Vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het nieuwe Burgerlijk Wetboek; Nader voorlopig verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20042005-19529, nr. D

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-02-2005

Eerste Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

19529 nr. D

22-02-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Algemeen2. Inhoud wetsvoorstelArtikel 7.17Artikel 7.17.1.4Artikel 7.17.1.5Artikel 7.17.1.8Artikel 7.17.1.13Artikel 7.17.1.14Artikel 7.17.2.4Artikel 7.17.2.9Artikel 7.17.2.9cArtikel 7.17.2.18Artikel 7.17.2.21Artikel 7.17.2.25Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 19529Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
19 529Vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente)
van het nieuwe Burgerlijk WetboekDNADER VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR JUSTITIE1Vastgesteld 22 februari 2005De memorie van antwoord gaf de commissie noga aanleiding tot het maken
van de volgende opmerkingen en het stellen van de volgende vragen.1. InleidingDe leden van de CDA-fractie hadden met belangstelling
kennisgenomen van de memorie van antwoord en dankten de minister voor de beantwoording
van gestelde vragen. Deels ter voorbereiding op de plenaire behandeling van
het wetsvoorstel, deels ter verduidelijking van een aantal punten uit de memorie
van antwoord of naar aanleiding van recente literatuur merkten zij echter
nog het volgende op.De leden van de VVD-fractie dankten de minister
voor de uitvoerige beantwoording van hun vragen gesteld in het Voorlopig Verslag.
Ook zij hadden desalniettemin nog enkele vragen. Voorts zouden deze leden
graag vernemen of de Invoeringswet thans inderdaad op korte termijn tegemoet
kan worden gezien.2. AlgemeenDe leden van de CDA-fractie waren voornemens
om bij de plenaire behandeling nog nader in te gaan op enkele algemene thema's,
zoals de toenemende druk op de overheid om schade te vergoeden, de overheid
aansprakelijk te houden voor falend toezicht en de problematiek van afhandeling
van letselschade. Vooruitlopend daarop zouden zij echter graag nog antwoorden
ontvangen op de volgende vragen. In de memorie van antwoord wordt gesproken
over rechtsvergelijkend onderzoek naar de meest wenselijke en efficiënte
invulling van de aansprakelijkheid van toezichthouders c.q. aansprakelijkheid
voor onvoldoende toezicht en handhaving in het algemeen (pagina 2). Dit onderzoek
zou dit jaar worden uitgevoerd. De vraag rees op welke termijn het onderzoek
tot rapportage zal leiden.Voorts hadden de leden van de CDA-fractie kennisgenomen van de beantwoording
door de minister van Justitie en de staatssecretaris van Economische Zaken
van schriftelijke vragen zijdens de leden van de Tweede Kamer Algra, Van der
Laan en Ditrich (Kamervragen 583 en 584). Ook hier is sprake van een onderzoek
en wel van het Centrum voor Aansprakelijkheidsrecht van de Universiteit van
Tilburg, te weten een inventarisatie van procedures en mechanismen in andere
landen waarmee transactiekosten kunnen worden teruggebracht op het terrein
van afwikkeling van letselschade. Uit de beantwoording van die vragen is de
leden hier aan het woord niet duidelijk geworden op welke termijn die inventarisatie
beschikbaar komt. Nader wordt in de beantwoording door de bewindslieden gesteld,
dat niet valt uit te sluiten, dat een door hetzelfde Centrum voor Aansprakelijkheidsrecht
genomen initiatief om procedurele normen tot stand te brengen ter ondersteuning
van het schaderegelingproces kan leiden tot faciliterend optreden door de
wetgever. Afgezien van het gevoel van weerzin dat deze term bij de leden van
de CDA-fractie opwekte, deed de opmerking de vraag rijzen waaraan de minister
van Justitie in dat verband denkt en of dat dan ook nog consequenties zou
kunnen hebben voor de voorliggende titel 7.17 van het Burgerlijk Wetboek.
Uit de brief van de minister van Justitie van 15 november 2004 aan de
Eerste Kamer valt niet op te maken, dat er nog andere wijzigingen in titel
7.17 zullen worden aangebracht dan in die brief genoemd.Eveneens op bladzijde 2 van de memorie van antwoord wordt verwezen naar
de Commissie Borghouts voor een onderzoek naar de vraag in hoeverre het bedrijfsleven
en burgers een eigen verantwoordelijkheid hebben om schade zelf te dragen
en het daarover in het najaar te verwachten advies. De leden van de CDA-fractie
hadden tot dusverre in althans de gedrukte stukken geen rapportage aangetroffen
of enig kabinetsstandpunt terzake (behalve dan de evaluatie-aanbevelingen
in het kader van de ACT II). Kan de minister de Kamer terzake nader informeren?In de memorie van antwoord wordt nog nader gesproken over de problematiek
van beroepsrisico en de mogelijkheid van een verzekeringsplicht voor beroepsziekten
en bedrijfsongevallen. Verwezen wordt naar het nieuwe stelsel voor de arbeidsongeschiktheid
zoals dat in voorbereiding is genomen en naar het onderzoek over mogelijke
strijdigheid van een nieuw stelsel op het terrein van de WAO met internationale
verdragen. In de eerste plaats zouden de leden van de CDA-fractie gaarne vernemen
wat de stand van zaken is op dit terrein. In de tweede plaats zouden zij alvast
een gedachte willen voorleggen die ook in het kader van de plenaire behandeling
van het wetsvoorstel van hun kant nog aan de orde zal worden gesteld. Deze
betreft de wijze van afhandeling van aanspraken van werknemers. Bij het ontslag
van een werknemer is de kantonrechter bevoegd om van een geschil tussen werknemer
en werkgever over dat ontslag kennis te nemen. Het oordeel van de kantonrechter
heeft gevolgen voor aanspraken van de werknemer op een uitkering krachtens
de Werkloosheidswet. Een geschil daarover met de uitkeringsinstantie is echter
een bestuursrechtelijke procedure, die ook in de tijd gezien vaak volgt op
een procedure bij de kantonrechter omtrent de gegrondheid van het ontslag.
Een vergelijkbaar probleem doet zich voor met aanspraken van een werknemer
uit hoofde van een bedrijfsongeval jegens de werkgever, respectievelijk diens
verzekeraar van het arbeidsongeschiktheidsrisico. Voorzover het de collectieve
verzekering tegen arbeidsongeschiktheid als werknemersverzekering betreft,
is het de bestuursrechter die oordeelt; voorzover het de verhouding tussen
de werkgever en diens verzekeraar betreft, is het de rechtbank die oordeelt
of een aanspraak op een uitkering bestaat, al zal doorgaans de verzekeraar
ook al de regie van de werkgever hebben overgenomen van de procedure tussen werknemer en werkgever over een arbeidsongeval bij de kantonrechter.
In ieder geval leek het de leden van de CDA-fractie het overwegen waard om
deze doorgaans met elkaar samenhangende geschillen bij één rechter
te concentreren en de procedureregels zo in te richten, dat geen stapeling
van procedures bij ook nog eens verschillende rechters plaatsvindt, maar juist
concentratie.2. Inhoud wetsvoorstelArtikel 7.17Op pagina 4 van de memorie van antwoord stelt de minister dat de bescherming
die de kleine ondernemer geniet nauwelijks afwijkt van die van de consument.
De leden van de VVD-fractie deelden die opvatting
van de minister niet. De minister verwijst naar art. 7.17.1.16 lid 3, art.
7.17.2 25a lid 6 en art. 7.17.3.25 lid 3. Lazen zij deze artikelen in hun
volle reikwijdte, dan blijkt dat wat betreft verzwijging, premieverzuim, de
toewijzing van de kosten van taxatie van de schade, verjaring van de vordering
van de verzekerde op de verzekeraar en de afkoopregeling van de sommenverzekering
de kleine ondernemer minder bescherming geniet dan de consument. Dat zijn
geen bijzaken. De leden van de VVD-fractie zouden daarover nog graag een nadere
toelichting van de minister krijgen.Verder vroegen de leden van de VVD-fractie wat de minister precies bedoelt
met de reflexwerking. Meent de minister dat kleine ondernemers hun heil moeten
zoeken in de reflexwerking van de afdeling Algemene Voorwaarden van boek 6
van het Burgerlijk Wetboek, of doelt de opmerking van de minister erop om
gelijk aan de reflexwerking van de algemene voorwaardenregeling van boek 6
BW een reflexwerking van de consumentenbepalingen binnen titel 7.17 te creëren?
Anders gezegd, moeten de bepalingen betreffende consumentenbescherming binnen
titel 7.17 zó worden uitgelegd dat deze a contrario niet gelden voor
kleine ondernemers of ziet de minister ruimte voor extensieve uitleg indien
de rechtspraktijk dat vereist?Artikel 7.17.1.4De beantwoording door de minister van de vragen zijdens de leden van de
VVD- en CDA-fractie gaf laatstgenoemde leden nog
aanleiding tot nadere vragen. Ze waren niet geheel overtuigd van de stelling,
dat artikel 7.17.1.4 veel nuttigs toevoegt aan de algemene dwalingsregeling.
De minister wijst erop, dat de regeling in titel 7.17 beoogt de verzekeringnemer
en de tot uitkering gerechtigde extra bescherming te bieden. Als voorbeelden
worden dan genoemd de laatste volzin van lid 4, lid 5 en lid 6. Het kwam de
leden van de CDA-fractie voor, dat de verwijzing naar de Wet op de medische
keuringen geen specifieke beperking van de mededelingsplicht van de verzekeringnemer
oplevert. Die verwijzing zien zij eerder als een vermelding bij wijze van
attendering. Ook zonder deze laatste volzin van lid 4 zou een verzekeringnemer
zich immers op de Wet op de medische keuringen kunnen beroepen indien hem
zou worden verweten, dat hij geen mededeling had gedaan van feiten die worden
bestreken door de artikelen 4 tot en met 6 van die wet. Lid 5 lijkt alleen
een duidelijke wettelijke norm te bieden waar feiten die zijn voorgevallen
acht jaar of langer geleden niet behoeven te worden meegedeeld door de verzekeringnemer.
Voor het overige lijken lid 5 en lid 6 de jurisprudentie van de Hoge Raad
te codificeren. Tegen deze achtergrond hadden de leden hier aan het woord
dan ook met instemming ervan kennisgenomen, dat in de visie van de minister –
hetgeen ook in overeenstemming is met de gelaagde structuur van het Burgerlijk
Wetboek – de algemene dwalingsregeling onverminderd van toepassing is
op de verzekeringsovereenkomst en artikel 7.17.1.4 moet worden
uitgelegd naar het doel van deze bepaling, te weten méér bescherming
voor de verzekeringnemer en de tot uitkering gerechtigde. Kan de minister
met deze conclusie instemmen?Een volgende vraag van deze leden betrof de objectivering van de in deze
bepaling tot uitdrukking gebrachte begrippen en dan met name die in lid 3.
In de memorie van toelichting wordt het voorbeeld genoemd van de ouder die
zich wenst te verzekeren tegen de ziektekosten die hij ten behoeve van zijn
jongere kind zal moeten maken. Beneden de leeftijd van zestien behoeft hij
niet mee te delen wat die kinderen zelf omtrent hun gezondheid weten of behoren
te weten; boven de zestien mag worden aangenomen dat personen die die leeftijd
hebben bereikt voldoende oordeel des onderscheids hebben om degene die de
verzekering sluit in te kunnen lichten omtrent de van belang zijnde feiten.
Deze formulering in de memorie van toelichting vooronderstelt, dat de betrokken
jongere dan zelfstandig zijn ouder inlicht omtrent zijn gezondheidstoestand.
Noch de tekst van lid 3, noch de memorie van toelichting vooronderstelt, dat
de ouder navraag doet bij zijn kind naar relevante feiten omtrent zijn gezondheidstoestand.
In de eerste plaats rijst dan de vraag of die vooronderstelling juist is en
zo ja, hoe dan de stel- en bewijsplicht ligt ten aanzien van die navraag.
In de tweede plaats rijst de vraag hoe een beroep van de verzekeraar op deze
bepaling uitpakt, indien de betrokken jongere wegens zijn beperkte geestesvermogens
of wegens een persoonlijkheidsstoornis zich subjectief niet bewust is van
een bepaald lichamelijk lijden of een bepaalde zwakte in zijn fysieke conditie,
respectievelijk vanwege de verminderde geestelijke vermogens of de persoonlijkheidsstoornis
niet in staat is om datgene waar hij zich subjectief wel van bewust is, onder
woorden te brengen tegenover zijn ouder (of bewindvoerder of curator).In dit verband is voorts van belang wat moet worden verstaan onder een
door de verzekeraar opgestelde vragenlijst als genoemd in lid 6 van de onderhavige
bepaling. Vrijwel geen verzekeringsovereenkomst komt tot stand zonder dat
door een verzekeringnemer een formulier wordt ingevuld bij wijze van aanbod
aan de verzekeraar tot het aangaan van een verzekeringsovereenkomst. Geldt
zo'n aanvraagformulier ook als een vragenlijst in de zin van lid 6?Indien er een afzonderlijke gezondheidsverklaring wordt gevraagd van de
verzekeringnemer of de verzekerde en uit die gezondheidsverklaring of daarbij
gevoegde bescheiden blijkt, dat de betrokken derde die ouder is dan zestien
jaar beschikt over verminderde geestelijke vermogens of aan een persoonlijkheidsstoornis
lijdt, is dat dan van invloed op de toepassing van lid 3 van het onderhavige
artikel? In dit verband wezen leden van de CDA-fractie erop, dat blijkens
de memorie van toelichting het in het eerste lid geformuleerde uitgangspunt,
waaraan het derde lid een zekere uitbreiding geeft, moet worden gezien in
het licht van de uitspraak van de Hoge Raad van 3 november 1978, NJ 1980,
500. In die zaak ging het om een verzekeringnemer die door zijn raadsman werd
aangeduid als «een zeer eenvoudig man uit de arbeidende klasse met een
zeer beperkte ontwikkeling». Het Hof, waarvan het arrest door de Hoge
Raad werd bekrachtigd, acht in verband met de toepassing van artikel 251 WvK
mede van belang, dat het klachtenpatroon niet zodanig duidelijk was dat een
leek van de ontwikkeling van Appeldoorn ten tijde van de keuring (...) behoefde
te begrijpen dat deze aan het begin konden staan van een afwijking die tot
arbeidsongeschiktheid zou leiden.« Indien dit van belang is voor de
mededelingsplicht van de verzekeringnemer, dan komt het de leden van de CDA-fractie
voor, dat dat temeer geldt in het geval van een derde die de leeftijd van
zestien jaar heeft bereikt in de zin van het derde lid van het
voorgestelde artikel 7.17.1.4. Kan de minister dit onderschrijven?Artikel 7.17.1.5Zagen de leden van de CDA-fractie het goed, dat de bewijslast met betrekking
tot het begin van de twee maanden termijn op de verzekeraar rust? In hoeverre
speelt hierbij een rol het antwoord op de vraag wanneer een aanspraak jegens
de verzekeraar ontstaat? Indien bijvoorbeeld het overlijden van de verzekerde
heeft plaatsgehad maar nog niet bekend is bij de verzekeraar, maakt het dan
uit of de verzekeraar een opzegging heeft doen uitgaan voor of na het overlijden
van de verzekerde? Of moet de opzegging de verzekeraar en verzekeringnemer
hebben bereikt, wil de verzekeraar zich kunnen beroepen op de opzegging als
grond voor weigering van uitkering? Geldt voor de bepaling van de twee maandstermijn
de verzendtheorie of de ontvangsttheorie? Vooralsnog kwam het de leden van
de CDA-fractie voor, dat de verzendtheorie voor de hand ligt, enerzijds vanwege
het karakter van fatale termijn en anderzijds omdat er geen specifiek belang
van de verzekerde of verzekeringnemer mee is gediend om binnen die termijn
van twee maanden weet te hebben van de opzegging.Artikel 7.17.1.8De leden van de CDA-fractie vroegen of in het geval een verzekeringsovereenkomst
is aangegaan zonder dat de verzekeringnemer vooraf kennis heeft kunnen nemen
van alle algemene verzekeringsvoorwaarden de verzekeringnemer niet een korte
tijd zou moeten worden gegund om de verzekering met onmiddellijke ingang en
aanspraak op restitutie van de premie op te zeggen, na ontvangst van de polis.
In de memorie van antwoord verwijst de minister naar het systeem van artikel
6: 234 Burgerlijk Wetboek e.v. wanneer het gaat om consumentenbescherming
met betrekking tot de verzekeringsovereenkomst waarvan de verzekeringnemer
niet de algemene verzekeringsvoorwaarden vooraf heeft kunnen lezen. De leden
van de CDA-fractie hadden de indruk dat in zo'n situatie bedenktijd een zeer
nuttige rol zou kunnen vervullen, tenzij alle relevante algemene verzekeringsvoorwaarden
voor of bij het sluiten van de verzekeringsovereenkomst aan de verzekeringnemer
ter hand waren gesteld. In díe situaties waarbij- door de verzekeraar
aantoonbaar – op voorhand de algemene voorwaarden op een internetsite
waren gepubliceerd en de verzekeringnemer bij het aangaan van de overeenkomst
ook verklaart van die mogelijkheid gebruik te hebben kunnen maken, is een
dergelijke bedenktijd evenmin nodig. Gezien het grote belang van de algemene
verzekeringsvoorwaarden voor de kern van de prestatie, te weten de omvang
van de dekking (te denken valt met name aan alle uitsluitingclausules) zouden
de leden van de CDA-fractie op dit punt graag nog een reactie van de minister
vernemen. Artikel 7.17.1.13Het antwoord van de minister op de vraag naar consumentenbescherming bij
opzegging gaf de leden van de CDA-fractie aanleiding tot de volgende opmerking.
Uit de verwijzing naar de reflexwerking van in dit geval de grijze lijst (artikel
6: 237 BW) leidden deze leden af, dat de minister in beginsel van oordeel
is, dat opzegging alleen aan de orde zou moeten zijn op gronden die van dien
aard zijn, dat gebondenheid van de verzekeraar niet meer van deze kan worden
gevergd (6: 237 onder d BW). Indien de minister van mening is, dat verzekeraars
zich inderdaad aan deze bepaling dienen te houden en derhalve een verder reikende
bevoegdheid tot opzegging vermoed wordt onredelijk bezwarend te zijn, onderschrijven de leden van de CDA-fractie de mening van de leden van
de PvdA- en VVD-fractie, dat het dan wenselijk is om die norm ook in de wet
op te nemen. Deze mening steunt mede op de opvatting, dat de weg van een beroep
op onaanvaardbaarheid van een beding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid
zoveel mogelijk moet worden vermeden, terwijl de andere door de minister genoemde
wegen (een beroep op een wilsgebrek of misbruik van bevoegdheid) een verzekeringnemer
zou dwingen tot wel zeer omslachtig procederen. De leden van de CDA-fractie
waren bovendien niet gecharmeerd van een te gemakkelijk beroep op de reflexwerking
van de zwarte en de grijze lijst uit afdeling 6.5.3 van het Burgerlijk Wetboek.
Als de wetgever van mening is, dat een verzekeraar niet te snel mag kunnen
opzeggen, moet de wetgever de rechter en vooral ook de rechtspraktijk op dit
punt duidelijkheid bieden. De norm van artikel 6: 237 onder d – alhoewel
in de praktijk natuurlijk ook nog invulling behoevend – biedt dan in
ieder geval meer houvast dan het antwoord van de minister. Is hij niet alsnog
bereid om in het kader van de behandeling van de Invoeringswet artikel 6:
237 onder d BW uitdrukkelijk van toepassing te verklaren op de verzekeringsovereenkomst?Aanvullend wezen de leden van de VVD-fractie
op pagina 13 van de memorie van antwoord, waar de minister spreekt over de
mogelijkheid om met gebruikmaking van de desbetreffende regels uit de boeken
3 en 6 van het Burgerlijk Wetboek onredelijke opzegging te bestrijden. Hij
wijst hierbij specifiek op de artt. 3:13 BW en 6:237 BW. Deze leden merkten
op dat art. 3:13 BW in theorie uiteraard onredelijke opzegging kan bestrijden,
maar dat daarvan in de praktijk niet snel sprake zal zijn. Art. 3:13 BW pleegt
immers limitatief te worden uitgelegd. Art. 6:237 sub d BW is slechts een
bepaling uit de grijze lijst die derhalve niet a priori geldt. Wanneer, zoals
de minister stelt (zie hierboven), de enige bescherming bestaat uit de genoemde
twee artikelen, moet dus van geval tot geval worden beoordeeld of de opzegging
redelijk is. Dit is niet bevorderlijk voor de rechtszekerheid van de verzekeringnemer.
Hoe beoordeelt de minister dit?In hun artikel in het Nederlands Tijdschrift voor Handelsrecht 2004–4
«De memorie van antwoord bij Titel 7.17 NBW: weer een stap in de richting
van een nieuw verzekeringsrecht» werpen mr. drs. M.L. Hendrikse en mr.
ing. N.J. Margetson met betrekking tot het punt van de mogelijke reflexwerking
van art. 6:237 sub d BW in geval van een kleine ondernemer op pagina 106 de
vraag op of de kleine ondernemer in de praktijk kan profiteren van de reflexwerking
van de zwarte en grijze lijst en zo ja wat de omvang is van die reflexwerking.
Met de heren Hendrikse en Margetson herhaalden de leden van de VVD-fractie
hun in het voorlopig verslag aan de minister gestelde vraag waarom niet is
gekozen voor een wettelijke regeling op dit punt teneinde te voorkomen dat
onduidelijk is of de kleine ondernemer op dit punt beschermd wordt. Artikel 7.17.1.14De beantwoording van de vraag van de leden van de CDA-fractie gaf aanleiding tot nadere opmerkingen. In de eerste plaats
hadden de leden hier aan het woord de indruk, dat de leden 3 en 4 moeten worden
beschouwd als zijnde van dwingend recht. De verzekeraar zal niet in afwijking
van lid 3 in de overeenkomst kunnen bedingen, dat hij geen enkele uitkering
hoeft te doen, indien de mate van schade die de verzekeraar heeft geleden
ondanks niet vervulling van verplichtingen van lid 1 en 2 vaststelbaar is.
Indien dus de (voldoende mate) van vaststelbaarheid gegeven is, komt men aan
lid 4 niet toe en blijft het geschil beperkt tot toepassing van lid 3. Voor
de toepassing van lid 4 is dan vervolgens van belang of de mate van schade
voor de verzekeraar inderdaad niet vaststelbaar is. Die vraag
zal eerst moeten worden beantwoord. Met de minister in de memorie van antwoord
konden de leden van de CDA-fractie onderschrijven, dat dit aan de orde is
in het geval de oorzaak van de schade niet vastgesteld kan worden. Dat zich
die situatie voordoet en dat dat te wijten zou zijn aan niet voldoen aan de
verplichtingen van lid 1 en 2 is iets dat dan door de verzekeraar gesteld
en zonodig bewezen zal moeten worden, zo kwam het de leden van de CDA-fractie
voor. Kan de minister dit onderschrijven? Voorts: kan de minister het eens
zijn met de leden hier aan het woord, dat – indien door een deskundige
waarvan de onafhankelijkheid en deskundigheid niet betwijfeld hoeft te worden-
een oorzaak is vastgesteld, de verzekeraar niet zonder meer zou kunnen stellen
in een redelijk belang te zijn geschaad, enkel omdat hem niet de gelegenheid
is geboden om zelf ook door een deskundige onderzoek te laten doen naar de
oorzaak van de schade?Artikel 7.17.2.4De leden van de CDA-fractie waren niet overtuigd door het antwoord van
de minister op de vraag waarom in lid 2 van artikel 7.17.2.4 niet tevens van
toepassing op de gemeenschap die bestaat tussen de gerechtigde tot de nalatenschap
en die tot met name een gemeenschappelijke eigendom van een onroerende zaak.
In het geval van een nalatenschap kunnen zich ook situaties voordoen, dat
(opnieuw) een verzekering moet worden gesloten, dat niet alle erven bereikbaar
zijn of in staat zijn om aan het sluiten van de overeenkomst te participeren,
daarover met hen (al dan niet tijdelijk) geen communicatie mogelijk is, terwijl
nog een verklaring van erfrecht ontbreekt op grond waarvan één
van de erven namens allen een dergelijke verzekering zou kunnen sluiten. Vergelijkbare
problemen kunnen zich voordoen tussen gerechtigden tot een onroerende zaak.
Het kwam de leden van de CDA-fractie voor, dat met het oog op dergelijke praktische
overwegingen, het tweede lid van deze bepaling ook zou moeten gelden voor
een nalatenschap en de gemeenschappelijke eigendom van een onroerende zaak.
Voor een verzekeraar behoeft dit geen praktische bezwaren op te leveren, aangezien
eenvoudig vaststelbaar is wie ten tijde van het ontstaan van de aanspraak
op een uitkering erven zijn uit hoofde van de nalatenschap, respectievelijk
gerechtigde tot een gemeenschappelijke eigendom van een onroerend goed. Voor
zover de verzekeraar niet wist of kon weten, dat anderen dan de verzekeringnemer
gerechtigd waren tot de uitkering, zal hij toch gekweten zijn door die uitkering
aan de verzekeringnemer en is het aan de overige gerechtigden om met de verzekeringnemer
tot afwikkeling te komen. Uiteraard ligt dit alles anders, indien de verzekeringnemer
uitsluitend overgaat tot een verzekering betreffende zijn onverdeelde aandeel,
maar het is onwaarschijnlijk dat een verzekeringsmaatschappij bereid zal zijn
om daartoe te contracteren. Ook vanwege dit praktische gezichtspunt lijkt
een uitbreiding van lid 2 dus voor de hand te liggen. Gaarne vernamen de leden
van de CDA-fractie of de minister bereid zou zijn dit nog eens in het kader
van de Invoeringswet in zijn overwegingen te betrekken.Artikel 7.17.2.9Blijkens de memorie van antwoord ziet de minister geen ontwikkelingen
in de jurisprudentie op het terrein van het begrip opzet en grove schuld,
respectievelijk opzet en roekeloosheid. In dit verband verwezen de leden van
de CDA-fractie naar de artikelen van mevrouw Mr drs I. Haazen in het WPNR
04/6569, pagina 193 e.v. en 04/6570, pagina 209 e.v. Gaarne zouden de leden
van de CDA-fractie een reactie ontvangen op de beschouwingen van mevrouw Haazen.
In dit verband zij ook gewezen naar artikel 8: 1108 BW en het daar expliciet
gehanteerde begrip bewuste roekeloosheid. Kan de minister uiteenzetten
waarom daar van de verzekeraar wel wordt vereist dat bewustheid wordt aangetoond
en in het algemene deel van het schadeverzekeringsrecht niet?Daarnaast vroegen deze leden aandacht voor een ander aspect van bewuste
of onbewuste roekeloosheid. Zij zouden de vraag of roekeloosheid alleen aan
uitkering in de weg staat bij bewustheid ten aanzien van de mogelijke gevolgen
van intrinsiek gevaarzettend gedrag – zoals laswerkzaamheden, zie het
arrest van de Hoge Raad van 4 april 2003, NJ 2004/536 – willen
onderscheiden van een andere waarin de (mate van) objectivering een rol speelt.
Dan is de vraag of déze verzekerde zich van het gevaar op zichzelf
bewust had moeten zijn. Bij opzet – vergelijk de jurisprudentie van
de Hoge Raad over (opzettelijke) brandstichting onder invloed van een geestelijke
stoornis – speelt dit uitdrukkelijk niet. Maar indien de verzekerde
wegens een persoonlijkheidsstoornis of een handicap zich niet bewust zal zijn
geweest van het gevaar van schadeveroorzaking, zal toch niet van roekeloos
gedrag sprake kunnen zijn. Een licht dementerend persoon zal gemakkelijk vergeten
dat nog een pan eten op het vuur staat; veroorzaakt dit brand, dan kan moeilijk
van roekeloosheid in de zin van deze bepaling gesproken worden. Een rokende
verzekerde die als gevolg van (al dan niet tijdelijke) doofheid niet heeft
opgemerkt, dat hij vuur ontstak waar de gasfitter vanwege brandgevaar dat
had verboden, kan moeilijk roekeloosheid worden verweten, indien zo brand
ontstaat. Anders gezegd: in dergelijke gevallen zal onbewustheid bij de verzekerde
wel degelijk een rol spelen en behoren te spelen. Het kwam de leden hier aan
het woord voor, dat in zulke situaties de verzekerden de hen persoonlijk betreffende
omstandigheid zullen moeten stellen en vervolgens niet meer dan aannemelijk
behoeven te maken. Kan de minister dit onderschrijven?Een volgend aspect betreft de bescherming van slachtoffers van geweld
door een verzekerde. De leden van de CDA-fractie doelden op de zogenaamde
opzetclausules in de aansprakelijkheidsverzekering. Naar aanleiding van het
arrest van de Hoge Raad van 6 november 1998, NJ 1998/220, hebben maatschappijen
op grote schaal de tekst van deze clausule gewijzigd in de tournure: «Niet
gedekt is de aansprakelijkheid van een verzekerde voor schade veroorzaakt
door en/of voortvloeiende uit opzettelijk tegen een persoon of wederrechtelijk
handelen of nalaten.» Opmerkelijk was, dat de Hoge Raad bij de uitleg
van de oorspronkelijke clausule – die aansprakelijkheid uitsloot voor
schade die het beoogde of zekere gevolg van verzekerdes handelen of nalaten
was – bewustheid van dat zekere gevolg verlangde en daarmee verzekeraars
in dezelfde positie bracht als bij artikel 8:1108 BW. Het gevolg van de nieuwe
tekst is echter, dat niet alleen crimineel handelen – zoals aan de orde
in genoemd arrest – ook bijvoorbeeld de judoka die na een stopsignaal
van de scheidsrechter nog een worp inzet waardoor zijn tegenstander gewond
raakt, geen dekking vindt, omdat dit opzettelijk tegen een persoon gericht
wederrechtelijk handelen is. Vergelijk het arrest van de Hoge Raad van 11 november
1994, NJ 1994/376. In hoeverre is bedoelde nieuwe opzetclausule in overeenstemming
met inhoud en strekking van het voorgestelde artikel? Indien de minister licht
ziet tussen een en ander, is er dan geen reden om ten behoeve van slachtoffers
een beperking aan te brengen op de vrijheid van verzekeraars om verdergaande
uitsluiting te bedingen?Voorts wezen de leden hier aan het woord nog op het arrest van de Hoge
Raad van 15 oktober 1996 (NJ 1997/199) in de strafzaak van de Porscherijder.
Kan de minister de stelling van de leden van de CDA-fractie onderschrijven,
dat in de zin van artikel 7.17.2.9 de Porschebestuurder geacht moet worden
met (voorwaardelijk) opzet te hebben gehandeld toen hij de schade veroorzaakte?
Zo nee, waarom niet? Een en ander is van belang, omdat in de literatuur
verdedigd wordt en ook in de jurisprudentie te vinden is, dat roekeloosheid
impliceert de hoogste mate van grove schuld: «een in laakbaarheid aan
opzet grenzende schuld». Zie de conclusie van de PG bij het arrest van
de Hoge Raad van 4 april 2003, NJ 2004/536, pag. 4361, linker kolom.
Zou de Porscherijder niet met (voorwaardelijke) opzet hebben gehandeld, dan
kan vervolgens de vraag rijzen of het gedrag wel roekeloos was in de zin van
deze bepaling, want dan moet de laakbaarheid immers schuld opleveren die grenst
aan opzet. De leden van de CDA-fractie stelden dan ook een nadere uiteenzetting
van de minister hierover op prijs.Artikel 7.17.2.9cDe leden van de CDA-fractie hadden met belangstelling kennisgenomen van
de beschouwingen over de problematiek van de longtailschades en het claims-madesysteem
in het schadeverzekeringsbedrijf. Voor deze leden bleef een probleem, dat
bij longtailschades in de praktijk er geen pro rata parte-verdeling zal plaatsvinden,
indien de eerste gelaedeerden de jaarlimiet hebben opgesoupeerd. Dat zal zich
in dergelijke zaken al spoedig voordoen. Daarnaast is er dan de mogelijkheid
voor de verzekeraar na het opkomen van de eerste gelaedeerden de verzekering
te beëindigen om daarmee voor de toekomst claims uit te sluiten. Met
het oog daarop verwijst de minister naar de in de modelpolis AVB 96 voorkomende
clausule inzake de omstandighedenmelding. Het antwoord van de minister komt
erop neer, dat in dit opzicht de wetgever het dus aan de branche overlaat
om door middel van algemene bepalingen in een modelpolis enig soelaas te bieden.
De vraag is of dit wel genoegzaam geacht kan worden. In dit verband rees ook
bij de leden van de CDA-fractie de vraag welke omvang die zogenaamde uitloopdekking
op grond van de modelpolis AVB 96 heeft. Voorts rees de vraag welke eisen
dan gesteld mogen worden aan een omstandighedenmelding, zó dat later
opkomende gelaedeerden zich daar ook in het kader van een directe actie op
kunnen beroepen.Artikel 7.17.2.18Wat betreft de bereddingsplicht waren de leden van de VVD-fractie niet overtuigd door het antwoord van de minister. In
zijn antwoord op pagina 23 en 24 van de memorie van antwoord beperkt de minister
de vergoedingsplicht van de verzekeraar voor de bereddingskosten. Tegelijk
stelt de minister dat het niet voldoen aan de bereddingsplicht kan leiden
tot een verplichting van de verzekerde tot schadevergoeding aan de verzekeraar,
namelijk als de schade meer gekost heeft dan zou moeten omdat verzekerde niet
voldaan heeft aan zijn bereddingsplicht. Kan de minister uiteenzetten hoe
de bereddingsplicht zich verhoudt tot de reikwijdte van de vergoedingsplicht?
Anders gezegd: de bereddingsplicht brengt kosten met zich en kan het nu zo
zijn dat die kosten niet vergoed worden, terwijl desalniettemin aan de plicht
moet worden voldaan?Artikel 7.17.2.21De leden van de CDA-fractie vroegen de minister
nog in te gaan op de volgende situatie. Stel een verloren gegaan pand vormde
een monument en met het maken van extra kosten kunnen materialen uit een dergelijk
pand die ook bepalend waren voor het monumentale, hergebruikt worden, waarmee
ook de oorspronkelijke monumentale onderdelen geheel of gedeeltelijk zouden
kunnen worden herbouwd of weer kunnen worden opgenomen in het nieuw te bouwen
pand. Bij wijze van voorbeeld noemden de leden van de CDA-fractie grotendeels
bewaard gebleven tegels die echter handmatig en met de nodige kosten zullen
moeten worden verwijderd van een niet meer bruikbare muur, maar
daarna weer verwerkt kunnen worden. Zijn die extra kosten dan begrepen in
het begrip herbouwwaarde?Artikel 7.17.2.25De materiële inhoud van de subrogatieregeling was de leden van de VVD-fractie bekend. Zij vroegen zich echter nog steeds
af hoe een en ander procedureel gerealiseerd moet worden. In het ideale geval
zal de gehele verhaalsactie in één proces geregeld worden waarbij
de rechter de verhaalsvordering van de verzekerde voor kan laten gaan. Maar
hoe nu is de situatie rechtens voor de verzekerde wanneer, na vergoeding van
(een deel van) zijn schade door de verzekeraar, er een restantschade overblijft?
De verzekeraar heeft inmiddels, overigens geheel te goeder trouw, op grond
van subrogatie de schadeveroorzaker (de aansprakelijke derde) aangesproken
en de schade vergoed gekregen.Vervolgens is de aansprakelijke derde niet in
staat de restantschade aan de gelaedeerde (de verzekerde) te voldoen. Kortom,
de situatie doet zich niet voor dat de verzekerde bij voorrang zijn schade
op het vermogen van de aansprakelijke derde kan verhalen. Hoe kan in een dergelijke
situatie het recht van verzekerde toch veilig worden gesteld?Op pagina 28 van de memorie van antwoord zegt de minister dat hij het
onwenselijk acht dat verhaal kan worden gehaald door verzekeraar bij leden
van hetzelfde gezin als verzekerde. Dit vanwege de mogelijk negatieve invloed
ervan op de gezinsrelatie. In zijn arresten van 19 april 1985 (NJ 1986,
209) en 11 februari 1994 (NJ 1995, 494) oordeelde de Hoge Raad verhaal
op een gezinslid mogelijk. De leden van de VVD-fractie zouden graag de visie
van de minister vernemen op deze uitspraken, in het licht van het voorliggende
wetsvoorstel.De voorzitter van de commissie,Van de BeetenDe griffier van de commissie,JanssenXNoot1Samenstelling: Holdijk (SGP), Wagemakers (CDA), Rosenthal (VVD), Witteveen
(PvdA), De Wolff (GL), Van de Beeten (CDA), (voorzitter), Broekers-Knol (VVD), Kox (SP), Westerveld (PvdA), Engels (D66),
Franken (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20042005-19529-D.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl