Wijziging wetten in verband met toepassing van de rijkscoördinatieregeling op energie-infrastructuurprojecten; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31326, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

15-05-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31326 nr. 6

13-05-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1.0. Algemeen1.1. Doel1.2. Aanleiding2.0. Rijkscoördinatieregeling2.1. Rijkscoördinatieregeling en energie-infrastructuurprojecten 2.1.1. Grenzen windenergie en grenzen andere vormen
van duurzame elektriciteit2.1.2. 110kV-netten en 150kV-netten2.1.3. Mijnbouwwerken in beschermde natuurgebieden2.1.4. Overige energie-infrastructuurprojecten2.2. Energie-infrastructuurprojecten in de exclusief
economische zone of op het continentaal plat2.3. Rijkscoördinatieregeling en planologische
besluitvormingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31326Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 326Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Mijnbouwwet en de Gaswet
in verband met toepassing van de rijkscoördinatieregeling op energie-infrastructuurprojectennr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Ontvangen
13 mei 20081.0. AlgemeenDe leden van de fractie van het CDA hadden met instemming kennis genomen
van dit wetsvoorstel. Bij eerdere gelegenheden hebben deze leden herhaaldelijk
gepleit voor het stroomlijnen en verkorten van procedures voor de aanleg van
energie-infrastructuurprojecten van nationaal belang. Zij vonden het een goede
zaak dat de regering dit nu voortvarend aanpakt. De leden van de fracties
van de PvdA, SP, VVD en SGP gaven aan met belangstelling kennis te hebben
genomen van het wetsvoorstel. Hieronder ga ik graag in op de vragen en opmerkingen
van de leden van de verschillende fracties.1.1. DoelDe leden van de SP-fractie vroegen hoe de regering het begrip «nationaal
belang» definieert en uit welke componenten dit begrip bestaat. Het
begrip «nationaal belang» is een open normatief begrip dat steeds
nadere concretisering behoeft. In dit wetsvoorstel is het begrip «nationaal
belang» ingevuld aan de hand van de aard, omvang en ligging van het
project. Bij de aard van het project gaat het om het bijzondere belang van
het project voor de nationale doelstellingen op het gebied van de transformatie
naar een duurzame energiehuishouding. Het gaat hier om de in het wetsvoorstel
gedefinieerde projecten op het gebied van bijvoorbeeld windenergie en biomassa.
Bij de omvang van het project gaat het om het belang van het project voor
de voorzieningszekerheid. Dit betreft in het wetsvoorstel bijvoorbeeld de
conventionele elektriciteitscentrales met een capaciteit van meer dan 500
MW. Bij de ligging gaat het om projecten die door hun situering bijzondere
kenmerken hebben. Voorbeeld hiervan zijn de mijnbouwprojecten in beschermde
gebieden. Dergelijke projecten vereisen een afweging van twee zwaarwegende
algemene belangen. Deze nog steeds vrij algemene criteria zijn in het wetsvoorstel
geconcretiseerd door middel van kwantitatieve grenzen. Het trekken van zulke
grenzen is in zekere zin altijd arbitrair, maar de grenzen zijn naar mijn
mening zodanig getrokken dat alleen projecten met een duidelijk
nationaal belang onder de reikwijdte van het wetsvoorstel zijn gebracht. Daarmee
is een evenwicht beoogd tussen de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid
voor deze projecten enerzijds en het zoveel mogelijk respecteren van de reguliere
bevoegdheidsverdeling tussen organen van de rijksoverheid en de decentrale
overheden anderzijds.Voorts vroegen de leden van de SP-fractie waarom er is gekozen voor een
generieke regeling, terwijl eerder voor het windparkencomplex Noordoostpolder
gekozen is voor een bijzondere regeling voor een specifiek project. De Wet
ruimtelijke ordening (hierna: de Wro) biedt de mogelijkheid om de rijkscoördinatieregeling
op twee manieren toe te passen: per project door middel van een besluit van
de ministerraad, waarmee de Tweede en Eerste Kamer van de Staten-Generaal
hebben ingestemd of voor een categorie projecten bij formele wet. Regeling
bij wet heeft als groot voordeel dat met projecten die voldoen aan de wettelijke
criteria direct gestart kan worden met de uitvoering van het project met toepassing
van de coördinatieregeling. Indien deze coördinatieregeling bij
apart besluit van toepassing wordt verklaard moet steeds per geval een beoordeling
worden gemaakt. Dit vermindert de versnelling die wordt beoogd met de toepassing
van rijkscoördinatieregeling. Ook biedt regeling bij wet de meeste duidelijkheid
aan alle betrokkenen, niet alleen aan de initiatiefnemer, maar ook aan de
betrokken decentrale overheden en aan de burgers. Wat betreft het project
Windmolenpark Noordoostpolder, waarnaar deze leden verwezen, merk ik op dat,
zoals reeds in het kabinetsstandpunt bij het B4-rapport «Knelpunten
en oplossingsrichtingen gaswinning en windenergie» (Kamerstukken II
2004/05, 29 023, nr. 9) is aangekondigd, in afwachting van dit wetsvoorstel,
al wordt gestart met een tweetal projecten, te weten het windmolenpark in
de Noordoostpolder en de gaswinning onder de Waddenzee. Dit laatste project
is met succes afgerond. Het eerste project loopt nog. Dit houdt echter niet
zozeer verband met de rijkscoördinatieregeling, als wel met de omstandigheid
dat de initiatiefnemers de vergunningaanvragen nog niet hebben kunnen indienen,
waardoor de coördinatieregeling formeel nog niet van start kon gaan.
Hierop wordt in § 1.2 teruggekomen.De leden van de VVD-fractie vroegen waarom deze verkorting van procedures
alleen geldt voor projecten van nationaal belang. Deze leden vroegen voorts
of de regering ook mogelijkheden zag om procedures voor kleinere projecten
te verkorten. De nieuwe Wro voorziet reeds in de mogelijkheid om bij projecten
met een regionaal of lokaal karakter een provinciale respectievelijk een gemeentelijke
coördinatieregeling toe te passen. De bevoegdheid zo’n coördinatieregeling
van toepassing te verklaren ligt bij de provinciale respectievelijk gemeentelijke
organen. Dit wetsvoorstel regelt slechts de projecten op de door het wetsvoorstel
bestreken terreinen die van nationaal belang worden geacht en laat provincies
en gemeenten ruimte zelf een coördinatieregeling van toepassing te verklaren
op regionale of lokale projecten van hun keuze.1.2. AanleidingDe leden van de SP-fractie stelden een aantal vragen over het project «Windenergie
in de Noordoostpolder». Hierover kan het volgende worden opgemerkt.
Zoals hierboven al aangegeven, zou parallel aan de voorbereiding van dit wetsvoorstel
ook een tweetal pilotprojecten gestart worden, te weten het project «Windenergie
in de Noordoostpolder» en het project «Gaswinning onder de Waddenzee».
Voor Windenergie Noordoostpolder is, omdat bij de provincie Flevoland en de
gemeente Noordoostpolder voldoende draagvlak aanwezig was, alleen de uitvoeringsmodule
(coördinatie van de uitvoeringsbesluiten) van de rijksprojectenprocedure
(thans rijkscoördinatieregeling) van toepassing verklaard. De ruimtelijke
besluitvorming is dus op lokaal niveau gelaten, en zal niet plaatsvinden
door het rijk. Met deze ruimtelijke besluitvorming is nog geen aanvang gemaakt,
omdat het project nog niet zodanig gedefinieerd is dat daarvoor een bestemmingsplanherziening
of vrijstellingsbesluit kan worden opgesteld. Het gaat dan om zaken als de
precieze locatie van de turbines, de bouwhoogte. De rijksprojectenprocedure
gaat bij het project «Windenergie in de Noordoostpolder» formeel
pas van start op het moment dat de aanvragen voor de uitvoeringsvergunning
worden ingediend. Ook dit is om dezelfde reden nog niet gebeurd. De schatting
van de reductie van de doorlooptijden is overigens niet gebaseerd op dit project,
maar op het project «Gaswinning onder de Waddenzee».Bij het in de tijd gelijkschakelen van alle benodigde vergunningen kan
het inderdaad voorkomen dat sommige informatie al in een vroeg stadium bekend
moet zijn. Dit doet zich vooral voor als het rijksinpassingsplan (projectmodule)
en de uitvoeringsbesluiten (uitvoeringsmodule) parallel geschakeld worden.
Het gaat dan overigens niet zozeer om de informatie over het windturbinetype
en het fundatieontwerp, maar meer om informatie die pas bij de aanlegactiviteiten
van een project duidelijk worden, zoals informatie over de bouwlogistiek die
vastgelegd wordt in vergunningen voor zwaar transport en tijdelijke bouwvergunningen
voor bouwketen. De ervaring leert dat het vaak wel mogelijk is de benodigde
informatie voor de meeste uitvoeringsbesluiten tijdig ter verzamelen. Echter,
als het onmogelijk is de voor een bepaald uitvoeringsbesluit vereiste informatie
tijdig te leveren of als dit de overige besluitvorming ernstig zou vertragen,
dan voorziet het wetsvoorstel in de mogelijkheid om dat besluit buiten de
coördinatieregeling te houden. Hiermee is een flexibele en op de specifieke
situatie toegesneden aanpak mogelijk.Het tweede pilotproject, «Gaswinning onder de Waddenzee»,
is inmiddels succesvol afgerond. Op 15 april 2005 verklaarden de ministers
van Economische Zaken, van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu,
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en van Verkeer en Waterstaat, na
overleg in de ministerraad, de rijksprojectenprocedure van toepassing op dit
project. Initiatiefnemer NAM heeft alle benodigde vergunningen in januari
2006 aangevraagd. Op 6 juli 2006 zijn vervolgens alle besluiten die nodig
waren voor het project bekend gemaakt. Dat betekent dat de gehele besluitvorming
over het project «Gaswinning onder de Waddenzee» in zes maanden
is afgerond, wat bijzonder kort is voor een dergelijk project. Tegen deze
besluiten is een aantal beroepen ingesteld, die door de Afdeling bestuursrechtspraak
van de Raad van State bij uitspraak van 29 augustus 2007 ongegrond zijn
verklaard. Dit project heeft aangetoond dat er wel degelijk versnelling kan
worden bereikt met de toepassing van de rijksprojectenprocedure.De leden van de fractie van de SGP informeerden waarom de regering de
aanbeveling van het B4-rapport overneemt en of de problemen die in de «Verkenning
stroomlijning regelgeving op het gebied van gaswinning en windenergie»
uit 2002 zijn geconstateerd al niet grotendeels zijn opgelost met de invoering
van de nieuwe Wro. In het B4-rapport zijn de knelpunten met betrekking tot
de besluitvorming over grootschalige energieprojecten in kaart gebracht en
is vervolgens, op basis van een analyse van voor- en nadelen, een aantal oplossingsrichtingen
geformuleerd. Een van die oplossingsrichtingen was het bij wet van toepassing
verklaren van (toen nog) de rijksprojectenprocedure op energieprojecten met
een bepaalde omvang. Het toenmalige kabinet heeft deze oplossing en daarmee
de daarvoor gegeven argumentatie overgenomen. Deze argumenten waren de toedeling
van bevoegdheden op het meest geëigende niveau, verkorting van doorlooptijd,
stroomlijning van verschillende procedures en goede coördinatie van de
besluitvorming. Met de leden van de SGP-fractie meen ik dat de nieuwe Wro –
die naar verwachting op 1 juli 2008 in werking treedt – de planologische
besluitvorming in zijn algemeenheid aanzienlijk zal versnellen.
Dit is winst. Daarnaast voorziet de Wro echter juist met het oog op besluitvorming
over projecten van nationaal belang in de rijkscoördinatieregeling. Dit
wetsvoorstel maakt gebruik van de mogelijkheid die de nieuwe Wro biedt die
regeling bij wet van toepassing te verklaren op projecten van nationaal belang,
zoals in dit voorstel gedefinieerd.2.0. Rijkscoördinatieregeling2.1. Rijkscoördinatieregeling en energie-infrastructuurprojecten 2.1.1. Grenzen windenergie en grenzen andere vormen
van duurzame elektriciteitDe leden van de CDA-fractie vroegen of de grenzen van 100 MW voor windenergie
en 50 MW voor de opwekking van andere vormen van duurzame elektriciteit voor
de toepassing van de rijkscoördinatieregeling bij voortschrijdende ontwikkelingen
aangepast dienen te worden. Aanpassing van de grenzen vergt wetswijziging.
Een aanpassing van de grenzen kan aan de orde zijn als door ontwikkelingen
in de toekomst een nieuwe categorie van duurzame energieprojecten kan worden
gedefinieerd die in het algemeen van nationaal belang wordt geoordeeld en
waarvoor de thans voorgestelde grenzen niet passend zijn. Het omgekeerde kan
zich ook voordoen. Denkbaar is dat door toekomstige ontwikkelingen projecten
die op basis van de thans voorgestelde grenzen onder het bereik van het wetsvoorstel
vallen later niet meer van zodanig nationaal belang worden geacht dat daarvoor
een bijzondere procedure zoals de rijkscoördinatieregeling noodzakelijk
is. Aanpassing van de thans voorgestelde grenzen zou bijvoorbeeld wenselijk
kunnen zijn als elektriciteitsopwekking met behulp van biomassa zich zodanig
ontwikkelt dat grotere centrales dienen te worden gestimuleerd. Ook kan hierbij
gedacht worden aan windmolens, waarbij het steeds groter worden hiervan zou
kunnen leiden tot aanpassing van de grenzen omdat voor eenzelfde vermogen
minder windmolens nodig zijn. Hierbij wordt wel aangetekend dat de voorgestelde
grenzen het resultaat zijn van een uitvoerige afweging van feiten, belangen
en doelen. Een aanpassing van de grenzen op korte termijn ligt om die reden
niet in de verwachting.De leden van de CDA-fractie vroegen zich verder af of er een koppeling
bestaat tussen de grens van 50 MW in dit wetsvoorstel en de Stimuleringsmaatregel
Duurzame Energie (hierna: SDE). Er bestaat formeel geen koppeling tussen de
grens in dit wetsvoorstel en de SDE. Indien de grens in dit wetsvoorstel wijzigt
betekent dat dus niet automatisch dat de grens in de SDE wordt aangepast en
omgekeerd. Wel is het zo dat beide regelingen beogen het produceren van duurzame
energie te bevorderen.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering kan aangeven waarom
zij ervoor kiest om bij duurzame opwekking een onderscheid te maken tussen
windenergie en overige duurzame energie. Ook de leden van de VVD-fractie vroegen
daarnaar. De reden voor dit onderscheid is, zoals in § 2.2.1 van
de memorie van toelichting aangegeven, dat een biomassacentrale met een vermogen
van 50 MW jaarlijks meer elektriciteit opwekt dan een windmolenpark met een
vermogen van 100 MW omdat een biomassacentrale een groter deel van de tijd
meer vermogen levert. Vanuit oogpunt van voorzieningszekerheid en het vergroten
van het aandeel duurzame energie kunnen een biomassacentrale en een windmolenpark
met bovengenoemde vermogens dus op één lijn worden gesteld.
Plannen voor grotere windmolenparken vanaf 100 MW komen steeds vaker
voor, zo zijn er drie concrete voorbeelden van windparken die in aanbouw of
in ontwikkeling zijn die groter zijn dan 100 MW, te weten het in aanbouw zijnde
windmolenpark in Eemshaven (264 MW), de in procedure zijnde projecten
windmolenpark Zuidlob (108 MW) en genoemd windmolenpark in de Noordoostpolder
in Flevoland (ongeveer 400 MW). Voor andere vormen van duurzame elektriciteitsproductie
dan windenergie is 50 MW daarentegen nog vrij uitzonderlijk. Een verlaging
van 100 MW voor windenergie wordt niet overwogen. Met het groter worden van
de windmolens en het streven naar meer concentratie van windenergie, zal de
omvang van 100 MW in de toekomst steeds vaker gehaald gaan worden. Met de
huidige windmolens met een vermogen van 3 MW zijn er 34 windmolens nodig om
de grens van 100 MW te overschrijden, terwijl als in de toekomst windmolens
met een vermogen van 5 MW op de markt komen, 20 windmolens reeds voldoende
zijn. Bovendien biedt de Wro, zoals gezegd, de mogelijkheid om op projecten
van regionaal of lokaal karakter een provinciale respectievelijk gemeentelijke
coördinatieregeling toe te passen. Overigens kunnen, zoals in reactie
hierboven op een vraag van de leden van de CDA-fractie gezegd, de in het wetsvoorstel
gestelde grenzen worden aangepast, als blijkt dat daarvoor gronden zijn. Daarnaast
bestaat altijd de mogelijkheid om in een individueel geval de rijkscoördinatieregeling
bij een apart besluit van toepassing te verklaren op een project.De leden van de SP-fractie vroegen zich verder nog af hoe de regering
omgaat met bijvoorbeeld grootschalige windturbineparken die in totaal een
vermogen van meer dan 100 MW beslaan, maar in de praktijk bestaan uit meerdere
kleine productie-installaties, al dan niet van verschillende exploitanten.
Zoals vermeld in de toelichting op artikel I, onderdeel A, van het wetsvoorstel,
kan een productie-installatie uit meerdere productie-eenheden bestaan. Een
productie-eenheid kan worden omschreven als kleinst mogelijke entiteit waarmee
zelfstandig elektriciteit kan worden opgewekt (bijvoorbeeld één
windmolen). Een productie-installatie kan bestaan uit meerdere productie-eenheden
Het criterium is of de productie-eenheden zodanig geografisch, technisch,
functioneel of organisatorisch met elkaar samenhangen dat sprake is van één
productie-installatie. Deze eisen zijn niet cumulatief. Dat een aantal productie-eenheden
door dezelfde exploitant wordt beheerd, is een belangrijke indicatie dat sprake
is van één productie-installatie, maar is niet doorslaggevend.
Ook als de productie-eenheden door meerdere exploitanten beheerd worden, kan
sprake zijn van één productie-installatie. Hiervan is bijvoorbeeld
sprake als tussen de productie-eenheden technische verbindingen bestaan, zoals
een gezamenlijke aansluiting op een net. Anderzijds zullen door dezelfde exploitant
beheerde productie-eenheden geen productie-installatie zijn als die productie-eenheden
op grote afstand van elkaar zijn gelegen en er tussen die eenheden geen technische
of functionele verbindingen bestaan.2.1.2. 110kV-netten en 150kV-nettenDe leden van de CDA-fractie wilden weten of het niet beter is om in de
wet ook de mogelijkheid op te nemen om de aanleg en uitbreiding van de 110kV
en 150kV-netten, mits aantoonbaar van landelijk belang, onder de rijkscoördinatieregeling
te brengen. De reden om in het wetsvoorstel de rijkscoördinatieregeling
van toepassing te verklaren op een gedeelte van het landelijke hoogspanningsnet,
namelijk voor zover het netten op een spanningsniveau van 220 kV en hoger
betreft en niet op het landelijk hoogspanningsnet in zijn geheel is dat netten
op een spanningsniveau van 110 en 150 kV over het algemeen vooral een regionale
functie hebben. Deze netten kunnen gecoördineerd worden met een provinciale
coördinatieregeling, waardoor ook stroomlijning en versnelling bereikt
kan worden. Provincies en gemeenten kunnen een beroep doen op de binnen mijn
ministerie beschikbare kennis en ervaring op het gebied van energie-infrastructuurprojecten.
Indien een net op een spanningsniveau van 110 kV of 150 kV
van nationaal belang is en om die reden regie van de rijksoverheid is geboden,
zal ik er, samen met mijn ambtsgenoot van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer voor zorg dragen dat een ad hoc besluit zal worden genomen
om de rijkscoördinatieregeling van toepassing te verklaren.De leden van de PvdA-fractie vroegen waarom voor de landsgrensoverschrijdende
hoogspanningsnetten een veel hoger voltage (500 V) als ondergrens wordt genomen
dan bij de niet landsgrensoverschrijdende hoogspanningsnetten (220 kV). De
ondergrens voor de toepassing van de rijkscoördinatieregeling ligt voor
de aanleg en de uitbreiding van landsgrensoverschrijdende verbindingen op
500 Volt, dit ligt in dezelfde orde van grootte als 220 Volt voor kleinverbruik.
Dit is veel lager dan de grens van 220 kV voor aanleg en uitbreiding van hoogspanningsverbindingen
in Nederland. Hoogspanningsverbindingen van minder dan 220 kV hebben in het
elektriciteitsnet een regionale functie en kunnen daarom goed worden gecoördineerd
in het kader van een provinciale coördinatieregeling. Zodra een elektriciteitsverbinding
een landsgrens overschrijdt, zal echter coördinatie op rijksniveau plaats
moeten vinden.2.1.3. Mijnbouwwerken in beschermde natuurgebiedenDe leden van de PvdA-fractie vroegen waarom de rijkscoördinatieregeling
alleen van toepassing wordt verklaard op mijnbouwwerken in beschermde natuurgebieden
op basis van de Natuurbeschermingswet. De leden van de SP-fractie vroegen
in dit verband of gewaarborgd is dat de opsporing en winning van koolwaterstoffen
in dit soort kwetsbare gebieden verantwoord is. De reden dat de rijkscoördinatieregeling
van toepassing wordt verklaard op aanleg en uitbreiding van mijnbouwwerken
in beschermde natuurgebieden is enerzijds dat uit de praktijk blijkt dat knelpunten
zich juist daar voordoen en anderzijds dat juist bij mijnbouwactiviteiten
in zulke gebieden sprake is van divergerende algemene belangen die zorgvuldig
moeten worden afgewogen. Dergelijke gebieden vragen ook (inter)nationaal extra
bescherming en extra zorgvuldige besluitvorming. Een dergelijke zorgvuldige
besluitvorming en belangenafweging is beter gewaarborgd als het gehele besluitvormingsproces
wordt gecoördineerd, waardoor meer integraal naar alle benodigde besluiten
wordt gekeken en die besluiten onderling kunnen worden afgestemd. Buiten beschermde
gebieden is de doorlooptijd van de besluitvorming veel korter en doet ook
de noodzaak tot afweging van divergerende algemene belangen zich minder sterk
voelen. Het wettelijk van toepassing verklaren van de rijkscoördinatieregeling
ligt daar dus minder in de rede. Overigens kan in een concreet geval de toegang
altijd door middel van een apart besluit worden geregeld. Met betrekking tot
de waarborging van alle betrokken belangen bij mijnbouwactiviteiten in beschermde
gebieden, merk ik op dat een bedrijf dat in een beschermd gebied koolwaterstoffen
wil opsporen en winnen moet beschikken over alle vergunningen die nodig zijn
om die activiteit op die plaats te mogen verrichten. Als één
voor de desbetreffende mijnbouwactiviteit vereiste vergunning niet of slechts
onder beperkingen of voorschriften kan worden verleend, kan de activiteit
niet of slechts met inachtneming van die beperkingen of voorschriften worden
uitgevoerd. Deze inhoudelijke beoordeling staat los van toepassing van de
rijkscoördinatieregeling, die regeling voorziet slechts in een procedurele
coördinatie en een stroomlijning van de besluitvorming, maar laat de
inhoudelijke toetsingskaders onverlet.De leden van de fractie van de PvdA vroegen zich af of door de toepassing
van de rijkscoördinatieregeling de Algemene wet bestuursrecht (hierna:
Awb) in mindere mate van toepassing is en beroep en bezwaar bij de Raad van
State in mindere mate mogelijk is. De rijkscoördinatieregeling brengt
met zich mee dat alle voor de uitvoering van het project benodigde besluiten
worden voorbereid met toepassing van de uniforme uitgebreide voorbereidingsprocedure
(afdeling 3.4 Awb). Voor besluiten die normaliter niet worden voorbereid met
toepassing van deze procedure brengt dit met zich mee dat de mogelijkheid
van bezwaar tegen het besluit wordt vervangen door de mogelijkheid een zienswijze
in te dienen omtrent het ontwerp ervan. Tegen de besluiten die met toepassing
van de rijkscoördinatieregeling zijn voorbereid staat vervolgens rechtstreeks
beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Dit
is overigens al de reguliere procedure voor een groot aantal besluiten die
vereist zijn voor projecten waarop dit wetsvoorstel betrekking heeft. Voorbeelden
hiervan zijn het rijksinpassingsplan en de milieuvergunning. Voor besluiten
waartegen normaliter beroep in twee instanties openstaat, bijvoorbeeld de
bouwvergunning, betekent dit een vermindering met één instantie.
De rijkscoördinatieregeling brengt voorts met zich dat belanghebbenden
in één keer over alle ontwerp-besluiten hun zienswijzen kunnen
inbrengen, in één keer tegen alle besluiten beroep kunnen instellen
en op redelijk korte termijn een eindoordeel over het project krijgen. Als
de rijkscoördinatieregeling niet wordt toegepast, zullen zij over elk
ontwerp-besluit apart zienswijzen moeten indienen of tegen elk besluit bezwaar
moeten maken en vervolgens tegen elk besluit beroep en eventueel hoger beroep
instellen. Het behoeft geen betoog dat die werkwijze veel tijd en geld kost.
De inhoudelijke eisen die de Awb stelt aan de besluitvorming, blijven uiteraard
onverkort gelden.2.1.4. Overige energie-infrastructuurprojectenDe leden van de CDA-fractie pleitten ervoor om de ontwikkeling en realisatie
van een grootschalige energiebuffer, zoals een ondergrondse pompaccumulatiecentrale
(OPAC), onder te brengen in de onderhavige wet, waardoor ook hier de rijkscoördinatieregeling
van toepassing zal zijn. In de motie van de leden Hessels c.s. (Kamerstukken
II 2007/08, 29 023, nr. 52, gewijzigd) heeft de vaste Commissie
voor Economische Zaken van de Tweede Kamer de regering verzocht om een beoordeling
van de haalbaarheid en de wenselijkheid van grootschalige energieopslag in
Nederland te laten maken en daarover te rapporteren. Bij de uitvoering van
deze motie zal dan ook worden betrokken of de rijkscoördinatieregeling
hier een nuttige rol kan vervullen.De leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering kan toelichten of,
en zo ja op welke manier, deze wetswijziging zorgt voor voldoende toegang
van kleine energie-installaties, zoals energieleverende kassen en dergelijke,
tot het elektriciteitsnet. In dit wetsvoorstel wordt onder meer de rijkscoördinatieregeling
van toepassing verklaard op de aanleg en uitbreiding van hoogspanningsverbindingen
van 220kV en hoger. Daarnaast kunnen provincies op grond van de Wro een provinciale
coördinatieregeling toepassen. Hierdoor ontstaat er zowel voor de hoofdverbindingen,
als voor de distributienetten een stroomlijning van de procedures bij uitbreidingen
van de netten. Door stroomlijning van de procedures rondom hoogspanningsverbindingen
wordt aanleg en uitbreiding versneld en is dus ook versnelde aansluiting van
kleinere installaties mogelijk. Ook kleinschalige initiatieven hebben hier
baat bij.Ook vroegen de leden van de PvdA-fractie in hoeverre via deze wetswijziging
ruimte wordt geboden voor aansluiting van windparken op de Noordzee op het
elektriciteitsnet. Voorts vroegen zij of deze wetswijziging de mogelijkheid
biedt daadwerkelijk te starten met experimenten op het gebied van CO2-opvang en -opslag. De coördinatieregeling is niet van toepassing
op windparken die zijn gesitueerd buiten het niet bestuurlijk ingedeelde gebied
op de Noordzee (vanaf één kilometer uit de kust). De werking
van de Wro strekt zich wat betreft de toepasselijkheid van deze regeling namelijk
niet van rechtswege uit tot dat gebied, daarvoor is een algemene
maatregel van bestuur op grond van artikel 10.3 van die wet nodig. Dit wetsvoorstel
heeft als doel noch als gevolg dat de reikwijdte van de Wro tot voornoemd
gebied word uitgebreid, maar verklaart slechts, ervan uitgaande dat de Wro
in het algemeen van kracht is, een voorziening uit die wet van toepassing
op bepaalde projecten. In het kader van de uitvoering van de motie van de
leden Samson c.s. (Kamerstukken II 2007/08, 31 239, nr. 17)
wordt onderzocht of het raadzaam is om de Elektriciteitswet 1998 aan te passen
in die zin dat de netbeheerder van het landelijk hoogspanningsnet volledig
verantwoordelijk wordt voor de aansluiting van windparken in de zogeheten
Exclusief Economische Zone op het net. In dat kader kan tevens worden bezien
of het opportuun is de aanleg of uitbreiding van die aansluitingen onder de
rijkscoördinatieregeling te brengen.Wat betreft de vraag van genoemde leden over experimenten met opvang en
opslag van CO2 wordt opgemerkt dat de huidige Mijnbouwwet reeds
de mogelijkheid biedt om CO2 in de diepe ondergrond op te slaan.
Zo kent de Mijnbouwwet een opslagvergunning en opslagplan. Dit wetsvoorstel
zorgt er wel voor dat de besluitvorming over zo’n project gestroomlijnd
en versneld wordt, hetgeen een extra stimulans kan zijn om daadwerkelijk te
starten met CO2-opvang en opslag.De leden van de fractie van de VVD vroegen of een mogelijke toekomstig
gebruik van kernenergie ook onder de rijkscoördinatieregeling komt te
vallen. Dit wetsvoorstel verklaart de rijkscoördinatieregeling van toepassing
op duurzame elektriciteitsproductie (behalve met behulp van windenergie) vanaf 50
MW, op duurzame elektriciteitsproductie met behulp van windenergie vanaf 100
MW, en op overige elektriciteitsproductie vanaf 500 MW. Wanneer een kerncentrale
aan deze ondergrens voldoet, valt deze in beginsel onder het bereik van dit
wetsvoorstel. Immers, het wetsvoorstel differentieert, behalve tussen duurzame
en overige elektriciteitsproductie, niet naar de manier waarop de elektriciteit
wordt opgewekt. Daarmee is overigens niet gezegd dat er een kerncentrale gebouwd
zal worden, maar alleen dat, als daartoe een voornemen is, daarover wordt
besloten met toepassing van de rijkscoördinatieregeling. De ruimtelijke
inpassing wordt dan op rijksniveau afgewogen. Voor de goede merk ik in dit
verband nogmaals op dat de toepasselijkheid van de rijkscoördinatieregeling
de inhoudelijke eisen die voortvloeien uit de toepasselijke wetgeving, waaronder
in dit geval ook de Kernenergiewet, geheel onverlet laat.Voorts vroegen de leden van de fractie van de VVD of aangegeven kan worden
wat concreet van deze wetswijziging verwacht wordt met betrekking tot het
stimuleren van een duurzamere energiehuishouding. Met het wetsvoorstel wordt
beoogd de procedures rondom projecten voor duurzame elektriciteitsproductie
te stroomlijnen en te versnellen. Ik ga er vanuit dat dit een extra stimulans
voor producenten zal zijn aan de slag te gaan en ook dat de besluitvorming
hierover slagvaardig en voortvarend kan worden aangepakt.De leden van de fractie van de SP vroegen of het aanmerken van grote,
conventionele elektriciteitscentrales als projecten van nationaal belang tegen
de achtergrond van de liberalisering van de energiemarkt een voorschrijdend
inzicht is, en zo ja, waarom de planning en de bouw van elektriciteitscentrales
dan niet geheel onder de regie van de overheid wordt gebracht. Het is en blijft
in het licht van de voorzieningszekerheid een nationaal belang dat er voldoende
elektriciteitscentrales worden gebouwd. Dit betekent echter niet dat de overheid
de bouw van dergelijke centrales zelf ter hand gaat nemen. Dat is een zaak
van marktpartijen, zij beschikken over de gespecialiseerde technische en andere
kennis die daarvoor nodig is. De overheid stelt zodanige randvoorwaarden dat
de bouw van centrales door alle marktpartijen gefaciliteerd wordt, waarbij ook alle andere betrokken publieke belangen, zoals de ruimtelijke inpassing
en de milieubelasting, zijn gewaarborgd. Een effectief besluitvormingsproces
is in dit verband van groot belang. De ervaring leert dat de besluitvorming
over dit soort projecten complex is, vaak bemoeienis van vele overheden vraagt
en vaak ook maatschappelijk veel en soms heftige reacties oproept. De rijkscoördinatieregeling
bewerkstelligt dat de – terecht zware – procedures op een zo effectief
mogelijke wijze worden doorlopen, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de materiële
eisen die aan de besluitvorming over dit soort ingrijpende projecten mogen
worden gesteld. Volledigheidshalve merk ik nog op dat de overheid ook aandeelhouder
is van een aantal marktpartijen die zich met conventionele elektriciteitsproductie
bezig houden.2.2. Energie-infrastructuurprojecten in de exclusief
economische zone of op het continentaal platDe leden van de SP-fractie vroegen of de regering kan aangeven hoe zij
de bouw van offshore windparken wil bevorderen. Deze leden vroegen in dit
verband ook of het opnemen van offshore windturbineparken in dit wetsvoorstel
daarbij kan helpen. De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat heeft op
4 april 2008, mede namens mij en mijn ambtsgenoten van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
de Tweede Kamer een brief gestuurd waarin het plan van aanpak van wind op
zee, zowel voor de korte termijn (binnen deze kabinetsperiode), als voor de
periode tot 2020 is toegelicht (Kamerstukken II 2007/08, 31 209 en 31 239,
nr. 26). Zoals in § 2.2.2 van de memorie van toelichting is
aangegeven, is op zee, momenteel althans, geen sprake van een groot aantal
verschillende besluiten en verschillende bestuursorganen; alleen organen op
rijksniveau zijn verantwoordelijk voor de vergunningen die bovendien beperkt
in aantal zijn. Bij de uitvoering van de in § 2.1.4 genoemde motie
van de leden Samsom c.s. zal, zoals daar vermeld, betrokken worden of het
opportuun is om de aansluiting van de windmolenparken op zee op het net onder
het bereik van de rijkscoördinatieregeling te brengen.2.3. Rijkscoördinatieregeling en planologische
besluitvormingDe leden van de PvdA-fractie vroegen of de regering kan garanderen dat
er voldoende waarborgen zijn voor een zorgvuldige belangenafweging in beschermde
natuurgebieden. Ook wilden deze leden weten of het milieubelang op hetzelfde
niveau gewaarborgd is en of dit ook geldt voor andere publieke belangen. De
rijkscoördinatieregeling laat, zoals hierboven reeds gezegd, de inhoudelijke
eisen aan de besluitvorming en de inhoudelijke toetsingskaders onverlet. De
besluitvorming moet inhoudelijk dus geheel aan dezelfde eisen voldoen als
wanneer de rijkscoördinatieregeling niet wordt toegepast. De rechter
kan en zal dit ook toetsen. Voor projecten in of nabij beschermde natuurgebieden
zal in de regel een vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998
vereist zijn. Die vergunning kan alleen worden verleend als het project voldoet
aan de op basis van die wet geldende eisen. Het milieubelang wordt gewaarborgd
door de milieuwetgeving, zoals de Wet milieubeheer. Daarnaast zijn het milieu-
en natuurbelang ruimtelijk relevante belangen die zullen moeten worden meegewogen
in het kader van het rijksinpassingsplan. Indien er voor andere publieke belangen
specifieke wettelijke toetsingskaders bestaan, geldt ook daarvoor dat die
onverkort blijven gelden. Indien ruimtelijk relevant zullen die andere publieke
belangen daarnaast ook moeten worden meegewogen in het kader van het rijksinpassingsplan.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts of individuele belangen van
burgers op hetzelfde niveau gewaarborgd zijn, met evenveel mogelijkheden
voor beroep en bezwaar bij de Raad van State. Ook de leden van de fractie
van de SP informeerden hiernaar. De toepassing van de rijkscoördinatieregeling
brengt, zoals gezegd, met zich dat de besluiten die benodigd zijn voor de
uitvoering van het project worden voorbereid met toepassing van de uniforme
uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure (afdeling 3.4 Awb). Dit kan voor
een aantal besluiten betekenen dat in plaats van bezwaar tegen een definitief
besluit een zienswijze ingediend moet worden omtrent een ontwerp-besluit.
Daarnaast voorziet de rijkscoördinatieregeling in een geconcentreerd
beroep in eerste en enige aanleg bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State. Dit kan voor aantal besluiten betekenen dat in plaats van
beroep in twee instanties sprake is van beroep in één instantie.
Voor een aantal besluiten, zoals het rijksinpassingsplan en de milieuvergunning,
is dit overigens al de normale procedure. De rijkscoördinatieregeling
heeft voor de burger voorts als gevolg dat hij slechts één keer
zienswijzen hoeft in te dienen en slechts één keer beroep hoeft
in te stellen in plaats van dat hij steeds afzonderlijk tegen elk besluit
moet opkomen. Dit bespaart hem veel tijd en geld. De procedurele positie van
de burger is voldoende gewaarborgd. Met betrekking tot de materiële positie
van de burger geldt dat, als individuele belangen binnen de grenzen van de
regelgeving meegewogen kunnen worden, dit bij de toepassing van de rijkscoördinatieregeling
op dezelfde wijze moet worden gedaan als wanneer die regeling niet van toepassing
is. Zoals gezegd, laat de rijkscoördinatieregeling de inhoudelijke toetsingskaders
onverlet. Hiermee is tevens een vraag van de leden van de fractie van de SP
onder§ 2.3 van het verslag beantwoord.De leden van de PvdA-fractie vroegen voorts hoeveel tijdwinst is te verwachten
voor de diverse energie-infrastructuurprojecten als gevolg van de rijkscoördinatieregeling.
Het besluitvormingstraject kan naar verwachting met ongeveer de helft teruggebracht
worden. Dit heeft onder meer te maken met het feit dat alle besluitvorming
parallel in plaats van serie geschakeld wordt. Daarnaast worden alle besluiten
voor de mogelijkheid van beroep als één besluit aangemerkt waardoor
alle besluiten tegelijk door de rechter behandeld worden. De toepassing van
de rijkscoördinatieregeling wijzigt voor de goede orde niet de voorbereidingstijd
en de realisatietijd nadat de besluiten zijn genomen. De realisatie van de
interconnectieverbinding met Duitsland, waarnaar de leden van PvdA-fractie
met name vroegen, zal volgens globale planning ongeveer vijf jaar in beslag
nemen, met in begrip van de beroepsen realisatiefase. Ik verwijs voor een
gedetailleerdere beschrijving naar de brief van 15 januari 2007 (Kamerstukken
II 2006/07, 29 023 en 30 800 XIII, nr. 5). In deze brief wordt
uitgegaan van een realisatietermijn van één jaar. Dit kan afhankelijk
van de omstandigheden, meer tijd in beslag nemen. Het aanvangstijdstip van
het project is ten opzichte van de brief wat verschoven. Bij dit project speelt
een rol dat de verbinding niet is opgenomen in het huidige Structuurschema
energievoorziening (SEV II), maar wel in het in voorbereiding zijnde structuurschema
(SEV III), waarover de besluitvorming naar verwachting begin 2009 pas wordt
afgerond. Momenteel vindt er al wel vooroverleg plaats tussen de verschillende
overheden en TenneT en RWE over de mogelijke tracering van deze verbinding.
Echter, omdat de procedures in Duitsland en Nederland enigszins van elkaar
afwijken moet hier zeer zorgvuldig naar gekeken worden.De leden van fractie van de PvdA stelden een aantal vragen naar aanleiding
van het Positionpaper van het IPO. Hieronder zal ik op die vragen ingaan.
Kernpunt van het IPO is dat in het wetsvoorstel formeel geen verbinding is
gelegd tussen de toepasselijkheid van de rijkscoördinatieregeling en
het al dan niet opgenomen zijn van het desbetreffende project in een structuurvisie
op grond van artikel 2.3 Wro. De toepasselijkheid van de rijkscoördinatieregeling
is in dit wetsvoorstel volgens het IPO ten onrechte gebaseerd op kwantitatieve
grenzen die zijn ontleend aan het belang van het project voor doelstellingen
op het gebied van energiebeleid, zoals de voorzieningszekerheid
en transformatie naar een duurzamere energiehuishouding. Het is juist dat
in dit wetsvoorstel niet, zoals in het door het IPO genoemde voorbeeld van
de Tracéwet, een formele koppeling wordt gelegd tussen de besluitvormingsprocedure
en het al dan niet opgenomen zijn van het project in een structuurvisie. Dit
betekent echter geenszins, zoals ook in § 2.2.3 van de memorie van
toelichting bij het wetsvoorstel is aangegeven, dat het al dan niet opgenomen
zijn van het project in een geldende structuurvisie niet relevant is. Integendeel,
het heeft duidelijk de voorkeur dat een project in een structuurvisie wordt
opgenomen. De toepasselijkheid van de rijkscoördinatieregeling laat de
normale ruimtelijke afwegingskaders immers onverlet. Het grote voordeel van
het opgenomen zijn van het project in een structuurvisie is dat op rijksniveau
een afweging heeft plaatsgevonden over nut en noodzaak, alsmede in meer of
minder globale zin over het tracé of de locatie van het project. In
het kader van het daarop volgende rijksinpassingsplan kan de structuurvisie
als uitgangspunt dienen en kan de planologische afweging in dat plan zich
toespitsen op een concreter niveau, zoals het exacte tracé of de exacte
locatie en op de landschappelijke inpassing van het project. Indien het project
niet is opgenomen in een structuurvisie zal de afweging over nut en noodzaak
en, op nationale schaal, het meest geschikte tracé of de meeste geschikte
locatie daarentegen ten volle bij vaststelling van het rijksinpassingsplan
plaat moeten vinden. Dit is een zware belasting van de besluitvorming op dat
niveau. Datzelfde geldt indien in de concretiseringsfase wordt vastgesteld
dat moet worden afgeweken van de structuurvisie. Dan zullen aan de toelichting
bij dat besluit nog zwaardere eisen moeten worden gesteld, mede in verband
met de politieke keuzen die in de structuurvisie zijn vastgelegd. Een formele
binding tussen de toepassing van rijkscoördinatieregeling en het opgenomen
zijn van het project in een structuurvisie, zoals het IPO bepleit, heeft echter
niet de voorkeur. Dit zou betekenen dat als een voorgenomen project niet in
een structuurvisie opgenomen is eerst zo’n visie moet worden opgesteld
of gewijzigd voordat het project met toepassing van de rijkscoördinatieregeling
kan worden uitgevoerd. Dit zou afbreuk doen aan de met de toepassing van de
rijkscoördinatieregeling beoogde versnelling van de besluitvorming over
dit soort projecten. Dit doet zich vooral voelen bij projecten waarvoor op
dit moment nog geen eigen structuurvisie geldt, zoals voor de opsporing en
winning van delfstoffen, voor opslag van stoffen en voor windenergie. Het
opstellen van zo’n structuurvisie zal de nodige tijd in beslag nemen,
gedurende welke de met dit voorstel beoogde versnelling en stroomlijning van
de besluitvorming voor dit soort projecten feitelijk geen effect heeft. De
voorwaarde dat de rijkscoördinatieregeling alleen van toepassing is als
het project is opgenomen in een structuurvisie betekent voorts dat de kwalificatie
als zijnde project van nationaal belang in het kader van die structuurvisie
ter discussie kan worden gesteld. Dit is echter geen vraag van ruimtelijk
beleid. De projecten in dit wetsvoorstel ontlenen hun hoedanigheid van project
van nationaal belang aan overwegingen en doelstellingen op het gebied van
het energiebeleid. De vraag waar een dergelijk project het best kan worden
gerealiseerd, is uiteraard wel een vraag van ruimtelijk beleid. Dat een project
opgenomen is in een structuurvisie kan in dat verband, zoals hierboven uiteengezet,
wel degelijk van belang zijn. Ten slotte zou een koppeling tussen de rijkscoördinatieregeling
en een structuurvisie leiden tot een juridificering van die structuurvisie.Dat met een provinciale of gemeentelijke coördinatieregeling evenveel
tijdwinst kan worden geboekt als met een rijkscoördinatieregeling, is
op zichzelf juist. Daarbij gaat het om projecten die primair een regionaal
of lokaal karakter hebben. Denkbaar is dat zulke projecten mede een nationaal
belang kunnen dienen. Het zwaartepunt ervan ligt echter op gemeentelijke of
provinciaal niveau. Dit wetsvoorstel ziet op energieprojecten die van zodanig
nationaal belang zijn dat de verantwoordelijkheid ten volle op rijksniveau
hoort te liggen. Daarbij zijn de grenzen, mede om de gevolgen voor de reguliere
verdeling van bevoegdheden te beperken, vrij hoog gesteld. Zeker denkbaar
is dat daarbuiten projecten kunnen worden onderscheiden waarvan het belang
weliswaar primair op het regionale of lokale niveau ligt, maar die mede een
nationaal energiebelang dienen. Voor dit soort projecten kan de provinciale
of gemeentelijke coördinatieregeling zeker een nuttige rol vervullen.Dat de in het wetsvoorstel opgenomen uitzonderingsclausules tekort schieten,
berust op een misverstand over het doel en de aard van die clausules. Doel
van die clausules is niet de rijkscoördinatieregeling geheel of gedeeltelijk
buiten toepassing te verklaren als een project niet van nationaal belang wordt
geacht. Doel van de uitzonderingclausules is de rijkscoördinatieregeling
geheel of gedeeltelijk buiten toepassing te kunnen verklaren als het doel
van die regeling – een snelle en effectieve besluitvorming over een
project van nationaal belang – beter tot zijn recht komt als die regeling
in dit concrete geval niet of niet volledig wordt gevolgd. Het gaat er dus
niet om dat het project niet van nationaal belang zou zijn, maar dat de besluitvorming
in het concrete geval beter gediend is als de rijkscoördinatieregeling
niet (onverkort) wordt toegepast. De rijkscoördinatieregeling is een
middel om de besluitvorming te verbeteren, geen doel op zichzelf.Ten slotte werd de vraag gesteld waarom de kabinetsdoelstellingen voor
windenergie onvoldoende rechtvaardiging zouden zijn voor de diverse rijksinpassingsplannen
in de komende jaren. Allereerst merk ik op dat het IPO de stelling dat de
kabinetsdoelstellingen op het gebied van duurzame energie zonder een meer
algemene ruimtelijke afweging onvoldoende rechtvaardiging zijn voor de rijksinpassingsplannen
in komende jaren vooral naar voren brengt in het kader van de doelstellingen
op het gebied van andere vormen van duurzame elektriciteitsopwekking dan opwekking
met behulp van windenergie. Deze stelling betreft in wezen een verbijzondering
van het algemene punt van het IPO dat een formele verbinding moet worden gelegd
tussen toepassing van de rijkscoördinatieregeling en het opnemen van
het project in een structuurvisie. Deze stelling onderschrijf ik om de hierboven
in algemene zin uiteengezette redenen niet. Deze redenen gelden ook in deze
meer bijzondere situatie. Overigens gaan zij eveneens op voor windenergie.De leden van de SGP-fractie vroegen of hetzelfde resultaat als met dit
wetsvoorstel niet door een aanscherping van de bevoegdheden van de gemeenten
en provincies valt te bereiken. Daarbij merkten zij op dat de regering ook
nu al kan ingrijpen als gemeenten of provincies de voortgang van een project
verhinderen. Daargelaten of het juist is dat hetzelfde resultaat als met dit
wetsvoorstel kan worden bereikt met een aanscherping van bevoegdheden van
gemeenten en provincies, zo nodig in combinatie met toepassing door de rijksoverheid
van repressieve instrumenten, meen ik dat, als op voorhand projecten kunnen
worden gedefinieerd die evident van nationaal belang zijn, de rijksoverheid
haar verantwoordelijkheid moet nemen voor de besluitvorming over die projecten.
De Wro geeft daarvoor ook een voorziening, te weten de rijkscoördinatieregeling.
Deze regeling voorziet in een actieve en uitvoeringsgerichte rol voor de rijksoverheid
die passend is bij haar verantwoordelijkheid voor dat project.De leden van de SGP-fractie vroegen voorts of er voldoende aandacht is
geweest voor alternatieven op dit punt en wezen daarbij op een alternatief
zoals dat onder meer is voorgesteld door dr. ir. A. G. Bregman in zijn
dissertatie «Ruimtelijke plancoördinatie en projectbesluitvorming,
naar maatwerk zonder versnippering». Deze kritiek van de leden van de
fractie van de SGP richt zich in wezen tegen de rijkscoördinatieregeling
op zich. Dit wetsvoorstel verklaart slechts deze in de Wro opgenomen regeling
van toepassing op energieprojecten van nationaal belang. Denkbaar zou zijn geweest in de energiewetgeving een eigen coördinatieregeling
op te nemen, maar dit zou niet logisch en consistent zijn geweest, nu in de
Wro juist met het oog op dit soort projecten een algemeen toepasbare voorziening
is opgenomen. Een eigen, van de regeling in de Wro afwijkende, voorziening
in de energiewetgeving zou leiden tot een onnodige versnippering van de (planologische)
besluitvorming over dit soort projecten van nationaal belang. Ik vind het
daarom onnodig en ook onwenselijk te kiezen voor een dergelijk alternatief.De leden van de SGP-fractie vroegen verder of de regering zich bewust
is van het gevaar dat door dit wetsvoorstel het bestemmingsplan, dat als integratiekader
van een veelheid aan ruimtelijke belangen een cruciale rol moet spelen, verder
wordt uitgehold en deels teloor gaat. Ik deel deze opvatting niet. Een rijksinpassingsplan
is niet anders dan een bestemmingsplan op rijksniveau (het heette aanvankelijk
rijksbestemmingsplan) en moet aan dezelfde inhoudelijke eisen voldoen. De
integrale afweging van alle ruimtelijk relevante belangen die normaliter in
het bestemmingsplan plaatsvindt, zal in dit geval bij het rijksinpassingsplan
moeten worden verricht. Het verschil is dat het rijksinpassingsplan op rijksniveau
wordt vastgesteld. Dit is niet zozeer het gevolg van dit wetsvoorstel, maar
vloeit voort uit de keuze die de wetgever in het kader van de Wro heeft gemaakt
om ook bestuursorganen op provinciaal en rijksniveau de bevoegdheid toe te
delen om bindende planologische besluiten te nemen indien provinciale of nationale
belangen dat eisen. De vraag betreft dus eigenlijk niet dit wetsvoorstel,
als wel bepaalde keuzen die in het kader van de nieuwe Wro zijn gemaakt.De leden van de SGP-fractie vroegen verder of de regering de mening deelt,
dat de integrale belangenafweging, zoals die in het bestemmingsplan vorm krijgt,
feitelijk niet primair op rijksniveau kan worden gemaakt en dat daarvoor altijd
de medewerking en inzet van gemeenten noodzakelijk is, die hierbij adequate
beïnvloedingsmogelijkheden moeten houden. Deze mening deel ik niet. Bestuursorganen
op rijksniveau zijn naar mijn mening goed in staat zijn zo’n afweging
te maken. Deze gedachte ligt ook ten grondslag aan de nieuwe Wro, waarin ook
aan rijksorganen de bevoegdheid is toegekend om een rijksinpassingsplan vast
te stellen, hetgeen materieel overeenkomt met de vaststelling van een bestemmingsplan.
Het spreekt voor zich dat het verstandig is bij de voorbereiding van een rijksinpassingsplan
gemeenten en andere (centrale en decentrale) overheidsorganen voor wie dat
plan gevolgen kan hebben te betrekken. De Wro schrijft dat ook expliciet voor.
De ervaring op mijn ministerie met rijksprojectenprocedures onder de Wet op
de Ruimtelijke Ordening («Gaswinning onder de Waddenzee», «Randstad
380-verbinding») is dat de betrokken overheidsorganen vroegtijdig en
nauw bij de besluitvorming worden betrokken, uiteraard met behoud van ieders
eigen verantwoordelijkheid binnen de kaders van die procedure. De leden van
de SGP-fractie vroegen ook of de herziene Wro niet afdoende voldoet wat betreft
de bevoegdheid bij algemene maatregel van bestuur algemene regels over de
inhoud van het bestemmingsplan vast te stellen. Ook vroegen zij of de bevoegdheid
om decentrale overheden bindende aanwijzingen te geven omtrent de inhoud van
het bestemmingsplan niet afdoende is om de procedures wat betreft de stroomlijning
van de regelgeving te versnellen. De realisatie van het soort projecten waarop
het wetsvoorstel betrekking heeft, vereist een actieve en uitvoeringsgerichte
rol van de rijksoverheid. De rijkscoördinatieregeling is daarvoor naar
mijn mening een geschikter instrument dan de mogelijkheid om bij algemene
maatregel van bestuur eisen te stellen aan de inhoud van bestemmingsplannen.
Dit is meer een indirect werkend instrument dat eerder op beheer dan op uitvoering
van een project is gericht. Bovendien ziet dit instrument alleen op de ruimtelijke
besluitvorming en niet op de stroomlijning en de coördinatie van de overige
besluitvorming. De rijkscoördinatieregeling regelt dit wel. De pro-actieve
aanwijzing betreft alleen de opdracht tot ruimtelijke besluitvorming
en ziet dus evenmin op de uitvoering van het project, zij is om die redenen
een minder geschikt instrument om een energieproject te realiseren dan de
rijkscoördinatieregeling. Laatstgenoemde regeling is in veel sterkere
mate gericht op een actieve en uitvoeringsgerichte rol van de rijksoverheid.
Bovendien geldt ook hiervoor dat de aanwijzing alleen op de ruimtelijke besluitvorming
ziet en niet op de stroomlijning en de coördinatie van de overige besluitvorming.Ten slotte vroegen de leden van de SGP-fractie of decentrale overheden
om op te komen voor hun belangen in beroep moeten gaan bij de rechter. Dit
kan leiden tot een te zware rol voor de rechter en een rechterlijke toetsing
niet alleen op rechtmatigheid, maar ook op zijn bestuurlijke merites, aldus
deze leden. Zoals gezegd, is de ervaring op mijn ministerie dat decentrale
overheden voor wie het project gevolgen kan hebben vroegtijdig en nauw bij
de besluitvorming worden betrokken. Dit geeft hen de mogelijkheid hun standpunten
en belangen vroegtijdig in te brengen, zodat daarmee in de besluitvorming
rekening kan worden gehouden. Dit neemt niet weg dat het kan voorkomen dat
sprake is van dermate tegengestelde belangen dat er onderling niet tot overstemming
kan worden gekomen. Dit is in zekere zin zelfs inherent aan het soort projecten
waarom het hier gaat, waarbij de belangen op nationaal niveau niet noodzakelijk
hoeven te sporen met belangen op regionaal of lokaal niveau. Denkbaar is dat
de decentrale overheden in geval van zo’n onoverkomelijk meningsverschil
de zaak ter beoordeling aan de rechter voorleggen. Dit zal waarschijnlijk
om een zeer beperkt aantal zaken gaan. Ik verwacht niet dat de rechter hierdoor
te zwaar belast wordt. Ook is er geen aanleiding te veronderstellen dat, zoals
de leden van de SGP-fractie kennelijk vreesden, de rechter zich in dergelijke
gevallen niet zal beperken tot een rechtmatigheidstoetsing, maar ook de bestuurlijke
afweging indringend zal gaan toetsen. De wijze van rechterlijke toetsing staat
immers los van de partijstelling. De rechter zal de politieke en bestuurlijke
afweging op dezelfde wijze toetsen als waarop hij dit in het algemeen pleegt
te doen, dat wil zeggen dat hij alleen zal ingrijpen in geval van een kennelijk
onredelijke afweging (zogeheten marginale toetsing).De minister van Economische Zaken,M. J. A. van der Hoeven 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31326-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl