Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een no-claimteruggaveregeling; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29483, nr. 8

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

23-06-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29483 nr. 8

14-06-2004

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEENInleidingTabel: Zorguitgaven als percentage van het BBP en toename
in procentpunten 1999–2002Maximale koopkrachteffecten 2005 voor sommige sociale
minima1No-claimteruggaveregelingAlternatievenInternationale aspectenFiguur: Eigen betalingen als aandeel in de zorgkostenWijze van uitvoeringUitvoerbaarheidPersoonlijke levenssfeerBezwaar en BeroepAdministratieve lastenFinanciële aspectenARTIKELSGEWIJSAlgemeenArtikel 18a, tweede lidArtikel 18a, vierde lidArtikel 18a vijfde lidArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29483Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 105 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 483Wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van een
no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt
van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaatnr. 8NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 14 juni 2004Met belangstelling heb ik kennisgenomen van het verslag op het voorstel
van wet tot wijziging van de Ziekenfondswet in verband met het invoeren van
een no-claimteruggaaf voor verzekerden die geen of weinig gebruik hebben gemaakt
van zorg waarop ingevolge die wet aanspraak bestaat.Bij de beantwoording van de vragen van de diverse fracties heb ik de volgorde
van het verslag aangehouden. Ik heb nagestreefd herhalingen zoveel te vermijden.
Daarom heb ik regelmatig kort naar een eerder antwoord verwezen.Om de invoering per 1 januari 2005 te waarborgen, is het essentieel
dat het onderhavige voorstel van wet bij voorkeur voor het zomerreces 2004,
maar uiterlijk zo vroeg mogelijk in september door de Tweede Kamer der Staten-Generaal
wordt aanvaard. Pas als de wettekst vaststaat, bestaat er reële zekerheid
voor ziekenfondsen dat de maatregel doorgaat en wat de maatregel inhoudt.
Zij kunnen dan stappen gaan ondernemen om de automatisering aan te passen
en andere maatregelen te nemen om de invoering mogelijk te maken.ALGEMEENInleidingDe leden van de CDA-fractie vroegen zich af of de oorzaak van de kostentoename
in de zorg niet komt door het huidige zorgsysteem, dat zij omschrijven als
bureaucratisch en aanbodgestuurd met geen of nauwelijks prikkels om prijs
en prestatie doelmatiger op elkaar af te stemmen.Met de leden van de CDA-fractie constateert de regering dat er sprake
is van een kostentoename in de zorg als gevolg van «boter bij de vis».
Dit vraagt inderdaad, zoals de leden van de CDA-fractie stelden, om nieuwe
instrumenten die een vraaggestuurd systeem mogelijk maken. Het realiseren
van een vraaggestuurd systeem, betekent dat de regering keuzes moet maken
die leiden tot een nieuw evenwicht tussen de eigen verantwoordelijkheid van
de burger en de collectieve verantwoordelijkheid. De regering is van mening
dat iedereen die in Nederland 18 jaar of ouder is, ongeacht de gezondheidssituatie
of het inkomen, in staat is de verantwoordelijkheid te dragen om een no-claimteruggaaf
te verwerven of in te zetten voor zijn of haar noodzakelijke zorg.De nieuwe verantwoordelijkheid zal verzekerden tevens prikkelen om gepast
om te gaan met het zorggebruik waar mogelijk. De regering vindt dit een welkom
effect. Op de vraag van de leden van de CDA-fractie uit welke onderzoeken
onnodige zorgconsumptie blijkt, verwijst de regering naar externe onderzoeken.
Zo laten onderzoeksresultaten van TNS NIPO zien dat Nederlanders van mening
zijn dat zij in 4% van de gevallen de huisarts onnodig bezoeken. TNS NIPO
heeft hierover gepubliceerd in een persbericht op 1 maart 2004. Daarnaast
blijkt hetzelfde uit de achtergrondstudie «De invloed van de consument
op het gebruik van zorg» van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg
(RVZ) bij het rapport Gepaste Zorg. In dat onderzoeksrapport wordt geconstateerd
dat huisartsen van mening zijn dat 14% van de patiënten hen onnodig bezoekt.
Bij specialisten is dit percentage 7%. Deze onderzoeksresultaten vindt de
regering niet verassend daar het algemeen bekend is dat overconsumptie bij
verzekeringen voorkomt, omdat deze veelal geen directe relatie tussen genieten
en betalen kennen. Dit is niet specifiek voor de zorg, maar inherent aan verzekeringen.In het licht van de percentages die komen uit vorengenoemde onderzoeken
is het geraamde volume-effect van de no-claimteruggaaf voorzichtig ingeschat.
Dit is 1% ofwel € 190 miljoen op een totaal beslag van de ZFW van
circa € 16 miljard. Dit volume-effect, ook wel het gedragseffect
genoemd, is mede gebaseerd op berekeningen gedaan door het Centraal Planbureau
(CPB). Het CPB maakt hiervoor gebruik van zijn Zorgmodel, dat wordt gevoed
met internationale en nationale (onderzoeks)data. Hoewel dit een bescheiden
effect is, is het uiteraard wel een wenselijk effect. Of, zoals ook de RVZ
aangeeft in het eerder genoemd advies «Gepaste Zorg»: de kostenbesparingen
moeten niet worden overschat, maar vormen van eigen bijdragen kunnen wel een
belangrijke rol spelen bij het bevorderen van doelmatige zorg. Voor de regering
blijft het een aandachtspunt hoe prijs en prestatie in de toekomst beter op
elkaar kunnen worden afgestemd, zoals de leden van de CDA-fractie vroegen.De leden van de CDA-fractie vroegen naar de maatregelen die zijn genomen
om naast de genomen maatregelen voor verzekerden en aanbieders van zorg te
komen tot minder bureaucratie en het terugdringen van overmatige wet- en regelgeving.In antwoord hierop deel ik mede dat ik op dit moment maatregelen neem
die strekken ter uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord en betrekking hebben
op het komen tot minder bureaucratie en het terugdringen van overmatige weten
regelgeving om voor verzekerden en aanbieders van zorg. Ik heb plannen ingediend
voor een reductie van 25% van de administratieve lasten, gerelateerd aan de
wet- en regelgeving met een nationale grondslag. Het is voorzien dat de administratieve
lasten afnemen met de volgende bedragen: € 34 miljoen in 2003, € 16
miljoen in 2004, € 85 miljoen in 2005 en € 175 miljoen
in 2006. In totaliteit bedraagt dit € 310 miljoen, hetgeen overeenkomt
met de genoemde 25%. De Tweede Kamer is over deze aanpak uitvoerig geïnformeerd
per brief van 13 april 2004 (Kamerstukken II 2003/04, 29 515, nr.
6), waarbij ook is ingegaan op de concreet door mij te ondernemen activiteiten.Daarnaast streeft de regering ernaar om administratieve lasten te verminderen
via een aantal additionele activiteiten. Deze houden het volgende in.Allereerst zal alle nieuwe wet- en regelgeving worden gemonitord en getoetst
op administratieve lasten. Daarbij zal actief worden gestuurd op een beheersbare
administratieve last in nieuwe wet- en regelgeving. Nadrukkelijk krijgen hierbij
de aandacht een aantal ingrijpende wijzigingen in het wetgevingscomplex dat
op mijn beleidsterrein ligt. Als voorbeelden kunnen worden genoemd de beoogde
zorgverzekeringswet en de invoering van Diagnose Behandelcodes (DBC's) als
nieuwe bekostigingsmethode voor de zorg.Voorts zal ik intensief zoeken naar nieuwe ideeën om de bureaucratie
in de zorg te verminderen. Belangrijke beleidsterreinen zijn hier de Europese
wet- en regelgeving, de clusteraanpak (met het ministerie van LNV zullen de
mogelijkheden worden verkend om te komen tot een transparant stelsel voor
de regelgeving over vlees die toeziet op de bescherming van de volksgezondheid),
en het informatiebeleid en ICT. Brede inzet op ICT heeft grote invloed op
de handelingen die zijn gemoeid met informatieverplichtingen uit wet- en regelgeving.
Concrete activiteiten die al zijn belegd op dit terrein zijn: de ontwikkeling
van enkele identificerende stelsels via registers en nummers voor aanbieders,
verzekeraars en gebruikers van zorg.Ten slotte kan worden gewezen op het project «Andere Overheid»,
specifiek gericht op het verminderen van bureaucratie en administratieve lasten
voor de burgers.De leden van de CDA-fractie vroegen om een nadere toelichting op de gekozen
hoogte van de no-claimteruggaaf door de regering in relatie tot budgettaire
mee- en tegenvallers en in welke sector deze zich voordoen. Bij Voorjaarsnota
2004 is aan de Kamer gemeld dat er in de zorgsector aanzienlijke nieuwe tegenvallers
zijn van € 1 miljard ten opzichte van het Centraal Economisch Plan
(CEP) 2004. Deze doen zich zowel voor in de AWBZ als in de curatieve zorg.
Met een tegenvaller van € 1 miljard is de zorg verantwoordelijk
voor het grootste gedeelte van de tegenvallers Rijksbreed. Geconstateerd is
dat ondanks de maatregelen 2004 het redresseren van deze tegenvaller niet
meer volledig mogelijk is. Om die reden zijn aanvullende maatregelen per 1 januari
2005 noodzakelijk. Een van de maatregelen waarvoor de regering heeft gekozen
is de no-claimteruggaaf en het eigen risico op grond van de Wet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringen 1998 (Wtz 1998) op € 250 te stellen.
Dit zorgt ervoor dat er € 200 miljoen overdekking is ten opzichte
van de budgettaire afspraken die in het verleden zijn gemaakt. Immers de geraamde
budgettaire opbrengst van de no-claimteruggaaf in de ZFW en de verhoging van
het eigen risico in de Wtz 1998, gecorrigeerd voor de uitvoeringskosten, leidt
tot een bedrag van € 1 660 miljoen. De budgettaire afspraken
die in het verleden zijn gemaakt, tellen op tot het bedrag van € 1 460
miljoen, daarvan is € 150 miljoen afgesproken bij Strategisch Akkoord, € 1 100
miljoen bij het Hoofdlijnenakkoord en de laatste € 210 miljoen doordat
op verzoek van de Tweede Kamer de eigen bijdrage op geneesmiddelen niet is
doorgegaan.Door het stellen van een maximum van € 250 wordt voorkomen dat
op andere terreinen binnen de zorg voor € 200 miljoen extra bezuinigd
moet worden.De leden van de fractie van de PvdA merkten op dat de term «no-claim»
associaties oproept met autoverzekeringen. Omdat deze leden zich niet konden
voorstellen dat de regering geen onderscheid zou maken tussen patiënten
en auto's, vroegen zij of deze term wel gebruikt moest worden.De regering is zich ervan bewust dat de term no-claim bij het publiek
vooral bekend is uit de autoschadeverzekeringen. Het spreekt voor zich dat
de regering onderscheid maakt tussen patiënten en auto's. Dat blijkt
ook al uit de veel intensievere bemoeienis van de regering met de ziektekostenverzekeringen
zoals de ZFW en in de toekomst de Zorgverzekeringswet, in vergelijking met
de autoschadeverzekeringen.Echter, no-claim betekent in feite niet meer dan dat de verzekerde geen
kosten vanwege het verzekerde risico bij zijn verzekeraar declareert of laat
declareren. Het feit dat verzekerden in een verzekeringsjaar geen of slechts
een beperkte aanspraak doen op hun verzekering, doet zich in alle soorten
verzekeringen voor. Dat is niet uniek voor autoschadeverzekeringen. De term
no-claimteruggaaf geeft dan ook aan waar het bij deze regeling om gaat, namelijk
dat de verzekerde een deel van de premie terug krijgt indien hij
geen of beperkt kosten ten laste van zijn verzekering brengt. Ofschoon de
term niet geheel de situatie dekt dat zo weinig kosten ten laste van de verzekering
worden gebracht dat er enig recht op teruggaaf blijft bestaan, heeft de regering
toch besloten tot deze herkenbare naam. Deze heeft ook de charme van de eenvoud.Het feit dat de term «no-claim»ook gebruikt wordt bij autoverzekeringen
staat deze keus niet in de weg. Als dat de argumentatie zou zijn om bepaalde
termen niet meer te kunnen gebruiken, zou voor meer termen in de (wettelijke)
ziektekostenverzekeringen andere namen gevonden moeten worden.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of de afname van de collectieve
verantwoordelijkheid een aantasting is van de solidariteit in de ziektekostenverzekering
en wat de regering verstaat onder «te zware last». De regering
benadrukt dat meer financiële verantwoordelijkheid niet betekent dat
de solidariteit wordt aangetast. Door de no-claimteruggaaf dragen alle verzekerden
indirect de financiële verantwoordelijkheid voor de eerste € 250
aan zorgkosten. Dit nieuwe evenwicht is een solidair evenwicht, waarin de
regering het als haar taak ziet de toegankelijkheid tot de zorg te waarborgen.
Waarborgen is echter iets anders dan ervoor zorgen dat zorgproducten beschikbaar
zijn zonder enige financiële prikkel. De regering houdt bewust solidariteit
tussen gezond en ongezond, rijk en arm, oud en jong in stand. Wel vindt de
regering dat niet alleen de solidariteit, maar ook de eigen verantwoordelijkheid
inhoud en invulling dient te krijgen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen de regering aan te geven op
welke vergelijking de «zeer hoge groei in de uitgaven, ook internationaal
vergeleken» is gebaseerd.Recent zijn de nieuwste kwantitatieve gegevens van de OESO uitgekomen,
de OECD Health Data 2004. Uit onderstaande tabel blijkt dat de zorguitgaven
in Nederland toegenomen zijn van 8,2% van het Bruto Binnenlands Product (BBP)
in 1999 tot 9,1% van het BBP in 2002. Met 9,1% heeft Nederland naar Europese
maatstaven nog steeds een gemiddeld niveau, maar de toename is in ons land
relatief sterk.Ook na 2002 is de groei van de zorgkosten in ons land zeer sterk gebleven.Tabel: Zorguitgaven als percentage van het BBP en toename
in procentpunten 1999–2002 19992002Toename in procentpuntenSwitzerland10,511,20,7Germany10,610,90,3 France9,39,70,4Sweden8,49,20,8 Netherlands8,29,10,9Belgium8,79,10,4 Norway8,58,70,2United Kingdom7,27,70,5De leden van de fractie van de PvdA vroegen waarom de verhoging van het
eigen risico in de standaardpakketverzekering niet achterwege gelaten kan
worden. Dan zou ook de verlaging van de premie achterwege gelaten kunnen worden.Bij vaststelling van het vergoedingenpakket op grond van de Wtz 1998 is
enerzijds aangesloten bij het ziekenfondspakket, anderzijds is rekening gehouden
met de kenmerken van particuliere ziektekostenverzekeringen. Het gaat hier
immers om een particuliere ziektekostenverzekering. Zo geldt voor de Wtz 1998
al een algemeen eigen risico. Met ingang van 1 januari 2006
is een standaardverzekering voor curatieve zorg voorzien (Kamerstukken II
2003/04, 23 619, nr. 20). De Wtz 1998 zal dan komen te vervallen. De
regering meent dat het niet de voorkeur verdient om voor één
jaar een no-claimteruggaveregeling in de Wtz 1998 in te voeren. In plaats
daarvan heeft de regering gekozen voor een verhoging van het eigen risico.
Geen maatregelen treffen met betrekking tot de Wtz 1998 strookt niet met het
Hoofdlijnenakkoord. De regering heeft daar dan ook niet voor gekozen. De leden
van de fractie van de PvdA gaven terecht aan dat het ook hier kan gaan om
lagere inkomensgroepen. Omdat deze groepen al gewend zijn aan een systeem
van eigen risico meent het kabinet dat de liquiditeitsdrempel zich hier niet
zal voordoen.De leden van de VVD-fractie vroegen om een nadere toelichting op de keuze
om slechts 25% van de kosten van de huisarts mee te tellen.Door bij de huisartsenzorg uit te gaan van maximaal 25% van de kosten
en niet van de volledige kosten, duurt het langer voordat de verzekerde helemaal
geen bedrag aan no-claimteruggaaf ontvangt. Dit stimuleert de verzekerde om
als het even kan de huisarts te blijven raadplegen en niet onnodig aan te
dringen op een verwijzing naar de meer gespecialiseerde en veelal duurdere
tweedelijnszorg. De kosten van die tweedelijnszorg tellen immers voor 100%
mee voor de no-claimteruggaaf waardoor de verzekerde sneller geen enkel bedrag
zal terugkrijgen.Deze stimulans voor het gebruik van huisartsenzorg in plaats van tweedelijnszorg
blijft ook bij frequent gebruik in stand omdat maximaal 25% van de kosten
van de huisartsenzorg worden meegeteld. Hierdoor wordt het maximale bedrag
van €250 aan kosten, waarbij geen teruggaaf meer plaatsvindt, immers
veel minder snel bereikt.In antwoord op de desbetreffende vraag van de leden van de VVD-fractie
deel ik mede dat de ziekenfondsen aan de verzekerden moeten melden welke zorgconsumptie
er heeft plaatsgevonden. Dit is noodzakelijk om de no-claimteruggaaf aan de
verzekerde te motiveren. Daarmee krijgt de verzekerde inzicht in zijn zorggebruik.
Onder het begrip zorgpas, waarnaar de leden van de VVD-fractie vroegen, worden
vaak verschillende zaken verstaan. Het is beter om de term zorgpas uit het
oogpunt van het vermijden van misverstanden niet te gebruiken. In dit geval
wordt gedoeld op het inschrijvingsbewijs van het ziekenfonds In de zorgsector
is voor het gebruik van identificerende documenten ten behoeve van de voorgenomen
identificatieplicht gekozen voor de documenten genoemd in artikel 1 van de
Wet op de identificatieplicht, waar onder het paspoort en (zodra het concept-wetsvoorstel
Wet op de uitgebreide identificatieplicht in werking is getreden) ook het
rijbewijs. Iemand die zorg inroept ten laste van de sociale ziektekostenverzekeringen,
zal zich dienen te identificeren en zal tevens het inschrijvingsbewijs van
het ziekenfonds dienen te overleggen. Aan dit inschrijvingsbewijs, dat een
vermoeden van verzekeringsgerechtigdheid geeft, zijn geen identificerende
kenmerken of andere functionaliteiten gekoppeld. Dit is ook niet de bedoeling.In Europees verband is besloten dat Europese onderdanen die verzekerd
zijn ingevolge een nationaal stelsel van ziektekostenverzekeringen (voor Nederland:
de Ziekenfondswet) voor het verkrijgen van zorg buiten hun woonland een Europese
zorgverzekeringskaart krijgen.Vooralsnog zal deze kaart dienst doen ter vervanging van het E-111 formulier
en zal alleen optisch leesbaar zijn. Het Europese streven is er op gericht
om in 2008 te komen tot een kaart met elektronische functies. Nederland heeft
voor de invoering van de huidige kaart (bij het gebruik van een chip staan
de gegevens die de chip bevat ook zichtbaar op de kaart) uitstel bedongen
tot 1 januari 2006. De belangrijkste elektronische functie in de toekomst
zou zijn dat de verzekeringsgerechtigdheid geverifieerd kan worden. Onbekend
is thans nog of deze zorgverzekeringskaart identificerende (en mogelijk biometrische)
kenmerken moet hebben.Bij de verdere ontwikkeling van deze kaart wordt zo mogelijk rekening
gehouden met andere ontwikkelingen op dit gebied, zoals het elektronische
Nederlandse paspoort (eNIK).Op het moment is nog niet aan de orde dat de verzekerde met zijn verzekeringskaart
on line directe informatie (vergelijk bankinformatie/telebankieren) kan opvragen.
Hiervoor zijn de ontwikkelingen, zoals hierboven beschreven, nog te ongewis.De leden van de SP-fractie spraken hun zorgen uit over het feit dat mensen
met lagere inkomens zullen afzien van zorg. De regering begrijpt deze zorg
en heeft hier oog voor gehad bij haar afwegingen of een regeling als de no-claimteruggaaf
dan wel een eigen risico de voorkeur verdiende. Uiteindelijk heeft de regering
gekozen voor de no-claimteruggaveregeling daar hiervoor geldt dat er geen
liquiditeitsdrempel is, zodat verzekerden niet hoeven te betalen bij het gebruik
van zorg. Daarnaast bevat de no-claimteruggaaf anders dan een eigen risico
geen negatieve, maar een positieve stimulans omdat de verzekerde geld uitgekeerd
kan krijgen. Hoe verzekerden verder hun eigen verantwoordelijkheid invulling
willen geven, staat hen vrij en is geen zaak die de regering zou willen regelen.
Voor een onderbouwing van de budgettaire effecten van de no-claimteruggaaf
en een toelichting op de keuze voor een maximum van € 250 en de
daarmee samenhangende opbrengst en de onderbouwing daarvan verwijst de regering
naar het antwoord dat is gegeven op een hiervoor beantwoorde vraag van de
leden van de CDA-fractie.De leden van de SP-fractie vroegen of er een onnodig beroep wordt gedaan
op zorg.Dit is inderdaad het geval, zoals blijkt uit de onderzoeksresultaten van
TNS NIPO en de RVZ. Eerder is hierop in deze nota naar aanleiding van het
verslag al uitgebreider ingegaan naar aanleiding van een vraag van de leden
van de CDA-fractie. De regering is verheugd over het feit dat leden van de
SP-fractie, evenals de regering, onnodige zorgconsumptie, willen tegengaan.
De leden van de SP-fractie zien hierin een belangrijke rol voor de huisarts.
De regering deelt deze mening. Dat wil zeggen dat huisartsen nu reeds de vrijheid
en de mogelijkheid hebben om patiënten op hun verantwoordelijkheid te
wijzen bij het onnodig gebruik van zorg. Daarnaast heeft de regering ervoor
gekozen de huisarts een plaats te geven in de no-claimteruggaaf. De leden
van de SP-fractie vroegen bovendien naar de omvang van gedragseffect dat teweeg
wordt gebracht door de no-claimteruggaaf. Dit bedrag is geraamd op € 190
miljoen.De leden van de SP-fractie wilden weten waarop de conclusie feitelijk
is gebaseerd dat het systeem van de no-claimteruggaaf kwalitatief tot een
andere uitkomst zal leiden dan een eigen risico.Anders dan een eigen risico leidt de no-claimteruggaaf niet tot een liquiditeitsdrempel.
Bij de no-claimteruggaaf hoeven verzekerden indien zij veel zorg nodig hebben,
niet in korte tijd het volledige eigen-risicobedrag te voldoen. De verzekerden
betalen immers elke maand via de nominale premie. Daardoor hoeven verzekerden
voordat zij medisch zorg inroepen, zich niet af te vragen of zij de rekening
wel kunnen voldoen. Daarnaast bevat de no-claimteruggaaf anders dan een eigen
risico geen negatieve stimulans omdat de verzekerde die zorg inroept niet
hoeft te betalen. De no-claimteruggaaf houdt een positieve stimulans in omdat
de verzekerde geld uitgekeerd kan krijgen.Door het ontbreken zowel van de liquiditeitsdrempel als van de negatieve
prikkel, die beide wel vastzitten aan een eigen risico, beperkt de no-claimteruggaaf
de financiële toegankelijkheid van de zorg niet wezenlijk.
Naar de mening van de regering zal daarmee de uitkomst van de no-claimteruggaveregeling
kwalitatief anders zijn dan die van een eigen risico.In antwoord op de vraag van de leden van de SP-fractie wat op dit moment
de hoogte van het eigen risico is voor mensen met een standaardverzekering
is, merk ik op dat dit bedrag € 53 per verzekerde bedraagt. Voor
een Wtz-polis met meer dan een volwassen verzekerde geldt het dubbele bedrag.
Op de redenen waarom het eigen risico hier gehandhaafd blijft, verwijs ik
naar het antwoord op de vragen daarover van de leden van de fractie van de
PvdA. Kort samengevat: de Wtz 1998 kent al een systeem van eigen risico en
gelet op de beoogde standaardverzekering voor curatieve zorg per 1 januari
2006, geeft het kabinet de voorkeur aan een verhoging van het eigen risico.Anders dan de leden van de fractie van GroenLinks stelden, is het wetsvoorstel
niet met haast in elkaar gedraaid. De regering is nauwgezet te werk gegaan
en heeft na rijp beraap een zorgvuldige keuze voor de no-claimteruggaveregeling
gemaakt. De regering is voorts van mening dat in de memorie van toelichting
voldoende op de koopkrachteffecten is ingegaan en dat de effectiviteit van
het wetsvoorstel voldoende is toegelicht. Ook in de onderhavige nota naar
aanleiding van het verslag is nog op deze punten ingegaan.De leden van de fractie van GroenLinks vinden het onbegrijpelijk dat in
de memorie van toelichting niet uitgebreider wordt ingegaan op de remmende
werking die de no-claimteruggaaf teweeg brengt. Zij zijn van mening dat het
wetsvoorstel leunt op de remmende werking. Zoals hiervoor is geantwoord op
een vraag van de leden van de CDA-fractie is het fundament van het wetsvoorstel
de eigen verantwoordelijkheid. In de considerans is dit tot uitdrukking gebracht.
Daarin staat dat het wenselijk is te bevorderen dat de eigen verantwoordelijkheid
van verzekerden ingevolge de Ziekenfondswet voor de kosten van ingevolge die
wet aan hen verstrekte zorg, wordt vergroot.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen waar de bovenmatige zorgconsumptie
plaatsvindt en welk beleid de regering hanteert ten aanzien van de eerste
en tweedelijnszorg. Ten aanzien van de vragen over bovenmatige zorgconsumptie
verwijst de regering naar haar antwoord op eerdere vragen van onder meer de
leden van de CDA-fractie en de leden van de SP-fractie. Daarbij is het zo
dat bovenmatige zorgconsumptie niet alleen plaatsvindt bij de huisarts, maar
in ieder zorgsegment, dus zowel in de eerste- als tweedelijnszorg. De regering
maakt derhalve geen onderscheid tussen de eerste en de tweede lijn bij de
no-claimteruggaveregeling. De no-claimteruggaaf zal aan het terugdringen van
een bovenmatige zorgconsumptie ongetwijfeld bijdragen, maar ook van verzekeraars
wordt in dezen een actief beleid verwacht.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar de koopkrachtgevolgen
van de no-claimteruggaaf.In het algemene koopkrachtbeeld voor 2005 heeft de no-claimteruggaveregeling
een licht positief effect op de koopkracht. Omdat de zorgconsumptie vermindert,
daalt de premie (na verrekening met de ontvangen no-claimteruggaaf) per volwassene
met € 21. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat volwassen ZFW-verzekerden
een gemiddelde no-claimteruggaaf van € 83 ontvangen, omdat zij gemiddeld € 167
aan kosten zullen maken.De gemiddelde koopkrachteffecten kennen uiteraard een spreiding. Sommige
burgers zullen geen teruggaaf ontvangen. In onderstaande tabel is voor hen
die geen teruggaaf ontvangen en tevens behoren tot de laagste
inkomens, berekend wat het maximale koopkrachteffect kan zijn. Hierbij is –
in de vierde kolom – ook rekening gehouden met fiscale compensatie via
de buitengewone uitgavenregeling en de tegemoetkomingsregeling voor buitengewone
uitgaven.Uiteraard zullen er ook burgers zijn die de volledige no-claimteruggaaf
van € 250 zullen ontvangen. Dit betekent voor de alleenstaanden
onder hen een koopkrachtverbetering van € 167. Deze komt bovenop
het koopkrachtvoordeel van € 21 als gevolg van de premiedaling.
Het totale voordeel komt daarmee op € 188 per volwassen ZFW-verzekerde.
Voor samenwonenden is dit bedrag € 376. Ook is weergegeven wat de
maximale koopkrachteffecten voor sociale minima zullen zijn, die de maximale
no-claimteruggaaf ontvangen. Hierbij is ook rekening gehouden met de afnemende
fiscale compensatie via de buitengewone uitgavenregeling en de tegemoetkomingsregeling
voor buitengewone uitgaven.Maximale koopkrachteffecten 2005 voor sommige sociale
minima1 Effect a.g.v. ziektekostenkoopkrachteffect
voor compensatiekoopkrachteffect na
compensatie65-min   alleenstaand– 
62 à +188– 0,7% à +2,0%– 0,5% à +2,0%samenwonend– 124
à +376– 0,9% à +2,9%– 0,8% à +2,5%    65-plus   alleenstaand– 
62 à +188– 0,6% à +1,9%– 0,5% à +1,6%samenwonend– 124
à +376– 0,9% à +2,7%– 0,8% à +2,5%1 De koopkrachteffecten zijn weergegeven op transactiebasis.
Dit wil zeggen dat de no-claimteruggaaf die ontvangen wordt in 2006, meegenomen
is in het beeld 2005.Voor verzekerden met een hoger inkomen zijn zowel de negatieve als de
positieve koopkrachteffecten minder groot, omdat het maximale bedrag aan extra
kosten en het maximale bedrag dat aan no-claimteruggaaf ontvangen kan worden
(€ 250) gelijk blijft, terwijl het inkomen waaraan dit wordt gerelateerd
hoger is.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen of de regering wil aangeven
waar de financiële prikkel voor de burger het meest effectief en gewenst
is.De regering is de mening toegedaan dat het financieel prikkelen van burgers
daar dient te gebeuren waar burgers een keuzemogelijkheid hebben. De no-claimteruggaaf
is echter niet alleen bedoeld om financieel te prikkelen, maar ook om burgers
een eigen verantwoordelijkheid te geven die ze kunnen dragen.De leden van de fractie van GroenLinks spraken van een interessant VVD-voorstel
ten aanzien van de no-claimteruggaveregeling en spreken zelfs van een wijzigingsvoorstel,
waarvan ze graag de koopkrachtgevolgen in kaart willen zien. Bedoeld wordt
hier het VVD perspectief op de no-claimteruggaaf, waarin een differentiatie
plaatsvindt naar leeftijd en geslacht om zodoende burgers te stimuleren bewust
om te gaan met zorg. Anders dan de leden van de fractie van GroenLinks zeggen
is dit perspectief door de VVD niet als een wijzigingsvoorstel ingediend.
De regering heeft de gevraagde informatie dan ook niet tot haar beschikking.
Voor de koopkrachtgevolgen van het voorliggende wetsvoorstel verwijs ik naar
het antwoord dat hiervoor op een vraag van de leden van de fractie van GroenLinks
is gegeven.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar de begrotingsregels.
De begrotingsregels (Miljoenennota 2004) schrijven voor dat overschrijdingen
specifiek gecompenseerd moeten worden. Op pagina 244 staat: «Specifieke
compensatie voor () de zorgsector betekent compensatie binnen de betrokken
regeling/voorziening of elders in de betreffende budgetdisciplinesector».
Eventuele meevallers die bij de no-claimteruggaaf optreden, mogen dus ingezet
worden voor compensatie van tegenvallers binnen het BKZ.De leden van de ChristenUnie-fractie gaven aan dat de aanduiding no-claim
bij velen wrevel heeft opgeroepen. Deze leden vroegen daarom of het niet wenselijk
is een andere term dan no-claimteruggaveregeling te gebruiken en zij deden
de suggestie «teruggaaf voorschot eigen risico» en wilden een
reactie op hun voorstel.In het antwoord op de vraag van de leden van de fractie van de PvdA over
de term no-claimteruggaaf heb ik uitgebreid aangegeven waarom de regering
hecht aan de gekozen naamgeving. In de suggestie die de leden van de ChristenUnie-fractie
doen voor een andere naam, mis ik het element dat de verzekerde geen of beperkte
kosten ten laste van zijn verzekering brengt dan wel laat brengen. Dat wordt
nu juist aangeduid met het deel «no-claim» in de door de regering
gekozen naamgeving. Ik neem de suggestie van deze leden niet over.Op de vraag daartoe van de leden van de ChristenUnie-fractie bevestigt
de regering dat zij voornemens is om een no-claimteruggaveregeling ook in
de komende zorgverzekeringswet op te nemen in plaats van een verplicht eigen
risico.Voor het antwoord op de vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
over het eigen risico voor Wtz-verzekerden verwijs ik naar het antwoord op
de vragen daarover van de leden van de fractie van de PvdA en van de SP-fractie.De regering is verheugd met de steun van de leden van de SGP-fractie om
de eigen verantwoordelijkheid van burgers te vergroten. De leden van de SGP-fractie
stelden de vraag of de no-claimteruggaaf een effectieve bijdrage zal leveren
aan de vermindering van de zorgvraag. Hoewel het geraamde volume-effect beperkt
is, betreft het nog altijd een bedrag van € 190 miljoen. De leden
van de SGP-fractie vroegen tevens naar een nadere onderbouwing van dit effect.Het volume-effect, ook wel het gedragseffect genoemd, is mede gebaseerd
op berekeningen gedaan door het CPB. Het CPB maakt hiervoor gebruik van zijn
Zorgmodel, dat wordt gevoed met internationale en nationale (onderzoeks)data.
In het CEP 2004 maakt het CPB melding van een gedragseffect van € 0,2
miljard ten gevolge van de invoering van een eigen risico.In de navolgende tabel is op verzoek van de leden van de SGP-fractie voor
de volwassen ziekenfondsverzekerden aangegeven hoeveel zorgkosten zij ongeveer
hadden in het afgelopen kalender jaar. Hiervoor zijn kostencijfers uit 2001
gebruikt die zijn opgehoogd met geraamde kostenstijgingen. Navolgende cijfers
zijn op verzoek van de leden van de SGP-fractie exclusief huisartsenzorg,
kraamzorg en verloskundige hulp.Zorgkostenaantal volwassen
ziekenfondsverzekerden00,5 mln 0 – €1002,3 mln € 100 – € 1500,5 mln € 150 – € 2500,7 mln € 250 – € 3000,3 mln meer dan € 3004,1 mln Totaal aantal verzekerden8,3 mlnNo-claimteruggaveregelingDe leden van de CDA-fractie vroegen een nadere motivering waarom de huisarts
moet worden opgenomen in de no-claimteruggaveregeling. De regering heeft hiervoor
verschillende redenen. Ten eerste blijken patiënten onnodig gebruik te
maken van de huisarts, waardoor deze te maken heeft met een oneigenlijke werkdruk.
De no-claimteruggaaf kan hier iets aan veranderen, omdat verzekerden verantwoordelijkheid
krijgen over een deel van de kosten, waardoor ze minder vaak onnodig naar
de huisarts zullen gaan. Uit eerder aangehaald onderzoek blijkt dat Nederlanders
in 4% van de gevallen zich bewust zijn van het onnodig bezoeken van de huisarts.
Dit is gelijk aan 3 miljoen contacten met de huisarts op jaarbasis. Met de
no-claimteruggaaf zullen naar verwachting deze onnodige contacten sterk afnemen.
Overigens hebben huisartsen aangegeven dat 14% van de zorgvraag waar zij mee
te maken krijgen onnodig is. Een no-claimteruggaaf verlicht zodoende naar
de mening van de regering de oneigenlijke werkdruk voor huisartsen, waardoor
huisartsen zich meer kunnen concentreren op de noodzakelijke zorgvraag.Ten tweede bezoekt iedere burger wel eens de huisarts ongeacht gezondheid,
inkomen of leeftijd. De eerste lijn is één van de medische voorzieningen
waarvan het gebruik het meest evenwichtig over de verschillende bevolkingsgroepen
is gespreid. Het uitzonderen van de huisarts van de no-claimteruggaaf leidt
derhalve tot een zwaardere belasting van de veelgebruikers van zorg. Immers,
door het uitzonderen van de huisarts zal de no-claimteruggaaf van de relatief
gezonden toenemen omdat de huisarts «gratis» is geworden. Echter,
doordat verzekeraars meer no-claimteruggaaf moeten uitkeren aan gezonde burgers
(€ 60 miljoen, financieringseffect) en doordat relatief gezonde
burgers meer gebruik blijven maken van zorg doordat de meest gebruikte toegang
tot de zorg, de huisarts, «gratis» is (eveneens € 60
miljoen, uitgaande van een contacttarief bij de huisarts), hebben ziekenfondsen
meer middelen nodig. Het uitzonderen van de huisarts leidt zodoende tot een
stijging van de nominale ZFW-premie. De veelgebruikers van zorg zien zodoende
hun premie stijgen, zonder dat zij profiteren van een hogere no-claimteruggaaf.Ten derde leidt het uitzonderen van de huisarts tot een budgettaire derving,
zoals hiervoor is aangegeven, die vooral het geraamde volume-effect van de
no-claimteruggaveregeling zwaar onder druk zet. Het totale verwachte volume-effect
is geraamd op € 190 miljoen. Door het uitzonderen van de huisartsenzorg
op de no-claimteruggaaf zal het volume-effect sterk afnemen. Die budgettaire
derving die optreedt, zal gedekt moeten worden door ombuigingen elders in
de gezondheidszorg.Dit alles afwegend heeft de regering besloten om de kosten van de huisartsenzorg
mee te nemen in de no-claimteruggaveregeling. Uiteraard heeft de regering
daarbij, net als de leden van de CDA-fractie, oog gehad voor de toegankelijkheid
van deze zorgvorm en het belang van de huisarts daarbij. Om die reden tellen
de kosten van huisartsenzorg niet volledig mee bij de no-claimteruggaaf maar
voor maximaal 25%. Zoals ik hiervoor heb aangegeven in antwoord op een vraag
van de leden van de VVD-fractie gaat hiervan een stimulans uit voor de verzekerden
om gebruik te blijven maken van de huisartsenzorg en zich niet onnodig te
laten verwijzen naar de tweedelijnszorg.De leden van de CDA-fractie wilden weten of de gewenste verandering van
de structuur van de huisartsenhonorering op een zodanig tijdstip kan plaatsvinden
dat, mede gelet op de noodzakelijke aanpassing van de Wet tarieven gezondheidszorg,
invoering per 1 januari 2005 mogelijk is. Zij vroegen of de regering
hier nader op in kan gaan en meer inzicht kan geven in de nu voorgestane honoreringsstructuur
huisartsengeneeskunde. Ook vroegen zij of de regering de zorg van Zorgverzekeraars Nederland (ZN) in de brief van 8 april 2004 deelt
over de electronische aanlevering bij een nieuwe honoreringsstructuur door
huisartsen en als die regering die zorg deelt, wat dat betekent voor de administratieve
lasten.In antwoord hierop deel ik mede dat de besluitvorming rondom het nieuwe
bekostigingssysteem huisartsen nog niet definitief is, maar dat invoering
van een (gedeeltelijk) consultsysteem huisartsenzorg per 1 januari 2005
mogelijk is. De regering is voornemens in de maand juni het College tarieven
gezondheidszorg (CTG) een verzoek om een uitvoeringstoets hieromtrent te doen
toekomen.De ICT-leveranciers hebben te kennen gegeven een half jaar aan voorbereidingstijd
nodig te hebben, inclusief de implementatie bij de huisartsen. Inmiddels zijn
de relevante ICT-leveranciers op de hoogte gesteld van de noodzakelijke werkzaamheden,
waardoor een digitale aanlevering en registratie van consulten per 1 januari
2005 kan worden gegarandeerd.De regering is voornemens per 1 januari 2005 het huisartsenbekostigingssysteem
te wijzigen. De wijziging zal alleen plaatsvinden in het ziekenfondsdeel,
waarbij wordt gekozen voor een gemengd systeem. Dit houdt in dat naast het
abonnement een deel van de bekostiging wordt gekoppeld aan het bezoek in de
vorm van een consulttarief. Tevens zal, overeenkomstig het gezamenlijk plan
van de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV) en ZN, de invoering van het praktijkplan
een feit zijn. Dit zal in de vorm van een experiment gaan plaatsvinden en
zal slechts een «oefening» zijn voor een latere definitieve invoering.Het gemengde systeem zal op korte termijn leiden tot een verzwaring van
administratieve lasten/beheerskosten, aangezien twee systemen naast elkaar
worden gehanteerd. Een reden waarom vooralsnog voor een gemengd systeem per
2005 wordt gekozen, is dat er zodoende een geleidelijke overgang ontstaat
naar de nieuwe zorgverzekeringswet. Het is een degelijke tussenstap in de
juiste richting naar een toekomstbestendige bekostiging van de eerste lijn.
Het is tevens in lijn met het gezamenlijke voorstel van ZN en de LHV, waarin
tevens gepleit wordt voor het «gemengde systeem».De leden van de CDA-fractie gaven aan dat volgens hen het besparingsverlies
van het uitzonderen van de huisarts kan worden gedekt uit een meevaller. De
leden van de CDA-fractie noemen hiervoor de meevaller van € 200
miljoen die de no-claimteruggaveregeling meer opbrengt, dan de € 1 460
miljoen die de resultante is van de afspraken gemaakt bij Strategisch Akkoord,
Hoofdlijnenakkoord en het niet doorgaan van de eigen bijdrage geneesmiddelen.
Gezien de kostenstijging in de zorg heeft de regering zich genoodzaakt gezien
de no-claimteruggaaf te stellen op € 250. De € 200 miljoen
hogere opbrengst dan de eerder afgesproken € 1 460 miljoen
zal worden ingezet ter dekking van de structurele tegenvallers in de zorg
zoals gemeld in de Voorjaarsnota 2004. Ook deze compensatie vloeit voort uit
de budgettaire afspraken uit het Hoofdlijnenakkoord.Een mogelijke dekking voor het besparingsverlies van € 120 miljoen,
die ontstaat als de huisarts wordt uitgezonderd, is een verhoging van de no-claimteruggaaf
en het eigen risico ingevolge de Wtz 1998 van € 250 naar € 270.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar de vaststelling van de
nominale premie. De nominale rekenpremie wordt door de minister van VWS vastgesteld.
Bij de vaststelling wordt rekening gehouden met de effecten van de invoering
van de no-claimteruggaveregeling. Deze effecten zijn mede door het CPB geraamd.
De zorgverzekeraar stelt uiteindelijk de nominale premie vast. Daarbij houdt
de zorgverzekeraar met verschillende effecten rekening, zoals de verwachte
schadelast per verzekerde. Dat is overigens elk jaar het geval.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering het criterium «geen
te zware last met zich meebrengen» net als de Europese Code stelt op
25%.Door het sui-generis karakter van de no-claimteruggaveregeling ziet de
regering het 25%-criterium vooral als een toetsingscriterium voor de last
die de Nederlandse overheid op de burger legt. Aangezien het budgettaire beslag
van een no-claimteruggaaf van € 250 een beperkte 9% is, is hier
ruimschoots aan voldaan.De leden van de PvdA-fractie vroegen naar de betekenis van gemiddeld en
de betekenis hiervan voor de inkomensgroepen. Gemiddeld wil zeggen dat voor
de verzekerden tezamen het gemiddelde 25% is. Er zijn daarmee individuele
verzekerden die mogelijkerwijs op een hoger van wel lager percentage. Dit
is overigens niet afhankelijk van het inkomen van de verzekerde, maar van
de zorgkosten. Indien bijvoorbeeld iemand voor precies € 250 aan
zorgkosten maakt, dan verliest deze persoon een no-claimteruggaaf van € 250.
Er zou zodoende gesteld kunnen worden dat de individuele bijdrage van deze
verzekerde 100% bedraagt van de gemaakte zorgkosten – dit los van de
betaalde premie. Indien iemand voor € 10 000 aan zorgkosten
maakt, dan ontvangt deze persoon geen no-claimteruggaaf van € 250.
Er zou dan gesteld kunnen worden dat de individuele bijdrage 2,5% is. Het
percentage van 25 heeft zodoende geen enkele relatie met de inkomensgroepen.De leden van de PvdA vroegen of, en zo ja waarom, de vormgeving van de
no-claimteruggaveregeling zo is gekozen dat het criterium van 25% niet van
toepassing hoeft te zijn, gezien vanuit internationaal oogpunt. De belangrijkste
redenen om voor de no-claimteruggaveregeling te kiezen en niet voor een alternatief
waren, zoals ook is verwoord in de memorie van toelichting, het voorkomen
van het liquiditeitseffect en lagere administratieve lasten.De leden van de fractie van de PvdA vroegen op basis van welke parameters
de no-claimteruggaaf jaarlijks zal worden geïndexeerd. Ook vroegen zij
of daarbij rekening zal worden gehouden met andere uitgaven voor de zorg,
met de omvang van het verzekerde pakket en met de eigen bijdrage voor verschillende
vormen van zorg.Het indexcijfer dat zal worden gehanteerd is hetzelfde indexcijfer waarmee
ook het wettelijk minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen worden
aangepast. Daarbij wordt geen rekening gehouden met andere uitgaven voor zorg,
zorg die niet in het pakket zit dan wel eigen bijdragen. Deze kosten vallen
immers buiten de no-claimteruggaaf.De leden van de SP-fractie vinden het onwenselijk dat een drempel wordt
opgeworpen voor de huisartsenzorg, juist omdat deze zorg duurdere zorg kan
voorkomen. Zij wilden graag een reactie op deze stellingname.Op deze kwestie is de regering al in een hiervoor gegeven antwoord op
een vraag de leden van de CDA-fractie ingegaan. De kosten die verbonden zijn
aan een telefonisch consult vallen ook onder de kosten van huisartsenzorg
die voor maximaal 25% zullen meetellen voor de no-claimteruggaaf.In antwoord op de vraag van de leden van de SP-fractie deel ik mede dat,
zoals in de memorie van toelichting bij het onderhavige wetsvoorstel is aangegeven,
de berekening van de verhoging van de nominale premie uitsluitend betrekking
heeft op de invoering van de no-claimteruggaveregeling. Andere ontwikkelingen
die mogelijk invloed hebben op de hoogte van nominale premie zijn daarbij
buiten beschouwing gelaten. De leden van de SP-fractie zien het juist dat
het niet vaststaat dat de verhoging van de nominale (reken-)premie per 1 januari
2005 € 63 zal bedragen. Bovendien stellen de ziekenfondsen zelf
de hoogte van hun nominale premie vast. Zij kunnen zelfstandig besluiten hun
nominale premie met een ander bedrag aan te passen dan deze berekende
verhoging vanwege de no-claimteruggaaf. (NB vraag 69) De leden van de fractie
van GroenLinks wilden weten of de regering heeft overwogen om de eigen bijdragen
die binnen de ZFW bestaan eveneens in de no-claim op te nemen. Dit zou naar
de mening van deze leden kunnen gebeuren met als randvoorwaarde dat het budgettair
neutraal zou moeten plaatsvinden.Naar aanleiding van deze vraag merk ik op dat de regering inderdaad heeft
nagegaan wat de betekenis van de invoering van de onderhavige regeling zou
moeten zijn voor de bestaande eigen bijdragen in de ziekenfondsverzekering.
De regering heeft besloten de bestaande eigen bijdragen te handhaven. Daarbij
was vooral de overweging bepalend dat deze eigen bijdragen hun bestaansgrond
vinden in het besparingsmotief en het motief van medefinanciering. Bij geneesmiddelen
geldt dat het gaat om een vermijdbare eigen bijdrage. De aanleiding voor de
invoering van deze eigen bijdragen is daarom een andere dan die voor de invoering
van een no-claimteruggaaf. Hierbij is immers vooral de vergroting van de eigen
verantwoordelijkheid van de verzekerden de aanleiding. Gelet hierop is besloten
de bestaande eigen bijdragen niet in de no-claim op te nemen.De leden van de ChristenUnie-fractie gaven aan geen voorstander te zijn
van het meenemen van de huisarts in de no-claimteruggaaf. Zoals de regering
al heeft gemotiveerd wil zij de huisarts meenemen in de no-claimteruggaaf.
Dit omdat een uitzondering van de huisarts slechts voordelig is voor de relatief
gezonden, terwijl de chronische zieken te maken krijgen met een premiestijging.De leden van de ChristenUnie-fractie constateerden dat eigen bijdragen
voor ZFW-verstrekkingen niet meetellen in de no-claimkorting. Zij hadden hier
om verschillende redenen bezwaar tegen. Zij vroegen of er uit onderzoek aanwijzingen
zijn die erop wijzen dat een dubbele prikkel een dubbel volume-effect oplevert.
Ook richtte het bezwaar van deze leden zich op de inkomenseffecten als gevolg
van de stapeling van eigen betalingen. Zij vroegen de regering te reageren
op de suggestie van deze leden om de eigen betalingen voor hulpmiddelen, geneesmiddelen
en overig ziekenvervoer evenals de uitgaven voor kraamzorg buiten de no-claimteruggave
te houden voor zover het chronisch gebruik betreft.Naar aanleiding van deze vragen merk ik op dat de regering bewust gekozen
heeft voor een no-claimteruggaveregeling. Dit systeem ondervangt de nadelen
waar de leden van de ChristenUnie-fractie op doelen. Immers, de no-claimteruggaveregeling
gaat er vanuit dat verzekerden een hogere nominale premie betalen die zij,
indien zij geen gebruik maken van medische voorzieningen, terug kunnen krijgen.
Bij een eigen risico betalen verzekerden niet alleen een nominale premie maar
indien zij gebruik maken van medische voorzieningen, ook het totale eigen
risicobedrag. Verzekerden krijgen daardoor voordat zij een hulpverlener raadplegen
te maken met een liquiditeitsdrempel. In het antwoord op de vraag van de leden
van de GroenLinks-fractie die vroegen of de regering had overwogen de bestaande
eigen bijdragen te betrekken bij de no-claimteruggaveregeling heb ik al uiteengezet
dat deze eigen betalingen vooral een ander doel hebben. Ik verwacht niet dat
deze eigen bijdragen en de no-claimteruggaveregeling een dubbel volume-effect
zullen opleveren. In het licht hiervan is er ook geen reden om de eigen betalingen
voor de door deze leden genoemde verstrekkingen buiten de no-claimteruggave
te houden voor zover het chronisch gebruik betreft. Uiteraard blijft daarbij
het bedrag dat de verzekerde voor deze verstrekkingen aan eigen bijdrage betaalt,
buiten beschouwing.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen een reactie op het voorstel
van de KNMP over de zelfzorgmiddelen voor chronische gebruikers.Hierover kan ik mededelen dat er momenteel overleg plaatsvindt met onder
meer de KNMP over mogelijkheden tot aanpassing van de zelfzorgmaatregel om
de negatieve effecten voor chronische patiënten te verminderen. Er is
echter nog geen sprake van een concreet voorstel en een eventuele operationalisering
van het «chronische gebruik» is daarom niet aan de orde.De leden van de ChristenUnie-fractie stelden dat indien de huisarts niet
meetelt in de no-claimteruggaaf de prikkel groter zal zijn om allereerst de
huisarts te raadplegen, dan in het voorstel van de regering. Indien iets «gratis»
is, dan is het inderdaad aantrekkelijker dan indien er een bescheiden bijdrage
in de kosten wordt gevraagd. De kans is echter reëel dat burgers ook
meer «gratis» goederen halen, dan zij nodig hebben. Door de huisarts
te betrekken bij de no-claimteruggaaf kan dit worden voorkomen.In antwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie heeft de regering
aangegeven dat het uitzonderen van de huisarts leidt tot een besparingsverlies
van € 120 miljoen. Deze zal elders binnen de zorg gedekt moeten
worden.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de SGP-fractie hoe de regering
is gekomen tot de keuze om de kosten van de huisartsenzorg voor 25% mee te
laten tellen, verwijs ik naar het hiervoor gegeven antwoord op de desbetreffende
vraag van de leden van de VVD-fractie.De leden van de SGP fractie vroegen naar het percentage van 25%, de totstandkoming
daarvan en of de huisarts niet beter buiten beschouwing kan blijven. De regering
heeft in antwoord op de vragen van de leden van de VVD-fractie en de leden
van de fractie van de PvdA gemotiveerd waarom zij geen voorstander is van
het uitzonderen van de huisarts en is daarbij ook ingegaan op de achtergrond
van het genoemde percentage.De leden van de SGP-fractie vroegen of het feit dat in de wettekst gesproken
wordt van een percentage van maximaal 25% voor huisartsenbezoek betekent dat
ook een lager percentage wordt gekozen en wie dat bepaalt.In antwoord hierop deel ik mede dat naar verwachting er per 1 januari
2005 deels een consult- en deels een abonnementstarief zal worden ingevoerd.
Het wetsvoorstel regelt dat maximaal 25% van het gebruik van de kosten van
huisartsenzorg in aanmerking wordt genomen. Dit betekent dat slechts 25% van
de kosten van het consulttarief meetelt voor de vaststelling van de no-claimteruggaaf.
Het abonnementsdeel staat immers los van het gebruik. Omdat nog niet precies
bekend is hoe de berekening van de 25% in de amvb vorm gegeven zal worden
en of dit exact 25% is, is in het wetsvoorstel voor de zekerheid het woord
«maximaal» gebruikt. Bovendien biedt dat de mogelijkheid om een
lager percentage te hanteren voor bijvoorbeeld de weekend- en avondhulp, waarvoor
een hoog tarief geldt.AlternatievenDe leden van de SGP-fractie vroegen naar een alternatief met een bijdrage
van 50%.In de ogen van de regering is een dergelijk alternatief niet aan de orde,
omdat voor een gelijke budgettaire opbrengst dan een hoger maximum noodzakelijk
is. Dit zou met name ten koste gaan van de veelgebruikers van zorg, omdat
zij ook een hoger maximum veelal vol zullen maken. De relatief gezonden zouden
juist beter af zijn, omdat van de kosten die ze maken, slechts de helft in
mindering wordt gebracht op de no-claimteruggaaf.Internationale aspectenDe leden van de VVD-fractie vroegen naar het bestaan van een no-claimteruggaveregeling
in Duitsland. Voor zover bekend, is in de Duitse sociale verzekeringen niet
een specifieke no-claimteruggaveregeling werkzaam. Wel is het zo dat er voor
verzekerden mogelijkheden zijn om een financieel voordeel te krijgen. Bijvoorbeeld
als iemand actief voorzorgsmaatregelen neemt door deel te nemen aan erkende
preventieprogramma's, of als voor het raadplegen van een specialist eerst
de huisarts wordt geraadpleegd. Veel van dergelijke bonusregelingen schijnen
op dit moment echter nog in ontwikkeling te zijn.De leden van de VVD-fractie vinden een zin uit de memorie van toelichting
niet helder en vragen om een toelichting. Het betreft de volgende zin: «De
betekent dat bij de vaststelling van de no-claimteruggaaf slechts maximaal
25% van de zorgkosten van de huisarts wordt meegenomen». Deze zin is
inderdaad niet helder. Allereerst niet omdat een zin ontbreekt die aan die
zin vooraf had moeten gaan. De zin die ontbreekt luidt: Bovendien wordt het
budgettaire beslag van de no-claimteruggaveregeling bij de huisarts beperkt
tot gemiddeld genomen 25%. Deze zin staat wel in het nader rapport.Ten tweede omdat het eerste woord van de zin niet juist is. Het woord
«De» had moeten zijn: Dit.De leden van de SP-fractie vroegen waar de overtuiging van de regering
vandaan komt dat de no-claimteruggaveregeling spoort met de IAO-verdragen
en de Europese Code en of er een toetsing van de regeling heeft plaatsgevonden.
Deze leden vroegen voorts wat de reden is dat het criterium van 25% op deze
alternatieve vorm van eigen risico niet van toepassing zou zijn, en of dan
de kans bestaat dat dit criterium wordt losgelaten De IAO-verdragen en de
Europese Code stellen uitsluitend normen ten aanzien van de «klassieke»
eigen betalingen. Met deze normen worden de grenzen aangegeven waarbinnen
eigen betalingen voor medische zorg zijn toegestaan. Zoals in de memorie van
toelichting is aangegeven is de no-claimteruggaaf in relatie tot de desbetreffende
verdragen een onbekend fenomeen. Feitelijke toetsing aan de verdragen door
de toezichthoudende deskundigencomité's is eerst mogelijk nadat het
voorliggende wetsvoorstel tot wet is verheven. Voordien is toetsing alleen
op informele basis met vertegenwoordigers van de Raad van Europa en de IAO
mogelijk. Een dergelijke informele toets heeft recent plaatsgevonden. Deze
vertegenwoordigers menen dat de no-claimteruggaveregeling niet is aan te merken
als een eigen bijdrage in de zin van de normverdragen en aldus spoort met
de betreffende normverdragen. Hoewel het hierbij dus gaat om een informeel,
niet verbindend oordeel, speelt een dergelijk oordeel in het algemeen een
grote, zo niet doorslaggevende rol bij de latere formele beoordeling van de
betreffende deskundigencomité's. De regering ziet geen reden om het
criterium van 25% los te laten.In antwoord op de desbetreffende vraag van de leden van de fractie van
Groen Links deel ik mede dat de 25% geen betrekking heeft op de premie.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen naar een relatieve vergelijking
van de eigen betalingen met de ons omringende landen. De hieronder staande
figuur is afkomstig uit de Rijksbegroting 2004 Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, figuur 4.Figuur: Eigen betalingen als aandeel in de zorgkostenNaast de relatieve vergelijking vragen de fractieleden van Groen Links
of de regering bekend is met de maxima die in de verschillende landen gelden.
De regering is slechts in beperkte mate op de hoogte van de details.In Duitsland gelden inkomensafhankelijke maxima. Zij die voldoen aan de
criteria voor een chronische zieke, betalen 1% van het inkomen op jaarbasis,
voor de anderen geldt een percentage van 2%.In België kent men de «Maximumfactuur in de verzekering voor
geneeskundige verzorging» (MAF). Dit is een federale overheidsmaatregel
die garandeert dat de financiële last van gezondheidszorg voor een gezin
tot een bepaald bedrag beperkt wordt. Voor de MAF komen in aanmerking de remgelden
voor curatieve zorg. Voor patiënten met een chronische ziekte en voor
minder draagkrachtige gezinnen kan de MAF de garantie op zorg geven zonder
tot te grote financiële aderlatingen te leiden. Bovendien gelden aangepaste
eigen bijdragen in hotelkosten voor de kwetsbare groepen. De plafondhoogten
van de MAF per inkomensgroep zijn in onderstaande tabel weergegeven (in euro's):Inkomensgrenzen (in €'s)Plafondhoogte in België (in €'s) Tot 14 178,07  450 14 178,08 – 21 796,13  650 21 796,14 – 29 414,211 00029 414,22 – 36 714,861 400 36 714,87 – 52 480,021 800 Vanaf 52 480,032 500In Frankrijk is geen maximum. Wel zijn 30 ziekten uitgezonderd van eigen
betalingen. Verder heeft de overheid in 2000 de Couverture Maladie Universelle
(CMU) ingevoerd. Verzekerden met een inkomen onder de € 9 876
krijgen een gratis herverzekering van de eigen betalingen aangeboden. In 2002
maakte 8% van de Franse bevolking aanspraak op deze regeling. De OECD schrijft
in een recent verschenen rapport Towards High-Performing
Health Systems (OECD, 2004) dat het gebruik aan zorg sinds de invoering
van de regeling sterk gestegen is en dat de totale kosten van de CMU in 2002 € 1,2
miljard bedroegen. De gemiddelde uitgaven voor CMU-gerechtigden liggen ongeveer
20% hoger dan voor personen zonder deze gratis aanvullende verzekering.Ierland heeft de bevolking in categorieën ingedeeld. Categorie 1 –
ca 35% van de bevolking – betaalt geen eigen bijdrage voor huisarts,
specialist, ziekenhuis of medicijnen. Categorie 2 heeft wel eigen bijdragen
tot een bepaald maximum.In Zweden is de eigen bijdrage afhankelijk van het inkomen. Voor medische
zorg (artsen in de eerste lijn en specialisten) bedraagt de eigen bijdrage
respectievelijk € 17 en € 28.Het systeem van eigen bijdragen verschilt in Spanje van regio tot regio.
Over het algemeen worden gepensioneerden en chronisch zieken grotendeels ontzien
van eigen bijdragen.Tot slot heeft ook Italië een inkomensgerelateerde uitzondering van
de betaling van eigen bijdragen.Voor een nadere beschrijving van de regelingen in België en Frankrijk
wordt verwezen naar een eerdere publicatie van het ministerie van VWS, Eigen
betalingen in perspectief (2001).De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen hoe het uitgangspunt van
de IAO-verdragen en de Europese Code, namelijk dat eigen bijdragen nadrukkelijk
dienen te worden onderscheiden van premiebetalingen zich verhoudt tot de voorgestelde
no-claimteruggaveregeling . Ten aanzien van eigen bijdragen enerzijds en premiebetalingen
anderzijds stellen de normverdragen afzonderlijke normen. Voor eigen bijdragen
geldt in het algemeen dat zij een niet te zware last dienen te vormen voor
mensen met een smalle beurs en wat betreft betreft de premiestelling dient
rekening te worden gehouden met de betalingscapaciteit van de beschermde personen.
Met de no-claimteruggaveregeling is aangesloten bij de normen die zijn gesteld
voor eigen bijdragen.Deze leden vroegen voorts of de regeling is voorgelegd aan de instanties
binnen de IAO en de Raad van Europa die bevoegd zijn nationale regelingen
te toetsen aan de verdragen en of de kans aanwezig is dat een toezichthoudende
instantie de regeling alsnog als strijdig met de verdragen en de Europese
Code beoordeelt. Voor een antwoord hierop verwijs ik naar mijn antwoord op
een vraag van de leden van de SP-fractie.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen naar de wijze waarop de regering
het percentage van 25% hanteert.De regering hanteert het percentage macro. Het budgettaire beslag van
de no-claimteruggaveregeling is beperkt tot 9% van de zorguitgaven in het
kader van de ziekenfondsverzekering.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen terecht om een passage die
op pagina 4 van de memorie van toelichting is weggevallen. Het gaat om een
zin die voor de laatste zin op die pagina had moeten staat. Deze zin luidt:
Bovendien wordt het budgettair beslag van de no-claimteruggaveregeling bij
de huisarts beperkt tot gemiddeld genomen 25%. Het gaat om dezelfde zin die
staat in het nader rapport (Kamerstukken II 2003/04 29 483 nr. 5, pagina
6).De laatste zin op pagina 4 van de memorie van toelichting hoort bovendien
te beginnen met het woord «Dit» en niet met «De».
Deze laatste fout is ook in het nader rapport gemaakt.Verder verwijs ik ook naar het antwoord op een vraag van de leden van
de VVD-fractie over deze passage.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen voorts of zij het goed begrijpen
dat de internationale verdragen uitsluiten dat verloskundige zorg en kraamzorg
worden betrokken in een eigen bijdrageregeling. De regering merkt op dat op
grond van internationale verdragen voor verloskundige hulp en kraamzorg waarbij
sprake is van een medische indicatie voor ziekenhuisopname, een eigen bijdrage
niet is toegestaan.De SGP-fractie vragen of de verwachting van de regering dat de no-claim
regeling naar letter en geest spoort met de internationale verplichtingen
is gebaseerd op raadpleging van de toezichthoudende organen, of dat zij enkel
het oordeel is van de Nederlandse regering.Recent heeft informeel overleg plaatsgevonden met vertegenwoordigers van
de IAO en de Raad van Europa. Deze vertegenwoordigers menen dat de no-claimteruggaveregeling
niet is aan te merken als een eigen bijdrage in de zin van de normverdragen
en aldus spoort met de betreffende normverdragen. Hoewel het hierbij dus gaat
om een informeel, niet verbindend oordeel, speelt een dergelijk oordeel in
het algemeen een grote, zo niet doorslaggevende rol bij de latere formele
beoordeling van de betreffende toezichthoudende deskundigencomité's.
Feitelijke toetsing aan de verdragen door de deskundigencomite's is eerst
mogelijk nadat het voorliggende wetsvoorstel tot wet is verheven.Wijze van uitvoeringDe leden van de SGP-fractie vroegen of het niet meer in de lijn met de
wijze van betaling van de premie zou zijn als ook de betaling van de no-claimteruggaaf
aan de hoofdverzekerde zou geschieden en niet aan de medeverzekerde. Vanwege
de persoonlijke levenssfeer heeft de regering daar niet voor gekozen. Bovendien
meent de regering dat het de verzekerde zelf moet zijn die beslist over het
wel of niet ontvangen van zorg en dat de prikkel daartoe bij de verzekerde
en niet bij een ander moet liggen.UitvoerbaarheidDe leden van de fractie van GroenLinks wilden de laatste stand van zaken
weten met betrekking tot de wijziging van de bekostiging van de huisarts.
Tevens vroegen deze leden naar de samenhang met de no-claimteruggaveregeling
mede in het licht van een eventuele wens van een meerderheid van de Kamer
om de huisartsenzorg buiten de no-claim te laten vallen.De invoering van een bekostigingssysteem huisartsen per 1 januari
2005 is niet onlosmakelijk verbonden met de no-claim. Los van de no-claim
uitvoering zal het bekostigingssysteem huisartsen gewijzigd moeten worden
in verband met de invoering van de nieuwe zorgverzekeringswet en het belang
de beleidsvisie eerstelijnszorg te ondersteunen door middel van een geschikt
bekostigingssysteem. Hierbij wordt primair uitgegaan van zorginhoudelijke
overwegingen.De huidige financieringswijze van de huisartsenzorg is ingewikkeld en
voor een belangrijk deel gericht op het contracteren en financieren van zorgverleners
als solist. Het bekostigingssysteem zal betere prikkels moeten bevatten en
meer ruimte moeten laten voor lokale differentiatie. Uiteindelijk is het doel
een flexibel en prestatiegericht bekostigingssysteem te ontwikkelen dat aansluit
bij de gehele eerste lijn. Uiteraard is een voorwaarde voor het bekostigingssysteem
in 2006 dat het aansluit bij de nieuwe zorgverzekeringswet.Aangezien de gevolgen voor de betrokken partijen redelijk groot zijn en
een forse inspanning geleverd moet worden, zal deze zojuist genoemde doelstelling
stapsgewijs nagestreefd worden.De totstandkoming van het nieuwe bekostigingssysteem van huisartsen wordt
in de vorm van aanvraag voor een uitvoeringstoets aan het CTG voor
de zomer in gang gezet. Voor de start van het reces ontvangen de leden van
de Tweede Kamer de plannen voor de aanpassingen van bekostiging van huisartsen,
vergezeld van dit verzoek om een uitvoeringstoets. Voor een korte inhoudelijke
beschrijving verwijs ik naar het hiervoor gegeven antwoord op een vraag van
de leden van de CDA-fractie hierover.Persoonlijke levenssfeerAnders dan de leden van de fractie van GroenLinks is de regering van mening
dat de no-claimteruggaveregeling niet een wezenlijke financiële rem betekent
voor de zorgconsumptie. In de memorie van toelichting is deze opvatting duidelijk
uiteengezet. Wel is de constatering van deze leden dat de no-claimteruggaveregeling
niet geldt voor verzekerden jonger dan 18 jaar correct. Dit komt omdat er
een directe koppeling is tussen het verschuldigd zijn van de nominale ziekenfondspremie
en het recht op no-claimteruggaaf. De reden voor deze koppeling is dat de
onderhavige teruggaveregeling er van uit gaat dat verzekerden een deel van
nominale premie kunnen terug ontvangen. Verzekerden voor wie geen nominale
premie verschuldigd is, kunnen daarom ook geen deel van die premie uitgekeerd
krijgen en zijn daarom uitgesloten van de no-claimteruggaaf.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen zich af of het voor burgers
niet interessant is om over te stappen naar een ander ziekenfonds net voordat
er zorgconsumptie wordt gepleegd.Verzekerden kunnen in gevolge artikel 17, tweede juncto eerste lid, van
het Inschrijvingsbesluit ziekenfondsverzekering overstappen met ingang van
1 januari van elk kalenderjaar. Daarnaast kan de verzekerde overstappen
indien het ziekenfonds de hoogte van de nominale premie wijzigt en de verzekerde
niet langer mede-, maar hoofdverzekerde is geworden. Verzekerden kunnen dus
niet overstappen naar een ander ziekenfonds alleen maar omdat zij zorgconsumptie
verwachten. De regering heeft juist voor de huidige vormgeving gekozen om
zo min mogelijke administratieve lasten te veroorzaken.In antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie of het in de toelichting
genoemde voorbeeld van de anticonceptiepil voor de meeverzekerde dochter een
adequate illustratie is van de problematiek van de persoonlijke levenssfeer
merk ik op dat de no-claimteruggaaf niet geldt voor verzekerden jonger dan
18 jaar. Zij betalen immers ook geen nominale premie. Meeverzekerde kinderen
boven de 18 jaar betalen wel een nominale premie. Voor hen geldt dus de no-claimteruggaaf.
Voor deze medeverzekerden is de kwestie van de persoonlijke levenssfeer dus
relevant. De regering sluit niet uit dat opvattingen over bepaalde zaken kunnen
verschillen. De regering heeft er daarom voor gekozen de regeling zo in te
richten dat deze daarop geen inbreuk maakt. Eenzelfde situatie kan zich voordoen
bij echtgenoten of partners die medeverzekerde zijn. Het onderscheid «hoofdverzekerde»
en «medeverzekerde» is dus bij deze regeling niet aan de orde.
De leden van de SGP-fractie gaan er vanuit dat het feit dat de hoofdverzekerde
de premie betaalt ook met zich brengt dat de medeverzekerde er geen bezwaar
tegen heeft dat inzicht bestaat in de genoten zorg.De regering heeft zich op het standpunt gesteld dat betrokkenen zelf dienen
uit te maken of en in hoeverre een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer
aanvaardbaar wordt geacht.In antwoord op de vraag daarover van de leden van de ChristenUnie-fractie
merk ik op dat ziekenfondsverzekerden niet vanwege behoud van no-claimgelden
kunnen overstappen naar een ander ziekenfonds. Zoals ik hiervoor
heb aangegeven, kunnen verzekerden in gevolge artikel 17, tweede juncto eerste
lid, van het Inschrijvingsbesluit ziekenfondsverzekering met ingang van 1 januari
van elk kalenderjaar overstappen naar een ander ziekenfonds. Daarnaast kan
de verzekerde overstappen indien het ziekenfonds de hoogte van de nominale
premie wijzigt en de verzekerde niet langer mede-, maar hoofdverzekerde is
geworden. Een vluchtgedrag wordt dan ook niet door de regering verwacht.Bezwaar en BeroepDe leden van de SP-fractie vroegen of het niet voorbarig is om nu al te
concluderen dat er slechts een beperkte toename zal zijn van het aantal bezwaren
en dat het niet of nauwelijks zal leiden tot een extra belasting van de Centrale
Raad van Beroep. Ze vroegen ook of er een grens is wat de toename wel mag
zijn. De regering acht het gewenst om bij een maatregel ook de gevolgen met
betrekking tot bezwaar en beroep in ogenschouw te nemen en de ingeschatte
gevolgen mee te laten wegen bij de beslissing om een maatregel te nemen. Alles
afwegende is de regering tot de conclusie gekomen zoals hiervoor is aangegeven.
De regering heeft daarbij niet een grens van toelaatbaarheid gedefinieerd. Administratieve lastenDe leden van de CDA-fractie vroegen naar de relatie tussen de no-claimteruggaaf,
de zorgtoeslag, de lastenmaximalisatie en de fiscale administratie. Aangezien
de invoering van de no-claimteruggaveregeling is voorzien per 1 januari
2005 en de introductie van de zorgtoeslag per 1 januari 2006, is er uit
een oogpunt van lastenmaximalisatie in 2005 geen relatie tussen deze beide
instrumenten. De no-claimteruggaveregeling wordt vanzelfsprekend betrokken
bij het bepalen van het inkomens- en koopkrachtbeeld over 2005.Bij het vaststellen van de zorgtoeslag in 2006 ligt het in de rede om
rekening te houden met de dan inmiddels geldende no-claimteruggaaf. De no-claimteruggaveregeling
sluit overigens aan op fiscale regelingen als de buitengewone uitgavenregeling
op grond van de Wet inkomstenbelasting 2001 en in het Tijdelijk besluit tegemoetkoming
buitengewone uitgavenregeling (Tbu).De leden van de SP-fractie vroegen wat het nut en noodzaak is om een regeling
in te voeren waarvan al bij voorbaat vaststaat dat de administratieve lasten
zullen gaan stijgen.Met de no-claimteruggaveregeling beoogt de regeling de eigen verantwoordelijkheid
van de verzekerden te vergroten. Daarnaast wordt bereikt dat verzekerden meer
afgewogen gebruik gaan maken van medische zorg wat zal leiden tot gemiddeld
lagere kosten.Op het punt van de administratieve lasten houdt het beleid van de regering
niet in dat elke regeling die dergelijke lasten met zich meebrengt op voorhand
wordt afgewezen, maar dat bij maatregelen wordt bezien hoe deze met zo min
mogelijk administratieve lasten gepaard kunnen gaan. Voorts wordt ook goed
gekeken naar alternatieven waarmee dezelfde doelstelling kan worden bereikt
met de geringste administratieve lasten. Dit proces is ook bij de totstandkoming
van de no-claimteruggaaf gevolgd. Zoals in de memorie van toelichting is vermeld,
zijn ook de administratieve lasten van de diverse alternatieven daarbij uitvoerig
afgewogen en zijn deze het laagst bij de no-claimteruggaaf.De leden van de SP-fractie vroegen of er onderzoeken bekend zijn waaruit
blijkt dat mensen bewust niet zuinig omgaan met zorg. Een antwoord op deze
vraag is reeds gegeven op een vraag van de leden van de CDA-fractie. De regering
volstaat hier met een verwijzing naar deze antwoorden. De no-claimteruggaveregeling
draagt wel bij aan een zorgvuldige afweging of de verzekerde daadwerkelijk
op de zorg is aangewezen.De leden van de SP-fractie vroegen zich af of de no-claimteruggaaf wel
de onnodige zorgconsumptie afremt. De regering heeft eerder aangegeven dat
dit het geval zal zijn, maar dat dit niet alleen de intentie is van de regeling.
Het gaat om een nieuw evenwicht tussen de eigen verantwoordelijkheid en de
collectieve verantwoordelijkheid, zoals ook hiervoor is verwoord op vragen
van de leden van de CDA-fractie en de leden van de fractie van de PvdA omtrent
dit thema.De leden van de fractie van GroenLinks spraken hun verbazing uit over
de toelichting op de administratieve lasten en menen dat dit ten koste is
gegaan van de toelichting op de koopkrachttoelichting. De regering deelt deze
stelling niet. Daarnaast wil de regering erop wijzen dat reeds in het begin
van de memorie van toelichting is verwoord dat een van de redenen om voor
de no-claimteruggaaf te kiezen de lage administratieve lasten zijn. Een toelichting
hierop lijkt, afgezien van de verplichting en de Actaltoets, dan ook op zijn
plaats. Een toelichting op de koopkrachtgevolgen is eveneens gegeven.Financiële aspectenDe leden van de CDA-fractie vroegen naar aanvullende maatregelen ten aanzien
van de koopkracht. Wanneer het algemene koopkrachtbeeld 2005 bekend is, zal
het kabinet beslissen of er aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn.De leden van de fractie van de PvdA maakten uit de zinsnede dat bij de
invoering van de no-claimteruggaveregeling de toegankelijkheid daarmee voor
de gehele breedte van het ziekenfondspakket wel gewaarborgd blijft, op dat
de regering hecht aan een breed verzekerd pakket. In dit verband vroegen zij
of dit betekent dat verschuivingen van vormen van zorg naar de aanvullende
verzekeringen niet meer aan de orde zijn.Met de door deze leden bedoelde zinsnede is niet beoogd aan te geven dat
er geen pakketbeperkingen meer zullen worden doorgevoerd. Om een doelmatige
aanwending van middelen te bereiken is gezien de krappe financiële ruimte
een doorlopende afweging van het verzekerde pakket noodzakelijk.De leden van de fractie van de PvdA vroegen om een nadere onderbouwing
van de € 20 miljoen die genoemd is als schatting van de uitvoeringskosten.
Van deze € 20 miljoen heeft € 9 miljoen betrekking op
de administratieve lasten, zoals uitgewerkt in de memorie van toelichting.
Daarnaast zijn er incidentele uitvoeringskosten die geschat zijn op circa € 8
miljoen en structurele uitvoeringskosten die geschat zijn op circa € 3
miljoen. Dit heeft betrekking op het bouwen en testen van de nodige infrastructuur
en het onderhoud van de programma's en het geven van voorlichting aan de verzekerden
en extra controles van ziekenfondsen op de verwerking van de nota's.De leden van de fractie van de Pvda vroegen om een nadere onderbouwing
van de financieringsverschuiving van € 1,49 miljard en de plaats
daarin van de € 100 miljoen voor het particuliere gedeelte. Als
gevolg van de invoering van de no-claimteruggaaf zal de collectieve verantwoordelijkheid
in de ZFW afnemen met € 1 390 miljoen, de zogenoemde financieringsverschuiving.
Tevens zal het eigen risico ingevolge de Wtz 1998 worden verhoogd naar een
bedrag van € 250. Dit betekent een financieringsverschuiving in
de Wtz 1998 van € 100 miljoen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen uitleg over de zin: «het
deel van de nominale premie dat samenhangt met de no-claimteruggaaf, behoort
niet tot de collectieve lasten.» Een collectieve last is een in Nederland
door de overheid opgelegde verplichte betaling aan een overheid waar geen
concrete, individuele en met de betaling samenhangende tegenprestatie tegenover
staat of waarbij het gaat om een eigen bijdrage voor een voorziening waarvan
het gebruik verplicht is. Aangezien tegenover de no-claimteruggaaf wel een
aanwijsbare tegenprestatie staat, namelijk een no-claimteruggaaf of zorg ter
hoogte van maximaal € 250 is er geen sprake van een collectieve
last. Daarom valt € 250 van de nominale premie niet onder de collectieve
lasten.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar de stijging van de nominale
premie met € 63 en over de zichtbaarheid daarvan. Het is inderdaad
zoals de leden van de fractie van de PvdA stelde dat de nominale premie met
dit bedrag premie stijgt als de verwachting zoals verwoord in de memorie van
toelichting uitkomt. Mochten er tegenvallers zijn bij de no-claimteruggaaf
of in de zorg in het algemeen dan zal dit doorwerken in de premie. Dit kan
zowel leiden tot een verdere stijging van de premie.De leden van de fractie van de PvdA vroegen of er gedacht wordt over een
maximumpremie. Hierover denkt de regering niet. Een te hoge premie zal er
immers toe leiden dat verzekerden van dat ziekenfonds naar een ander ziekenfonds
met een lagere premie zullen gaan uitwijken.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar de relatie tussen de
premiestelling en de populatie verzekerden bij een ziekenfonds. Bij de uitkering
uit de Algemene Kas in het kader van de verstrekkingenbudgettering zal rekening
worden gehouden met de effecten van de no-claimteruggaaf.Als dit niet zou gebeuren zou juist een ziekenfonds met veel jonge, gezonde
verzekerden (die in verwachting veel no-claim moet terug betalen) een hogere
nominale premie moeten vragen vanwege de no-claimteruggaaf. Dergelijke concurrentieverstorende
effecten zullen via de verstrekkingenbudgettering worden afgevangen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar de gevolgen voor de koopkracht.
De regering heeft hiervoor op een vraag van de leden van de fractie van GroenLinks
een overzicht gegeven van de meest positieve en de meest negatieve koopkrachtgevolgen.
Op de vraag van de leden van de fractie van de PvdA naar de relatie met de
zorgtoeslag, wil de regering in herinnering roepen dat de zorgtoeslag samenhangt
met de invoering van de Zorgverzekeringswet. De beoogde inwerkingtreding van
de Zorgverzekeringswet is 1 januari 2006.Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de PvdA merk
ik op dat in het Hoofdlijnenakkoord is afgesproken dat per 1 januari
2005 een eigen risico in de ZFW wordt ingevoerd. De regering heeft besloten
om in plaats van dit eigen risico in de ZFW de no-claimteruggaaf in te voeren.
Om eenzelfde financieringsverschuiving te bereiken als met het eigen risico
was beoogd, is invoering van de no-claimteruggaveregeling per 1 januari
2005 noodzakelijk.De leden van de fractie van de PvdA stelden dat zij ervan uitgaan dat
de no-claimteruggaaf betrokken zal worden in de zorgtoeslag. Op een eerdere
vraag, gesteld door leden van de CDA-fractie, heeft de regering geantwoord
dat de invoering van de no-claimteruggaveregeling voorzien is per 1 januari
2005 en de introductie van de zorgtoeslag per 1 januari 2006 en dat er
vanuit oogpunt van lastenmaximalisatie in 2005 geen relatie tussen deze beide
instrumenten is. Wel ligt het in de rede dat bij het vaststellen
van de zorgtoeslag in 2006 rekening wordt gehouden met de dan inmiddels geldende
no-claimteruggaaf.De leden van de fractie van de PvdA vroegen welke criteria er gehanteerd
worden bij de beslissing of aanvullende koopkrachtmaatregelen nodig zijn.
Het belangrijkste uitgangspunt is dat naar de koopkrachtgevolgen wordt gekeken
Rijksbreed en niet alleen naar de koopkrachtgevolgen als gevolg van de no-claimteruggaveregeling.
Mochten zich in het algemene beeld grote verschillen voordoen, dan zal het
kabinet kunnen overwegen over te gaan tot aanvullende maatregelen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar een inkomensverdeling
van hen die geen koopkrachtvoordeel hebben. De regering wijst erop dat koopkrachteffecten
van de reguliere jaarlijkse mutatie van de nominale premie los staan van de
koopkrachteffecten van het onderhavige wetsvoorstel. Ook zonder invoering
daarvan kan de nominale premie voor koopkrachteffecten zorgen. Op basis van
het beschikbare cijfermateriaal constateert de regering dat er geen significante
verschillen zijn van de no-claimteruggaaf over de verschillende inkomensgroepen.
Wel zal het zo zijn dat zij die gepensioneerd zijn en zij die een wao-uitkering
ontvangen verhoudingsgewijs een gemiddeld lagere no-claimteruggaaf zullen
ontvangen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen wat wordt bedoeld met de zin:
»Niet veel verzekerden zullen een aanvullende verzekering voor de no-claimteruggaaf
afsluiten».Deze zin heeft betrekking op het afsluiten van een aanvullende verzekering
waarmee het risico voor het niet of niet volledig ontvangen van de no-claimteruggaaf
wordt gedekt. De inschatting is dat weinig verzekerden dit risico van het
niet of niet volledig ontvangen van de no-claimteruggaaf zullen willen verzekeren
door middel van het afsluiten van een aanvullende verzekering. Dit ligt anders
bij een eigen risico omdat daar sprake is van een negatieve financiële
prikkel in de vorm van een betaling in het geval dat gebruik van zorg wordt
gemaakt.Economisch-psychologisch onderzoek geeft ondersteuning voor deze inschatting.
Uit dergelijk onderzoek blijkt namelijk dat mensen veel sterker reageren op
mogelijke verliezen (het betalen van een eigen risico) dan op mogelijke winsten
(het ontvangen van een no-claimteruggaaf).De leden van de PvdA fractie stelden geen voorstander te zijn van het
meenemen van de huisarts in de no-claimteruggaaf. Zij vroegen naar de gevolgen
van een dergelijke uitzondering. In antwoord op vragen van onder meer de leden
van de fracties van het CDA, de ChristenUnie en de SGP is hier reeds op geantwoord.
In het kort komt het erop neer dat het uitzonderen van de huisarts gepaard
gaat met een besparingsverlies van € 120 miljoen, zoals hiervoor
is toegelicht, dat binnen de zorg gedekt dient te worden. Zowel het uitzonderen
van de huisarts als een alternatieve dekking zal er vrijwel zeker toe leiden
dat de chronische zieken de rekening gepresenteerd krijgen en de (relatief)
gezonden een presentje ontvangen.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar de gevolgen van het nieuwe
bekostigingssysteem voor de huisarts.De besluitvorming rondom het nieuwe bekostigingssysteem huisartsen is
nog niet definitief. Vooralsnog is de regering voornemens een gedeelte van
het abonnementstarief om te zetten in een consulttarief. Het omzetten van
het abonnementstarief naar een consulttarief zal budgettair neutraal geschieden.
De ICT-kosten zijn reeds verwerkt in het tarief van de huisarts. Het jaarlijkse
budget van de huisarts voor ICT-kosten laat voldoende ruimte voor dergelijke
aanpassingen. Voor de onderbouwing van de post uitvoeringskosten
verwijs ik naar het eerder gegeven antwoord op een vraag van de leden van
deze fractie.De leden van de fractie van de PvdA vroegen een reactie op het voorstel
van de heer Schildkamp ten aanzien van het uitzonderen van de 65-plussers.
In het eerste antwoord is reeds weergegeven dat de regeling een nieuw evenwicht
beoogt tussen de eigen verantwoordelijkheid en de collectieve verantwoordelijkheid.
Ook in een eerder antwoord op een vraag van deze leden is reeds uitgelegd
dat dit een herijking van de solidariteit inhoudt. De regering is van mening
dat hier geen uitzondering voor 65-plussers in past. Daarnaast is het zo dat
het uitzonderen van deze groep al snel zal leiden tot een besparingsverlies
van € 300 à 400 miljoen. Hiervoor is geen alternatieve dekking
beschikbaar. Weliswaar klopt de stelling van de heer Schildkamp dat de gedragsprikkel
kleiner is bij deze groep. Zoals de regering al heeft verwoord is dit niet
uitsluitend de doelstelling van de maatregel. Het is wel een effect waarvan
de regering hoopt dat deze in de toekomst zal toenemen. De VVD heeft reeds
in een eerder stadium aangegeven hoe dit mogelijkerwijs bereikt kan worden.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar het calculerende gedrag
van burgers op het moment dat zij de no-claimteruggaaf hebben overschreden.
Het is weliswaar mogelijk dat burgers gedurende een bepaalde periode meer
zorg willen gebruiken. Dit zal echter niet meer zijn dan het geval zal zijn
geweest toen er nog geen no-claimteruggaaf was.De leden van de fractie van de PvdA vroegen naar een uitgebreide reactie
op de door de CSO en de Consumentenbond aangegeven bezwaren tegen de no-claimteruggaveregeling.De CSO heeft zijn bezwaren bekend gemaakt door een reactie te geven op
vragen en antwoorden over de no-claimteruggaaf die op de www.min.vws.nl zijn de vinden. De bezwaren van de CSO betreffen:– dat ouderen veelal geen keuze hebben in gebruik van zorg;reactie: ouderen zijn niet per definitie aangewezen op zorg en kunnen
evengoed een afweging maken of zij zorg inroepen;– dat er al pakketbeperkingen hebben plaatsgevonden;reactie: pakketbeperkingen zijn zo getroffen dat die zowel op ouderen
als op jongeren betrekking hebben;– dat ouderen zwaar worden getroffen;reactie: de no-claimterugaaf is zo ingericht dat ook ouderen niet in liquiditeitsproblemen
kunnen komen;– dat de maatregel niet mag leiden tot afzien van nodige zorg;reactie: het systeem leidt er niet toe dat ouderen van zorg moeten afzien;– gezonde mensen beloond worden, terwijl gezondheid niet altijd
een keuze is en chronisch zieken/gehandicapten meestal niets aan hun ziekte
kunnen doen;reactie: inderdaad, gezondheid is niet altijd een keuze, maar door de
no-claimteruggaaf juist breed in te zetten, kan het bedrag beperkt blijven;– er een risico van zorgmijden kan optreden; bij ouderen is eerder
sprake van onder consumptie;reactie: de regeling als zodanig geeft daartoe geen aanleiding;– dat het betrekken van de kosten van huisartsenzorg in strijd is
met de poortwachtersfunctie van de huisarts.reactie: de voorwaarde op grond van de Ziekenfondswet is dat verzekerden
alleen via de huisarts naar de tweede lijn kunnen. De no-claimteruggaaf doet
daar niets aan af;Op de vraag van de CSO of de regeling niet omslachtig is; eerst mensen
laten betalen en daarna weer teruggeven, antwoordt de CSO dat hij verheugd
is dat het eigen risico van de baan is, maar dat het principiële bezwaar
van kracht blijft.De Consumentenbond zet vier vraagtekens bij het invoeren van een no-claimkorting
in de zorg. Deze zijn:– het is niet te verkopen dat alle ziekenfondsverzekerden meer moeten
betalen om een deel van de verzekerden te belonen;reactie: de regering is van mening dat iedereen een stuk eigen verantwoordelijkheid
kan dragen;– het wetsvoorstel is gebaseerd op de aanname dat er veel onnodig
gebruik wordt gemaakt van zorg;reactie: het wetsvoorstel is daar niet op gebaseerd. Wel laat onderzoek
zien dat er onnodige consumptie is;– het verhogen van het kostenbewustzijn kan ook op een andere manier,
namelijk door het periodiek versturen van overzichten van gemaakte zorgkosten;reactie: het versturen van overzichten leidt niet tot de beoogde besparing;– door de no-claimkorting wordt de risicosolidariteit ondermijnd.reactie: met de no-claimteruggaaf wordt de eigen verantwoordelijkheid
benadrukt. Ook na invoering van de no-claim blijft er in de ziekenfondsverzekering
een zeer sterke solidariteit tussen gezonden en zieken en tussen jongeren
en ouderen.De leden van de VVD-fractie vroegen wanneer de regering haar toezegging
inlost om met voorstellen over de aanpassing van de honoreringsstructuur van
de huisarts te komen.In antwoord hierop deel ik u mede dat de Tweede Kamer voor de aanvang
van het zomerreces de plannen voor de aanpassingen van bekostiging van huisartsen,
vergezeld van een afschrift van het verzoek om een uitvoeringstoets aan het
CTG, zal ontvangen. Voor een korte inhoudelijke beschrijving van deze plannen
verwijs ik naar de hiervoor gegeven antwoorden op een vraag van de leden van
de CDA-fractie.De leden van de fractie van GroenLinks vroegen om een onderverdeling van
het volume-effect van de no-claimteruggaaf en afstemming daarvan met het CPB.
Ambtelijk is met het CPB gesproken over de neerslag van het volume-effect
van de no claimteruggaaf over de verschillende verstrekkingen. In het wetsvoorstel
is een volume-effect gemeld van € 190 miljoen. Door het maken van
vereenvoudigende veronderstelling kan een verdeling van dit bedrag over verschillende
zorgtypen worden berekend. De verdeling van het geraamde volume-effect over
de verschillende verstrekkingen is als volgt: circa € 25 miljoen
bij de medische specialistische zorg (zo'n 2,5% van de uitgaven), circa € 80
miljoen bij ziekenhuiszorg (zo'n 1% van de uitgaven), circa € 5
miljoen bij paramedische zorg (zo'n 4% van de uitgaven), circa € 10
miljoen bij hulpmiddelen (zo'n 1% van de uitgaven), circa € 40 miljoen
bij geneesmiddelen (zo'n 1% van de uitgaven) en € 30 miljoen bij
de huisartsenzorg (zo'n 3% van de uitgaven).Uit deze verdeling kan niet worden afgeleid dat het schrappen van de no
claim bij één van de genoemde onderdelen, tot een beperking
van het gemelde volume-effect leidt, omdat er sprake is van doorverwijzingen.
Zo leidt het schrappen van de huisartsen uit de no claim regeling tot een
beperking van het volume-effect met € 60 mln, omdat naast het vervallen
van het volume-effect bij huisartsen zelf ook de volume-effecten bij de andere
verstrekkingen met € 30 mln dalen.Zoals de leden van de fractie van Groen Links stelden, zal het niet eenvoudig
zijn om op basis van realisaties vast te stellen wat het volume-effect is
geweest.De fractieleden van Groen Links vroegen om een toelichting op de uitvoeringskosten.
De regering verwijst hiervoor naar haar eerdere antwoord op een vraag van
de PvdA-fractie.De fractieleden van Groen Links vroegen om nadrukkelijke aandacht voor
de koopkrachtgevolgen en de betrokkenheid van de minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid (SZW) daarbij. De regering zal evenals in voorgaande jaren
in de Begroting van SZW een overzicht geven van koopkrachtmutaties voor specifieke
groepen. Ten aanzien van de no-claimteruggaaf betreft het dan het beeld dat
in een eerder antwoord op uw vraag is geschetst. Bij de beoordeling van het
inkomensbeeld 2005 wordt met deze effecten rekening gehouden.De leden van de fractie van Groenlinks vroegen op welke wijze de no-claimteruggaaf
wordt meegenomen in de buitengewone uitgavenregeling op grond van de Wet inkomstenbelasting
2001 en in het Tbu. De no-claimteruggaaf maakt onderdeel uit van de nominale
premie. De burgers krijgen de no-claimteruggaaf voor zover geen of weinig
gebruik is gemaakt van zorg waarop op grond van de Ziekenfondswet aanspraak
bestaat. Burgers die geen of slechts een gedeeltelijke no-claimteruggaaf ontvangen,
kunnen het bedrag aan niet-ontvangen no-claimteruggaaf in aftrek brengen.
Voor de Tbu geldt het volgende. De Tbu regelt een tegemoetkoming voor burgers
die in de fiscaliteit door de combinatie van de hoogte van hun inkomen en
de totale hoogte van hun aftrekposten en heffingskortingen de waarde van hun
aftrek van buitengewone uitgaven niet of niet volledig kunnen effectueren.
Aangezien het niet ontvangen bedrag aan no-claimteruggaaf aftrekbaar is onder
de buitengewone uitgavenregeling loopt dit bedrag automatisch ook mee in de
Tbu.De leden van de fractie van GroenLinks menen dat de invulling van de huisartsenkosten
binnen de no-claimteruggaveregeling volstrekt onhelder is. Zoals hiervoor
al is opgemerkt, zullen de kosten van het gebruik van de huisartsenzorg voor
maximaal 25% meetellen. De precieze invulling zal afhangen van de honoreringsstructuur
van de huisartsenzorg per 1 januari 2005.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen naar het indexatiecijfer
dat wordt gehanteerd.Het indexcijfer dat zal worden gehanteerd is hetzelfde indexcijfer waarmee
ook het wettelijk minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen worden
aangepast. Inderdaad is het zo dat het uiterlijk in december geïndexeerde
bedrag geldt voor de no-claimteruggaaf over het eerstvolgende jaar.Het is niet de bedoeling om de uitkering van de no-claimteruggaaf uit
te smeren over alle maanden van het jaar. Aan het verzoek daartoe van de leden
van de ChristenUnie-fractie wordt tegemoet gekomen doordat bevorderd zal worden
dat in de algemene maatregel van bestuur zal worden geregeld dat de no-claimteruggaaf
uiterlijk op 31 maart van het kalenderjaar volgend op het kalenderjaar
waarop de uitkering betrekking heeft, wordt uitgekeerd. Het ziekenfonds mag
zelf bepalen of het die uitkering verrekent met één of meer
maandbedragen aan nominale premie gedurende de eerste drie maanden van het
kalenderjaar of met nog andere openstaande rekeningen.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen om een onderbouwing van het
volume-effect. De regering verwijst hiervoor naar het antwoord dat is gegeven
op een vraag van de leden van de fractie van GroenLinks.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen om een toelichting op de
uitvoeringskosten. De regering verwijst hiervoor naar haar eerdere antwoord
op een vraag van de leden van de fractie van de PvdA.De leden van de ChristenUnie-fractie vroegen aandacht voor de rol van
de bestaande eigen bijdragen in de Ziekenfondswet. De regering is van mening
dat de eigen verantwoordelijkheid voor de kosten van de zorg sterker moet
worden benadrukt dan momenteel het geval is. In 2004 is daartoe een reeks
van maatregelen genomen. Deze betroffen in het tweede compartiment een beperking
van de omvang van het verzekerde pakket. In 2005 wordt de no-claimteruggaveregeling
daaraan toegevoegd. Deze maatregel versterkt de verantwoordelijkheid van de
burger voor het gebruik van voorzieningen in het verzekerde pakket. Bovendien
heeft de regering door te kiezen voor de no-claimteruggaaf voorkomen dat verzekerden
met hoge kosten al direct aan het begin van het jaar de volle € 250
moeten financieren. Hierdoor is er geen noodzaak om de bestaande eigen bijdragen
in de ZFW terug te draaien, zoals deze leden voorstelde. Eén en ander
is conform de afspraken uit het Hoofdlijnenakkoord, met dien verstande dat
de eigen bijdrage per receptregel niet is ingevoerd en dat in plaats daarvan
het bedrag voor de no-claimteruggaaf is verhoogd.De leden van de SGP-fractie vroegen om een toelichting op de passage:
«Het deel van de nominale premie dat samenhangt met de no-claimteruggaaf,
behoort niet tot de collectieve lasten. Dit betekent een lastenverschuiving
van het collectief naar het individu. De financieringsverschuiving wordt geraamd
op € 1,49 miljard per jaar. Daarvoor komt € 100 miljoen
ten laste van het particuliere gedeelte». In antwoord op vragen van
de leden van de fractie van de PvdA is aangegeven dat de no-claimteruggaaf
een individueel recht is, waardoor het niet onder de definitie van collectieve
lasten valt. De € 100 miljoen heeft betrekking op de verhoging van
het eigen risico ingevolge de Wtz 1998, het overige deel hangt samen met de
invoering van de no-claimteruggaaf in de ZFW.De leden van de SGP-fractie vroegen om een nadere toelichting op de koopkrachtgevolgen
van de no-claimteruggaaf. De gemiddelde no-claimteruggave zal vermoedelijk € 83
bedragen.Hiermee zal het uiteindelijke resultaat voor de verzekerde licht positief
zijn (€ 21). In een eerder antwoord op een vraag van de leden van
de fractie van GroenLinks is het koopkrachtbeeld geschetst. In antwoord op
een eerdere vraag van de leden van de CDA-fractie heeft de regering geantwoord
dat de toedeling van de no-claimteruggaaf niet significant verschilt per inkomensgroep.De leden van de SGP-fractie vroegen op welke wijze de no-claimteruggaaf
wordt meegenomen in de buitengewone uitgavenregeling op grond van de Wet inkomstenbelasting
2001 en in het Tbu. Ik verwijs hiervoor naar het eerder gegeven antwoord op
een vraag van de leden van de fractie van GroenLinks. De leden van de SGP-fractie
vroegen verder naar de macro doorwerking van de no-claimteruggaaf naar de
buitengewone uitgaven. In het Hoofdlijnenakkoord is aangegeven dat als gevolg
van de maatregelen in de zorg de aftrek van buitengewone uitgaven zal toenemen.
Voor 2004 bedraagt de stijging van de aftrek van buitengewone uitgaven € 80
miljoen en loopt op naar € 130 miljoen in 2007. De no-claimteruggaaf
is hierin meegenomen.ARTIKELSGEWIJSAlgemeenWat de inhoud van de amvb zal zijn, blijkt uit de wettekst en uit de memorie
van toelichting, met name de toelichting op artikel 18a. Op enkele punten
die in de amvb zullen worden geregeld, is in deze nota naar aanleiding van
het verslag nader ingegaan. Het is de bedoeling dat in de amvb het volgende
wordt geregeld.1. Het maximale no-claimteruggaafbedrag van € 250.2. Het indexcijfer. Zoals hiervoor is aangegeven, is dat hetzelfde cijfer
als waarmee ook het wettelijke minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen
worden aangepast. Het geïndexeerde getal zal vervolgens worden afgerond
op een veelvoud van € 5 naar beneden. Bij de jaarlijkse toepassing
van het indexcijfer wordt de afronding buiten beschouwing gelaten.3. De no-claimteruggaaf wordt uitbetaald uiterlijk op 31 maart van
het kalenderjaar volgend op het kalenderjaar waarop de uitkering betrekking
heeft, door overmaking op de door de verzekerde aangegeven bankrekening. Het
gaat daarbij om een voorlopige vaststelling (zie punt 5).4. De kosten van de genoten zorg die in aanmerking worden genomen bij
de vaststelling van de uit te keren no-claimteruggaaf. Dat zal in beginsel
het op grond van de Wet tarieven gezondheidszorg geldende tarief zijn. Op
het aan het ziekenfonds in rekening gebrachte tarief zijn de eventueel verschuldigde
eigen bijdragen reeds door de aanbieder in mindering gebracht. De verzekerde
betaalt immers de eigen bijdrage aan de zorgaanbieder.Voor de huisartsenzorg zal aangegeven worden welk deel van de kosten meetellen.5. Als na de termijn die het ziekenfonds hanteert om uiterlijk 31 maart
de no-claimteruggaaf te kunnen uitbetalen, nog rekeningen voor in het desbetreffende
jaar genoten zorg bij het ziekenfonds binnenkomen, waarmee dus bij de berekening
van de no-claimteruggaaf geen rekening is gehouden, zullen deze kosten anders
dan in de memorie van toelichting is aangegeven, alsnog gevolgen hebben voor
de inmiddels uitgekeerde no-claimteruggaaf. Hierop zal ik hierna in antwoord
op een vraag van de leden van de ChristenUnie-fractie nader ingaan.6. Als de verzekerde slechts gedurende een deel van het kalenderjaar waarop
de no-claimteruggaaf betrekking heeft, bij een ziekenfonds was ingeschreven,
wordt het bedrag van € 250 gedeeld door het aantal dagen van dat
kalenderjaar en vermenigvuldigd met het aantal dagen dat de verzekerde bij
dat ziekenfonds was ingeschreven.7. Als voor de verzekerde slechts gedurende een deel van het kalenderjaar
waarop de no-claimteruggaaf betrekking heeft, nominale premie werd betaald,
wordt het bedrag van € 250 gedeeld door het aantal dagen van dat
kalenderjaar en vermenigvuldigd met het aantal dagen waarover nominale premie
werd betaald.8. Als punt 6 of 7 van toepassing is, worden voor berekening van
de no-claimteruggaaf slechts in aanmerking genomen de kosten van zorg waarvan
de verzekerde gebruik heeft gemaakt in het desbetreffende deel van het kalenderjaar9. Als de verzekerde gedurende het kalenderjaar waarop de no-claimteruggaaf
betrekking heeft, bij meer dan een ziekenfonds was ingeschreven, bepaalt en
betaalt elk ziekenfonds zijn deel van de no-claimteruggaaf.Ik hoop dat de voorgaande beschrijving van de inhoud van de nog op te
stellen algemene maatregel van bestuur de Kamer voldoende inzicht geeft in
de beoogde verdere uitwerking van de no-claimteruggaaf. Bij de vormgeving
van de amvb zal ik graag rekening houden met hetgeen dienaangaande
tijdens de mondelinge behandeling van het onderhavige wetsvoorstel aan de
orde zal komen.Overigens zal met de amvb het Vergoedingenbesluit particulier verzekerden
worden gewijzigd in verband met het verhogen van het eigenrisicobedrag voor
Wtz-verzekerden. De materiële inhoud daarvan is reeds op 28 mei
2004 op grond van artikel 33, derde lid, van de Wtz 1998 aan de Kamer overgelegd.Artikel 18a, tweede lidDe leden van de fractie van de PvdA vroegen naar de criteria die gelden
bij de vaststelling van het bedrag van de uitkering. Het bedrag van de maximale
no-claimteruggaaf wordt voor 2005 vastgesteld op € 250 vanwege de
beoogde financiële opbrengst. In artikel 18a, vijfde lid, onderdeel f,
is geregeld dat het bedrag van de no-claimteruggaaf jaarlijks wordt geïndexeerd.
Hierbij zal hetzelfde indexcijfer worden gebruikt waarmee ook het wettelijke
minimumloon en de daaraan gekoppelde uitkeringen worden aangepast. Er is dus
geen grond voor de vrees van deze leden dat verzekeraars de rekening voor
inefficiënte zorginkoop bij de verzekerden neer zouden leggen in de vorm
van een lagere no-claimteruggaaf.Artikel 18a, vierde lidDe leden van de SGP-fractie vroegen of de formulering van het vierde lid
niet zo moet worden aangescherpt dat mensen die weigeren hun premie te betalen,
uitgezonderd worden van de mogelijkheid van teruggaaf. In antwoord hierop
merk ik op dat het ziekenfonds de no-claimteruggaaf kan verrekenen met openstaande
schulden bij het ziekenfonds. Het is dus niet nodig om het vierde lid aan
te scherpen.Artikel 18a vijfde lidIn antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie over de toelichting
«onder a» deel ik mede dat de regering de daarin gedane suggestie
om te komen tot een eenmalige uitkering op een vast moment deelt. Het gaat
hier echter om een beslissingsbevoegdheid van het ziekenfonds. Het ziekenfonds
kan zelf bezien hoe en wanneer vóór 1 april de no-claimteruggaaf
wordt uitbetaald en of wordt verrekend.De leden van de ChristenUnie-fractie stelden vragen over hetgeen de regering
stelt op pagina 13, onder c, van de memorie van toelichting over de naar-ratoregeling
bij wisseling van ziekenfonds.Zoals hiervoor al op een vraag van de leden van de ChristenUnie-fractie
is aangegeven, kunnen ziekenfondsen niet zomaar gedurende het kalenderjaar
van ziekenfonds wisselen. Een overstap omdat er veel zorgkosten zijn gemaakt,
is niet mogelijk. De regering is dan ook naar mening dat een regeling naar-ratoregeling,
wat dat betreft, niet bezwaarlijk is.Uit de rapportage van het Nivel van juni 2003 die door het College voor
zorgverzekeringen (CVZ) op 28 augustus 2003, V&U/23062493, aan mij
is aangeboden, blijkt dat tot nu toe slechts een gering deel van de ziekenfondsverzekerden
(3,1% van de ziekenfondsrespondenten op de onderzoeksvragen) overstapt naar
een ander ziekenfonds. Het CVZ stelt vast dat van de ruim tien jaar geleden
ingevoerde keuzemogelijkheid door verzekerden nog slechts op beperkte schaal
gebruik wordt gemaakt. Om de regeling zo min mogelijk administratief belastend
te laten zijn, heeft de regering niet gekozen voor een uitwisseling van gegevens
tussen ziekenfondsen maar er de voorkeur aan gegeven om elk ziekenfonds alleen
met zijn deel te belasten.De leden van de ChristenUnie-fractie stelden de peildatum aan de orde
die op pagina 13, onder d, van de memorie van toelichting aan de orde wordt
gesteld. In antwoord op de daarbij gestelde vragen merk ik op dat de regering
bij nader inzien afziet van het hanteren van die peildatum voor te late rekeningen.
In de eerste plaats is de datum van 1 april niet altijd te hanteren bij
de DBC's die per 1 januari 2005 worden ingevoerd. Een DBC wordt pas gedeclareerd
op het moment dat de behandeling waarop de DBC betrekking heeft, is afgerond.
Eerder dan bij afsluiting van de DBC zijn de kosten niet bekend. De looptijd
van een DBC kan vele maanden beslaan en gaat vaak over de jaargrens heen.
Het zou onwenselijk zijn als deze kosten niet zouden meetellen bij de vaststelling
van de hoogte van de no-claimteruggaaf. In de tweede plaats zijn vanuit ZN
grote bezwaren gekomen tegen het niet meetellen van «te late»
rekeningen. ZN heeft aangegeven dat een grote hoeveelheid rekeningen pas na
de peildatum binnenkomt. Daarom heeft de regering besloten (op basis van artikel
18a, vierde lid, onder d, bij amvb te regelen dat die rekeningen, voor zover
zij uiterlijk binnen een jaar na de peildatum worden ontvangen, alsnog gevolgen
hebben voor de inmiddels uitgekeerde no-claimteruggaaf. Stel het ziekenfonds
hanteert in 2006 een deadline van 1 maart 2006. Rekeningen die tot die
datum binnenkomen, tellen mee voor de no-claimteruggaaf 2005 die uiterlijk
31 maart 2006 wordt uitbetaald. De rekeningen over 2005 die nog binnenkomen
in de periode van 1 maart 2006 tot 1 maart 2007, kunnen ertoe leiden
dat de vastgestelde no-claimteruggaaf over 2005 alsnog lager wordt vastgesteld;
daardoor ontstaat er een vordering van het ziekenfonds op de verzekerde aan
wie de no-claimteruggaaf is uitbetaald. Voor zover de betrokken verzekerde
op dat latere tijdstip nog is ingeschreven bij hetzelfde ziekenfonds, kan
de terugbetaling – voor zover dat mogelijk is – eventueel worden
verrekend met de no-claimteruggaaf over 2006. Als de verzekerde over 2006
geen no-claimteruggaaf van dat ziekenfonds ontvangt, omdat hij in 2006 veel
zorg heeft geconsumeerd of omdat hij inmiddels is ingeschreven bij een ander
ziekenfonds, zal het ziekenfonds op andere wijze tot verrekening met de verzekerde
moeten komen. Rekeningen met betrekking tot zorg in 2005 die na 1 maart
2007 binnenkomen, tellen niet meer mee. Voor een DBC geldt als tijdstip van
genoten zorg de datum waarop de DBC wordt afgesloten.De leden van de SGP-fractie hadden twijfels, sprekend over sub 2, ten
aanzien van het standpunt van de regering over het betrekken van kosten die
later dan het einde van een kalenderjaar worden gemaakt. De regering gaat
er vanuit dat ook deze leden de hiervoor genoemde peildatum bedoelen. Deze
bezwaren van de leden van de SGP-fractie zijn vermoedelijk weggenomen nu de
regering besloten heeft de rekeningen die later binnenkomen, mee te laten
tellen voor de no-claimteruggaaf.Artikel IIIDe leden van de ChristenUnie-fractie vroegen op welke wijze de precieze
verhoging van de nominale premie wordt vastgesteld en wanneer hiertoe een
besluit wordt genomen. Het antwoord op deze vraag luidt dat de hoogte van
de nominale premie door het ziekenfonds wordt bepaald. Het ziekenfonds stelt
de nominale premie vast en vordert deze in. In de regel besluit het ziekenfonds
daarover in de maand oktober/november.In antwoord op de vraag van de leden van de SGP-fractie kan ik meedelen
dat uit overleg met Zorgverzekeraars Nederland is gebleken dat de zorgverzekeraars
in staat zullen zijn de no-claimteruggaveregeling per 1 januari 2005
uit te voeren. Daarom zie ik ook geen reden om de suggestie van
deze leden te volgen om het concrete jaartal van de eerste uitkering te vervangen
door een jaar na inwerkingtreding van deze wet.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. Hoogervorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29483-8.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl