip «elke plaats»
beoogt ook «ruimten», «lokalen» en dergelijke te omvatten. Binnentreden zonder toestemmingArtikel 5:15 kent geen bevoegdheid toe tot het binnentreden van een woning
zonder toestemming van de bewoner. Indien de bijzondere wet die bevoegdheid
aan een toezichthouder toekent, wordt deze in de bijzondere wet gehandhaafd.
Hiervoor gelden de procedureregels van de Algemene wet op het binnentreden.Bestaande bepalingen die aan toezichthouders de bevoegdheid verschaffen
om een woning zonder toestemming van de bewoner binnen te treden, zijn meestal
herkenbaar aan de formulering «.... hebben toegang tot elke plaats/alle
plaatsen». «Elke plaats» of «alle plaatsen»
omvat mede het binnentreden in woningen zonder toestemming van de bewoner.
Deze standaardredactie is indertijd doorgevoerd via de wet van 22 juni 1994,
Stb. 573, tot wijziging van binnentredingsbepalingen (zie kamerstukken II
1991/92, 22 539, nr. 3, p. 7).Voor de aanpassing betekent een en ander dat de bevoegdheid tot het binnentreden
van woningen zonder toestemming van de bewoner zo nodig moet worden «afgesplitst»
van de bevoegdheid tot het betreden van plaatsen.113. Voor de aanvullende bevoegdheid tot het betreden van een woning zonder
toestemming van de bewoner is het volgende model gebruikt:Model 32: Bevoegdheid binnentreden woning zonder toestemming bewonerDe toezichthouder is bevoegd, met medeneming van de benodigde apparatuur,
een woning binnen te treden zonder toestemming van de bewoner.114. In een aantal gevallen is in de bijzondere wetgeving uitdrukkelijk
geregeld dat toezichthouders plaatsen kunnen betreden «met hun apparatuur».
Nu dit ook in artikel 5:15, eerste lid, is vastgelegd, kunnen ook die bepalingen
zonder bezwaar vervallen. Voor zover in de bijzondere wet evenwel de aanvullende
bevoegdheid blijft bestaan tot het binnentreden van woningen zonder toestemming
van de bewoner, moet duidelijkheidshalve ook zeker worden gesteld dat dit
binnentreden kan geschieden met de nodige apparatuur. Model 32 voorziet daarin. Inroepen hulp sterke armUitdrukkelijk is in artikel 5:15, tweede lid, bepaald dat de toezichthouder
zich zo nodig toegang kan verschaffen «met behulp van de sterke arm».
Het gaat hier om assistentie door de politie. Wij verwijzen aangaande deze
«sterke armfunctie» naar de memorie van toelichting bij de Invoeringswet
Politiewet 1993 (kamerstukken II 1992/93, 23 088, nr. 3, p. 5/6) en naar
de memorie van toelichting bij de Wet tot wijziging van binnentredingsbepalingen
(kamerstukken II 1991/92, 22 539, nr. 3, p. 6/7).115. Dergelijke bepalingen in de bijzondere wetgeving kunnen derhalve
vervallen. Dit geldt ook voor gevallen waarin de bevoegdheid (mede) betrekking
heeft op het binnentreden van een woning zonder toestemming van de bewoner.
Voor die gevallen geeft artikel 9 van de Algemene wet op het binnentreden
namelijk een soortgelijke regeling als artikel 5:15, tweede lid, Awb.Net zoals in artikel 5:15 is in de meeste wetten de bepaling over het
zich toegang verschaffen met behulp van de sterke arm, opgenomen in of bij
de bepaling die handelt over het betreden van plaatsen. Sommige wetten kennen
echter een iets andere redactie of indeling. Zo zijn in de artikelen 20, derde
lid, van de Distributiewet 1939, 6, derde lid, van de Prijzenwet en 41, zesde
lid, van de Wet economische mededinging de bevoegdheid om zich
toegang te verschaffen met behulp van de sterke arm mede geformuleerd in het
kader van het verkrijgen van inzage van bescheiden en gegevens.Deze afwijkende bepalingen zijn gehandhaafd om redenen die in de toelichting
op hoofdstuk 6 (Ministerie van Economische Zaken) worden uiteengezet.116. Bepalingen waarin de bevoegdheid om de hulp van de sterke arm in
te roepen niet alleen betrekking heeft op toezicht, maar ook op opsporing,
vervallen. Voor opsporingsambtenaren is een dergelijke bevoegdheid immers
naast artikel 146, tweede lid, Wetboek van Strafvordering overbodig (vgl.
de memorie van toelichting bij de Algemene wet op het binnentreden: kamerstukken
II 1984/85, 19 073, nr. 3, p. 17). Vergezellen door andere personenHet derde lid van artikel 5:15 Awb voorziet in de mogelijkheid dat de
toezichthouder zich bij het betreden van plaatsen door anderen laat vergezellen.117. Vergelijkbare bepalingen vervallen. Dit geldt ook indien de bijzondere
wet thans nog een beperking bevat van de kring van personen die toezichthouders
kunnen vergezellen. Ook hiervoor treedt het evenredigheidsbeginsel van artikel
5:13 Awb in de plaats.Indien wordt binnengetreden in een woning zonder de toestemming van de
bewoner, biedt de Algemene wet op het binnentreden de basis voor het zich
doen vergezellen (artikel 8, tweede lid). Dat betekent dat de bijzondere wet
ook dan op dit punt geen voorziening behoeft te bevatten. 5.10 Vorderen van inlichtingen (artikel 5:16)118. De bevoegdheid van een toezichthouder om inlichtingen te vorderen,
berust voortaan op de Awb. Overeenkomstige bepalingen vervallen. Opgemerkt
zij dat in de meeste wetten de term «verlangen» in plaats van
«vorderen» wordt gebruikt. Met de term «vorderen»
is geen inhoudelijk verschil beoogd, maar slechts een betere aansluiting op
de terminologie van artikel 184 Sr. (nota naar aanleiding van het verslag,
kamerstukken II 1994/95, 23 700, nr. 5, p. 67/68, antwoord 6.63).119. Door de algemene werking van de artikelen 5:13 en 5:20 Awb is reeds
veilig gesteld dat deze bevoegdheid niet onder alle omstandigheden jegens
iedereen kan worden uitgeoefend. Niet iedereen is onder alle omstandigheden
gehouden de gevorderde inlichtingen te verstrekken. Dit betekent dat ook bepalingen
in bijzondere wetten waarin wordt gespecificeerd van welke kring van personen
inlichtingen gevorderd kunnen worden, vervallen.120. In sommige wetten is thans de bevoegdheid om inlichtingen te vorderen
niet expliciet opgenomen, maar blijkt deze bevoegdheid impliciet uit een bepaling
waarin is voorgeschreven dat men gehouden is aan een toezichthouder inlichtingen
te verschaffen. Ook die bepalingen vervallen. In een enkele wet van oude datum
ontbreekt zelfs deze verplichting. Aangenomen moet echter worden dat een toezichthouder
zonder de bevoegdheid om inlichtingen te vorderen zijn taak niet behoorlijk
kan uitoefenen. Deze bevoegdheid is daarom in zo'n geval niet uitgezonderd. 5.11 Vorderen van inzage (artikel 5:17)121. Met artikel 5:17 overeenkomende bepalingen vervallen. Ook hier geldt
overigens weer dat in de bestaande wetgeving soms de term «verlangen»
in plaats van «vorderen» is gebruikt, zonder dat een inhoudelijk
verschil is beoogd.122. In enkele oudere wetten is de onderhavige bevoegdheid omschreven
als «het verifiëren van (de boeken en andere bedrijfsdocumenten)».
Ook op dergelijke wijze omschreven bevoegdheden vervallen.De in artikel 5:17 gebezigde woorden «zakelijke gegevens en bescheiden»
omvat ook de in tal van wetten voorkomende term «boeken en andere zakelijke
bescheiden» (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 144).123. De ruime interpretatie die aan de algemene formulering «zakelijke
gegevens en bescheiden» moet worden gegeven, brengt ook met zich mee
dat inzagebevoegdheden met betrekking tot specifieker omschreven documenten
vervallen. Voorbeelden daarvan zijn «bescheiden, ontwerpen en bestekken»,
«boeken en andere bedrijfsdocumenten», «een document als
bedoeld in artikel 1 van de Wet op de identificatieplicht».Blijkens de MvT (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 144)
en de nota n.a.v. het verslag (nr. 5, p. 54, antwoord 6.34) vallen onder «gegevens»
ook gegevens die langs elektronische weg zijn vastgelegd.124. Ook bepalingen die dit thans expliciet regelen, kunnen derhalve vervallen.
In lijn hiermee stellen wij voor ook bepalingen te schrappen waarin de inzagebevoegdheid
betrekking heeft op «boeken, bescheiden en andere informatiedragers».124a. Niet altijd is thans in de bijzondere wetgeving een uitdrukkelijke
beperking aangebracht tot het inzien van zakelijke bescheiden. In gevallen
waarin zo'n uitdrukkelijke beperking ontbreekt, moet naar onze mening evenwel
in beginsel worden aangenomen dat deze beperking wel is beoogd, aangezien
de bevoegdheid tot het inzien van persoonlijke gegevens en bescheiden in het
licht van de Grondwet en mensenrechtenverdragen een uitdrukkelijke wettelijke
grondslag behoeft. Zoals in de memorie van toelichting aangegeven (p. 144),
zijn gegevens die zijn opgenomen in persoonsregistraties overigens niet reeds
om die reden persoonlijke gegevens.124b. Een enkele keer is in een wet de inzagebevoegdheid beperkt tot het
inzien van bescheiden. Daarmee is veelal niet beoogd de inzage in gegevens
uit te sluiten, nog afgezien van de discussie over de vraag of bescheiden
zelf gegevens zijn. Om die discussie te voorkomen en de doorzichtigheid en
harmonisatie van de regeling zoveel mogelijk te bevorderen hebben wij die
beperking laten vervallen ten gunste van artikel 5:17.125. De term «kopieën» in artikel 5:17, tweede lid, omvat
niet alleen «afschriften» (een term die thans nog in de meeste
wetten voorkomt), maar ook overname van gegevens die langs geautomatiseerde
weg zijn vastgelegd op bijvoorbeeld diskettes. Ook omvat artikel 5:17, tweede
lid, de bevoegdheid om kopieën te maken door het uitprinten van gegevens.
Voor zover in de bijzondere wetgeving met het oog daarop specifieke bevoegdheden
zijn opgenomen, vervallen zij.126. Sommige bestaande wetsbepalingen bevatten een concretere termijnaanduiding
dan het in artikel 5:17, derde lid, gebezigde begrip «voor korte tijd».
Uit het oogpunt van harmonisatie en gelet op de noodzaak van een flexibele
toepassing van deze bepaling stellen wij voor ook bepalingen te schrappen
waarin een concrete termijnaanduiding is opgenomen.Een uitdrukkelijke verplichting om een schriftelijk bewijs af te geven
indien gegevens voor het maken van kopieën worden meegenomen, ontbreekt
thans nog in veel wetten. Zowel uit praktische als meer principiële overwegingen
(voorkoming misverstanden en uitwerking algemeen beginselen van behoorlijk
bestuur) kan van deze verplichting niet worden afgeweken, ook niet indien
zulks thans in de bestaande wetgeving niet uitdrukkelijk is geregeld. 5.12 Onderzoek, opneming en monsterneming (artikel 5:18)126a. Bepalingen in bijzondere wetten waarin overeenkomstige bevoegdheden
zijn geregeld, vervallen.De bijzondere wet bevat soms een specificatie van de zaken die onderzocht
kunnen worden en/of van de gevallen waarin dat kan.127. Ook in die gevallen zijn de desbetreffende bepalingen geschrapt.
Door het evenredigheidsbeginsel van artikel 5:13 en de omschrijving van de
taak van de toezichthouder is reeds voldoende gewaarborgd dat de in artikel
5:18 geregelde bevoegdheden niet ten aanzien van iedere willekeurige zaak
kunnen worden toegepast.128. De bevoegdheid tot «opneming» van zaken omvat mede bevoegdheden
die thans nog in sommige wetten worden omschreven als «meten»,
«opmeten», «wegen», «verrichten van beproevingen»,
«maken van tekeningen en fotografische opnamen» e.d. (kamerstukken
II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 145). Ook aldus omschreven bevoegdheden
kunnen vervallen.128a. Enkele wetten bevatten thans de bevoegdheid tot «onderzoeken
van plaatsen en goederen». Ook deze bepalingen vervallen. In navolging
van de meest gebruikelijke systematiek in de bijzondere wetgeving op het punt
van de toezichtsbevoegdheden, gaat afdeling 5.2 Awb uit van een afzonderlijke
bevoegdheid tot het betreden van plaatsen (artikel 5:15) en een afzonderlijke
bevoegdheid tot het onderzoeken van zaken (artikel 5:18).129. Naast of in plaats van een bevoegdheid tot het openen van verpakkingen
(vergelijk het derde lid) kennen sommige wetten aan de toezichthouder expliciet
de bevoegdheid toe om te vorderen dat verpakkingen worden geopend. Dergelijke
bepalingen kunnen vervallen in verband met de medewerkingsplicht ex artikel
5:20, eerste lid.130. De in het vierde lid opgenomen bevoegdheid tot het «voor korte
tijd» meenemen van zaken, komt ook in de plaats van huidige regelingen
die bepalen dat zaken kunnen worden meegenomen «voor zover en zolang
dit voor de vervulling van hun taak redelijkerwijs nodig is». Het evenredigheidsbeginsel
van artikel 5:13 is immers ook van toepassing op de bevoegdheid tot medeneming
voor korte tijd. Afhankelijk van de omstandigheden zal moeten worden bezien
wat redelijkerwijs een «korte tijd» kan zijn.131. Uit het oogpunt van harmonisatie en gelet op de noodzaak van een
flexibele toepassing van artikel 5:18, vierde lid, zijn ook bepalingen waarin
een concretere termijnaanduiding is opgenomen dan «voor korte tijd»
geschrapt.Opgemerkt zij nog dat de verplichtingen tot het afgeven van een ontvangstbewijs
(vierde lid), tot het zoveel mogelijk teruggeven van genomen monsters (vijfde
lid) en tot het meedelen van de onderzoeksresultaten aan de belanghebbende
onlosmakelijk zijn verbonden met de bevoegdheid tot onderzoek, opneming en
monsterneming. Deze verplichtingen zijn dwingend recht, waarvan niet kan worden
afgeweken.132. In enkele wetten is de verplichting tot afgifte van een bewijsstuk
soms iets ruimer geformuleerd dan het vierde lid van artikel 5:18, bijvoorbeeld
doordat deze niet alleen betrekking heeft op het meenemen van zaken, maar
ook op het desgevraagd verstrekken van een bewijsstuk van de monsterneming
als zodanig. Uit het oogpunt van harmonisatie vervallen ook dergelijke enigszins
afwijkende regelingen.133. Aanvullende regels in de bijzondere wetgeving zijn met name mogelijk
met betrekking tot schadevergoeding (wij verwijzen naar de MvT, kamerstukken
II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 145). Bepalingen omtrent vergoeding van
schade die is ontstaan ten gevolge van het verrichten van onderzoek, zijn
gehandhaafd, overeenkomstige het volgende model, dat is ontleend aan artikel
26, tweede lid, van de Warenwet: Model 33: BestuurscompensatieVan elke krachtens artikel 5:18 van de Algemene wet bestuursrecht
onderzochte zaak, wordt aan de belanghebbende op diens verzoek een vergoeding
gegeven ter grootte van het bedrag waarmee haar verkoopwaarde ten gevolge
van het onderzoek is verminderd.134. Voorts zijn aanvullende regels met betrekking tot de plaats waar
het onderzoek geschiedt, gehandhaafd. Ook bepalingen waarin wordt voorgeschreven
dat de toezichthouder een rapport opmaakt van het uitgevoerde onderzoek, zijn
gehandhaafd, evenals voorschriften over de wijze van monsterneming. 5.13 Onderzoek vervoermiddelen (artikel 5:19)De in het eerste en tweede lid van artikel 5:19 opgenomen bevoegdheden
tot onderzoek van vervoermiddelen en lading geven voor vervoermiddelen een
specifieke regeling ten opzichte van de algemene onderzoeksbevoegdheid in
artikel 5:18. De bevoegdheid om van de bestuurder van een vervoermiddel inzage
te vorderen van bescheiden, is een verbijzondering van de algemene regeling
in artikel 5:17. De wetgever heeft een specifieke regeling noodzakelijk geacht,
omdat deze relatief vergaande bevoegdheden met betrekking tot vervoermiddelen
met meer uitdrukkelijke waarborgen dienen te worden omringd. Om die reden
zijn in de bevoegdheidsbepalingen zinsneden opgenomen die een expliciete uitwerking
geven aan het in artikel 5:13 neergelegde evenredigheidsbeginsel.135. De met artikel 5:19 overeenkomende bepalingen vervallen.135a. Aan een afzonderlijke uitsluiting van artikel 5:19 bestaat geen
behoefte indien aan een toezichthouder de bevoegdheid van artikel 5:18 toekomt.
Onder omstandigheden kan het gewenst zijn dat hij dan ook de zaken die in
een vervoermiddel vervoerd worden te onderzoeken.De bevoegdheid tot onderzoek van een vervoermiddel omvat mede de bevoegdheid
om met de aard van de lading verband houdende hulpmiddelen te onderzoeken,
die deel uitmaken van het vervoermiddel (kamerstukken II 1993/94, 23 700,
nr. 3, p. 146).136. Overeenkomstige bepalingen vervallen.Uit het beginsel van subsidiariteit, dat mede besloten ligt in artikel
5:13, vloeit onder andere voort dat een vordering tot stilhouden en het overbrengen
van een vervoermiddel niet mogen geschieden indien het toezicht even zo goed
of zelfs beter op andere wijze kan worden uitgeoefend. Een uitdrukkelijke
bepaling ter zake is derhalve niet noodzakelijk.137. Voor zover dergelijke bepalingen nog in de wetgeving voorkomen, kunnen
zij vervallen.Het vijfde lid bevat de wettelijke grondslag voor één uniforme
ministeriële regeling met betrekking tot de wijze waarop de vordering
tot stilhouden wordt gedaan. Deze regeling komt in de plaats van bestaande
regelingen op dit punt.138. De wettelijke grondslagen voor die bestaande regelingen worden daarom
geschrapt.De bevoegdheid tot «stilhouden» wordt in de huidige wetgeving
ook wel omschreven als een bevoegdheid tot «aanhouden» of «staande
houden», zonder dat daarmee iets anders bedoeld is.138a. Uit een oogpunt van harmonisatie vervallen ook de aldus omschreven
bevoegdheden. 5.14 Medewerking (artikel 5:20)Artikel 5:20 regelt het «spiegelbeeld» van de aan de toezichthouder
toekomende bevoegdheden. Deze bepaling maakt het mogelijk dat toezichthouders
de hun toekomende bevoegdheden daadwerkelijk kunnen effectueren. Artikel 5:20
Awb is een dwingende bepaling. Zonder deze medewerkingsplicht, met de daaraan
gekoppelde geheimhoudingsbepaling, kan het toezicht niet effectief worden
uitgeoefend. Van artikel 5:20 kan daarom nimmer worden afgeweken.De in artikel 5:20, eerste lid, geregelde medewerkingsplicht heeft betrekking
op de uitoefening van alle bevoegdheden die aan de toezichthouder in kwestie
zijn toegekend. Dat zijn dus in de eerste plaats de aan hem krachtens de Awb
toekomende bevoegdheden (mogelijkerwijs beperkt krachtens artikel 5:14) en
in de tweede plaats eventuele aanvullende bevoegdheden krachtens de bijzondere
wet.139. Dit betekent dat alle medewerkingsplichten, ongeacht op welke toezichtsbevoegdheden
zij betrekking hebben, kunnen vervallen.140. De medewerkingsplicht houdt onder andere in dat deuren, verpakkingen
en dergelijke desverlangd moeten worden geopend. Bepalingen in bijzondere
wetten die voorzien in een afzonderlijke bevoegdheid om daartoe een vordering
te doen, vervallen derhalve.141. Hetzelfde geldt voor bevoegdheden tot het staande houden van personen
met het oog op onderzoek van zaken en dergelijke. In beginsel houdt artikel
5:20 immers in dat de betrokkene desverlangd moet blijven staan.142. Ook bepalingen waarin de kring van personen die verplicht zijn tot
medewerking concreter zijn aangeduid dan «een ieder», kunnen vervallen.
De clausule «redelijkerwijs» in artikel 5:20 in combinatie met
het evenredigheidsbeginsel van artikel 5:13 waarborgt afdoende dat de medewerkingsplicht
niet onder alle omstandigheden op iedereen rust. Aan de hand van het toezicht
op de naleving in kwestie, moet worden beoordeeld van wie redelijkerwijs medewerking
kan worden gevorderd.Veelal is in de bijzondere wetgeving de medewerkingsplicht geconcretiseerd,
bijvoorbeeld doordat de verplichting betrekking heeft op het verstrekken van
inlichtingen (soms nog met toevoegingen als «volledig en naar waarheid»,
«schriftelijk», «in de door de toezichthouder gewenste vorm»)
en/of het inzage geven in gegevens of bescheiden en/of het verschaffen van
toegang.143. Ook dergelijke bepalingen vervallen ten faveure van het algemeen
geformuleerde artikel 5:20. In de memorie van toelichting bij de derde tranche
is uiteengezet dat artikel 5:20 uitdrukkelijk beoogt deze «bijzondere»
medewerkingsplichten te omvatten (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr.
3, p. 144 en 147/148).144. Ook concretiseringen op het punt van de termijn waarbinnen aan een
toezichtsvordering moet zijn voldaan (bijvoorbeeld «onverwijld»,
«op eerste vordering», «binnen ..... uur/dagen», binnen
een door de toezichthouder te bepalen termijn« etcetera) vervallen.
Artikel 5:20 Awb bepaalt voor alle gevallen dat de toezichthouder »een
redelijke termijn« moet stellen.In een enkel geval bestaat er naast een – al dan niet concreet geformuleerde –
medewerkingsplicht nog een andere verplichting, zoals het verplicht voorhanden
hebben van bepaalde stukken of certificaten.145. Zo'n andere verplichting, die niet uit artikel 5:20 Awb afgeleid
kan worden, is gehandhaafd.146. Het tweede lid van artikel 5:20 geeft het recht om medewerking te
weigeren, voor zover uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift
een geheimhoudingsplicht bestaat. Overeenkomstige bepalingen in de bijzondere
wetgeving vervallen derhalve.147. De redactie van artikel 5:20 is gemoderniseerd ten opzichte van soortgelijke
bepalingen in bijzondere wetgeving. Dit betekent dat ook bepalingen die niet
geheel identiek zijn, moeten vervallen, zoals bijvoorbeeld bepalingen
waarin – naast een geheimhoudingsplicht uit hoofde van beroep of ambt –
een geheimhoudingsplicht uit hoofde van «stand» figureert. De
redactie van artikel 5:20, tweede lid, treedt ook in de plaats van bepalingen
die het recht op het recht op het niet verschaffen van inlichtingen beperken
tot hetgeen de betrokkenen «in hun hoedanigheid is toevertrouwd».148. Voorts geldt ook hier, net zoals ten aanzien van het eerste lid van
artikel 5:20, dat het algemene recht om medewerking te weigeren, in de plaats
treedt van concreter geformuleerde bepalingen, zoals het recht zich te «verschonen»
van het verschaffen van inlichtingen of weigeren inzage te verlenen van gegevens
en bescheiden (zie de memorie van toelichting, kamerstukken II 1993/94, 23 700,
nr. 3, p. 148).Tenslotte is ook hier van belang dat het recht om medewerking te weigeren
ook betrekking heeft op andere dan in de Awb vermelde bevoegdheden (zie meergenoemde
memorie van toelichting, p. 148). Sanctionering niet-medewerking149. In sommige bijzondere wetten is thans nog uitdrukkelijk het niet
verlenen van medewerking strafbaar gesteld. Dergelijke specifieke bepalingen
die voorzien in strafrechtelijke handhaving worden geschrapt ten faveure van
de algemene strafbaarstelling in artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht
(kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 147/148 en nr. 5, antwoorden
6.63 tot en met 6.66).Soms bestaat ter zake ook een aan ambtenaren geattribueerde bestuursdwangbevoegdheid.
Deze bevoegdheid wordt veelal omschreven als: «indien de ambtenaar van
oordeel is dat onvoldoende medewerking wordt verleend, kan hij, op kosten
van de overtreder, de nodige maatregelen treffen».150. Deze bestuursdwangbevoegdheden zijn waar nodig gehandhaafd volgens
het volgende model:Model 34: Bestuursdwang medewerkingsverplichting[Bestuursorgaan] is bevoegd tot toepassing van bestuursdwang ter
handhaving van artikel 5:20, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht,
voor zover het betreft de verplichting tot het verlenen van medewerking aan
een krachtens artikel .... aangewezen ambtenaar.Deze bestuursdwangbevoegdheid is zeer beperkt; zij reikt niet verder dan
het bewerkstelligen van hetgeen bereikt zou zijn, indien de betrokkene wel
in voldoende mate zou hebben meegewerkt. Een algemene bestuursdwangbevoegdheid
is hiermee niet gegeven; daartoe is een afzonderlijke toekenning nodig (model
38).Aangezien de toepassing van bestuursdwang bij niet of onvoldoende medewerking
de handhaving van een zogenaamde zelfstandige lastgeving betreft (namelijk
een vordering tot het verlenen van medewerking), kan in dit verband een uitzondering
worden gemaakt op het uitgangspunt dat attributie van bestuursdwangbevoegdheden
aan ambtenaren wordt omgezet in mandaat.151. In sommige wetten is in één bepaling geregeld dat medewerking
moet worden verleend jegens toezichthouders en jegens andere personen die
belast zijn met de uitvoering van bepaalde onderdelen van de wet. Overeenkomstig
de in 5.4, onder C aangegeven gedragslijn, hebben wij dergelijke bepalingen
gesplitst, waarna de nieuwe bepaling nog slechts maar betrekking heeft op
het deel waarop artikel 5:20 Awb niet van toepassing is. 5.15 Overige onderwerpen met betrekking tot de aanpassing
aan afdeling 5.2 A ambtenaren als toezichthouder en verantwoordingAls ambtenaren als toezichthouder worden aangewezen, is het ongewenst
om in de wet regels op te nemen met betrekking tot de verhouding tussen de
ambtenaar en het bestuursorgaan onder wiens verantwoordelijkheid hij werkzaam
is. Wat onder de verantwoordelijkheid van een minister werkzame toezichthouders
betreft, kunnen dergelijke regels misverstand wekken omtrent de reikwijdte
van de ministeriële verantwoordelijkheid, die ook wat betreft de handelingen
van toezichthouders volledig is. Ook uit het oogpunt van harmonisatie van
toezichtsbepalingen zijn dergelijke bijzondere regelingen in specifieke wetgeving
minder wenselijk.152. Dergelijke bepalingen, die in wetgeving van oudere datum soms nog
voorkomen, vervallen derhave. B Aanduiding van de voorschriften waarop het toezicht
betrekking heeftUit de definitiebepaling van artikel 5:11 volgt dat het in afdeling 5.2
gaat om het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig
wettelijk voorschrift. Dit betekent dat het toezicht niet alleen betrekking
heeft op de naleving van wettelijke voorschriften, maar ook bijvoorbeeld op
vergunningvoorschriften (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 140).In de huidige wetgeving is dit object van het toezicht niet altijd op
dezelfde wijze omschreven. Veel voorkomende omschrijvingen zijn: «het
bij en/of krachtens deze wet bepaalde (en bevolene)», «de bij
of krachtens deze wet gestelde bepalingen/voorschriften/regels», «deze
wet en de daarop berustende bepalingen» etc.153. Deze terminologie is geharmoniseerd, in dier voege dat zoveel mogelijk
de formulering wordt gebruikt die in de meeste wetten voorkomt en die ook
is opgenomen in het model van aanwijzing 133 van de Aanwijzingen voor de regelgeving:
toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze wet. In de
meeste gevallen komt deze formulering voor in de bepalingen die voorzien in
de aanwijzing van toezichthouders dan wel daarvoor een wettelijke grondslag
bevatten (dus de in par. 5.3, onder B, opgenomen modelbepalingen 28 en 29). C Aanwijzing politieambtenaren als toezichthoudersPolitieambtenaren zijn alleen te beschouwen als toezichthouders in de
zin van de Awb voor zover zij bij of krachtens een bijzondere wet als zodanig
zijn aangewezen (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 5, antwoord 6.27).
In sommige wetten zijn politieambtenaren als toezichthouders aangewezen door
middel van een verwijzing naar artikel 141 Sv.Zoals uit de tekst van artikel 141 Sv. blijkt, wordt met een verwijzing
naar dit gehele artikel bereikt dat de volgende functionarissen als toezichthouder
worden aangewezen:a. de officieren van justitie;b. de ambtenaren en vrijwillige ambtenaren, aangesteld voor de uitvoering
van de politietaak alsmede zogenaamde «bijzondere ambtenaren»
waarover de procureur-generaal beschikt ten behoeve van de minister van Justitie;c. in sommige gevallen: militairen van de Koninklijke marechaussee.Voor de praktijk het belangrijkst zijn de executive politieambtenaren
uit categorie b.Met het aanwijzen van politieambtenaren als toezichthouder dient in verband met de werklast van de politie terughoudendheid te worden
betracht.Aanwijzing is zinvol indien tevoren is komen vast te staan dat er gegronde
redenen zijn om de politie een toezichthoudende taak te geven en ook vaststaat
dat de politie die taak daadwerkelijk inhoud kan geven.154. Voor zover de bestaande wetgeving aan de politie toezichthoudende
taken opdraagt en handhaving daarvan verantwoord is, is het volgende model
aangehouden:Model 36: Aanwijzing van toezichthouders bij de wetMet het toezicht op de naleving van ..... (aanduiding desbetreffende
voorschriften) zijn belast de in artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering
bedoelde ambtenaren.D Publikatie van aanwijzingsbesluiten155. Indien toezichthouders niet rechtstreeks in de wet als zodanig worden
aangewezen, maar de aanwijzing wordt gedelegeerd aan een bestuursorgaan, bijvoorbeeld
een minister, gelden voor het besluit tot aanwijzing de regels over de bekendmaking
en mededeling van besluiten uit afdeling 3.6 Awb. Bij aanwijzing door een
minister pleegt te worden bepaald dat van het aanwijzingsbesluit mededeling
wordt gedaan in de Staatscourant. Voor deze bepaling geldt het model zoals
dat is opgenomen in het tweede lid van de modelbepaling in aanwijzing 133
van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Via de aanpassingswetgeving aan de
eerste tranche van de Awb is dit model inmiddels in de meeste wetten opgenomen.
In het model wordt het aanwijzingsbesluit aangeduid als «besluit»
en wordt gesproken over «mededeling». Zie over deze terminologie
de memorie van toelichting bij de Aanpassingswet Awb I (kamerstukken II 1990/91,
22 061, nr. 3, p. 18). De modelbepaling luidt:Model 37: Publikatie aanwijzingsbesluit in StaatscourantVan een besluit als bedoeld in ..... wordt mededeling gedaan door
plaatsing in de Staatscourant.In gevallen waarin dit model nog niet is gevolgd, gebeurt dat in het kader
van deze Aanpassingswet alsnog. E Regels en richtlijnen met betrekking tot het toezicht
op de naleving156. Sommige wetten geven aan bestuursorganen de bevoegdheid regels, richtlijnen
en dergelijke te geven over de wijze waarop het toezicht op de naleving wordt
uitgeoefend. Deze bepalingen zijn gehandhaafd, afgezien van wellicht noodzakelijke
aanpassingen aan titel 4.3 Awb (beleidsregels). Ook indien de te geven regels
betrekking hebben op specifieke onderdelen van het toezicht, bijvoorbeeld
het verrichten van onderzoek, zijn die specifieke bepalingen gehandhaafd. 6 Bestuursdwang 6.1 AlgemeenAfdeling 5.3 Awb geeft een in beginsel complete regeling voor gevallen
waarin bij of krachtens de wet de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang
is toegekend. De regeling is zodanig opgezet, dat een bijzondere wet kan volstaan
met de toekenning van de bevoegdheid om bestuursdwang toe te passen. Andere
verwijzingen naar afdeling 5.3 zijn niet nodig. De regeling van afdeling 5.3 vormt één geheel; er is dus
in beginsel geen reden om in de bijzondere wetgeving specifieke bepalingen
buiten toepassing te verklaren. Zij is bovendien in beginsel uitputtend. Slechts
in uitzonderingsgevallen is er reden om in de bijzondere wet aanvullende bepalingen
op te nemen. 6.2 Modelbepaling toekenning bestuursdwangbevoegdheidAttributie van bestuursdwangbevoegdheid dient te geschieden bij of krachtens
de wet (artikel 5:21). Daarvoor is het volgende model gebruikt:157. Model 38: toekenning bestuursdwangbevoegdheid... (aanduiding bestuursorgaan) is bevoegd tot toepassing van bestuursdwang
ter handhaving van ...(aanduiding desbetreffende verplichtingen).Dit model stelt buiten twijfel dat de bepalingen van afdeling 5.3 van
toepassing zijn. 6.3 Bestuursdwangregeling Gemeentewet, Provinciewet en
Waterschapswet; algemene bestuursdwangbevoegdheid158. Afdeling 5.3 vertoont grote gelijkenis met de artikelen 125–128
en 130–134 van de Gemeentewet, 122–125 en 127–131 van de
Provinciewet en 61–64 en 66–69 van de Waterschapswet. Deze bepalingen
zijn overbodig geworden en kunnen derhalve vervallen.Gehandhaafd zijn de bepalingen betreffende de attributie en overdracht
van bestuursdwangbevoegdheid, de specifieke regeling voor het geven van een
machtiging tot binnentreden van een woning en de bepalingen met betrekking
tot toepassing van bestuursdwang in het kader van taakverwaarlozing (de huidige
artikelen 125, eerste lid, 129, eerste tot en met derde lid, en 135 Gemeentewet,
122, eerste lid, 126, eerste tot en met derde lid, en 132 Provinciewet en
61, eerste lid, eerste volzin, 65, eerste tot en met derde lid, en 70 Waterschapswet).
Deze bepalingen zijn deels geïntegreerd en uiteraard ook aangepast aan
de systematiek en terminologie van de Awb.159. Ingevolge artikel 10:14 Awb is delegatie aan ondergeschikten niet
toegestaan. Dit betekent dat de artikelen 129, vierde lid, Gemeentewet, 126,
vierde lid, Provinciewet en 65, vierde lid, Waterschapswet, die reeds delegatie
van de bestuursdwangbevoegdheid verbieden, overbodig zijn geworden en derhalve
kunnen vervallen. Uiteraard blijft de mogelijkheid bestaan om de bestuursdwangbevoegdheid
aan ambtenaren te mandateren. Zie voor attributie van de bestuursdwangbevoegdheid
aan ambtenaren paragraaf 6.4.160. Krachtens artikel 125, eerste lid, Gemeentewet heeft het gemeentebestuur
de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang «ter uitvoering van
wetten, van algemene maatregelen van bestuur en van provinciale en gemeentelijke
verordeningen». Uit de memorie van antwoord bij de Gemeentewet kan worden
afgeleid dat ook de handhaving van – op de wet gebaseerde – ministeriële
regelingen valt onder de bestuursdwangbevoegdheid, mits uiteraard het gemeentebestuur
met de uitvoering is belast (kamerstukken II 1988/89, 19 403, nr. 10,
p. 192). Op grond van artikel 129, eerste lid, Gemeentewet wordt de bevoegdheid
tot toepassing van bestuursdwang uitgeoefend door het college van burgemeester
en wethouders. Het tweede lid van dat artikel bepaalt dat de bevoegdheid evenwel
wordt uitgeoefend door de burgemeester, indien het gaat om de handhaving van
regels welke hij uitvoert.161. Krachtens artikel 122, eerste lid, Provinciewet heeft het provinciaal
bestuur de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang «ter uitvoering
van wetten, van algemene maatregelen van bestuur en van provinciale verordeningen».
Op grond van artikel 126, eerste lid, Provinciewet wordt de bevoegdheid tot
toepassing van bestuursdwang uitgeoefend door gedeputeerde staten. Het tweede
lid van dat artikel bepaalt dat de bevoegdheid evenwel wordt uitgeoefend door
de commissaris van de Koning, indien het gaat om de handhaving van regels
welke hij uitvoert.162. Krachtens artikel 61, eerste lid, Waterschapswet heeft het waterschapsbestuur
de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang «ter uitvoering van
wetten, van algemene maatregelen van bestuur, provinciale verordeningen en
keuren». Op grond van artikel 65, eerste lid, Waterschapswet wordt de
bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang uitgeoefend door het dagelijks
bestuur van het waterschap. Het tweede lid van dat artikel bepaalt dat de
bevoegdheid evenwel wordt uitgeoefend door de voorzitter van het waterschap,
indien deze met gebruikmaking van de in artikel 96 Waterschapswet omschreven
bevoegdheid maatregelen neemt in gevallen van dringend of dreigend gevaar.Kort gezegd komt bovengenoemde regeling erop neer dat de genoemde bestuursorganen
over de bestuursdwangbevoegdheid beschikken voor zover het gaat om de handhaving
van regels die het desbetreffende bestuursorgaan uitvoert.Een en ander betekent, dat het niet meer nodig is in de bijzondere wetgeving
aan bestuursorganen van gemeenten, provincies en waterschappen nogmaals (specifieke)
bestuursdwangbevoegdheden toe te kennen ter handhaving van regels met de uitvoering
waarvan die bestuursorganen zijn belast.162a. Dergelijke bepalingen vervallen derhalve.Een aantal wetten kent een bestuursdwangregeling waarin genoemde artikelen
uit de Gemeentewet – dan wel de Provincie- of Waterschapswet –
van (overeenkomstige) toepassing zijn verklaard.163. Ook deze verwijzingsbepalingen vervallen.Bestuursorganen van de centrale overheid beschikken niet over een algemeen
omschreven bestuursdwangbevoegdheid. Afdeling 5.3 kent zodanige bevoegdheid
ook niet toe. De noodzaak van de bestuursdwangbevoegdheid dient derhalve per
wet te worden bezien.164. Bij de aanpassing is uitgangspunt geweest, dat bestaande bestuursdwangbevoegdheden
blijven gehandhaafd, alsmede dat in dit kader geen nieuwe bestuursdwangbevoegdheden
worden gecreëerd. 6.4 Toekenning aan een politiek verantwoordelijk bestuursorgaanUitgangspunt is, dat de bestuursdwangbevoegdheid slechts behoort te worden
toegekend aan een politiek verantwoordelijk bestuursorgaan, zoals een college
van burgemeester en wethouders, een college van gedeputeerde staten of een
minister. Deze lijn is reeds in de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet
neergelegd. In dit verband zij ook gewezen op het thans bestaande verbod om
de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang te delegeren aan een ambtenaar,
opgenomen in artikel 129, vierde lid, Gemeentewet, artikel 126, vierde lid,
Provinciewet en artikel 65, vierde lid, Waterschapswet.In wetten van oudere datum wordt de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang
ook wel aan ambtenaren geattribueerd.165. Gelet op het belang dat alleen politiek verantwoordelijke organen
over de bestuursdwangbevoegdheid beschikken, zijn deze aan ambtenaren geattribueerde
bestuursdwangbevoegdheden zoveel mogelijk omgezet in bestuursdwangbevoegdheden
van de bestuursorganen onder wier politieke verantwoordelijkheid deze ambtenaren
werkzaam zijn.Dit is ook uit praktisch oogpunt gewenst. Op deze wijze wordt immers voorkomen dat beslissingen op bezwaar tegen bestuursdwangbeslissingen
moeten worden genomen door ambtenaren die voor deze werkzaamheid niet steeds
over de vereiste (juridische) expertise beschikken.De feitelijke gang van zaken bij het toepassen van bestuursdwang behoeft
hierdoor niet te veranderen. De betrokken ambtenaren kunnen indien daaraan
behoefte bestaat, bestuursdwang blijven toepassen krachtens mandaat van het
bevoegde bestuursorgaan.Uit praktisch oogpunt is één uitzondering gemaakt op het
beginsel dat attributie van bestuursdwangbevoegdheden aan ambtenaren wordt
omgezet in mandaat. Dit betreft het geval waarin aan de betrokken ambtenaar
een wettelijke bevoegdheid is geattribueerd om een zogenaamde zelfstandige
lastgeving te geven (zonder dat sprake behoeft te zijn van een overtreding)
en de ambtenaar vervolgens de bevoegdheid heeft om dat bevel zonodig met toepassing
van bestuursdwang te handhaven. 6.5 Geen toekenning aan officieren van justitie of politieambtenarenEnkele wetten kennen bestuursdwangbevoegdheid toe aan de officieren van
justitie en aan politieambtenaren. De wet verwijst dan meestal naar de in
artikel 141 van het Wetboek van Strafvordering aangewezen ambtenaren. Gevolg
hiervan is, dat bij de uitoefening van bevoegdheden niet altijd aanstonds
duidelijk is of het gaat om de uitoefening van bestuursdwangbevoegdheden of
om de uitoefening van de bevoegdheden in het kader van de handhaving van de
openbare orde op grond van de Politiewet. Deze onduidelijkheid achten wij
ongewenst.Bij de totstandkoming van de Gemeentewet is over de rol van de politie
opgemerkt «dat de politie eerst dan optreedt, indien de handhaving van
de openbare orde dit noodzakelijk maakt of indien er tevens strafbare feiten
moeten worden opgespoord» (kamerstukken II 1985/86, 19 403, nr.
3, p. 69). Bij de Invoeringswet Politiewet 1993 is erop gewezen dat de politie
in dergelijke gevallen op grond van haar generale taakstelling in artikel
2 van de Politiewet 1993 kan optreden (kamerstukken II 1992/93, 23 088,
nr. 3, p. 6). Tenslotte bepaalt artikel 5:23 Awb dat de bestuursdwangbepalingen
Awb niet van toepassing zijn op het onmiddellijk handhaven van de openbare
orde.Derhalve ligt niet in de rede om politieambtenaren direct of indirect
bestuursdwangbevoegdheid toe te kennen. Mutatis mutandis geldt hetzelfde voor
officieren van justitie.166. Bepalingen die bestuursdwangbevoegdheid toekennen aan politie-ambtenaren
en oficeren van justitie, vervallen derhalve. 6.6 Begripsomschrijving in bijzondere wetgeving schrappen;
hanteren van de term bestuursdwangArtikel 5:21 geeft een algemeen geldende omschrijving van bestuursdwang:
«het door feitelijk handelen door of vanwege een bestuursorgaan optreden
tegen hetgeen in strijd met bij of krachtens enig wettelijk voorschrift gestelde
verplichtingen is of wordt gedaan, gehouden of nagelaten».De bestaande wetgeving omschrijft bestuursdwang veelal met behulp van
(elementen van) de opsomming «doen wegnemen, beletten, verrichten of
in de vorige toestand herstellen van hetgeen in strijd met een bepaalde verplichting
is of wordt gedaan, gehouden of nagelaten». Ook wordt wel een algemene
formulering gebruikt, zoals de nodige maatregelen treffen. Inhoudelijk verschillen
deze omschrijvingen niet van de omschrijving van artikel 5:21.Artikel 5:21 geeft een materiële definitie van bestuursdwang. Afdeling 5.3 geldt dus voor alle rechtsfiguren die inhoudelijk aan deze omschrijving
voldoen, ongeacht de bewoordingen waarmee zij zijn aangeduid.167. Duidelijkshalve zijn bestaande aanduidingen echter steeds vervangen
door de aanduiding «bestuursdwang».167a. Bestaande omschrijvingen van bestuursdwang kunnen vervallen.Veel bestaande omschrijvingen van bestuursdwang bevatten ook het element
«op kosten van de overtreder». Dit element is niet in de begripsomschrijving
van artikel 5:21 opgenomen. In navolging van de bestuursdwangregeling in de
Gemeentewet is het kostenverhaal in een afzonderlijke bepaling (artikel 5:25)
geregeld. Dit betekent dat het element «op kosten van de overtreder»
niet meer in de bijzondere wetgeving wordt geregeld.168. Bepalingen die inhouden dat bestuursdwang op kosten van de overtreder
geschiedt, vervallen. 6.7 Inclusieve definities schrappen; uitbreidende definities
handhavenSoms geeft een bijzondere wet een nadere omschrijving van hetgeen mede
onder bestuursdwang kan worden verstaan.169. Inclusieve definities – de nadere omschrijving valt redelijkerwijs
reeds onder de omschrijving van artikel 5:21 – vervallen. Voorbeelden
van inclusieve definities zijn bepalingen die bestuursdwang mede omschrijven
als het treffen van maatregelen om verdere nadelige gevolgen van de betrokken
overtreding te voorkomen, het geheel of gedeeltelijk buiten werking stellen
c.q. sluiten van een inrichting of het stilleggen van werkzaamheden. In de
memorie van toelichting en in de nota naar aanleiding van het verslag bij
het wetsvoorstel Derde tranche Awb is aangegeven dat deze maatregelen onder
de definitie van bestuursdwang vallen (kamerstukken II 1993/94, 23 700,
nr. 3, p. 150 en 1994/95, nr. 5, antwoorden 6.72 en 6.75).170. Uitbreidende definities – aan de definitie van artikel 5:21
wordt een element toegevoegd – zijn gehandhaafd, volgens het volgende
model, waarvan de redactie is ontleend aan de artikelen 5:28 en 5:29, eerste
lid:Model 39: uitbreidende definitie bestuursdwangTot de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang krachtens deze
wet behoort ....6.8 Overige terminologische punten170a. Een enkele oudere wet gebruikt nog de term «politiedwang»;
deze is steeds vervangen door bestuursdwang.171. In aansluiting op artikel 5:21 is voorts de uitdrukking «uitoefening
van bestuursdwang vervangen door: toepassing van bestuursdwang. 6.9 Geen bestuursdwang in de zin van de AwbIn enkele gevallen is twijfel mogelijk of een bevoegdheid al dan niet
als een bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang moet worden beschouwd.172. Indien bestuursdwang is beoogd, is de toepasselijkheid van afdeling
5.3 verzekerd door de bevoegdheid met gebruikmaking van model 38 uitdrukkelijk
aan te duiden als een bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang (vgl. antwoord
6.68 in de nota naar aanleiding van het eindverslag inzake het wetsvoorstel
Derde tranche Awb; kamerstukken II 1994/95, 23 700, nr. 5, p. 71/72). Indien geen bestuursdwang is bedoeld, is dat met behulp van het volgende
model verduidelijkt:173. Model 40: quasi-bestuursdwangAfdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht is niet van toepassing
op de in artikel .. bedoelde bevoegdheid.Deze verduidelijking is slechts in een gering aantal gevallen nodig gebleken.
In de meeste gevallen is op voorhand duidelijk dat de bedoelde bevoegdheid
niet onder de omschrijving van artikel 5:21 valt. Dit is bijvoorbeeld het
geval bij bepalingen die op bestuursdwang lijkende bevoegdheden toekennen
voor gevallen waarin er geen sprake is van een overtreding. Er is dan niet
voldaan aan het in artikel 5:21 neergelegde vereiste «strijd met bij
of krachtens enig wettelijk voorschrift gestelde verplichtingen».De bijzondere wetgeving kent voorts de figuur van de zelfstandige lastgeving.
Daaronder wordt verstaan een bevel tot naleving van een bij of krachtens de
wet gestelde norm, dat niet gepaard gaat met de aanzegging dat het bestuursorgaan
bij niet-nakoming van het bevel zal doen hetgeen de overtreder had behoren
te doen.174. De zelfstandige lastgeving is gehandhaafd waar zij doelmatig bleek,
hetgeen zich met name voordoet wanneer de wettelijke norm zodanig vaag dat
er behoefte is aan een concretisering alvorens over te gaan tot het aanzeggen
van dwangmaatregelen (vgl. antwoord 6.77 van de nota n.a.v. het verslag, kamerstukken
II 1994/95, 23 700, nr. 5, p. 73/74). In de overige gevallen is deze
figuur geschrapt. 6.10 Uniforme aanduiding van de verplichtingen die met
bestuursdwang kunnen worden gehandhaafdIngevolge artikel 5:21 kan bestuursdwang worden toegepast ter handhaving
van bij of krachtens enig wettelijk voorschrift gestelde verplichtingen. Onder
«krachtens» wettelijke voorschriften gestelde verplichtingen vallen
bijvoorbeeld vergunningvoorschriften.De wettelijke bepaling die de bestuursdwangbevoegdheid toekent, moet aangeven
welke verplichtingen met bestuursdwang kunnen worden gehandhaafd. Doorgaans
gaat het om alle bij of krachtens de desbetreffende wet gestelde verplichtingen,
ook al is dit in de huidige redactie van de betrokken wetsbepaling niet steeds
expliciet aangegeven.175. In die gevallen is het volgende model gebruikt (uitwerking van model
38):Model 41: aanduiding verplichtingen.... (aanduiding bestuursorgaan) is bevoegd tot toepassing van bestuursdwang
ter handhaving van de bij of krachtens deze wet gestelde verplichtingen.Ook indien de bijzondere wet slechts spreekt van handhaving van «deze
wet» of «de krachtens deze wet vast te stellen voorschriften»,
is model 41 gebruikt, omdat moet worden aangenomen dat dan zowel bij als krachtens
de wet gestelde verplichtingen zijn bedoeld.Het komt voor dat de bestuursdwangbevoegdheid slechts betrekking heeft
op de handhaving van een aantal specifieke bepalingen van een wet.176. In die gevallen is model 41 aangepast, in dier voege dat «handhaving
van de bij of krachtens deze wet gestelde verplichtingen», is vervangen
door: handhaving van de ... [aanduiding van de desbetreffende bepalingen]. Tenslotte komt het voor dat een bestuursdwangbevoegdheid betrekking heeft
op de handhaving van verplichtingen die voortvloeien uit een andere wet dan
die, waarbij de bestuursdwangbevoegdheid is toegekend. Veelal zijn dat bepalingen
van het type: «In gevallen waarin geen ander bestuursorgaan bevoegd
is bestuursdwang toe te passen, is Onze betrokken Minister ter uitvoering
van de betrokken wet en de krachtens die wet vastgestelde algemene maatregelen
van bestuur en ministeriële regelingen bevoegd bestuursdwang toe te passen.»177. In die gevallen wordt model 41 aangepast in dier voege, dat «deze
wet» wordt vervangen door een aanduiding van de betrokken wet(ten). 6.11 Nadere voorwaarden voor het besluit tot toepassing
van bestuursdwangIn een aantal gevallen heeft de bijzondere wetgever de bevoegdheid tot
het toepassen van bestuursdwang afhankelijk gesteld van voorwaarden die niet
op afdeling 5.3 Awb of de bevoegdheidsverlenende bepaling zijn terug te voeren.178. Dergelijke aanvullende voorwaarden zijn gehandhaafd. 6.12 Waarschuwing bestuursdwang (artikel 5:24)Artikel 5:24, eerste lid, merkt de op schrift gestelde beslissing tot
toepassing van bestuursdwang aan als een – voor beroep vatbare –
beschikking. Op grond van het vierde lid moet in de beschikking een termijn
worden gesteld waarbinnen de belanghebbenden de tenuitvoerlegging kunnen voorkomen
door zelf maatregelen te treffen. Het voorheen in bijzondere wetten gevolgde
systeem waarin uitdrukkelijk de schriftelijke waarschuwing werd geregeld om
een beschikking te «construeren», ook bekend als «de waarschuwing
bestuursdwang», is door het in de Awb neergelegde systeem overbodig
geworden.179. De wettelijke bepalingen die nog volgens het oude systeem zijn opgezet,
zijn in overeenstemming met het systeem van de Awb gebracht. De regeling dat
de toepassing van bestuursdwang wordt voorafgegaan door een schriftelijke
waarschuwing dat tot bestuursdwang zal worden overgegaan, is steeds vervallen.
Tot slot zij opgemerkt, dat de bijzondere wetten die reeds het systeem van
de Gemeentewet, de Provinciewet of de Waterschapswet volgen, op dit punt geen
aanpassing behoefden. Genoemde wetten kennen namelijk hetzelfde systeem als
de Awb.180. Indien in het kader van de waarschuwing bestuursdwang is bepaald
dat deze niet behoeft te worden gegeven in spoedeisende gevallen, is deze
bepaling vervallen. Artikel 5:24, vijfde en zesde lid, voorziet daar reeds
in. 6.13 Kostenverhaal (artikel 5:25)181. Artikel 5:25 geeft een uitputtende regeling van het kostenverhaal
in het kader van de toepassing van bestuursdwang. Daardoor behoeft niet meer
te worden geregeld dat de toepassing van bestuursdwang «op kosten van
de overtreder» geschiedt en kan regeling van het kostenverhaal in de
bijzondere wet achterwege blijven.182. Op grond van artikel 5:25, eerste lid, is de overtreder niet de kosten
verschuldigd indien de kosten redelijkerwijze niet of niet geheel te zijnen
laste behoren te komen. Indien in een bijzondere wet een regeling terzake
is opgenomen, is deze in beginsel vervallen, ook als zij niet geheel identiek
is aan de regeling in de Awb. 6.14 Invordering kosten (artikel 5:26)De invordering van aan bestuursdwang verbonden kosten kan plaatsvinden
bij dwangbevel, dat kan worden tenuitvoergelegd volgens de regels van Boek
2 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv). Artikel 5:26 geeft –
in combinatie met de algemene regels van Rv. – een standaardregeling
voor de invordering bij dwangbevel van aan de toepassing van bestuursdwang
verbonden kosten.183. Aan afwijkende regelingen bestaat geen behoefte, zodat bestaande
bepalingen over de invordering van kosten kunnen vervallen.Ook de rechtsbescherming tegen een dwangbevel is in artikel 5:26 geregeld
in de vorm van de mogelijkheid van verzet. Bijzondere wetten kennen daarvoor
nog vaak een termijn van dertig dagen.184. Deze termijnen kunnen vervallen ten faveure van de in artikel 5:26
opgenomen uniforme verzetstermijn van zes weken. Welke rechter bevoegd is
het verzet te behandelen, volgt reeds uit artikel 126 Rv en behoeft dus evenmin
in de bijzondere wet te worden geregeld. 6.15 Betreden van plaatsen (artikel 5:27)Artikel 5:27 geeft daartoe aangewezen personen de bevoegdheid om ter uitvoering
van bestuursdwang plaatsen te betreden, ook zonder toestemming van de overtreder
of rechthebbende. Ook voorziet dit artikel in het betreden van plaatsen die
niet bij de overtreding betrokken zijn (een zogenaamde «plaagstrokenregeling»).185. Overeenkomstige regelingen vervallen.Artikel 5:27 geeft de bevoegdheid tot betreden van plaatsen aan personen
die daartoe zijn aangewezen door het bestuursorgaan dat bestuursdwang toepast.186. Bepalingen waarin deze bevoegdheid wordt toegekend aan opsporingsambtenaren,
kunnen vervallen. Hierbij is van belang dat politieambtenaren geen bestuursdwangbevoegdheden
uitoefenen (zie par. 6.5). 6.16 Verzegeling (artikel 5:28)Ingevolge artikel 5:28 is verzegeling een (bijzondere) vorm van bestuursdwang
(kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 158). Deze regeling is uitputtend
bedoeld.187. Overeenkomstige regelingen (met name in de Gemeentewet, de Provinciewet
en de Waterschapswet) kunnen vervallen. 6.17 Meevoeren en opslaan van zaken (artikel 5:29)188. Ook de regeling inzake het meevoeren en opslaan van zaken in artikel
5:29 Awb is ontleend aan de Gemeente-, Provincie- en Waterschapswet. Overeenkomstige
regelingen kunnen derhalve vervallen.189. Ook wanneeer de bijzondere wet thans een specifieke regeling geeft
voor het in het kader van bestuursdwang meevoeren en opslaan van bepaalde
zaken, vervallen de desbetreffende bepalingen. Een dergelijke expliciete beperking
tot bepaalde zaken is in het systeem van de Awb niet meer nodig. De beperking
vloeit reeds voort uit artikel 5:29, eerste lid, Awb. Daarin is immers sprake
van het meevoeren en opslaan van zaken voor zover de toepassing van bestuursdwang
dit vereist. 6.18 Verkoop, eigendomsoverdracht, vernietiging (artikel
5:30)190. Artikel 5:30 geeft een algemene regeling voor de verkoop, eigendomsoverdracht
of vernietiging van bij bestuursdwang op grond van artikel 5:29 meegevoerde
en opgeslagen zaken die niet kunnen worden teruggegeven. De overeenkomstige
regelingen, met name in de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet
zijn geschrapt.191. Ingeval de aard van de bestuursdwangmaatregelen met zich meebrengt
dat er behoefte is aan een aanvullende regeling in de bijzondere wet, is een
dergelijke aanvulling gehandhaafd.Een voorbeeld hiervan is de verkoop van materialen die overblijven als
de toepassing van bestuursdwang leidt tot het slopen van een bouwwerk als
in artikel 44 Wet op de stads- en dorpsvernieuwing en artikel 104 Woningwet.
Hierop is artikel 5:30 niet van toepassing, aangezien de na toepassing van
bestuursdwang overblijvende materialen niet zijn te beschouwen als zaken die
met het oog op de toepassing van bestuursdwang zijn meegevoerd en opgeslagen. 6.19 Bevoorrechting van kostenIn het licht van artikel 3:284 BW bestaat geen behoefte meer aan een regeling
omtrent bevoorrechting van de aan de toepassing van bestuursdwang verbonden
kosten (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 157).192. Dergelijke regelingen kunnen derhalve vervallen. Wetsvoorstel 22 942
voorzag daar in beginsel reeds in. Gelet op de voortgang van wetsvoorstel
22 942 is het schrappen van de betrokken bepalingen overgebracht naar
de Aanpassingswet derde tranche Awb. 6.20 Assistentie politieDe bestuursdwangregelingen in de Gemeentewet, Provinciewet en Waterschapswet
bevatten geen uitdrukkelijke bepaling inzake het inroepen van de assistentie
van politieambtenaren bij de toepassing van bestuursdwang. De reden hiervoor
is dat het uitvoeren van de feitelijke handelingen bij bestuursdwang als regel
niet door politieambtenaren worden gedaan. Zoals opgemerkt in paragraaf 6.5
heeft de politie pas een rol bij bestuursdwang indien de handhaving van de
openbare orde dit noodzakelijk maakt of indien er tevens strafbare feiten
moeten worden opgespoord. In dergelijke gevallen kan op grond van de generale
taakstelling van artikel 2 van de Politiewet 1993 worden opgetreden. Zie voor
een nadere uiteenzetting terzake de parlementaire geschiedenis bij de Gemeentewet
(kamerstukken II 1985/86, 19 403, nr. 3, p. 69) en de Invoeringswet Politiewet
1993 (kamerstukken II 1992/93, 23 088, nr. 3, p. 6/7 en nr. 5, p. 10).De bestuursdwangregeling in de Awb volgt deze lijn. Een en ander betekent
dat er geen behoefte meer is aan bepalingen die de mogelijkheid geven om de
hulp in te roepen van ambtenaren van politieambtenaren (vaak aangeduid als
«de sterke arm») bij de toepassing van bestuursdwang.193. Voor zover deze bepalingen niet reeds zijn vervallen bij de invoeringswetgeving
bij de Gemeentewet en de Politiewet 1993, zijn zij hier alsnog geschrapt. 6.21 GedoogplichtBlijkens de memorie van toelichting bij artikel 5:21 is het niet nodig
om in de wet vast te leggen dat een ieder bij de toepassing van bestuursdwang
verplicht is deze toepassing te gedogen (kamerstukken II 1993/94, 23 700,
nr. 3, p. 152).194. Dit betekent dat bepalingen van die strekking kunnen vervallen. Voorheen
had de bedoelde verplichting nog de functie om het rechtsgevolg te creëren
van de waarschuwing tot bestuursdwang, zodat duidelijk was dat deze waarschuwing
als een beschikking moest worden gezien. In het stelsel van de Awb (artikel
5:24) is echter reeds bepaald dat de beslissing tot toepassing van bestuursdwang
schriftelijk moet worden genomen en een beschikking is.Wel is van belang dat gedoogplichten slechts kunnen vervallen voor zover
deze betrekking hebben op de toepassing van bestuursdwang. Gedoogplichten
met een ruimere strekking zijn gehandhaafd voor zover zij geen betrekking
hebben op het gedogen van de toepassing van bestuursdwang. 6.22 Proces-verbaal195. Bepalingen waarin wordt voorgeschreven dat van de toepassing van
bestuursdwang een proces-verbaal moet worden opgemaakt, vervallen. Op grond
van artikel 5:24, vierde lid, moet in de bestuursdwangbeschikking reeds worden
aangegeven welke maatregelen de overtreder moet nemen om de tenuitvoerlegging
van de beschikking te kunnen voorkomen. Hieruit blijkt reeds op welke maatregelen
de eventueel toe te passen bestuursdwang betrekking heeft. Als het tot toepassing
van bestuursdwang is gekomen, volgt uit afdeling 5.3 dat slechts een proces-verbaal
behoeft te worden opgemaakt indien zaken zijn meegevoerd en opgeslagen (artikel
5:29, tweede lid). Daarnaast moet, indien in het kader van de toepassing van
bestuursdwang is binnengetreden in een woning zonder toestemming van de bewoner,
daarvan op grond van artikel 10 van de Algemene wet op het binnentreden een
schriftelijk verslag moet worden opgemaakt. 7 Dwangsom 7.1 AlgemeenArtikel 5:32 verleent de bevoegdheid tot het opleggen van een last onder
dwangsom aan ieder bestuursorgaan dat beschikt over de bevoegdheid tot het
toepassen van bestuursdwang. Afzonderlijke toekenning van de dwangsombevoegdheid
is in beginsel niet meer nodig. Voorts beoogt afdeling 5.4 een complete regeling
van de last onder dwangsom. Dit betekent, dat in de bijzondere wetgeveing
in beginsel alle bepalingen over de last onder dwangsom kunnen vervallen.
Dit is slechts anders bij zogenaamde zelfstandige dwangsombevoegdheden.De regeling van afdeling 5.4 vormt één geheel; er is dus
geen reden om in de bijzondere wetgeving specifieke bepalingen buiten toepassing
te verklaren. De dwangsomregeling is ook uitputtend. Voor aanvulling is in
beginsel geen ruimte. 7.2 De dwangsomregeling in de Gemeentewet, Provinciewet
en WaterschapswetAfdeling 5.4 vertoont zeer grote gelijkenis met de artikelen 136 tot en
met 138 van de Gemeentewet, 133 tot en met 135 van de Provinciewet en 71 en
72 van de Waterschapswet.196. Deze bepalingen worden door de algemene regeling in de Awb overbodig,
en kunnen derhalve vervallen.Daarnaast bevat een aantal wetten een dwangsomregeling waarin genoemde
artikelen uit de Gemeentewet, Provinciewet of Waterschapswet van overeenkomstige
toepassing zijn verklaard.197. Ook deze verwijzingen kunnen vervallen. 7.3 Toekenning dwangsombevoegdheid (artikel 5:32, eerste
lid)De in artikel 5:32, eerste lid, neergelegde koppeling tussen bestuursdwang
en dwangsom betekent dat de bevoegdheid tot oplegging van een last onder dwangsom
niet meer uitdrukkelijk in de bijzondere wet behoeft te worden geregeld.198. Bepalingen waarin de bevoegdheid om een last onder dwangsom op te
leggen wordt toegekend, kunnen vervallen. Bij wijze van uitzondering is een zelfstandige dwangsombevoegdheid gehandhaafd
(zie par. 7.11). 7.4 Criterium van het geleadeerde belang (artikel 5:32,
derde lid)Artikel 5:32, derde lid, bepaalt dat voor het opleggen van een last onder
dwangsom niet wordt gekozen, indien het belang dat het betrokken voorschrift
beoogt te beschermen, zich daartegen verzet. In de bestaande wetgeving is
dit criterium soms verwoord door als voorwaarde te stellen dat «het
gelaedeerde belang» zich niet tegen de dwangsomoplegging mag verzetten.
Daarmee is hetzelfde bedoeld als in de omschrijving in artikel 5:32, derde
lid.199. Dergelijke criteria vervallen derhalve.Soms blijkt het gelaedeerde belang in de bijzondere wet specifiek omschreven
te zijn. Zo verwijst artikel 18.9, eerste lid, van de Wet milieubeheer naar
«het belang van de bescherming van het milieu». Artikel 5:32,
derde lid dekt ook een dergelijk criterium (kamerstukken II 1993/94, 23 700,
nr. 3, p. 163).200. Ook dergelijke specifieke criteria kunnen derhalve vervallen. 7.5 Wijze van vaststelling en hoogte van de dwangsom (artikel
5:32, vierde lid)201. In verband met artikel 5:32, vierde lid, vervallen bepalingen die
inhouden dat de dwangsom kan worden vastgesteld op een bedrag ineens, dan
wel een bedrag per tijdseenheid of per overtreding.202. Hetzelfde geldt voor bepalingen die eisen dat het bestuursorgaan
een maximumbedrag vaststelt, dat in redelijke verhouding staat tot de zwaarte
van het geschonden belang en de beoogde werking van de dwangsomoplegging. 7.6 Termijn om last uit te voeren (artikel 5:32, vijfde
lid)Ingevolge artikel 5:32, vijfde lid, moet in bepaalde gevallen in de dwangsombeschikking
een termijn worden genoemd gedurende welke de overtreder de last kan uitvoeren
zonder dat een dwangsom wordt verbeurd.203. Overeenkomstige bepalingen, met name in de Gemeentewet, de Provinciewet,
de Waterschapswet en de Wet milieubeheer, kunnen vervallen. 7.7 Bestemming en invordering verbeurde dwangsommen (artikel
5:33)Op grond van artikel 5:32 komen verbeurde dwangsommen toe aan de rechtspersoon
waartoe het betrokken bestuursorgaan behoort. De invordering geschiedt, evenals
bij de kosten van bestuursdwang, bij dwangbevel dat kan worden tenuitvoergelegd
overeenkomstig de regels van Boek 2 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.204. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen. 7.8 Opheffing dwangsom (artikel 5:34)Onder de omstandigheden, genoemd in artikel 5:34, kan de last onder dwangsom
worden opgeheven.205. Overeenkomstige bepalingen, met name in de Gemeentewet, de Provinciewet,
de Waterschapswet en de Wet milieubeheer, vervallen. 7.9 Verjaring (artikel 5:35)De bevoegdheid om een verbeurde dwangsom in te vorderen, verjaart ingevolge
artikel 5:35 na zes maanden. Faillissement en ieder wettelijk beletsel voor
de invordering schorsen de verjaring.206. Deze regeling is identiek aan bepalingen in de Gemeentewet, de Provinciewet
en de Waterschapswet, die derhalve komen te vervallen. 7.10 Bestuursdwangbevoegdheid zonder dwangsombevoegdheidWetten die bestuursdwangbevoegdheid toekennen aan bestuursorganen van
de centrale overheid, voorzien thans vaak nog niet in de bevoegdheid tot het
opleggen van een last onder dwangsom. De belangrijkste reden hiervoor is dat
de figuur van de bestuurlijke last onder dwangsom betrekkelijk nieuw is. Artikel
5:32 heeft tot gevolg dat deze bestuursorganen van de centrale overheid voortaan
ook de bevoegdheid hebben om een last onder dwangsom op te leggen. Dit is
in beginsel een beoogd gevolg.Niettemin is er een enkel geval waarin de dwangsombevoegdheid geen zinvol
alternatief voor de bestuursdwangbevoegdheid is.207. In die gevallen is de dwangsombevoegdheid uitgesloten volgens het
volgende model:Model 42: Uitsluiting dwangsombevoegdheid1. .... (aanduiding bestuursorgaan) is bevoegd tot toepassing van
bestuursdwang ter handhaving van .... (aanduiding desbetreffende verplichtingen).2. In afwijking van artikel 5:32, eerste lid, van de Algemene wet
bestuursrecht is .... (aanduiding bestuursorgaan) niet bevoegd tot het opleggen
van een last onder dwangsom.7.11 Zelfstandige dwangsombevoegdheidIn bepaalde gevallen bestaat geen behoefte aan een bestuursdwangbevoegdheid,
maar wel van de dwangsombevoegdheid. Dit doet zich uitsluitend voor bij bestuursorganen
van de centrale overheid; bestuursorganen van gemeenten, provincies en waterschappen
hebben immers reeds op grond van de Gemeentewet, Provinciewet en Waterschapswet
een algemene bestuursdwangbevoegdheid.208. Dergelijke «zelfstandige» dwangsombevoegdheden zijn gehandhaafd,
volgens het volgende model:Model 43: Zelfstandige dwangsombevoegdheid1. .... (aanduiding bestuursorgaan) is bevoegd aan de overtreder
van .... (aanduiding desbetreffende verplichtingen) een last onder dwangsom
op te leggen.2. De artikelen 5:32, tweede tot en met vijfde lid, en 5:33 tot en
met 5:35 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van toepassing.Door de verwijzing naar de genoemde bepalingen uit afdeling 5.4 Awb kan
in de bijzondere wet met deze bepaling worden volstaan. 7.12 Terminologische punten209. De terminologie van de Awb wijkt enigszins af van die in de huidige
wetgeving. De Awb spreekt van het opleggen van een last onder dwangsom, terwijl
veel van de bestaande wetten kortweg spreken over het opleggen van een dwangsom.
Dit is een louter redactionele wijziging, die preciezer aangeeft wat er werkelijk
geschiedt (zie kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, p. 162). 8 Mandaat 8.1 AlgemeenAfdeling 10.1.1 regelt de figuur van het mandaat. Uitgangspunt is dat
een bestuursorgaan een bevoegdheid om besluiten te nemen kan mandateren, tenzij
bij wettelijk voorschrift anders is bepaald of de aard van de bevoegdheid
zich tegen de mandaatverlening verzet (artikel 10:3 Awb). Uitgangspunt is
voorts, dat de Awb de rechtsgevolgen van mandaat volledig regelt. In beginsel
behoeven in de bijzondere wet dus geen bepalingen over mandaat te worden opgenomen.In veel gevallen kon de aanpassingswetgeving, afgezien van terminologische
aanpassingen, dan ook beperkt blijven tot het schrappen van bepalingen die
mandaat mogelijk maken. In een aantal gevallen, die hieronder worden toegelicht,
zijn dergelijke bepalingen echter gehandhaafd. 8.2 De bevoegdheid tot het verlenen van mandaatEen bestuursorgaan is ingevolge artikel 10:3, eerste lid, ook zonder wettelijke
grondslag in beginsel bevoegd om mandaat te verlenen.210. Bepalingen die mandaat mogelijk maken, kunnen vervallen, behoudens
in drie gevallen:211a. Een uitdrukkelijke regeling is nodig, indien algemeen verbindende
voorschriften in mandaat moeten kunnen worden vastgesteld. Hiermee is grote
terughoudendheid betracht, nu het vaststellen van algemeen verbindende voorschriften
door ambtenaren in het algemeen minder wenselijk is.212b. Een uitdrukkelijke regeling is voorts wenselijk, indien twijfel
mogelijk is of de aard van de bevoegdheid of de besluitvormingsprocedure zich
tegen mandaatverlening verzet.213c. Ten slotte kan een uitdrukkelijke regeling wenselijk zijn, indien
mandaat aan niet-ondergeschikten noodzakelijk is, maar het vereiste van instemming
van de niet-ondergeschikte (artikel 10:4, tweede lid,) op bezwaren stuit,
bijvoorbeeld door het grote aantal gemandateerden.In deze drie gevallen is steeds het volgende model gebruikt:Model 44: uitdrukkelijk mogelijk maken van mandaatVan de bevoegdheid tot [aanduiding besluiten] kan mandaat worden
verleend (aan....).8.3 Terminologie: mandaat, volmacht en machtigingVan mandaat is slechts sprake als een bestuursorgaan iemand de bevoegdheid
verleent om besluiten te nemen. Mandaat moet worden onderscheiden van andere
vormen van vertegenwoordiging. Gaat het om het verlenen van een bevoegdheid
tot het verrichten van privaatrechtelijke rechtshandelingen, dan is sprake
van volmacht (vgl. artikel 3:60 BW). Gaat het om het namens een bestuursorgaan
verrichten van feitelijke handelingen, dan is de term «machtiging»
gebruikt.214. Zonodig zijn bepalingen aan deze terminologie aangepast.Soms blijkt het onderscheiden van de verschillende vormen van vertegenwoordiging
een moeilijk leesbare wettekst op te leveren.215. In die gevallen is de term «machtiging» gebruikt als
verzamelbegrip. Dat is ook hierom niet bezwaarlijk, omdat de bepalingen over
mandaat van overeenkomstige toepassing zijn als een bestuursorgaan aan een
ondergeschikte volmacht verleent om privaatrechtelijke rechtshandelingen
te verrichten, dan wel machtiging verleent om feitelijke handelingen te verrichten
(art. 10:12). Wanneer het bestuursorgaan door één van zijn ambtenaren
wordt vertegenwoordigd – en dat is veruit het meest voorkomende geval –
zijn de drie vormen van vertegenwoordiging dus op één lijn gesteld. 8.4 Uitsluiten of beperken van mandaatHoewel uitgangspunt is dat mandaat mogelijk is, zijn er gevallen waarin
het, gelet op de aard van de te nemen besluiten, wenselijk is mandaat uit
te sluiten of slechts in beperkte mate toe te laten. Daarbij kan het gaan
om een beperking ten aanzien van de besluiten die in mandaat kunnen worden
genomen, maar ook om een beperking van de kring van personen of functionarissen
aan wie mandaat kan worden verleend, dan wel om procedurele waarborgen.216. Bepalingen die dergelijke beperkingen inhouden, zijn gehandhaafd.
 8.5 InstructiesIngevolge artikel 10:6, eerste lid, kan het bestuursorgaan dat een bevoegdheid
heeft gemandateerd, de gemandateerde zowel bijzondere als algemene instructies
geven. De bijzondere wet behoeft dit dus niet meer te regelen.217. Overeenkomstige bepalingen vervallen.Artikel 10:6 geeft slechts een bevoegdheid om instructies te geven.218. Bepalingen die de mandaatgever verplichten om algemene instructies
te geven, zijn gehandhaafd. 8.6 Mandaat aan niet-ondergeschiktenMandaat wordt in de meeste gevallen verleend aan personen die hiërarchisch
ondergeschikt zijn aan het bestuursorgaan. Mandaat aan niet-ondergeschikten
is slechts mogelijk met instemming van de niet-ondergeschikte, en, in voorkomende
gevallen, het bestuursorgaan waaraan deze wel ondergeschikt is (artikel 10:4,
eerste lid).Dit instemmingsvereiste geldt niet, indien bij wettelijk voorschrift uitdrukkelijk
in de bevoegdheid tot mandaatverlening is voorzien (art. 10:4, tweede lid).219. In een aantal gevallen is dat een reden om het mandaat uitdrukkelijk
mogelijk te maken. 8.7 OndermandaatMet instemming van de mandaatgever kan de gemandateerde de gemandateerde
bevoegdheid «doormandateren» (ondermandaat; artikel 10:9, eerste
lid). Deze bevoegdheid behoeft geen regeling in de bijzondere wet. De bepalingen
inzake mandaat zijn op ondermandaat van overeenkomstige toepassing (art. 10:9,
tweede lid). Dat betekent ook, dat de aard van de bevoegdheid of een wettelijk
voorschrift zich tegen ondermandaat kunnen verzetten.220. Indien het wenselijk is ondermandaat uitdrukkelijk uit te sluiten,
is dat geschied door de kring van personen aan wie mandaat kan worden verleend
te beperken. 8.8 Ondertekeningsmandaat (artikel 10:11)221. Voorschriften omtrent de ondertekening van besluiten zijn in beginsel
gehandhaafd. Of dergelijke voorschriften zich tegen ondertekeningsmandaat
verzetten, is een vraag van uitleg van de bijzondere wet. 9 Delegatie 9.1 AlgemeenArtikel 10:13 definieert delegatie als het door een bestuursorgaan overdragen
van zijn bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een ander, die deze bevoegdheid
onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Anders dan bij mandaat gaat degene
aan wie wordt gedelegeerd (de delegataris) de bevoegdheid onder eigen verantwoordelijkheid
(en dus ook op eigen naam) uitoefenen. De delegataris wordt dus, voor zover
hij dat nog niet is, door de delegatie ook zelf bestuursorgaan. Delegatie
in de zin van de Awb is voorts beperkt tot de overdracht van een bevoegdheid
tot het nemen van besluiten in de zin van artikel 1:3 Awb. Derhalve kan slechts
een bestuursorgaan delegeren in de zin van de Awb. De aanpassingen aan afdeling 10.1.2 Awb houden, naast het consequent doorvoeren
van de Awb-terminologie, in hoofdzaak het volgende in. Ingevolge artikel 10:15
Awb kan een bevoegdheid slechts worden gedelegeerd, als daarin bij wettelijk
voorschrift is voorzien. Dat wettelijk voorschrift moet tenminste van dezelfde
rang zijn als het wettelijk voorschrift waarbij de bevoegdheid is geattribueerd.
Waar nodig zijn delegatiegrondslagen hiermee in overeenstemming gebracht.222. Nu de Awb de rechtsgevolgen van delegatie dwingend en uitputtend
regelt, zijn bepalingen daarover in de bijzondere wetgeving geschrapt. Daarnaast
zijn vervallen bepalingen die in strijd met artikel 10:14 Awb delegatie aan
ondergeschikten mogelijk maken. In een aantal gevallen is in plaats daarvan
een bevoegdheid om besluiten te nemen aan een ambtenaar geattribueerd. 9.2 Wettelijke grondslagIn beginsel zijn in dit wetsvoorstel geen nieuwe delegatiebevoegdheden
opgenomen. Bestaande bepalingen die delegatie mogelijk maken zijn in overeenstemming
gebracht met het volgende model:223. Model 45: grondslag voor delegatie[Oorspronkelijk bevoegde bestuursorgaan] kan [aanduiding bevoegdheid]
delegeren [aan...].Ook voor subdelegatie is een uitdrukkelijke wettelijke grondslag nodig.
In voorkomende gevallen is daarvoor het volgende model gebruikt: 224. Model 46: subdelegatie[Degene aan wie is gedelegeerd] kan een met toepassing van het [eerste]
lid gedelegeerde bevoegdheid delegeren [aan..]9.3 Terminologie225. Waar sprake is van delegatie in de zin van artikel 10:13, is steeds
het woord «delegatie» of een vorm van het werkwoord «delegeren»
gebruikt. Termen als «overdragen» zijn waar nodig vervangen.226. Waar geen sprake is van delegatie in de zin van artikel 10:13, zijn
de woorden «delegatie» en «delegeren» of vormen daarvan
waar nodig vervangen. 9.4 Geclausuleerde delegatie227. Met de figuur van delegatie onder voorbehoud van goedkeuring door
de delegans is terughoudendheid betracht. Indien aan deze figuur toch behoefte
bestaat, zijn overeenkomstig artikel 10:27 de gronden voor onthouding van
goedkeuring in de wet neergelegd.De bevoegdheid tot gedeeltelijk of onder voorwaarden delegeren ligt besloten
in de delegatiebevoegdheid zelf en behoeft dus geen uitdrukkelijke regeling.227a. Bepalingen die uitdrukkelijk voorzien in gedeeltelijke of voorwaardelijke
delegatie vervallen. 9.5 Bevoegdheden delegans228. De bevoegdheden die de delegans rechtstreeks aan de Awb ontleent
kunnen in de bijzondere wetgeving vervallen. Het gaat om de volgende bevoegdheden:– het stellen van beleidsregels over de uitoefening van de gedelegeerde
bevoegdheid (artikel 10:16, eerste lid, en artikel 4:81, eerste lid);– het verlangen van inlichtingen van de delegataris over de uitoefening
van de gedelegeerde bevoegdheid (artikel 10:16, tweede lid), en– de bevoegdheid het delegatiebesluit te allen tijde in te trekken
(artikel 10:18). 9.6 Delegatie aan ondergeschiktenArtikel 10:14 bepaalt dat de bevoegdheid tot het nemen van besluiten niet
wordt gedelegeerd aan ondergeschikten.229. Bepalingen die delegatie aan ondergeschikten mogelijk maken of verbieden,
vervallen. 9.7 Delegatie van regelgevende bevoegdheid230. Indien de Kroon haar regelgevende bevoegdheid delegeert of subdelegeert
aan een minister, is sprake van delegatie in de zin van de Awb. Niettemin
zijn, overeenkomstig Aanwijzing 30 van de Aanwijzingen voor de regelgeving,
in deze gevallen niet de in paragraaf 10.3 genoemde modellen gebruikt, maar
als vanouds de formules «bij regeling van Onze minister van ...»
of «bij ministeriële regeling». Dit betekent dat aanpassing
veelal achterwege kan blijven. 9.8 Overdracht van andermans bevoegdheidVan delegatie is sprake als een bestuursorgaan zijn eigen bevoegdheid
overdraagt aan een ander orgaan. Het komt ook voor dat een bestuursorgaan
een bevoegdheid van een ander bestuursorgaan kan overdragen aan een derde
orgaan. In dat geval zijn de bepalingen inzake delegatie, met uitzondering
van artikel 10:16, van overeenkomstige toepassing (art. 10:20).230a. Voor deze figuur is het woord «overdracht» gebruikt.Aandacht verdient in deze gevallen de vraag, wie over de uitoefening van
de overgedragen bevoegdheid beleidsregels kan vaststellen. Op grond van artikel
4:81 Awb kan in ieder geval het orgaan waaraan de bevoegdheid is overgedragen
beleidsregels vaststellen. Het oorspronkelijk bevoegde orgaan kan die bevoegdheid
echter niet aan artikel 4:81, eerste lid ontlenen.231. Zo nodig is daarom een bevoegdheid tot beleidsregelgeving voor het
oorspronke lijk bevoegde orgaan opgenomen. 10 Goedkeuring 10.1 AlgemeenAfdeling 10.2.1 regelt de goedkeuring van besluiten van bestuursorganen
door andere bestuursorganen. De regeling ziet uitsluitend op de goedkeuring
van besluiten. Het systeem is dat de bijzondere wet aangeeft welke
besluiten aan goedkeuring zijn onderworpen, welk bestuursorgaan tot goedkeuring
bevoegd is, alsmede op welke gronden de goedkeuring kan worden onthouden.
De Awb regelt de overige aspecten, in beginsel dwingend en uitputtend. Alleen
op het punt van de beslistermijn voor het nemen van een besluit omtrent goedkeuring
is er ruimte voor een uitzondering op de hoofdregel van artikel 10:31. 10.2 Aanwijzing van aan goedkeuring onderworpen besluitenArtikel 10:26 bepaalt dat besluiten slechts aan goedkeuring kunnen worden
onderworpen in bij of krachtens de wet bepaalde gevallen. Voor de aanwijzing
is het volgende model gebruikt:232. Model 47: aanwijzing aan goedkeuring onderworpen besluit[Aanduiding besluit] behoeft de goedkeuring van [aanduiding bestuursorgaan].10.3 Terminologie en toepassingsbereikAfdeling 10.2.1 ziet uitsluitend op de goedkeuring van besluiten door
een bestuursorgaan (artikel 10:25).233. Goedkeuring in de zin van artikel 10:25 is ook in de bijzondere wet
steeds met het woord «goedkeuring» aangeduid.Omgekeerd wordt het woord goedkeuring in de bijzondere wetgeving veelvuldig
gebruikt voor rechtsfiguren die geen goedkeuring zijn in de zin van artikel
10:25 Awb.234. Waar dat zou kunnen leiden tot onduidelijkheid over de toepasselijkheid
van afdeling 10.2.1 Awb, is het woord goedkeuring vervangen door «toestemming»
of «instemming». Dit kan zich met name voordoen als handelingen
die geen besluiten zijn aan de goedkeuring van een bestuursorgaan zijn onderworpen.Is de aan goedkeuring van een bestuursorgaan onderworpen handeling geen
besluit, maar wel afkomstig van een bestuursorgaan, dan is vaak behoefte aan
soortgelijke regels als opgenomen in afdeling 10.2.1. Dit doet zich bijvoorbeeld
voor bij de goedkeuring van statuten van zelfstandige bestuursorganen met
een privaatrechtelijke rechtsvorm.235. In die gevallen is zo nodig het woord «goedkeuring» vervangen
door «toestemming» of instemming« (de keuze voor een van
beide termen berust steeds op taalkundige motieven). Tevens zijn waar mogelijk
de artikelen 10:28 tot en met 10:31 Awb van overeenkomstige toepassing verklaard,
volgens het volgende model.Model 48: toestemming bij niet-besluitenHet [aanduiding bestuurshandeling] behoeft de toestemming/instemming
van [aanduiding bestuursorgaan]. De artikelen 10:28 tot en met 10:31 van de
Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.10.4 Gronden voor het onthouden van goedkeuringIngevolge artikel 10:27 kan de goedkeuring slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of op een grond neergelegd in de wet bij
of krachtens welke het goedkeuringsvereiste is gesteld.236. De thans in een aantal bijzondere wetten voorkomende grond «strijd
met het recht» is geschrapt, tenzij zij voorkomt in combinatie met de
grond «strijd met het algemeen belang». In het laatste geval is
de formule «strijd met het recht of het algemeen belang» gehandhaafd,
omdat wijziging van deze bekende formule ten onrechte de indruk zou kunnen
wekken dat onthouding van goedkeuring wegens strijd met het recht niet meer
mogelijk is.237. Andere gronden dan strijd met het recht zijn steeds uitdrukkelijk
in de bijzondere wet neergelegd, volgens het volgende model:Model 49: gronden voor het onthouden van goedkeuringDe goedkeuring kan worden onthouden wegens/ op de grond dat...237a. Indien besluiten van zelfstandige bestuursorganen aan goedkeuring
van de kroon of een minister zijn onderworpen, zijn steeds de gronden «strijd
met het recht of het algemeen belang» opgenomen. Aldus is verzekerd
dat bij het toezicht op zelfstandige bestuursorganen ook beleidsmatige overwegingen
een rol kunnen spelen. 10.5 Beslistermijn en fictieve goedkeuringArtikel 10:31 regelt voor het besluit omtrent goedkeuring een beslistermijn
van in beginsel dertien weken. Het vierde lid bepaalt, dat bij overschrijding
van deze termijn het besluit geacht wordt te zijn goedgekeurd. In beide gevallen
gaat het om «gangbare» bepalingen: de bijzondere wet kan derhalve
voor een andere regel kiezen.238. Overeenkomstige bepalingen vervallen.239. In een aantal gevallen bleek een andere – veelal kortere –
beslistermijn wenselijk. Deze is in de bijzondere wet neergelegd volgen het
volgende model:Model 50: beslistermijn voor goedkeuringHet besluit omtrent goedkeuring wordt binnen [termijn] bekendgemaakt.Artikel 10:31, eerste lid, regelt de bekendmaking van het besluit omtrent
goedkeuring aan het bestuursorgaan dat het aan goedkeuring onderworpen besluit
heeft genomen. In de bestaande wetgeving is vaak voorgeschreven dat van het
besluit omtrent goedkeuring ook aan anderen mededeling moet worden gedaan,
al dan niet door publicatie.240. Dergelijke bepalingen zijn gehandhaafd.Omdat artikel 10:31, vierde lid, een «gangbare» bepaling is,
kan de bijzondere wetgever bepalen, dat overschrijding van de beslistermijn
niet leidt tot fictieve goedkeuring, maar slechts tot de mogelijkheid van
beroep wegens niet tijdig beslissen (artikel 6:2 Awb).241. In dat geval is het volgende model gebruikt:Model 51: geen fictieve goedkeuringHet niet tijdig bekendmaken van een besluit omtrent goedkeuring of
een besluit tot verdaging van de beslissing omtrent goedkeuring heeft niet
tot gevolg dat een besluit tot goedkeuring geacht wordt te zijn genomen.10.6 Verhouding tot rechterlijk oordeelArtikel 10:28 bepaalt dat aan een besluit waarover een rechter uitspraak
heeft gedaan of waarbij een onherroepelijke uitspraak van de rechter wordt uitgevoerd, geen goedkeuring kan worden onthouden op rechtsgronden
waarop die uitspraak (mede) steunt.242. Overeenkomstige bepalingen vervallen. 10.7 Gedeeltelijke en voorwaardelijke goedkeuring, alsmede
goedkeuring voor bepaalde tijd en intrekking van de goedkeuringDe Awb gaat uit van de – ook nu reeds algemeen aanvaarde –
«slagboomtheorie» over goedkeuring. Dat wil zeggen: de bemoeienis
van het met goedkeuring belaste bestuursorgaan gaat niet verder dan de bevoegdheid
om eenmalig te beslissen of zij «met het besluit kan leven». Verdergaande
bemoeienis is onverenigbaar met de aard van het goedkeuringsrecht. Met name
mag het met goedkeuring belaste bestuursorgaan geen verkapt «medebeslissingsrecht»
krijgen.243. Bepalingen die hiermee niet verenigbaar zijn, vervallen. Het gaat
dan om de volgende typen bepalingen. Gedeeltelijke goedkeuringArtikel 10:29, eerste lid, bepaalt dat de goedkeuring slechts gedeeltelijk
kan worden verleend, indien gedeeltelijke inwerkingtreding strookt met aard
en inhoud van het besluit. Met andere woorden: gedeeltelijke goedkeuring is
slechts mogelijk, indien moet worden aangenomen dat het primair beslissende
bestuursorgaan het goedgekeurde deel van het besluit ook zonder de niet-goedgekeurde
delen zou hebben genomen. Deze regeling is dwingend en uitputtend.244. Bepalingen over gedeeltelijk goedkeuring vervallen. Voorwaardelijke goedkeuringIngevolge artikel 10:29, tweede lid, kan de goedkeuring niet onder voorwaarden
worden verleend.245. Bepalingen over voorwaardelijke goedkeuring vervallen. Goedkeuring voor bepaalde tijdIngevolge artikel 10:29, tweede lid, kan de goedkeuring niet voor bepaalde
tijd worden verleend.246. Bepalingen over goedkeuring onder tijdsbepaling vervallen. Intrekking van de goedkeuringIntrekking van een eenmaal gegeven goedkeuring is eveneens onverenigbaar
met de beperkte strekking van het goedkeuringsrecht (art. 10:29, tweede lid).247. Bepalingen over intrekking van goedkeuring vervallen. 10.8 ProcedurevoorschriftenArtikel 10:30 bepaalt dat de goedkeuring pas kan worden onthouden na overleg
met het bestuursorgaan dat het aan goedkeuring onderworpen besluit heeft genomen.248. Vergelijkbare of afwijkende bepalingen vervallen; aanvullende procedurevoorschriften
zijn gehandhaafd. 10.9 Verklaring van geen bezwaarArtikel 10:32 bepaalt, dat de voorschriften omtrent goedkeuring van overeenkomstige
toepassing zijn indien de toestemming van een ander bestuursorgaan niet is
vereist voor de inwerkingtreding van een besluit, maar voor het
nemen van een besluit. Deze figuur wordt vaak aangeduid als «verklaring
van geen bezwaar».Artikel 10:32 geldt slechts voor het geval waarin voor het nemen van een
besluit de toestemming van een bestuursorgaan is vereist. De uitdrukking «verklaring
van geen bezwaar» wordt in de wetgeving ook in andere gevallen wordt
gehanteerd (bijvoorbeeld de «verklaring van geen bezwaar» voor
het oprichten van een vennootschap).249. Waar nodig is, om verwarring te voorkomen, voor het toestemmingsvereiste
in de zin van artikel 10:32 het volgende model gebruikt:Model 52: toestemming voor nemen besluit («verklaring van geen
bezwaar»)[aanduiding besluit] wordt niet genomen dan nadat [bestuursorgaan]
daarin heeft toegestemd.250a. Aandacht verdient, dat in deze gevallen ook artikel 10:27 (gronden
voor onthouding van goedkeuring) van overeenkomstige toepassing is. Waar nodig
zijn gronden voor het onthouden van de toestemming in de wet neergelegd, op
soortgelijke wijze als vermeld in paragraaf 10.4.250. Artikel 10:32, tweede lid, bepaalt dat bij de toestemming een termijn
kan worden gesteld waarbinnen het besluit moet worden genomen genomen. Overeenkomstige
bepalingen vervallen. 11 Vernietiging 11.1 AlgemeenNaast het preventieve toezicht in de vorm van goedkeuring regelt titel
10.2 ook het repressieve toezicht in de vorm van vernietiging en schorsing.
Het gaat hier om de zogeheten «spontane» vernietiging. Dat is
de vernietiging van een besluit van een bestuursorgaan door een ander bestuursorgaan,
niet zijnde vernietiging in administratief beroep.Het systeem van afdeling 10.2.2 is dat de bijzondere wetgever moet regelen
wanneer «spontane» vernietiging mogelijk is. De Awb regelt dan
de voorwaarden en rechtsgevolgen. Deze regeling is dwingend; zij is ook uitputtend,
behalve met betrekking tot procedurevoorschriften. 11.2 Toekennen van vernietigingsbevoegdheidDe bevoegdheid tot vernietiging kan slechts worden toegekend bij wet in
formele zin, aldus artikel 10:34. Voor de toekenning van de bevoegdheid tot
vernietiging is het volgende model gebruikt:251. Model 53: Toekenning vernietigingsbevoegdheid[Besluiten] van [bestuursorgaan] kunnen door [bestuursorgaan dat
tot vernietigen bevoegd is] worden vernietigd.252. Waar de bestaande wet nog de mogelijkheid kent om bij lagere regeling
de vernietigingsbevoegdheid in het leven te roepen, is de desbetreffende bepaling
geschrapt. 11.3 VernietigingsgrondenArtikel 10:35 kent slechts de vernietigingsgronden «strijd met het
recht of het algemeen belang».253. Overeenkomstige of afwijkende bepalingen vervallen. 11.4 Beperkingen van de vernietigingsbevoegdheidDe Awb regelt een aantal beperkingen op de bevoegdheid tot vernietiging
van een besluit. Een besluit kan niet worden vernietigd indien het nog goedkeuring
behoeft (art. 10:38, eerste lid), indien tegen het besluit bezwaar of beroep
openstaat of aanhangig is (art. 10:38, tweede lid), dan wel indien het besluit
geschorst is geweest en de schorsing is geëindigd (art. 10:40).254. Alle vergelijkbare, afwijkende of aanvullende bepalingen vervallen.Gedeeltelijke vernietiging is slechts mogelijk indien dit strookt met
de aard en inhoud van het besluit (artikel 10:36).255. Vergelijkbare bepalingen, maar ook bepalingen die gedeeltelijke vernietiging
algeheel uitsluiten, vervallen. 11.5 Verhouding tot rechterlijk oordeelEen besluit waarover de rechter uitspraak heeft gedaan of waarbij een
onherroepelijke rechterlijke uitspraak wordt uitgevoerd, kan niet worden vernietigd
op rechtsgronden die in strijd zijn met de gronden waarop de uitspraak (mede)
steunt (artikel 10:37).256. Overeenkomstige bepalingen vervallen. 11.6 ProcedurevoorschriftenArtikel 10:41 bepaalt dat vernietiging slechts plaatsvindt na overleg
met het bestuursorgaan dat het te vernietigen besluit heeft genomen.257. Vergelijkbare overlegverplichtingen kunnen derhalve vervallen.258. Aanvullende procedurevoorschriften, alsmede bijzondere voorschriften
over de bekendmaking van besluiten omtrent vernietiging, zijn gehandhaafd. 11.7 Vernietiging van besluiten tot het aangaan van privaatrechtelijke
rechtshandelingenDe artikelen 10:39 en 10:42, derde lid, geven een uitputtende regeling
voor het vernietigen van besluiten tot het aangaan van privaatrechtelijke
rechtshandelingen.260. Bepalingen over dit onderwerp vervallen. 11.8 Rechtsgevolgen van vernietigingDe rechtsgevolgen van vernietiging worden dwingend en uitputtend geregeld
in artikel 10:42. In dit verband zij ook opgemerkt dat vernietiging terugwerkende
kracht heeft, zodat ook dat niet meer behoeft te worden geregeld (vgl. memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel Derde tranche Awb; kamerstukken II 1993/94,
23 700, nr. 3, p. 196).261. Bepalingen over dit onderwerp vervallen. 11.9 SchorsingDe Awb ziet schorsing als een bevoegdheid die accessoir is aan de vernietigingsbevoegdheid.
Artikel 10:43 kent de bevoegdheid tot schorsing toe aan ieder bestuursorgaan
dat bevoegd is tot vernietiging. De schorsingbevoegdheid behoeft dus niet
meer afzonderlijk te worden toegekend. Voorwaarden voor en rechtsgevolgen
van schorsing worden eveneens uitputtend geregeld. De rechtsgevolgen van schorsing
komen overeen met die van vernietiging. Dit geldt ook voor de regeling van
gronden voor schorsing. De enige grond voor schorsing is, dat er aanleiding
is om een onderzoek in te stellen of er reden is tot vernietiging (artikel
10:43).262. Alle bepalingen over schorsing vervallen derhalve. DEEL 3 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING HOOFDSTUK 1 WIJZIGING VAN DE ALGEMENE WET BESTUURSRECHT ENIG ARTIKEL AIn de memorie van toelichting bij de derde tranche is uiteengezet dat
de uitbreiding van de motiveringsplicht tot besluiten van algemene strekking
niet behoort te gelden voor besluiten, inhoudende algemeen verbindende voorschriften
(kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, blz. 16). De gewijzigde opzet
van artikel 3:1, eerste lid, tot stand gekomen bij de wet afschaffing adviesverplichtingen
(Stb. 1995, 355), betekent dat thans uitdrukkelijk moet worden bepaald dat
afdeling 3.7 op laatstgenoemde besluiten niet van toepassing is. BOp grond van de voor het Rijk geldende comptabiliteitswetgeving is de
departementale accountantsdienst bevoegd, in het kader van de (jaarlijkse)
controle op het door de betrokken minister gevoerde financiële beheer
en de financiële verantwoording daarover (artikel 22 jo. 51 van de Comptabiliteitswet),
bij derden (waaronder subsidie-ontvangers) rechtstreeks inlichtingen in te
winnen dan wel controlewerkzaamheden te verrichten voor zover de bevoegdheid
daartoe bij of krachtens de wet of anderszins aan de betrokken minister is
verleend (art. 5, tweede lid, Besluit taak DAD). Met het verlenen van deze
bevoegdheid «anderszins» wordt onder meer gedoeld op het zich
voorbehouden van deze controlemogelijkheid door de minister in de subsidiebeschikking.
Omdat de Awb vereist dat aan de subsidie-ontvanger op te leggen verplichtingen
een wettelijke basis hebben, zou het systeem van de comptabiliteitswetgeving
op dit punt worden gefrustreerd. Dit achten wij ongewenst. Vandaar dat wij
voorstellen om in de Awb een basis te scheppen voor het (kunnen) opleggen
van deze verplichting. Met het nieuwe onderdeel h van het eerste lid wordt
derhalve niet meer beoogd dan het bestendigen van de bestaande situatie.Voor de lagere overheden geldt, dat ook daar behoefte kan bestaan aan
het opleggen van verplichtingen aan subsidie-ontvangers in het kader van de
accountantscontrole op de jaarstukken (art. 213, tweede lid, Gemeentewet,
art. 217, tweede lid, Provinciewet). CHet huidige derde lid van artikel 5:18 was in het ingediende wetsvoorstel
Derde tranche Awb nog het tweede lid. Vernummering heeft plaatsgevonden omdat
bij amendement een nieuw tweede lid werd ingevoegd. Het woord «daartoe»
in het oorspronkelijke tweede – dus thans derde – lid slaat terug
op de in het eerste lid geregelde bevoegdheid tot onderzoek, opneming of monsterneming.
Door de invoeging van een nieuw tweede lid kan het misverstand ontstaan dat
het woord «daartoe» terugslaat op dat tweede lid. Om dit misverstand
uit te sluiten, wordt voorgesteld het tweede en derde lid om te draaien. DIn artikel 5:33, eerste lid, tweede volzin, betreffende de invordering
van dwangsommen, is verzuimd om toe te voegen «verhoogd met de op de
invordering vallende kosten». Deze toevoeging is wél opgenomen
in de invorderingsregeling betreffende de kosten van bestuursdwang (artikel
5:26, eerste lid). Doordat artikel 5:33, tweede lid, echter alleen het tweede
tot en met vierde lid van artikel 5:26 van toepassing verklaart, is de regeling
over de verhoging van de op de invordering vallende kosten bij de invordering
van dwangsommen abusievelijk buiten toepassing gebleven. Via de voorgestelde
wijziging wordt deze omissie hersteld. EDeze wijziging strekt ertoe artikel 10:39, eerste lid, in overeenstemming
te brengen met gangbare Awb-terminologie, waarbij niet meer over «rechtshandeling
naar burgerlijk recht» wordt gesproken, maar over «privaatrechtelijke
rechtshandeling» (vgl. o.a. de artikelen 8:1, derde lid, onderdeel b,
en 8:3 Awb). FDeze wijziging strekt ertoe artikel 10:44, vierde lid, in overeenstemming
te brengen met de gangbare Awb-terminologie, waarbij niet meer over administratiefrechtelijke
voorziening wordt gesproken, maar over bezwaar en beroep (vgl. o.a. artikel
10:38, tweede lid, Awb). Ook de corresponderende artikelen 267, zesde lid,
Provinciewet en 274, zesde lid, Gemeentewet, waarvoor artikel 10:44, vierde
lid, Awb in de plaats treedt, bevatten reeds de thans voorgestelde terminologie. HOOFDSTUK 2 MINISTERIE VAN ALGEMENE ZAKEN ENIG ARTIKEL Wet openbaarheid van bestuur210. HOOFDSTUK 3 MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN ARTIKEL 1 Ambtenarenwet3. ARTIKEL 2 Brandweerwet 1985 ADe inlichtingenplicht van artikel 21a is overgebracht naar artikel 13,
waar zij logisch thuishoort. Deze inlichtingenplicht is ten behoeve van de
aanwijzingsbevoegdheid opgenomen en niet ten behoeve van toezicht. B en C82. D92a, model 29; 102. EArtikel 21a: zie A.Artikel 22: 118, 126a. ARTIKEL 3 Garantiewet militairen K.N.I.L. A, B en C210. ARTIKEL 4 Gemeentewet A222, 225. In artikel 83 van de Gemeentewet is sprake van delegatie door
de raad van zijn eigen bevoegdheden. In dit artikel wordt hiervoor de term
«toekennen» gebruikt; deze termen wordt nu vervangen door «overdragen». B, C, D, I, L, M, N, P, S230a. In de artikelen 84, 90, 123, 154, eerste lid, 165, derde lid, 165,
167, eerste lid, en 178, eerste lid, is sprake van delegatie door de raad
van bevoegdheden van hetzij het college van burgemeester en wethouders, hetzij
de burgemeester, hetzij de raad zelf. In deze artikelen worden hiervoor afwisselend
de termen «toekennen» en «opdragen» gebruikt; deze
termen worden nu vervangen door «overdragen» respectievelijk «delegeren».
Het derde lid van artikel 123 kan vervallen omdat het overbodig is geworden,
nu het mandaat aan ambtenaren betreft. E en F158, 159, 196.In het eerste lid van artikel 125 wordt de bevoegdheid tot toepassing
van bestuursdwang toegekend aan het gemeentebestuur. Door het hanteren van
de term «gemeentebestuur» komt de bevoegdheid toe aan het orgaan
binnen dat bestuur dat belast is met de uitvoering van een verordening of
ander wettelijk voorschrift. Dit laatste komt ook tot uitdrukking in het nieuwe
tweede, derde en vierde lid van artikel 125, waarin de bevoegdheid tot bestuursdwang
nader wordt verdeeld over de organen binnen het gemeentebestuur. Deze artikelleden
komen overeen met het huidige artikel 129. GArtikel 135 blijft gehandhaafd omdat dit artikel de bevoegdheid tot toepassing
van bestuursdwang toekent aan gedeputeerde staten of de commissaris van de
Koning, indien sprake is van taakverwaarlozing als bedoeld in artikel 124
van de Gemeentewet. Het derde lid van artikel 135 is aangepast aan de Awb.
In geval van taakverwaarlozing vindt na toepassing van bestuursdwang het kostenverhaal
plaats op grond van artikel 5:26 van de Awb. HDit artikellid is terminologisch aangepast aan de Awb. J82. Artikel 148, eerste lid, is tekstueel aangepast. Het artikel zelf
dient te worden gehandhaafd, omdat het in casu gaat om beleidsregels met betrekking
tot bij of krachtens de wet verleende bevoegdheden aan andere organen van
de gemeente dan de raad. Aldus is sprake van een situatie, bedoeld in artikel
4:81, tweede lid, van de Awb. K86, 87 en 89. O, R, T215. Op grond van de artikelen 166, eerste lid, en 177, eerste lid, van
de Gemeentewet kan de uitvoering van besluiten worden «overgedragen»
aan gemeenteambtenaren of politieambtenaren werkzaam binnen de gemeente. De
term «overdragen» impliceerde delegatie. Ingevolge artikel 10:14
Awb is delegatie aan ondergeschikten evenwel niet toegestaan. De bepalingen
zijn in de normale hiërarchische verhoudingen tussen de bestuursorganen
van de gemeente en het ambtelijk apparaat overbodig. Dit geldt evenwel niet
voor politie-ambtenaren. Overeenkomstig de bedoeling van de huidige bepalingen
blijft het echter gewenst dat bevoegdheden kunnen worden gemandateerd aan
politie-ambtenaren. Gelet op artikel 10:4, tweede lid, van de Awb is het noodzakelijk
om deze specifieke mandaatsbevoegdheid in de Gemeentewet op te nemen om te
voorkomen dat de mandans afhankelijk zou zijn van instemming van de mandataris.Omdat mandaat ziet op het «nemen van besluiten» en niet op
de uitvoering van besluiten c.q. het verrichten van feitelijke handelingen
is gekozen voor de term «machtigen».Het tweede lid van de artikelen 166 en 177 is overbodig geworden nu het
om mandaat gaat. Q210. In artikel 171 wordt de vertegenwoordiging van de gemeente in en
buiten rechte door de burgemeester geregeld. Op grond van het tweede lid kan
de burgemeester deze vertegenwoordiging «opdragen» aan een door
hem aan te wijzen persoon. Aangezien het hier gaat om volmacht en mandaat
en daarvoor geen wettelijke grondslag is vereist, kan het tweede lid van artikel
171 vervallen. U229. Artikel 231 bepaalt dat de heffing en invordering van de gemeentelijke
belastingen geschiedt met toepassing van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
en de Invorderingswet 1990 en dat daarbij de taak van de inspecteur binnen
het gemeentebestuur wordt vervuld door het college van burgemeester en wethouders.
Artikel 232 bepaalt vervolgens dat het college, voor zover de verordening
dat toelaat, zijn taken kan delegeren aan ambtenaren. Nu deze delegatie niet
meer is toegestaan, wordt artikel 231 in die zin gewijzigd dat de taak van
de inspecteur voortaan rechtstreeks wordt geattribueerd aan een daartoe aan
te wijzen ambtenaar. Andere taken ter uitvoering van deze wetten worden reeds
nu rechtstreeks aan daartoe aan te wijzen ambtenaren geattribueerd (artikel
231, tweede lid, onderdelen c tot en met e).In het verlengde van de bovenbedoelde wijziging wordt artikel 231 ook
nog op een ander punt gewijzigd. Nu de taken van de inspecteur worden toebedeeld
aan een gemeenteambtenaar, past het binnen de systematiek van
de onderlinge verdeling van bevoegdheden dat de taken die uit hoofde van de
Algemene wet inzake rijksbelastingen en de Invorderingswet 1990 toekomen aan
de Minister van Financiën en die nu worden vervuld door de raad, worden
toebedeeld aan het college van burgemeester en wethouders. V229. Artikel 232 wordt aangevuld met enkele bepalingen die samenwerking
op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen mogelijk maken bij de uitvoering
van belastingverordeningen, ook als een gemeenschappelijke regeling zelf niet
bevoegd is tot het invoeren van een bepaalde belasting. Nu de taak van de
inspecteur wordt geattribueerd aan een ambtenaar kunnen de colleges van burgemeester
en wethouders voor deze taak niet meer besluiten tot samenwerken en moet daarvoor
een bevoegdheid in de wet worden opgenomen. Daarnaast wordt hetzelfde nu uitdrukkelijk
mogelijk gemaakt voor de invorderingstaken. Bij de samenwerking op basis van
de Wet gemeenschappelijke regelingen kan zowel worden gedacht aan het toedelen
van de desbetreffende taken aan een «centrumgemeente» als aan
het via een gemeenschappelijke regeling in het leven roepen van een gemeenschappelijke
belastingdienst. W, X, Y, ZDe wijziging van artikel 231 brengt met zich dat sommige andere artikelen
in dit hoofdstuk daaraan moeten worden aangepast. AANu op grond van artikel 231, tweede lid, onderdeel a, de taak van de Minister
van Financiën zal worden vervuld door het college van burgemeester en
wethouders zijn de artikelen 245 en 246 overbodig geworden en kunnen ze vervallen. BBNu als gevolg van de wijziging van artikel 231 de aanslagen worden opgelegd
door de daartoe aan te wijzen gemeentelijke inspecteur wordt de gemeente bij
de behandeling van een beroep tegen de uitspraak op een bezwaarschrift als
uitvloeisel van het bepaalde in hoofdstuk II van de Wet administratieve rechtspraak
belastingzaken vertegenwoordigd door diezelfde inspecteur. Een regeling als
thans in het eerste lid van artikel 248 is opgenomen is daarom nu overbodig.Ten aanzien van de behandeling van beroep in cassatie bepaalt artikel
19 van de Wet administratieve rechtspraak belastingzaken dat de Gemeentewet
uitdrukkelijk moet bepalen wie de gemeente vertegenwoordigt. Het tweede lid
van artikel 248 moet daarom gehandhaafd blijven. Gelet op het belang van een
beroep in cassatie wordt hiervoor het college van burgemeester en wethouders
aangewezen. CCDe bevoegdheid tot kwijtschelding wordt – via de toepasselijkheid
van artikel 231, tweede lid, onder c – geattribueerd aan de in artikel
212, tweede lid, bedoelde gemeenteambtenaar. Deze wijziging ligt in het verlengde
van de voorgestelde wijziging van artikel 231. DD, EE, IIDe opschriften van titel V alsmede van de hoofdstukken XVI en XVII van
die titel worden aangepast. Het nieuwe opschrift van titel V brengt de verhouding
tussen de Awb en de Gemeentewet tot uitdrukking. In de afdelingen 10.2.1 en
10.2.2 van de Awb wordt de goedkeuring en vernietiging van besluiten van bestuursorganen
door andere bestuursorganen geregeld. In titel V worden die toezichtsbevoegdheden
nader uitgewerkt voor de besluiten van het gemeentebestuur.In hoofdstuk XVI vindt alleen de nadere uitwerking van goedkeuring van
besluiten van het gemeentebestuur plaats; in verband daarmee is het opschrift
«voorafgaand toezicht» vervangen door «goedkeuring».
Andere vormen van voorafgaand toezicht, waar het huidige artikel 267 nog over
spreekt vallen door artikel 10:32 reeds onder de werking van afdeling 10.2.1.
Hierdoor kon het opschrift van hoofdstuk XVI worden «beperkt»
tot goedkeuring.In het opschrift van hoofdstuk XVII is «schorsing» opgenomen,
omdat de Awb de mogelijkheid van schorsing van besluiten uitvoeriger regelt
dan de Gemeentewet. FF233. Aangezien het ook mogelijk is dat andere beslissingen dan besluiten
aan goedkeuring worden onderworpen, wordt zulks uitdrukkelijk in artikel 259
opgenomen. Daarbij wordt uitdrukkelijk bepaald dat in dat geval de bepalingen
in de Awb inzake goedkeuring van overeenkomstige toepassing zijn. GGAfdeling 10.2.1 van de Awb, over goedkeuring, komt nagenoeg overeen met
de artikelen 259 tot en met 267 van de Gemeentewet. Als gevolg daarvan kunnen
de artikelen 260 tot en met 265 en 267 vervallen. HHVan artikel 266 worden het eerste en – met vernummering –
het vierde en vijfde lid gehandhaafd. Voor deze leden geldt immers dat zij
de algemene goedkeuringsartikelen van de Awb nader uitwerken voor de goedkeuring
van gemeentelijke besluiten (248).Het tweede en derde lid van artikel 266 vervallen, omdat artikel 10:31,
eerste tot en met derde lid, Awb hierin voorziet (238). JJ251. De Awb bepaalt in artikel 10:34 dat de bevoegdheid om te vernietigen
bij wet moet worden verleend. Het eerste lid van artikel 268 geeft die wettelijke
grondslag. Het staat de bijzondere wetgever vrij te bepalen welke beslissingen
aan dit toezichtsinstrument onderworpen kunnen worden. In de Gemeentewet treft
men geen definitie van het begrip besluit aan. Voor de praktijk van het toezichtsinstrument
wordt voor het besluitbegrip aangesloten bij het algemeen taalgebruik. In
de Awb is het besluitbegrip beperkter gedefinieerd, in die zin dat slechts
over schriftelijke besluiten wordt gesproken. Voor de toepassing van schorsing
en vernietiging blijft het evenwel wenselijk om van een ruimer besluitbegrip
uit te gaan. Onder omstandigheden moeten ook mondelinge beslissingen en fictieve
besluiten aangetast kunnen worden. Daarom is in het tweede lid bepaald dat
ook niet-schriftelijke beslissingen van het gemeentebestuur onderworpen kunnen
worden aan schorsing en vernietiging. KKDe in artikel 273, vierde lid, opgenomen termijn van een maand wordt overeenkomstig
de Awb uitgedrukt in weken. LLDe afdelingen 10.2.1 en 10.2.2 van de Awb komen nagenoeg overeen met de
artikelen 269 tot en met 272, 274, derde tot en met zesde lid, 275, 276 en
280 van de Gemeentewet. Als gevolg daarvan kunnen deze bepalingen vervallen. MMArtikel 10:41, eerste en tweede lid, van de Awb komt nagenoeg overeen
met artikel 278, tweede en vierde lid van de Gemeentewet. Als gevolg daarvan
kan artikel 278, tweede en vierde lid, vervallen. NNArtikel 8:4, onderdeel a, van de Awb sluit beroep tegen schorsings- en
vernietigingsbesluiten uit. Bij de totstandkoming van de Gemeentewet is in
afwijking daarvan in artikel 281a bepaald, dat beroep ingesteld kan worden
tegen zowel vernietigings- als schorsingsbesluiten. In de praktijk is gebleken
dat beroep tegen een schorsingsbesluit niet wenselijk is, juist omdat een
besluit wordt geschorst om een mogelijke vernietiging te onderzoeken. De mogelijkheid
om beroep in te stellen wordt derhalve beperkt tot vernietigingsbesluiten. ARTIKEL 5 Kaderwet bestuur in verandering A, B, C225 ARTIKEL 6 Provinciewet A225. In artikel 81 van de Provinciewet is sprake van delegatie door provinciale
staten van hun eigen bevoegdheden. In dit artikel wordt hiervoor de termen
«toekennen» gebruikt; deze termen wordt nu vervangen door «overdragen». B, C, D, I, K, L, L, M230a. In de artikelen 82, 88, 120, 143, 150, 152 en 163 is sprake van
overdracht door provinciale staten van bevoegdheden van gedeputeerde staten.
In deze artikelen worden hiervoor afwisselend de termen «toekennen»
en «opdragen» gebruikt; deze termen worden nu vervangen door «overdragen». E en F158, 159, 196. In het eerste lid van artikel 122 wordt de bevoegdheid
tot toepassing van bestuursdwang toegekend aan het provinciaal bestuur. Door
het hanteren van de term «provinciaal bestuur» komt de bevoegdheid
toe aan het orgaan binnen dat bestuur dat belast is met de uitvoering van
een verordening of ander wettelijk voorschrift. Dit laatste komt ook tot uitdrukking
in het nieuwe tweede, derde en vierde lid van artikel 122, waarin
de toekenning van de bevoegdheid nader wordt verdeeld over de organen binnen
het provinciaal bestuur. Deze artikelleden komen overeen met het huidige artikel
126. GArtikel 132 blijft gehandhaafd omdat dit artikel de bevoegdheid tot toepassing
van bestuursdwang toekent aan de Minister van Binnenlandse Zaken, indien sprake
is van taakverwaarlozing als bedoeld in artikel 121 van de Provinciewet. Het
derde lid van artikel 132 is aangepast aan de Awb. In geval van taakverwaarlozing
vindt na toepassing van bestuursdwang het kostenverhaal plaats op grond van
artikel 5:26 van de Awb. HArtikel 136, derde lid, is terminologisch aangepast aan de Awb. J82. Artikel 144, eerste lid, is tekstueel aangepast. Het artikel zelf
dient te worden gehandhaafd, omdat het in casu gaat om beleidsregels met betrekking
tot bij of krachtens de wet verleende bevoegdheden aan andere organen van
de provincie dan provinciale staten. Aldus is sprake van een situatie als
bedoeld in artikel 4:81, tweede lid, van de Awb. N, O, Q215. Op grond van de artikelen 164, eerste lid, en 177, eerste lid, van
de Provinciewet kan de uitvoering van besluiten worden «overgedragen»
aan provinciale ambtenaren. Het tweede lid van deze artikelen en artikel 178
bevatten daarnaast een procedure ingeval van deze overdracht van bevoegdheden.
De term «overdragen» impliceerde delegatie. Ingevolge artikel
10:14 Awb is delegatie aan ondergeschikten evenwel niet toegestaan. Aangezien
het gaat hier om mandaat in normale hiërarchische verhoudingen, zijn
deze artikelen overbodig. P210. In artikel 176 wordt de vertegenwoordiging van de provincie in en
buiten rechte door de commissaris geregeld. Op grond van het tweede lid kan
de commissaris deze vertegenwoordiging «opdragen» aan een door
hem aan te wijzen persoon. Aangezien het hier gaat om mandaat en voor het
mandateren geen wettelijke grondslag is vereist, kan het tweede lid van artikel
176 vervallen. R, S, WDe opschriften van titel V alsmede van de hoofdstukken XVII en XVIII van
die titel worden aangepast. Het nieuwe opschrift van titel V brengt de verhouding
tussen de Awb en de Provinciewet tot uitdrukking. In de afdelingen 10.2.1
en 10.2.2 van de Awb wordt de goedkeuring en vernietiging van besluiten van
bestuursorganen door andere bestuursorganen geregeld. In titel V worden die
toezichtsbevoegdheden nader uitgewerkt voor de besluiten van het provinciaal
bestuur.In hoofdstuk XVII vindt alleen de nadere uitwerking van goedkeuring van
besluiten van het gemeentebestuur plaats; in verband daarmee is het opschrift
«voorafgaand toezicht» vervangen door «goedkeuring».
Andere vormen van voorafgaand toezicht, waar het huidige artikel 260 nog over
spreekt vallen door artikel 10:32 reeds onder de werking van afdeling 10.2.1. Hierdoor kon het opschrift van hoofdstuk XVII worden «beperkt»
tot goedkeuring.In het opschrift van hoofdstuk XVIII is «schorsing» opgenomen,
omdat de Awb de mogelijkheid van schorsing van besluiten uitvoeriger regelt
dan de Provinciewet. T233. Aangezien het ook mogelijk is dat andere beslissingen dan besluiten
aan goedkeuring worden onderworpen, wordt zulks uitdrukkelijk in artikel 253
opgenomen. Daarbij wordt uitdrukkelijk bepaald dat in dat geval de bepalingen
in de Awb inzake goedkeuring van overeenkomstige toepassing zijn. UAfdeling 10.2.1 van de Awb, over goedkeuring, komt nagenoeg overeen met
de artikelen 254 tot en met 260 van de Provinciewet. Als gevolg daarvan kunnen
de artikelen 254 tot en met 257 en 260 vervallen. VVan artikel 259 worden het eerste en – met vernummering –
het vierde en vijfde lid gehandhaafd. Voor deze leden geldt immers dat zij
de algemene goedkeuringsartikelen van de Awb nader uitwerken voor de goedkeuring
van provinciale besluiten (248).Het tweede en derde lid van artikel 259 vervallen, omdat artikel 10:31,
eerste tot en met derde lid, hierin voorziet (238). X251. De Awb bepaalt in artikel 10:34 dat de bevoegdheid om te vernietigen
bij wet moet worden verleend. Het eerste lid van artikel 268 geeft die wettelijke
grondslag. Het staat de bijzondere wetgever vrij te bepalen welke beslissingen
aan dit toezichtsinstrument onderworpen kunnen worden. In de Provinciewet
treft men geen definitie van het begrip besluit aan. Voor de praktijk van
het toezichtsinstrument wordt voor het besluitbegrip aangesloten bij het algemeen
taalgebruik. In de Awb is het besluitbegrip beperkter gedefinieerd, in die
zin dat slechts over schriftelijke besluiten wordt gesproken. Voor de toepassing
van schorsing en vernietiging blijft het evenwel wenselijk om van een ruimer
besluitbegrip uit te gaan. Onder omstandigheden moeten ook mondelinge beslissingen
en fictieve besluiten aangetast kunnen worden. Daarom is in het tweede lid
bepaald dat ook niet-schriftelijke beslissingen van het provinciaal bestuur
onderworpen kunnen worden aan schorsing en vernietiging. VDe afdelingen 10.2.1 en 10.2.2 van de Awb komen nagenoeg overeen met de
artikelen 262 tot en met 265, 267, derde tot en met zesde lid, 268, 269 en
273 van de Provinciewet. Als gevolg daarvan kunnen deze bepalingen vervallen. ZDe in artikel 266, tweede lid, opgenomen termijn van een maand wordt overeenkomstig
de Awb uitgedrukt in weken. AAArtikel 10:41, eerste en tweede lid, van de Awb komt nagenoeg overeen
met artikel 271, tweede en vierde lid van de Provinciewet. Als gevolg daarvan
kan artikel 271, tweede en vierde lid, vervallen. BBArtikel 8:4, onderdeel a, van de Awb sluit beroep tegen schorsings- en
vernietigingsbesluiten uit. Bij de totstandkoming van de Provinciewet is in
afwijking daarvan in artikel 274a bepaald, dat beroep ingesteld kan worden
tegen zowel vernietigings- als schorsingsbesluiten. In de praktijk is gebleken
dat beroep tegen een schorsingsbesluit niet wenselijk is, juist omdat een
besluit wordt geschorst om een mogelijke vernietiging te onderzoeken. De mogelijkheid
om beroep in te stellen wordt derhalve beperkt tot vernietigingsbesluiten. ARTIKEL 7 Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag158 tot en met 164. De burgemeester en de Commissaris der Koningin ontlenen
hun bestuursdwangbevoegdheid aan de Gemeentewet respectievelijk Provinciewet.
Het is derhalve alleen nodig om in de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk
gezag aan de minister van Binnenlandse Zaken bestuursdwangbevoegdheid toe
te kennen. ARTIKEL 8 Wet financiële voorzieningen privatisering
ABP A232. B234. ARTIKEL 9 Wet gemeenschappelijke regelingen A, K, N, U, Y, DD, HH234, 237. B, LLHet betreft terminologische aanpassingen aan de eerste tranche van de
Awb. Termijnen korter of gelijk aan drie maanden worden in weken uitgedrukt.
Bij de aanpassing van de Wgr aan de eerste tranche Awb zijn deze aanpassingen
over het hoofd gezien. C, D, F, G, H, L, O, V, X, Z, AA, EE, FF, II, JJVoorwaarde om te spreken van delegatie in de zin van de Awb is onder meer
dat het uitsluitend gaat om overdracht van de bevoegdheid tot het nemen van
besluiten in de zin van de Awb. Overdracht van bevoegdheden aan een gemeenschappelijke
regeling kan ook andere bevoegdheden betreffen dan die tot het nemen van besluiten,
bijvoorbeeld adviseren of overleggen. Derhalve is in deze artikelen gekozen
voor het ruimere begrip overdracht. EHet betreft een terminologische aanpassing. Reden om hier niet te spreken
van delegatie in de zin van de Awb is dat hiervan alleen sprake is als een
bestuursorgaan zijn eigen bevoegdheid tot het nemen van een besluit overdraagt
aan een ander orgaan. Indien het algemeen bestuur een bevoegdheid van het
dagelijks bestuur overdraagt, ofwel een andere bevoegdheid dan die tot het
nemen van een besluit, gaat het niet om delegatie in strikte zin. H, M, P, X, BB, GG, KKHet betreft terminologische aanpassingen aan de eerste tranche Awb. De
formulering «gevoelen doen blijken» is vervangen door «zienswijze
naar voren brengen» conform de terminologie die onder meer in hoofdstuk
3 van de Awb wordt gehanteerd. Bij de aanpassing van de Wgr aan de eerst tranche
Awb zijn deze aanpassingen over het hoofd gezien. J, CC237. In artikel 36 was reeds een aantal gronden neergelegd voor het onthouden
van goedkeuring. Deze gronden betreffen het bundelings- en integratievereiste.
Het onthouden van goedkeuring kan echter ook om andere redenen gewenst zijn,
bijvoorbeeld indien gemeenten in een gemeenschappelijke regeling onverantwoorde
financiële verplichtingen aangaan. De wijziging van artikel 36 strekt
ertoe de gronden voor het onthouden van goedkeuring aan een regeling uitputtend
in de Wgr op te nemen. Aangezien op voorhand niet te voorzien is in welke
specifieke gevallen aan een regeling goedkeuring moet kunnen worden onthouden,
is in het eerste lid van artikel 36 het criterium «strijd met het recht
of het algemeen belang» toegevoegd. Q, R, S, T248 ARTIKEL 10 Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens A en B91, 92a (model 29), 135a, 155 (model 37). Bij het toezicht op de naleving
van de bij en krachtens de Wet GBA gestelde regels dient te worden onderscheiden
tussen de taak van de Minister van Binnenlandse Zaken enerzijds en de taak
van de Registratiekamer anderzijds.De Minister van Binnenlandse Zaken ziet er op toe, dat de inrichting,
de werking en de beveiliging van de basisadministraties voldoen aan de regels
die krachtens artikel 6, eerste lid, van de Wet GBA zijn gesteld. Een gemeentebestuur
mag geen uitvoering geven aan die regels, dan nadat de Minister van Binnenlandse
Zaken daartoe toestemming heeft verleend (artikel 7 Wet GBA). Bij de beoordeling
van het verzoek om toestemming, alsmede nadat toestemming is verleend, kan
de minister een onderzoek instellen naar de inrichting, de werking en de beveiliging
van de basisadministratie (artikelen 9 e.v. Wet GBA). Een soortgelijke regeling
geldt ten aanzien van de inrichting en de werking van de voorzieningen waarmee
afnemers en derden als bedoeld in artikel 99 van de Wet GBA berichten verzenden
en ontvangen (artikelen 17 e.v. Wet GBA).Slechts in een gedeelte van deze gevallen is sprake van toezicht op de
naleving als bedoeld in de Algemene wet bestuursrecht. Zie de toelichting
onder 98 en 99. Een en ander heeft tot gevolg, dat de bepalingen van afdeling 5.2 van de Awb slechts van toepassing zijn in de gevallen
waarin het toezicht betrekking heeft op afnemers en derden als bedoeld in
artikel 99 van de Wet GBA, die in het bezit zijn van een toestemming als bedoeld
in artikel 17 van de Wet GBA. In verband daarmee wordt voorgesteld artikel
20, alsmede de verwijzing naar dat artikel in artikel 21, van de wet aan te
passen. CIn artikel 120 van de Wet GBA moet de verwijzing naar artikel 37 WPR worden
aangepast in verband met de ingevolge dit wetsvoorstel in laatstgenoemd artikel
aangebrachte vernummering van de artikelleden. ARTIKEL 11 Wet van 21 april 1955, houdende vaststelling
van een regeling, als bedoeld in artikel 89a van de Comptabiliteitswet (Stb.
1927, No. 259), ten aanzien van de «Stichting tot verzorging en afwikkeling
van pensioensaangelegenheden betreffende gewezen overheidspersoneel van Indonesië
en hun nagelaten betrekkingen (Stb. 189) A234, 12. B234. ARTIKEL 12 Wet Nationale ombudsmanHet gaat hier om een bevoegdheid sui generis: de ombudsman blijft zelf
bevoegd om die bevoegdheden uit te oefenen, maar kan bepalen dat deze bevoegdheden
voor bijvoorbeeld bepaalde beleidsterreinen tevens worden uitgeoefend door
een substituut-ombudsman. Van mandaat of delegatie is geen sprake, nu de Nationale
ombudsman geen bestuursorgaan is (art. 1:1, eerste lid, onder f, Awb). ARTIKEL 13 Wet op de Parlementaire Enquête234. ARTIKEL 14 Wet op de Raad van State3. ARTIKEL 15 Wet Stichting CAOP234. ARTIKEL 16 Wet Stichting ROI234. ARTIKEL 17 Overgangsbepaling gemeentelijke belastingenMet deze overgangsbepaling wordt bewerkstelligd dat met betrekking tot
belastingaanslagen die reeds zijn vastgesteld vóór het tijdstip
van inwerkingtreding van deze wet (de zogenaamde lopende gevallen), alle inspecteursbevoegdheden
toekomen aan de in artikel 213, tweede lid, onderdeel b, van
de Gemeentewet bedoelde ambtenaar, aan wie uit hoofde van deze wet de taak
van inspecteur wordt geattribueerd. HOOFDSTUK 4 MINISTERIE VAN BUITENLANDSE ZAKEN ENIG ARTIKEL Sanctiewet 1977Lid 1: 92a, model 29.Lid 2: 155, model 37.Lid 3 en 4: 109, 110, 11, 119, 121, 139. HOOFDSTUK 5 MINISTERIE VAN DEFENSIE ARTIKEL 1 Belemmeringenwet Landsverdediging212. De bevoegdheid tot het opleggen van een gedoogplicht wordt in de
Belemmeringenwet Landsverdediging neergelegd bij de betrokken minister. Gelet
op de uitdrukkelijke bepaling in artikel 7 dat slechts in gevallen van geringe
betekenis bepaalde personen gemachtigd kunnen worden namens de minister een
dergelijke gedoogplicht op te leggen, moet ervan worden uitgegaan dat het
hier een bevoegdheid betreft die naar haar aard in beginsel niet voor mandaat
in aanmerking komt. Teneinde de mogelijkheid van mandaat te verzekeren dient
deze dan ook uitdrukkelijk in de wet te worden geregeld. Nu het om een mandaat
voor een bepaald geval gaat en er tevens bijzondere vereisten zijn gesteld
aan de bekendmaking wordt het tweede lid van artikel 7 eveneens aangepast. ARTIKEL 2 Inkwartieringswet A tot en met G210. In de te wijzigen artikelen gaat het om het namens de minister verrichten
van feitelijke handelingen, het namens de minister aanwijzen van personen
die feitelijke handelingen kunnen verrichten dan wel het namens de minister
verlenen van toestemming of vaststellen van een schadeloosstelling. Mandaat
en volmacht zijn ook zonder wettelijke grondslag mogelijk. Derhalve kunnen
bepalingen als «of namens» en «of vanwege» vervallen. HDaar de Inkwartieringswet zich niet verzet tegen het op een andere wijze
voorzien in het benodigde ingeval van weigering of nalatigheid, naast het
toepassen van bestuursdwang, kan het huidige artikel 50 vervallen. I157, model 38. In dit artikel wordt aan degenen die bevoegd zijn vorderingen
te doen ook bestuursdwangbevoegdheid toegekend. JNaast de burgemeester heeft ook de militaire autoriteit de bevoegdheid
bestuursdwang toe te passen. Op grond van artikel 5:26 van de Algemene wet
bestuursrecht zou de militaire autoriteit dan ook bevoegd zijn de kosten in
te vorderen. In de Inkwartieringswet is evenwel gekozen voor het invorderen
door de burgemeester van de kosten welke verbonden zijn aan de toepassing
van bestuursdwang, ook in het geval deze door een militaire autoriteit
plaatsvindt. Deze wijziging zorgt voor het handhaven van deze systematiek. KDeze wijziging hangt samen met de wijzigingen in Hoofdstuk III van de
Inkwartieringswet. LDe aanduiding van de Staatscourant is gemoderniseerd. ARTIKEL 3 Kaderwet Dienstplicht AHet verbod om ter zake van beslissingen in administratief beroep mandaat
te verlenen (zie artikel 10:3, tweede lid, onderdeel c) brengt mee dat het
systeem van rechtsbescherming zoals dat is vastgelegd in artikel 32 van de
Kaderwet dienstplicht, waarbij administratief beroep op de minister openstaat,
komt te vervallen. Gekozen is voor een bezwaarschriftenprocedure. BZie de toelichting bij artikel 4, onderdeel C. CDe vermelding in de inhoudsopgave dient overeenkomstig te worden aangepast. ARTIKEL 4 Militaire Ambtenarenwet 1931 AHet verbod om ter zake van beslissingen in administratief beroep mandaat
te verlenen (zie artikel 10:3, tweede lid, onderdeel c, Awb) brengt in het
systeem van rechtsbescherming zoals dat is vastgelegd in artikel 2 van de
Militaire Ambtenarenwet 1931, daarbij administratief beroep bij de minister
openstaat, mee dat de minister op alle beroepen zelf zou moeten beslissen.
Gelet op de aantallen beroep per jaar (in 1995: 2337) alsmede de structuur
van de organisatie met daaraan gekoppeld de wens om de heroverweging van bestreden
besluiten te laten plaatsvinden in overeenstemming met de bevoegdhedenverdeling
ter zake van rechtspositionele beslissingen, wordt voorgesteld het administratief
beroep te schrappen ten faveure van een systeem van rechtsbescherming op basis
van de bezwaarschriftprocedure. BDeze wijziging hangt samen met het vervallen van artikel 2. CHet klachtrecht is afkomstig uit het militair tuchtrecht en is erop gericht
om vast te stellen of de militaire ambtenaar dan wel de dienstplichtige als
gevolg van een ondervonden gedraging of een gegeven bevel al dan niet krenkend
of onbillijk is behandeld of zich terecht bezwaard voelt, omdat bijvoorbeeld
het bevel onredelijk of onbillijk is of geen betrekking heeft op de
dienst. Dit klachtrecht heeft een specifiek karakter, dat omschreven kan worden
als «uitlaatklep ter oplossing van bedrijfsongevallen». Een nadere
regeling van het beklag is getroffen in het Besluit klachtrecht militairen
(Stb. 1991, 535). Daarin is onder meer vastgelegd wie bevoegd is op het klaagschrift
te beslissen. Deze bevoegdheid is (vanouds) toegekend aan de zogenoemde beklagmeerdere.
Dit is de tot straffen bevoegde meerdere, bedoeld in artikel 49 van de Wet
militair tuchtrecht (Stb. 1990, 367), onder wiens rechtstreeks bevel degene
tot wie het klaagschrift is gericht, is gesteld. In uitzonderingsgevallen
(bijvoorbeeld indien door betrokkenes positie in de organisatie geen beklagmeerdere
aanwezig is) kan de minister ingevolge voornoemd besluit een functionaris
als zodanig aanwijzen. Zoals aangegeven in het nader rapport, wordt voorgesteld
deze regeling vooralsnog te handhaven en in het kader van de aanpassing van
de wetgeving aan de voorgenomen regeling van het intern klachtrecht in hoofdstuk
9 Awb nader te bezien. De voorgestelde wijzigingen beogen een verduidelijking
van de wettekst ten aanzien van de nadere regels die bij algemene maatregel
van bestuur moeten worden gesteld, waaronder begrepen die met betrekking tot
de bevoegdheidsverdeling. DDe bevoegdheid tot het verlenen van toestemming of opdragen te reizen
naar dan wel te verblijven in de in dit artikel bedoelde landen blijft voorbehouden
aan de minister. Van deze bevoegdheid kan mandaat worden verleend. ARTIKEL 5 Oorlogswet voor NederlandDe thans nog geldende, uit 1964 daterende, Oorlogswet voor Nederland zal
naar verwachting op korte termijn worden vervangen door een herziene wet,
die dezelfde citeertitel draagt. Ten einde tot uitdrukking te brengen dat
de in het onderhavige artikel voorgestelde wijzigingen de herziene, doch nog
niet in werking getreden Oorlogswet voor Nederland betreffen, is in de aanhef
van het wijzigingsartikel het Staatsblad vermeld waarin de nieuwe Oorlogswet
voor Nederland is bekendgemaakt. A, C en D81 B210. Volmacht is ook zonder wettelijke grondslag mogelijk. Derhalve kan
«of vanwege» vervallen. E157, model 38, 181. In dit artikel wordt aan degenen die belast zijn met
de in de wet genoemde bevoegdheden ook bestuursdwangbevoegdheid toegekend. ARTIKEL 6 Wet immunisatie militairen A en B210. ARTIKEL 7 Wet van 15 april 1896, houdende bepalingen ter
uitvoering van artikel 152, 2de lid, der Grondwet (Stb. 71) (militaire inundatiën)210. Volmacht is ook zonder wettelijke grondslag mogelijk. Derhalve kan
de bepaling «of vanwege» vervallen.Dit is anders indien het gaat om een bevoegdheid waarvan uitdrukkelijk
de mogelijkheid van mandaat of machtiging dient te worden gegarandeerd, terwijl
het een bevoegdheid betreft die naar haar aard in beginsel niet voor mandaat
in aanmerking komt. In artikel 1 van de wet is bepaald dat op last of krachtens
machtiging van de Minister van Defensie militaire inundatiën moeten worden
voorbereid of gesteld. Uit de wetsgeschiedenis van dit artikel blijkt dat
de wetgever uitdrukkelijk in de mogelijkheid van mandaat dan wel machtiging
heeft willen voorzien (Memorie van Beantwoording, Handelingen der Staten-Generaal,
Bijlagen, 1890–1891, nr. 19.1). Ook de militaire autoriteit ter plaatse
moest tot het voorbereiden en stellen van inundatiën kunnen overgaan,
ook al was dit een «zeer bezwarenden maatregel». Om deze reden
dient de huidige tekst van artikel 1 te worden gehandhaafd. ARTIKEL 8 Wet voor het reserve-personeel der krijgsmacht
1985 A tot en met C210. HOOFDSTUK 6 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN AlgemeenIn verband met de aanpassing aan de derde tranche van de Algemene wet
bestuursrecht doet zich in de wetgeving van het Ministerie van Economische
Zaken een bijzonderheid voor, waarover het volgende opgemerkt wordt.In een aantal wetten waarin toezicht op de naleving van bij of krachtens
die wetten gegeven voorschriften is geregeld, is de bevoegdheid om zo nodig
de hulp van de sterke arm in te roepen niet alleen gekoppeld aan de bevoegdheid
om plaatsen te betreden maar ook aan de bevoegdheid om inzage te vorderen
van zakelijke gegevens en bescheiden. Dit betreft de Prijzenwet, de Distributiewet
1939 en de Wet economische mededinging. Op overeenkomstige wijze is in enkele
andere wetten bij de regeling van uitvoerings- en onderzoeksbevoegdheden eveneens
de bevoegdheid om de hulp van de sterke arm in te roepen gekoppeld aan de
bevoegdheid om inzage van zakelijke gegevens en bescheiden te vorderen. Dit
zijn de In- en uitvoerwet, de Prijzennoodwet en de Vorderingswet 1962. Een
dergelijke koppeling van de sterke arm-bevoegdheid aan de inzagebevoegdheid
is tenslotte ook opgenomen in het voorstel van wet houdende nieuwe regels
omtrent de economische mededinging (kamerstukken II 1995/96, 24 707)
en in het voorstel van wet tot uitvoering van EG-mededingingsverordeningen
(kamerstukken II 1995/96, 24 617).Ingevolge artikel 5:15, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht
is de bevoegdheid om de hulp van de sterke arm in te roepen daarentegen beperkt
tot de bevoegdheid om plaatsen te betreden. De sterke arm-bevoegdheid is niet
gekoppeld aan een of meer andere bevoegdheden die in de Awb geregeld zijn
met betrekking tot het uitoefenen van toezicht op de naleving van wettelijke
voorschriften.Zoals in de memorie van toelichting bij de beide genoemde wetsvoorstellen
is uiteengezet, betekent de mogelijkheid om de inzage van zakelijke gegevens
en bescheiden zo nodig met behulp van de sterke arm te kunnen
afdwingen dat kasten, laden en andere opbergplaatsen, waarvan het aannemelijk
is dat zich daarin zakelijke gegevens en bescheiden bevinden die de aangewezen
ambtenaren willen inzien, desnoods opengebroken kunnen worden. De bevoegdheid
om niet alleen bij het betreden van plaatsen maar ook bij het vorderen van
inzage in zakelijke gegevens en bescheiden zo nodig de hulp van de sterke
arm in te roepen, verschilt inhoudelijk dan ook van de bevoegdheid tot het
inroepen van de sterke arm bij alleen de betredingsbevoegdheid. Indien de
sterke arm-bevoegdheid niet uitdrukkelijk aan de inzagebevoegdheid is gekoppeld,
kunnen aangewezen ambtenaren zich namelijk geen toegang verschaffen tot zakelijke
gegevens en bescheiden, indien deze zich bevinden in afgesloten kasten, laden
en andere opbergplaatsen, en wanneer aan hen geen medewerking wordt verleend
bij de uitoefening van hun inzagebevoegdheid. Daaraan doet niet af dat een
ieder ingevolge artikel 5:20, eerste lid, van de Awb verplicht is tot het
verlenen van medewerking bij de uitoefening van toezichtsbevoegdheden. Het
niet naleven van die verplichting is weliswaar strafbaar ingevolge artikel
184 Wetboek van Strafrecht, maar daarmee is aan aangewezen ambtenaren geen
bevoegdheid gegeven om zich toegang te verschaffen tot zakelijke gegevens
en bescheiden die zich bevinden in afgesloten kasten en laden. Gelet op het
karakter van bovengenoemde wetten is het niet gewenst dat degene die verplicht
is medewerking te verlenen aan de uitoefening van toezichtsbevoegdheden, in
staat is een eigen afweging te maken tussen het risico van de sanctiedreiging
van artikel 184 Wetboek van Strafrecht en zijn belang om toezichthouders de
toegang tot informatie te beletten.Gelet op dit inhoudelijke verschil in reikwijdte van bevoegdheden is bij
de bovengenoemde wetten telkens voorzien in een aanvulling van de in artikel
5:17 van de Awb geregelde inzagebevoegdheid met de bevoegdheid om daarbij
zo nodig de hulp van de sterke arm in te roepen. Daarmee wordt aangesloten
bij het in deze aanpassingswet gehanteerde uitgangspunt dat de omvang van
het bevoegdhedenpakket van toezichthouders als gevolg van de aanpassing aan
de Awb gehandhaafd blijft.In dit verband wordt voorts opgemerkt dat de in de Waarborgwet 1986 en
de IJkwet geregelde zelfstandige bevoegdheid van toezichthouders om kasten,
laden en andere dergelijke bergplaatsen te openen, is vervangen door een bevoegdheid
om bij de uitoefening van de bevoegdheid om zaken te onderzoeken (artikel
5:18 Awb) zo nodig de hulp van de sterke arm in te roepen. Dat betekent dat
de gebruikelijke bergplaatsen desnoods kunnen worden opengebroken. ARTIKEL 1 Distributiewet 1939 A92a, model 29; 155, model 37. Wat betreft de in artikel 18, derde lid,
opgenomen bevoegdheid zij verwezen naar het algemeen deel van de toelichting
op dit hoofdstuk. B104. ARTIKEL 2 Elektriciteitswet 1989 AOm verwarring daarover uit te sluiten is bepaald dat afdeling 5.2 Awb
niet van toepassing is op de in artikel 8, eerste lid, onder a, van de Elektriciteitswet
1989 genoemde taak van de aangewezen vennootschap betreffende
het toezicht op de naleving van de in de artikelen 9 en 22 van die wet bedoelde
regelingen. B tot en met FAangezien het elektriciteitsplan niet in al zijn onderdelen als een besluit
in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb is te kwalificeren, zijn
de artikelen 16 tot en met 21 zodanig gewijzigd dat afdeling 10.2.1 van de
Awb op de goedkeuring van het elektriciteitsplan van toepassing dan wel van
overeenkomstige toepassing is. Onderdelen van het elektriciteitsplan die als
besluit gelden zijn de omschrijving van hoogspanningsverbindingen en de vaststelling
van criteria voor het door de aangewezen vennootschap aan distributiebedrijven
verlenen van toestemming voor het bouwen van bepaalde installaties voor elektriciteitsopwekking.
Aan die omschrijving en vaststelling worden in respectievelijk de artikelen
46 en 40 van de Elektriciteitswet 1989 rechtsgevolgen verbonden. Het merendeel
van de overige onderdelen van het elektriciteitsplan is geen besluit in de
zin van de Awb. G tot en met J234. ARTIKEL 3 In- en uitvoerwet A222; 225; 237, model 49. Voorts het eerste lid, eerste volzin, de zinsnede
«en ten aanzien van de uitoefening dier bevoegdheden regelen stellen»
vervallen. Daarmee is in dit artikel bedoeld dat de delegans beleidsregels
kan stellen omtrent de uitoefening van de gedelegeerde bevoegdheid door de
delegataris. Deze mogelijkheid volgt reeds uit artikel 4:81, eerste lid, Awb.
Zie voor de tweede volzin van artikel 12b, vierde lid, het algemeen deel van
de toelichting op dit hoofdstuk. B98. De in artikel 12b, vierde tot en met zesde lid, van de In- en uitvoerwet
genoemde bevoegdheden komen inhoudelijk overeen met de bevoegdheden die geregeld
zijn in de artikelen 5:13, 5:15 tot en met 5:17 en 5:20 Awb. Daarom zijn die
artikelen van overeenkomstige toepassing verklaard. Daarnaast is artikel 5:12
Awb inzake legitimatie door toezichthouders van overeenkomstige toepassing
verklaard. C en D92a, model 29, 104, 141. ARTIKEL 4 Kaderwet EZ-subsidiesIn de Kaderwet EZ-subsidies zijn de verwijzingen naar de Algemene wet
bestuursrecht aangepast aan de definitieve nummering van die wet. Over de
overige voorgestelde wijzigingen wordt het volgende opgemerkt. A10. Ingevolge artikel 4:21, derde lid, van de Awb is de subsidietitel
van de Awb niet van toepassing op subsidies die worden verstrekt op grond
van een wettelijk voorschrift dat uitsluitend voorziet in verstrekking aan
rechtspersonen die krachtens publiekrecht zijn ingesteld. Ook algemene maatregelen van bestuur of ministeriële regelingen als bedoeld
in het eerste lid van artikel 3 kunnen zodanige wettelijke voorschriften zijn.
Gedacht kan worden aan algemene maatregelen van bestuur die – in het
kader van het ruimtelijk economisch beleid – subsidies regelen die uitsluitend
worden verstrekt aan provincies of gemeenten. Ook ten aanzien van deze subsidies
zal voorzien moeten worden in regeling van de onderwerpen, die geregeld zijn
in de subsidietitel van de Awb. Omdat er geen aanleiding is voor een regeling
daarvan die afwijkt van de Awb, is er uit een oogpunt van harmonisatie voor
gekozen titel 4.2 van de Awb van toepassing te verklaren. DIngevolge een verdrag voor de staat geldende verplichtingen, in het bijzonder
de uit de artikelen 92–93 EG-Verdrag voortvloeiende verplichtingen,
kunnen het niet alleen noodzakelijk maken dat een subsidie wordt afgewezen
of ingetrokken, maar ook dat een subsidie lager wordt vastgesteld dan overeenkomstig
de verlening. Daarom is artikel 7 in deze zin aangepast. E92a. FDeze bepaling beoogt te voorkomen dat onduidelijkheid ontstaat omtrent
de wettelijke grondslag van algemene maatregelen van bestuur en ministeriële
regelingen die op het moment van inwerkingtreding van de Kaderwet EZ-subsidies
bestaan op grond van de Kaderwet verstrekking financiële middelen EZ
en de Kaderwet specifieke uitkeringen EZ, nu deze wetten in artikel 10 van
de Kaderwet EZ-subsidies worden ingetrokken. GGelet op de nog voor inwerkingtreding aangebrachte wijzigingen is het
aangewezen om de geldende tekst van de wet in het Staatsblad te doen plaatsen. ARTIKEL 5 Kernenergiewet A, B en C93, 98 en 104, model 32. D95, 96. E150, model 34. F en G95, 96 en 97. ARTIKEL 6 Mijnwet 1810Gelet op de reikwijdte van artikel 12 (nieuw) van de Mijnwet 1903 is artikel
82 van de Mijnwet 1810, waarin een specifieke bepaling is opgenomen over het
toezicht op ontginning in onderaardse gangen, vervallen. ARTIKEL 7 Mijnwet 1903 AGelet op de regeling van het toezicht op de naleving door middel van artikel
12 (nieuw), vervallen de onderdelen van artikel 9 betreffende dat toezicht. B150, 198. Met het voorgestelde nieuwe artikel 9a wordt een bevoegdheid
tot toepassing van bestuursdwang in de wet neergelegd. Tot nu toe wordt een
dergelijke bevoegdheid ontleend aan artikel 147, tweede lid, van het Mijnreglement
1964. De redactie is zoveel mogelijk in overeenstemming gebracht met artikel
30 van de Mijnwet continentaal plat. C150, 198. D95. Artikel 11, derde lid, wijkt op enkele punten af van het model van
aanwijzing 136 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Uitgaande van dat
model, is specifiek bepaald dat buitengewone opsporingsambtenaren worden aangewezen
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur. Ook is de in de Mijnwet 1903
gehanteerde terminologie ten dele gehandhaafd. Een en ander houdt verband
met de bestaande structuur van de Mijnwet 1903 en met de toekenning van opsporingsbevoegdheden
in artikel 23a van de Wet economische delicten. Doordat is voorgeschreven
dat buitengewone opsporingsambtenaren bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur worden aangewezen is het niet nodig een bepaling op te nemen over
de publicatie van aanwijzingsbesluiten. E104, 111 en 112. Doordat het toezicht betrekking heeft op het bepaalde
«bij of krachtens de wet», geldt de regeling omtrent het toezicht
ook voor de naleving van vergunningvoorschriften. De aanwijzing van toezichthouders
dient te geschieden bij of krachtens algemene maatregel van bestuur. Verwezen
zij naar de toelichting onder C.De regeling van de toezichtsbevoegdheden is thans overeenkomstig die van
de Mijnwet continentaal plat. F113. ARTIKEL 8 Mijnwet continentaal plat AlgemeenDe regels van de Awb gelden voor alle personen of colleges die ingevolge
Nederlandse wetgeving met openbaar gezag zijn bekleed, ongeacht of zij wel
of niet in Nederland werkzaam zijn (vgl. de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel Algemene wet bestuursrecht, kamerstukken II 1988/89, 21 221,
nr. 3, blz. 29). Dat betekent onder meer dat ambtenaren van het Staatstoezicht
op de Mijnen de bevoegdheden die zij als toezichthouder hebben, ook kunnen
hanteren op het continentaal plat. A169, 175, 176, 181. Vanwege het verband van het artikel waarin de bepaling
is opgenomen wijkt de formulering van de bepaling waarbij bestuursdwangbevoegdheid
wordt toegekend enigszins af van het model in nr. 157 van deel 2 van deze
toelichting. De bepaling stelt evenwel buiten twijfel dat afdeling 5.3 van
de Awb van toepassing is. B157, 178, 181, 183. C en D92, 104 en 107. E149, 150. De bestuursdwangbevoegdheid bij niet-medewerking aan de uitoefening
van toezichtsbevoegdheden is in die zin aangepast, dat voorzien is in attributie
aan het bestuursorgaan onder wiens verantwoordelijkheid de toezichthouders
werkzaam zijn. Voorts is de strafbaarstelling van niet-medewerking in de Wet
op de economische delicten geschrapt ten faveure van de algemene strafbaarstelling
in artikel 184 van het Wetboek van Strafrecht. F146. ARTIKEL 9 Prijzennoodwet A en B93, 100. De in de artikelen 14 en 15 geregelde bevoegdheden betreffen
niet het toezicht op de naleving, maar het gebruik van bevoegdheden om te
constateren of bepaalde wetsartikelen toegepast moeten worden. Deze bevoegdheden
zijn zoveel mogelijk overeenkomstig de toezichtsbevoegdheden geregeld en geformuleerd.
Zie voor artikel 14, vijfde lid,het algemeen deel van de toelichting op dit
hoofdstuk. ARTIKEL 10 Prijzenwet A en B92, 104 en 107. Zie voor artikel 5, tweede lid, het algemeen deel van
de toelichting op dit hoofdstuk. ARTIKEL 11 Uitvoeringswet verdrag chemische wapens A, B en C104. Artikel 5:20, tweede lid, van de Awb regelt het zogenoemde verschoningsrecht
van degenen die tot geheimhouding verplicht zijn. Artikel 11, derde lid (oud),
van de Uitvoeringswet verdrag chemische wapens bevat reeds een uitzondering
hierop voor degenen die een geheimhoudingsplicht hebben in het kader van de
in laatstbedoeld artikellid genoemde wetsbepalingen. Deze doorbreking van
het verschoningsrecht is gebaseerd op het zwaarwegende belang van adequate
controle op de naleving van het verbod op chemische wapens en op het bijkomende
voordeel van minder belasting voor betrokken bedrijven.Nu het eerste en tweede lid van artikel 11 in verband met de invoering
van de Awb komen te vervallen, is een herformulering van het oude derde lid
nodig. In de nieuwe formulering van de bepaling is tot uitdrukking gebracht
dat de betrokken geheimhoudingsplichten niet gelden jegens de ambtenaren die
tot taak hebben toezicht uit te oefenen op de naleving van strafrechtelijk
gesanctioneerde bepalingen van de Uitvoeringswet verdrag chemische wapens,
dan wel belast zijn met de opsporing van overtredingen van die bepalingen.
Dit komt overeen met de bedoeling van de uitvoeringswet (nota naar aanleiding
van het verslag, kamerstukken II 1994/95, 23 911, nr. 5, blz. 11).De redactie van het nieuwe artikel 11 is aangepast aan het bij de wet
van 23 november 1995 (Stb. 598) geherformuleerde artikel 32 van de Arbeidsomstandighedenwet
(waardoor aanwijzing van toezichthoudende ambtenaren rechtstreeks op basis
van die wet plaatsvindt) en aan het feit, dat de Wet chemische afvalstoffen
inmiddels is geïncorporeerd in de Wet milieubeheer.Er is overigens van afgezien de bestaande artikelen 12 en 13 aan te passen.
Deze artikelen bevatten controlebevoegdheden in het kader van internationale
routine- en uitdagingsinspecties. Enerzijds bestaat geen noodzaak tot aanpassing,
omdat het strikt genomen bij die inspecties niet gaat om toezicht op de naleving
van de wet, maar om de verificatie van de naleving van het op 13 januari 1993
te Parijs tot stand gekomen Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de produktie,
de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging
van deze wapens (Trb. 1993, 162). Anderzijds is volledige aanpassing van de
betrokken artikelen aan de Awb bezwaarlijk, aangezien de enigszins afwijkende
opzet daarvan juist voortvloeit uit de rechtstreekse relatie die zij hebben
met het verdrag. ARTIKEL 12 Vestigingswet Bedrijven 1954225. ARTIKEL 13 Vorderingswet 1962 A, B en C157, model 38. De artikelen 10 en 22, tweede lid, hebben betrekking op
een bestuursdwangbevoegdheid. Artikel 27 is de pendant van artikel 10 voor
zover het gaat om vorderingen, gegeven krachtens artikel 23. D93, 100. Artikel 29 heeft geen betrekkking op bevoegdheden in het kader
van het toezicht op de naleving van wettelijke voorschriften maar betreft
bevoegdheden ter verkrijging van informatie in het belang van de uitvoering
van de wet. De in dat kader gestelde informatie- en administratieve
verplichtingen zijn zoveel mogelijk overeenkomstig de toezichtsbevoegdheden
geregeld en geformuleerd. Zie voor artikel 29, vierde lid, het algemeen deel
van de toelichting op dit hoofdstuk. EDeze wijziging vloeit voort uit de gewijzigde redactie van artikel 29. F95, 97, 113. Artikel 33 betreft de opsporingsbevoegdheid van met opsporing
belaste en daartoe aangewezen ambtenaren. ARTIKEL 14 Waarborgwet 1986 A238. B92a (model 29), 155 (model 37). CArtikel 53: 156.Artikel 54, eerste lid: 113, 114 (model 32).Artikel 54, tweede lid: De in het huidige artikel 55 geregelde bevoegdheid
van toezichthouders om zelfstandig afgesloten kasten, laden en andere bergplaatsen
te kunnen openen is vervangen door de bevoegdheid om bij de uitoefening van
de bevoegdheid om zaken te onderzoeken zo nodig de hulp van de sterke arm
in te roepen. Zie het algemeen deel van de toelichting op dit hoofdstuk. D104, 135a. ARTIKEL 15 Wet aardgasprijzen157, model 38. Gelet op artikel 5:24, vierde lid, van de Awb is artikel
4, tweede lid, geschrapt. ARTIKEL 16 Wet op de Accountants-Administratieconsulenten A238. Artikel 33, tweede lid, vervalt in verband met artikel 10:31 van
de Awb. Als gevolg hiervan zal een langere termijn gelden waarbinnen de Minister
van Economische Zaken een beslissing omtrent de goedkeuring kan nemen. Gezien
de verordeningen waar het hierbij om gaat is dit evenwel niet bezwaarlijk,
te meer daar artikel 10:31 van de Awb er niet aan in de weg staat dat de minister
binnen een kortere termijn een beslissing neemt.244. Het derde lid van artikel 33 kan vervallen in verband met artikel
10:29 van de Awb. Laatstgenoemd artikel laat weliswaar de mogelijkheid open
dat een besluit gedeeltelijk wordt goedgekeurd, maar dit zal eerder uitzondering
dan regel zijn. Materieel gezien zal bij de goedkeuring van verordeningen
dan ook geen wijziging optreden. BLid 1: model 53.Lid 2 en 3: 262.Lid 5: 261. Hoewel het vijfde lid ruimer was dan artikel 10:42 Awb, omdat
het tevens voorzag in de mogelijkheid om de gevolgen van een schorsingsbesluit
te regelen, is het uit oogpunt van harmonisatie toch geschrapt. Daarbij is
overwogen dat de essentie van de bepaling lag in de mogelijkheid de rechtsgevolgen
van een vernietiging te regelen. ARTIKEL 17 Wet op het consumentenkrediet A en B92a, model 29; 104. ARTIKEL 18 Wet economische mededinging A, B en C93, 104. In de artikelen 16, 17 en 18 zijn onderzoeksbevoegdheden geregeld
om te kunnen beoordelen of er grond is om specifieke wettelijke bevoegdheden
toe te passen. Dit zijn derhalve geen bevoegdheden in het kader van het toezicht
op de naleving van wettelijke voorschriften. Uit het oogpunt van harmonisatie
zijn ten aanzien van die artikelen zoveel mogelijk de desbetreffende toezichtsbevoegdheden
in de Awb van overeenkomstige toepassing verklaard. Voorts zijn de artikelen
aangepast in verband met de in de Awb gehanteerde terminologie. D en E92a, model 29; 104; 107; 155. Van het algemeen deel van de toelichting.
Zie voor de in artikel 41, derde lid, opgenomen bevoegdheid het algemeen deel
van de toelichting op dit hoofdstuk. ARTIKEL 19 Wet energiebesparing toestellen A92a (model 29), 155 (model 37). B en C104, 120, 133 (model 33), 135a. ARTIKEL 20 Wet goedkeuring en uitvoering Markham- overeenkomst92a model 29; 150; 155. Wat de bevoegdheden van toezichthouders betreft
volgt deze wet de Mijnwet continentaal plat; zie derhalve ook de toelichting
op artikel 9. ARTIKEL 21 Wet op de Kamers van Koophandel en Fabrieken
1963 A tot en met C234. DLid 1: 236.Lid 2: 235. Beslissingen tot vaststelling van de begroting en van de jaarrekening
zijn geen besluiten in de zin van de Awb. Voor de instemming met die beslisingen
is het regime van de Awb voor goedkeuring van besluiten van overeenkomstige
toepassing verklaard.Lid 3: 239, model 50. In verband met de uitvoering van een besluit zou
het bezwaarlijk zijn wanneer een Kamer van Koophandel langer dan acht weken
moet wachten op een besluit omtrent de goedkeuring. Daarom is in het tweede
lid de bepaling gehandhaafd dat de Minister van Economische Zaken binnen acht
weken beslist. ELid 1: 251, model 53.Lid 2 en 3: 258. Huidig lid 2, 3 en 4, eerste volzin: 262. De inhoud van
de tweede volzin van het vierde lid is opgenomen in het nieuwe derde lid.Huidig lid 5: 261. Hoewel het vijfde lid ruimer was dan artikel 10:42
Awb, omdat het tevens voorzag in de mogelijkheid om de gevolgen van een schorsingsbesluit
te regelen, is het uit oogpunt van harmonisatie toch geschrapt. Daarbij is
overwogen dat de essentie van de bepaling lag in de mogelijkheid de rechtsgevolgen
van een vernietiging te regelen. ARTIKEL 22 Wet medewerking verdedigingsvoorbereiding 1939 A en CArtikel 10 geeft een algemeen verschoningsrecht voor personen met een
geheimhoudingsplicht. Door toepasselijkheid van art. 5;20, tweede lid, van
de Awb bij het toezicht op de naleving en door overeenkomstige toepasselijkheid
van die bepaling bij opsporing, zou artikel 10 alleen nog betekenis hebben
ten aanzien van de medewerking, bedoeld in artikel 5 van de wet. Uit systematisch
oogpunt is het verschoningsrecht daarom in artikel 5, tweede lid, opgenomen.
Artikel 10 is in verband daarmee vervallen. BLid 1: 92a, model 29.Lid 2: 157, model 37.Lid 3; 107, model 31. D en EArtikel 13 betreft de bevoegdheid van met opsporing belaste en daartoe
aangewezen ambtenaren.Lid 1 en 2: 95, model 30.Lid 3: 97.Lid 4: 113, model 32. ARTIKEL 23 Wet opsporing delfstoffen167, 168. ARTIKEL 24 Wet op de RegisteraccountantsZie de toelichting op ARTIKEL 16. ARTIKEL 25 Wet uitvoering aanbevelingen artikel 63, derde
lid, EGKS-verdrag A en B92, 104, 107 en 155. ARTIKEL 26 Wet uitvoering Internationaal Energieprogramma A en B92a, model 29, 104, 155.98. Artikel 16, eerste lid, tweede volzin, heeft tevens betrekking op
de aanwijzing van ambtenaren belast met de uitvoering van paragraaf 3 van
de wet. De corresponderende Awb-bevoegdheden zijn van overeenkomstige toepassing
verklaard. ARTIKEL 27 Wet verzekering beschikbaar blijven goederen A1. BArtikel 7: 92, 104, 107, 113 en 155.Artikel 8: 157, model 38. Onder de bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang
is begrepen de bestaande mogelijkheid dat bestuursdwang kan worden uitgevoerd
met gebruikmaking van alle goederen, productiemiddelen, bedrijfsinstallaties,
bedrijfsbenodigdheden en vervoermiddelen van degene tot wie het bevel gericht
is. C93, 95, 104, 113. ARTIKEL 28 Wet voorraadvorming aardolieprodukten A92a, model 29, 155. B104. ARTIKEL 39 Winkeltijdenwet225. ARTIKEL 30 IJkwet A, C en DDe artikelen 5a, 24 en 26f zijn aangepast aan de in de Awb gehanteerde
terminologie. Voorts is met betrekking tot de in artikel 24 geregelde goedkeuring
een kortere beslistermijn opgenomen dan die welke artikel 10:31, eerste lid,
van de Awb bevat. B234 en 235, model 48. E en G t/m K92a, model 29; 104; 155, model 37. Zie voor onderdeel I het algemeen deel
van de toelichting op dit hoofdstuk. F82. HOOFDSTUK 7 MINISTERIE VAN FINANCIËN Afdeling 7.1 Fiscale wetgeving ARTIKEL 1 Algemene wet inzake rijksbelastingen AZoals aangekondigd in de nota naar aanleiding van het verslag bij het
wetsvoorstel Derde tranche Algemene wet bestuursrecht (Kamerstukken II 1994/95,
23 700, nr. 5, blz. 57) wordt in deze wet de verhouding tussen de bepalingen
inzake toezicht in afdeling 5.2 Awb en de verplichtingen ten dienste van de
belastingheffing in het belastingrecht – voornamelijk in de Algemene
wet inzake rijksbelastingen (AWR) – nader geregeld.Zoals eerder aangegeven gaat het bij de verplichtingen ten dienste van
de belastingheffing om het verzamelen van gegevens ten behoeve van het primaire
proces van belastingheffing in plaats van het toezicht op de naleving van
wettelijke voorschriften of vergunningvoorwaarden, zoals in afdeling 5.2 Awb
is neergelegd. Toepassing van afdeling 5.2 ligt hier dan ook niet in de rede.Om misverstanden te voorkomen stellen wij voor 5.2 Awb voor de belastingheffing
uitdrukkelijk buiten toepassing te verklaren door in artikel 1, vierde lid,
AWR een daartoe strekkende bepaling op te nemen. Door plaats en tekst van
deze bepaling geldt deze uitsluiting tevens voor alle verplichtingen ten dienste
van de belastingheffing in de verschillende belastingwetten, zoals de Douanewet.Op diverse plaatsen in de belastingwetgeving is bepaald dat de inspecteur
bepaalde beschikkingen slechts kan nemen met machtiging van de Minister. Omdat
het daarbij niet om mandaatsverhoudingen gaat, maar om eigen bevoegdheden
van de inspecteur, zou artikel 10:32 Awb meebrengen dat in dergelijke gevallen
de bepalingen van afdeling 10.2.1 (goedkeuring) van overeenkomstige toepassing
zouden zijn. Deze bepalingen zijn echter niet geschreven voor de situatie
waarin tussen twee bestuursorganen een hiërarchische verhouding bestaat
(vgl. de memorie van toelichting bij de Derde tranche (Kamerstukken II 1993/94,
23 700, nr. 3, blz. 185)). Daarom is artikel 10:32 duidelijkheidshalve
uitdrukkelijk buiten toepassing verklaard. BWannneer de inspecteur voor het geven van beschikking de toestemming van
de Minister van Financiën behoeft, spreekt de belastingwet doorgaans
van machtiging door de minister. Gelet op de in het kader van de derde tranche
gekozen terminologie suggereert het woord machtiging echter dat sprake is
van een besluit van de Minister van Financiën dat door de inspecteur
in mandaat wordt genomen. Dit is echter niet het geval. Het gaat
om een beslissing van de inspecteur, ter zake waarvan de Minister in algemene
zin, dan wel in individuele gevallen voorschriften geeft. Om verwarring met
mandaat te voorkomen wordt thans bepaald dat de Minister toestemming geeft
tot het nemen van de desbetreffende beslissing. CDeze wijziging komt overeen met de wijziging in onderdeel B. ARTIKEL 2 Douanewet A4. B173, model 40. De artikelen 52 en 53 bevatten bevoegdheden, die weliswaar
elementen gemeen hebben met bestuursdwang, maar daarmee niet kunnen worden
gelijkgesteld. Om verwarring te voorkomen is uitdrukkelijk bepaald dat afdeling
5.3 Awb niet van toepassing is. ARTIKEL 3 Invorderingswet 1990De wijziging in artikel 1, tweede lid, van de Invorderingswet 1990 komt
overeen met de toevoeging van het nieuwe vierde lid in artikel 1 van de Algemene
wet inzake rijksbelastingen (zie artikel 1). ARTIKEL 4 Wet op de inkomstenbelasting 1964De wijzigingen in de Wet op de inkomstenbelasting 1964 komen overeen met
die in de artikelen 32 en 47a van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
(zie artikel 1, onderdeel B). ARTIKEL 5 Wet op de vennootschapsbelasting 1969De wijzigingen in de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 komen overeen
met die in de artikelen 32 en 47a van de Algemene wet inzake rijksbelastingen
(zie artikel 1, onderdeel B). ARTIKEL 6 Wet waardering onroerende zakenDeze wijziging vloeit voort uit de wijziging van artikel 1 AWR. Afdeling 7.2 Overige wetgevingAandacht verdient dat in de wetgeving inzake toezicht op de financiële
sector veelal geen sprake is van toezicht op de naleving als bedoeld in afdeling
5.2 Awb. De toezichthoudende instanties, zoals de Nederlandsche bank N.V.,
de Verzekeringskamer en de Stichting Toezicht Effectenverkeer, voldoen niet
aan de omschrijving van artikel 5:11; er is immers geen sprake van een persoon
die belast is met het toezicht; de bevoegdheden zijn rechtstreeks toebedeeld
aan de betrokken bestuursorganen. ARTIKEL 7 Kaderwet financiële verstrekkingen Financiën A, B en C12. Het betreft enkele aanpassingen aan de terminologie van Titel 4.2
(Subsidies). ARTIKEL 8 Wet medefinanciering oververtegenwoordiging
oudere ziekenfondsverzekerden A235, model 48. B1: 215. Het gaat hier niet om een privaatrechtelijke volmacht, maar om
een publiekrechtelijke machtiging tot het verrichten van feitelijke handelingen.2: Het betreft hier een aanpassing aan de terminologie van artikel 5:17
Awb betreffende «zakelijke gegevens en bescheiden», die wordt
doorgevoerd uit het oogpunt van harmonisatie van wetgeving. ARTIKEL 9 Wet toezicht beleggingsinstellingen AHet betreft hier een aanpassing aan de terminologie van artikel 5:17 Awb
betreffende «zakelijke gegevens en bescheiden», die wordt doorgevoerd
uit het oogpunt van harmonisatie van wetgeving. B226. In artikel 29 gaat het niet om delegatie maar om overdracht. De desbetreffende
taken en bevoegdheden van de Minister van Financiën worden namelijk niet
door de Minister zelf aan een rechtspersoon, i.c. De Nederlandsche Bank N.V.,
gedelegeerd, maar door de Kroon bij algemene maatregel van bestuur aan een
rechtspersoon, i.c. de Bank, overgedragen. ARTIKEL 10 Wet toezicht effectenverkeer 1995 ADe voorgestelde aanpassing strekt ertoe buiten twijfel te stellen dat
de huidige structuur van het toezicht onveranderd blijft. Het toezicht op
de naleving van de Wet toezicht effectenverkeer 1995 blijft berusten bij de
Minister van Financiën dan wel bij een rechtspersoon aan wie taken en
bevoegdheden zijn overgedragen en komt niet te berusten bij de (natuurlijke)
personen die door de minister of de rechtspersoon met de uitvoering van taken
en bevoegdheden zijn belast. Verwezen zij naar hetgeen even hiervoor is opgemerkt
in de inleidende passage onder «Afdeling 7.2 Overige wetgeving». B226. C235, model 48. ARTIKEL 11 Wet toezicht kredietwezen 1992Het betreft hier een aanpassing aan de terminologie van artikel 5:17 Awb
betreffende «zakelijke gegevens en bescheiden», die wordt doorgevoerd
uit het oogpunt van harmonisatie van wetgeving. ARTIKEL 12 Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf A, D, F, H234. B215. Het gaat hier niet om een privaatrechtelijke volmacht, maar om een
publiekrechtelijke machtiging tot het verrichten van feitelijke handelingen. CHet betreft hier een aanpassing aan de terminologie van artikel 5:17 Awb
betreffende «zakelijke gegevens en bescheiden», die wordt doorgevoerd
uit het oogpunt van harmonisatie van wetgeving. E, GHet betreft aanpassingen aan de eerste tranche van de Awb (artikel 3:41)
die destijds over het hoofd zijn gezien. ARTIKEL 13 Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 A1, B, E, G, I en J234. A2235, model 48. B215. Het gaat hier niet om een privaatrechtelijke volmacht, maar om een
publiekrechtelijke machtiging tot het verrichten van feitelijke handelingen. DHet betreft hier een aanpassing aan de terminologie van artikel 5:17 Awb
betreffende «zakelijke gegevens en bescheiden», die wordt doorgevoerd
uit het oogpunt van harmonisatie van wetgeving. F, HHet betreft aanpassingen aan de eerste tranche van de Awb (artikel 3:41)
die destijds over het hoofd zijn gezien. HOOFDSTUK 8 MINISTERIE VAN JUSTITIE ARTIKEL 1 Advocatenwet A3, 251, 253, 260–262. Het aanvullende procedurevoorschrift uit het
tweede lid is gehandhaafd. Uit een oogpunt van rechtszekerheid is het gewenst
dat verordeningen en andere besluiten die ter kennis van de minister van Justitie
zijn gebracht na een bepaalde termijn niet meer vatbaar zijn voor schorsing
of vernietiging. B tot en met EIn artikel 48c, eerste lid, wordt de deken van de orde, waartoe de betrokken
advocaat behoort, belast met het toezicht op de naleving der voorwaarden,
tenzij de raad van discipline met het toezicht is belast. Het gaat hier derhalve
om toezicht dat door een collega-advocaat wordt uitgeoefend op basis van een
uitspraak van de raad van discipline. Het gaat hier om toezicht in een tuchtrechtelijke
context. Het karakter van deze vorm van toezicht verschilt sterk van het toezicht
op de naleving waarvoor afdeling 5.2 van de Awb is geschreven. Om verwarring
te voorkomen is de terminologie van de artikelen 48c tot en met 48f aangepast. ARTIKEL 2 Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen235, model 48. Artikel 23a bepaalt thans dat een wijziging van de statuten
van het Waarborgfonds de goedkeuring behoeft van de ministers van Justitie
en Financiën. Het betreft hier geen goedkeuring in de zin van artikel
10:21 Awb. Aangenomen moet worden dat de statuten van het fonds geen besluit
vormen in de zin van de Awb, zodat de betreffende goedkeuring valt buiten
de in artikel 10:21 gegeven omschrijving. Om verwarring te voorkomen wordt
niet langer van «goedkeuring» maar van «instemming»
gesproken. Voorts wordt in het nieuwe artikel 23a bepaald dat de artikelen
10:28 tot en met 10:31 Awb van overeenkomstige toepassing zijn. Er is bij
de goedkeuring van wijzigingen van statuten van privaatrechtelijke organisaties
met een publieke taak – zoals ook elders bij de aanpassing van bijzondere
wetten wordt aangegeven – behoefte aan dezelfde regels als in voornoemde
artikelen van de Awb zijn vastgelegd.Hoewel deze wet ook enige financiële aanspraken regelt, is aanpassing
aan de subsidietitel niet nodig.De verstrekking van gelden door het Waarborgfonds motorverkeer aan benadeelden
(art. 25) heeft het karakter van een schadevergoeding. Schadevergoedingen
vallen niet onder het subsidiebegrip (7).Bij de jaarlijkse bijdragen van de Staat aan het Waarborgfonds moet worden
onderscheiden tussen: a. de overheveling van de door de van de verplichte
aansprakelijkheidsverzekering vrijgestelde gemoedsbezwaarden aan de Minister
van Financiën voor die vrijstelling betaalde bijdragen (art. 21). Voor
deze bijdragen geldt niet dat zij worden verstrekt met het oog op de activiteiten
van de ontvanger: de overheid fungeert enkel als doorgeefluik tussen gemoedsbezwaarden
enerzijds en het Waarborgfonds anderzijds, en b. de bijdragen ter compensatie
van schaden veroorzaakt door voertuigen van de rijksoverheid (art. 24). Deze
bijdragen houden verband met de vrijstelling van de Staat van in de Wam geregelde
verplichte aansprakelijkheidsverzekering, waardoor de Staat niet via de verzekeringspremie
meebetaalt aan het Waarborgfonds, terwijl het fonds wel de schade vergoedt
ingeval de onbekende veroorzaker een rijksvoertuig zou zijn. Gelet op deze
door het Waarborgfonds te leveren tegenprestatie en ook op het feit dat de
omvang van de betalingsplicht door het Waarborgfonds wordt vastgesteld,
menen wij dat hier niet van een subsidie maar veeleer van een betaling voor
aan de Staat geleverde diensten sprake is.In art. 24a van de Wam tenslotte, stelt de Staat zich garant, naast de
verzekeraars, voor de verplichtingen van het fonds. Deze wettelijke garantieverlening
kan als subsidie worden aangemerkt. Mocht zich ooit een geval voordoen als
waarop art. 24a van de Wam betrekking heeft, dan zal een subsidiebeschikking
worden gegeven waarbij alsdan het bedrag waarvoor de garantie wordt geëffectueerd
(d.w.z. het subsidiebedrag) wordt vastgesteld. Een terminologische aanpassing
van art. 24a is achterwege gelaten, enerzijds omdat over het subsidiekarakter
geen onduidelijkheid bestaat en anderzijds omdat alternatieve formuleringen
nodeloos omslachtig en geforceerd zouden overkomen. ARTIKEL 3 Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften A1. 92, model 28; 118, 121, 139. Uit de bevoegdheid om inlichtingen (artikel
5:16 Awb) en inzage (artikel 5:17 Awb) te vorderen vloeit tevens de verplichting
voort om desgevorderd te blijven staan. Een afzonderlijke bevoegdheid tot
staandehouding is in de Awb-systematiek overbodig. Zoals wij reeds in de memorie
van toelichting bij de derde tranche van de Awb hebben aangegeven, bestaat
de medewerking op grond van artikel 5:20 in combinatie met artikel 5:16 uit
het naar waarheid antwoorden (Kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3,
blz. 144).2. 82. De bevoegdheid om bij besluit aanwijzingen te geven wordt voortaan
omschreven als een bevoegdheid om beleidsregels vast te stellen. Aangezien
de officier daartoe niet reeds ingevolge artikel 4:81, eerste lid, bevoegd
is, is in het derde lid een uitdrukkelijke basis voor de vaststelling van
deze beleidsregels neergelegd. Dit impliceert tevens dat vaststelling van
deze regels bij besluit geschiedt. Deze beleidsregels hebben slechts betrekking
op de uitoefening van de bevoegdheden van de toezichthouders als bedoeld in
het eerste lid. BHoofdstuk VIII betreft de inning van de administratieve sanctie, en regelt
daartoe een aantal dwangmiddelen: gijzeling van betrokkene, inneming van het
rijbewijs en buiten gebruik stelling van het voertuig. Deze dwangmiddelen
hebben met bestuursdwang gemeen dat het gaat om feitelijk handelen door of
vanwege een bestuursorgaan. Er is echter geen sprake van bestuursdwang, omdat
de dwangmiddelen er vanzelfsprekend niet toe strekken dat de officier zelf
de sanctie voldoet; het gaat veeleer om indirecte dwang.De in artikel 30, derde lid, geregelde bevoegdheid om het rijbewijs te
doen inleveren voldoet wel aan de definitie van bestuursdwang (artikel 5:21
Awb). Niettemin stellen wij voor afdeling 5.3 hier buiten toepassing te verklaren.
Aanmerking als bestuursdwang zou er toe leiden dat tegen het bevel om het
rijbewijs in te leveren beroep op de bestuursrechter zou openstaan, terwijl
voor de toepassing van dit dwangmiddel reeds de machtiging van de kantonrechter
nodig is. COok met betrekking tot de sanctionering van de medewerkingsplicht in het
kader van het toezicht op de naleving van de verkeersvoorschriften stellen
wij voor de bestaande regeling te handhaven. Artikel 34 stelt het niet medewerken
thans strafbaar als overtreding. De berechting van deze overtreding
is opgedragen aan de kantonrechter, hetgeen aansluit bij het systeem van de
wet. Het schrappen van deze lex specialis ten faveure van artikel 184 Sr zou
tot gevolg hebben dat niet-medewerken strafbaar wordt als misdrijf, zodat
de kantonrechter niet langer bevoegd zou zijn. Dat is ongewenst.Wel dient artikel 34 te worden gewijzigd in verband met het voorstel tot
wijziging van artikel 3, nu de bevoegdheid van de toezichthouder om inlichtingen
te vorderen voortaan in de Awb zal zijn geregeld. ARTIKEL 4 Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers A82. Artikel 3, eerste lid, onder d, verplicht het Centraal Orgaan opvang
asielzoekers om bij de daar genoemde taak het beleid van de Minister van Binnenlandse
Zaken in acht te nemen. Deze minister is echter niet zonder meer bevoegd tot
het stellen van beleidsregels terzake, omdat het COA als zelfstandig bestuursorgaan
niet in de zin van artikel 4:81, eerste lid, Awb werkzaam is onder verantwoordelijkheid
van enige minister. Daarom is met toepassing van het tweede lid van artiel
4:82 uitdrukkelijk voorzien in een bevoegdheid van de Minister van Binnenlandse
Zaken om beleidsregels vast te stellen. B82. C1235, model 48. C2 en D234. ARTIKEL 5 Wet geestelijke verzorging zorginstellingen,
justitiële inrichtingen en krijgsmachtDeze wet is thans nog als wetsvoorstel aanhangig bij de Eerste Kamer (kamerstukken
23 720). A92a, model 28; 104, 107, 155. B139. ARTIKEL 6 Wet Justitie-subsidies A92a, model 29; 155. Voorts is in het vierde lid van artikel 5 een bepaling
opgenomen, die buiten twijfel stelt dat indien een subsidie-ontvanger geen
medewerking verleent aan een toezichthouder de artikelen 4:46, tweede lid,
4:48 en 4:49 van de Awb kunnen worden toegepast (vgl. 64). B44. C AlgemeenIn het voetspoor van de overgang van de verantwoordelijkheid voor de opvang
van asielzoekers van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
met ingang van 22 augustus 1994 (Koninklijk besluit van 5 september 1994,
Stb. 682), is met ingang van 1 januari 1996 eveneens naar Justitie overgegaan
de verantwoordelijkheid voor de (zes) gesubsidieerde tolkencentra (koninklijk
besluit van 3 april 1996, Stb. 224). De reden daarvoor was dat het grootste
deel van de dienstverlening van de tolkencentra, na de overgang van de opvang
van asielzoekers, in de huidige situatie betrekking heeft op terreinen die
de Minister van Justitie regarderen (asielzoekers, rechtsbijstand). Vooralsnog
maakt Justitie voor de subsidiëring van de tolkencentra gebruik van de
Welzijnswet 1994, het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid en de Subsidieregeling
welzijnsbeleid (Stcrt. 1995, 250).Na de inwerkingtreding van de op de subsidietitel van de Awb gebaseerde
Wet Justitie-subsidies (per 1-1-1998) zal echter een eigen wettelijk kader
voorhanden zijn, waarin de subsidieverstrekking aan de tolkencentra kan worden
opgenomen. Omdat het daarbij slechts gaat om een overheveling van een bestaande
regeling van het ene wettelijk kader (Welzijnswet 1994 c.a.) naar een ander
(Wet Justitie-subsidies c.a.), en er geen materiële wijzigingen in de
subsidieverhouding met de tolkencentra worden beoogd, wordt deze aanpassingwet
derde tranche Awb benut om de Wet Justitie-subsidies met een tweetal bepalingen
inzake subsidiëring van de tolkencentra uit te breiden. Artikel 48a Eerste lidIn deze bepaling is de wettelijke grondslag voor de subsidieverstrekking
aan de tolkencentra geregeld. Op dit moment is de grondslag gelegen in artikel
9 van de Welzijnswet 1994, dat luidt: «Onze Minister kan specifieke
uitkeringen of subsidies verstrekken ten behoeve van activiteiten op beleidsterreinen
die op grond van de artikelen 4, derde lid, en 5 tot de verantwoordelijkheid
van het Rijk behoren». De tolkencentra behoren op grond van algemene
maatregel van bestuur ex artikel 5 tot de verantwoordelijkheid van het Rijk.De aard van de tolkdiensten zal in de ministeriële regeling op grond
van artikel 48b nader worden omschreven. Blijkens art. 32 van de huidige Subsidieregeling
welzijnsbeleid worden hierbij onderscheiden: persoonlijke tolkdiensten, telefonische
tolkdiensten en vertaalwerk. Tweede lidOmdat het hier om per boekjaar verstrekte subsidies aan instellingen (privaatrechtelijke
rechtspersonen) gaat, is, net als bij de andere instellingssubsidies van Justitie,
de (facultatieve) standaardregeling van afdeling 4.2.8 Awb van toepassing
verklaard. Hiermee is een jaarlijks stramien van aanvragen, verlenen, verantwoorden
en vaststellen van de subsidie geregeld. Dit stramien komt overeen met het
huidige Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid. Derde lidDoor middel van een overeenkomstige toepassing van enkele bepalingen
uit de Wet Justitie-subsidies (artikelen 11, 12, eerste lid, en 13 tot en
met 15) worden aanvullend ten opzichte van de standaardregeling van afdeling
4.2.8 Awb achtereenvolgens geregeld:– een beslistermijn voor de minister van dertien weken op de aanvraag
tot verlening van de subsidie (d.w.z. voor 1 januari van het subsidiejaar);– een maximering van de egalisatiereserve van niet meer dan 10%
van de laatstelijk verstrekte subsidie (conform artikel 26 Bekostigingsbesluit
jo. artikel 7, eerste lid, Subsidieregeling welzijnsbeleid);– een (aanvullende) opdracht aan de accountant tot onderzoek van
de naleving van de aan de subsidie verbonden verplichtingen aan de hand van
een door de Minister vast te stellen controle-protocol (conform artikel 36,
tweede lid, Bekostigingsbesluit jo. artikel 10 Subsidieregeling welzijnsbeleid).– een beslistermijn voor de minister van dertien weken op de aanvraag
tot vaststelling van de subsidie (afd. 4.2.8 van de Awb bepaalt dat de aanvraag
tot vaststelling van de subsidie binnen zes maanden na afloop van het boekjaar
wordt ingediend; ingevolge het huidige Bekostigingsbesluit moet de aanvraag
binnen drie maanden na afloop van het jaar worden ingediend en heeft de minister
vervolgens een beslistermijn van zes maanden). Vierde lidIn het vierde lid is een wettelijke grondslag neergelegd voor de verstrekking
van subsidie voor andere activiteiten van de tolkencentra op het gebied van
tolkdiensten. Deze grondslag is gecreëerd met het oog op een ontwikkeling
waarin de expertise van de tolkencentra ook voor andere, nauw met het verlenen
van tolkdiensten samenhangende activiteiten moet kunnen worden benut. Hierbij
kan bijvoorbeeld worden gedacht aan een kwalitatieve doorlichting van het
tolkenbestand van de Immigratie- en Naturalisatie Dienst van het Ministerie
van Justitie (testen van tolk- en taalvaardigheid). Artikel 48bDit artikel biedt de basis voor een ministeriële regeling. Evenals
in de huidige Subsidieregeling welzijnsbeleid zullen daarin worden geregeld
de wijze waarop de subsidie wordt bepaald alsmede de aan de aanspraak op subsidie
verbonden verplichtingen van de tolkencentra. Deze verplichtingen hebben in
ieder geval betrekking op de in het tweede lid genoemde onderwerpen waarover
ook de huidige Subsidieregeling welzijnsbeleid bepalingen bevat. De mogelijkheid
om voorschotten te verlenen en om bij ministeriële regeling daaromtrent
regels te stellen bestaat reeds op basis van artikel 3, tweede lid, van de
wet. DDeze wijzigingen zijn noodzakelijk in verband met vernummeringen in het
wetsvoorstel Beginselenwet verpleging ter beschikking gestelden (23 445). ARTIKEL 7 Wet op de kansspelen A tot en met F86. G121. HLid 1: 92a, model 29. Wij merken op dat ook personen tewerkgesteld bij
het IJkwezen op grond van deze bepaling als toezichthouder zijn aangewezen.
Deze personen zijn geen ambtenaar.Lid 2: 156. Het tweede lid voorziet in het stellen van regels ter zake
van de uitoefening van de toezichtsbevoegdheden. Aangezien het daarbij niet
gaat om het toekennen van bevoegdheden die reeds in de Awb zijn toegekend,
wordt dit voorschrift gehandhaafd.Id 3, 155, model 37. I103, 118, 121, 127. J103, 109, 115, 117. KLid 3: 92, model 28; 104, 107. Het College is zelf geen toezichthouder
in de zin van de Awb, maar zijn leden en medewerkers zijn dat blijkens artikel
6 van het Besluit College van toezicht wel. In hun aanwijzing is thans uitdrukkelijk
voorzien.Lid 4: 234, 235, model 48. ARTIKEL 8 Wet Landelijk Bureau Inning OnderhoudsbijdragenHiermee wordt een onvolkomenheid hersteld, die is ontstaan door het verwerpen
van het amendement-Koekkoek op de Wet Justitiesubsidies terwijl het overeenkomstige
amendement op de Awb is aangenomen. Als gevolg van het bedoelde amendement
op de Awb is de subsidietitel niet rechtstreeks van toepassing op de subsidiëring
van publiekrechtelijke rechtspersonen zoals het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen.
Dit wordt derhalve alsnog in de LBIO-wet bepaald. ARTIKEL 9 Wet persoonsregistraties A2. 92, model 28. De opsomming van de betreffende personen is ontleend
aan artikel 45, derde lid, van de WPR. De taakomschrijving van deze toezichthouders
is vanzelfsprekend gerelateerd aan de taak van de Registratiekamer, zoals
die in het tweede lid is gegeven. Een inhoudelijke wijziging van de bevoegdheid
van Kamer of toezichthouder is niet beoogd.3. 92a, model 29. BIn verband met de vernummering van artikelleden in artikel 37 moet de
verwijzing in artikel 44 worden aangepast. CLid 1:110, 113, 118, 121, 139.Lid 2: In het nieuwe tweede lid is het procedurevoorschrift uit het oude
vierde lid ondergebracht. Lid 3: 157, 167. De bestuursdwangbevoegdheid heeft
slechts betrekking op het bewerkstelligen van hetgeen had kunnen worden
bereikt indien wel voldoende medewerking was verleend. Daarbuiten heeft de
Kamer geen bestuursdwangbevoegdheid. ARTIKEL 10 Wet politieregisters A92, model 28. Zie de toelichting bij artikel 6, onder A. De aanpassing
van de Wet politieregisters hangt nauw samen met de aanpassing van de Wet
persoonsregistraties, nu eerstgenoemde onder meer voor het toezicht verwijst
naar de WPR. BDeze wijziging vloeit voort uit de wijziging van artikel 37 WPR. ARTIKEL 11 Wet op de rechtsbijstand A, B, C, E,34. D232, 236. FHiermee wordt een onvolkomenheid hersteld, die is ontstaan door het verwerpen
van het amendement-Koekkoek op de Wet Justitiesubsidies terwijl het overeenkomstige
amendement op de Awb is aangenomen. Als gevolg van het bedoelde amendement
op de Awb is de subsidietitel niet rechtstreeks van toepassing op de subsidiëring
van publiekrechtelijke rechtspersonen zoals de raden voor de rechtsbijstand,
terwijl de Wet op de rechtsbijstand, zoals gewijzigd door de Wet Justitiesubsidies,
daar wel van uit gaat. Aangezien in dit geval behoefte bestaat aan regels,
soortgelijk aan die van titel 4.2, is titel 4.2 in afwijking van de hoofdregel
alsnog van toepassing verklaard. G236. HLid 1: 92a, model 29.Lid 3: 155, model 37.Lid 4: deze bepaling stelt buiten twijfel stelt dat indien de ontvanger
van een subsidie of een vergoeding aan een toezichthouder geen medewerking
verleent, de artikelen 4:46, tweede lid, 4:48 en 4:49 van de Awb kunnen worden
toegepast (vgl. 64). IDeze bepaling is uitgewerkt en kan derhalve vervallen. ARTIKEL 12 Wet schadefonds geweldsmisdrijvenHiermee wordt een onvolkomenheid hersteld, die is ontstaan door het verwerpen
van het amendement-Koekkoek op de Wet Justitiesubsidies terwijl het overeenkomstige
amendement op de Awb is aangenomen. Als gevolg van het bedoelde amendement
op de Awb is de subsidietitel niet rechtstreeks van toepassing op de subsidiëring
van publiekrechtelijke rechtspersonen zoals het schadefonds geweldsmisdrijven,
terwijl de wet, zoals gewijzigd door de Wet Justitiesubsidies, daar wel van
uit gaat. Aangezien in dit geval behoefte bestaat aan regels, soortgelijk
aan die van titel 4.2, is titel 4.2 in afwijking van de hoofdregel alsnog
van toepassing verklaard. ARTIKEL 13 Wet tarieven in burgerlijke zaken83. In artikel 55, eerste lid, wordt bepaald dat bij algemene maatregel
van bestuur bedragen worden vastgesteld die aan de deurwaarder zijn verschuldigd
voor het vervoer binnen de standplaats van de deurwaarder, alsmede voor reis-
en verblijfkosten in het geval de deurwaarder zich voor bepaalde handelingen
buiten zijn standplaats moet begeven. Vervolgens bepaalt het huidige tweede
lid dat de minister van Justitie «regelen of aanwijzingen» kan
geven ter nadere aanduiding van hetgeen onder het begrip standplaats wordt
begrepen. Blijkens de formulering gaat het hier om beleidsregels omtrent de
uitleg van het wettelijke voorschriften als bedoeld in artikel 1:3, vierde
lid, Awb. De bevoegdheid van de minister van Justitie – belast met de
uitvoering van deze wet – vloeit reeds voort uit artikel 4:81, eerste
lid, Awb. Het tweede lid van artikel 55 kan daarom vervallen. HOOFDSTUK 9 MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ AlgemeenDe toekomstige Kaderwet LNV-subsidies zal een wettelijke basis bieden
voor subsidieverstrekking op alle beleidsterreinen van het Ministerie van
Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Het ligt in de bedoeling dat de kaderwet
tegelijkertijd met de derde tranche van de Algemene wet bestuursrecht op 1
januari 1998 in werking zal treden. In het voorstel voor deze kaderwet wordt
een bepaling opgenomen die ertoe strekt dat een aantal artikelen in bijzondere
LNV-wetten die een grondslag voor subsidieverstrekking bieden komen te vervallen.
Die artikelen worden derhalve in dit wetsvoorstel niet meer aangepast. Het
betreft de artikelen 9 tot en met 11 van de Boswet, artikel 37 van de Jachtwet,
de artikelen 11 en 12 van de Landinrichtingswet en de artikelen 28, 29 en
30 van de Wet op de openluchtrecreatie.Artikel 9, vierde lid, van de Meststoffenwet zal echter niet vervallen.
Dit artikel geeft aan de mestbanken de bevoegdheid om, overeenkomstig bij
of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regelen, bijdragen
te verlenen in de kosten van verwerking, vernietiging en transport van dierlijke
meststoffen. De concept-Kaderwet LNV-subsidies zal slechts zien op de verstrekking
van subsidies door de Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, en
niet op op het verstrekken van subsidies door zelfstandige bestuursorganen,
zoals de mestbanken. Artikel 9, vierde lid, wordt derhalve wel aangepast. ARTIKEL 1 Boswet232, model 47; 237. ARTIKEL 2 Diergeneesmiddelenwet A175, model 41. B1. 92a, model 29.2. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in artikel 52, tweede lid
het juiste jaartal, te weten 1990, in te vullen.3. 155, model 37. C113, model 32. D121, 126a, 135, 139 E126a. ARTIKEL 3 Gezondheids- en welzijnswet voor dieren7. De artikelen 83 en 84 worden niet aangepast. Deze artikelen hebben
betrekking op schadevergoedingen en niet op subsidies in de zin van artikel
4:21 Awb. A145. BDe Stichting Gezondheidszorg voor dieren zal naar verwachting zowel subsidies
als vergoedingen voor diensten ontvangen. Daarom wordt het begrip subsidie
toegevoegd aan artikel 82 GWWD. C165. De uitoefening van bestuursdwang kan evenals in het huidige artikel
6 door ambtenaren blijven geschieden, maar dan krachtens mandaat van onze
minister. DLid 1: 92a, model 29.Lid 3 en 4: 95, model 30. ELid 1: 93Lid 2: 113, model 32. F127. G134. H139, 151. Artikel 120 ziet ingevolge deze aanpassing thans uitsluitend
op het verlenen van feitelijke medewerking aan ambtenaren belast met het opsporen
van besmettelijke dierziekten als bedoeld in artikel 114. De opsporing van
besmettelijke dierziekten betreft geen toezicht op de naleving van de wet
als bedoeld in afdeling 5.2 Awb. ARTIKEL 4 Herinrichtingswet Oost-Groningen en de Groningse-Drentse
Veenkoloniën A, GDit betreft terminologische aanpassingen aan de eerste tranche Awb die
destijds over het hoofd zijn gezien. B, F, H249, 236. C157. D12. E, I, J234. ARTIKEL 5 JachtwetArtikel 28, tweede lid, van de Jachtwet is niet aangepast. De in dat artikel
bedoelde tegemoetkomingen zijn geen subsidies in de zin van artikel 4:21.
Zij worden niet verstrekt met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager,
maar uitsluitend bij schade veroorzaakt door wild. A89a. B234; 235, model 48. C, D234. ARTIKEL 6 Landbouwkwaliteitswet A234. B1 en 2: 92, 107. Op grond van artikel 8 van de Landbouwkwaliteitswet kan
het toezicht op de naleving van het bij of krachtens een landbouwkwaliteitsbesluit
bepaalde worden opgedragen aan privaatrechtelijke controle-instellingen, voor
zover het betreft de bij hen aangeslotenen. De regels omtrent het aanwijzen
van toezichthouders in de zin van de Awb, werkzaam bij een controle-instelling,
alsmede omtrent hun bevoegdheden zijn te vinden in artikel 15, eerste lid.
Bij de aanpassing is in het eerste lid verduidelijkt dat het om toezicht op
de naleving gaat. De controlebevoegdheid van de privaatrechtelijke instellingen
is expliciet beperkt tot produkten van aangeslotenen. Controle van produkten
van niet-aangeslotenen is opgedragen aan de Algemene Inspectiedienst. Voorheen
waren op basis van artikel 15, derde lid, bevoegdheden toegekend aan de op
basis van de Wet economische delicten voor de Landbouwkwaliteitswet aangewezen
opsporingsambtenaren. Aangezien de Wet economische delicten in een soortgelijk
regime voorziet, is opneming van de toekenning van bevoegdheden aan deze ambtenaren
in de Landbouwkwaliteitswet niet langer nodig.3: 155, model 37. ARTIKEL 7 Landbouwwet A12 Artikel 15 van de Landbouwwet is de basis voor de uitvoering in Nederland
van een groot aantal verschillende communautaire regelingen die op enigerlei
wijze leiden tot betalingen aan procucenten of handelaren. Daarbij kan het
gaan om subsidies in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, maar dat is
niet steeds het geval. Als voorbeeld van een regeling ex. artikel 15 van de
Landbouwwet die geen subsidies inhoudt kan worden gewezen op een regeling
inzake de compensatie die landbouwers ontvangen voor de revaluatie van de
gulden ten opzichte van de ECU en het daaruit voortvloeiende inkomensverlies.
Het gaat daarbij om een bedrag gebaseerd op bedrijfsgrootte, dat boeren ontvangen
zonder dat daar bepaalde activiteiten tegenover hoeven staan. Derhalve wordt
de zinsnede «andere geldelijke bijdragen» in artikel 15 gehandhaafd. B12. C225, 228. Een uitdrukkelijke regeling van de mogelijkheid van beperkte
delegatie is niet meer nodig, evenmin als een bevoegdheid om beleidsregels
te stellen over de uitoefening van de gedelegeerde bevoegdheid. DHet betreft hier een «subsidie» waarop de subsidietitel ingevolge
artikel 4:21, derde lid van de Algemene wet bestuursrecht niet van toepassing
is. Om verwarring te voorkomen is er daarom voor gekozen om niet de term «subsidies»
te gebruiken noch de term «kredieten», maar «middelen». E92a, model 29; 155, model 37. ARTIKEL 8 LandinrichtingswetDe artikelen 11 en 12 van de Landinrichtingswet zullen vervallen met het
in werking treden van de Kaderwet LNV-subsidies. A, B, C, D, I, L, M, R, U, V, CCVan de gelegenheid is gebruik gemaakt een aantal artikelen nader terminologisch
aan te passen aan de eerste tranche Awb, door de term «bevoegd orgaan»
te vervangen door «bestuursorgaan» en «beslissing»
door: besluit of beschikking. E157, model 38. F, K, O, X, AAMet het oog op een uniforme terminologie in deze wet is tevens van de
gelegenheid gebruik gemaakt om de term «toestemming» te vervangen
door: instemming.Onderdeel AA.3: De door de minister vast te stellen toeslag, bedoeld in
artikel 146, derde lid, Landinrichtingswet is een subsidie in de zin van de
Awb. Hierin zal worden voorzien door de Kaderwet LNV-subsidies, zodat deze
bepaling kan vervallen. E, P, S, T, W, DD, EE, FF234. H, Q253, 255. De regeling van bekendmaking is aanvullend op de Algemene wet
bestuursrecht en is derhalve gehandhaafd. I, N, Q, R, V3. J225. U, Z249, 236. BBDe wijziging beoogt te verduidelijken dat het in artikel 151 niet gaat
om goedkeuring in de zin van de Awb, maar om goedkeuring van een een privaatrechtelijke
rechtshandeling. De term «goedkeuring» is gehandhaafd, omdat hier
aansluiting is gezocht bij de terminologie van de Pachtwet. ARTIKEL 9 Meststoffenwet A, B, G, H210. C, G12. Met de aanduiding van «het toezicht verband houdende met de
uitvoering van de hoofdstukken III en IV» in artikel 13 wordt niet gedoeld
op het toezicht op de naleving van de Meststoffenwet. Van een verduidelijking
van de bewoordingen van artikel 13 is vooralsnog afgezien omdat deze bepaling
bij de komende wijziging van de mestwetgeving zal worden gewijzigd. D2: 3, 237.3: 234.4: 235. E234, 235. Voor de duidelijkheid wordt ten aanzien van artikel 11, vierde
lid, van de Meststoffenwet opgemerkt dat met het in dat artikellid genoemde
«rijkstoezicht» bestuurlijk toezicht wordt bedoeld. Het toezicht
op de naleving wordt ten algemene geregeld in artikel 26 van de Meststoffenwet. I222. Artikel 25, onderdelen a en b komen te vervallen ingevolge artikel
4 van de Bekendmakingswet. Vrijstelling is een generieke regeling en zal middels
algemene maatregel van bestuur of ministeriële regeling worden geregeld.
Derhalve kan ook artikel 25, onderdeel c, komen te vervallen. J1: 92a, model 29.3: 155, model 37.K, L, M104, 107. Ook de specifieke strafbaarstelling in de WED van de thans in
de Meststoffenwet geschrapte medewerkingsplicht zal komen te vervallen. NIn artikel 35 moet in de opsomming artikel 32 worden geschrapt, omdat
artikel 32 komt te vervallen. ARTIKEL 10 Natuurbeschermingswet A3. B175, model 41. ARTIKEL 11 Noodwet Voedselvoorziening A92a, model 29. De Noodwet voedselvoorziening strekt er toe de voedselvoorziening
te verzekeren in tijden van oorlog, oorlogsgevaar of andere buitengewone omstandigheden.
In die gevallen waarin de minister niet in de gelegenheid is om personen aan
te wijzen die met het toezicht op de naleving zijn belast, kan de met de uitvoering
belaste voedselcommissaris een dergelijk aanwijzingsbesluit nemen. In dit
kader past het niet om het vereiste op te nemen dat het aanwijzingsbesluit
in de Staatscourant wordt gepubliceerd. B157, model 38; 169. Onder bestuursdwang wordt in dit verband nadrukkelijk
ook verstaan «het in bezit nemen van alle door de nalatige ter beschikking
te houden of te leveren produkten», zoals bedoeld in het thans nog geldende
artikel 26, tweede lid, van de Noodwet voedselvoorziening. C182. Gelet op de regeling inzake kostenverhaal bij bestuursdwang in artikel
5:26 Awb wordt de toepassingssfeer van artikel 27 beperkt tot de bedragen
die uit hoofde van artikel 8 verschuldigd zijn. ARTIKEL 12 Plantenziektenwet ADit betreft een actualisering. B210. Op grond van het huidige derde lid kan de minister in spoedeisende
gevallen de directeur van de Plantenziektenkundige dienst «machtigen»
om in individuele gevallen tijdelijke voorschriften te geven betreffende hetgeen
in het eerste lid van artikel 3 is vermeld. Bij het aanpassen is de bevoegdheid
toegekend aan de minister. Omdat hier geen sprake is van algemeen verbindende
voorschriften kan deze de bevoegdheid mandateren aan de directeur van de Plantenziektenkundige
dienst. C175. D234. E92a, model 29; 155, model 37. F93. G, H104, model 34. ARTIKEL 13 Uitvoeringswet visserijverdrag 1967 A, B104, 107, 113. In artikel 9 wordt door middel van een verwijzing naar
het Visserijverdrag aangegeven welke ambtenaren belast zijn met het toezicht
op de naleving. Het betreft niet alleen door de minister aangewezen toezichthouders
doch ook door andere Staten aangewezen functionarissen. Aangezien de overeenkomstig
het verdrag aangewezen ambtenaren «krachtens wettelijk voorschrift»
zijn belast met het houden van toezicht, is de toepasselijkheid van afdeling
5.2 Awb gegeven. ARTIKEL 14 Veewet AVan de gelegenheid is gebruik gemaakt om het opschrift in overeenstemming
te brengen met de inhoud van Titel VI. B175, model 41. ARTIKEL 15 Wet agrarisch grondverkeer A237. B, C, D, E, F, G, IVan de gelegenheid is gebruik gemaakt nog een aantal artikelen aan te
passen aan de eerste tranche Awb en de voltooiing van de eerste fase herziening
rechterlijke organisatie. HLid 1: 92a, model 29.Lid 2: 155, model 37.Lid 3: 106a, 107, model 31.Lid 4: 139. ARTIKEL 16 Wet houdende vaststelling van minimumeisen
voor het houden van legkippen ALid 1: 92a, model 29.Lid 2: 155, model 37. B109, 139. ARTIKEL 17 Wet op de openluchtrecreatie A89. B92a, model 29; 155, model 37. C95, model 30. D113, model 32. Het in het tweede en derde lid bepaalde wordt al geregeld
in de Algemene wet op het binnentreden. E93, 96, 97. F150, model 34. ARTIKEL 18 Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde
1990 ALid 1: 92a, model 29.Lid 2: 95, model 30.Lid 4. 155, model 37. B109. C93, 97. D139. ARTIKEL 19 Wet verplaatsing mestproduktie ADe in artikel 9, vijfde lid, voorgeschreven bekendmaking vloeit reeds
voort uit artikel 3:41 Awb. Het vijfde lid kan derhalve vervallen. Duidelijkshalve
is aan het derde lid toegevoegd dat het Bureau Heffingen de beschikking tot
registratie neemt, hetgeen thans onder meer impliciet voortvloeit uit artikel
9, vijfde lid. BHet betreft een aanpassing in de verwijzing naar de Meststoffenwet voor
wat betreft het toezicht op de naleving. ARTIKEL 20 Zaaizaad- en PlantgoedwetLid 2: 92a.Lid 3: 251, model 53.Lid 6: 155, model 37. HOOFDSTUK 10 MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ARTIKEL 1 Algemene bijstandswet ADe omschrijving van het begrip belanghebbende komt overeen met die in
artikel 1:2 Awb en is dus niet langer nodig. BZoals reeds aangekondigd in de memorie van toelichting bij de derde tranche
is duidelijkheidshalve uitdrukkelijk bepaald dat de bijzondere bijstand niet
wordt beschouwd als een subsidie in de zin van artikel 4:21. CHetgeen in de vervallen leden is geregeld vloeit reeds voort uit artikel
4:5 Awb. D12. E214, 216. ARTIKEL 2 Arbeidsomstandighedenwet AHet betreft een nadere aanpassing aan de eerste tranche van de Awb en
Aanwijzing 160 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Ter vermijding van
misverstand zij opgemerkt dat deze bepaling meebrengt dat de werking van de
beschikking ook is opgeschort gedurende de bezwaartermijn en, indien bezwaar
is gemaakt, totdat op het bezwaar is beslist. Indien bezwaar is gemaakt, gaat
immers na de beslissing daarop nog een beroepstermijn lopen. B, F, G, KHet betreft nadere aanpassingen aan de eerste tranche van de Awb. CDeze wijziging vloeit voort uit de wijziging van artikel 32 en het vervallen
van artikel 33. DLid 1: 92a, model 29.Lid 2: 92a, model 29; 155, model 37.Lid 3: 113, model 32.Leden 4 tot en met 6: Het rapport, dat moet worden opgemaakt van elk onderzoek
ten behoeve van de toezichthoudende taak en naar aanleiding van een ongeval,
wordt ook aan de ondernemingsraad gezonden; dit wordt uitdrukkelijk bepaald
om aan te geven, dat de ondernemingsraad een «belanghebbende»
is in de zin van artikel 5:18, zesde lid, van de Awb. Het huidige zesde lid
van artikel 32 bevat een verplichting voor de toezichthouders om op verzoek
een onderzoek in te stellen; aangezien deze verplichting niet reeds in de
Awb wordt geregeld, is zij – redactioneel iets aangepast – in
het nieuwe zesde lid gehandhaafd. De formulering brengt mee, dat een werknemersvereniging
slechts een verzoek mag doen als er geen ondernemingsraad is (zoals dat ook
thans het geval is).Het oude onderdeel c van het derde lid, waarin is bepaald, dat de toezichthouders
bij de uitoefening van hun bevoegdheden ingevolge ook tekeningen en foto's
mogen maken, is niet overgenomen; deze bevoegdheid ligt reeds besloten in
artikel 5:18 (zie nr. 128). E118, 139. H210. IVan de gelegenheid is gebruik gemaakt, om in de artikelen 36 en 37 de
bijzondere procedure bij de rechtbankpresident te laten vervallen. Aan zo'n
bijzondere procedure bestaat bij de huidige stand van het bestuursrecht geen
behoefte meer. Degene, die belang heeft bij opheffing van een onmiddellijk
werkende eis of van een bevel tot stillegging, kan in verband daarmee een
voorlopige voorziening vragen overeenkomstig de Awb. JZie voor het vervallen van het derde en het vierde lid de toelichting
onder I.In het nieuwe vijfde lid van artikel 37 is de mogelijkheid van toepassing
van bestuursdwang opgenomen. Een bevel tot stillegging als bedoeld in artikel
37 en de aanwijzingen die met betrekking tot zo'n bevel kunnen worden gegeven,
zijn bestuurlijke rechtshandelingen (een voorbeeld van zelfstandige lastgeving).
Deze moeten zonodig door middel van bestuursdwang kunnen worden gehandhaafd.
De zelfstandige lastgeving, voorafgaand aan een mogelijke aanschrijving tot
bestuursdwang is in dit geval zinvol omdat het bevel wordt gegeven indien
er ernstig gevaar dreigt zonder dat er sprake hoeft te zijn van overtreding
van een wettelijk voorschrift (vgl. 174). Voor de goede orde zij nog opgemerkt,
dat ook reeds voordat blijkt dat het bevel wordt overtreden maatregelen (feitelijke
handelingen) kunnen worden genomen (ter onmiddellijke afwending van ernstig
gevaar; vgl. artikel 37, eerste lid); op deze handelingen is afdeling 5.3
van de Awb niet van toepassing. LIn de Arbeidsomstandighedenwet zijn enkele bevoegdheden geattribueerd
aan ambtenaren. In lijn met het beleid om aan ambtenaren van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geattribueerde bestuursbevoegdheden zoveel
mogelijk om te zetten in gemandateerde bevoegdheden, wordt thans in artikel
42 bepaald dat de door deze ambtenaren te nemen beschikkingen worden gegeven
namens de minister. Een bezwaarschrift tegen de betrokken beschikkingen dient
derhalve te worden ingediend bij de minister en niet bij de betrokken ambtenaar.
De bestaande tekst van artikel 42, die voorziet in een procedure van administratief
beroep bij de Minister van SZW waar het gaat om beschikkingen, krachtens de
Arbeidsomstandighedenwet gegeven door niet onder de Minister van SZW ressorterende
ambtenaren, is in zoverre gehandhaafd. Daarbij is tevens voorzien in de mogelijkheid
tot het instellen van een commissie voor bezwaar en beroep (vgl. artikel 7:13
en 7:19 Awb). Deze zal zowel in bezwaar (vgl. artikel 7:13) als in administratief
beroep (vgl. artikel 7:19) belast kunnen zijn met het horen van belanghebbenden. M235. ARTIKEL 3 Arbeidstijdenwet A, IHet betreft aanpassingen aan de terminologie van de Awb. BIn de Arbeidstijdenwet zijn enkele bevoegdheden geattribueerd aan ambtenaren.
In lijn met het beleid om aan ambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid geattribueerde bestuursbevoegdheden zoveel mogelijk om
te zetten in gemandateerde bevoegdheden, wordt thans in artikel 7:2 bepaald
dat de door deze ambtenaren te nemen beschikkingen worden gegeven namens de
minister. Een bezwaarschrift tegen de betrokken beschikkingen dient derhalve
te worden ingediend bij de minister en niet bij de betrokken ambtenaar. De
bestaande tekst van artikel 7:2, die voorziet in een procedure van administratief
beroep bij de Minister van SZW waar het gaat om beschikkingen, krachtens de
Arbeidstijdenwet gegeven door niet onder de Minister van SZW ressorterende
ambtenaren, is in zoverre gehandhaafd; daarbij is aangesloten bij de formulering
van artikel 42 van de Arbeidsomstandighedenwet en is tevens, zoals ook in
dat artikel het geval is, voorzien in de mogelijkheid tot het instellen van
een commissie voor bezwaar en beroep (vgl. artikel 7:13 en 7:19 Awb). Deze
zal zowel in bezwaar (vgl. artikel 7:13) als in administratief beroep (vgl.
artikel 7:19) belast kunnen zijn met het horen van belanghebbenden. C92a, model 29; 115, model 37. D104 E, G, HDeze wijzigingen vloeien voort uit de overige wijzigingen. FVerduidelijkt is dat de bevoegdheid tot het treffen van maatregelen mede
omvat de bevoegdheid tot het toepassen van bestuursdwang. Zie ook de toelichting
bij artikel 2 (Arbeidsomstandighedenwet) onder J. ARTIKEL 4 Arbeidsvoorzieningswet92a, model 29; 155, model 37; 113, model 32; 107, model 31. Artikel 116
van de oude Arbeidsvoorzieningswet, zal nog van kracht blijven op grond van
artikel 19, onderdeel d, van de Invoeringswet voor de nieuwe Arbeidsvoorzieningswet
1996 (wetsvoorstel 24 554), en behoeft derhalve aanpassing. ARTIKEL 5 Arbeidsvoorzieningswet 1996 A, I251, model 53; 261, 262. Gelet op de bevoegdheidsverdeling tussen de onderscheiden
organen van de Arbeidsvoorzieningsorganisatie zijn de vernietigingsgronden
van het huidige artikel 16, eerste lid, gehandhaafd. Het Centraal Bestuur
moet bij zijn toetsing blijven binnen de eerder vastgelegde grenzen van begroting
en beleidsplan; voor de introductie van nieuwe beleidselementen door toetsing
aan «het algemeen belang» is geen ruimte. B236; 241, model 51. Fictieve goedkeuring bij overschrijding van de beslistermijn
is met betrekking tot de goedkeuring van de begroting ongewenst, mede omdat
artikel 58 van de Arbeidsvoorzieningswet terzake een eigen regeling kent.
Krachtens artikel 10:27 Awb kan de goedkeuring ook worden onthouden wegens
strijd met het recht. CGehandhaafd is de bepaling, dat het Centraal Bestuur de Regionale Besturen
in kennis moet stellen van besluiten omtrent goedkeuring (daaronder begrepen
besluiten tot weigering van goedkeuring). D, E234. F12. G12, 17. H235; 242, model 51. ARTIKEL 6 Noodwet Arbeidsvoorziening A92a, model 29; 115, model 37;113, model 32. B150, model 34. C1. DDeze wijziging vloeit voort uit de aanpassing van artikel 44. ARTIKEL 7 Pensioen- en spaarfondsenwetDe wet is zoveel mogelijk op dezelfde wijze aangepast als de Wet toezicht
verzekeringsbedrijf 1993. A236. B234. C1. 214.2. 93. ARTIKEL 8 Stoomwet A, BDe thans nog aan de ambtenaren toegekende bevoegdheden worden door toevoeging
van de woorden «namens hem» omgezet in bevoegdheden die in mandaat
namens de minister van SZW worden uitgeoefend. Verwezen zij naar de toelichting
bij artikel 42 van de Arbeidsomstandighedenwet (ARTIKEL 2, onderdeel L). C92a, model 29; 155, model 37. DHet betreft een aanpassing aan de eerste tranche Awb die destijds over
het hoofd is gezien. ARTIKEL 9 Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend
verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten A, DHet betreft een aanpassing aan de eerste tranche Awb die destijds over
het hoofd is gezien, alsmede een modernisering van de aanduiding van de Staatscourant. B, C3. Dat een besluit tot algemeen verbindendverklaring niet behoeft te worden
gemotiveerd indien daartegen geen bedenkingen zijn ingebracht, volgt reeds
uit artikel 3:48 Awb. In dat geval bestaat immers redelijkerwijs geen behoefte
aan een motivering. E96. Het gaat hier om ambtenaren die krachtens een concrete opdracht zijn
belast met het toezicht op de naleving van de wet. F211, 212. Gelet op artikel 10:3, tweede lid, onder a, van de Awb wordt
in artikel 10b de mogelijkheid geschapen tot het mandateren van de bevoegdheid
tot algemeen verbindend verklaring en de intrekking daarvan. ARTIKEL 10 Wet arbeid gehandicapte werknemers A, C, D12. BIn het vierde lid is bepaald dat ambtelijke beschikkingen krachtens deze
wet (het stellen van een eis als bedoeld in artikel 6, tweede lid, en het
afwijzen van een verzoek als bedoeld in artikel 6, derde lid, niet langer
zijn geattribueerd aan de ambtenaren, maar namens de minister worden genomen.
Tegen zon beschikking kan niet langer administratief beroep worden ingesteld
bij de minister, maar kan overeenkomstig de hoofdregel van de Awb een bezwaarschrift
bij hem worden ingediend. E92a, model 29; 155, model 37. F93. ARTIKEL 11 Wet arbeid vreemdelingen A225. B, D104. Onder de bescheiden waarvan ingevolge artikel 5:17 Awb inzage kan
worden verlangd vallen ook documenten als bedoeld in artikel 1 van de Wet
op de identificatieplicht. C113, model 32. ARTIKEL 12 Wet betreffende verplichte deelneming in een
bedrijfspensioenfonds A1, A2, BHet betreft aanpassingen aan de eerste tranche Awb, die destijds over
het hoofd zijn gezien. A3211, 212. In artikel 10b van de Wet op het algemeen verbindend en onverbindend
verklaren van collectieve arbeidsovereenkomsten, zoals gewijzigd ingevolge
artikel 12:22 van de Arbeidstijdenwet, is mogelijk gemaakt dat mandaat wordt
verleend van de bevoegdheid om bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten
algemeen verbindend te verklaren. Dit vanwege praktische redenen, gelet op
de aard van de mandaatverlening. Bij die gelegenheid is verzuimd om een dergelijk
mandaat ook mogelijk te maken ten aanzien van de vergelijkbare verplichtstelling
van deelneming in een bedrijfspensioenfonds. De voorgestelde wijziging beoogt
dit verzuim te herstellen. De reden is derhalve de parallellie met de reeds
bestaande bevoegdheid om collectieve arbeidsovereenkomsten algemeen verbindend
te verklaren. C210. ARTIKEL 13 Wet betreffende verplichte deelneming in een
beroepspensioenregeling A1, A2, B, C, DHet betreft aanpassingen aan de eerste tranche Awb, die destijds over
het hoofd zijn gezien. A3211, 212.In artikel 10b van de Wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren
van collectieve arbeidsovereenkomsten, zoals gewijzigd ingevolge artikel 12:22
van de Arbeidstijdenwet, is mogelijk gemaakt dat mandaat wordt verleend van
de bevoegdheid om bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten algemeen
verbindend te verklaren. Dit vanwege praktische redenen, gelet op de aard
van de mandaatverlening. Bij die gelegenheid is verzuimd om een dergelijk
mandaat ook mogelijk te maken ten aanzien van de vergelijkbare verplichtstelling
van deelneming in een beroepspensioenregeling. De voorgestelde wijziging beoogt
dit verzuim te herstellen. De reden is derhalve de parallellie met de reeds
bestaande bevoegdheid om collectieve arbeidsovereenkomsten algemeen verbindend
te verklaren. E1. 214.2. 93. ARTIKEL 14 Wet van 13 december 1972 tot bevriezing van
het kinderbijslagbedrag voor het eerste kind, alsmede oprichting van het Fonds
Voorheffing Pensioenverzekering (Stb. 702) A236. BHet betreft een aanpassing aan de eerste tranche Awb, die destijds over
het hoofd is gezien. ARTIKEL 15 Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen A92a, model 29; 155, model 37. BHet betreft aanpassingen aan de eerste tranche Awb, die destijds over
het hoofd zijn gezien. ARTIKEL 16 Wet op de gevaarlijke werktuigen AZie de toelichting bij artikel 42 Arbeidsomstandighedenwet (ARTIKEL 2,
onderdeel L). B86. C92a, model 29; 115, model 37. D156. E86. F118, 121. GHet betreft een aanpassing aan de eerste tranche Awb, die destijds over
het hoofd is gezien. ARTIKEL 17 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen ADe omschrijving van het begrip belanghebbende komt overeen met die in
artikel 1:2 Awb en is dus niet langer nodig. BHetgeen in de vervallen leden is geregeld vloeit reeds voort uit artikel
4:5 Awb. C12. D214, 216. ARTIKEL 18 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte werkloze werknemers ADe omschrijving van het begrip belanghebbende komt overeen met die in
artikel 1:2 Awb en is dus niet langer nodig. BHetgeen in de vervallen leden is geregeld vloeit reeds voort uit artikel
4:5 Awb. C12. D214, 216. ARTIKEL 19 Wet op de loonvorming AHet betreft aanpassingen aan de eerste tranche Awb, die destijds over
het hoofd zijn gezien. B92a, model 29; 93. C155, model 37. De verwijzing naar artikel 4, vierde lid, kan vervallen,
aangezien dat lid krachtens artikel 12:28 van de Arbeidstijdenwet is vervallen.
Voor de volledigheid wordt thans ook verwezen naar artikel 5, eerste lid. ARTIKEL 20 Wet melding collectief ontslag232, model 47; 236. ARTIKEL 21 Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag A86. B92a, model 29; 155, model 37. C104. D223, model 45; 225. ARTIKEL 22 Wet op de ondernemingsraden A214. De bedrijfscommissies hebben geen bevoegdheden tot het nemen van
besluiten; van delegatie of mandaat is dus geen sprake. B12, 17, 18. ARTIKEL 23 Wet voorzieningen gehandicaptenGelet op de connexiteit tussen de bijzondere bijstand en het verstrekken
in natura van voorzieningen op grond van de Wet voorzieningen gehandicapten,
wordt voorgesteld de subsidietitel van de Awb niet van toepassing te verklaren,
zoals dat ook ten aanzien van de bijzondere bijstand is gebeurd. HOOFDSTUK 11 MINISTERIE VAN VERKEER EN WATERSTAAT ARTIKEL 1 Wet van 28 maart 1996, Stb. 320Deze wijzigingen vloeien rechtstreeks voort uit de in het onderhavige
wetsvoorstel opgenomen wijziging van de Wet op de telecommunicatievoorzieningen,
op grond waarvan de artikelen 46 en 47 van laatstgenoemde wet komen te vervallen. ARTIKEL 2 Grondwaterwet A87. B92a (model 29), 109, 117, 128. CArtikel 50: 139, 143.Artikel 52, eerste lid: Deze bepaling kan vervallen aangezien de desbetreffende
overtredingen economische delicten zijn (vgl. artikel 1a, onder 1° en
3°, WED), ten aanzien waarvan artikel 17 WED reeds een regeling bevat
voor de aanwijzing van buitengewone opsporingsambtenaren.Artikel 52, tweede lid: 116. ARTIKEL 3 Ontgrondingenwet A1. De term «bestuursorgaan» sluit aan op de terminologie van
artikel 1:1 Awb en elders in de Ontgrondingenwet gebruikte terminologie.2 en 3. 235, model 48. BMet vervanging van de term «van kracht worden» door «in
werking treden» wordt een betere aansluiting verkregen op de terminologie
van artikel 3:40 Awb. CDe in dit artikel 25, eerste volzin, voorziene regeling voor de aanwijzing
van buitengewone opsporingsambtenaren kan vervallen aangezien de desbetreffende
overtredingen economische delicten zijn (vgl. artikel 1a WED), ten aanzien
waarvan artikel 17 WED reeds een regeling bevat voor de aanwijzing van buitengewone
opsporingsambtenaren. De in artikel 25, tweede volzin, voorziene aanwijzing
van de voorzitter en van de leden van het dagelijks bestuur van het betrokken
waterschap kan vervallen omdat aan zodanige aanwijzing naast de mogelijkheid
tot aanwijzing van ambtenaren van het waterschap geen behoefte meer bestaat,
gezien ook de beschikbaarheid van gekwalificeerde ambtenaren in dienst bij
de huidige waterschappen in het algemeen. Deze wijziging sluit aan op het
voorstel om ook een soortgelijke aanwijzing in artikel 85, eerste lid, van
de Waterschapswet te laten vervallen. ARTIKEL 4 Postwet A en FVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de aanduiding van de Staatscourant
aan te passen aan de terzake in de Bekendmakingswet gehanteerde terminologie. B1. 92a, model 29; 107; 120.2. 155, model 37. C157, model 38; 163; 167; 197 en 198. DMet deze wijziging wordt beoogd de tekst van artikel 15b zo nauw mogelijk
aan de redactie van artikel 15a te doen aansluiten. E181, 204. ARTIKEL 5 Radio-Omroep-Zender-Wet 1935 A1In het huidige artikel 2, zevende lid, van de ROZ-Wet 1935 is bepaald
dat de golflengten en de energie van de uitzendingen van de N.V. NOZEMA de
goedkeuring van de Minister van Verkeer en Waterstaat behoeven. Door het College
van Beroep voor het bedrijfsleven is – in onze ogen terecht –
geoordeeld dat het in artikel 2, zevende lid, «niet gaat om de goedkeuring
van een besluit van een ander bestuursorgaan (....), maar om goedkeuring van
een activiteit van een privaatrechtelijke instelling, die om redenen van algemeen
belang aan permanent toezicht (....) is onderworpen» (CBb 24 januari
1996, nrs. 95/0778, 95/0799, 95/0801, 95/0855/090/195; niet gepubliceerd).
Dit betekent derhalve dat geen sprake is van goedkeuring in de zin van artikel
10:25 Awb, aangezien NOZEMA niet als bestuursorgaan kan worden aangemerkt.
Het gaat hier om een rechtspersoon die niet is een met enig openbaar gezag
bekleed persoon of college, waarin overheid en publieke omroepen samenwerken
ten behoeve van de aanleg en exploitatie van zendinrichtingen.Verder is hier van belang dat in het systeem van de telecommunicatiewetgeving
(met name de artikelen 3, tweede lid, 13e, eerste lid, 21, vierde lid, van
de Wet op de telecommunicatievoorzieningen en artikel D.1.2, eerste lid, onder
e, van het Besluit radio-elektrische inrichtingen) de Minister van Verkeer
en Waterstaat het bestuursorgaan is dat belast is met de toewijzing van frequenties.
Dat dit bij de toepassing van de ROZ-Wet 1935 evenzeer als bij de toepassing
van de Wtv het geval is, is inmiddels in de jurisprudentie bevestigd (zie
Pres. Rb. Amsterdam 24 juli 1995, nr. AWB 95/7335/V e.v., niet gepubliceerd,
en bovenaangehaalde uitspraak van het CBb 24 januari 1996). In de parlementaire
stukken rond artikel 10, zevende lid, ROZ-wet zijn daarvoor ook aanknopingspunten
te vinden (zie Bijlagen Handelingen II 1934/35, no. 267).Gelet op het bovenstaande stellen wij daarom voor om de term «goedkeuring»
uit artikel 2, zevende lid, te verwijderen en deze bepaling overeenkomstig
de daaraan ten grondslag liggende bedoeling zodanig te redigeren dat de Minister
van Verkeer en Waterstaat wordt belast met de toewijzing van frequenties en
het bepalen van het vermogen van de zendinrichtingen. A2Ingevolge artikel 2, tiende lid, van de ROZ-Wet 1935 is de Kroon bevoegd
om te bepalen dat het gebruik van zendinrichtingen door de NOZEMA wordt geschorst
als de Kroon dat in het algemeen belang nodig oordeelt. Dit betreft geen «schorsing»
in de zin van afdeling 10.2.3 Awb, aangezien het niet gaat om het schorsen
van besluiten. Het gaat hier om een bevoegdheid om te belissen dat het gebruik
van een zendinrichting gestaakt dient te worden. Door in plaats van schorsing
te spreken van het «beëindigen» van het gebruik, wordt verwarring
met het begrip «schorsing» in de Awb vermeden. A3157, model 38. Ingevolge het elfde lid van het huidige artikel 2 moet
in het desbetreffende koninklijk besluit worden bepaald hoe de uitvoering
in geval van niet-nakoming zal geschieden. Teneinde de effectuering van een
ingevolge het tiende lid opgelegde beëindiging van het gebruik zoveel
mogelijk te normeren volgens de hedendaagse gangbare wijze, wordt voorgesteld
de Minister van Verkeer en Waterstaat bevoegd te verklaren tot het toepassen
van bestuursdwang, uiteraard uitsluitend voor zover het betreft de handhaving
van een ingevolge het tiende lid opgelegde beëindiging van het gebruik. BIn artikel 8 van de ROZ-Wet is onder meer voorzien in de mogelijkheid
voor de Kroon om bepaalde categorieën van beslissingen van de Raad van
Beheer van de N.V. NOZEMA te «vernietigen» wegens strijd met het
recht en het algemeen belang. In het voorafgaande is al aangegeven dat NOZEMA
niet kan worden aangemerkt als een bestuursorgaan. Dit brengt met zich dat
de onder het vernietigingsrecht vallende beslissingen van de Raad van Beheer
evenmin als besluiten kunnen worden aangemerkt, zodat afdeling 10.2.2 van
de Awb niet van toepassing is.Wel is het gewenst zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij het systeem
van Awb systeem met betrekking tot vernietiging van besluiten. De afdelingen
10.2.2 en 10.2.3 van de Awb zijn derhalve van overeenkomstige toepassing verklaard,
met dien verstande dat de bepalingen over de termijn waarbinnen vernietiging
kan plaatsvinden en enkele aanvullende procedureregels zijn gehandhaafd met
inachtneming van enkele redactionele aanpassingen. ARTIKEL 6 Rivierenwet A en B210. C157 (model 38), 165, 167, 168, 175 (model 41), 179, 180, 183, 184. D94 (model 30). E1: 210.2: De in §2 opgenomen bevoegdheid tot bestuursdwang is overbodig
naast die van het gewijzigde artikel 10. ARTIKEL 7 Waterschapswet ADe wetgever heeft blijkens de parlementaire geschiedenis van de Waterschapswet
aan de Minister van Verkeer en Waterstaat de mogelijkheid willen geven om
de in artikel 5, eerste lid, van de Waterschapswet bedoelde besluit van provinciale
staten tot opheffing of instelling van een waterschap of vaststelling of wijziging
van een waterschapsreglement te toetsen aan het rijksbeleid (zie kamerstukken
II 1986/87, 19 995, nr. 3, blz. 13–15). In de vigerend
Waterschapswet ontbreken thans toetsingsgronden voor het ministerieel toezicht.
Op basis van artikel 10:23 Awb zou op basis van de vigerende Waterschapswet
slechts goedkeuring kunnen worden onthouden wegens strijd met het recht. Door
de voorgestelde toevoeging van de toetsingsgrond «strijd met het algemeen
belang» wordt de bedoeling van de wetgever duidelijk tot uitdrukking
gebracht. BVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om enkele inmiddels onjuiste
verwijzingen naar de Wet openbaarheid van bestuur te corrigeren. CArtikel 41, vijfde lid, bevat nog een verwijzing naar artikel 7, tweede
lid, van de Wet administratieve rechtspraak overheidsbeschikkingen, waar-
voor inmiddels artikel 7:1 Awb in de plaats is getreden. Abusievelijk is deze
verwijzing niet aangepast bij de aanpassing aan de eerste tranche van de Awb.
Deze omissie wordt hierbij hersteld. Het betreft de uitsluiting van de bezwaarschriftprocedure
bij beroep tegen besluiten tot ontslag van leden van het dagelijks bestuur.
Overeenkomstige bepalingen treft men aan in artikel 49 Gemeentewet en 49 Provinciewet
ten aanzien van besluiten tot ontslag van wethouders resp. gedeputeerden. D en E158, 159, 196. In het eerste lid van artikel 61 wordt de bevoegdheid tot
toepassing van bestuursdwang toegekend aan het waterschapsbestuur. Het nieuwe
tweede, derde en vierde lid, komen overeen met het huidige eerste, tweede
en derde lid, van artikel 65. FDe aanvullende regeling, vervat in het huidige derde lid van artikel 68,
dient te worden gehandhaafd. De overige bepalingen van artikel 68 kunnen vervallen
(183, 184, 192). GArtikel 70 blijft gehandhaafd omdat dit artikel de bevoegdheid tot toepassing
van bestuursdwang toekent aan gedeputeerde staten, indien sprake is van taakverwaarlozing
als bedoeld in artikel 60, tweede lid, van de Waterschapswet. De inhoud van
de tweede volzin van het tweede lid keert in aangepaste vorm terug in het
nieuw voorgestelde derde lid; in geval van taakverwaarlozing vindt na toepassing
van bestuursdwang het kostenverhaal plaats op grond van artikel 5:26 Awb. H en I.1Deze wijzigingen strekken ertoe afwijkende terminologie in de Waterschapswet
in overeenstemming te brengen met de gangbare, ook in de Awb, Gemeente- en
Provinciewet gebezigde terminologie, waarin de desbetreffende regels worden
aangeduid als «algemeen verbindende voorschriften». I.2Deze wijziging brengt artikel 73, derde lid, Waterschapswet alsnog in
overeenstemming met corresponderende bepalingen in de Provinciewet (artikel
136, derde lid) en de Gemeentewet (artikel 139, derde lid). JDe regeling van de aanwijzing van ambtenaren, belast met toezicht respectievelijk
opsporing van strafbare feiten is in zijn geheel herzien waarbij voor de formulering
is aangesloten bij de desbetreffende modelbepalingen (modellen 29 en 30).
De aanwijzing van de leden van het dagelijks bestuur tot opsporingsambtenaar,
is, evenals de mogelijkheid dat het dagelijks bestuur leden van afdelingsbesturen
tot opsporingsambtenaar aanwijst, geschrapt en wel op grond van de overweging
dat daaraan gezien het apparaat waarover de waterschappen in hun huidige omvang
beschikken geen behoefte meer is. KDeze wijzigingen strekken ertoe de terminologie van artikel 84 alsnog
aan te passen aan artikel 1:5, eerste lid, Awb (vgl. het vergelijkbare artikel
164 Gemeentewet). L230a. M210. In artikel 88 is sprake van mandaat door het dagelijks bestuur aan
een of meer leden van het dagelijks bestuur. Dit betreft mandaat aan niet-ondergeschikten.
Met de voorgestelde wijziging wordt deze bepaling meer toegesneden op de Awb. NIn artikel 95 wordt de vertegenwoordiging van het waterschap in en buiten
rechte door de voorzitter geregeld. Op grond van de tweede volzin kan de voorzitter
deze vertegenwoordiging «opdragen» aan een door hem aan te wijzen
persoon. Aangezien het hier gaat om volmacht en mandaat en daarvoor geen wettelijke
grondslag is vereist, kan deze bepaling vervallen, echter met dien verstande
dat wel gehandhaafd dient te blijven de instemmingsplicht van het dagelijks
bestuur. Dit leidt derhalve tot een gewijzigde tweede volzin. De term «machtiging»
wordt in de nieuwe tekst gebruikt als verzamelbegrip voor volmacht en mandaat
(215). O en CCDeze wijzigingen herstellen enkele omissies bij de totstandkoming van
de wet van 8 februari 1996 tot afschaffing van het preventieve toezicht op
belastingverordeningen van gemeenten, provincies en waterschappen (Stb. 184). P229. Artikel 123 bepaalt dat de heffing en invordering van de waterschapsbelastingen
geschieden met toepassing van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (Awr)
en de Invorderingswet 1990 en dat daarbij de taak van de inspecteur binnen
het waterschapsbestuur wordt vervuld door het dagelijks bestuur.
Artikel 124, eerste lid, bepaalt vervolgens dat het dagelijks bestuur, voor
zover de belastingverordening dat toelaat, zijn taken kan delegeren aan waterschapsambtenaren.
Nu deze delegatie op grond van artikel 10:14 Awb niet meer is toegestaan,
wordt artikel 123 in die zin gewijzigd dat de taak van de inspecteur wordt
geattribueerd aan een daartoe aan te wijzen waterschapsambtenaar. Andere taken
ter uitvoering van bovengenoemde wetten worden reeds nu rechtstreeks aan daartoe
aan te wijzen ambtenaren van het waterschap geattribueerd (artikel 123, derde
lid, onderdelen c tot en met e). Ingevolge artikel 4:81, eerste lid, Awb is
het dagelijks bestuur nog wel bevoegd beleidsregels vast te stellen met betrekking
tot de uitoefening van de taak als inspecteur door de daartoe aangewezen waterschapsambtenaar.
De taak als inspecteur wordt immers onder verantwoordelijkheid van het dagelijks
bestuur uitgeoefend.In het verlengde van de bovenbedoelde wijziging wordt artikel 123 ook
nog op een ander punt gewijzigd. Nu de taken van de inspecteur worden toebedeeld
aan een waterschapsambtenaar, past het binnen de systematiek van de onderlinge
verdeling van bevoegdheden dat de taken die uit hoofde van de Awr en de Invorderingswet
1990 toekomen aan de Minister van Financiën en die nu worden vervuld
door het algemeen bestuur, worden toebedeeld aan het dagelijks bestuur. QHet eerste gedeelte van het huidige eerste lid vervalt (229).Het huidige tweede en derde lid van artikel 124 worden gewijzigd. Op basis
van het huidige tweede en derde lid kunnen de dagelijkse besturen van samenwerkende
waterschappen besluiten tot concentratie van de heffings- en invorderingswerkzaamheden
bij één van die waterschappen. Dit wordt geëffectueerd
door delegatie van heffings- en invorderingsbevoegdheden aan het dagelijks
bestuur onderscheidenlijk ambtenaren van het waterschap waarbij de heffings-
en invorderingswerkzaamheden worden geconcentreerd. Indien de samenwerkende
waterschappen niet behoren tot een zelfde waterstaatkundig verzorgingsgebied
is op basis van het vigerende derde lid van artikel 124 een vorenbedoelde
delegatie van bevoegdheden slechts mogelijk indien dit bij de reglementen
van de samenwerkende waterschappen is bepaald. In de parlementaire geschiedenis
van de Waterschapswet wordt voor het vereiste van een reglementsbepaling bij
samenwerking tussen waterschappen met een verschillend waterstaatskundig verzorgingsgebied
geen bijzondere reden gegeven. Het huidige derde lid behelst voor de provinciale
wetgever echter niet de bevoegdheid om samenwerking tussen waterschappen op
het vlak van de heffing en invordering van waterschapsbelastingen bindend
voor te schrijven (kamerstukken II 1988/89, 19 995, nr. 9, blz 7). Een
representatieve steekproef, uitgevoerd vanwege de Minister van Verkeer en
Waterstaat, heeft uitgewezen dat in al de onderzochte waterschapsreglementen
de in artikel 124, derde lid, bedoelde bevoegdheid zonder enige beperking
door de provinciale wetgever wordt verleend. Gezien het voorgaande kan het
vereiste van een reglementsbepaling in het huidige derde lid komen te vervallen.
Tevens is van de gelegenheid gebruik gemaakt om het tweede en derde lid redactioneel
te vereenvoudigen.Er moet bedacht worden dat bij de in het voorgestelde tweede lid van artikel
124 bedoelde overdracht sprake is van delegatie in de zin van artikel 10:13
Awb. Het betreft hier immers de overdracht door het dagelijks bestuur van
eigen bevoegdheden. Het derde lid bevat evenwel een bijzondere vorm van overdracht
van bevoegdheden, te weten een overdracht als bedoeld in artikel 10:20 Awb
(zgn. alieno-delegatie). Het betreft hier immers de overdracht van bevoegdheden
van ambtenaren door het dagelijks bestuur van een waterschap aan de ambtenaren
van een ander waterschap. Ingevolge het eerste lid van het laatstgenoemde
artikel zijn evenwel de regels van de Awb met betrekking tot delegatie, met
uitzondering van artikel 10:16, van overeenkomstige toepassing op de zich
hier voordoende vorm van overdracht van bevoegdheden.De bevoegdheden tot het vaststellen van beleidsregels met betrekking tot
de overgedragen taak komen bij een overdracht van bevoegdheden als bedoeld
in het derde lid niet meer toe aan het dagelijks bestuur van het waterschap
dat taken van zijn ambtenaren heeft overgedragen aan ambtenaren van een ander
waterschap. De bevoegdheden worden dan uitgeoefend onder verantwoordelijkheid
van het dagelijks bestuur van het andere waterschap. Ingevolge artikel 4:81,
eerste lid, Awb is het dagelijks bestuur van het andere waterschap bevoegd
tot het vaststellen van beleidsregels met betrekking tot de overgedragen bevoegdheden.
In het nieuw voorgestelde vijfde lid zijn bepalingen opgenomen met betrekking
tot een openbaar lichaam in de zin van de Wet gemeenschappelijke regelingen
(Wgr). Op basis van artikel 124, tweede en derde lid, is overdracht van heffings-
en invorderingsbevoegdheden, bij of krachtens een gemeenschappelijke regeling
tussen waterschappen waarbij geen openbaar lichaam is ingesteld, reeds mogelijk
aan ambtenaren van een zogenaamd centrum-waterschap. De samenwerkende waterschappen
kunnen op het vlak van de heffings- en invorderingswerkzaamheden ook samenwerken
in de vorm van een gemeenschappelijke regeling, waarbij een openbaar lichaam
in het leven wordt geroepen. Het kan hier zowel een gemeenschappelijke regeling
tussen waterschappen als een gemeenschappelijke regeling tussen gemeenten
en waterschappen betreffen. Op basis van het voorgestelde vierde lid kunnen
de heffings- en invorderingsbevoegdheden van waterschapsambtenaren worden
overgedragen aan ambtenaren van een openbaar lichaam in de zin van de Wgr.
Het betreft hier een alieno-delegatie als bedoeld in artikel 10:20 Awb. Bij
de toelichting op het derde lid is hierop reeds uitgebreid ingegaan. Op basis
van artikel 50b, eerste lid, van de Wgr kunnen de bevoegdheden van het dagelijks
bestuur van een waterschap met betrekking tot de heffing en invordering van
waterschapsbelasting worden toegekend aan het dagelijks bestuur van een openbaar
lichaam in de zin van de Wgr. Het moet dan wel gaan om een openbaar lichaam
dat is ingesteld bij een gemeenschappelijke regeling waaraan dat waterschap
deelneemt. De bevoegdheid tot het vaststellen tot beleidsregels met betrekking
tot de overgedragen bevoegdheden komt op basis van artikel 4:81 Awb toe aan
het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam. De bevoegdheden worden immers
onder zijn verantwoording uitgeoefend. De in het tweede, derde en vijfde lid
opgenomen bevoegdheden bevatten ook de mogelijkheid om voor gevallen waarin
reeds een heffings- of invorderingshandeling is verricht een regeling voor
de verdere afhandeling te treffen.Tenslotte is op overeenkomstige wijze als in het vierde lid is geschied
ten aanzien van samenwerkende waterschappen zonder dat daarbij een openbaar
lichaam is ingesteld in het voorgestelde nieuwe zesde lid de bevoegdheid gecreërd
voor het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam om voor de toezending
of uitreiking van aanslagbiljetten een andere ambtenaar van het openbaar lichaam
aanwijzen dan de op voet van het voorgestelde vijfde lid, onderdeel b, aangewezen
ambtenaar van het openbaar lichaam. Het betreft ook hier alieno-delegatie
als bedoeld in artikel 10:20 Awb. R t/m UDeze wijzigingen vloeien rechtstreeks voort uit de wijziging van artikel
123.Wat onderdeel T.2 betreft is reeds rekening gehouden met de tekst van
artikel 132 Waterschapswet, zoals deze zal komen te luiden indien wetsvoorstel
24 771 tot wet is verheven en in werking is getreden. Daarbij wordt het
tweede lid van artikel 132 vernummerd tot derde lid. VNu op grond van het voorgestelde artikel 123, derde lid, onderdeel a,
de taak van de Minister van Financiën zal worden vervuld door het dagelijks
bestuur, is artikel 135 mede gezien de artikelen 63 en 66 van de Awr overbodig
geworden. WNu als gevolg van de voorgestelde wijziging van artikel 123 de aanslagen
worden opgelegd door een daartoe aan te wijzen waterschapsambtenaar wordt
het waterschap bij de behandeling van een beroep tegen de uitspraak op een
bezwaarschrift als uitvloeisel van het bepaalde in hoofdstuk II van de Wet
administratieve rechtspraak belastingzaken vertegenwoordigd door diezelfde
ambtenaar. Een regeling als thans in de eerste volzin van artikel 137 is opgenomen,
wordt daarom overbodig.Ten aanzien van de behandeling van beroep in cassatie bepaalt artikel
19, eerste lid, van de Wet administratieve rechtspraak belastingzaken, dat
de Waterschapswet nadrukkelijk moet bepalen welk orgaan het waterschap vertegenwoordigt.
De tweede volzin van artikel 137 moet daarom gehandhaafd blijven. XDoor de voorgestelde wijziging van artikel 144, eerste lid, wordt de kwijtscheldingsbevoegdheid
geattribueerd aan de waterschapsambtenaar belast met de invordering van waterschapsbelastingen.
Deze wijziging ligt in het verlengde van de voorgestelde wijziging van artikel
123. De bevoegdheid tot het vaststellen van regels met betrekking tot de kwijtschelding
blijft berusten bij het algemeen bestuur. Y, Z, FFDe opschriften van titel V alsmede van de hoofdstukken XIX en XXI van
die titel worden aangepast. Het nieuwe opschrift van titel V brengt de verhouding
tussen de Awb en de Waterschapswet tot uitdrukking. In de afdelingen 10.2.1
en 10.2.2 van de Awb wordt de goedkeuring en vernietiging van besluiten van
bestuursorganen door andere bestuursorganen geregeld. In titel V worden die
toezichtsbevoegdheden nader uitgewerkt voor de besluiten van het waterschapsbestuur.De opschriften van de hoofdstuk XIX en XXI van titel V worden enigszins
bekort en sluiten nu in redactioneel opzicht aan bij de redactie van vergelijkbare
opschriften van corresponderende hoofdstukken in de Gemeentewet en Provinciewet. AADeze wijziging vloeit voort uit het begrip «besluit» in de
Awb. BBNieuwe bepaling: 237 (model 49).Vervallen bepalingen: 3, 243 t/m 248. CC238. De termijnen, genoemd in het huidige artikel 150, zijn iets korter
dan die van artikel 10:31 Awb (twaalf weken i.p.v. dertien weken). Dit betrekkelijk
geringe verschil is onvoldoende reden tot handhaving in de Waterschapswet
van een van de Awb afwijkende regeling. EEArtikel 152 kan vervallen in verband met artikel 10:32 Awb. GG3, 251, 252, 257, 262. De Awb bepaalt in artikel 10:34 dat de bevoegdheid
om te vernietigen bij wet moet worden verleend. Het eerste lid van artikel
156 geeft die wettelijke grondslag. Het staat de bijzondere wetgever vrij
te bepalen welke beslissingen aan dit toezichtsinstrument onderworpen kunnen
worden. In de Waterschapswet treft men geen definitie van het begrip besluit
aan. Voor de praktijk van het toezichtsinstrument vernietiging wordt voor
het besluitbegrip aangesloten bij het algemeen taalgebruik. In de Awb is het
besluitbegrip beperkter gedefinieerd, in die zin dat slechts over schriftelijke
besluiten worden gesproken (artikel 1:3, eerste lid, Awb). Voor de toepassing
van schorsing en vernietiging blijft het evenwel wenselijk om van een ruimer
besluitbegrip uit te gaan. Onder omstandigheden moeten ook mondelinge beslissingen
en fictieve besluiten aangetast kunnen worden. Daarom is in het tweede lid
bepaald dat ook niet-schriftelijke beslissingen van het waterschapsbestuur
onderworpen kunnen worden aan schorsing en vernietiging. HH254, 255, 256, 260, 262. IIDeze wijzigingen brengen de tekst van artikel 161 alsnog in overeenstemming
met de terminologie van de eerste tranche van de Awb. JJArtikel 8:4, onderdeel a, van de Awb sluit beroep tegen schorsings- en
vernietigingsbesluiten uit. Bij de totstandkoming van de Waterschapswet is
in afwijking daarvan in artikel 162 bepaald dat beroep ingesteld kan worden
tegen vernietigingsbesluiten. Thans wordt voorgesteld het beroep in twee instanties
vervangen door rechtstreeks beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van
de Raad van State. Er is op dit punt immers geen aanleiding om voor het beroep
tegen besluiten tot vernietiging van waterschapsbesluiten af te wijken van
de vergelijkbare regelingen in de artikelen 281a Gemeentewet en 274a Provinciewet,
die reeds voorzagen in rechtspraak in één instantie. KK261. De inhoud van het huidige derde lid van artikel 163, dat het waterschapsbestuur
verplicht opnieuw een besluit te nemen omtrent het onderwerp van het vernietigde
besluit, is gehandhaafd. Een bepaling van die strekking, die destijds in de
Waterschapswet is overgenomen van de regeling in de Waterstaatswet 1900 die
zij verving, komt in de Awb niet voor. ARTIKEL 8 Waterstaatswet 1900 ADe voorgestelde wijziging houdt in dat de onderdelen b en c van artikel
7 vervallen.Onderdeel b van artikel 7 is opgenomen in het voorgestelde artikel 44,
tweede lid.Zie voor de reden tot schrapping van onderdeel c: 185. BHet zesde lid van artikel 12 is bij de aanpassing aan de tweede tranche
van de Awb over het hoofd gezien en regelt hetzelfde als het vijfde lid. Voorgesteld
wordt derhalve het zesde lid alsnog te schrappen. C1. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de artikelleden van artikel
12a te nummeren (vgl. aanwijzing 237 van de Aanwijzingen voor de regelgeving).2. Achtste lid: 157 (model 38), 223, 225. Door expliciete toekenning van
de bestuursdwangbevoegdheid wordt buiten twijfel gesteld dat ook het bestuursorgaan
dat het bevel heeft gegeven over deze bevoegdheid beschikt.3. Negende lid: Ten opzichte van de huidige regeling betekent de toepasselijkheid
van artikel 5:25 Awb een wijziging in dier voege dat bij niet-opvolging van
het bevel de kosten van bestuursdwang in beginsel ten laste komen van degene
die het bevel niet heeft opgevolgd. 4. Elfde lid: Betreft een redactionele aanpassing teneinde consistentie
in de terminlogie van artikel 12 te bereiken. D157, 161, 162a, 164. EArtikel 42b is aangepast aan de terminologie van afdeling 5.3 Awb. FSchrapping huidige bepaling: 160, 162a.Nieuw eerste lid: 91, 92a.Nieuw tweede lid: 113 (deze bepaling is materieel gelijk aan het huidige
artikel 7, eerste lid, onderdeel b).Voor de goede orde wordt opgemerkt dat het in de artikelen 5 en 6 van
de Waterstaatswet 1900 bedoelde «oppertoezicht» niet het toezicht
op de naleving in de zin van afdeling 5.2 betreft. Het betreft hier uitvoerende
taken die betrekking hebben op onderzoeken van de toestand van waterstaatswerken. G179, 180. H183, 184. IHet betreft hier een verduidelijking, in die zin, dat expliciet wordt
aangegeven dat onder «tenuitvoerlegging» mede de toepassing van
bestuursdwang moet worden begrepen. JIn artikel 80, eerste lid, worden nog enkele verwijzingen aangepast in
verband met het vervallen van artikel 83 ingevolge artikel 33, eerste lid,
onderdeel g, van de Wet op de waterkering. K1. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om, voor zover dat nog niet
was gebeurd, de artikelleden van artikel 85 te nummeren (vgl. aanwijzing 237
van de Aanwijzingen voor de regelgeving).2. Lid 2: 167, 175, 176. Opgemerkt zij dat ook de ambtenaar van Rijkswaterstaat,
bedoeld in artikel 84, die een bevel als bedoeld in artikel 80 heeft gegeven,
een bestuursorgaan is dat bevoegd is tot het toepassing van bestuursdwang.4 en 5. Leden 4 en 5: 167.3 en 6. Leden 3 en 6: Deze bepalingen zijn (voorts) aangepast aan het
vervallen van artikel 83 ingevolge de Wet op de waterkering. ARTIKEL 9 Wegenverkeerswet 1994De onderhavige aanpassing van de Wegenverkeerswet 1994 voorziet niet in
aanpassing van de bepalingen met betrekking tot het in bewaring stellen, overbrengen
en verwijderen van voertuigen (artikelen 164, zevende lid t/m 174). Deze bepalingen
worden gewijzigd in het bij de Tweede Kamer aanhangige wetsvoorstel 23 491
(wijziging wegsleepregeling) en zullen, afhankelijk van het verloop van dat
wetsvoorstel en het onderhavige wetsvoorstel bij nota van wijziging nader
worden aangepast aan de derde tranche van de Awb. A t/m E91, 92a (model 29), 139, 142, 155 (model 37). FTeneinde buiten twijfel te stellen dat het hier gaat om algemeen verbindende
voorschriften, wordt de term «regels» gehanteerd (vgl. 83). G87a. H91, 92 (model 28), 92a (model 29), 104, 108, 155 (model 37). I157 (model 38), 165, 167, 168, 175 (model 41), 179, 180, 193, 195. ARTIKEL 10 Wet op de telecommunicatievoorzieningen AIn de bestaande tekst van artikel 1a, derde lid, Wtv wordt een besluit
tot aanwijzing van een telecommunicatienet als openbaar telecommunicatienet
aangeduid als een beschikking. Bij nader inzien is dit onjuist. Een dergelijk
besluit valt veeleer aan te merken als een besluit van algemene strekking.
Daarom wordt voorgesteld het desbetreffende artikellid dienovereenkomstig
aan te passen en ook de bekendmakingsverplichting in overeenstemming te brengen
met artikel 3:42 Awb. B en OVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de aanduiding van de Staatscourant
aan te passen aan de terzake in de Bekendmakingswet gehanteerde terminologie. CDeze wijziging vloeit voort uit de in artikel 48 Wtv aangebrachte vernummering. D157, model 38; 213. In de voorgestelde wijziging van artikel 38 Wtv treedt
de bevoegdheid van de minister om een besluit tot toepassing van bestuursdwang
te nemen in de plaats van de thans in artikel 38 geregelde bevoegdheid van
de minister om aan de concessiehouder een schriftelijke last te geven om feitelijke
maatregelen te nemen. De bevoegdheid tot toepassing van bestuursdwang kan
worden gemandateerd aan de concessiehouder. Hoewel niet strikt noodzakelijk,
is in het voorgestelde tweede lid uitdrukkelijk bepaald dat mandaat kan worden
verleend. Hierdoor behoeft de mandaatverlening niet meer de instemming van
de concessiehouder, aangezien de concessiehouder niet onder verantwoordelijkheid
van de minister werkzaam is (vgl. artikel 10:4, tweede lid, Awb). Het is de
bedoeling dat uitsluitend de bestuursdwangbevoegdheid zal worden gemandateerd
en dus niet de bevoegdheid tot het opleggen van een last onder dwangsom.De verplichting die met bestuursdwang kan worden gehandhaafd, betreft
het niet binnen een termijn van twee weken voldoen aan een schriftelijk verzoek.
Deze elementen van de verplichting worden van het tweede lid overgebracht
naar het eerste lid. De vervanging van «veertien dagen» door «twee
weken» betreft een aanpassing aan de Awb-systematiek om dit soort termijn
in weken uit te drukken.Voor de goede orde wordt opgemerkt dat het derde lid van artikel 38 geen
bestuursdwangbevoegdheid betreft. Er is hier immers geen sprake van feitelijk
handelen met het oogmerk een overtreding ongedaan te maken. Wel is het derde
lid aangepast door daarin te verduidelijken dat de desbetreffende bevoegdheid
wordt uitgeoefend door de concessiehouder. E en H88. F en M157, model 38; 163; 167; 197 en 198. GDeze wijziging strekt ertoe om de tekst van artikel 43b zo nauw mogelijk
bij de nieuwe tekst van artikel 43a te doen aansluiten. I en J92a, model 29; 155, model 37. Omdat in het stelsel van de Awb moet worden
aangegeven tot welke artikelen of hoofdstukken het toezicht zich uitstrekt,
dienen deze bepalingen in artikel 45 te worden genoemd. Aan artikel 44 bestaat
dan geen behoefte meer. Aan het huidige onderdeel b van artikel 45 bestaat
geen behoefte meer. In beginsel wordt de politie niet belast met het toezicht
op de naleving (zie 154). K104, 106. Ingevolge het huidige artikel 47 kan de bevoegdheid om inlichtingen
en inzage te vorderen slechts worden uitgeoefend jegens personen van wie de
toezichthouders redelijkerwijs kunnen vermoeden dat zij alleen of mede verantwoordelijk
zijn voor het gebruik van vaste verbindingen of de aanleg, het aanwezig hebben,
gebruik of exploitatie van inrichtingen. Zoals aangegeven in nr. 106 worden
dergelijke clausuleringen geschrapt. Een en ander betekent uiteraard niet
dat de bevoegdheid om inlichtingen en inzage te vorderen voortaan ongeclausuleerd
kan worden uitgeoefend. Zoals ook aangegeven in de memorie van toelichting
bij het wetsvoorstel Derde tranche Awb, brengt het evenredigheidsbeginsel
van artikel 5:13 met zich mee dat een bevoegdheid slechts mag worden uitgeoefend
jegens de personen die berokken zijn bij activiteiten waarop moet worden toegezien
ingevolge de wettelijke regeling op grond waarvan de toezichthouder met toezicht
is belast (kamerstukken II 1993/94, 23 700, nr. 3, blz. 141). Van een
uitbreiding van handhavingsbevoegdheden op dit punt is derhalve geen sprake.De thans in artikel 47, eerste lid, onder c, opgenomen bevoegdheid om
afgifte van ongeldige bescheiden te vorderen is niet in de Awb opgenomen.
Bij nadere afweging blijkt aan deze bevoegdheid in de Wtv geen behoefte meer
te bestaan, zodat deze kan vervallen. L1. 157, 167 en 168.2, 5, 6: 157, model 38; 167 en 187. Uit wetssystematisch oogpunt is de
thans in onderdeel b van het tweede lid van artikel 48 neergelegde bestuursdwangbevoegdheid
overgebracht naar een nieuw vijfde lid.3. 194.4. Deze wijziging vloeit voort uit de verlettering van het tweede lid
van artikel 48. N181 en 204. Opmerking verdient nog dat de in artikel 49, eerste lid, onder
b, opgenomen uitzondering ten aanzien van bestuursdwangkosten niet betekent
dat deze kosten niet kunnen worden ingevorderd. De uitzondering is slechts
opgenomen omdat de invordering van bestuursdwangkosten wordt geregeld in artikel
5:26 Awb. ARTIKEL 11 Wet op de waterhuishouding A210. Het betreft hier machtiging tot het verrichten van feiteijke handelingen
(vgl. artikel 10:12 Awb). BDeze wijziging brengt de terminologie in artikel 18, tweede lid, alsnog
in overeenstemming met die van artikel 1:1 Awb. CDeze wijziging strekt ertoe artikel 23, vijfde lid, alsnog in overeenstemming
te brengen met de terminologie inzake «bekendmaking» en «mededeling»
in de Awb. DVan de gelegenheid wordt gebruikt gemaakt om in de beroepsbepaling van
artikel 44 een verwijzing naar een niet meer bestaande bepaling te schrappen. E86, 92a (model 29), 94 (model 30). F104. Ook artikel 54, derde lid, kan vervallen, aangezien aan vaststelling
van de algemene maatregel van bestuur waartoe die bepaling de grondslag verschaft
in de praktijk geen behoefte blijkt te bestaan. G157 (model 38), 167, 168, 179, 180, 181, 183, 184. Alleen de bestuursdwangbevoegdheid
van de minister behoeft nog regeling in de Wet op de waterhuishouding. Voor
het overige vloeien bestuursdwangbevoegdheden voort uit organieke wetgeving
(zie 160 t/m 162). H149. ARTIKEL 12 Wet op de waterkering A232 (model 47). B1. 239 (model 50). Gezien de korte beslistermijn, ligt een mogelijkheid
tot verdaging als voorzien in artikel 10:31, tweede of derde lid, van de Algemene
wet bestuursrecht niet in de rede. Deze mogelijkheid is derhalve uitgesloten.
Ook is gebruik gemaakt van de mogelijkheid die artikel 10:31, vierde lid,
Awb biedt om te voorkomen dat overschrijding van de beslistermijn leidt tot
fictieve goedkeuring (241, model 51). Fictieve goedkeuring verdraagt zich
niet goed met de in de Wet op de waterkering voor de betreffende
projecten bij gedeputeerde staten neergelegde rol als coördinatiepunt
voor bestuurlijke afweging van door respectievelijk het waterschap, de betrokken
gemeenten en de provincie zelf te behartigen belangen. Er zij voorts op gewezen
dat de wettelijke, verkorte beslistermijn onverbrekelijk samenhangt met de
intensieve feitelijke betrokkenheid van de provincie bij de voorbereidingsfase,
inclusief de milieu-effectrapportage.2. 248. CDeze zinsnede kan vervallen, aangezien reeds uit de artikelen 3:41 en
10:31 Awb volgt dat een besluit omtrent goedkeuring door het goedkeurend orgaan
(i.c. gedeputeerde staten) wordt bekendgemaakt. ARTIKEL 13 Wet verontreiniging oppervlaktewateren A en B12 De vervanging van de term «normen» door «regels»
in artikel 23, derde lid, stelt buiten twijfel dat het hier gaat om algemeen
verbindende voorschriften en niet om beleidsregels. C88. ARTIKEL 14 Wet verontreiniging zeewater210. ARTIKEL 15 Overgangsbepaling waterschapsbelastingenMet deze overgangsbepaling wordt bewerkstelligd dat met betrekking tot
belastingaanslagen die reeds zijn vastgesteld vóór het tijdstip
van inwerkingtreding van deze wet (de zogenaamde lopende gevallen), alle inspecteursbevoegdheden
toekomen aan de in artikel 123, derde lid, onderdeel b, van de Waterschapswet
bedoelde ambtenaar van het waterschap, aan wie uit hoofde van deze wet de
taak van inspecteur wordt geattribueerd. HOOFDSTUK 12 MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT ARTIKEL 1 Absintwet 190992, model 28; 106a, 107, model 31. Als gevolg van de wijziging van de
Gezondheidswet met betrekking tot de regeling van het toezicht, is opneming
van een bepaling regelende de aanwijzing van toezichthouders noodzakelijk
geworden. ARTIKEL 2 Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ADe formulering «aanwijzingen» duidt op regels waarvan in bijzondere
gevallen kan worden afgeweken. Derhalve is sprake van beleidsregels. De regels
worden vastgesteld door de minister, maar hebben betrekking op de bevoegdheden
van de Ziekenfondsraad. Derhalve is de minister niet reeds op
grond van artikel 4:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht bevoegd
en is een bijzondere bepaling nodig. BIn dit wetsvoorstel wordt voorgesteld de artikelen 82 en 83 van de Ziekenfondswet
te schrappen. In verband hiermee dient artikel 65 te worden aangepast. ARTIKEL 3 Destructiewet A230. Het gaat hier om delegatie van regelgevende bevoegdheid. De redactie
van dit artikellid is zodanig gewijzigd dat over de delegatie geen verwarring
meer kan bestaan. Uit de amvb zal blijken of een produkt-, een hoofdbedrijf-
of een bedrijfschap verplicht wordt dan wel bevoegd is nadere regels te stellen
of andere besluiten te nemen. B234. CLid 1: 92a, model 29.Lid 2: Deze wijziging hangt samen met de wijziging van de Vleeskeuringswet
in verband met de Awb.Lid 3: 155, model 37. ARTIKEL 4 Drank- en Horecawet ADe wijziging in artikel 1 houdt verband met de wijziging in dit wetsvoorstel
van artikel 1, onder b, van de Gezondheidswet. Dat de inspecteur belast is
met het toezicht op de naleving blijkt uit artikel 60. B238 C3 D253 E160, 162a F92a, model 29 G94, model 30 H en I97, 103, 109, 110, 113, model 32; 114, 121, 124a, 126, 155, model 37 J103, 105, 126a. Het huidige artikel 65 bevat geen bepalingen over het
recht van een tweede monsterneming en van het in kennis stellen van het resultaat
van het onderzoek, de opneming of de monsterneming (artikel 5:18, tweede en
zesde lid, van de Awb). Omwille van de harmoniserende doelstelling van afdeling
5.2 Awb is er voor gekozen deze leden van artikel 5:18 van de Awb niet uit
te sluiten. K103, 105, 135. L139, 146, 147, 148, 150, model 34, 165. MDe wijziging in artikel 70 houdt verband met het vervallen van artikel
67. N149. De wijziging in artikel 71 houdt verband met het vervallen van artikel
67. ARTIKEL 5 GezondheidswetDe wijziging van de Gezondheidswet behelst een uitgebreidere aanpassing
dan strikt een aanpassing aan de derde tranche van de Awb zou vergen. Deze
uitbreiding hangt echter zo nauw samen met het onderdeel toezicht op de naleving,
dat er voor gekozen is bij deze aanpassingswet niet slechts te volstaan met
een enkele aanpassing aan de derde tranche van de Awb.In de huidige Gezondheidswet zijn de taken en bevoegdheden van het Staatstoezicht
op de volksgezondheid omschreven, evenals overigens in een aantal andere wetten
op het terrein van de volksgezondheid.Met name op het punt van het toezicht op de naleving blinkt het geheel
echter niet uit door duidelijkheid; sommige wetten dragen het toezicht op
de naleving (en de opsporing van overtredingen) uitdrukkelijk op aan het Staatstoezicht
op de volksgezondheid en knopen daar een uitgebreid scala van bevoegdheden
aan vast. Andere wetten zwijgen op dit punt; in die gevallen wordt teruggevallen
op de Gezondheidswet, die het Staatstoezicht belast met de handhaving van
wettelijke voorschriften op het gebied van de volksgezondheid. In weer andere
gevallen wordt slechts een enkele bevoegdheid van toezichthouders genoemd,
in de stilzwijgende veronderstelling dat de bevoegdheden van de Gezondheidswet
ook van toepassing zijn. Tenslotte zijn er ook (volksgezondheids)wetten die
uitdrukkelijk een hele reeks bevoegdheden opsommen, ook die welke op grond
van de Gezondheidswet reeds bestaan.De Aanpassingswet derde tranche noopt derhalve tot het ter zake orde op
zaken stellen. De Gezondheidswet wordt in die zin gewijzigd dat hierin alleen nog de
taken van het Staatstoezicht op de volksgezondheid worden geregeld. In de
andere wetten op het terrein van de volksgezondheid worden vervolgens afzonderlijk
de bevoegdheden van de toezichthouders worden geregeld. Hierbij wordt, zoals
al blijkt uit het algemeen deel van de toelichting, als uitgangspunt gehanteerd
dat in beginsel geen verandering wordt aangebracht in het bevoegdhedenpakket
van de toezichthouders.In de praktijk wordt ervan uitgegaan dat de Gezondheidswet drie wat men
zou kunnen noemen «basis-bevoegdheden» aan toezichthouders toekent:
Dat is in artikel 37 het doen van onderzoekingen, waaronder (voor zover hier
relevant) wordt verstaan het vorderen van inlichtingen en inzage van zakelijke
bescheiden. Artikel 39 geeft de bevoegdheid tot het betreden van alle plaatsen.
Deze bevoegdheden komen overeen met achtereenvolgens de artikelen 5:16, 5:17
en 5:15 van de Awb, zij het dat artikel 39 strikt genomen ook de bevoegdheid
geeft, woningen binnen te treden tegen de wil van de bewoner. Deze ruime bevoegdheid
is verklaarbaar uit het karakter van artikel 39 als «basis-bevoegdheid».
In de wetten waarin aan de bevoegdheid tot het betreden van woningen zonder
toestemming behoefte was, is zij echter steeds uitdrukkelijk opgenomen, met
voorbijgaan aan de Gezondheidswet. Voorgesteld wordt dan ook ervan uit te
gaan dat aan die extra bevoegdheid alleen behoefte bestaat in de wetten die
die bevoegdheid uitdrukkelijk toekennen, en voor het overige uit te gaan van
de «basis-bevoegdheid» van artikel 5:15 van de Awb.Sommige wetten kennen de toezichthouders ook de bevoegdheden tot monsterneming
en het onderzoeken van voertuigen toe (de artikelen 5:18 en 5:19 van de Awb).
Deze bevoegdheden zijn in de betrokken wetten dan ook niet uitgezonderd, in
de overige wetten is dat wèl gebeurd.Tenslotte dient nog te worden opgemerkt dat bij deze aanpassingsoperatie
er voor is gekozen de onderdelen van het Staatstoezicht waartoe die ambtenaren
behoren (bijvoorbeeld «de geneeskundige (hoofd)inspecteur voor de geestelijke
volksgezondheid) in de bijzondere wetten te laten vervallen. Dit vanwege het
feit dat de naam van die onderdelen (mèt de organisatie van het Staatstoezicht)
aan verandering onderhevig is. Ter vervanging van de aanduiding van het onderdeel
van het Staatstoezicht wordt het begrip «de bevoegde (hoofd)inspecteur»
gehanteerd. Welke ambtenaar in een concreet geval bevoegd is, volgt uit het
Besluit Staatstoezicht, dat berust op artikel 36 (thans 38). BVoorgesteld wordt in artikel 36 van de Gezondheidswet het Staatstoezicht
als eerste taak te geven het plegen van onderzoek naar de staat van de volksgezondheid
en de factoren of elementen die bepalend zijn voor die staat (de determinanten).
Het gaat hier om alle situaties waarin het belang van de volksgezondheid in
het geding is en waar ambtenaren van het Staatstoezicht, los van enig (ander)
wettelijk voorschrift, de rol moeten kunnen vervullen van «oog en oor»
van de overheid, die immers door de Grondwet is geroepen tot de bevordering
van de volksgezondheid. Omdat deze taak rechtstreeks door de Gezondheidswet
wordt opgedragen, wordt zij in artikel 36 als eerste genoemd.Als tweede taak wordt omschreven het houden van toezicht op de naleving
en het plegen van opsporing met betrekking tot wettelijke regelingen op het
gebied van de volksgezondheid, voor zover het Staatstoezicht bij of krachtens
wettelijke regeling tot de uitoefening van die taken wordt aangewezen. Het
gaat hier om alle wetten op het terrein van de volksgezondheid bij de uitvoering
waarvan het Staatstoezicht thans, hetzij op basis van die wet zelf, hetzij
op basis van de Gezondheidswet, is betrokken. Die wetten worden elders in
dit wetsvoorstel zodanig gewijzigd dat per wet wordt aangegeven
in hoeverre het Staatstoezicht is belast met het toezicht op de naleving ervan
of met de opsporing van overtredingen. De ter uitvoering van die taken benodigde
bevoegdheden worden in beginsel niet in die wetten opgenomen; zij staan reeds
omschreven in de Algemene wet bestuursrecht (wat betreft het toezicht op de
naleving) en in het Wetboek van Strafvordering en de Wet op de economische
delicten (wat betreft de opsporing). Wel wordt wat betreft het toezicht op
de naleving, voor zover nodig, in afzonderlijke wetten een beperking of uitbreiding
in die bevoegdheden aangebracht.De bevoegdheid tot het doen van de in artikel 37 genoemde onderzoekingen,
noodzakelijk ter handhaving van de wettelijke voorschriften, is begrepen onder
de bevoegdheid tot het houden van toezicht op de naleving en plegen van opsporing;
voor het effectief uitoefenen daarvan zal vaak nader onderzoek nodig zijn.De derde taak is het geven van adviezen en inlichtingen over hetgeen het
Staatstoezicht op grond van het eerste lid ter kennis is gekomen. Hoewel deze
taak strikt genomen reeds voortvloeit uit de ondergeschiktheidsrelatie van
de betrokken ambtenaren jegens de minister, is zij toch met zoveel woorden
in het wetsvoorstel opgenomen. Het niet noemen van deze taak zou allereerst
optisch geen recht doen aan een belangrijk deel van de werkzaamheden van het
Staatstoezicht; voorts zou daarmee het belang worden miskend van de rapporten
die het Staatstoezicht regelmatiguit eigen beweging- het licht doet zien.Het Staatstoezicht bestaat op dit moment uit de volgende onderdelen: – Inspectie voor de Gezondheidszorg– Inspectie Gezondheidsbescherming– Veterinaire Inspectie– Inspectie, belast met het toezicht op de hygiëne van het
milieu.Deze Veterinaire Inspectie wordt overigens op korte termijn geïntegreerd
in de Inspectie Gezondheidsbescherming.Hoewel de Inspectie, belast met het toezicht op de hygiëne van het
milieu, formeel ressorteert onder de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, staat zij sinds 1982, het jaar waarin het Ministerie van Volksgezondheid
en Milieuhygiëne werd gesplitst en de zorg voor het milieu een taak werd
van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
ter beschikking van laatstgenoemde minister. Deze is ingevolge de in 1982
gemaakte afspraken ter zake van de splitsing politiek verantwoordelijk voor
het functioneren van de inspectie en kan op overeenkomstige wijze als bedoeld
in artikel 38 van de Gezondheidswet aanwijzingen geven aan de hoofdinspecteur.
De inspectie is in dit ministerie organisatorisch ingedeeld bij het Directoraat-Generaal
voor de Milieuhygiëne. Deze situatie zou een argument kunnen zijn om
de Milieuinspectie los te maken van het Staatstoezicht op de volksgezondheid,
ware het niet dat de instandhouding van deze relatie en van de gemeenschappelijke
basis van het Staatstoezicht in de Gezondheidswet in de praktijk van groot
belang blijkt te zijn voor het functioneren van de inspectie bij de behartiging
van de gezondheidsaspecten in de milieuhygiëne. Deze relatie komt ook
tot uiting in de positie van het Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu
(RIVM), dat eveneens ressorteert onder de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en dat functioneert als kenniscentrum van de overheid op de gebieden
van de volksgezondheid en het milieubeheer. Eén der taken van het RIVM
is de ondersteuning van het toezicht op die twee gebieden. Een voorstel tot
ontkoppeling wordt dan ook niet gedaan.De onderdelen van het Staatstoezicht zijn opgesomd in het Besluit Staatstoezicht
Volksgezondheid, berustend op artikel 36 van de Gezondheidswet. Aangezien
het voor een doelmatig optreden van het Staatstoezicht zinvol
is dat zijn organisatie is afgestemd op die van het «veld van de volksgezondheid»,
een veld dat voortdurend in ontwikkeling is, wordt voorgesteld de bevoegdheid
tot het aanwijzen van de onderdelen van de Staatstoezicht te handhaven op
het niveau van de algemene maatregel van bestuur.Wat betreft de in artikel 36 gebruikte termen «toezicht» en
«opsporing» nog het volgende. In de Gezondheidswet wordt thans
gesproken van «handhaving» van wettelijke voorschriften. Gelet
op het feit dat dit begrip in casu wordt gebruikt voor het toezicht op de
naleving èn de opsporing, wordt de term «handhaving» in
het onderhavige wetsvoorstel niet meer gebruikt, maar wordt het onderscheid
tussen beide vormen van handhaving aangebracht.Tot slot wordt gewezen op het derde lid van artikel 36. Verordeningen
van de Europese Unie hebben rechtstreekse werking en worden derhalve in beginsel
niet geïmplementeerd in Nederlandse wettelijke voorschriften. Voor zover
die verordeningen liggen op het gebied van de volksgezondheid en zij van de
overheid toezicht op de naleving en opsporing van overtredingen ervan eisen,
is het Staatstoezicht in deze bevoegd. C en IDe huidige Gezondheidswet draagt de bevoegdheid tot het doen van onderzoekingen
(waaronder, voor zover van belang voor het toezicht op de naleving, wordt
verstaan het vorderen van inlichtingen en inzage van zakelijke bescheiden)
met betrekking tot de volksgezondheid in beginsel op aan de Provinciale Raad
(artikel 55), maar legt deze bevoegdheid bij het Staatstoezicht voor zover
de raden die onderzoekingen niet of in niet voldoende mate (kunnen) verrichten
(artikel 37). In de praktijk is gebleken dat de hier bedoelde onderzoekingen
meestal door het Staatstoezicht zijn verricht. Het gaat hier, naast het vorderen
van inlichtingen en inzage van zakelijke bescheiden, om werkzaamheden die
kunnen worden begrepen onder het hierboven aangeduide «algemene toezicht»
dat door het Staatstoezicht wordt uitgeoefend. Voorgesteld wordt, bij de praktijk
aan te sluiten en de artikelen 37 en 55 als dode letters te schrappen en de
daarin vervatte bevoegdheid definitief aan het Staatstoezicht op te dragen
als onderdeel van de bij artikel 36, eerste lid, onder a, omschreven taak.De bevoegdheden tot het vorderen van inlichtingen en het vorderen van
inzage in zakelijke gegevens en bescheiden kan worden geschrapt in verband
met het bepaalde in de artikelen 5:16 en 5:17 van de Awb. DHet Staatstoezicht is een onderdeel van een ministerie en verschilt in
rechtspositie dus niet van andere ambtelijke diensten. Het is dan ook niet
nodig, in de wet bepalingen op te nemen betreffende de inrichting en organisatie
van het Staatstoezicht, zoals het huidige artikel 38 doet, behalve voor zover
het erom gaat de bijzondere positie van het Staatstoezicht ten opzichte van
het beleid uit te drukken. Het Staatstoezicht oefent de bij artikel 36, eerste
lid, opgedragen taken immers niet namens de minister uit, maar op eigen titel.
In zijn optreden naar buiten heeft het Staatstoezicht dan ook een zekere onafhankelijkheid.
Dit te benadrukken is de bedoeling van de laatste volzin van het huidige artikel
38, eerste lid, waarin wordt bepaald dat de hoofdinspecteur de aanwijzingen
van (...) de minister in acht neemt. In het thans voorgestelde artikel 38
wordt deze bepaling overgenomen, zij het dat daaruit is verdwenen de passage
dat de hoofdinspecteur ook de aanwijzingen van de Directeur-Generaal in acht
neemt; dit hangt samen met het in de inleiding vermelde scheiding tussen toezicht
en beleid. E103, 109 en 116. De huidige tekst van artikel 39 kan vervallen in verband
met artikel 5:15 van de Awb. Zonodig wordt in de bijzondere wetten die (ambtenaren
van) het Staatstoezicht met het toezicht op de naleving ervan belasten, een
beperking in of uitbreiding van die bevoegdheden aangebracht. Wat betreft
de bevoegdheden van de ambtenaren van het Staatstoezicht als buitengewoon
opsporingsambtenaar in de zin van artikel 142 van het Wetboek van Strafvordering,
zij verwezen naar dat wetboek.Opdat het Staatstoezicht ook zijn algemene taak van het onderzoek naar
de staat van de volksgezondheid naar behoren kan uitvoeren, worden enkele
bepalingen van de Algemene wet bestuursrecht op die uitvoering van overeenkomstige
toepassing verklaard. Het gaat hier om de legitimatieplicht van de betrokken
ambtenaar, de bevoegdheid om elke plaats te betreden en inlichtingen te verlangen,
en het voorschrift dat van die bevoegdheden slechts gepast gebruik wordt gemaakt. FOok het bepaalde in artikel 40 betreffende de opsporing kan worden gemist,
aangezien het Wetboek van Strafvordering reeds in die bepalingen voorziet
als uitvloeisel van de aanwijzing in bijzondere wetten van de ambtenaren van
het Staatstoezicht als degenen die zijn belast met de opsporing van overtredingen
van die wetten. G, H en IDe wijzigingen in de artikelen 41 en 43 houden verband met de nieuwe redactie
van artikel 38; de artikelen 42 en 44 waren reeds vervallen bij het inwerkingtreden
van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg. Op het vervallen
van artikel 55 is hierboven ingegaan. Het schrappen van enige slotartikelen
dient om de wet wat «op te schonen». JIn verband met de wijzigingen in de Gezondheidswet dient aan het aldaar
genoemde uitvoeringsbesluit een nieuwe wettelijke grondslag gegeven te worden. ARTIKEL 6 Kwaliteitswet zorginstellingen A113, model 32. De bevoegdheid tot het binnentreden van woningen is thans
te vinden in artikel 10, eerste lid. Artikel 8, derde lid, geeft alleen nog
de basis voor het binnentreden van een woning zonder toestemming van de bewoner,
voor zover de woning deel uitmaakt van een instelling. De bevoegdheid tot
het betreden van andere plaatsen is geregeld in artikel 5:15 van de Awb. Met
het voorgestelde artikel 8 wordt het thans bestaande bevoegdhedenpakket uitgebreid
met de bevoegdheid, genoemd in artikel 5:19 van de Awb. Aan de bevoegdheid
om vervoermiddelen te onderzoeken in het kader van toezicht op de naleving
is behoefte, nu deze wet mede regels stelt over de kwaliteit van de zorg in
ambulances. B102, 118, 126a, 139. C157, model 38. De verwijzing naar enkele artikelen van de Gemeentewet
kan vervallen omdat deze artikelen vervangen worden door afdeling 5.3 van
de Awb. D198 ARTIKEL 7 Opiumwet A92, model 28; 108. Als gevolg van de voorgestelde wijzigingen van de Gezondheidswet
is opneming van een regeling van het toezicht op de naleving noodzakelijk
geworden. Het voorgestelde artikel 7a strekt hiertoe. Omdat in de praktijk
bij het toezicht op de naleving van deze wet behoefte blijkt te bestaan aan
de in de artikelen 5:18 en 5:19 van de Awb geregelde bevoegdheden, worden
deze niet uitgesloten. BDeze wijziging vloeit voort uit de voorgestelde schrapping van artikel
40 van de Gezondheidswet. ARTIKEL 8 Quarantainewet A tot en met DAangezien de organisatie van het Staatstoezicht en daarmee de benaming
van de onderdelen daarvan aan wijziging onderhevig is, wordt voorgesteld de
aanduiding van het desbetreffende onderdeel van het Staatstoezicht waartoe
de hoofdinspecteur of de regionale inspecteur behoort, te schrappen. Derhalve
wordt in de artikelen 1, 6, 7 en 14 de aanduiding geneeskundig geschrapt.De wijzigingen in de artikelen 1, 6, 7 en 14 houden voorts verband met
de wijziging van artikel 1, onder b, van de Gezondheidswet. E92, model 28; 107, model 31. Als gevolg van de voorgestelde wijzigingen
van de Gezondheidswet is opneming van een regeling van het toezicht op de
naleving noodzakelijk geworden. Het voorgestelde artikel 34a strekt hiertoe. ARTIKEL 9 Rompwet instellingen van weldadigheidHet reglement waarvan in artikel 20 sprake is, is geen besluit. De gemeenteraad
is echter wel een bestuursorgaan evenals de gedeputeerde staten. Om buiten
twijfel te stellen dat geen sprake is van de in de Awb voorkomende rechtsfiguur
«goedkeuring» is de term goedkeuring vervangen door instemming. ARTIKEL 10 Tabakswet ADit artikel bevat een aanpassing aan de eerste en tweede tranche van de
Algemene wet bestuursrecht. B92a, model 29; 155, model 37 C103, 104, 121, 127 D133, model 33 E103, 104, 136, 137, 138 F, G103, 104, 113, model 32, 114, 115, 117 H118, 119 ARTIKEL 11 Tijdelijke Verstrekkingenwet maatschappelijke
dienstverlening A82, 84 BDe aanduiding van de Staatscourant is gemoderniseerd. CDe zinsnede over de toezichthoudende ambtenaren is overgbracht naar artikel
25. DLid 1: 92a, model 29.Lid 2: 107, model 31.Lid 3, 155, model 37.De bepaling dat het toezicht op de inrichtingen en instellingen wordt
uitgeoefend met inachtneming van aanwijzingen van de minister van VWS kan
vervallen in verband met het bepaalde in artikel 4:81 Awb. E139 F149 GDe strafbepaling in artikel 33 is, gelet op het vervallen van artikel
26 en 31, zodanig aangepast dat deze alleen nog betrekking heeft op het bepaalde
krachtens artikel 30. HArtikel 34 wordt aangepast in verband met het vervallen van artikel 31.
 IDit betreft een aanpassing in verband met de voltooiing van de eerste
fase van de herziening rechterlijk organisatie die destijds over het hoofd
is gezien. ARTIKEL 12 Vleeskeuringswet A en B2Met de wijziging van de Gezondheidswet is de benaming van het Staatstoezicht
gewijzigd in Staatstoezicht op de volksgezondheid. B1232, model 47. De verwijzing naar de artikelen 260 tot en met 263 van
de Gemeentewet vervalt, omdat deze artikelen komen te vervallen met de wijziging
van de Gemeentewet. B3De wijziging van het derde lid houdt verband met de wijziging van de Provinciewet. B4Het vierde lid is als gevolg van een foutieve aanpassing aan de eerste
en tweede tranche van de Awb een doublure van het derde lid en kan daarom
geschrapt worden. Clid 1: 126a.lid 2: De wijziging van het tweede lid is het gevolg van de wijziging
in het eerste lid. DLid 1: 92, model 28; 92a, model 29Lid 2: 155, model 37 Elid 1: 126, 127. Het huidige artikel 31a bevat geen bepalingen over een
tweede monsterneming (artikel 5:18, tweede lid, van de Awb). Evenmin bevat
dit artikel bepalingen over het teruggeven van monsters en het in kennis stellen
van de resultaten van het onderzoek, de opneming of de monsterneming (artikel
5:18, vijfde en zesde lid, van de Awb). Omwille van de harmoniserende doelstelling
van afdeling 5.2 Awb is er voor gekozen deze leden van artikel 5:18 van de
Awb niet uit te sluiten. lid 2: 133, model 33 F103, 135 G103, 121, 122 Hlid 1: 103, 109, 110lid 2: 113, model 32 I117 J120, 139, 146, 147 KDe wijziging in artikel 31g, eerste lid, houdt verband met de wijziging
in artikel 31a. ARTIKEL 13 Warenwet A1 en D1210 A1, A2, D1, D2 en G3De wijziging van overheidsorgaan in bestuursorgaan betreft nog een aanpassing
aan de eerste en tweede tranche van de Awb. B230. De redactie van dit artikel is zodanig gewijzigd dat over de delegatie
geen verwarring meer kan bestaan. Uit de algemene maatregel van bestuur zal
blijken of de minister verplicht wordt dan wel bevoegd is nadere regels te
stellen. C1, D3, E, G2, H en PVan de gelegenheid is gebruik gemaakt de oude benaming van het Ministerie
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij te vervangen. C23. F157, model 38. G230. De redactie van dit artikellid is zodanig gewijzigd dat over de delegatie
geen verwarring meer kan bestaan. Uit de algemene maatregel van bestuur zal
blijken of het bestuur van een bedrijfslichaam als bedoeld in artikel 66,
vierde lid, van de Wet op de bedrijfsorganisatie verplicht wordt dan wel bevoegd
is nadere regels te stellen of andere besluiten te nemen. ILid 1: 92a, model 29Lid 2: 155, model 37 J103, 127, 130, 133, model 33. Het huidige artikel 26 bevat geen bepalingen
over het, voor zover mogelijk, teruggeven van monsters (artikel 5.18, vijfde
lid) noch van het in kennis stellen van de resultaten van het onderzoek, de
opneming of de monsterneming (artikel 5:18, zesde lid). Omwille van de harmoniserende
doelstelling van afdeling 5.2 Awb is er voor gekozen deze leden van artikel
5:18 van de Awb niet uit te sluiten.De bepaling betreffende het stellen van regels is als gevolg van de overige
wijzigingen in artikel 26 herschreven. K103, 135, 136, 137, 138 L103, 121, 122a M113, 114, 115, model 32. De beperking ten aanzien van het zich begeven
naar en het betreden van in de woning aanwezige bedrijfsruimten is gehandhaafd. N117 O139, 143, 147, 157, model 38; 165 ARTIKEL 14 Welzijnswet 1994 AAan artikel 2 zijn twee nieuwe terreinen van welzijnsbeleid toegevoegd,
te weten: 1) de dienstverlening ten behoeve van door de Tweede Wereldoorlog
getroffenen en 2) activiteiten in het kader van de viering van de bevrijding,
de voorlichting over en de herdenking van de gebeurtenissen gedurende de Tweede
Wereldoorlog.Hiermee wordt bereikt dat aan de subsidiëring op deze terreinen een
formeel wettelijke basis wordt verleend.Thans berust de subsidiëring voor wat betreft het in onderdeel m
genoemde beleidsterrein op beleidsregels, met uitzondering van de vergoeding
van het sociaal rapport in het kader van de Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945, die zijn grondslag vindt in artikel 31, zevende lid, van
genoemde wet. De beleidsregels waarop gedoeld wordt, zijn vervat in de ministeriële
regeling van 11 december 1991, nr. U 912 280, Stcrt. 1991, 243,
laatstelijk gewijzigd bij minsteriële regeling van 13 april 1995, Stcrt.
1995, 78.De subsidiëring van de in onderdeel n genoemde activiteiten geschiedt
thans op basis van de begrotingswet.Onderbrenging van deze beleidsterreinen in de Welzijnswet 1994 houdt in
dat op de subsidiring voortaan de in het kader van de bij of krachtens deze
wet gestelde regels van toepassing zijn.Thans geschiedt de subsidiëring door de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. Op grond van de in de Welzijnswet 1994 geregelde verantwoordelijkheidstoedeling
zou de subsidiëring op het terrein voor oorlogsgetroffenen tot de verantwoordelijkheid
van provincie en gemeenten gerekend worden. Met toepassing van artikel 5 van
de Welzijnswet 1994 kan evenwel dit onderdeel van beleid bij algemene maatregel
van bestuur aan het Rijk worden toegerekend zodat de huidige situatie bestendigd
kan worden. B en C12. De wijzigingen onder B en C houden een aanpassing in aan de in de
Algemene wet bestuursrecht gehanteerde termen. D en EMet deze terminologische wijzigingen wordt bij de subsidie-definitie van
de Awb aangesloten. Op grond van deze definitie is een specifieke uitkering
een species van het begrip subsidie, nl. een subsidie aan een decentrale overheid.
In de huidige Welzijnswet worden de termen subsidie en specifieke uitkering
als complementaire begrippen gebruikt. F12. Artikel 10, tweede en vierde lid, is aangepast aan de in de Awb gehanteerde
definities. Zie ook hetgeen hierboven bij de onderdelen D en E is vermeld.
In het tweede lid is voorts aangesloten bij de in de Awb gevolgde volgorde.
Het onderwerp intrekking en wijziging (onderdeel e) is t.a.v. de specifieke
uitkering gehandhaafd omdat de terzake in de Awb opgenomen bepalingen, die
voor subsidies nagenoeg als uitputtend kunnen worden beschouwd, niet op deze
uitkering van toepassing zijn.Lid 5: 17, 25. Het vijfde lid (nieuw) voorziet in de mogelijkheid tot
vaststellen van subsidieplafonds en biedt de grondslag voor het stellen van
de verdeelregels. G92, 105. Het ingevoegde artikel 11a voorziet in het toezicht op de naleving.
Thans is het toezicht geregeld in het Bekostigingsbesluit welzijnsbeleid (artikel
30). Een specifieke grondslag in de wet hiertoe ontbreekt evenwel. In het
kader van de aanpassing is er voor gekozen de regeling van het toezicht bij
wet te regelen. ARTIKEL 15 Wet afbreking zwangerschap AAangezien de organisatie van het Staatstoezicht en daarmee de benaming
van de onderdelen daarvan aan wijziging onderhevig is, wordt voorgesteld de
aanduiding van het onderdeel van het Staatstoezicht waartoe de inspecteur,
bedoeld in artikel 1, behoort te laten vervallen. BDe aanduiding van de Staatscourant is gemoderniseerd. C92a, model 29; 107, model 31. Als gevolg van de voorgestelde wijzigingen
van de Gezondheidswet is opneming van een regeling over het toezicht op de
naleving noodzakelijk geworden. Het voorgestelde artikel 14a strekt hiertoe. ARTIKEL 16 Wet ambulancevervoer A82, 84. De hier bedoelde regels vallen in de terminologie van de Abw te
kwalificeren als beleidsregels, want de formulering «richtlijnen»
wijst op regels waarvan in bijzondere gevallen kan worden afgeweken. Omdat
de door de minister vast te stellen regels betrekking hebben op de bevoegdheden
van de provinciale overheid, is de minister niet reeds op grond van artikel
4:81, eerste lid, van de Awb. bevoegd en blijft het handhaven van deze bijzondere
bepaling nodig. B232, model 47237, model 49 C en DArtikel 20 lid 1; 92a, model 28.Artikel 20 lid 2: 155, model 37.Artikel 20a: 107, model 31. ARTIKEL 17 Wet bestrijding infectieziekten en opsporing
ziekteoorzaken ADe tweede volzin van het huidige tweede lid betreft een specifieke bestuursdwangbevoegdheid
van de burgemeester ter handhaving van een door de minister uitgevaardigd
verbod. In plaats hiervan wordt uitdrukkelijk bepaald dat de burgemeester
is belast met de uitvoering van dit verbod. Op deze wijze wordt buiten twijfel
gesteld dat de burgemeester de bevoegdheid heeft tot toepassing van bestuursdwang
op basis van artikel 125, eerste jo. derde lid (nieuw) van de Gemeentewet. BHet betreft een aanpassing aan de eerste tranche van de Awb, die destijds
over het hoofd is gezien, alsmede een modernisering van de aanduiding van
de Staatscourant. CLid 1: 92a, model 28.Lid 2: 107, model 31.Als gevolg van de voorgestelde wijzigingen van de Gezondheidswet is opneming
van een regeling van het toezicht op de naleving noodzakelijk geworden. Het
voorgestelde artikel 24 strekt hiertoe. ARTIKEL 18 Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen AAangezien de organisatie van het Staatstoezicht en daarmee de benaming
van de onderdelen daarvan aan wijziging onderhevig is, wordt voorgesteld de
aanduiding van het desbetreffende onderdeel van het Staatstoezicht waartoe
de hoofdinspecteur of de inspecteur behoort, te schrappen. B225 C93; 113, model 32. Als gevolg van de wijziging van de Gezondheidswet met
betrekking tot het toezicht en daarmee het vervallen van de bevoegdheden in
de Gezondheidswet, is het noodzakelijk geworden de artikelen 5:15 tot en met
5:17 van de Awb van overeenkomstige toepassing te verklaren. Deze bevoegdheden
corresponderen met de thans uit de Gezondheidswet voortvloeiende bevoegdheden.
Nu de huidige Gezondheidswet daartoe de mogelijkheid biedt, is tevens de bevoegdheid
opgenomen om een woning binnen te treden zonder toestemming van de bewoner. D92, model 28; 107, model 31 Als gevolg van de wijziging van de Gezondheidswet
met betrekking tot de regeling van het toezicht, is opneming van een bepaling
regelende de aanwijzing van toezichthouders noodzakelijk geworden. De aan
de toezichthouders toekomende bevoegdheden corresponderen met de thans uit
de Gezondheidswet voortvloeiende bevoegdheden. ARTIKEL 19 Wet buitengewoon pensioen 1940–1945 A249, 250a. In artikel 34 wordt gesproken van «door Ons te verlenen
machtiging». Aangenomen moet worden dat evenwel gedoeld is op de figuur
van de verklaring van geen bezwaar in de zin van de Awb. De bevoegdheid tot
het opnieuw toekennen van een pensioen berust immers reeds bij de in dat artikel
bedoelde Raad (zodat een machtiging – mandaat of delegatie –
op zichzelf niet nodig is voor het nemen van dergelijke besluiten). Artikel
34 is derhalve aangepast aan artikel 10:32 van de Awb. B249, 250a. In artikel 35a is eveneens sprake van «machtiging».
Ook hier moet worden aangenomen dat de Raad niet op grond van mandaat (of
mogelijk op basis van delegatie) de in dit artikel bedoelde beslissingen neemt,
maar dat bedoeld is tot uitdrukking te brengen dat een besluit tot kwijtschelding
of buiten invorderingstelling (ingevolge de comptabele voorschriften) vooraf
de instemming van de minister behoeft. Artikel 35a is derhalve aangepast aan
artikel 10:32 van de Awb. ARTIKEL 20 Wet buitengewoon pensioen Indisch verzet A249, 250a B249, 250a. In artikel 31 wordt gesproken van «door Ons te verlenen
machtiging». Aangenomen moet worden dat evenwel gedoeld is op de figuur
van de verklaring van geen bezwaar in de zin van de Awb. De bevoegdheid tot
het opnieuw toekennen van een pensioen berust immers reeds bij de in dat artikel
bedoelde Raad (zodat een machtiging – mandaat of delegatie – op
zichzelf niet nodig is voor het nemen van dergelijke besluiten). Artikel 39
is derhalve aangepast aan artikel 10:32 van de Awb. C249, 250a. In artikel 41 is eveneens sprake van «machtiging».
Ook hier moet worden aangenomen dat de Raad niet op grond van mandaat (of
mogelijk op basis van delegatie) de in dit artikel bedoelde beslissingen neemt,
maar dat bedoeld is dat een besluit tot kwijtschelding of buiten invordering-stelling
(ingevolge de comptabele voorschriften) de instemming vooraf van de minister
behoeft. Artikel 41 is derhalve aangepast aan artikel 10:32 van de Awb. ARTIKEL 21 Wet buitengewoon pensioen zeelieden-oorlogsslachtoffers
 A249, 250a B249, 250a. In artikel 31 wordt gesproken van «door Ons te verlenen
machtiging». Aangenomen moet worden dat evenwel gedoeld is op de figuur
van de verklaring van geen bezwaar in de zin van de Awb. De bevoegdheid tot
het opnieuw toekennen van een pensioen berust immers reeds bij de in dat artikel
bedoelde Raad (zodat een machtiging – mandaat of delegatie – op
zichzelf niet nodig is voor het nemen van dergelijke besluiten). Artikel 31
is derhalve aangepast aan artikel 10:32 van de Awb. C249, 250a. In artikel 41 is eveneens sprake van «machtiging».
Ook hier moet worden aangenomen dat de Raad niet op grond van mandaat (of
mogelijk op basis van delegatie) de in dit artikel bedoelde beslissingen neemt,
maar dat bedoeld is dat een besluit tot kwijtschelding of buiten invordering-stelling
(ingevolge de comptabele voorschriften) vooraf de instemming van de minister
behoeft. Artikel 41 is derhalve aangepast aan artikel 10:32 van de Awb. ARTIKEL 22 Wet collectieve preventie volksgezondheid92, model 28; 107, model 31. Als gevolg van de voorgestelde wijzigingen
van de Gezondheidswet is opneming van een regeling van het toezicht op de
naleving noodzakelijk geworden. Het voorgestelde artikel 6a strekt hiertoe. ARTIKEL 23 Wet geneesmiddelenprijzen A102, 107, model 31 van het algemeen deel van de toelichting. B103, 109, 115, 117 C103, 118 D103, 121 E139, 146 ARTIKEL 24 Wet inzake bloedtransfusie A234. Het hoofdbestuur van het Nederlandse Rode Kruis is geen bestuursorgaan.
Om buiten twijfel te stellen dat niet gedoeld wordt op goedkeuring in de zin
van de Awb is de term goedkeuring vervangen door toestemming. B234. Het reglement van orde is geen besluit. Het College is echter, evenals
de minister, een bestuursorgaan. Om buiten twijfel te stellen dat niet gedoeld
wordt op goedkeuring in de zin van de Awb is de term goedkeuring vervangen
door toestemming. CDe wijziging van artikel 12, derde lid, betreft nog een aanpassing aan
de eerste en tweede tranche van de Awb. D en E92, 108. De toezichthoudende ambtenaren beschikken op dit moment niet
over de bevoegdheid tot monsterneming. In het kader van het EU-recht vallen
echter lang houdbare bloedprodukten onder de geneesmiddelenrichtlijnen. De
bevoegdheid genoemd in artikel 5:18 kan dan ook niet worden gemist. Eveneens
is behoefte aan de bevoegdheid, genoemd in artikel 5:19. Op grond van artikel
29, eerste lid, onder e, kunnen namelijk voorschriften gesteld worden omtrent
het vervoer van bloedprodukten. ARTIKEL 25 Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg A, B1, E en LDe wijzigingen in de artikelen 11, 14, 71 en 91 betreffen nog een aanpassing
aan de eerste en tweede tranche van de Awb. B2232, model 47. B3236, 237, model 49. C, D, F, G en HIn dit wetsvoorstel wordt voorgesteld artikel 1, onder b, van de Gezondheidswet
te wijzigen. De wijziging in de artikelen 40, 65, 72, 79 en 83 houdt verband
met deze wijziging in de Gezondheidswet.Het schrappen van het woord geneeskundig in artikel 79 houdt verband met
het feit dat de organisatie van het Staatstoezicht en daarmee de benaming
van de onderdelen daarvan aan wijziging onderhevig is. Voorgesteld wordt de
aanduiding van het desbetreffende onderdeel van het Staatstoezicht waartoe
de hoofdinspecteur of de regionale inspecteur behoort, te schrappen. I92a, model 29; 155, model 37 J103, 106a, 107, model 31; 109, 118, 124a, 139 K230. De redactie van dit artikel is zodanig gewijzigd dat over de delegatie
geen verwarring meer kan bestaan. Uit de amvb zal blijken of de minister verplicht
wordt dan wel bevoegd is nadere regels te stellen. ARTIKEL 26 Wet op de dierproeven AHet betreft een aanpassing aan de eerste tranche van de Awb, die destijds
over het hoofd is gezien, alsmede een modernisering van de aanduiding van
de Staatscourant. B92a, model 29; 135a. De bevoegdheid van artikel 5:19 wordt niet uitgesloten,
nu de toezichthouders ook beschikken over de bevoegdheid van artikel 5:18. C103, 118, 121, 124a. D103; 110; 113, model 32. E103, 127, 130, 135a. De huidige wet bevat, anders dan artikel 5:18, geen
regels over een tweede monsterneming. Uit oogpunt van harmonisatie is echter
geen uitzondering gemaakt op artikel 5:18. F139, 143, 150 (model 34), 165. GIn verband met de wijziging van artikel 24 dient in artikel 25 de strafbaarstelling
met betrekking van artikel 24 te worden geschrapt. Zie ook 149. ARTIKEL 27 Wet op de filmvertoningen A1Deze wijziging strekt ertoe de aanduiding van de Staatscourant in overeenstemming
te brengen met de Bekendmakingswet. A2 en BVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de aanduiding van de verantwoordelijke
minister te actualiseren. C106a, 109, 110, 154 (model 36).Dat de in artikel 141 Sv. bedoelde ambtenaren met de opsporing van de
in de Wet op de filmvertoningen bedoelde strafbare feiten zijn belast, volgt
reeds uit artikel 141 Sv., zodat dit niet meer in de Wet op de filmvertoningen
behoeft te worden geregeld. ARTIKEL 28 Wet op de geneesmiddelenvoorziening AIn de begripsbepaling van de inspecteur en hoofdinspecteur is de juiste
aanduiding van het Staatstoezicht opgenomen. Uit het Besluit Staatstoezicht
volgt welke ambtenaar bevoegd is, zodat ook de zinsnede «door Ons aangewezen»
geschrapt kon worden. B en CDe wijzigingen in de onderdelen B en C behelzen een aanpassing aan de
eerste en tweede tranche van de Awb. D, E, F en G92, model 28; 104, 111, 119, 120 ARTIKEL 29 Wet op de jeugdhulpverlening A12 B13, model 5. Artikel 4:23 van de Awb eist een wettelijke grondslag voor
subsidieverstrekkingen. De Wet jeugdhulpverlening vormt de basis voor de subsidiëring
in het kader van de jeugdhulpverlening. De wettelijke subsidiegrondslag is
evenwel tamelijk impliciet verwoord en moet gezocht worden in de artikelen
8 en 10 (de planning) juncto artikel 37 en 38. Met het thans voorgestelde
artikel 3a wordt aangesloten bij de in het algemeen deel ven deze toelichting
opgenomen modelbepaling.Het eerste lid van artikel 3a heeft betrekking op de subsidiëring
van de landelijke voorzieningen en de steunfuncties. Het tweede lid betreft
de subsidieverstrekking door de provincies aan de regionale voorzieningen
en de samenwerkingsverbanden.De Wet op de jeugdhulpverlening voorziet thans in de subsidiëring
van de landelijke en regionale voorzieningen, de steunfuncties en de samenwerkingsverbanden.
Daarnaast kan subsidie worden verstrekt voor experimenten. Tevens biedt de
wet de grondslag voor subsidiëring ingeval van subsidiebeëindiging,
subsidievermindering of capaciteitsreductie (zie artikel 37, tweede lid, onder
g).Deze activiteiten zijn, met uitzondering, van de subsidieverstrekking
ten behoeve van experimenten, opgenomen in het voorgestelde artikel 3a. De
subsidiegrondslag voor experimenten is reeds geregeld in artikel 53. C16 D12. In het eerste lid is voorts nog het begrip «het maximale subsidie»
vervangen door een andere omschrijving te weten «het subsidiebedrag
dat ten hoogste verstrekt kan worden». Zou het huidige begrip gehandhaafd
blijven dan zou dit wellicht opgevat worden als een (beschikking tot) subsidieverlening.
Het plan bevat echter de voornemens van de ministers.De thans gebezigde formuleringen van onderdelen b en c in het tweede lid
komen overeen met de definitie van het subsidieplafond. Deze onderdelen zijn
in verband daarmee gewijzigd. In onderdeel b is sprake van bedragen die beschikbaar
worden gesteld bij subsidiebeindiging of subsidievermindering. Het hanteren
van een subsidieplafond is in die gevallen niet op zijn plaats. Er is er dan
ook van afgezien hiervoor in het plan nog de maximumbedragen te vermelden.
Onderdeel b is daarom geschrapt. Voor het verstrekken van subsidies voor experimenten
(onderdeel c) ligt het opnemen van de mogelijkheid tot het vaststellen van subsidieplafond(s) wel voor de hand. Het gewijzigde artikel 53 (zie
onderdeel P) voorziet hier ook in.Met de huidige formulering van onderdeel c wordt thans evenwel niet gedoeld
op een subsidieplafond in de zin van de Awb. Experimenten kunnen immers voor
een langere loopijd dan een jaar worden verstrekt (maximaal voor vier jaren).
Het plan heeft betrekking op één jaar en geeft een (volledige)
aanduiding van de bedragen die in dat betreffende jaar worden verstrekt ten
behoeve van experimenten. Het plan vermeldt derhalve niet alleen de bedragen
die beschikbaar kunnen worden gesteld ten behoeve van nieuwe experimenten
maar bevat tevens een opgave van de reeds lopende experimenten waarvoor in
voorafgaande jaren reeds subsidie is verleend met de daarbijbehorende bedragen.
In onderdeel b (nieuw) wordt deze bedoeling expliciet tot uitdrukking gebracht. EDe wijzigingen van artikel 10 komen grotendeels overeen met die van artikel
8. Voor een toelichting wordt derhalve verwezen naar onderdeel D. H31. In artikel 36 is de regeling van de begrotingsvoorwaarde, bedoeld
in artikel 4:34 van de Awb, opgenomen. De huidige uitputtingsclausule als
geregeld in het vierde lid is komen te vervallen. I32, 33, 35. De thans in artikel 36 voorkomende weigeringsgronden zijn
opgenomen in het ingevoegde artikel 36a. K12. In artikel 37 zijn de onderwerpen genoemd waaromtrent bij algemene
maatregel van bestuur regels worden gesteld. De aanduiding van de in het tweede
lid vookomende onderwerpen is aangepast aan de terminologie van de Awb. Op
basis van de onderdelen b, d en g van het tweede lid kan afdeling 4.2.8 van
toepassing verklaard worden op de per boekjaar verstrekte subsidies. N en O12, 13. In de artikelen 39 en 40 is de vergoeding geregeld die verstrekt
wordt aan pleeggezinnen voor de verzorging en opvoeding van een jeugdige.
Deze pleegvergoeding valt te beschouwen als een subsidie. De genoemde artikelen
zijn derhalve aangepast. PLid 1: 11, model 5.Lid 2: Dit betreft een aanpassing in verband met voorgaand artikel I (invoeging
nieuw artikel 36a).Lid 3: In dit artikel is de figuur van het subsidieplafond opgenomen.
Deze komt in de plaats van de huidige, thans nog in artikel 36, vierde lid
voorkomende algemene uitputtingsclausule. Het lid voorziet in de mogelijkheid
van het vaststellen van meerdere plafonds. QLid 1: 90, 93. Ingevolge artikel 54 is de Inspectie jeugdhulpverlening
belast met het toezicht op de kwaliteit van de jeugdhulpverlening. Deze taak
omvat – zoals ook blijkt uit het organisatierapport van de Inspectie
«Toezicht op de kwaliteit» – niet alleen het toezicht op
de naleving van de wettelijke bepalingen omtrent de kwaliteit van de jeugdhulpverlening.
Tot de kerntaken en aandachtsgebieden van de Inspectie behoren tevens: toezicht
op bereik en samenhang van verschillende vormen van jeugdhulpverlening, rapporteren
over de effecten en effectiviteit van de jeugdhulpverlening en het doen van
onderzoek bij calamiteiten. In het kader van de aanpassing is onderscheid
aangebracht tussen het toezicht op de naleving en de overige taken. Daarbij
is aansluiting gezocht bij de formuleringen van de taakomschrijving van het
Staatstoezicht op de volksgezondheid in de Gezondheidswet.Lid 3: 100, 107, model 31. Het huidige bevoegdhedenpakket is gehandhaafd.
Ten aanzien van de bevoegdheid tot het vorderen van inzage van zakelijke gegevens
zij nog het volgende opgemerkt. Het besluit kwaliteitsregels jeugdhulpverlening
kent onder meer het voorschrift dat een hulpverleningsplan wordt opgesteld
en stelt regels omtrent de inrichting daarvan. De ruime interpretatie die
aan de algemene formulering «zakelijke gegevens en bescheiden»
moet worden gegeven, brengt met zich mee dat de inzagebevoegdheid zich mede
uitstrekt tot deze – meer privacygevoelige – documenten. R120, 121. Ten aanzien van de ambtenaren van de Inspectie jeugdhulpverlening
vloeien nu uit het voorgestelde artikel 54, derde lid, de bevoegdheden tot
het vorderen van inlichtingen en van inzage in de bescheiden voort, zodat
deze in het eerste lid, onder a, genoemde categorie kan vervallen. S«Verlenen» is steeds vervangen door: verstrekken.Voorts is in het eerste lid de kan-bepaling gewijzigd in een imperatieve
bepaling, vanwege de aan de subsidiëring voorafgaande aanvaarding. Daarnaast
zijn in het eerste lid de bouwprojecten afzonderlijk genoemd, in lijn met
de formulering bij de particuliere justitiële inrichtingen.Het derde lid is overbodig in het licht van artikel 4:35 Awb. UToegevoegd is een delegatiegrondslag (vgl. het Besluit subsidiëring
voogdij- en gezinsvoogdij-instellingen en inrichtingen voor justitiële
kinderbescherming). ARTIKEL 30 Wet op de medische hulpmiddelen A225, 227a, 228 BLid 1: 92a, model 28.Lid 2: 155, model 37.Zie voorts 103, 109, 115, 118, 121, 124a, 135a. De huidige wet bevat, anders dan artikel 5:18, geen regels over een tweede monsterneming.
Uit oogpunt van harmonisatie is echter geen uitzondering gemaakt op artikel
5:18. C139, 143, 148. ARTIKEL 31 Wet op de Pensioen- en Uitkeringsraad A1 en E234 A2De inhoud van artikel 9, tweede lid, is verplaatst naar artikel 12, waar
de bevoegdheid, waar het mandaat betrekking op heeft, is geregeld. B en CDe wijzigingen in artikel 10 en artikel 11, eerste lid, vloeien voort
uit de wijziging in artikel 12 (onderdeel D). D1. 82, 84.2. De wijziging in onderdeel d vloeit voort uit de verplaatsing van het
bepaalde in artikel 9, tweede lid, naar artikel 12, tweede lid.3. In het tweede lid wordt de mogelijkheid van mandaat aan de directeur
geregeld. F82. Daarnaast hangt de wijziging samen met de wijziging van artikel 12
en is een terminologische aanpassing aan de eerste tranche Awb aangebracht,
die destijds over het hoofd was gezien. ARTIKEL 32 Wet op het bevolkingsonderzoek AAangezien de organisatie van het Staatstoezicht en daarmee de benaming
van de onderdelen daarvan aan wijziging onderhevig is, wordt voorgesteld de
aanduiding van het desbetreffende onderdeel van het Staatstoezicht waartoe
de inspecteurs behoren, te schrappen. B103, 107, model 31; 118, 121, 124a, 139. Aangezien de toezichthouders
niet beschikken over de bevoegdheden, genoemd in de artikelen 5:18 en 5:19
van de Awb, zijn deze bevoegdheden uitgesloten. De bevoegdheid tot binnentreden
wordt, ondanks dat deze bevoegdheid niet expliciet in de huidige wet is opgenomen,
niet uitgesloten omdat de toezichthouders deze bevoegdheid op grond van de
huidige Gezondheidswet bezitten. ARTIKEL 33 Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945In artikel 31, zevende lid, is geregeld dat de kosten die verbonden zijn
aan het opstellen van een sociaal rapport door het Rijk worden vergoed. Deze
vergoeding kan beschouwd worden als een subsidie. In het kader van de aanpassing
is ervoor gekozen deze subsidiring onder te brengen bij de Welzijnswet 1994.
Zie onderdeel A van de wijziging van de Welzijnswet 1994 en de toelichting
daarop. In verband hiermee is artikel 31, zevende lid, geschrapt. ARTIKEL 34 Wet voorkoming misbruik chemicaliën A102 B103,109, 115, 117 C103, 118 D103, 121 E103, 126a. Het huidige artikel 18 bevat geen bepalingen over een tweede
monsterneming (artikel 5:18, tweede lid, van de Awb). Evenmin bevat dit artikel
bepalingen over het in kennis stellen van de resultaten van het onderzoek,
de opneming of de monsterneming (artikel 5:18, zesde lid, van de Awb). Omwille
van de harmoniserende doelstelling van afdeling 5.2 Awb is er voor gekozen
deze leden van artikel 5:18 van de Awb niet uit te sluiten. F103, 135 G139, 146 HArtikel 23 kan vervallen in verband met artikel 2:5 van de Awb. Deze wijziging
betreft nog een aanpassing aan de eerste en tweede tranche van de Awb. ARTIKEL 35 Ziekenfondswet A225, 229. In het huidige artikel 58 is sprake van delegatie. De bevoegdheden
worden overgedragen aan de voorzitter, de algemeen secretaris of een commissie
uit de raad. De algemeen secretaris is evenwel ondergeschikt aan de raad.
Delegatie aan ondergeschikten is ingevolge artikel 10:14 van
de Awb niet meer mogelijk zodat de delegatiemogelijkheid aan de secretaris
is geschrapt.B en E82. De formulering «aanwijzingen» wijst op regels waarvan
in bijzondere gevallen kan worden afgeweken. Derhalve is sprake van beleidsregels.
De regels worden vastgesteld door de minister, maar hebben betrekking op de
bevoegdheden van de Ziekenfondsraad. Derhalve is de minister niet op grond
van artikel 4:81, eerste lid, bevoegd en is een bijzondere bepaling nodig. C175, model 41 Handelen in strijd met het belang van de ziekenfondsverzekering
of het belang van de gezondheidszorg is als zodanig niet aan te merken als
handelen in strijd met enig wettelijk voorschrift. Het nalaten om gevolg te
geven aan de verplichting die voortvloeit uit het vierde lid is dat echter
wel. Het optreden van de ziekenfondsraad is derhalve aan te merken als bestuursdwang
en de terminologie van het zesde lid is daar aan aangepast. De wijziging in
het eerste lid betreft een aanpassing aan de terminologie van de Awb. F, G en H251, model 47; 253, 261, 262. HOOFDSTUK 13 MINISTERIE VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE
ORDENING EN MILIEUBEHEER ARTIKEL 1 Huurwet83. ARTIKEL 2 Interimwet ammoniak en veehouderij A237 en 238. B92. ARTIKEL 3 onteigeningswet A232 en 237. B2 en 239. De tweede volzin van artikel 86, eerste lid, is voorts aangepast
aan artikel 3:41 Awb. ARTIKEL 4 Organisatiewet kadaster A t/m D235. ARTIKEL 5 Waterleidingwet ADeze wijziging houdt verband met de wijziging in dit wetsvoorstel van
artikel 1, onder b, van de Gezondheidswet. Dat de inspecteur belast is met
het toezicht op de naleving blijkt uit het voorgestelde artikel 4a. B92 (model 28). Als gevolg van de in dit wetsvoorstel voorgestelde wijziging
van artikel 36 van de Gezondheidswet met betrekking tot de regeling van het
toezicht, is opneming van een bepaling regelende de aanwijzing van de inspecteur
als toezichthouder noodzakelijk geworden. C en FDe in de artikel 5 en 14 genoemde bevoegdheden blijven van toepassing
voor het gedeelte van de taak van de inspecteur niet zijnde toezicht op de
naleving. De bevoegdheden met betrekking tot toezicht op de naleving vloeien
voort uit afdeling 5.2 Awb. D en EVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om enkele verwijzingen te actualiseren. G232, 237. H t/m L235, 237, 239, 244. M92a (model 29), 104, 155 (model 37). NVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om een onjuiste verwijzing in
artikel 62 te schrappen. O157 (model 38), 167, 168, 175 (model 41), 179, 180, 181, 183, 184. ARTIKEL 6 Wet bodembescherming AAangezien artikel 18.10 Wet milieubeheer zal vervallen, moet de verwijzing
naar die bepaling worden vervangen door een verwijzing naar de corresponderende
bepalingen in de Awb. BMet vervanging van de term «van kracht worden» door «in
werking treden» wordt een betere aansluiting verkregen op de terminologie
van artikel 3:40 Awb. C t/m G234 en 235 (model 48). HIn het kader van de derde tranche van de Awb is een onderscheid gemaakt
tussen toezicht op de naleving en toezicht op de uitvoering (toezicht door
een hoger bestuursorgaan op de wijze waarop een lager bestuursorgaan de wet
uitvoert). Zie hierover ook de nota naar aanleiding van het verslag aan de
Tweede Kamer, antwoord 6.41 (kamerstukken II 1994/95, 23 700, nr. 5,
p. 57/58). De toezichtsbevoegdheden uit afdeling 5.2 Awb gelden uitsluitend
voor het toezicht op de naleving. De Inspectie van de Volksgezondheid, belast
met het toezicht op de hygiëne van het milieu (hierna: IMH) oefent beide
soorten van toezicht uit. Daar waar de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer het bevoegd gezag is, gaat het om toezicht op de
naleving, het zogenaamde eerste-lijnstoezicht. Daar waar burgemeester en wethouders
of gedeputeerde staten bevoegd gezag zijn, gaat het vooral om toezicht op
de uitvoering, het zogenaamde tweede-lijnstoezicht.Om te voorkomen dat de IMH als gevolg van de aanpassingen aan afdeling
5.2 Awb bevoegdheden terzake van het tweede-lijnstoezicht verliest, is het
voorgestelde artikel 21.3 ingevoegd. Dit artikel verschaft de IMH de bevoegdheid
de benodigde informatie te verzamelen. Ook de Wet milieubeheer en enkele andere
milieuwetten worden aangevuld met vergelijkbare bepalingen. I88. ARTIKEL 7 Wet explosieven voor civiel gebruik A157 (model 38), 167, 168, 170 (model 39), 174, 176, 193. B234. C88 D92a (model 29), 155 (model 37). E102, 103, 104. F157 (model 38), 163, 167, 168, 197, 198. ARTIKEL 8 Wet geluidhinder A en BHet huidige zesde lid van artikel 47 regelt een fictieve onthouding van
goedkeuring. Het betreft hier geen onthouding van goedkeuring in de zin van
afdeling 10.2.1 Awb, maar de afwijzing van een aanvraag. Aangezien materieel
hetzelfde resultaat wordt bereikt door de toepasselijkheid van artikel 6:2,
onder b, Awb, kan het zesde lid vervallen. Ook in het met artikel 47 vergelijkbare
artikel 87 van de Wet geluidhinder ontbreekt een dergelijke regeling.Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om voorts in artikel 47 enkele
onjuiste verwijzingen aan te passen.De schrapping van artikel 47, zesde lid, noodzaakt voorts tot aanpassing
van enkele verwijzingen in de artikelen 48, tweede lid, 50, tweede lid, 66
en 68, vierde lid. C12. D en F87a. E88. GDe wijziging strekt ertoe de in artikel 163, derde lid, gebezigde terminologie
aan te passen aan die van artikel 1:1 Awb. H92a (model 29). IVoor een toelichting op deze wijziging zij kortheidshalve verwezen naar
de toelichting bij de soortgelijke wijziging in de Wet bodembescherming (artikel
6, onderdeel H). ARTIKEL 9 Wet hygiëne en veiligheid zwemgelegenheden AVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om de portefeuilleaanduiding
van de in artikel 1 bedoeld minister de actualiseren. BMet vervanging van de term «van kracht worden» door «in
werking treden» wordt een betere aansluiting verkregen op de terminologie
van artikel 3:40 Awb. CVan de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om een foutieve verwijzing te
corrigeren. D92, 94 (model 30), 95. E96, 104, 139, 142, 143, 150. F162a, 163, 179, 193. Uit het stelsel van de Wet hygiëne en veiligheid
zwemgelegenheden blijkt dat gedeputeerde staten zijn belast met de uitvoering
van die wet, zodat de krachtens de Provinciewet toegekende bestuursdwangbevoegdheid
van toepassing is. Gehandhaafd is de in het huidige tweede lid opgenomen verplichting
voor de burgemeester om bestuursdwang toe te passen indien niet wordt voldaan
aan een krachtens artikel 11, eerste lid, door gedeputeerde staten gegeven
last tot sluiting. Het ligt in de rede dat deze bestuursdwang de vorm aanneemt
van het sluiten van de zweminrichting. De formulering van is zoveel mogelijk
in overeenstemming gebracht met de modelbepaling (157). G149. HVoor een toelichting op deze wijziging zij kortheidshalve verwezen naar
de toelichting bij de soortgelijke wijziging in de Wet bodembescherming (artikel
6, onderdeel H). De huidige artikelen 24a en 25 kunnen vervallen. Artikel
24a betreft een uitgewerkte overgangsbepaling; artikel 25 kan vervallen in
verband met de nieuwe Gemeentewet. ARTIKEL 10 Wet individuele huursubsidie6. ARTIKEL 11 Wet inzake de luchtverontreiniging AMet vervanging van de term «van kracht worden» door «in
werking treden» wordt een betere aansluiting verkregen op de terminologie
van artikel 3:40 Awb. BVoor een toelichting op deze wijziging zij kortheidshalve verwezen naar
de toelichting bij de soortgelijke wijziging in de Wet bodembescherming (artikel
6, onderdeel H). C88. D149. E96. ARTIKEL 12 Wet milieugevaarlijke stoffen A87. Het woord «handhaving» heeft in deze bepaling in feite
nauwelijks betekenis, zodat duidelijkheidshalve wordt voorgesteld dit woord
te schrappen. B88. ARTIKEL 13 Wet op de architectentitel A234 en 235. B234 en 235. C232. D235. De ministeriële goedkeuring van het jaarverslag en de jaarrekening
van het bureau architectenregister betreft geen goedkeuring in de zin van
de Algemene wet bestuursrecht. De term «goedkeuring» kan evenwel
blijven gehandhaafd, aangezien er geen kans op verwarring bestaat. Wel kunnen
enkele artikelen die betrekking hebben op goedkeuring van overeenkomstige
toepassing worden verklaard (235). EHoofdstuk VII (artikelen 28 tot en met 41) van de Wet op de architectentitel
bevat overgangsrecht dat inmiddels volledig is uitgewerkt. In dit verband
zij met name gewezen op het besluit van de Minister van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van 19 januari 1996 (Stcrt. 21), op grond
waarvan de in hoofdstuk VII figurende commissies voor de toelating van architecten,
stedebouwkundigen, tuinen landschapsarchitecten en interieurarchitecten zijn
opgeheven. Van de gelegenheid wordt gebruik gemaakt om al deze uitgewerkte
bepalingen te laten vervallen. HOOFDSTUK 14 SLOTBEPALINGEN ARTIKEL 1Gelet op de vele wijzigingen die sinds 1 januari 1994 zijn aangebracht,
is het wenselijk de tekst van de Algemene wet bestuursrecht opnieuw in het
Staatsblad te plaatsen. ARTIKEL 2De aanpassingswet dient tegelijk met de Derde tranche zelf in werking
te treden. Niettemin is gekozen voor inwerkingtreding bij koninklijk besluit,
die voor de verschillende artikelen verschillend kan worden gesteld. Langs
die weg kan in het uiterste geval een aanpassing die niet meer klopt omdat
een andere wetswijziging waarmee rekening was gehouden, op het laatste moment
(nog) niet doorgaat (vgl. paragraaf 5 van deel 1 van deze memorie), nog worden
uitgesteld. ARTIKEL 3Hoewel het een wijzigingswet betreft, ligt het in de rede de wet een citeertitel
te geven, aangezien te verwachten valt dat de wet veelvuldig zal worden aangehaald.
Hiermee wordt vooruitgelopen op een komende wijziging van aanwijzing 184 van
de Aanwijzingen voor de regelgeving, waarin thans nog is voorgeschreven dat
wijzigingsregelingen geen citeertitel hebben. Deze aanwijzing zal in dier
voege worden gewijzigd dat ook wijzigingsregelingen in bijzondere gevallen
als deze voortaan van een citeertitel kunnen worden voorzien. De Minister van Justitie,W. SorgdragerDe Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken,J. Kohnstamm Bijlage bij de memorie van toelichtingINHOUDSOPGAVE AANPASSINGSWET DERDE TRANCHE AWB I HOOFDSTUK
1WIJZIGING VAN DE ALGEMENE WET BESTUURSRECHT  ENIG
ARTIKELAlgemene wet bestuursrecht   HOOFDSTUK 2MINISTERIE
VAN ALGEMENE ZAKEN  ENIG ARTIKELWet openbaarheid van
bestuur   HOOFDSTUK 3MINISTERIE VAN BINNENLANDSE ZAKEN  ARTIKEL 1Ambtenarenwet ARTIKEL 2Brandweerwet
1985 ARTIKEL 3Garantiewet militairen K.N.I.L. ARTIKEL 4GemeentewetARTIKEL 5 Kaderwet bestuur in verandering ARTIKEL 6ProvinciewetARTIKEL 7Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag ARTIKEL
8Wet financiële voorzieningen privatisering ABP ARTIKEL 9Wet
gemeenschappelijke regelingen ARTIKEL 10Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens ARTIKEL 11Wet van 21 april 1955, houdende vaststelling
van een regeling, als bedoeld in artikel 89a van de Comptabiliteitswet (Stb.
1927, No. 259), ten aanzien van de «Stichting tot verzorging en afwikkeling
van pensioensaangelegenheden betreffende gewezen overheidspersoneel van Indonesië
en hun nagelaten betrekkingen (Stb. 189) ARTIKEL 12Wet Nationale
ombudsman ARTIKEL 13Wet op de Parlementaire Enquête ARTIKEL
14Wet op de Raad van State ARTIKEL 15Wet Stichting CAOPARTIKEL 16Wet Stichting ROI ARTIKEL 17Overgangsbepaling
gemeentelijke belastingen   HOOFDSTUK 4MINISTERIE
VAN BUITENLANDSE ZAKEN  ENIG ARTIKEL Sanctiewet 1977  HOOFDSTUK 5MINISTERIE VAN DEFENSIE  ARTIKEL
1Belemmeringenwet Landsverdediging ARTIKEL 2 InkwartieringswetARTIKEL 3Kaderwet dienstplicht ARTIKEL 4Militaire
Ambtenarenwet 1931 ARTIKEL 5Oorlogswet voor Nederland ARTIKEL
6Wet immunisatie militairen ARTIKEL 7Wet van 15 april 1896,
houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 152, 2de lid, der Grondwet
(Stb. 71) (militaire inundatiën) ARTIKEL 8Wet voor het reserve-personeel
der krijgsmacht 1985   HOOFDSTUK 6MINISTERIE
VAN ECONOMISCHE ZAKEN  ARTIKEL 1Distributiewet 1939ARTIKEL 2Elektriciteitswet 1989 ARTIKEL 3In- en uitvoerwetARTIKEL 4Kaderwet EZ-subsidies ARTIKEL 5KernenergiewetARTIKEL 6Mijnwet 1810 ARTIKEL 7 Mijnwet 1903 ARTIKEL
8Mijnwet continentaal plat ARTIKEL 9Prijzennoodwet ARTIKEL
10Prijzenwet ARTIKEL 11Uitvoeringswet verdrag chemische
wapens ARTIKEL 12Vestigingswet Bedrijven 1954 ARTIKEL 13Vorderingswet
1962 ARTIKEL 14Waarborgwet 1986 ARTIKEL 15Wet aardgasprijzenARTIKEL 16Wet op de Accountants-Administratieconsulenten ARTIKEL
17Wet op het consumentenkrediet ARTIKEL 18Wet economische
mededinging ARTIKEL 19Wet energiebesparing toestellen ARTIKEL
20Wet goedkeuring en uitvoering Markham-overeenkomst ARTIKEL 21Wet
op de Kamers van Koophandel en Fabrieken 1963 ARTIKEL 22Wet medewerking
verdedigingsvoorbereiding 1939 ARTIKEL 23Wet opsporing delfstoffenARTIKEL 24Wet op de Registeraccountants ARTIKEL 25Wet
uitvoering aanbevelingen artikel 63, derde lid, EGKS-verdrag ARTIKEL
26Wet uitvoering Internationaal Energieprogramma ARTIKEL 27Wet
verzekering beschikbaar blijven goederen ARTIKEL 28Wet voorraadvorming
aardolieprodukten ARTIKEL 29Winkeltijdenwet ARTIKEL 30IJkwet  HOOFDSTUK 7MINISTERIE VAN FINANCIËN  Afdeling 7.1Fiscale wetgeving   ARTIKEL 1Algemene
wet inzake rijksbelastingen ARTIKEL 2Douanewet ARTIKEL 3Invorderingswet
1990 ARTIKEL 4Wet op de inkomstenbelasting 1964 ARTIKEL
5Wet op de vennootschapsbelasting 1969 ARTIKEL 6Wet waardering
onroerende zaken   Afdeling 7.2Overige wetgeving   ARTIKEL
7Kaderwet financiële verstrekkingen Financiën ARTIKEL
8Wet medefinanciering oververtegenwoordiging oudere ziekenfondsverzekerdenARTIKEL 9Wet toezicht beleggingsinstellingen ARTIKEL 10Wet
toezicht effectenverkeer 1995 ARTIKEL 11Wet toezicht kredietwezen
1992 ARTIKEL 12Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf ARTIKEL 13Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993   HOOFDSTUK
8MINISTERIE VAN JUSTITIE  ARTIKEL 1AdvocatenwetARTIKEL 2Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen ARTIKEL
3Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften ARTIKEL
4Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers ARTIKEL 5Wet geestelijke
verzorging zorginstellingen, justitiële inrichtingen en krijgsmacht ARTIKEL
6Wet Justitie-subsidies ARTIKEL 7Wet op de kansspelen ARTIKEL
8Wet Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen ARTIKEL 9Wet
persoonsregistraties ARTIKEL 10Wet politieregisters ARTIKEL
11Wet op de rechtsbijstand ARTIKEL 12Wet schadefonds geweldsmisdrijvenARTIKEL 13Wet tarieven in burgerlijke zaken   HOOFDSTUK
9MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUURBEHEER EN VISSERIJ  ARTIKEL
1Boswet ARTIKEL 2Diergeneesmiddelenwet ARTIKEL 3Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren ARTIKEL 4Herinrichtingswet Oost-Groningen
en de Groningse- Drentse Veenkoloniën ARTIKEL 5Jachtwet ARTIKEL
6Landbouwkwaliteitswet ARTIKEL 7Landbouwwet ARTIKEL
8Landinrichtingswet ARTIKEL 9Meststoffenwet ARTIKEL
10Natuurbeschermingswet ARTIKEL 11Noodwet VoedselvoorzieningARTIKEL 12Plantenziektenwet ARTIKEL 13Uitvoeringswet
visserijverdrag 1967 ARTIKEL 14Veewet ARTIKEL 15Wet
agrarisch grondverkeer ARTIKEL 16Wet houdende vaststelling van
minimumeisen voor het houden van legkippen ARTIKEL 17Wet op de
openluchtrecreatie ARTIKEL 18Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde
1990 ARTIKEL 19Wet verplaatsing mestproduktie ARTIKEL 20Zaaizaad-
en Plantgoedwet   HOOFDSTUK 10MINISTERIE VAN SOCIALE
ZAKEN EN WERKGELEGENHEID  ARTIKEL 1Algemene bijstandswetARTIKEL 2Arbeidsomstandighedenwet ARTIKEL 3ArbeidstijdenwetARTIKEL 4 Arbeidsvoorzieningswet ARTIKEL 5Arbeidsvoorzieningswet
1996 ARTIKEL 6Noodwet Arbeidsvoorziening ARTIKEL 7Pensioen-
en spaarfondsenwet ARTIKEL 8Stoomwet ARTIKEL
9Wet op het algemeen verbindend en het onverbindend verklaren van bepalingen
van collectieve arbeidsovereenkomsten ARTIKEL 10Wet arbeid gehandicapte
werknemers ARTIKEL 11Wet arbeid vreemdelingen ARTIKEL 12Wet
betreffende verplichte deelneming in een bedrijfspensioenfonds ARTIKEL
13Wet betreffende verplichte deelneming in een beroepspensioenregelingARTIKEL 14Wet van 13 december 1972 tot bevriezing van het kinderbijslagbedrag
voor het eerste kind, alsmede oprichting van het Fonds Voorheffing PensioenverzekeringARTIKEL 15Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen ARTIKEL
16Wet op de gevaarlijke werktuigen ARTIKEL 17Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen ARTIKEL
18Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte
werkloze werknemers ARTIKEL 19Wet op de loonvorming ARTIKEL
20Wet melding collectief ontslag ARTIKEL 21Wet minimumloon
en minimumvakantiebijslag ARTIKEL 22Wet op de ondernemingsradenARTIKEL 23Wet voorzieningen gehandicapten   HOOFDSTUK
11MINISTERIE VAN VERKEER EN WATERSTAAT  ARTIKEL 1Wet
van 28 maart 1996, Stb. 320 ARTIKEL 2Grondwaterwet ARTIKEL
3Ontgrondingenwet ARTIKEL 4Postwet ARTIKEL 5Radio-Omroep-Zender-Wet
1935 ARTIKEL 6Rivierenwet ARTIKEL 7WaterschapswetARTIKEL 8Waterstaatswet 1900 ARTIKEL 9Wegenverkeerswet
1994 ARTIKEL 10Wet op de telecommunicatievoorzieningen ARTIKEL
11Wet op de waterhuishouding ARTIKEL 12Wet op de waterkeringARTIKEL 13Wet verontreiniging oppervlaktewateren ARTIKEL
14Wet verontreiniging zeewater ARTIKEL 15Overgangsbepaling
waterschapsbelastingen   HOOFDSTUK 12MINISTERIE VAN
VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT  ARTIKEL 1Absintwet
1909 ARTIKEL 2Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten ARTIKEL
3Destructiewet ARTIKEL 4Drank- en Horecawet ARTIKEL
5Gezondheidswet ARTIKEL 6Kwaliteitswet zorginstellingenARTIKEL 7Opiumwet ARTIKEL 8Quarantainewet ARTIKEL
9Rompwet instellingen van weldadigheid ARTIKEL 10Tabakswet ARTIKEL 11Tijdelijke Verstrekkingenwet maatschappelijke
dienstverlening ARTIKEL 12Vleeskeuringswet ARTIKEL 13WarenwetARTIKEL 14Welzijnswet 1994 ARTIKEL 15Wet afbreking
zwangerschap ARTIKEL 16Wet ambulancevervoer ARTIKEL 17Wet
bestrijding infectieziekten en opsporing ziekteoorzaken ARTIKEL 18Wet
bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen ARTIKEL 19Wet
buitengewoon pensioen 1940–1945 ARTIKEL 20Wet buitengewoon
pensioen Indisch verzet ARTIKEL 21Wet buitengewoon pensioen zeelieden-oorlogsslachtoffersARTIKEL 22Wet collectieve preventie volksgezondheid ARTIKEL
23Wet geneesmiddelenprijzen ARTIKEL 24Wet inzake bloedtransfusieARTIKEL 25Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorgARTIKEL 26Wet op de dierproeven ARTIKEL 27Wet op de
filmvertoningen ARTIKEL 28Wet op de geneesmiddelenvoorzieningARTIKEL 29Wet op de jeugdhulpverlening ARTIKEL 30Wet
op de medische hulpmiddelen ARTIKEL 31Wet op de Pensioen- en UitkeringsraadARTIKEL 32Wet op het bevolkingsonderzoek ARTIKEL 33Wet
uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 ARTIKEL 34Wet
voorkoming misbruik chemicaliën ARTIKEL 35Ziekenfondswet  HOOFDSTUK 13MINISTERIE VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE
ORDENING EN MILIEUBEHEER  ARTIKEL 1Huurwet ARTIKEL
2Interimwet ammoniak en veehouderij ARTIKEL 3onteigeningswetARTIKEL 4Organisatiewet kadaster ARTIKEL 5WaterleidingwetARTIKEL 6Wet bodembescherming ARTIKEL 7Wet explosieven
voor civiel gebruik ARTIKEL 8Wet geluidhinder ARTIKEL 9Wet
hygiëne en veiligheid zwemgelegenheden ARTIKEL 10Wet individuele
huursubsidie ARTIKEL 11Wet inzake de luchtverontreiniging ARTIKEL
12Wet milieugevaarlijke stoffen ARTIKEL 13Wet op de architectentitel  HOOFDSTUK 14SLOTBEPALINGEN  ARTIKEL
1Tekstplaatsing ARTIKEL 2Inwerkingtreding ARTIKEL
3CiteertitelXNoot1Dit model wijkt enigszins af van de huidige tekst van de modelbepaling
in Ar 136, omdat het model, anders dan Ar 136, reeds rekening houdt met het
ingevolge de Politiewet 1993 gewijzigde artikel 142 Sv. De modelbepaling in
Ar 136 zal bij de tweede wijziging van de Aanwijzingen voor de regelgeving
dienovereenkomstig worden aangepast. Bij die gelegenheid zal tevens Ar 137,
dat een modelbepaling geeft m.b.t. legitimatie, vervallen, aangezien art.
26 van het Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar (Stb. 1994, 825) daarvoor
reeds een algemene regeling geeft. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25280-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl