Budgettair overzicht en benodigde wet- en regelgeving Klimaatakkoord
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2019-07-25 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2018-2019
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 32 813
 
 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid
 
 
 Nr. 348
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN KLIMAAT
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 3 juli 2019
 De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft mij op maandag 1 juli jl. verzocht om een budgettair overzicht van het Klimaatakkoord en een wetgevingsagenda. In deze brief ga ik, mede namens de Minister van Financiën, in op dit verzoek.
 Budgettair overzicht
 Uw Kamer heeft gevraagd om een budgettair overzicht van het Klimaatakkoord (Kamerstuk 32 813, nr. 342), waarin in het bijzonder wordt ingegaan op de ODE, de SDE+ en SDE++ en de vraag hoeveel geld vanuit de SDE+ en SDE++ de industrie naar verwachting zal ontvangen, gerekend in de beschikte bedragen tot en met 2030. Het budgettair overzicht is als bijlage toegevoegd. Hieronder wordt ingegaan op het totaaloverzicht van de ODE-inkomsten en de SDE++ uitgaven tot en met 2030, waarbij specifiek wordt ingegaan op de sector industrie.
 
 Tabel 1 Totale opbrengst ODE (bedragen in lopende prijzen in € mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.730
 
 
 2.411
 
 
 2.648
 
 
 2.692
 
 
 2.839
 
 
 3.062
 
 
 3.198
 
 
 2.983
 
 
 2.970
 
 
 2.991
 
 
 3.226
 
 
 3.411
 
 
 
 
 
 w.v. industrie
 
 
 
 
 160
 
 
 
 
 388
 
 
 
 
 426
 
 
 
 
 433
 
 
 
 
 457
 
 
 
 
 493
 
 
 
 
 515
 
 
 
 
 480
 
 
 
 
 478
 
 
 
 
 481
 
 
 
 
 519
 
 
 
 
 550
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 2 Totale beschikbare middelen SDE+(+) (bedragen in lopende prijzen in € mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 1.742
 
 
 2.471
 
 
 2.764
 
 
 2.810
 
 
 2.951
 
 
 3.172
 
 
 3.305
 
 
 3.085
 
 
 3.000
 
 
 3.016
 
 
 3.246
 
 
 3.426
 
 
 
 
 
 w.v. CO2
 -reductie industrie 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 100
 
 
 
 
 200
 
 
 
 
 250
 
 
 
 
 300
 
 
 
 
 350
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 475
 
 
 
 
 550
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 In tabel 1 en 2 worden de totale opbrengst van de ODE en de beschikbare middelen voor de SDE+(+) weergegeven. De opbrengsten van de ODE zijn daarbij grofweg gelijk aan de beschikbare middelen voor de SDE+(+). De beschikbare middelen SDE+(+) zijn exclusief de middelen uit de begrotingsreserve, zoals ook genoemd in de startnota.
 Industrie
 In de brief met het voorstel voor het Klimaatakkoord (Kamerstuk 32 813, nr. 334) heeft het kabinet aangegeven de lasten van huishoudens te verschuiven naar het bedrijfsleven door de verdeling van de ODE van 50/50 aan te passen naar een verdeling van één derde/twee derde ten gunste van huishoudens; door de vormgeving van de ODE-schuif worden mkb’ers met een relatief laag verbruik die zich in de 1e en 2e schijf bevinden ontzien. De bijdrage van de industrie is weergegeven in tabel 1 en bedraagt in de periode 2020–2030 ruim € 5 miljard.
 Het kabinet faciliteert bedrijven bij investeringen onder andere door het beschikbaar stellen van SDE+(+)-subsidiemiddelen om de uitrol van CO2-reducerende technieken die nu nog niet rendabel zijn te versnellen. Daarmee komt maximaal € 550 miljoen in 2030 beschikbaar voor technieken die op dit moment geen onderdeel zijn van de reguliere SDE+.
 In de doorrekening van de CO2-heffing geeft het PBL aan dat de verwachte subsidie aan de industrie € 490 miljoen in 2030 bedraagt, ervan uitgaand dat 80% van het initiële reductiepotentieel wordt ontsloten. Dit verschilt op twee punten van de bedragen in tabel 2:
 
 
 1.
 Het PBL rekent, anders dan het kabinet, in constante prijzen (prijspeil 2018). Het kabinet rekent in lopende prijzen.
 
 
 2.
 Het PBL verwacht dat er in 2030 buiten de gemaximeerde € 550 miljoen voor CO2-besparende technieken in de industrie, nog aanvullende middelen uit de SDE++ ter beschikking komen voor hernieuwbare energie.
 
 
 Uitgaande van de berekeningen van het PBL is de verwachting dat de industrie in de periode 2020–2030 naar verwachting ca. 3 miljard euro uit de SDE++ ontvangt om de 14,3 Mton CO2-reductie te halen.
 Benodigde wet- en regelgeving
 Op basis van de motie Yesilgöz-Zegerius en Jetten (Kamerstuk 30 196, nr. 595) heeft het kabinet bij de uitwerking belemmerende wet- en regelgeving als dwarsdoorsnijdend thema behandeld. Alle tafels hebben op basis hiervan geïnventariseerd welke maatregelen raken aan bestaande wet- en regelgeving danwel waar er behoefte is aan nieuwe wet- en regelgeving. Of, in hoeverre en wanneer er daadwerkelijk sprake is van aanpassing van wet- en regelgeving op basis van maatregelen uit het Klimaatakkoord moet veelal in de uitwerking blijken. Een alomvattende wetgevingsagenda op basis van het Klimaatakkoord is op dit moment niet te geven.
 Dat neemt niet weg dat er op een aantal punten wel duidelijk is dat er sprake zal zijn van nieuwe wetgeving of aangepaste wetgeving. Eerder heb ik uw Kamer geïnformeerd over de wetgevingsagenda energietransitie (Kamerstuk 30 196, nr. 566), waarin verschillende voorgenomen wijzigingen van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet, de Warmtewet, de Wet windenergie op zee en de Mijnbouwwet worden toegelicht. Verschillende maatregelen die in het Klimaatakkoord zijn opgenomen hebben betrekking op deze wetgevingsagenda, zoals de afspraak dat in de Warmtewet 2.0 meer duidelijkheid wordt gegeven over de marktordening van warmtenetten. Onderdeel van deze wetgevingsagenda is bovendien een tranche waarin aanvullende wijzigingen op basis van het Klimaatakkoord worden verwerkt.
 Daarnaast zullen als gevolg van het Klimaatakkoord (Kamerstuk 32 813, nr. 342) ook wijzigingen van de Omgevingswet nodig zijn. Deze wijzigingen zullen naar verwachting raken aan zowel ruimtelijke aspecten in de Omgevingswet als meer energie- en milieugerelateerde aspecten. Het betreft hier verschillende normen rond bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen en efficiëntie van processen.
 Tot slot zullen de fiscale maatregelen uit het Klimaatakkoord moeten worden verwerkt in de fiscale wetgeving. Zo is afgesproken dat de CO2-heffing voor de industrie zal worden ondergebracht in de Wet belasting op milieugrondslag. Deze heffing moet in 2021 in werking zijn. De aanpassingen in de ODE waarmee de tarieven worden aangepast naar een verdeling een derde huishoudens en tweederde bedrijven en waarmee uit de ODE ook CO2-reducerende technieken kunnen worden gefinancierd zullen in het pakket Belastingplan 2020 worden meegenomen. Ditzelfde geldt voor de maatregelen die het kabinet heeft aangekondigd rond de energiebelasting en een deel van de fiscale stimulering van elektrisch vervoer.
 Naast de bovengenoemde aanpassingen van wetgeving zijn er ook andere wetten die mogelijk moeten worden aangepast als gevolg van het Klimaatakkoord. Het is belangrijk nu eerst de uitvoering te starten en met partijen de maatregelen verder uit te werken voordat hier meer duidelijkheid over gegeven kan worden.
 Zoals gezegd is het op dit moment niet mogelijk een alomvattende wetgevingsagenda op basis van het Klimaatakkoord te maken. Wel streef ik ernaar om als bijlage bij het Klimaatplan dat ik uw Kamer aan het einde van het jaar zal aanbieden een nader overzicht te bieden van de wetgeving die moet worden aangepast om uitvoering te geven aan het Klimaatakkoord.
 
 
 
 
 De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
 
 E.D.
 Wiebes
 
 
 
 
 
 
 Bijlage
 
 Budgettair overzicht Klimaatakkoord
 Hierbij een budgettair overzicht van de maatregelen uit het Klimaatakkoord met eerst de uitgaven en daarna de lasten. Overige dekkingsbronnen voor de lastenkant van het Klimaatakkoord zijn een verhoging van de overdrachtsbelasting niet-woningen van 6% naar 7% en het vervallen van de dekking CO2-minimumprijs. Ook vindt er deels dekking aan de uitgavenzijde plaats. De precieze invulling van deze dekkingsbronnen wordt nog uitgewerkt en wordt bij Miljoenennota 2020 gepresenteerd.
 
 Uitgaven Klimaatakkoord (+ is extra uitgaven, prijzen 2019)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 2031
 
 
 
 
 
 
 
 Gebouwde omgeving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 warmtefonds
 
 
 250
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 
 
 
 middelen VNG
 
 
 150
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 pilots aardgasvrije wijken
 
 
 
 70
 
 
 70
 
 
 60
 
 
 20
 
 
 10
 
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 15
 
 
 
 
 
 
 
 opschaling aardgasvrije wijken/bovenregionale warmtenetten
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 30
 
 
 45
 
 
 45
 
 
 
 
 
 innovatieprogramma Gebouwde omgeving
 
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 
 
 
 renovatieversneller
 
 
 
 5
 
 
 5
 
 
 15
 
 
 25
 
 
 35
 
 
 45
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 inzet Klimaatenvelop
 
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 – 70
 
 
 
 
 
 inkomsten/uitgaven schuif tbv verduurzaming huurwoningen
 
 
 
 – 50
 
 
 – 50
 
 
 – 50
 
 
 – 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 verduurzaming huurwoningen
 
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 10
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mobiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 fietsparkeren
 
 
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 extra middelen voor tweedehands EV
 
 
 
 
 15
 
 
 20
 
 
 30
 
 
 35
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 duurzame energiedragers
 
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 
 
 
 duurzame logistiek
 
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 40
 
 
 35
 
 
 30
 
 
 30
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 verduurzaming personenmobiliteit
 
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 
 
 
 elektrisch vervoer
 
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 4
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 stimuleringsregeling bestel
 
 
 
 22
 
 
 32
 
 
 25
 
 
 73
 
 
 41
 
 
 14
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 inzet Klimaatenvelop
 
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 – 40
 
 
 
 
 
 aanpassing via Infrastructuurfonds
 
 
 
 – 24
 
 
 3
 
 
 – 9
 
 
 – 80
 
 
 – 122
 
 
 19
 
 
 38
 
 
 39
 
 
 49
 
 
 46
 
 
 43
 
 
 
 
 
 kosten aanschafsubsidie particulier
 
 
 
 5
 
 
 16
 
 
 20
 
 
 28
 
 
 39
 
 
 44
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 inkomsten/uitgaven schuif tbv aanschafsubsidie
 
 
 
 – 5
 
 
 – 16
 
 
 – 20
 
 
 – 28
 
 
 – 39
 
 
 – 44
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 inkomsten/uitgaven schuif tbv Ontwerp Klimaatakkoord
 
 
 
 – 4
 
 
 – 41
 
 
 – 22
 
 
 1
 
 
 50
 
 
 – 57
 
 
 – 53
 
 
 – 49
 
 
 – 49
 
 
 – 46
 
 
 – 43
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 40
 
 
 
 
 45
 
 
 
 
 55
 
 
 
 
 35
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Landbouw
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Veehouderij
 
 
 
 27
 
 
 27
 
 
 23
 
 
 21
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 22
 
 
 
 
 
 Glastuinbouw
 
 
 
 26
 
 
 26
 
 
 23
 
 
 25
 
 
 24
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 21
 
 
 
 
 
 Veenweidegebieden
 
 
 
 79
 
 
 79
 
 
 16
 
 
 16
 
 
 16
 
 
 11,5
 
 
 11,5
 
 
 11,5
 
 
 11,5
 
 
 12
 
 
 12
 
 
 
 
 
 Landbouwbodems en vollegrondsteelt
 
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 0,5
 
 
 0,5
 
 
 
 
 
 Bomen, Bos en Natuur
 
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 6
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 3,5
 
 
 
 
 
 Voedselverspilling, reststromen en biomassa
 
 
 
 2
 
 
 2
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 1
 
 
 
 
 
 Veehouderij rondom Natura2000-gebieden
 
 
 
 20
 
 
 40
 
 
 40
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Inzet klimaatenvelop
 
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 – 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 140
 
 
 
 
 160
 
 
 
 
 80
 
 
 
 
 40
 
 
 
 
 40
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Industrie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 noodfonds
 
 
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 25
 
 
 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 pilots en demo waterstof (samen met Elektriciteit)
 
 
 
 9
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 pilots en demo’s verduurzaming industrie (o.a. elektrificatie en circulair)
 
 
 
 51
 
 
 60
 
 
 70
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 85
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 80
 
 
 
 
 
 inzet Klimaatenvelop
 
 
 
 – 60
 
 
 – 70
 
 
 – 80
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 – 100
 
 
 
 
 
 terugsluis CO2-heffing
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Elektriciteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 ondersteunende activiteiten wind op zee
 
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 18
 
 
 
 
 
 pilots waterstof (samen met industrie)
 
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 pilots opslag en conversie
 
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 15
 
 
 
 
 
 pilots ruimtelijke integratie
 
 
 
 10
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 RES (samen met de gebouwde omgeving)
 
 
 
 20
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 inzet Klimaatenvelop
 
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 – 55
 
 
 
 
 
 inzet begrotingsreserve duurzame energie
 
 
 
 – 10
 
 
 – 10
 
 
 – 10
 
 
 – 10
 
 
 – 18
 
 
 – 18
 
 
 – 18
 
 
 – 18
 
 
 – 18
 
 
 – 18
 
 
 – 18
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaventekort
 
 
 
 
 400
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 245
 
 
 
 
 180
 
 
 
 
 150
 
 
 
 
 205
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 110
 
 
 
 
 
 
 w.v. gedekt bij Voorjaarsnota
 
 
 400
 
 
 130
 
 
 155
 
 
 90
 
 
 100
 
 
 155
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 110
 
 
 
 
 
 
 Resterend
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 90
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 50
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 SDE+-middelen*
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 125
 
 
 222
 
 
 396
 
 
 581
 
 
 664
 
 
 753
 
 
 826
 
 
 888
 
 
 942
 
 
 985
 
 
 
 
 
 
 dekking uit ODE
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 * Hiervan gaat maximaal 550 mln. in 2030 naar CO2-reducerende technieken in de industrie. Industrie kan ook meedingen naar andere categorieën in SDE+. Daarnaast is er vanaf 2021 100 mln. per jaar beschikbaar voor ISDE.
 
 
 
 
 ** De uitvoeringskosten van de Belastingdienst moeten nog in kaart worden gebracht en worden gedekt uit het pakket. Wanneer de middelen zijn vrijgegeven aan de vakdepartementen, worden de uitvoeringskosten van de Belastingdienst gedekt door het vakdepartement.
 
 
 
 
 ***Het totaalbedrag klimaatenvelop industrie is leidend. Afhankelijk van de concrete aanvragen van partijen kan jaarlijks worden besloten om de onderlinge verdeling te wijzigen. Daarnaast zal periodiek worden geëvalueerd of herijking van subthema’s nodig is met het oog op de opgave richting 2030 en 2050. Daarbij zal in ieder geval worden bezien of het wenselijk is om een deel van de middelen te benutten voor extra inzet op kostenreductie met het oog op in aanmerking kunnen komen voor SDE++.
 
 
 
 
 
 
 Lasten Klimaatakkoord (+ is lastenverzwaring, prijzen in jaar van invoering)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 2019
 
 
 2020
 
 
 2021
 
 
 2022
 
 
 2023
 
 
 2024
 
 
 2025
 
 
 2026
 
 
 2027
 
 
 2028
 
 
 2029
 
 
 2030
 
 
 
 
 
 
 
 Gebouwde omgeving
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Verlaging energiebelasting elektriciteit in combinatie met verhoging belastingvermindering (schuif gas en elektriciteit)
 
 
 
 – 508
 
 
 – 617
 
 
 – 721
 
 
 – 819
 
 
 – 927
 
 
 – 1033
 
 
 – 1131
 
 
 – 1108
 
 
 – 1086
 
 
 – 1063
 
 
 – 1046
 
 
 
 
 Verhoging energiebelasting gas (schuif gas en elektriciteit)
 
 
 
 508
 
 
 617
 
 
 721
 
 
 819
 
 
 927
 
 
 1033
 
 
 1131
 
 
 1108
 
 
 1086
 
 
 1063
 
 
 1046
 
 
 
 
 verlaging energierekening
 
 
 
 – 785
 
 
 – 908
 
 
 – 916
 
 
 – 943
 
 
 – 984
 
 
 – 1009
 
 
 – 969
 
 
 – 967
 
 
 – 971
 
 
 – 1014
 
 
 – 1049
 
 
 
 
 Verhoging ODE 3e/4e schijf
 
 
 
 440
 
 
 483
 
 
 491
 
 
 518
 
 
 559
 
 
 584
 
 
 544
 
 
 542
 
 
 546
 
 
 589
 
 
 624
 
 
 
 
 Inkomsten/uitgaven schuif tbv verduurzaming huurwoningen
 
 
 
 – 50
 
 
 – 50
 
 
 – 50
 
 
 – 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Inzet reserve EIA
 
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 50
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 – 345
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 – 425
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mobiliteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Stimuleringspakket nulemissie personenauto's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 MRB: verlaagd tarief (plug-in hybride) elektrische personenauto’s
 
 
 
 1
 
 
 – 149
 
 
 – 177
 
 
 – 208
 
 
 – 246
 
 
 – 229
 
 
 – 32
 
 
 – 34
 
 
 – 39
 
 
 – 46
 
 
 – 57
 
 
 
 
 BPM: vrijstelling vaste voet EV
 
 
 
 – 12
 
 
 – 15
 
 
 – 17
 
 
 – 21
 
 
 – 30
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijtelling: korting op percentage en verlagen cap/begrenzing
 
 
 
 28
 
 
 8
 
 
 3
 
 
 – 4
 
 
 – 3
 
 
 – 26
 
 
 22
 
 
 40
 
 
 60
 
 
 71
 
 
 82
 
 
 
 
 Inkomsten/uitgaven schuif tbv Aanschafsubsidie particulier
 
 
 
 – 5
 
 
 – 18
 
 
 – 22
 
 
 – 30
 
 
 – 42
 
 
 – 48
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Inkomsten/uitgaven schuif tbv Ontwerp Klimaatakkoord
 
 
 
 – 4
 
 
 – 44
 
 
 – 24
 
 
 1
 
 
 54
 
 
 – 62
 
 
 – 57
 
 
 – 53
 
 
 – 53
 
 
 – 50
 
 
 – 46
 
 
 
 
 BPM (gedrag)
 
 
 
 31
 
 
 – 286
 
 
 – 331
 
 
 – 354
 
 
 – 444
 
 
 – 529
 
 
 – 112
 
 
 – 4
 
 
 – 6
 
 
 45
 
 
 – 22
 
 
 
 
 Accijnsderving (gedrag)
 
 
 
 1
 
 
 – 41
 
 
 – 85
 
 
 – 134
 
 
 – 196
 
 
 – 266
 
 
 – 262
 
 
 – 231
 
 
 – 195
 
 
 – 154
 
 
 – 138
 
 
 
 
 Energiebelasting (gedrag)
 
 
 
 – 1
 
 
 15
 
 
 31
 
 
 50
 
 
 69
 
 
 89
 
 
 81
 
 
 64
 
 
 45
 
 
 22
 
 
 10
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Dekkingspakket nulemissie personenauto's
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Versoberen MRB fossiele bestelbus
 
 
 
 0
 
 
 19
 
 
 39
 
 
 58
 
 
 78
 
 
 55
 
 
 53
 
 
 51
 
 
 49
 
 
 45
 
 
 42
 
 
 
 
 Accijnsverhoging diesel
 
 
 
 0
 
 
 72
 
 
 72
 
 
 143
 
 
 141
 
 
 140
 
 
 132
 
 
 126
 
 
 118
 
 
 106
 
 
 100
 
 
 
 
 Vrijval Autobrief II
 
 
 
 0
 
 
 126
 
 
 142
 
 
 164
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 196
 
 
 
 
 Roettax
 
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 4
 
 
 
 
 Gedragseffect dekkingspakket
 
 
 
 0
 
 
 – 5
 
 
 – 3
 
 
 – 16
 
 
 – 22
 
 
 – 7
 
 
 – 58
 
 
 – 36
 
 
 – 39
 
 
 – 64
 
 
 – 36
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Totaal
 
 
 
 
 
 43
 
 
 
 
 – 314
 
 
 
 
 – 368
 
 
 
 
 – 348
 
 
 
 
 – 441
 
 
 
 
 – 682
 
 
 
 
 – 32
 
 
 
 
 122
 
 
 
 
 141
 
 
 
 
 176
 
 
 
 
 134
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Elektriciteit
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Resterende dekking herijking CO2-minimumprijs elektriciteitsopwekking
 
 
 
 
 – 64
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Industrie
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 CO2-heffing
 
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –
 
 
 –