Modernisering ouderenzorg; Brief minister en staatssecretaris over de zorg aan ouderen met psychische problemen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24333, nr. 17

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

17-06-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24333 nr. 17

06-06-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamHet domein van de beleidsbrief en de adviesaanvragenKorte inhoud van de adviezen:De belangrijkste aanbevelingen in de adviezen zijn:Algemene reactie op de adviezen:Beleidsmaatregelen 1. Programmatische samenwerking/circuitvorming2. Capaciteit en zorgvernieuwing3. Comorbiditeit4. Chronisch psychiatrische patiënten5. Allochtone ouderen met psychische problematiek6. Preventie7. Deskundigheidsbevordering en kwaliteit van zorgTot slotOndertekeningBIJLAGE
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24333Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 333Modernisering ouderenzorgnr. 17BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN
EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalRijswijk, 6 juni 1996In deze brief zetten wij onze beleidsvoornemens uiteen voor de zorg
aan ouderen met psychische problemen. Hiermee reageren wij op de adviezen
die de voormalige Nationale Raad voor de Volksgezondheid over dit onderwerp
heeft uitgebracht. Gezien de omvang en complexiteit van het terrein alsmede
de daarbij behorende verschillende vraagstellingen is voor een adviesaanvraag
in twee delen gekozen. Het eerste deel («Psychogeriatrie: zorg voor
dementerenden deel 3: advies») betreft de zorg voor dementerende ouderen.
Het tweede en laatste («Ouderenpsychiatrie, over de zorg voor ouderen
met psychische stoornissen) de zorg voor ouderen met andere psychische stoornissen.Na het verschijnen van het eerste advies hebben wij besloten een integrale
reactie op beide adviezen te geven. Deze brief bevat die reactie. Het domein van de beleidsbrief en de adviesaanvragenDe adviezen en onze beleidsbrief hebben betrekking op psychische problematiek
die zich voor het eerst na het 65e levensjaar voordoet. Deze valt grofweg
in drie categorieën uiteen: het dementiesyndroom, psychiatrische problematiek
die zich voor het eerst manifesteert op oudere leeftijd en ernstige psychosociale
problemen die gepaard gaan met het ouder worden (Gezondheidsraad, 1988). Voor
het totaal aan psychische problematiek bij ouderen is de term ouderenpsychiatrie
gebruikelijk. Wij sluiten ons hierbij aan.Gezien de raakvlakken met de groep ouder geworden psychiatrische patiënten
wordt ook hieraan kort aandacht besteed. Korte inhoud van de adviezen:Volgens de Raad is er sprake van een achterstandssituatie wat betreft
de kwaliteit van zorg en de capaciteit. Dit laatste geldt vooral voor de zorg
voor dementerenden. De tijd is rijp om een voorrangsbeleid te voeren. De vergrijzing
van de bevolking maant hierbij tot enige voortvarendheid.In beide adviezen staat de vorming van een (transmuraal) zorgcircuit en
programmatische samenwerking centraal. Hiermee bedoelt de Raad dat ambulante
en intramurale voorzieningen tezamen een laagdrempelig, samenhangend, voorzieningenoverstijgend
en geïntegreerd aanbod bieden met betrekking tot de preventie, diagnostiek,
behandeling, verzorging en verpleging van ouderen met psychische problemen.
Dit schept goede voorwaarden om enerzijds de bestaande capaciteit beter te
benutten en anderzijds een bijdrage te leveren aan gewenste kwaliteitsverbetering
en inhoudelijke vernieuwing in de zorg.Hierbij zijn vele beroepsbeoefenaren en instellingen betrokken: huisartsen,
thuiszorgorganisaties, bejaardenoorden en verpleeghuizen, Regionale Instellingen
voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg (RIAGG), de Algemene Psychiatrische
Ziekenhuizen (APZ), de Regionale Instellingen voor Beschermd Wonen (RIBW)
en de algemene ziekenhuizen (inclusief de Psychiatrische Afdelingen, PAAZ'en).
Daarbij richt de ouderenzorg zich met name op dementerende ouderen, en richt
de GGZ zich op ouderen met andere psychische problemen en de diagnostiek bij
vermoedens van een dementiesyndroom.De diverse aanbevelingen die in het advies worden gedaan, hebben alle
direct of indirect betrekking op deze doelstelling. De belangrijkste aanbevelingen in de adviezen zijn:– bevorderen van de programmatische samenwerking en circuitvorming
door aanpassingen in verstrekkingen, planning en financiering– uitbreiding van capaciteit (de komende vier jaar ca. f 200
miljoen extra per jaar voor intramurale zorg, kleinschalig georganiseerde
genormaliseerde woonvormen, respijtzorg en crisisopvang en thuiszorg)– realiseren van zorgvernieuwing, onder andere via zorgvernieuwingsfondsen– planningsnormen en verhoging van bekostigingsrichtlijnen voor
ouderen met multiple problematiek (somatisch en psychiatrisch, de zogenaamde
«double-trouble groep»)– versterken van preventie– deskundigheidsbevordering en kwaliteitsverbetering– een meerjarig onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma om de realisatie
van bovenstaande aanbevelingen te stimuleren Algemene reactie op de adviezen:In de GGZ en in de ouderenzorg is lange tijd weinig aandacht besteed aan
de groep ouderen met psychische stoornissen. Wij delen de knelpuntenanalyse
van de Raad op hoofdlijnen en zijn van mening dat de zorg voor deze groep
ouderen een impuls nodig heeft. In navolging van de Raad stellen we de programmatische
samenwerking/circuitvorming tussen de ouderenzorg en GGZ en binnen de beide
sectoren centraal.De GGZ en de ouderenzorg werken hard aan verbeteringen in de zorg en de
realisatie van programmatische samenwerking. Vooral de zorg voor dementerende
ouderen heeft de afgelopen jaren veel aandacht gekregen. Voor ouderen met
andere psychische problemen ligt dit anders. Een attitudeverandering
is noodzakelijk. Elders in deze nota lichten wij toe hoe wij deze willen bevorderen.Naast gerichte inzet van beschikbare middelen staat het beleid voor de
ouderenzorg en de GGZ in het teken van inhoudelijke en bestuurlijke vernieuwing.Met het realiseren van programmatische samenwerking, circuitvorming, extramuralisering,
substitutie en versterking van preventie verwachten wij binnen de ouderenpsychiatrie
kwaliteits- en doelmatigheidswinst te behalen. In de ouderenzorg staat daarbij
de gerichte inzet van de capaciteit van bejaardenoorden centraal. Voor de
GGZ betekent dit dat de GGZ-instellingen voldoende capaciteit dienen aan te
wenden voor oudere cliënten, conform de demografische ontwikkelingen.
De toename van de vraag kan op deze manier opgevangen worden. Aan uitbreiding
van de capaciteit met f 200 miljoen, zoals de Raad adviseert, bestaat
dan geen behoefte.De intramurale capaciteit voor dementerende ouderen is de afgelopen jaren
toegenomen. Inmiddels nemen de wachtlijsten af. Voor de intramurale GGZ-instellingen
bestaat momenteel geen aantoonbaar capaciteitsprobleem.Bij het realiseren van verbeteringen in de ouderenpsychiatrie is de rol
van de rijksoverheid vooral stimulerend en voorwaardenscheppend. Wij hebben
al veel in gang gezet en verwijzen naar het Integraal Actieprogramma Ouderenbeleid,
de beleidsbrief Modernisering Ouderenzorg, het Beleidstoetsingskader Verpleeghuizen
ten behoeve van de heroverweging van de bouwinitiatieven in het kader van
de Wet ziekenhuisvoorzieningen (WZV), de uitvoering van de Nota Onder Anderen,
het persoonsgebonden budget en het instellen van zorgvernieuwingsfondsen (AWBZ).
Naast de maatregelen genoemd in de verschillende nota's willen wij via experimenten
en onderzoek de ontwikkeling van de ouderenpsychiatrie stimuleren. Beleidsmaatregelen 1. Programmatische samenwerking/circuitvormingZowel de ouderenzorg als de GGZ bevinden zich in een periode van inhoudelijke
en bestuurlijke vernieuwing. Met de gaande en op handen zijnde veranderingen
in de planning, financiering en verstrekkingensystematiek bevorderen wij flexibiliteit,
samenhang en samenwerking binnen en tussen de sectoren en stimuleren wij de
ontwikkeling van zorgcircuits en programmatische samenwerking.Centraal in de ouderenzorg staan het onderbrengen van de bejaardenoorden
in de AWBZ per 1 januari 1997, de harmonisatie van eigen bijdragen voor bejaardenoorden
en verpleeghuizen, de verdere uitbouw en nadere regeling van een zorgvernieuwingsfonds
en een geïntegreerde, onafhankelijke en objectieve indicatiestelling
(beleidsbrief Modernisering Ouderenzorg).In de GGZ stimuleren wij de ontwikkeling van aparte zorgcircuits, waaronder
een circuit voor ouderen. De ontwikkeling van MFE'en vormt een belangrijk
element in de circuitvorming voor volwassenen en ouderen. Een MFE (multifunctionele
eenheid) is een bundeling van ambulante functies en bedden voor kortdurende
opname door APZ, RIAGG en de Psychiatrische Afdeling van een Algemeen Ziekenhuis
(PAAZ). De schotten tussen de GGZ-instellingen worden zoveel mogelijk weggenomen en de samenhang met de eerste lijn, het algemeen ziekenhuis
en de ouderenzorg wordt bevorderd. Door de ontwikkeling van zorgcircuits,
MFE'en en daaraan gekoppeld specifieke zorgprogramma's voor ouderen ontstaat
een beter op de vraag afgestemd aanbod: thuis, ambulant, semi- en intramuraal.Dit geïntegreerde aanbod van GGZ-functies kan op verschillende manieren
vorm krijgen. In de beleidsbrief Geriatrie van september 1995 hebben wij vastgelegd
dat MFE-vorming in principe dient plaats te vinden op het terrein van het
algemeen ziekenhuis, teneinde de diagnostiek en behandeling van somatische
en psychische problematiek beter op elkaar te laten aansluiten. Op deze wijze
hopen wij ondermeer de versnippering op het gebied van de diagnostiek van
dementerende ouderen tegen te gaan. RIAGG, verpleeghuizen, APZ en geriatrische
afdelingen in algemene ziekenhuizen (GAAZ) zijn hierin actief. Wij zullen
initiatieven steunen om hierover afspraken te maken en de doelmatigheid te
vergroten.Bestuurlijk zijn ouderenzorg en GGZ twee verschillende sectoren. Programmatische
samenwerking is hierdoor complex, maar wel goed mogelijk. Beide sectoren worden
gefinancierd uit de AWBZ. Voor beide sectoren is de voorziene vereenvoudiging
van de WZV per 1 januari 1998 van belang. Het huidige systeem van planvorming
wordt verlaten en vervangen door een systeem van landelijke sectorale en regionale
zorgvisies. De landelijke sectorale zorgvisie voor de GGZ (voor de GGZ-voorzieningen
die onder de WZV vallen (APZ'en, RIBW'en en PAAZ'en) is in voorbereiding.
De landelijke sectorale zorgvisie voor de verpleeghuizen heeft inmiddels vorm
gekregen in een beleidstoetsings- kader. Deze twee landelijke sectorale zorgvisies
zullen op elkaar worden afgestemd.Op regionaal niveau zijn geïntegreerde regiovisies mogelijk, waardoor
de ouderenzorg en GGZ zich in samenhang kunnen ontwikkelen.Een aantal onderwerpen zal bij het afstemmen van het beleid tussen de
ouderenzorg en de GGZ de komende tijd bijzondere aandacht vergen:– de indicatiestelling;– de (toekomstige) functie van de bejaardenoorden;– de consultatiefunctie.Een goede programmatische samenwerking begint bij de indicatie- stelling.
Op 12 februari jl. hebt u de beleidsbrief indicatiestelling in de care-sectoren
ontvangen, Kamerstukken II, 1995–1996, nr. 24 608 nr. 1. In dit
kader zullen wij nog dit jaar aan het BIO (Breed Indicatie Overleg) en het
IOG (Indicatie Overleg GGZ) vragen om de indicatiestelling in de ouderenzorg
en de GGZ op elkaar af te stemmen.De functie van de bejaardenoorden zal in het kader van de modernisering
van de ouderenzorg veranderen. Wij zien nu al dat een aanzienlijk aantal ouderen
met psychische problematiek in bejaardenoorden verblijft. Diverse onderzoeken
(Van Loveren-Huyben (1988–1994), Westerhof (1993), De Lange (1991) wijzen
uit dat ongeveer 40% van de 140 000 bejaardenoord-bewoners cognitieve,
affectieve of sociale problemen (56 000) heeft.Een goede afstemming met de GGZ-voorzieningen is nodig om zowel kwalitatief
als kwantitatief het aanbod te kunnen afstemmen op de vraag. Wij laten in
dit verband onderzoek verrichten door het NcGv met het doel in kaart te brengen
of en onder welke voorwaarden het bejaardenoord een geschikte plaats is voor
ouderen met een psychiatrische achtergrond. Dit zal eind 1997 zijn afgerond. Voor een adequaat hulpaanbod is het van belang dat instellingen een beroep
kunnen doen op elkaars deskundigheid. Wederzijdse consultatie tussen beide
sectoren is in principe binnen de bestaande financierings- en verstrekkingssystematiek
mogelijk. Toch meldt het advies dat aanbieders aangeven hierbij financiële
knelpunten te ondervinden. Wij zullen hierover met hen nog voor de zomer in
overleg treden. Bij de flexibilisering van de AWBZ zal worden nagegaan in
hoeverre consultatie als een aparte zorgfunctie geregeld zou moeten worden.
Deze functie dient binnen het door het COTG vastgestelde budget te worden
aangeboden.Met bovengenoemde veranderingen in wet- en regelgeving creëren wij
de voorwaarden voor programmatische samenwerking. De verdere ontwikkeling
en uitvoering is aan het veld, de invulling zal regionaal vorm moeten krijgen.Ten behoeve van de MFE-ontwikkeling wordt op dit moment door het NcGv
een onderzoek verricht naar de effecten van MFE-vorming op de organisatie
van de functie ouderenpsychiatrie. Vragen betreffen ondermeer de schaalgrootte
van de MFE en de organisatie van intake, diagnostiek en hulpaanbod (met name
kortdurende behandeling).Verder zullen wij in de loop van 1996 een vraagbaak (help-desk) instellen
ten behoeve van de oprichting van een MFE.Ook zullen wij per 1 juni 1996 ter uitvoering van de beleidsbrief Geriatrie
drie proefprojecten «Geriatrische netwerken» financieren ten behoeve
van de uitvoering van geriatrische netwerkvorming. Daarnaast zullen wij een
project met geriatrie op liaison-basis subsidie toekennen. De uitvoering van
de vier projecten zal vergezeld worden van een vooral procesmatig evaluatie-onderzoek.Daarnaast wordt onderzoek gedaan naar het functioneren, in termen van
kwaliteit en succes- en faalfactoren van psychogeriatrische teams. Het onderzoek
zal eind 1996 zijn afgerond.Tenslotte vermelden wij dat de psychiaters die aan algemene ziekenhuizen
zijn verbonden, door collega-specialisten steeds vaker geconsulteerd worden
voor oudere patiënten. Naar aanleiding van een advies van de Commissie
Ziekenhuispsychiatrie subsidiëren wij de Nederlandse Federatie Ziekenhuispsychiatrie
om een voorlichtingsbrochure over het belang en de mogelijkheden van de ziekenhuispsychiatrie
samen te stellen en te verspreiden. Deze brochure zal nog dit jaar beschikbaar
komen voor directies van algemene ziekenhuizen en voor zorgverzekeraars. 2. Capaciteit en zorgvernieuwingDoor de demografische ontwikkelingen groeit het absolute aantal ouderen
met psychische problematiek. Vooral het aantal dementerenden groeit. Hierdoor
neemt ook de zorgvraag toe. Om hieraan tegemoet te komen, nemen wij de volgende
beleidsmaatregelen.Dementerende ouderen die 24-uurs-zorg nodig hebben, verblijven met name
in verpleeghuizen en in de groepsopvang in bejaardenoorden.In het kader van de modernisering van de ouderenzorg zal het «bejaardenoord
nieuwe stijl» in toenemende mate ook zorg gaan bieden aan bepaalde groepen
verpleeghuispatiënten (met name lichte tot middelzware psychogeriatrische
problematiek). Hiermee komt per saldo extra intramurale capaciteit voor dementerende
ouderen beschikbaar. Deze functieverschuiving heeft bouwkundige, financiële
en personele consequenties. Ook voor de thuiszorg heeft dit gevolgen. Het College voor Ziekenhuisvoorzieningen heeft inmiddels advies uitgebracht
over de bouwkundige aanpassingen waarmee dit gepaard dient te gaan. Het COTG
is gevraagd richtlijnen te formuleren voor de vaststelling van budgetten.
In het licht van de veranderende functie van het bejaardenoord laten wij op
dit moment onderzoek doen naar de kwaliteitseisen die gesteld dienen te worden
aan het verpleegkundige en verzorgende personeel. Dit onderzoek zal nog dit
jaar worden afgerond.Ook in de GGZ is sprake van selectieve groei. In de komende vier jaar
zullen wij 1400 plaatsen in RIBW'en realiseren, die voor een deel ten goede
zullen komen aan oudere psychiatrische patiënten.Bij de verdere ontwikkeling en vernieuwing van de hulpverlening spelen
de zorgvernieuwingsfondsen een belangrijke rol. Op 6 mei 1996 hebben wij over
zorgvernieuwing in de AWBZ een brief aan u gezonden (Kamerstukken II, 1995–1996,
24 404, nr. 19). De ouderenpsychiatrie heeft zowel te maken met het Zorgvernieuwingsfonds
voor Verzorging en Verpleging als met het Zorgvernieuwingsfonds Geestelijke
Gezondheidszorg. Bij de hieronder te noemen gelden moet worden opgemerkt dat
het totaal-bedragen betreft waarvan een deel beschikbaar is voor ouderen met
psychische problematiek.Een groot deel van de financiële ruimte die beschikbaar is voor de
groei van de ouderenzorg in 1996 zetten wij in via het eerstgenoemde zorgvernieuwingsfonds.
Voor 1996 bevat dit totaal f 389 miljoen. Het Zorgvernieuwingsfonds Geestelijke
Gezondheidszorg bevat nu f 74.9 miljoen.Ook via het beleidstoetsingskader-verpleeghuiszorg zullen wij extramuralisering
stimuleren. Belangrijke punten hieruit zijn:– geen verdere uitbreiding van reguliere intramurale verpleeghuiscapaciteit
op of boven de toegestane norm van 70%;– bevorderen van de realisering van verpleegunits in bejaardenoorden
middels het benutten van leegkomende WBO-capaciteit of middels substitutie
van WBO-capaciteit;– bevorderen van substitutie van intramurale verpleeghuis- en bejaardenoordzorg
in extramurale zorg en het inzetten van uitbreidingscapaciteit in extramurale
vorm;– bevorderen van flexibele opvang ter ontlasting van de mantelzorg.Ter versterking van de mogelijkheden om zelfstandig te blijven wonen zijn
binnen de zorg aan dementerende ouderen de afgelopen jaren tal van mogelijkheden
ontwikkeld, zoals casemanagement, ondersteuning van de mantelzorg, logeerhuizen
en crisisopvang. Het is nu vooral van belang om te weten op welke schaal deze
vernieuwingen zijn geïmplementeerd. Hiernaar zullen wij dit jaar onderzoek
laten doen.De zorgverlening aan thuiswonende ouderen met andere psychische problemen
dan het dementiesyndroom is minder tot ontwikkeling gekomen. Momenteel is
evaluatie-onderzoek gaande naar de Psychiatrische Intensieve Thuiszorg, dat
voor de zomer zal zijn afgerond. Deze PIT-projecten bestaan ook voor ouderen.
Daarnaast zullen wij diverse experimenten ondersteunen voor de ontwikkeling
van hulp aan deze ouderen en betrokken familie of verzorgers in de thuissituatie.
Ook hiermee zullen we dit jaar beginnen.De Stichting Experimenten Volkshuisvesting heeft het afgelopen jaar het
thema «kleinschalig wonen voor ouderen met het dementiesyndroom en andersoortige
psychische problematiek» ontwikkeld.Dit programma zal de komende drie jaar worden voortgezet. Naast voldoende volume aan voorzieningen is het ook noodzakelijk dat er
voldoende gekwalificeerde hulpverleners zijn. In de GGZ zijn te weinig psychiaters
werkzaam met ouderenpsychiatrie als aandachtsgebied. Wij zullen in het regulier
overleg met de NVP erop blijven aandringen dit knelpunt weg te nemen.Tot slot zijn in het COTG richtlijnen aan de orde voor aanpassingen in
de honoreringsstructuur voor huisartsen. Concreet betekent dit een verhoging
van de honorering met 15% per oudere ziekenfondspatiënt. 3. ComorbiditeitOp het terrein van de ouderenpsychiatrie is sprake van comorbiditeit.
De Raad noemt dit «double trouble problematiek». Dit wil zeggen
dat ouderen met psychische problematiek verblijvend in APZ'en een lichamelijke
zorg-/verpleegbehoefte ontwikkelen en verpleeghuispatiënten psychische
problemen krijgen. Geregeld krijgen wij aanvragen van APZ-en voor een afdeling
verpleeghuiszorg en omgekeerd. Teneinde ons beleid in deze te kunnen funderen
hebben wij door het Nationaal Ziekenhuis Instituut onderzoek laten doen. Wij
zullen hiervan binnenkort de resultaten ontvangen. Belangrijkste conclusie
lijkt te zijn dat zich geen wezenlijke problemen voordoen en dat deze patiënten
verantwoord binnen de instelling kunnen blijven waarin zij in eerste instantie
zijn opgenomen, mits APZ'en voor deze groep verpleeghuisdeskundigheid aantrekken
en verpleeghuizen psychiatrische deskundigheid (met name wederzijdse consultatie).
Wij zien dan ook geen reden de planningsnormen te veranderen. Het overplaatsen
van ouderen moet zoveel mogelijk vermeden worden, maar kan in incidentele
gevallen onvermijdelijk zijn om adequate zorg te bieden. 4. Chronisch psychiatrische patiëntenZoals al in het begin van deze nota gesteld, zullen wij niet uitputtend
ingaan op de zorgverlening aan oudergeworden chronisch psychiatrische patiënten.
Wel besteden wij kort aandacht aan de relaties tussen de GGZ en de ouderenzorg
op dit punt.Wijzigingen in de zorgvraag als gevolg van dementiesyndroom of somatische
zorgbehoefte dienen door consultatie en zonodig A-verpleegkundige-hulp te
worden opgevangen.Bij het ouder worden kan het psychiatrische beeld ook minder pregnant
worden. Deze mensen kunnen dan soms in sociowoningen, in een RIBW, of soms –
onder bepaalde voorwaarden – in een bejaardenoord terecht.Uitgangspunt is dat de ouderen bij veranderingen in de zorgbehoefte zo
min mogelijk overgeplaatst worden. Wanneer overgang naar andere voorzieningen
toch noodzakelijk is, dient dit zorgvuldig te geschieden. Het betreft een
kwetsbare groep ouderen voor wie de kwaliteit van de zorg gegarandeerd moet
blijven. Wij zullen de ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend volgen. 5. Allochtone ouderen met psychische problematiekValide incidentie- en prevalentiecijfers voor allochtone ouderen met psychische
problematiek zijn niet voorhanden, uitgezonderd voor het dementiesyndroom.
Wel is bekend dat psychische problemen door allochtonen vaak niet als zodanig
worden benoemd, maar vertaald in lichamelijke klachten. Het totale aantal
allochtonen van 65 jaar en ouder bedroeg in 1994 175 700. Deze groep
zal de komende jaren groter worden.Het aantal allochtone ouderen lijdend aan het dementiesyndroom bedroeg
in 1990 3 000. Dit aantal zal toenemen tot 5 000 in het jaar 2000.
Over het algemeen zijn allochtone ouderen slecht op de hoogte van de voorzieningen op het terrein van de hulpverlening. Mede hierdoor vindt
diagnostiek vaak (té) laat plaats en komt ondersteuning pas op gang
als opname in een instelling onvermijdelijk is geworden. Teneinde de toegankelijkheid
van de zorg te vergroten, ondersteunen wij momenteel een voorlichtingsproject
van de Nederlandse Islamitische Bond voor Ouderen (NISBO). 6. PreventieAan preventie hechten wij groot belang. Onze verantwoordelijkheid hierin
is het stellen van prioriteiten, het garanderen van financiering en het zorgen
voor een landelijke onderzoeks- en ontwikkelingsstructuur. De financiering
van preventie is geregeld in de premies en de Wet op de Collectieve Preventie.Het Nederlands centrum Geestelijke volksgezondheid ontvangt van ons een
basissubsidie en functioneert als landelijk onderzoeks- en ontwikkelingsinstituut
voor de GGZ. Hiermee heeft het NcGv diverse preventie-programma's voor ouderen
laten uitvoeren en geëvalueerd, onder andere gericht op het voorkómen
van eenzaamheid. Daarnaast is het Landelijk Ondersteuningspunt Preventie GGZ
bij het NcGv ondergebracht. Het LOP neemt de coördinatie van preventieprojecten
(onder andere voor ouderen) voor zijn rekening.De ontwikkeling en uitvoering van preventie is in eerste instantie een
verantwoordelijkheid van het veld. Met name de RIAGG's en GGD'en ondernemen
tal van activiteiten op het gebied van preventie en ouderen. Gezien de hoeveelheid ontwikkelde preventieprogramma's voor ouderen staan
wij nu voor de vraag of in de toekomst het accent dient te liggen op het ontwikkelen
van nieuwe preventie-activiteiten danwel op het implementeren van ontwikkelde
preventie-programma's. Wij hebben recentelijk aan de Voorlopige Raad voor
de Volksgezondheid en Zorggerelateerde Dienstverlening gevraagd om ons hierover
medio 1996 te adviseren. Dit advies willen wij gebruiken voor de aansturing
van (GGZ) preventie-activiteiten in 1997.Onder de bevolking en ook bij hulpverleners is weinig bekend (over de
gevolgen) van psychische stoornissen bij ouderen en de behandelmogelijkheden.
Hierdoor worden problemen nog te vaak (te) laat herkend. Momenteel ondersteunen
wij daarom de produktie van een videoband voor ouderen en één
voor hulpverleners, die gebruikt zullen worden in een voorlichtings- en deskundigheidsbevorderingsprogramma
over depressies bij ouderen.Met betrekking tot het dementiesyndroom is reeds aan voorlichting gedaan
(onder andere via televisiedocumentaires). Daarnaast vervult de door ons ondersteunde
Alzheimerstichting hierin een structurele taak.Veel van de gezondheidswinst die met preventie bij ouderen te behalen
valt, bevindt zich buiten het domein van de gezondheidszorg (facetbeleid).
In het Integraal Actieprogramma Ouderenbeleid 1995–1998 presenteren
wij een breed spectrum aan maatregelen met als doel voorkomen van sociaal
isolement en verbeteren van sociaal-economische omstandigheden van ouderen. 7. Deskundigheidsbevordering en kwaliteit van zorgFinanciering van deskundigheidsbevordering via scholing en ontwikkeling
van protocollen, standaarden en richtlijnen voor diagnostiek en behandeling
kan binnen de bestaande financiële kaders plaatsvinden. De ontwikkeling van bij- en nascholing is de verantwoordelijkheid van
het veld. Voor verpleegkundigen en verzorgenden is met name op het terrein
van dementiesyndroom reeds veel aan bij- en nascholing ontwikkeld. De vraag
is op welke schaal hulpverleners gebruik maken van het bestaande aanbod. Hiernaar
zullen wij in 1997 onderzoek laten verrichten.Voor de financiering hiervan zijn fondsen beschikbaar: het AWO, AWOB-
en het AWOZ-fonds. Wij hebben vernomen dat deze fondsen naar elkaar verwijzen
voor de ontwikkeling van voorzieningoverstijgende bij- en nascholing. Initiatiefnemers
vallen daardoor tussen wal en schip. Wij zullen dat met de fondsen bespreken.
Daarnaast zal deze zomer een evaluatie door het NEI (Nederlands Economisch
Instituut) van de inzet van deze fondsen op het terrein van scholing gereed
zijn. Wij zullen de gegevens hierover zo snel mogelijk naar de Kamer sturen.In overleg met de LHV zullen wij de opleiding tot huisarts laten evalueren
op mogelijke knelpunten in het onderwijs over ouderen, waaronder dementiële
en psychiatrische problematiek.Huisartsen hebben een belangrijke rol aan de poort van de hulpverlening.
Hun functie in de ouderenpsychiatrie is met name vroegtijdige signalering
en tijdige verwijzing. De versterking van de positie van de huisarts, vooral
om de poortwachtersfunctie beter te vervullen, krijgt van ons veel aandacht.
In september is 1995 is de rapportage van de Paritaire Werkgroep Huisartsenzorg
verschenen. Direct daarop aansluitend hebben de LHV, de verzekeraars en wij
gezamenlijke afspraken gemaakt over het doorvoeren van concrete maatregelen.
Zo zullen de komende jaren experimenten starten ter versterking van de poortwachtersfunctie.
Wij zullen met de LHV overleggen over een pilot-project op het terrein van
de ouderenpsychiatrie ten behoeve van verbetering van de vroegtijdige signalering
van GGZ-problematiek bij ouderen.De Landelijke Huisartsen Vereniging ontvangt een structurele financiering
ten behoeve van deskundigheidsbevordering. Hiermee zijn onder andere standaarden
voor het dementiesyndroom en depressie opgesteld alsmede een deskundigheidsbevorderingspakket
dementie.Omdat er nog steeds een gebrek aan belangstelling voor en kennis van het
specifieke van psychische problemen bij ouderen is, zowel bij hulpverleners
als bij ouderen zelf, vinden wij een attitudeverandering noodzakelijk waarbij
de boodschap is dat ook op oudere leeftijd behandeling mogelijk en wenselijk
is. Hierdoor zal ook de signalering verbeteren. Wij zullen dit bij gelegenheid
blijven benadrukken. Overigens constateren wij dat ook hier sprake is van
enige kentering.Daarnaast is het zo, dat mét de demografische ontwikkelingen ook
het hulp-/zorgaanbod passend op een veranderende vraag moet veranderen. Ook
dit is iets dat wij bij gelegenheid benadrukken.Er zijn momenteel vijf leerstoelen geriatrie, een leerstoel ouderenpsychiatrie,
een leerstoel psychogeriatrie en twee leerstoelen verpleeghuisgeneeskunde.
In plaats van versnippering door uitbreiding leggen wij prioriteit bij de
versterking van het onderwijs, onderzoek en patiëntenzorg bij deze lokaties,
zodat een aantal hiervan kan uitgroeien tot kenniscentra. Over de mogelijkheden
hiervan zullen wij overleggen met de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.Wij hebben het bestuur van de Vereniging Academische Ziekenhuizen gevraagd
ons te informeren over de topreferentiefunctie psychiatrie in academische
ziekenhuizen. Doel is te komen tot onderlinge afstemming tussen academische
ziekenhuizen over de specifieke problematieken en patiëntengroepen
van de topreferentiefuncties. Ook hiervan kan een stimulans uitgaan op de
bundeling van kennis.Wat betreft kwaliteitsbeleid hebben wij al gewezen op de activiteiten
van huisartsen. Ook de Landelijke Specialisten Vereniging beschikt over eigen
middelen voor het ontwikkelen van protocollen, richtlijnen en standaarden.
Bij- en nascholing en protocolontwikkeling zijn daarbinnen speerpunten.Wat betreft de verzorgenden en verpleegkundigen zullen wij het Landelijk
Centrum Verzorging & Verpleging vragen bij de uitvoering van zijn werkprogramma
1996 aandacht te besteden aan het ontwikkelen van protocollen, richtlijnen
en standaarden. Wij hebben het Landelijk Centrum Verpleging & Verzorging
tevens verzocht een programma-voorstel te ontwikkelen voor de initiële
opleidingen voor verzorgenden en verpleegkundigen. Doel van dit programma
is het verbeteren van het onderwijscurriculum over ouderen. Een inventarisatie
van de eindtermen en bestaande onderwijsprogramma's zal onderdeel van dit
programma uitmaken.Verder hebben wij de Nederlandse Vereniging voor Geriatrie financiële
ondersteuning gegeven om kwaliteitscriteria voor de beroepsuitoefening van
artsen werkzaam in de sociale geriatrie te ontwikkelen. Tot slotIn deze beleidsbrief hebben wij ons beleid uiteengezet voor ouderen met
psychische problematiek (ouderenpsychiatrie). Centraal daarbij staat de circuitvorming
en programmatische samenwerking.Via (in voorbereiding zijnde) veranderingen in wet- en regelgeving voor
het gehele terrein van de ouderenzorg en GGZ menen wij dat wij voldoende voorzien
in de hiertoe benodigde aanpassingen in planning, financiering en bekostiging.Speciale aandacht in deze trajecten zal worden besteed aan de functie
van de bejaardenoorden, de indicatiestelling en de consultatiefunctie.Daarnaast geven wij middels aansturing van intermediaire organisaties
en eigen activiteiten invulling aan meerjaren onderzoek- en ontwikkelprogramma
om de circuitvorming en verbeteringen in de ouderenpsychiatrie te stimuleren.
Een overzicht van alle in deze beleidsbrief aangekondigde activiteiten vindt
u in de bijlage.Ook voor veldpartijen is een belangrijke rol bij de ontwikkeling en uitvoering
weggelegd. Via invitational conferences willen wij op concrete onderdelen
tot goede afspraken met het veld komen. Om te beginnen zal het NcGv op ons
verzoek in het najaar een invitational conference over de MFE-vorming en de
ouderenpsychiatrie organiseren.De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersDe Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. G. Terpstra BIJLAGEONDERZOEK- EN ONTWIKKELPROGRAMMA OnderwerpOpdrachtgever/UitvoerderTermijnKosten
 1. Programmatische samenwerking   – MFE vorming
voor ouderenNcGv 199650 000 –
helpdesk zorgvernieuwingNcGv 199686 200– evaluatie p.g. teamsNcGv– 1996124 569– doelmatigheid diagnostiek dem.    – geriatrische netwerkendiv. 1996–19981 800 000– indicatiestellingP.M.  – voorl. brochure ziekenhuisps.Ned.
Fed. 199622 000  Ziekenhuispsychiatrie      2.
Zorgvernieuwing   – het BO in de toekomstv Loveren
& Partn. BV 1996219 440 – b.o.
en psychiatrische patiëntenNcGv 1996–1997125 290– implementatie vernieuwing dem.zorg  100 000– ontwikkeling thuishulp oud.psych.  P.M. –
evaluatie onderzoek PITNcGv 199650 110– kleinschalige woonvoorzieningenSEV 1996–1998450 000    3. Preventie   – onderzoek/ontwikkeling
prev. GGZNcGv Structureel – voorlichting dementiesyndroomAlzheimerStg.Structureel385 600– voorl. dementiesyndr., zorgaanbodNISBO1996 (evt.1997)53 083    4. Deskundigheidsbevordering en kwaliteit van zorg   – initiële opleiding verz.&verpl.LCV&V P.M.– evaluatie huisartsenopleidingLHV P.M. –
gebruik bij- & nascholing dem.syndr.  P.M. –
evaluatie inzet fondsenNEI 185 503    P.M.– experim. poortwachter H.A. GGZLHV P.M. –
richtlijnontwikkeling v&vLCV&V P.M. –
kwaliteitscriteria soc. ger.NVG 199667 236N.B.: Sommige onderwerpen en bijbehorende bedragen betreffen meer dan
alleen de ouderenpsychiatrie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24333-17.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl