Bezoek aan Indonesië; Brief minister over het bezoek van de minister van EZ aan Indonesië
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24469, nr. 1

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

31-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24469 nr. 1

26-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI InleidingII Indonesië: toen, nu en in de toekomstTabel 1: Veranderingen in de produktiestructuur (aandelen
in procenten) Tabel 2: Ontwikkelingsindicatoren (1992) Tabel 3: Mate waarin het onderwijs aan de eisen van het
bedrijfsleven voldoet (op een schaal van 0–10) Tabel 4: Mate waarin de infrastructuur voldoet aan de
wensen van het bedrijfsleven (op een schaal van 0–10) Macro-economische vooruitzichtenTabel 5: Economische kerngegevens Indonesië Buitenlandse schuldTabel 6: Schuld en schuldverplichtingen (miljarden dollars) Structurele hervormingenBuitenlandse investeringenTabel 7: Goedgekeurde buitenlandse investeringsprojecten HandelspartnersFiguur 1: Regionale spreiding van de Indonesische uit-
en invoer (1994)III Investeren in mensenIV Verslag van het bezoekGesprekken met Indonesische ministersRonde-tafelgesprek en andere activiteitenV Het financiële pakketHet pakket omvat de volgende elementen:VI Beoordeling resultaat bezoekOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24469Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 52 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 469Bezoek aan Indonesiënr. 1BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 26 oktober 1995 I InleidingZoals ook al bleek uit de EZ-discussienota «Focus op Azië»
(april 1994), staat de opkomst van de dynamische economieën in Azië
in het centrum van de belangstelling. En niet zonder reden. De Westerse wereld
is onder de indruk van de imposante economische groei in Azië.De ontwikkelingen zijn daar zelfs zo spectaculair dat The Economist spreekt
over de modernisering van Azië als de belangrijkste gebeurtenis in het
leven van de huidige generatie lezers.Het is zeer de vraag of iedereen zich realiseert hoe drastisch de internationale
verhoudingen zich aan het wijzigen zijn. Als de ontplooiing van Azië
zich in het huidige tempo doorzet zal er in de volgende eeuw een definitief
einde komen aan de economische dominantie van de VS, de Europese Unie en Japan
(de triad) in de wereld.Ook Indonesië, gelegen in de belangrijke groeiregio van de ASEAN,
begint een steeds belangrijkere rol te spelen in de internationale economische
verhoudingen.Deze ontwikkelingen zijn voor een open en internationaal georiënteerde
economie als de Nederlandse niet alleen relevant maar tevens van groot belang.Deze omstandigheden, gevoegd bij het feit dat het Nederlandse bedrijfsleven
op het gebied van handel en investeringen terrein heeft moeten prijsgeven
op de groeiende Indonesische markt (er was geen zachte financiering meer mogelijk),
waren dan ook aanleiding om een officieel bezoek aan Indonesië te brengen.
Daarbij werd ik vergezeld door een parallelle economische missie van 59 captains
of industry. Deze belangrijke bedrijfsleven-delegatie stond onder leiding
van de heer Rinnooy Kan, voorzitter van VNO/NCW.Om dat verloren terrein in Indonesië weer terug te winnen bestond
de noodzaak om ter ondersteuning van het Nederlandse bedrijfsleven een financieel
arrangement in het leven te roepen. Tijdens mijn bezoek heb ik dit financiële pakket aan de Indonesische
autoriteiten gepresenteerd.Mijn bezoek vond plaats parallel aan het Staatsbezoek van Hare Majesteit
de Koningin, waarover de Minister van Buitenlandse Zaken u separaat zal informeren.Alvorens verslag te doen van het bezoek zelf volgt hieronder eerst een
korte omschrijving van de ontwikkelingen in de Indonesische economie. II Indonesië: toen, nu en in de toekomstToen de huidige regering in 1965 aan de macht kwam was de eerste prioriteit
de economie weer op de rails te zetten, aangezien op dat moment de economie
van Indonesië in feite tot stilstand was gekomen. Daartoe werden lange
termijnplannen opgezet waarin doelstellingen en beleidsvoornemens werden opgenomen.Op 1 april 1969 trad het eerste 25-jarenplan in werking: het PJPT I (Pembangunan
Jangka Panjang Tahap Kedua) en het eerste vijfjarenplan: Repelita I (Rencana
Pembangunan Lima Tahun). Op basis van deze plannen werd het overheidsbeleid,
zowel budgettair, monetair als structureel, geformuleerd.Sindsdien heeft Indonesië grote vooruitgang geboekt op economisch
en sociaal terrein. Het aandeel van de primaire sectoren nam af ten gunste
van de nijverheid, de industrie in het bijzonder, en de dienstensector (tabel
1). De sociale vooruitgang blijkt uit de stijging van de levensverwachting,
de daling van de zuigelingensterfte, de hogere onderwijsdeelname en niet in
de laatste plaats uit de stijging van het reële BBP per hoofd van de
bevolking (tabel 2). Desalniettemin heeft Indonesië nog een lange weg
te gaan. De achterstand in de sociaal-economische ontwikkeling op de meeste
westerse landen is nog steeds enorm. Maar ook op directe buren is de achterstand
in bepaalde opzichten nog steeds groot. Tabel 1: Veranderingen in de produktiestructuur (aandelen
in procenten)  19701993Landbouw4519 Nijverheid1939 wv.
Industrie1022 Diensten3642Bron: Wereldbank Tabel 2: Ontwikkelingsindicatoren (1992)  IndonesiëNederland 196019921992 Gezondheidszorg   Levensverwachting41,262,777,2 Toegang tot schoon
water, in % van de bevolking11   51  99,0Zuigelingensterfte
(per 1000 levendgeborenen)139   58  9,0    Onderwijs   Alfabetiseringsgraad (ouder dan 15)54,0182,099,0    welvaartsontwikkeling   BBP per hoofd, KKP
in dollars490   2950  17780  1 1970 Bron: UNDP, OESO Indonesië staat dus nog steeds voor enorme uitdagingen. Met ingang
van april 1994 is het tweede 25-jarenplan ingegaan: het PJPT, en het zesde
vijfjarenplan: Repelita VI. Het PJPT II heeft als belangrijkste doelstelling
dat in de 25 jaar tot 2019 het reële inkomen per hoofd van de bevolking
moet verviervoudigen.Dat houdt in dat bij een officiële prognose van de bevolkingsgroei
van ongeveer 1½ procent, het BBP in reële termen jaarlijks met
gemiddeld 7,2 procent zal moeten toenemen. Dan moet de bevolkingsgroei wel
gaan dalen want momenteel groeit de bevolking nog steeds met 2 procent per
jaar. Bovendien is dan een jaarlijkse gemiddelde groei van 7,8 procent van
het BBP nodig om de gewenste verviervoudiging te kunnen realiseren. Verder
moet in dezelfde periode het aandeel van de industrie in het BBP stijgen tot
boven de 32½ procent.De doelstellingen in Repelita VI behelzen onder andere een groeidoelstelling
voor het BBP van gemiddeld 6,2 procent per jaar voor de periode 1994–99.
Daarnaast zouden de niet-olie/gas exporten met gemiddeld 16½ procent
per jaar moeten toenemen en wordt verwacht dat 70 procent van alle investeringen
door de particuliere sector zal worden gefinancierd. Opvallend is dat de groei
in deze periode achterblijft bij de gemiddelde groei voor het tweede 25-jarenplan.
Daarmee geeft Indonesië aan dat in de periode na 2000 de economie met
een percentage boven de 8 procent in reële termen zal moeten toenemen.
Gegeven de huidige stand van de kwaliteit en kwantiteit van de in Indonesië
aanwezige produktiefactoren lijkt dat een te optimistische schatting. Ook
het Indonesische bedrijfsleven zelf geeft dat zelf al aan in zijn bijdragen
aan het World Competitiveness Report 1995 (tabel 3). Tabel 3: Mate waarin het onderwijs aan de eisen van het
bedrijfsleven voldoet (op een schaal van 0–10)  IndonesiëMaleisiëThailandFilippijnenOnderwijssysteem3,64,93,84,2 Geschoolde
arbeid4,13,44,76,7 Gekwalificeerde ingenieurs4,13,02,75,7Competente managers3,34,63,47,3Bron: World competitiveness Report 1995 Tabel 4: Mate waarin de infrastructuur voldoet aan de
wensen van het bedrijfsleven (op een schaal van 0–10)  IndonesiëMaleisiëThailandFilippijnenWegen4,56,63,02,0 Vliegverkeer5,96,65,73,6Spoorwegen3,64,52,90,8 Havens4,85,84,03,5Bron: World competitiveness Report 1995 Macro-economische vooruitzichtenDe korte termijn vooruitzichten voor de Indonesische economie zijn goed.
Voor 1995 en 1996 wordt een reële groei verwacht van ongeveer 7 procent.
De ramingen voor de particuliere consumptie, de investeringen en de uitvoer
laten forse groeipercentages zien (zie tabel 5). Verwacht wordt dat het prijsniveau
met ongeveer 8½ procent zal stijgen en dat de rupiah in dollartermen
licht zal depreciëren. De invoer zal in de komende periode vermoedelijk
sterk gaan toenemen, met name de invoer van duurzame consumptie-artikelen.
De verwachte stijging van de investeringen zal leiden tot additionele importen
van kapitaalgoederen. Ondanks de sterke stijging van de invoer
zal er een overschot op de handelsbalans blijven bestaan, maar door het grote
tekort op de balans voor het onzichtbare verkeer zal het tekort op de lopende
rekening verder gaan toenemen. Het tekort op de balans voor het onzichtbare
verkeer is vooral een gevolg van toenemende rentebetalingen en dividend- en
winstuitkeringen, die op hun beurt samenhangen met de schuldverplichtingen
enerzijds en buitenlandse investeringen anderzijds. Tabel 5: Economische kerngegevens Indonesië  199319941995*1996*  volumemutaties in procenten  Particuliere consumptie5,86,86,86,7Investeringen4,45,26,26,4 Overheidsconsumptie3,84,34,24,2Exporten9,812,111,211,7 Importen6,47,49,39,4BBP6,57,37,37,1   niveaus
in procenten  Inflatie9,29,69,28,5 Saldo
lopende rekening in %–1,4–2,3–2,4–2,5BBP    * Ramingen Bron: EIU Buitenlandse schuldIn totaal heeft Indonesië eind 1994 voor ongeveer 91 miljard dollar
geleend. In tabel 5 zijn de verwachtingen voor de komende jaren weergegeven.
Is de omvang van de schuld op zichzelf al aan de hoge kant, een bijkomend
probleem is dat ongeveer 40 procent in yen luidt, zodat de totale buitenlandse
schuld ook ten gevolge van de structurele appreciatie van de yen ten opzichte
van de dollar stijgt. Momenteel zal de totale buitenlandse schuld van Indonesië
tot ongeveer 100 miljard dollar gestegen zijn. Aangezien alle exportprodukten
van Indonesië in dollars worden verhandeld zouden de schuldverplichtingen
een wat minder gunstige ontwikkeling kunnen gaan vertonen dan tot voor kort
werd aangenomen. Deze ontwikkelingen hebben de Wereldbank aanleiding gegeven
de Indonesische autoriteiten in bedekte termen te adviseren de interne kredietverlening
te beperken en de deviezenvoorraad te vergroten teneinde een eventuele speculatieve
aanval op de rupiah te kunnen weerstaan. Tabel 6: Schuld en schuldverplichtingen (miljarden dollars)  199319941995*1996*Totale buitenlandse schuld89,590,595,9101,6Debt-service ratio32,632,932,532,3Bron: World Debt Tables, ADB Structurele hervormingenIndonesië is en blijft vooralsnog een ontwikkelingsland met een groot
potentieel. Het is rijk aan grondstoffen en het heeft een breed geschakeerde
en in vele opzichten concurrerende industrie. Dat neemt niet weg dat de Indonesische
economie nog steeds een groot aantal structurele belemmeringen kent die de
economische ontwikkeling in de weg staan. Zo zijn bijvoorbeeld de landbouw-
en de distributiesectoren sterk gereguleerd. Grote delen van de economie worden
beheerst door staatsbedrijven en zij zijn niet of onvoldoende
toegankelijk voor buitenlandse investeerders. De autoriteiten hebben dan ook
besloten om de economie te liberaliseren. Belangrijke onderdelen daarvan zijn
de privatisering van staatsbedrijven en de openstelling van de Indonesische
markt voor meer buitenlandse produkten en producenten.Met de verplichtingen die Indonesië is aangegaan in de WTO en in
de regionale samenwerkingsverbanden ASEAN en APEC, is in de afgelopen jaren
een groot aantal invoerheffingen verlaagd. Ook op het terrein van non-tarifaire
handelsbelemmeringen – waarvan het systeem van importvergunningen het
meest schadelijk lijkt te zijn – is sprake van een afnemende protectie.
In mei 1995 hebben de autoriteiten een verdergaande liberalisering van het
handelsregime aangekondigd. In de periode tot het jaar 2003 zullen voor zo'n
6.000 produkten de invoertarieven verder worden verlaagd of zelfs geheel afgeschaft.
Dit geldt niet voor auto's en een aantal chemische en metaalprodukten. Buitenlandse investeringenMet het pakket tariefverlagingen heeft de Indonesische overheid tegelijkertijd
de mogelijkheden voor buitenlandse investeerders verruimd. Sinds juni 1994
zijn sectoren opengesteld voor buitenlandse investeerders met een 100 procent
eigendomsrecht en ook de mogelijkheden om een joint venture aan te gaan zijn
vergroot. Deze liberalisering, gevoegd bij de liberalisering van het handelsregime,
maakt Indonesië tot een aantrekkelijker bestemming voor het buitenlands
kapitaal. Dit komt ook tot uitdrukking in de beschikbare investeringscijfers.
In 1994 is door de BKPM (Badab Koordinasi Penanaman Modal) voor een bedrag
van 26,1 miljard dollar aan investeringen, verdeeld over bijna 500 projecten,
goedgekeurd. In de eerste helft van dit jaar zou dit bedrag alweer ruimschoots
zijn overtroffen.Niet geheel duidelijk is welk deel van de goedgekeurde investeringen ook
werkelijk zal worden geëffectueerd. Het confronteren van IMF-rapportages
met bovengenoemde gegevens lijkt te impliceren dat ongeveer een kwart tot
een vijfde normaliter wordt gerealiseerd. Tabel 7: Goedgekeurde buitenlandse investeringsprojecten   1994Cumulatief
1967–'94 AantalMln.AantalMln. ProjectendollarsProjectendollarsTotaal49126 1363 263101 724 waarvan:    VS209861816 586 Azië35914 2762 12547 692Europa553 77350013 854wv:
Nederland131731192 813Bron: BKPMUit bovenstaande tabel blijkt dus dat het aandeel van Nederland in de
goedgekeurde buitenlandse investeringen in 1994 fors is gedaald ten opzichte
van de periode daarvoor. HandelspartnersDe belangrijkste handelspartners van Indonesië zijn de ASEAN-landen,
met name Singapore, en Japan en de VS. Dat betreft zowel de invoer als de
uitvoer. De grootste handelspartner is Japan (zie figuur 1). Het belang van deze handelspartners begint langzamerhand iets af te nemen ten
gunste van vooral andere Aziatische landen zoals Zuid-Korea en China. Figuur 1: Regionale spreiding van de Indonesische uit-
en invoer (1994)Bron: Indonesië Maar ook de handel met Europa is in de afgelopen jaren belangrijker geworden.
Het aandeel van Nederland in de Indonesische import heeft zich de afgelopen
jaren rond de 2 procent bewogen, zonder dat er sprake is van een duidelijk
afnemende of toenemende tendens. Ook andere Europese landen laten een vrij
stabiel aandeel zien op de Indonesische markt. Omgekeerd is het Indonesische
aandeel in de exporten van Westerse landen nog gering. Voor Nederland bedraagt
dat percentage ongeveer een kwart procent. Het Indonesische aandeel in de
EU- en OESO-exporten ligt zo rond de 0,4 respectievelijk 0,7 procent. Het
belang van Indonesië in de wereldhandel neemt weliswaar toe, maar blijft
vooralsnog gering. De samenstelling van de invoer- en uitvoerpakketten van
Indonesië weerspiegelt enerzijds zijn rijkdom aan grondstoffen en anderzijds zijn status als ontwikkelingsland. Het exportpakket wordt
gedomineerd door grondstoffen en laagwaardige industrieprodukten. Het importpakket
betreft voornamelijk kapitaalgoederen en duurzame consumptiegoederen en andere
hoogwaardige produkten. III Investeren in mensen«Human resources» en kennisinfrastructuur zijn, zoals ook
in de Herijkingsnota is aangegeven, beslissende factoren in de ontwikkeling
van een land. Buitenlanders de kans bieden naar Nederland te komen voor studie
en opleiding, is een waardevolle diepte-investering. Het schept directe menselijke
banden, die kunnen bijdragen tot nauwere samenwerking met andere landen. De
komst van buitenlandse studenten en wetenschappers naar Nederland dient dan
ook te worden aangemoedigd.Bij diverse gelegenheden hebben de Indonesische autoriteiten benadrukt
dat samenwerking tussen beide landen op het gebied van onderwijs en «Human
Resource Development» van groot belang is en als een van de pijlers
van de onderlinge relatie wordt beschouwd.Overheid en maatschappelijke sectoren zijn ervan overtuigd, dat door te
investeren in mensen een essentieel fundament wordt gelegd onder het succesvolle
nationale groeibeleid.Er bestaat een aantal strategische overwegingen om op dit terrein de relaties
met Indonesië te versterken. Die hebben een economische en politieke
component. Nederland en Indonesië zijn voor elkaar interessant omdat
ze de toegangspoort vormen tot een groter gebied. Voor Indonesië speelt
de goede logistieke infrastructuur van ons land een rol; die geeft toegang
tot Europa. Indonesië is om allerlei redenen voor ons een uitstekende
toegang tot de groeimarkt van de Asean.Minister van Onderwijs Wardiman is zeer geïnteresseerd in het leerlingwezen
zoals dat in Nederland is ontwikkeld en hij staat positief tegenover ondersteuning
vanuit Nederland bij het opzetten van deze vormen van scholing in Indonesië.Hoewel honderden Indonesische jongeren jaarlijks in staat worden gesteld
een (meestal «graduate») opleiding in het buitenland te volgen,
moeten we helaas constateren dat zij met name naar de USA, Australië,
Japan, Duitsland, Frankrijk en het VK gaan. Het aantal dat naar Nederland
gaat is nog (te) gering. Dit ondanks het feit, dat in Nederland jaarlijks
op HBO- en universitair Niveau honderden Engelstalige cursussen worden georganiseerd,
waarin een wetenschappelijke benadering en praktische toepasbaarheid worden
gecombineerd.Om een indruk te geven van de aantallen Indonesische studenten die voor
een studie naar het buitenland gaan zijn in onderstaande tabel de gegevens
van enkele landen weergegeven. bestemming19901993USA10 25020 000 Australië2 2714 000Japan9841 150 Duitsland2 1253 000Engeland4911 084 Nederland1 000500Voor Nederland is er een duidelijke terugval te constateren na maart 1992.
Voor die tijd was er een speciaal beurzenprogramma gefinancierd uit ontwikkelingssamenwerking
(circa 400 beurzen per jaar) en waren er zo'n 1000 Indonesische
studenten in Nederland. Op dit moment wordt het aantal geschat op zo'n 500.Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen heeft dan ook
samen met het Ministerie van Economische Zaken en het bedrijfsleven 100 beurzen
per jaar aangeboden. Die zijn bedoeld om studenten of jonge academici in staat
te stellen gedurende een zekere tijd in Nederland te verblijven voor de afronding
van studie en promotie. Daar hoort dan altijd een bedrijfsstage bij.Het is de bedoeling die beurzen te koppelen aan programma's waarvoor belangstelling
van het bedrijfsleven bestaat. IV Verslag van het bezoekHet programma bestond allereerst uit een bezoek van twee dagen aan Jakarta
(21–22 augustus) en een dag in Surabaya (23 augustus). Ik heb gesprekken
gevoerd met verscheidene Indonesische ministers waarbij vertegenwoordigers
van het bedrijfsleven aanwezig waren. Gesprekken met Indonesische ministersTijdens mijn gesprek «en petit comité» met Minister
Hartarto (coördinerend Minister voor Industrie en Handel, tevens gastheer),
gaf ik een uiteenzetting over de exportfinancieringsmaatregelen die de Nederlandse
overheid voornemens is te nemen teneinde het Nederlands bedrijfsleven de gelegenheid
te geven op gelijkwaardige basis te opereren in Indonesië met concurrenten
uit andere landen (voor een korte omschrijving van dit financiële pakket
zie hieronder).Ik overhandigde daarbij de brief waarin de maatregelen nader beschreven
staan. Minister Hartarto antwoordde dat hij van de inhoud van de brief op
de hoogte was door middel van een voorkopie die onlangs door de ambassade
aan hem overhandigd was. Minister Hartarto voegde eraan toe dat de voorgenomen
maatregelen wat hem betreft akkoord waren, daar het steun betrof aan het Nederlandse
bedrijfsleven en geen «government to government aid». Wel wilde
hij de Nederlandse maatregelen nog met zijn collega-ministers bespreken. Een
officiële reactie is overigens pas te verwachten na terugkomst van Minister
Saleh Afiff – thans om medische redenen in het buitenland – onder
wiens competentie dit onderwerp valt.Het gesprek met Minister Ginandjar (BAPPENAS), ressorterend onder coördinerend
Minister Saleh Afiff, verliep langs dezelfde lijnen. Tevens kwam aan de orde
de verlaging van de NCM-premies voor Indonesië, waarbij ik expliciet
aangaf dat deze maatregel bewees dat er in Nederland vertrouwen bestaat in
de economische ontwikkeling van Indonesië.Minister Avé (Toerisme, Post en Telecommunicatie) onderstreepte
de investeringsmogleijkheden in Indonesië op het gebied van telecommunicatie
en infrastructuur voor het toerisme. Hij refereerde aan de langdurige historische
relatie met Nederland, doch tegelijkertijd gaf hij aan dat daaraan geen bevoorrechte
positie bij het verkrijgen van orders kon worden ontleend. Het concurrentie-element
staat hoog in het vaandel, de zakelijkheid staat voorop.In het kennismakingsgesprek gaf Minister Habibie (Onderzoek) een uiteenzetting
over de ontwikkeling van het vliegtuig N-250, waarmee sinds 10 augustus jl.
testvluchten worden gehouden. Ik merkte naar aanleiding van deze uiteenzetting
op, dat Nederland grote bewondering had voor deze prestatie. In aanvulling
daarop stelde ik tevens, dat Fokker graag goede relaties bleef onderhouden
met Indonesië. Ook aan Minister Habibie zette ik de achtergronden en
de inhoud van het financieel pakket uiteen. De reactie van Minister
Habibie was positief, met de aantekening dat een officiële reactie snel
zou volgen. Minister Habibie was enthousiast over het idee om een deel van
het bedrag te gebruiken voor de opleiding van jonge Indonesiërs in Nederland.
In een tweede bijeenkomst met minister Habibie kwamen enkele specifieke bedrijfskwesties
aan de orde.Tijdens het gesprek met Minister Sudjana (Energie) werd een «joint
declaration» ondertekend over bilaterale samenwerking op energiegebied.
Deze door beide overheden getekende «joint declaration» vormt
een aanvullend kader voor samenwerking tussen energiebedrijven en energiegerelateerde
ondernemingen van beide landen. Tevens worden in de «joint declaration»
de taken van de onder de Gemengde Commissie voor Economische Samenwerking
ressorterende Werkgroep Energie nader uitgewerkt. Aan de discussie ging een
lange inleiding vooraf waarin een overzicht werd gegeven van de natuurlijke
hulpbronnen van Indonesië. In het tweede deel van de ontmoeting werden
door de aanwezige Nederlandse ondernemers specifieke sterktes van de Nederlandse
energiesector naar voren gebracht. De Indonesische zijde stelde zeer geïnteresseerd
te zijn in samenwerking op energiegebied met Nederland.Een follow-up wordt onder andere voorzien gedurende de energiemissie in
november met daaraan gekoppeld een beurspresentatie en seminar. Op een olie-
en gasbeurs die in december a.s. wordt gehouden, zal Nederland wederom «acte
de présence» geven.Ook in het gesprek met Minister Joedono (Handel) gaf ik een korte uiteenzetting
van het financiële pakket ter ondersteuning van het Nederlandse bedrijfsleven.
Op mijn vraag wat naar het oordeel van de Indonesische bewindsman het effect
van dit pakket zou zijn voor het Nederlandse bedrijfsleven dat actief is op
de Indonesische markt, werd niet concreet ingegaan. Joedono liet doorschemeren
dat hij geen problemen ten aanzien van de acceptatie van het pakket verwachtte. Ronde-tafelgesprek en andere activiteitenNaast bovengenoemde gesprekken vond onder leiding van Minister Hartarto
en mijzelf een bijna drie uur durend ronde-tafelgesprek plaats tussen een
achttal Indonesische ministers en de leden van de PEM. De voorzitters van
de zeven clusters van de PEM (financiën, handel en investeringen, voedsel
en agro-industrie, transport en shipping, infrastructuur, energie en consultancy)
gaven hun zienswijze op de mogelijkheden voor een intensievere samenwerking
tussen Indonesië en Nederland(se ondernemingen) in de toekomst. Ook de
aanwezige Indonesische ministers gaven een positieve appreciatie van de mogelijkheden
voor een toekomstige verbreding van de bilaterale contacten. Met name Minister
Hartarto was daar heel duidelijk in: Nederland is voor Indonesië een
uitstekende toegangspoort naar Europa, terwijl Indonesië een centrum
voor Nederlandse, op Azië gerichte investeringen zou kunnen zijn. Na
dit rondetafelgesprek vond in mijn aanwezigheid, alsmede in aanwezigheid van
enkele Indonesische ministers, een ceremonie plaats alwaar meer dan 30 contracten,
M.o.U.'s en intentieverklaringen werden ondertekend met een totale waarde
van ruim f 1,3 miljard. Tijdens genoemde ceremonie vond ook de officiële
instelling plaats van twee onder de Gemengde Commissie voor Economische Samenwerking
ressorterende werkgroepen (Energie en Tropisch Hout).Voorts was ik samen met mijn delegatie aanwezig bij de opening van de
eerste bijeenkomst van het Forum Indonesië-Nederland. Tevens bracht ik,
vergezeld van de gehele PEM, een bezoek aan de tentoonstelling Pameran Produksi Indonesia, alwaar de leden van de PEM en hun relaties werden
voorgesteld aan Hare Majesteit de Koningin.Het tweede deel van het bezoek bestond uit een kort verblijf te Surabaya
waarbij Philips en de PT PAL-werf werden bezocht. Tevens werd de eerste steen
gelegd voor een nieuwe Heineken-brouwerij.In Medan opende ik een nieuw filiaal van de ABN/AMRO bank en had ik een
beleefdheidsgesprek met de gouverneur van Noord-Sumatra. V Het financiële pakketHet financiële steunpakket aan het Nederlandse bedrijfsleven ten
bedrage van in totaal f 245 miljoen voor de komende zeven jaar, dat ik
op basis van een door het Kabinet genomen besluit aan Indonesië kon aanbieden,
zal van grote waarde blijken. Met het pakket worden, over een periode van
zeven jaar, exporttransacties met een waarde van in totaal f 1,25 miljard
ondersteund. De ondersteuning loopt via de EZ-begroting. Het betreft hier
middelen die vrijkomen in het kader van de herijking van het buitenlands beleid
onder de noemer exportbevordering. Dergelijke exportgerelateerde ondersteuning
wordt steeds meer van belang. De internationale overheidsgesteunde concurrentie
is fors, met name op markten zoals die in Indonesië. Het pakket omvat de volgende elementen:a. Rentesubsidies waarmee f 750 miljoen transacties kunnen worden
gerealiseerd.Om deze transacties mogelijk te maken wordt door EZ ten bedrage van circa
f 18 miljoen rentesubsidie beschikbaar gesteld over de periode 1996–2002.
De financiering van de f 750 miljoen transacties zal via met banken af
te sluiten commerciële leningen plaats dienen te vinden. Deze commerciële
leningen kunnen via de NCM met garantie van de NL-overheid verzekerd worden.b. Een bijdrage van f 200 miljoen waarmee tegen met Inpres-8 vergelijkbare
condities (zie voetnoot1) door het Nederlandse
bedrijfsleven aan in Indonesië prioritaire (waaronder Inpres-8) projecten
kan worden deelgenomen tot transacties met een waarde van f 500 miljoen,
ingaande 1996.De resterende financiering van f 300 miljoen dient op commerciële
voorwaarden met banken te worden afgesloten. Deze leningen kunnen worden verzekerd
via de NCM met garantie van de Nederlandse overheid. In de aanbiedingsbrieven
is aangegeven dat ernaar gestreefd zou moeten worden om diverse milieutechnologieprojecten
onder deze bijdrage te laten vallen.c. HaalbaarheidsstudiesBinnen het bestaande EZ-programma Economische Samenwerkings Projecten
(met een jaarbudget van f 5 miljoen in 1996) wordt f 1 miljoen per
jaar gereserveerd voor projecten op Indonesië.d. Technologie en human resources arrangement.Dit samenwerkingsprogramma heeft tot doel een betere aansluiting te bewerkstelligen
van Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen bij de Indonesische markt.
De voor zeven jaar gereserveerde f 20 miljoen loopt ook via de EZ-begroting.
De inhoudelijke invulling van dit arrangement moet nog plaatsvinden. Het hoofdaccent zal gelegd worden op beurzen en gezamenlijke projecten
in de technisch wetenschappelijke infrastructuren.Essentieel is dat het hier programma's betreft die complementair zijn
met bestaande samenwerkingsprogramma's en dat deze programma's rechtstreeks
in het verlengde liggen van samenwerking tussen Nederlandse en Indonesische
ondernemingen.De voortgang van de onder a tot en met d vermelde componenten kan in de
Gemengde Commissie voor Economische Samenwerking nader aan de orde worden
gesteld.De reacties van de Indonesische gesprekspartners op dit financiële
pakket waren in beginsel positief. De nadere uitvoeringsmodaliteiten van het
pakket worden momenteel tussen beide regeringen besproken. VI Beoordeling resultaat bezoekHet bezoek is zeker succesvol geweest. Het lijkt immers een substantiële
bijdrage te leveren aan het gestelde doel, namelijk het terugwinnen van terrein
op de groeiende Indonesische markt. Inmiddels heb ik ook formeel van Indonesische
zijde vernomen dat het bezoek aldaar als positief en succesvol is ervaren.Ook de PEM-deelnemers waren tevreden met het bezoek en de resultaten ervan.
Men was ingenomen met de combinatie met het staatsbezoek van Hare Majesteit
de Koningin. Het gebaar van het Kabinet in de vorm van het financiële
arrangement werd gezien als een substantiële bijdrage aan het succes
van het bezoek.Significant was in dit verband de opmerking van een aantal bedrijven dat
beide bezoeken een katalyserende werking bleken te hebben om tot concrete
zaken te kunnen komen. Overigens werd in de delegatie ook geconstateerd, dat
het noodzakelijk is het thans bereikte momentum te bewaren, zeker omdat gebleken
is dat Nederland geen bevoorrechte positie meer inneemt op de Indonesische
markt.Een eerste aanzet hiertoe is al gegeven door het bezoek van Minister Hartarto
aan Nederland van 12 tot 14 oktober jl. Tijdens dit bezoek heb ik met Minister
Hartarto afgesproken elk twee jaar bilaterale besprekingen op ministerieel
niveau te houden. Het is de bedoeling dat en marge van deze bijeenkomsten
ondernemers van beide landen besprekingen zullen houden. Verder zal, eveneens
met het oog op genoemd momentum, in november a.s. een energiegerichte missie
een bezoek aan Indonesië brengen en zal in december a.s. de Gemengde
Commissie voor Economische Samenwerking bijeen geroepen worden. De Minister van Economische Zaken,G. J. WijersXNoot1Inpres-8 condities: 3,5% rente, zeven jaar grace period, kredietduur 25
jaar. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24469-1.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl