Stedelijke vernieuwing; Verslag algemeen overleg over het investeringsbudget stedelijke vernieuwing
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25427, nr. 18

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-04-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1998-1999

25427 nr. 18

23-04-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25427Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 427Stedelijke vernieuwingnr. 18VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 april 1999De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer1 heeft op 8 april 1999 overleg gevoerd met staatssecretaris
Remkes van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en staatssecretaris
Ybema van Economische Zaken over het investeringsbudget stedelijke vernieuwing
(ISV)(25 427, nr. 17).Van het overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van Dok-van Weele (PvdA) merkte op dat investeren in
de woonomgeving een blijvende opdracht van de overheid is. Weliswaar is de
periode van het inhalen van de fysieke achterstand grotendeels achter de rug,
maar dit betekent allerminst dat de steden af zijn. De PvdA drong al jaren
aan op een structureel en breed vervolg op het stadsvernieuwingsfonds in de
vorm van een fonds voor stedelijke vernieuwing en had geijverd voor het vrijmaken
van een extra budget tot het jaar 2010 van zo'n 4,8 mld. ter bevordering van
de vitaliteit van de steden. De vitaliteit van en het leefklimaat en het sociaal
beheer in de steden blijven onverkort de aandacht van de PvdA behouden, hetgeen
te maken heeft met de problematiek in de steden en de verandering van de omgeving.
Zij wees op de interactie, de concurrentie en de aanzuigende werking die uitgaan
van nieuwbouw van mooiere en grotere huizen op Vinex-locaties, met name voor
de midden- en hogere inkomens. Door het bebouwen van Vinex-locaties worden
de koop- en de huursector in de steden uitgehold, als niet tegelijkertijd
veel aandacht uitgaat naar die steden. Dit geldt speciaal voor de groeikernen.
Zij benadrukte de noodzaak van het nemen van preventieve maatregelen om de
discrepantie tussen vraag en aanbod van woningen tegen te gaan, ook in de
nieuwe Vinex-locaties, en vond het buitengewoon belangrijk dat het initiatief
gestalte krijgt om te komen tot een parlementair onderzoek, voordat grote
uitspraken worden gedaan over de vijfde nota.De PvdA wilde zich sterk maken voor het investeringsbudget stedelijke
vernieuwing (ISV) waarvan de omvang, de verdeling en de toetsingscriteria
zijn gericht op het bereiken van vitale, duurzame en ongedeelde steden en
verwachtte dat het ISV een verdere uitwerking geeft aan een pluriforme en
multiculturele samenleving. Mevrouw Van Dok vond de wijze waarop
de relatie in de brief is gelegd met het grotestedenbeleid, de functie van
EZ daarin en de stedelijke vernieuwing positief. Zij was tevreden over de
5%-knelpuntenregeling en het stimuleringsbudget. Voorts was zij het ermee
eens dat de rol van de provincie in het geval van rechtstreekse gemeenten
is verdwenen. Positief gestemd was zij verder over het idee van het instellen
van een innovatiecentrum stedelijke vernieuwing, mits zo'n centrum wordt gedragen
en gevoed door lokaal betrokkenen en een functie heeft in relatie met de rijksoverheid.Mevrouw Van Dok vond het van belang bij het instellen van zoiets als het
ISV dat het ambitieniveau spoort met wat wordt ingezet. In de startnotitie
van april 1997 was sprake van een heel brede inzet van het fonds. Het resultaat
dat is neergelegd in de brief van 2 april 1999 vond zij wat teleurstellend.
Het beeld wordt opgeroepen dat tot 2001 jaarlijks 1,3 mld. à 1,5 mld.
is gereserveerd voor stedelijke vernieuwing en dat voor de jaren daarna een
bedrag resteert van 0,7 mld. en 0,8 mld. De jaarbudgetten voor stedelijke
vernieuwing zouden hierdoor overeenkomen met het bedrag dat nu al nodig is
voor de uitvoering van de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing. Weliswaar
heeft de regering het over een groeimodel, maar wordt niet begonnen met een
krimpmodel in vergelijking met wat staat in de startnotitie? Wat wordt verstaan
onder «groeimodel»? Welke regelingen komen erbij? Zij had het
gevoel dat de intensivering die bedoeld was voor extra beleid wordt gebruikt
om de status quo te handhaven. Dit gevoel werd nog versterkt door de volgende
bedreigingen.1. Bij de behandeling van de begroting voor 1999 had zij een motie ingediend
betreffende het Besluit woninggebonden subsidies met het oogmerk dat de corporaties
de socialewoningbouwtaak zouden kunnen overnemen. De regering zegde toe dat
in het kader van de Voorjaarsnota een knelpuntenonderzoek zou worden gehouden
wat oplossingen zou kunnen bieden. Voordat dit onderzoek werd afgerond, hadden
de grote gemeenten al aangegeven dat er sprake is van een knelpunt ter grootte
van zo'n 300 mln.2. Op basis van een motie is een onderzoek ingesteld naar de funderingsproblematiek.
Dit onderzoek wordt in het najaar van 1999 afgerond. Gemeenten die te maken
hebben met palenpest schatten, op basis van wat zij nu weten, dat het gaat
om een probleem waarvan de oplossing een bedrag van 200 mln. vergt. Extrapolatie
leidt tot een veel hoger bedrag.3. Nu is al bekend dat onder de afronding van de Woonwagenwet een hypotheek
ligt van zo'n 120 mln.De regering heeft gekozen voor 25 rechtstreekse gemeenten. Is het niet
ingewikkeld om gemeenten als Alkmaar, Emmen, Amersfoort, Apeldoorn, Zaanstad
en Lelystad, die nog een behoorlijke taak hebben in de fysieke kolom, niet
te laten vallen onder het rechtstreekse regime? Mevrouw Van Dok wees erop
dat zij de knowhow en mankracht hebben opgebouwd om zelfstandige programma's
te maken voor het oplossen van een substantieel deel van de problematiek.
Bovendien vond zij het vreemd om voor die gemeenten een soort bypass te ontwikkelen,
omgeven door nieuwe bureaucratie, voor de provincies.Zij achtte een periode van vijf jaar waarin sprake is van grote vrijheid
voor de steden en een commitment wordt aangegaan op financieel terrein erg
lang om te overspannen als Kamerlid en zou het op prijs stellen als een jaarlijkse
voortgangsrapportage verscheen aan de hand waarvan enige sturing mogelijk
is.Mevrouw Van 't Riet (D66) constateerde dat duidelijk is geschetst
hoe het ISV vorm zal krijgen. De bundeling van geldstromen op het gebied van
wonen, milieu, ruimte en economische activiteiten zou in het jaar 2000 een
feit moeten zijn. Zij vond vooral de participatie van EZ winst. Het is van
groot belang te beseffen dat het bij stedelijke vernieuwing niet alleen gaat
om de fysieke kant van de zaak, maar dat een economische impuls in bedrijvigheid
in de buurt een integraal onderdeel uitmaakt van het proces van stedelijke
vernieuwing. Verder was zij zeer te spreken over het feit dat de brief is
opgesteld in samenspraak met de minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid.
Uiteindelijk moet stedelijke vernieuwing samen met het grotestedenbeleid leiden
tot de complete stad waarin de sterke kanten van de stad tot hun recht komen,
waarin voldoende groei is, waarin het veilig is en waarin cultuur aanwezig
is. Kortom, wijken en buurten in de steden moeten weer aangename woonmilieus
worden.Mevrouw Van 't Riet wees op het onderscheid tussen rechtstreekse en niet-rechtstreekse
gemeenten en stelde dat de ISV-gelden voor alle gemeenten bedoeld zijn. Uitgangspunt
is dat alleen gemeenten die over een goed onderbouwde investeringsvisie beschikken
in aanmerking komen voor het ISV. Ongetwijfeld kunnen de G25 een deugdelijke
investeringsvisie aan VROM voorleggen. Waarop kunnen gemeenten rekenen die
niet tot deze groep behoren, maar wel een deugdelijke investeringsvisie aan
VROM voorleggen? Welke andere criteria worden gehanteerd om tot de rechtstreekse
gemeenten te behoren in het kader van het ISV? Wat moet onder rechtstreekse
gemeenten worden verstaan?Zij was voor een geconcentreerde inzet van gelden en vroeg de regering
te bevestigen dat de status van gemeenten geen financiële gevolgen voor
hen heeft. Als meer niet-rechtstreekse gemeenten een rechtstreekse status
krijgen, wordt de daarmee verband houdende pot groter en wordt de pot voor
niet-rechtstreekse gemeenten kleiner. Hoe denkt de regering de verschillende
criteria van ISV en GSB aan elkaar te hechten, zodat voorkomen wordt dat naar
verschillende ministeries verschillende verantwoordingen worden gestuurd?Haar fractie had aandacht gevraagd voor een plan om tot een winkelgarantiefonds
te komen. Kleine middenstanders in de steden hebben het moeilijk in de concurrentieslag
met grote bedrijven. Eenvormigheid van winkelcentra is daar een gevolg van,
terwijl steeds meer kleine buurtwinkels die van groot belang zijn voor de
leefbaarheid van de buurten verdwijnen.Een vaak voorkomend fenomeen is de leegstand boven winkels. Veel winkelstraten
zijn na sluitingstijd vrijwel uitgestorven. Het beleid om daaraan iets te
doen, blijkt niet aan te slaan. Woongelegenheid boven winkels kan hierin verandering
brengen. Gebleken is evenwel dat de huurprijzen een probleem vormen. Hoe denkt
de regering over het stimuleren van het wonen boven winkels?Niet-rechtstreekse gemeenten krijgen van doen met de provincie als budgethouder.
Deze systematiek is vergelijkbaar met die in het kader van de stadsvernieuwing.
Gaan de provincies werken met eigen criteria? Worden zij een soort uitzendbureau
van VROM? Vooral met betrekking tot de aangekondigde visitatie leek het mevrouw
Van 't Riet nogal uit te maken of een gemeente al dan niet een rechtstreekse
status heeft.Het gekozen sturingsconcept van het ISV, integratie van het beleid en
geldstromen in één integrale doeluitkering met ruime bestedingsvrijheid
onder eenduidige voorwaarden, sprak haar aan. Interactie en samenwerking staan
voorop in het ISV. Hiërarchische verhoudingen verdwijnen en worden ingewisseld
voor inhoudelijke meerwaarde. Zij vroeg zich af hoe dit zich verhoudt tot
de rijksoverheid als actor die de strategische doelen formuleert en verzocht
om uitleg.De verdere integratie van de geldstromen in het ISV kon mevrouw Van 't
Riet onderschrijven. Hoe verhoudt zich een sleutelproject tot een project
dat gefinancierd wordt uit de experimentenpot? Wat maakt iets tot een experiment
en wat tot een sleutelproject? Hoeveel sleutelprojecten zijn er nog en welk
budget gaat daarin om?Ruim 9 mld. is tot 2010 op kasbasis beschikbaar. Dit vormt een belangrijke
impuls, maar het overgrote deel van het geld moet opgebracht worden door de
gemeenten zelf, door corporaties en door publiek-private samenwerkingsconstructies.
Het verbaasde haar dat de vier grote steden in reactie op de brief
spreken over partnerships en meteen zeggen dat er te weinig geld is. Zij wees
op de ontwikkelingen in Utrecht door de verkoop van het energiebedrijf. In
hoeverre speelt het toekennen van ISV-gelden mee in de financiële positie
van de gemeenten? Wordt rekening gehouden met de Financiële-verhoudingswet
en het Gemeentefonds? Wat moet allemaal uit de ISV-gelden worden betaald?
Hoe is de verhouding met aan de gang zijnde projecten? Hoe zit het met de
voeding van het ISV op langere termijn?Om voor een rijksbijdrage in aanmerking te kunnen komen, moeten gemeenten
in hun ontwikkelingsprogramma stedelijke vernieuwing meetbare beoogde effecten
vastleggen. Mevrouw Van 't Riet was het hiermee van harte eens en vroeg of
de gemeenten daarop worden afgerekend als die effecten niet geformuleerd zijn
en/of als die effecten niet gehaald worden.Zij onderschreef de geformuleerde procesvereisten. Op die manier lijken
er voldoende garanties te zijn voor een betere betrokkenheid bij de stedelijke
vernieuwing op het niveau van wijk en buurt. Zij vroeg of de regering de betrokkenheid
van de bewoners wil opnemen in het wetsvoorstel inzake stedelijke vernieuwing.Dat de provincie een rol krijgt bij de bovenlokale afstemming van het
gemeentelijk verifiëringsbeleid vond zij een goede zaak. Wel zette zij
vraagtekens bij de bevoegdheden van de provincie met betrekking tot aanvullende
prioriteiten. Waaraan moet daarbij worden gedacht? Heeft de provincie wel
de capaciteit en de deskundigheid in huis om deze rol naar behoren te vervullen?
Welke instrumenten heeft de regering om provincies aan te sporen die hierin
achterblijven? De provincie mag afwijken van de objectieve sleutel als die
afwijking met waarborgen is omkleed. Welke waarborgen zijn dit en wat is de
weg die voor de gemeenten openstaat om hiertegen protest aan te tekenen? Is
VROM hierbij scheidsrechter?De verdeelsystematiek bestaat voor 90% uit een indicatief deel waarbij
volledig recht wordt gedaan aan bestaande afspraken. Vallen hieronder ook
afspraken met de gemeente Schiedam als uitvloeisel van de motie-Jeekel c.s.
of wordt het knelpuntenfonds van 5% omgezet in een experimentenpot van 5%?
Mevrouw Van 't Riet was voorstandster van de eerste variant. Beleidsconcurrentie
achtte zij een gezonde zaak.Behalve met elkaar concurreren, kunnen steden ook van elkaar leren op
het gebied van stedelijke vernieuwing. Komt er een soort kenniscentrum voor
stedelijke vernieuwing? Is het dan niet verstandig dat VROM en EZ aansluiten
bij het kenniscentrum GSB? Overigens zullen dan ook niet-GSB-gemeenten gebruik
moeten kunnen maken van de uitwisseling van ideeën op dit terrein.Bij de verantwoording van de besteding van de ISV-gelden stond naar haar
mening maatschappelijk rendement terecht voorop. Na vijf jaar komt er een
formele verantwoording waarover de Kamer wordt gerapporteerd. Er kan dan sprake
zijn van verwijtbaar slecht presteren van de gemeenten. Als dit het geval
is, worden sancties getroffen. Waaraan wordt bij «verwijtbaar slecht
presteren» gedacht? Er komen geen financiële sancties, maar aanvullende
voorwaarden. Wordt VROM dan een soort bewindvoerder voor de desbetreffende
gemeenten op dit terrein?De heer Luchtenveld (VVD) stelde dat de onderhavige beleidsbrief
een tussenstap is op weg naar de stedelijke vernieuwing. Alom is het besef
gegroeid dat stedelijke vernieuwing meer moet zijn dan alleen de fysieke stadsvernieuwing
die in het verleden is doorgevoerd. Stedelijke vernieuwing is veel meer dan
stenen stapelen en woningen verbeteren. Zij gaat in belangrijke mate ook om
het investeren in mensen en leefbaarheid. De VVD-fractie had behoefte aan
dit overleg, omdat het haar de mogelijkheid geeft om het proces dat in grote
lijnen goed verloopt op een aantal punten bij te sturen. De VVD-fractie heeft het geheel steeds beoordeeld aan de hand van de in
1997 aangenomen motie-Hofstra c.s. waarin werd gevraagd om bundeling van allerlei
versnipperde subsidieregeling voor de volkshuisvesting, de bodemsanering,
de sanering van de geluidshinder en kleinschalige economische activiteiten
tot één budget, waarmee gemeenten t.b.v. lokaal maatwerk uit
de voeten kunnen. De heer Luchtenveld benadrukte dat de regie bij deze grote
opgave bij de gemeenten ligt. Stedelijke vernieuwing is bepaald niet alleen
aan de orde in de grote steden, zij het dat in de grote steden de problematiek
het meest wordt gevoeld en de bedreigingen ook het grootst zijn. Dit geldt
zeker als er sprake is van grote nieuwbouwopgaven, aangezien deze de kans
op verhuisbewegingen het grootst maken. Het geldt evenwel ook als er grote
sociale problemen zijn. Daarom was een goede sociale cohesie een randvoorwaarde
om de beoogde investeringen te laten leiden tot een beter leefklimaat. In
dat kader was hij blij met de keuze voor de samenhang met het grotestedenbeleid.
Hij stemde in met inhoud van de brief van 12 maart jl. Voorkomen moet worden
dat dubbel werk wordt verricht. Deze keuze kost iets meer tijd, maar die tijd
wordt in de rest van het proces teruggewonnen door het voorkomen van bureaucratie.De heer Luchtenveld wilde komen tot het integreren van zoveel mogelijk
budgetten, maar niet met het idee dat gemeenten maar moeten zien wat zij met
het geld doen. Er moet sprake zijn van goede effectmeting, aandachtspunten
en toetspunten. Verschuivingen binnen het budget moeten zonder meer mogelijk
zijn en de prioriteiten moet zoveel mogelijk plaatselijk worden gesteld, aangezien
men daar de situatie het best kent.De vrees was aanwezig dat een en ander zou leiden tot meer bureaucratie
en juridisering. Hij was vooral bang dat problemen zouden kunnen ontstaan
als processen niet helemaal verlopen zoals voor ogen staat, waarbij hij wees
op de vele actoren, zoals projectontwikkelaars, buurtbewoners, bestaande en
nieuwe bedrijven, de provincie en buurgemeenten. Wat zijn de effecten op het
hele proces als bezwaar- en beroepschriften worden ingediend? Vermeld zou
moeten worden welke beslissingen, in de brief genoemd, zijn aan te merken
als beschikkingen en wat er gebeurt als er niet goed mee wordt omgegaan. Wat
gebeurt er als een budget niet aan gemeente A wordt toegewezen, maar aan gemeente
B en gemeente A in beroep gaat? De heer Luchtenveld verwees naar de startnotitie
over stedelijke vernieuwing van de provincie Zuid-Holland die de indruk wekt
dat de provincie in een aantal gevallen zou willen interveniëren in processen
waarin gemeenten de regie hebben. Hij was blij met de adviesbevoegdheid van
de provinciale overheid met betrekking tot het ruimtelijke beleid. Niet voor
niets is in het regeerakkoord vermeld dat de rol van de provincies versterkt
dient te worden. Maar wel dient de regie inzake het beleid van stedelijke
vernieuwing bij de gemeenten te liggen. Hoe worden dubbele discussies voorkomen?
Een voorbeeld: de plannen moeten worden vastgesteld door de gemeenteraad.
Is het de bedoeling dat door provinciale staten ook uitvoerig over die plannen
wordt gesproken?Hij was blij met de afstemming op het grotestedenbeleid en pleitte ervoor
de toevoeging van het EZ-budget voor economische activiteiten niet alleen
voor de grote steden, maar voor alle andere gemeenten te laten gelden. Bovendien
zou hij graag zien dat de stimuleringsregeling regionale en economische activiteiten
(STIREA) onder het ISV werd gebracht.De heer Luchtenveld vroeg of de regering al een idee heeft over de oplossing
van de funderingsproblematiek zoals neergelegd in de motie die om onderzoek
vroeg. Het leek hem een problematiek die moeilijk uitsluitend lokaal is op
te lossen.Hij was er verheugd over dat het knelpuntenpotje is gehandhaafd. Via dat
potje kunnen gemeenten met een niet zo grote omvang maar met wel grote knelpunten
in de sfeer van de stadsvernieuwing, zoals Gouda en Schiedam,
extra geholpen worden. Bovendien gaf hij ondersteuning aan de 5% innovatiegedachte,
een prikkel voor gemeenten om iets bijzonders te presteren.Naar zijn mening was er aanzienlijk meer geld beschikbaar dan in december
1997 is voorzien. Hij was daar niet ongelukkig mee en was er niet voor tot
bijstelling in neerwaartse richting op het onderhavige terrein te komen. Zijn
fractie ging ervan uit dat met de prioriteiten in het regeerakkoord rekening
wordt gehouden, als in het kader van de Voorjaarsnota bezuinigingen aan de
orde zijn.Een- en andermaal is er door gemeenten voor gepleit, meer stroomlijning
te brengen in de lijsten van gemeenten die gehanteerd worden. Wat de rechtstreekse
gemeenten betreft, dacht de VNG aan een aantal van 48, maar dat vond de heer
Luchtenveld wat veel. Hij was het ermee eens dat een zekere uitbreiding nodig
was en vroeg welke criteria daarbij gelden. Belangrijke indicaties leken hem
de omvang van de stadsuitbreidingstaak, de stadsvernieuwingsproblematiek en
het inwonertal. Nadelen voor niet-rechtstreekse gemeenten zijn dat vertraging
optreedt en dat EZ-geld niet-rechtstreeks en geïntegreerd beschikbaar
is.De heer Rietkerk (CDA) merkte op dat zijn fractie groot belang
hecht aan stedelijke vernieuwing. Leefbare steden waarin mensen wonen die
tevreden zijn, sociale samenhang in wijken en stedelijke vernieuwing dragen
daartoe bij. Hij was zeer positief gestemd over de bundeling van budgetten
en onderstreepte dat gemeenten op het terrein van stedelijke vernieuwing integraal
beleid moeten kunnen voeren.Via het ISV kunnen een aantal beleidsprioriteiten versterkt worden. Naast
het woonklimaat spelen veiligheid, economische versterking en cultuurhistorisch
bouwwerken een nadrukkelijke rol. Deze multifunctionaliteit zou het CDA graag
terug willen zien in het wetsvoorstel.Duidelijk is dat gemeenten die een restrictief beleid zouden moeten voeren
met betrekking tot stedelijke vernieuwing een extra steuntje nodig hebben.
Als deze gemeenten de zaken niet zelf kunnen oppakken, kan het Rijk niet volhouden
dat restrictief beleid moet worden gevoerd. De heer Rietkerk meende dat de
effecten van de nieuwe Vinex-wijken op de bestaande wijken veel nadrukkelijker
in beeld moeten worden gebracht. Zijn de investeringen in bestaande wijken
ten behoeve van stedelijke vernieuwing wel de juiste investeringen? Hij pleitte
voor een nieuwbouweffectrapportage.Naar zijn mening was een erg absolute relatie gelegd tussen het aantal
GSB-gemeenten en het aantal ISV-gemeenten. Welke criteria zijn gehanteerd
om tot het aantal rechtstreekse gemeenten te komen dat in de brief staat?
Sommige gemeenten die nu niet-rechtstreeks gefinancierd worden, vallen onterecht
buiten de boot. De heer Rietkerk pleitte voor een probleemgerichte aanpak.
Gemeenten met duidelijke problemen in het kader van de stedelijkevernieuwingsopdracht
zoals Zaanstad, Emmen, Alkmaar, Apeldoorn, Gouda en Hilversum hebben nu een
rechtstreekse lijn en moeten die naar zijn mening houden. Hij herinnerde aan
de uitspraak van minister Van Boxtel dat zo'n 75% van de ISV-gelden voor de
GSB-gemeenten beschikbaar is. De CDA-fractie was het daarmee niet eens en
vroeg of staatssecretaris Remkes die uitspraak onderschreef.Uit de brief van 2 april jl. maakte hij op dat miljarden in beeld komen.
De CDA-fractie wilde de regering houden aan het overeengekomen investeringsbudget
ongeacht de inhoud van de a.s. Voorjaarsnota. Hij wees op de problemen die
zich aandienen in de sfeer van fundering, betonrot, knelpunten en bezuinigingen
op de woongebonden subsidies, waarbij het niet om kinderachtige bedragen gaat.Hij vond het heel goed dat de EZ-bijdrage is toegevoegd aan het ISV-budget.
Is het totale bedrag toegevoegd aan dat budget? Indien dat niet het geval
was, bepleitte hij dat alsnog te doen. De CDA-fractie was het eens met de 5% reservering voor innovatieve projecten
en vroeg om vooraf de criteria helder te formuleren.Zij was het ook eens met de instelling van een kenniscentrum voorzover
het bedrijfsleven zou meedoen. Zij verwachtte dat, als het bedrijfsleven niet
mee zou doen, zo'n centrum gedoemd was te mislukken. Hoe denkt de regering
hierover?De heer Rietkerk meende dat de beoogde bundeling een goede stap vooruit
is, maar kon niet aan de indruk ontkomen dat het geheel iets te bureaucratisch
oogde. Hij vond dit niet passen bij de rechttoe rechtaan staatssecretaris
van VROM. Hij vreesde dat termen als «structurele monitoring»
en «structurele evaluatie» speelballen worden voor ambtenaren
en verzocht de regering deze vrees weg te nemen.Hij was er verheugd over dat bij de procesvoorwaarden de CDA-motie terzake
was betrokken. Uit die voorwaarden was hem nog onvoldoende gebleken dat de
bewoners echt betrokken worden bij wijkvernieuwingsprocessen. Hoe zit het
met de zeggenschap van de bewoners?Mevrouw Van Gent (GroenLinks) was voor grote investeringen
in de steden en ondersteunde het streven inzake de integrale aanpak. Het tegengaan
van verloedering in de steden is uitermate belangrijk, evenals de concurrentiekracht
van steden ten opzichte van het landelijke gebied, de mogelijkheden voor compact
bouwen en het ontsluiten van gebieden via openbaar vervoer. Zij was blij in
deze fase de gelegenheid te krijgen aan te geven welke zaken haar fractie
beter geregeld wil zien.Terecht was in de brief gesteld dat het ISV een van drie grote pijlers
van het grotestedenbeleid is, zeker als het gaat om de middelen. Wat is de
rol van EZ bij het ontwikkelen van stads- en wijkeconomie?De betrokkenheid van de minister van GSI bij de invulling en uitwerking
van het ISV was haar niet duidelijk. Wie beslist wat en wie heeft zeggenschap
over welke budgetten? Is echt sprake van ontkokeren? Zo ja, hoe gaat dat in
zijn werk en hoe krijgt het gestalte?Voor de fractie van GroenLinks was de omvang van de investeringsopgave
maatgevend voor het verkrijgen van de status van rechtstreekse gemeente. Op
grond van welke argumenten wordt gekozen voor de G25? Gesteld was dat rechtstreekse
gemeenten behoeften hebben aan meerjarige zekerheid. Dat kan echter ook gelden
voor niet-rechtstreekse gemeenten. Kan hierover iets meer worden gezegd? Hoe
zit het precies met de taak en de rol van de provincie hierbij? Volgens de
brief zou de provincie een eigen afweging moeten maken op basis van provinciale
prioriteiten, welke omkleed zouden moeten zijn met waarborgen. Aan welke waarborgen
wordt concreet gedacht? Hebben de bewindslieden het voornemen bij de provincies
aan te dringen op een zo groot mogelijke integraliteit en duurzaamheid in
het kader van het toekennen van middelen?Het was mevrouw Van Gent niet duidelijk of er meer gelden voor stedelijke
vernieuwing beschikbaar zijn en wat de effecten van de Voorjaarsnota kunnen
zijn.Zij maakte zich zorgen over de bezuinigingen op het BWS. Tot nu toe was
geen inzicht verstrekt in de tekorten. Met het oog op het ontstaan van knelpunten
vernam zij graag hoe het precies hiermee gesteld is.Bodemsanering vond zij in dit kader een vreemde eend in de bijt. Hiermee
zijn forse investeringen gemoeid. Uiteraard mag de regelgeving niet gesaboteerd
worden. Het was haar niet duidelijk welke vrijheid gemeenten hierbij hebben
en, gezien het feit dat er nogal wat verschillen zijn in de mate van saneren,
welke afwegingen kunnen worden gemaakt. In hoeverre zijn gemeenten bereid
een belangrijk deel van de vrij besteedbare gelden te investeren in bodemsanering?
Worden gelden hiervoor geoormerkt? Nadere informatie zou mevrouw Van Gent willen hebben over de beleidsintensiveringen
in het kader van de monumentenzorg en het fonds leefbaarheid.De verdeling van de gelden (90%-5%-5%) vond zij begrijpelijk, maar het
was haar niet duidelijk hoe de verdeling van die 90% over provincies en gemeenten
zal plaatsvinden. Is de 5% voor onvoorzien wel voldoende, gezien de knelpunten?
De 5% voor beleidsconcurrentie zou wat haar betreft vooral ten goede moeten
komen aan projecten van uitzonderlijke duurzaamheid, intensief ruimtegebruik
en beperking van de automobiliteit. Wat is de mening van de regering hierover?De inhoudelijke eisen aan gemeentelijke activiteiten vormen een belangrijk
punt. Mevrouw Van Gent vond dat duidelijk aangegeven moet worden welke effecten
beoogd worden. Voor haar fractie had de aanpassing van de woningvoorraad de
voorkeur boven slopen. Zij pleitte voor nieuwbouw-, herbouw- en herstructureringseffectrapportages
waaruit blijkt welke woningbehoefte er is in een stad, terwijl ook gekeken
wordt naar de betaalbaarheid van de woningvoorraad op de langere termijn.Zij kon zich iets voorstellen bij het in stand houden van bestaande wijkstructuren
en was voor lokaal milieu- en duurzaamheidsbeleid. Aan welke criteria wil
de regering toetsen of het ingezette beleid aan de verwachtingen voldoet?Gebleken is dat de ene stad meer moeite heeft met het aantrekken van particuliere
investeerders dan de andere. Wordt daarmee rekening gehouden? Verloedering
moet worden tegengegaan. Krijgen steden die moeite hebben met het aantrekken
van particuliere investeerders extra aandacht?De heer Van Middelkoop (GPV) kon de hoofdlijnen van de brief
onderschrijven. Er is sprake van een vrij belangrijke en ingrijpende verandering
op het gebied van de stedelijke vernieuwing.Aangekondigd is dat het wetsvoorstel terzake voor de zomer wordt ingediend.
Is dit nog altijd de bedoeling? Ligt het al bij de Raad van State?Het verbaasde hem dat minister Van Boxtel deze brief niet mede heeft ondertekend.
Hij had de indruk dat de minister er welbewust buiten is gehouden. Deze bewindsman
heeft weliswaar minder budgetten dan de staatssecretarissen die de brief hebben
ondertekend, maar diens bijdrage zou wel een belangrijke conceptuele kunnen
zijn. Waarom heeft minister Van Boxtel de brief niet medeondertekend en waarom
is hij hier niet aanwezig?Voor het beoogde doel worden behoorlijk wat financiële middelen verstrekt.
Hij verwachtte dat, als bezuinigd moet worden op dergelijke budgetten, dit
in de Kamer pijn zal opleveren. De Kamer delegeert op dit gebied nogal wat
aan de regering, maar die zal als er problemen zijn bij de Kamer aankloppen.In de brief wordt hoog opgegeven over de noodzaak tot samenwerking met
de particuliere sector. Aangezien dit al lange tijd het geval is, vroeg de
heer Van Middelkoop wat het verwachte nieuwe hiervan is.Hij meende dat serieus aandacht moet worden gegeven aan de angst van een
aantal gemeenten dat zij niet als rechtstreekse gemeenten zullen worden aangemerkt.
Kan daar spoedig uitsluitsel over komen? Men moet nu aan het werk, want het
eerste tijdvak van het ISV gaat volgend jaar in. Is het reëel te veronderstellen
dat alle betrokken gemeenten op tijd hun ontwikkelingsprogramma stedelijke
vernieuwing klaar hebben? Wat wordt voor het eerste jaar verwacht?Naar zijn mening was het onderscheid tussen rechtstreekse en niet-rechtstreekse
gemeenten vrij instrumenteel, maar was het voor de gemeenten die erbuiten
vallen niet onbelangrijk. Daarbij dacht hij aan de «aanleungemeenten»
Amersfoort, Emmen, Lelystad, Alkmaar en Zaanstad. Deze gemeenten zijn niet
uitgenodigd voor de startconferentie inzake de vijfde nota, terwijl
het aspect ruimtelijke ordening in die gemeenten niet onbetekenend is. Hij
pleitte ervoor niet met allerlei lijstjes te werken en vrij royaal om te gaan
met het fenomeen rechtstreekse gemeente.De heer Van Middelkoop juichte de samenwerking tussen gemeenten toe en
vroeg of zoiets meer kan worden gestimuleerd, zodat regelmatig voorkomende
conflicten over wie waar moet bouwen, kunnen worden voorkomen. Vreemd vond
hij het dat, ofschoon positief wordt gesproken over die samenwerking, iedere
gemeente individueel verantwoordelijk blijft voor de formele afhandeling van
alle zaken. Wat is er tegen de afspraak tussen twee gemeenten die echt coöperatief
blijken te zijn dat een van die twee verantwoordelijk is voor de afhandeling,
omdat dit een evidente besparing oplevert?Uit hetgeen is vermeld onder het kopje «procesvereisten» was
hem gebleken dat, als gemeenten bestuurlijk gehoorzaam zijn, dit tot een gigantische
papierwinkel kan leiden. Hij stelde voor de procesvereisten in het wetsvoorstel
zo eenvoudig en zo hard mogelijk te formuleren. Daarbij past de vraag: hoe
wordt de inzet van middelen bewaakt?Blijkens de stukken moet veel vertrouwen worden geschonken aan verantwoording
en evaluatie, maar de heer Van Middelkoop had er weinig vertrouwen in. Het
beoogde leidt tot een zeer gedetailleerde verantwoordingsplicht van de gemeenten
richting provincie en Rijk, maar wat kan ermee worden gedaan als na een paar
jaar blijkt dat een aantal in uitvoering gebrachte investeringen niet datgene
oplevert wat beoogd wordt? Sanctionering is een instrument waarvan pas in
laatste instantie gebruik moet worden gemaakt. Gedacht kan worden aan het
in een zo vroeg mogelijk stadium met gemeenten overeenstemming bereiken over
harde inspanningsverplichtingen. Hoe denkt de regering hierover?In het kader van de reservering van 5% voor kwaliteit en innovatie verwees
hij naar de innovatieve regeling die een aantal jaren geleden door het ministerie
van LNV is gelanceerd. Er bleken enorm veel goede ideeën te worden ingebracht,
maar doordat het budget buitengewoon beperkt was, was het eind van het verhaal
dat een grote groep gefrustreerde innovatieven overbleef. Zijn conclusie was:
prima zo'n reservering, maar geef tevoren precies aan wat daarvoor in aanmerking
kan komen.Ten slotte vroeg de heer Van Middelkoop of het de bedoeling is dat deze
regeling goed gedefinieerd in het wetsvoorstel haar plaats krijgt.De heer Poppe (SP) merkte op dat in de brief is aangegeven
dat voor het ISV in de periode 2000 t/m 2004 een bedrag van 4,2 mld. beschikbaar
komt en in de vijf jaar daarop een bedrag van 5,6 mld. Uit die brief blijkt
ook dat in de periode 2005 t/m 2009 een bedrag verdwijnt van 1,8 mld. aan
betalingen op grond van de huidige stadsvernieuwingsregelingen. Per saldo
is er dan sprake van een achteruitgang, een bezuiniging van 400 mln. Is dit
de reden dat veel gemeenten buiten de boot vallen?Als de bodemsaneringsgelden hierbij betrokken worden, is de kans niet
uitgesloten dat het milieu het haasje is, namelijk als het geld voor paradepaardjes
gebruikt wordt en niet voor zaken die milieutechnisch er het meest voor in
aanmerking komen. Hoe wordt in de hand gehouden dat het geld echt voor de
beoogde doelen wordt gebruikt?Het budget is volstrekt ontoereikend om de stadsvernieuwingsopgave uit
te voeren. Bij de herstructurering wordt behoorlijk zwaar geleund op de financiële
bijdragen van woningcorporaties. Onder die corporaties bevinden zich ook arme.
Hoe lost de regering dit op? De helft van de Nederlandse woningen bestaat
uit koopwoningen en valt erbuiten. Ook in herstructureringswijken bevindt
zich een behoorlijke percentage koopwoningen. De particuliere verhuurders
vallen er ook buiten, terwijl zij wel profiteren van de verbetering van de
woonomgeving. Waarom moeten alleen bewoners van sociale huurwoningen, mensen
met de laagste inkomens, meebetalen aan de kwaliteit van de woonomgeving?
Dit maakt 1% uit van de huurverhogingen op jaarbasis. Hoe denkt de regering
te regelen dat het eerlijker gaat? Wat gebeurt er als voor het meebetalen
van de woningcorporaties aan de verbetering van de woonomgeving een structuur
is opgezet en een deel van het woningbezit wordt verkocht?Bij grondverkoop worden gigantische winsten gemaakt als de overheid aan
de grond een andere bestemming toekent. De gronden in de buurt worden ineens
veel meer waard. De investeringen door de overheid worden met belastinggeld
gedaan. Degenen die profijt hebben van de grondwaardestijging hoeven daar
geen stuiver voor te betalen. Kan worden gekomen tot een soort grondvereveningsfonds,
gevoed door het afromen van speculatiewinsten, waarvan gebruik kan worden
gemaakt voor stedelijke vernieuwing? Van dat fonds kan ook gebruik worden
gemaakt voor het wegwerken van de onrendabele top om de huren betaalbaar te
houden.Degenen die verantwoordelijk zijn voor de stadsvernieuwing en de herstructurering
gaan steeds commerciëler opereren. Hierdoor dreigt de positie van de
aanwezige bewoners in het gedrang te komen. Zij vormen een «vervelende
belemmering» om wijken te herontwikkelen voor bevolkingsgroepen met
een hoger inkomen. Het streven om te bouwen voor de buurt dreigt op deze manier
naar de knoppen te gaan. Hoe kan de regering garanderen dat in herstructureringswijken
de mensen met de laagste inkomens niet behoeven te wijken voor mensen met
een hoger inkomen? Antwoord van de regeringDe staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer was aangenaam getroffen door de steun van de vaste commissie
aan de hoofdlijnen van de brief en door het feit dat er geen streep licht
zit tussen de opvattingen over stedelijke vernieuwing van het kabinet en die
van de overgrote meerderheid van de commissie.Het bevorderen van pluriformiteit speelde een belangrijke rol, maar zoiets
is niet uitsluitend te regelen via de fysieke kolom. Een aantal processen
is van belang, waarbij onder meer gedacht moet worden aan het voeren van het
grotestedenbeleid.Hij deelde mee dat de planning erop gericht is het wetsvoorstel eind april,
begin mei in de onderraad te behandelen, het daarna om (spoed)advies naar
de Raad van State te zenden en het in augustus-september aan de Kamer aan
te bieden. Hij hoopte dat dit algemeen overleg ertoe zou leiden dat het voorstel
vervolgens snel door de Kamer wordt behandeld. Op dit moment wordt een invoeringswet
voorbereid die de overgangsproblematiek moet regelen, voortkomend uit de oude
regelingen.Verder wordt op dit moment gewerkt aan het rijkskader. Straks wordt niet
meer gestuurd op de aantallen woningen, maar op maatschappelijke effecten
en maatschappelijk rendement. Bezien wordt in dat kader of gemeenten er in
hun ontwikkelingsplannen voldoende in slagen op een overtuigende wijze duidelijk
te maken dat ouderenhuisvesting een belangrijk thema is. Verder wordt goed
gekeken naar de samenhang tussen de bestaande stad en de nieuwe stedelijke
uitleg. Daarvoor is geen aparte nieuwbouweffectrapportage nodig, want zoiets
leidt alleen maar tot meer bureaucratie. Bovendien zullen zaken als groen
in de stad, sloop, renovatie, duurzaamheidselementen en bereikbaarheidselementen
in globale zin in de ontwikkelingsprogramma's op een overtuigende wijze aan
de orde moeten komen. In dit soort langjarige processen is het daarenboven
de verantwoordelijkheid van een gemeentebestuur om niet alleen naar het heden
te kijken, maar ook naar de toekomst. Daarbij komen vragen aan de orde als:
worden wij, gegeven de ontwikkelingen op de woningmarkt, over misschien vijf
jaar geconfronteerd met een vrij omvangrijke leegstand? Dit kan
consequenties hebben voor het programma dat nu wordt ontwikkeld.Het verkopen van woningen door corporaties kan een bijdrage leveren aan
de financiering van de stedelijke herstructurering. Daarvan zullen de gemeenten
en de corporaties doordrongen moeten raken. In het rijkskader zal zichtbaar
gemaakt moeten worden hoe de bewoners, corporaties en projectontwikkelaars
bij het proces financieel en ook anderszins betrokken worden. Het is verder
de bedoeling dat gemeenten in sociale termen ondernemers in het betrokken
gebied inschakelen. De staatssecretaris was van mening dat in het ontwikkelingsprogramma
nadrukkelijk nagegaan moet worden hoe dit verankerd kan worden. Gedacht kan
worden aan de situatie waarin Albert Heijn, gevestigd in een wijk waarin veel
minderheidsgroeperingen wonen, werkgelegenheids- en scholingsafspraken maakt.Hij deelde mee dat de beslissing over het slopen van woning zeker niet
zal afhangen van het inkomen van de huurders, maar zal afhangen van de potenties
en de kansen van een bepaald gebied in termen van leefbaarheid, differentiatie
en het voorkomen van leegstand. Bezien moet bovendien worden hoe een zo groot
mogelijk deel van de bevolking in dat gebied daar ook weer in de toekomst
kan wonen. Op zijn werkbezoeken heeft hij ervaren dat in sommige gemeenten
het proces nog niet verloopt zoals het zou moeten, terwijl het in andere gemeenten
veel beter gaat en geaccepteerd wordt dat men niet gehuisvest wordt in de
wijk waarin men oorspronkelijk woonde. Getracht zal worden de betrokkenheid
van de zittende bevolking en het zittende bedrijfsleven nog meer onder de
aandacht van het gemeentebestuur en de corporaties te brengen. Dat is een
van de belangrijke doelstellingen.De verdelingsdiscussie achtte de staatssecretaris niet onbelangrijk en
ook niet gemakkelijk. De bedoeling is dat deze discussie nog in april wordt
afgerond. Hij zou graag zien dat serieus werd onderzocht of de verdiencapaciteit
van een bepaald gebied een rol kan spelen bij de verdeling van de middelen.
De Kamer krijgt een afschrift van het rijkskader en van de verdeling, hetgeen
ongetwijfeld leidt tot een stroom brieven. Aan de hand daarvan kan vervolgens
een nieuwe discussie met de commissie plaatshebben.Hij was bereid deze verdelingsdiscussie te verknopen met de discussie
over het Gemeentefonds, ofschoon hij vreesde dat de zaken dan wel erg gecompliceerd
worden. In elk geval zal geprobeerd worden tot een rechtvaardig voorstel te
komen.In de brief is aangegeven welke budgettaire onzekerheden er nog zijn.
Er wordt in de komende maanden bezien wat het aandeel van de bodemsanering
is. Voor het overige is het bekend dat de bedragen formeel nog niet aan de
begrotingen zijn toegevoegd. De discussie daarover speelt een rol in het kader
van de Voorjaarsnota. Het zou naïef zijn geweest in de brief geen voorbehoud
hieromtrent te maken. Hij ging ervan uit dat een aantal zaken zeker gebeuren,
maar wees erop dat enkele andere nog in discussie zijn en dat daarom daarover
geen uitsluitsel kon worden gegeven.De budgetten die verband houden met de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing
zullen in de komende jaren tot nagenoeg nul aflopen. Twee situaties zijn van
belang, die van vóór de totstandkoming van het regeerakkoord
en die erna. De bedragen die in dat verband aan de orde zijn, zijn duidelijk.
Daaronder valt overigens niet het fonds leefbaarheid. Het regeerakkoord heeft
geleid tot een terugraming met betrekking tot de BWS-subsidies. Inmiddels
is het knelpuntenonderzoek afgerond. De Kamer zal daarover geïnformeerd
worden en tevens over het antwoord op de vraag wat met de resultaten gedaan
moet worden. Dat zal op een zodanig tijdstip gebeuren dat de Kamer dit kan
betrekken bij de bespreking van de Voorjaarsnota.Bij de begrotingsbehandeling ging de discussie onder meer over de vraag of er in het kader van de sociale woningbouw in Vinex-uitleglocaties
knelpunten zijn. De grote gemeenten signaleren in hun brief dat ernaast nog
veel knelpunten zijn en spreken over een bedrag van 300 mln. Dat staat hier
echter buiten.Wat de funderingsperikelen betreft, vinden twee onderzoeken plaats. Het
ene betreft de palen en de andere het beton. In een brief aan de Kamer is
de timing aangegeven. Het Rijk is daarbij afhankelijk van de medewerking van
de gemeenten. De staatssecretaris erkende de problemen en wilde deze zeker
niet onder tafel vegen, maar vond het iets te gemakkelijk om deze meteen maar
op het bord van het Rijk te deponeren. Belangrijk is hoe de verantwoordelijkheden
liggen. Hij merkte op dat niet al te hoge verwachtingen van de brief van de
VNG moeten worden gekoesterd.Hij had zich altijd wat gestoord aan het circuleren van allerlei lijstjes
van gemeenten, aangezien zulks de objectiviteit en de duidelijkheid niet ten
goede komt. Welbewust is gekozen voor 25 volwaardige GSB-gemeenten als rechtstreekse
gemeenten. Gevraagd is daar 5 aanleungemeenten aan toe te voegen. Dat kan
een benadering zijn. Een andere benadering kan zijn nog eens te kijken naar
de omvang van de opgave. Als daarvoor gekozen wordt, vallen er een paar van
die 25 af en komen er enkele bij. Ook na een recent gehouden overleg met een
aantal – deels voormalige – stadsvernieuwingsgemeenten was hij
nog niet zover om van het aantal van 25 af te stappen. Wel had hij toegezegd
dat gelijktijdig met de besluitvorming over het kader en over de verdeling
besluitvorming zal plaatsvinden over het verzoek om aan dat lijstje een aantal
gemeenten toe te voegen.De indruk was gewekt dat niet-rechtstreekse gemeenten met projectjes bij
de provincie langs moeten. Dat is duidelijk niet de bedoeling. Het is zeer
nadrukkelijk de bedoeling dat de grotere niet-rechtstreekse gemeenten, wel
programmagemeenten zijnde, op dezelfde wijze worden behandeld door de provincie
als de rechtstreekse gemeenten door het Rijk worden behandeld. Daarom vond
hij de angst voor meer bureaucratie misplaatst. Daarnaast zijn er kleinere
gemeenten welke geen structurele opgave hebben. Die zouden projectgemeenten
genoemd kunnen worden.De staatssecretaris achtte het buitengewoon waardevol dat er in provinciale
kring een ontwikkeling gaande is waaruit blijkt dat de provincies er niet
alleen maar zijn voor het landelijke gebied, maar ook voor de steden. Het
negeren daarvan heeft averechtse effecten. Naar zijn mening zouden pogingen
moeten worden gedaan om de provincies zoveel mogelijk te committeren aan het
grotestedenbeleid in brede zin en het ISV-proces.De provincie zal niet uitsluitend fungeren als stempelkantoor en doorgeefluik,
maar wordt in de gelegenheid gesteld eigen beleid te voeren. Daarbij is de
vraag aan de orde: zijn de provincies in de gelegenheid om ook financiële
prioriteiten te stellen? Als het budget te klein is en voor een beleid van
algehele versnippering wordt gekozen, is er geen mogelijkheid om prioriteiten
te stellen.In het kader van de GSB-gemeenten golden zes criteria. Bij de ISV-verdeling
zijn niet dezelfde criteria aan de orde, hetgeen samenhangt met het feit dat
het in de fysieke kolom gaat om een specifieke problematiek. Als dat als uitgangspunt
wordt genomen, zal dit consequent moeten gebeuren, waarbij de vraag zich laat
stellen waar de streep moet worden getrokken. Indien dit gebeurd is, zullen
er natuurlijk altijd gemeentebesturen zijn die vragen: waarom wordt die streep
niet iets lager getrokken, zodat wij ook binnen het gebied vallen?Wettelijk zal worden voorgeschreven dat er afstemmingsoverleg plaatsvindt
tussen de G25 en hun omliggende gemeenten. De wijze waarop een en ander is
gegaan, moet in het ontwikkelingsprogramma worden aangegeven. Voor de bovenlokale
aspecten geldt daarnaast een adviesfunctie voor de provincie. Daarbij gaat
het niet om een gedetailleerd ambtelijk proces. In een brief met als eerste
ondertekenaar minister Van Boxtel is aangegeven dat de regering een uiterste
poging zal doen om ervoor te zorgen dat op uiterlijk op 20 december
a.s. de ontwikkelingsprogramma's zijn beoordeeld, onder meer door het CPB.Het is niet juist te veronderstellen dat de programmagemeenten met allerlei
projecten moeten leuren, noch in de richting van het Rijk noch in de richting
van de provincies. De VNG heeft gepleit voor een tweedeling in projectgemeenten
en programmagemeenten, waarbij de laatste rechtstreekse gemeenten zijn. Er
zijn dan twee mogelijkheden. De eerste is dat het aantal programmagemeenten
sterk uitdijt, hetgeen tot suboptimalisering van de besluitvorming zal leiden.
De tweede is dat het aantal programmagemeenten binnen de perken blijft, terwijl
alle andere betrokken gemeenten met een omvangrijke opgave projectgemeenten
worden. Dit leek de staatssecretaris geen goede werkwijze.Voor sleutelprojecten is 540 mln. uitgetrokken. Dat bedrag is nog niet
aan de begroting toegevoegd. Aan de ontwikkeling van criteria en verdelingsmechanismen
wordt hard gewerkt, maar dit valt buiten het ISV. Er zijn zes sleutelprojecten
aangewezen in relatie tot de HSL-stations. Daarbij gaat het om Breda, Rotterdam,
Den Haag, Amsterdam, Utrecht en Arnhem.Hij was het volkomen eens met de randvoorwaarden inzake het kenniscentrum.
Als marktpartijen er niet aan meedoen, moet sterk getwijfeld worden aan de
meerwaarde van zo'n centrum. Het zal moeten gaan om een gezamenlijke PPS-achtige
constructie en als dat enigszins mogelijk is, moet het worden gekoppeld aan
de kennisontwikkeling in het kader van het grotestedenbeleid. Daarin zou ook
een kenniscentrum voor etnisch ondernemerschap geïntegreerd moeten worden,
omdat ook op dit terrein versnippering zoveel mogelijk moet worden voorkomen.Bij de gemeenten, rechtstreeks of niet rechtstreeks, ligt de regisserende
rol in dit geheel. In dit verband moet de vraag worden beantwoord of via de
ontschotting niet de zekerheid wordt weggegeven dat wat inhoudelijk moet gebeuren
ook zal gebeuren. De staatssecretaris was van mening dat, als voor ontschotting
wordt gekozen, alle consequenties op de koop toe moeten worden genomen. Het
was zeker niet zijn bedoeling een geweldig bureaucratisch geheel op te tuigen.
Het was zijn bedoeling dat inzicht wordt gegeven in wat de gemeenten beogen
en dat periodiek inzicht wordt gegeven in de maatschappelijke effecten van
wat gerealiseerd is. Of het op jaarbasis geven van dit inzicht niet te veel
bureaucratische rompslomp meebrengt, wilde hij nog bekijken. Hij benadrukte
dat het geven van dit inzicht noodzakelijk is, omdat verantwoordelijkheid
moet worden afgelegd over wat met het geld gedaan is en wordt.Het visitatieproces is in de eerste plaats een zaak van de gemeenten.
Van groot belang is dat het grotestedenbeleid en het ISV goed op elkaar worden
afgestemd. In de doorstartconvenanten was dit nog niet op de juiste wijze
geregeld. De nadere brief vormt de basis om tot een groter harmonie te komen.De staatssecretaris van Economische Zaken stelde dat 40% van
het arbeidsvolume en 40% van het nationaal inkomen voor rekening van de G25
komen. Als ook de randgemeenten van de G25 erbij worden betrokken, gaat het
om bijna 80% van het nationaal inkomen. De economische betekenis van de steden
is derhalve gigantisch. De regering had gekozen voor een benadering waarbij
het accent niet zozeer ligt op het bestrijden van de problemen, maar vooral
op het benutten van de kansen. Daar de situatie van stad tot stad verschilt,
achtte hij maatwerkbenadering essentieel.Centraal staat dat de verantwoordelijkheid bij de gemeenten blijft en
dat het Rijk daarbij een zo krachtig mogelijke steun geeft. Eind vorig jaar
zijn afspraken gemaakt om te komen tot een bundeling van middelen in een fysiek
stadseconomiebudget. Daarin wordt door EZ tot het jaar 2010 500 mln.
gestort, door VROM 400 mln., terwijl via de opvolger van de STIREA-regeling
ten minste 100 mln. eraan toe wordt gevoegd. Voorts is er een tenderregeling
die enkele honderden miljoenen omvat en waarbinnen economie een
van de prioritaire thema's vormt. Dit alles moet de beoogde meerwaarde opleveren.Naast deze gebundelde stroom lopen nog sporen waarlangs middelen gaan.
Getracht wordt zoveel mogelijk overeenstemming te verkrijgen om die middelen
voor dit doel in te zetten. Dit heeft ertoe geleid dat de termijnen die zijn
afgesproken voor de toewijzing en benutting van de middelen uit het fysieke
stadseconomiebudget gelijk oplopen met de termijnen die door VROM voor het
ISV worden gehanteerd. Eind deze maand vindt een indicatieve verdeling plaats
van de middelen van VROM en EZ over de G25. Die gemeenten hebben dan een indicatie
van de bedragen waarover zij kunnen beschikken. Het gaat hierbij niet om een
toezegging inzake de bedragen, want pas aan de hand van de ingediende plannen
wordt beoordeeld, o.a. door het CPB, hoeveel geld zij krijgen.Dit is niet alles. Naast het fysieke stadseconomiebudget is er een niet
fysiek deel, hetgeen 220 mln. omvat. Dat bedrag blijft bij EZ en is bedoeld
voor zaken in de flankerende sfeer. Dit budget is apart gehouden, omdat het
de bedoeling is, het iets ruimer in te zetten dan alleen voor de G25, ofschoon
het niet de bedoeling is, het krampachtig af te zonderen. Begonnen wordt met
een vrij fors gebundeld budget en naarmate de daarmee opgedane ervaringen
positiever zijn, zullen de middelen sterker gebundeld en geconcentreerd worden.
Niet te zeggen is welk deel van die 220 mln. terechtkomt bij de G25, maar
aangezien de G25 van groot belang zijn voor de nationale economie zal een
flink deel van dit bedrag bij de G25 terechtkomen. Het was niet de bedoeling
al het geld naar deze gemeenten te laten gaan, omdat ook andere gemeenten
recht hebben op nationale aandacht voor hun problemen.Uit het fysieke stadseconomiebudget worden, wat EZ betreft, zaken aangepakt
als herstructurering en revitalisering van verouderde bedrijventerreinen,
het terugbrengen van voldoende en betaalbare bedrijfshuisvesting in aan te
pakken wijken, bedrijfsverzamelgebouwen, renovatie van verouderde winkelstrips,
toeristische infrastructuur en ontsluiting en bereikbaarheid van bedrijfslocaties.
In principe zou daaronder ook een project als wonen boven winkels kunnen vallen,
hoewel dit meer een volkshuisvestingsaspect betreft en dus voor collega Remkes.Het niet fysieke deel betreft onder meer de begeleiding van mensen die
een bedrijf willen beginnen. Verder omvat het de stimulering van etnisch ondernemerschap,
wat een belangrijke mogelijkheid biedt voor verdere integratie. Voorts gaat
het om het stimuleren van lokale, kansrijke sectoren en clusters.De instelling van een zogenaamd winkelgarantiefonds om de monocultuur
op het gebied van winkels in steden te doorbreken, sprak de staatssecretaris
aan. De vraag is of door het Rijk in dat kader een effectief instrumentarium
kan worden ontwikkeld. Hij zegde toe dat de minister van EZ hierop zo snel
mogelijk zal reageren.Afgesproken was dat van de opvolger van de STIREA-gelden ten minste 100
mln. ter beschikking komt voor de G25. In de praktijk zal dit waarschijnlijk
veel meer zijn. De STIREA-regeling is een landelijke regeling, zodat ook andere
gemeenten voor gelden daaruit in aanmerking kunnen komen. Het betreft een
tenderregeling, wat inhoudt dat het verkrijgen van gelden daaruit afhankelijk
is van de kwaliteit van de ingediende projecten.Hij merkte op dat het de bedoeling is om de geldstromen zoveel mogelijk
te bundelen en sloot niet uit dat er in de toekomst sprake is van één
geldstroom terzake, maar wilde eerst bezien wat de effecten zijn van de bundeling
waartoe nu besloten is.Het ondersteunen van economische activiteiten op wijk- en buurtniveau
kreeg steeds meer aandacht van EZ, niet het minst gestimuleerd door het grotestedenbeleid.
Dit heeft ertoe geleid dat een model is ontwikkeld dat een systematiek aanreikt
voor stedelijke economische planontwikkeling. Daarvan kunnen
steden gebruik maken om de stedelijke economie zo goed mogelijk te ontwikkelen.Verder is een onderzoek gestart waarin het ondernemingsklimaat tussen
gemeenten wordt vergeleken. Uit de resultaten daarvan kunnen gemeenten die
het minder goed doen leren van gemeenten die de lokale bedrijvigheid goed
stimuleren. Nadere gedachtewisselingMevrouw Van Dok-van Weele (PvdA) bood de staatssecretaris van
VROM de notitie stimuleringsregeling wonen en winkelen aan, handelend over
het herstel van de woonfunctie boven winkels en het doorbreken van de monocultuur
in winkelgebieden.Zij zou de regering eraan houden dat het gaat om een groeimodel en vroeg
serieus te bezien of er sprake is van een bedreiging van het volume van het
fonds.Zij onderschreef dat het niet juist is de rekening voor het oplossen van
de funderingsproblematiek zonder meer op het bord van het Rijk te leggen.
Gekozen is voor geïntegreerd beleid. Sommige gemeenten kunnen hun stadsvernieuwingsprogramma's
alleen maar uitvoeren door een belangrijk deel van de stadsvernieuwingsmiddelen
te stoppen in het oplossen van de funderingsproblematiek, i.c. het inhalen
van een achterstand.Bezien moet worden of het ambitieniveau in overeenstemming is met de middelen.
Zij wilde graag controleren of gedurende het proces doel en middelen met elkaar
sporen.Mevrouw Van 't Riet (D66) constateerde dat er qua hoofdlijnen,
achtergronden en doelstellingen geen streep licht zit tussen de opvattingen
van de Kamer en het kabinet, hetgeen betekent dat het startschot voor de wetgeving
kan worden gegeven. Belangrijk is nu hoe de uitwerking plaatsvindt. Hoe worden
de gemeenten betrokken bij de verdeling van de gelden en hoe zit het met de
prioriteitenstelling? Wanneer kan daar helderheid over worden gegeven en over
de verdeling tussen rechtstreekse, niet-rechtstreekse gemeenten en aanleungemeenten. Zij vreesde voor verkokering binnen de betrokken departementen. Voorkomen
moet worden dat het grotestedenbeleid heilig wordt verklaard en boven de inhoud
staat. De criteria moeten duidelijk zijn voor de beoordeling van de projecten
en de programma's.Mevrouw Van 't Riet riep de staatssecretaris van VROM op ten aanzien van
de Voorjaarsnota geen nederlagenstrategie te voeren.Zij vreesde voor bureaucratische rompslomp bij de provincies in het vervullen
van hun rol ten aanzien van de niet-rechtstreekse gemeenten. De benodigde
kennis en capaciteit hebben zij niet in huis, zodat die opgebouwd moeten worden.
Wellicht kan een meer marginale toetsing uitkomst bieden. In elk geval moet
vermeden worden dat het provinciale beleid duidelijk verschilt van het rijksbeleid.De heer Luchtenveld (VVD) wilde voorkomen dat de aandacht en
de inzet van gemeentebesturen vooral worden gericht op het voeren van lobby's
om hun gemeenten geplaatst te krijgen op lijstjes en veel minder op wat in
hun gemeenten moet gebeuren.Van belang achtte hij het te bezien hoever gemeenten al zijn op het gebied
van stedelijke vernieuwing. Als gemeenten de laatste jaren op basis van de
tijdelijke regeling aanvragen gehonoreerd hebben gezien, is het heel vreemd
ze in de wachtstand te zetten totdat de provincie nader beleid heeft ontwikkeld.
Hij wilde de regering de ruimte geven om met een goed voorstel te komen en
gaf mee dat zijn fractie graag zou zijn dat het tot een verruiming van de
G25 kwam. Ten slotte pleitte hij voor globale effectmeting, het voorkomen van bureaucratie
en aandacht voor de bestaande voorraad in relatie tot het bevorderen van de
doorstroming.De heer Rietkerk (CDA) vroeg wanneer duidelijk wordt of er
rechtstreekse gemeenten bijkomen. Verder zou hij graag zien dat ambitie en
middelen scherper in beeld werden gebracht. Van de staatssecretaris van VROM
verwachtte hij tijgergedrag in het kader van de Voorjaarsnota.Mevrouw Van Gent (GroenLinks) vroeg ten aanzien van de 5% voor
beleidsconcurrentie of duurzaamheid en intensief ruimtegebruik criteria zijn.Zij bepleitte de deelname van bewoners als gelijkwaardige partners in
het hele proces en vroeg hoe zoiets gesteund zou worden.Zij vroeg of gemeenten die moeilijk private partners kunnen vinden een
rechtvaardig deel krijgen uit het beschikbaar budget.Haar fractie zou het op prijs stellen een algehele visie te krijgen van
de regering op de wijze waarop met de stads- en wijkeconomie omgegaan wordt.De heer Poppe (SP) vroeg of het de bedoeling is geweest om
in de cijfers over de periode na 2004 400 mln. minder op te voeren. Hij vond de beantwoording erg bestuurlijk en niet getuigen van visie.
Gemeenten moeten het werk doen, maar hebben door allerlei bezuinigingen daarvoor
niet de kennis en de capaciteit in huis, zodat externe bureaus moeten worden
ingeschakeld die telkens weer het wiel trachten uit te vinden, waardoor veel
geld aan de strijkstok blijft hangen. Hij zou graag zien dat het geld efficiënter
werd gebruikt. Is het met het oog daarop mogelijk een soort planbureau in
te richten om gemeenten de helpende hand te bieden voordat het eigenlijke
werk moet worden gedaan? De staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer wees de heer Poppe op hetgeen is gezegd over het kenniscentrum
en was niet van plan zaken en verantwoordelijkheden over te nemen die primair
de gemeenten regarderen.Hij zou het initiatief van mevrouw Van Dok met belangstelling bestuderen.Hij meldde dat de term «groeimodel» niet in de eerste plaats
van financiële betekenis is. In de komende jaren worden budgetten ontwikkeld,
voortvloeiend uit het regeerakkoord. Het hoefde geen betoog dat hij zich sterk
zou maken om dat waar te maken.De staatssecretaris was het ermee eens dat er bij de provincies geen bureaucratische
rompslomp mocht ontstaan. Het was zeker niet de bedoeling dat provinciale
besturen (of departementen) op de stoelen van gemeentebesturen gaan zitten.Afstemmingsoverleg had alleen plaats tussen centrumgemeenten en randgemeenten.Hij deelde mee dat duidelijkheid over het aantal rechtstreekse gemeenten,
de verdeling van de gelden, enz. vermeld wordt in het kader zoals in eerste
termijn aangegeven.Ten slotte verzocht hij mevrouw Van Dok om over specifieke financiële
zaken contact met zijn ambtenaren op te nemen.Ten slotte zegde hij toe nog
niet beantwoorde vragen over specifiek financiële zaken schriftelijk –
na verzoek van de vaste commissie – te beantwoorden. De staatssecretaris van Economische Zaken deelde mee dat de
Kamer waarschijnlijk eind mei een nota ontvangt over ruimtelijk economisch
beleid, waarin de economisch netwerken van de steden een heel centrale plaats
krijgen. De voorzitter van de commissie,ReitsmaDe griffier van de commissie,De Gier XNoot1Samenstelling: Leden: Reitsma (CDA), voorzitter, Van Middelkoop (GPV),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Poppe (SP), Duivesteijn
(PvdA), Crone (PvdA), Augusteijn-Esser (D66), Klein Molekamp (VVD), Hofstra
(VVD), ondervoorzitter, Eisses-Timmerman (CDA), Th. A. M. Meijer
(CDA), Luchtenveld (VVD), Van Wijmen (CDA), Kortram (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks), Van Gent (GroenLinks),
Oplaat (VVD), Van der Staaij (SGP), Van Dok-van Weele (PvdA), Schoenmakers
(PvdA), Udo (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Stellingwerf (RPF), Dijksma (PvdA),
Valk (PvdA), Essers (VVD), De Wit (SP), Van Heemst (PvdA), De Boer (PvdA),
Scheltema-de Nie (D66), Van Beek (VVD), Geluk (VVD), Visser-Van Doorn (CDA),
Schreijer-Pierik (CDA), Blok (VVD), Biesheuvel (CDA), Bos (PvdA), Van den
Akker (CDA), Giskes (D66), M. B. Vos (GroenLinks), Halsema (GroenLinks),
Niederer (VVD), Van 't Riet (D66), Waalkens (PvdA), Spoelman (PvdA),
Voorhoeve (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25427-18.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl