Vaststelling begroting van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2006; Brief minister over de evaluatie van het preferentiebeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30300-XVI, nr. 170

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

08-09-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30300-XVI nr. 170

30-08-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamWettelijke regeling preferentiebeleid in het kortInvulling preferentiebeleid door zorgverzekeraarErvaringen in de praktijkVerzekeraars: effecten en opbrengstenReacties van NPCF, KNMG en KNMPStandpunt op preferentiebeleid in het algemeenUitzonderingsregel medische noodzaakInvloed preferentiebeleid op relaties patiënt –
arts – apotheker – verzekeraar – verzekerdeOverige punten van kritiek op het preferentiebeleidConclusieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30300-XVIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 31 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 300 XVIVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2006nr. 170BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 30 augustus 2006Op 1 juli 2005 zijn verzekeraars gestart met het zogenaamde geneesmiddelen-preferentiebeleid.
Daarmee hebben verzekeraars invulling gegeven aan de wijziging van het Verstrekkingenbesluit
ziekenfondsverzekering die het verzekeraars mogelijk maakt om, in bepaalde
situaties, zelf te bepalen welke geneesmiddelen ten laste van de verzekering
kunnen komen. Tijdens het algemeen overleg (AO) over deze wijziging van het
Verstrekkingenbesluit ziekenfondsverzekering op 18 december 2003 (Kamerstuk
29 200 XVI, nr. 160), heb ik toegezegd het preferentiebeleid een jaar
na aanvang te zullen evalueren. Die toezegging doe ik met deze brief gestand.Tijdens het AO heb ik toegezegd het preferentiebeleid te evalueren op
met name de consequenties voor patiënten en voorschrijvers. Daarnaast
is het uiteraard ook van belang inzicht te krijgen in de financiële effecten
van het preferentiebeleid. De kernvraag is: resulteert het preferentiebeleid
in prijsdaling van geneesmiddelen zonder onaanvaardbare consequenties voor
de patiënt?Vektis, het informatiecentrum voor de zorgverzekeringsbranche, heeft op
verzoek van de Nederlandse Mededingingsautoriteit recent een kwantitatieve
evaluatie van het preferentiebeleid uitgevoerd. De belangrijkste conclusies
van deze evaluatie heb ik in deze brief verwerkt.Vertegenwoordigers van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie
(NPCF), de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst
(KNMG), de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie
(KNMP) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) zijn bij de evaluatie betrokken. Wettelijke regeling preferentiebeleid in het kortDe wijziging van het Verstrekkingenbesluit ziekenfondsverzekering in 2003
geeft verzekeraars de mogelijkheid om van groepen geneesmiddelen met dezelfde
werkzame stof, preferente middelen aan te wijzen die worden vergoed. Niet-aangewezen
middelen behoren in principe niet tot de aanspraak. Slechts indien het medisch
niet verantwoord is om een preferent middel bij een individuele patiënt
voor te schrijven, behoort een niet-preferent middel tot de aanspraak. Deze
uitzonderingsregel wordt hierna aangeduid met de «uitzonderingsregel
medische noodzaak». Doel van het preferentiebeleid is het laten ontstaan
van een marktsituatie waarbij prijsconcurrentie (waarbij de eindprijs bepalend
is voor de concurrentiepositie) in de plaats komt van de huidige margeconcurrentie
(waarin verdiensten van de tussenhandel bepalend zijn voor de concurrentiepositie).Onder de Ziekenfondswet hadden ziekenfondsen de bevoegdheid om geneesmiddelen
als preferent aan te wijzen. Onder de Zorgverzekeringswet moeten zorgverzekeraars
geneesmiddelen aanwijzen waarop verzekerden aanspraak hebben, uit de door
de minister aangewezen middelen. Verzekeraars hoeven echter geen middelen
uit te zonderen en voeren in dat geval geen preferentiebeleid.Invulling preferentiebeleid door zorgverzekeraarOp 1 juli 2005 zijn vijf zorgverzekeraars gestart met het voeren
van een gezamenlijk preferentiebeleid. Deze verzekeraars zijn samen goed voor
een marktaandeel van ruim 50% van de verzekerden in Nederland. Per
1 januari 2006 hebben zich hier twee verzekeraars bij aangesloten. De
belangrijkste reden voor gezamenlijk preferentiebeleid
is dat op deze manier fabrikanten van aangewezen geneesmiddelen een substantiële
afzetmarkt kan worden geboden. Een verzekeraar die een zelfstandig preferentiebeleid
voert kan fabrikanten slechts een beperkte marktomzet garanderen.Het preferentiebeleid is ingezet voor drie werkzame stoffen, binnen twee
soorten geneesmiddelen. Het gaat om een maagzuurremmer, omeprazol, en twee
cholesterolverlagers, simvastatine en pravastatine. Van deze middelen is het
patent in de afgelopen jaren verlopen en zijn er diverse merkloze varianten
op de markt gekomen. Het zijn alle drie geneesmiddelen met een bijzonder hoge
omzet: voor omeprazol bij deze verzekeraars jaarlijks ongeveer € 40
mln. en voor de beide cholesterolverlagers ieder ongeveer € 25 mln.Het preferentiebeleid is als volgt vormgegeven door de verzekeraars. Voor
de drie geneesmiddelen zijn per cluster door de verzekeraars middelen aangewezen
die zij vergoeden. Niet-aangewezen middelen worden niet vergoed, tenzij sprake
is van medische noodzaak. Dit moet door de voorschrijver op het recept worden
vermeld. Een preferentiecluster bevat alle artikelen met dezelfde werkzame
stof, toedieningsweg en sterkte. Verzekeraars hebben ervoor gekozen om, per
cluster, in principe alleen geneesmiddelen aan te wijzen die op een gegeven
peildatum een prijs hebben die binnen een marge van 5% van de laagste
prijs ligt binnen dat cluster. Een uitzondering wordt gemaakt indien de fabrikanten,
die op basis van deze methodiek zijn aangewezen, gezamenlijk niet de markt
voor de verzekeraars kunnen bedienen qua capaciteit. Daarnaast wordt de aanwijzing
ingetrokken voor artikelen waarvan binnen de duur van het preferentiebeleid
de prijs wordt verhoogd ten opzichte van de peildatum. Ervaringen in de praktijkVerzekeraars: effecten en opbrengstenBij de start van het preferentiebeleid zijn op basis van bovengenoemde
methodiek en de prijslijst van juni 2005 uitsluitend merkloze varianten van
de middelen aangewezen. Specialités en parallelgeïmporteerde varianten
hadden een prijs buiten de bandbreedte en werden niet aangewezen.Gedurende het verloop van het preferentiebeleid zijn er enkele nieuwe
merkloze artikelen op de markt bijgekomen. Geen van die middelen had een prijs
gelijk aan of lager dan de op dat moment bestaande laagste prijs binnen een
cluster. Ook bij de al aangewezen middelen zijn geen prijsverlagingen doorgevoerd.
Prijsverhogingen hebben zich nauwelijks voorgedaan. Waar dit zich wel voordeed
werden deze middelen niet-preferent.Het preferentiebeleid heeft een aanzienlijk effect gehad op het marktaandeel
van generiek ten opzichte van specialité. Ongeveer 30% van de
verzekerden die tot dan toe een specialité gebruikten is als gevolg
van de inzet van het preferentiebeleid overgestapt op een generiek. Een klein
deel daarvan is later weer geresubstitueerd naar het merkgeneesmiddel.Deze eenmalige verschuiving van merk naar (goedkopere) generieke geneesmiddelen
is vooralsnog het belangrijkste effect van de inzet van het preferentiebeleid
geweest. Echte prijsconcurrentie is door het preferentiebeleid nog niet op
gang gekomen. Verklaring hiervoor lijkt voor een belangrijk deel de interferentie
met andere maatregelen te zijn. Het niveau van prijsverlaging is bescheiden
geweest, met name als gevolg van het geneesmiddelconvenant dat al een grote
prijsverlaging tot gevolg had, juist ook bij de middelen waar preferentiebeleid
bij is toegepast.Het effect van het invoeren van het preferentiebeleid is met name een
eenmalig effect geweest, waar een dynamisch effect op prijzen wenselijk was
geweest. Met betrekking tot dit onvoldoende ontstaan van dynamiek van prijsconcurrentie
in het systeem kan als een belangrijke oorzaak worden gezien het ontbreken
van een prikkel tot prijsverlaging in de WTG-systematiek, in het bijzonder
de inkoopvergoeding van geneesmiddelen voor apothekers. De zogenaamde laagste
prijs regel (de hoogte van de vergoeding voor de inkoopkosten van een geneesmiddel
voor een apotheker wordt bepaald door de lijstprijs van dat geneesmiddel van
de goedkoopste leverancier die de gehele markt kan voorzien) vormt een belemmering
voor prijsverlaging en -concurrentie doordat deze ervoor zorgt dat prijsverlaging
geen concurrentievoordeel oplevert. Immers: wanneer een aanbieder van een
geneesmiddel een lagere prijs aanbiedt, is het gevolg voor andere leveranciers
dat de maximale vergoeding voor een apotheker van hún middelen beperkt
wordt tot het niveau van de eerste. Een lijstprijsverlaging impliceert daarmee
een automatische verlaging van prijzen van concurrerende aanbieders en heeft
dus weinig zin. Als gevolg daarvan kan een optimale werking van het preferentiebeleid
worden bemoeilijkt.Het preferentiebeleid heeft volgens Vektis, op basis van een kwantitatieve
analyse over de eerste zes maanden van het preferentiebeleid, bij de deelnemende
verzekeraars tot ongeveer € 3 mln kostenbesparing geleid, als gevolg
van substitutie van merkmiddelen naar generieke middelen. Ongeveer 30%
van die generieke substitutie is tenietgedaan door overstap naar andere, duurdere
geneesmiddelen (waaronder resubstitutie naar het oorspronkelijke merk). Dit
alles heeft geleid tot een totale kostenbesparing van ongeveer € 2,1
mln in de eerste zes maanden van het preferentiebeleid.De verzekeraars hebben naar eigen zeggen weinig tot geen problemen gekend
met de invoering van het preferentiebeleid. Dit geldt zowel publicitair
als in het contact met individuele verzekerden, apothekers en voorschrijvers.
Gezien de opbrengst en het uitblijven van negatieve publiciteit beschouwen
de deelnemende zorgverzekeraars het preferentiebeleid als een succes.Reacties van NPCF, KNMG en KNMPStandpunt op preferentiebeleid in het algemeen• De NPCF is in principe voorstander van het preferentiebeleid: het
betreft immers zorg van gelijke kwaliteit voor een lagere prijs. Wel moet
het mogelijk zijn dat patiënten die om zorginhoudelijke overwegingen
niet met het preferente middel behandeld kunnen worden, een niet-preferent
middel krijgen zonder bijbetaling. De NPCF is van mening dat het preferentiebeleid
onder bepaalde voorwaarden verder zou kunnen worden uitgerold, mits in goed
overleg met betrokken patiënten- en beroepsorganisaties.• De KNMG heeft van begin af aan principieel stelling genomen tegen
het preferentiebeleid, dat zij als inbreuk op de professionele autonomie van
de arts beschouwt. Dit standpunt is, nu er enige ervaring mee is opgedaan,
niet gewijzigd.• Het standpunt van de KNMP over het preferentiebeleid is niet uitgesproken
positief of negatief, vooral gezien het beperkte financiële belang ervan
op dit moment. Dit beperkte financiële belang leidt volgens de KNMP ertoe
dat er onder zijn leden op dit moment over dit onderwerp veel tolerantie bestaat.Uitzonderingsregel medische noodzaakVooral de NPCF en de KNMG hebben met betrekking tot de uitvoering van
de uitzonderingsregel medische noodzaak bij aanvang van het preferentiebeleid
veel signalen van problemen gekregen, onder andere conflicten aan de apothekersbalie
of het niet accepteren van verzekeraars van een recept waarop medische noodzakelijkheid
(«m.n.») was aangegeven. Alle partijen zijn het erover eens dat
op dit moment de uitvoering van de uitzonderingsregel geen grote problemen
meer oplevert in de uitvoering: «m.n» op het recept wordt algemeen
geaccepteerd.Invloed preferentiebeleid op relaties patiënt –
arts – apotheker – verzekeraar – verzekerde• De NPCF is van mening dat bij de invoering van het preferentiebeleid
onvoldoende aandacht is besteed aan de vaak complexe relaties tussen voorschrijvers,
patiënten, verzekeraars en afleveraars.• De NPCF en de KNMG zien beiden de communicatie van het preferentiebeleid
richting patiënt, zeker in de context van ander beleid dat de patiënt
raakt, als bijzonder lastig. Het is moeilijk uit te leggen waarom een patiënt
op een ander middel wordt overgezet. Het oerwoud aan regels die, in de ogen
van de patiënt, op elkaar lijken en elkaar beïnvloeden, maakt die
taak nog complexer, hetgeen tot lastige situaties kan leiden in de spreekkamer.• Verzekeraars stellen zich volgens de KNMG op als redelijke gesprekspartners
richting voorschrijver over dit onderwerp: hoewel de emoties rondom de invoering
van het preferentiebeleid in het begin hoog opliepen, loopt de communicatie
nu veel beter. Wel had ZN zich volgens de KNMG minder terughoudend moeten
opstellen in de communicatie naar voorschrijvers.• De KNMP is van mening dat de apotheker wordt gebruikt als communicatie-instrument
richting patiënt (consequenties van het beleid uitleggen) en voorschrijver
(hoe omgaan met medische noodzaak). Hoewel de KNMP dit niet als een primaire
rol ziet van de apotheker, maar van de verzekeraar, blijken hier in de praktijk
tot nu toe weinig klachten over binnen te komen. • De voorzichtige inzet van het preferentiebeleid ziet de KNMP als
een positief punt, omdat relaties tussen partijen niet worden ondermijnd.
Wel is het zo dat de relatief goede relaties tussen apothekers en verzekeraars
volgens de KNMP vooral te danken zijn aan het geneesmiddelenconvenant.Overige punten van kritiek op het preferentiebeleid• Behalve in de context van de relatie tussen arts en patiënt
zien de NPCF, de KNMG en de KNMP het gebrek aan communicatie als een algemeen
punt van kritiek. In het bijzonder zijn partijen van mening dat de verzekeraars
te sterk voor de communicatie naar de patiënt hebben geleund op artsen
en apothekers en zelf te weinig activiteiten hebben ontplooid op dit front.• KNMP noemt daarnaast de administratieve consequenties van de veelheid
aan regels die van invloed zijn op het afleveren van geneesmiddelen en op
elkaar (onder andere regelingen van individuele verzekeraars, preferentiebeleid,
bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering).Door partijen meegegeven voorstellen voor verbetering van huidig beleid• Maak financiële opbrengsten van het preferentiebeleid direct
merkbaar/zichtbaar voor patiënten. Bijvoorbeeld door direct aan de balie
het voordeel te kunnen zien door een korting (NPCF).• Voorkom verwarring bij de patiënt door de termijn van herevaluatie
van preferente middelen minimaal een jaar te laten zijn (NPCF).• Verzekeraars zouden bij het eventueel uitbouwen van het preferentiebeleid
(waar in het bijzonder de KNMG niet voor is) meer aandacht moeten besteden
aan communicatie naar de patiënten/verzekerden (alle partijen).• Blijf controleren of het preferentiebeleid proportioneel is, met
andere woorden of de doelmatigheidsopbrengst opweegt tegen de onrust die het
beleid in het veld oplevert (KNMG).• Als het preferentiebeleid wordt uitgebreid dient dit bij voorkeur
uniform door verzekeraars worden ingevuld (KNMG).ConclusieDe kernvraag van deze evaluatie is of het preferentiebeleid resulteert
in prijsdaling van geneesmiddelen zonder onaanvaardbare consequenties voor
de patiënt. Deze evaluatie toont aan dat het preferentiebeleid inderdaad
tot een kostenbesparing heeft geleid en dat er geen onaanvaardbare gevolgen
voor patiënten zijn opgetreden. Ik zie daarom geen aanleiding de regelgeving
die preferentiebeleid mogelijk maakt op dit moment te wijzigen. Meer in het
bijzonder zie ik als de belangrijkste bevindingen van de evaluatie de volgende:• Verzekeraars hebben de geboden mogelijkheid daadwerkelijk en op
een verantwoorde wijze opgepakt, wat ik als een positief signaal zie.• Het resultaat van het preferentiebeleid is nog bescheiden, vooral
vanwege het overschaduwende effect van het succesvolle geneesmiddelenconvenant
en de beperking van de dynamiek als gevolg van de laagste prijsregel in de
WTG-tariefsystematiek. Om tot meer prijsconcurrentie te komen zal ik voor
de toekomst met het CTG/Zaio de mogelijkheden verkennen om de tariefsystematiek
zodanig aan te passen een betere werking van het preferentiebeleid.• De uitvoering van het preferentiebeleid heeft, na initiële
strubbelingen, tot weinig problemen geleid.• Er zijn geen signalen dat het preferentiebeleid ertoe heeft geleid
dat patiënten noodzakelijke geneesmiddelen niet vergoed hebben gekregen.• Bij verdere uitbouw zal meer aandacht aan communicatie moeten worden
gegeven, vooral richting patiënt maar ook richting voorschrijver.
Verzekeraars zouden hierbij meer nadrukkelijk hun verantwoordelijkheid moeten
nemen. Ook roep ik verzekeraars op de voorstellen voor verbetering van het
huidige preferentiebeleid in hun overwegingen over voortzetting van het preferentiebeleid
mee te nemen.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. Hoogervorst 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30300-XVI-170.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl