Planologische Kernbeslissing Derde Nota Waddenzee; Verslag van een rondetafelgesprek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26431, nr. 84

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

13-10-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

26431 nr. 84

10-10-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamRondetafelgesprek met overheden/inspraakronde voor burgers
(sessie 1)Rondetafelgesprek met vertegenwoordigers natuur- en milieuorganisaties
(sessie 2)Rondetafelgesprek met deskundigen (sessie 3)Nationale HavenraadRaad voor de WaddenCommissie MERTNO-NITGRondetafelgesprek met overheden (sessie 4)Vragen van de KamerledenHet antwoord van de vertegenwoordigers van deelnemende
overhedenInspraakronde voor burgers (sessie 5)
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26431Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 82 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 431Planologische Kernbeslissing Derde Nota Waddenzeenr. 84VERSLAG VAN EEN RONDETAFELGESPREKVastgesteld 10 oktober 2006Een delegatie uit de Tweede Kamer heeft op 4 september 2006 in Partycentrum
Trebol te Harlingen (Friesland) een rondetafelgesprek gevoerd over de PKB Derde Nota Waddenzee.Van dit rondetafelgesprek brengt de delegatie bijgaand beknopt verslag
uit.Rondetafelgesprek met overheden/inspraakronde voor burgers
(sessie 1)Aanwezige leden van de Kamer:Atsma (CDA, voorzitter)Duyvendak (GroenLinks)Van Velzen (SP)Kruijsen (PvdA)Snijder-Hazelhoff (VVD)Aanwezige vertegenwoordigers van deelnemende organisaties:de heer Scheffer (Regionale commissie noordelijke zeehavens)de heer Nooitgedagt (Productschap Vis)de heer Nieveen (Kamers van Koophandel Groningen en Friesland)de heer Glaubitz (Kamer van Koophandel Noordwest)mevrouw Ellens (Recron)de heer Dijkema (VNO-NCW)De heer Scheffer (Regionale commissie noordelijke
zeehavens) vraagt wat de toegevoegde waarde van de PKB in haar huidige vorm
is. De daarin aan de orde komende onderwerpen zijn immers al adequaat geregeld.
Bovendien kennen buurlanden afwijkende regelgeving, en heeft het bereiken
van een level playing field de voortdurende aandacht. Zeehavens liggen nu
eenmaal waar zij liggen, waardoor zij een bepaalde ontwikkeling hebben doorgemaakt.
Het zou raadzaam zijn, controle en toetsing aan de lagere overheden te laten,
zodat meer sprake kan zijn van maatwerk. De heer Scheffer merkt op dat de vaargeuldieptes helaas nog zijn gebaseerd
op criteria uit 1993, een situatie die door de concept-PKB wordt gecontinueerd.
Verdieping van de vaargeulen biedt een goede basis voor de economische potentie
van de noordelijke zeehavens en voor het accommoderen van een door de overheid
gewenste modaliteit, namelijk vervoer over het water en vermindering met duizenden
vervoersbewegingen van zwaar vrachtverkeer. De insteek van de concept-PKB
op dit punt strookt daar niet mee, en verdient dan ook heroverweging. Er zou
ook kunnen worden gedacht aan uitzonderingsregels voor de vaargeulen, analoog
aan Duitsland en Denemarken.De heer Scheffer vindt het merkwaardig dat zeewaartse uitbreiding in de
concept-PKB is uitgesloten, waarbij spijtig genoeg instrumenten als passende
beoordeling en strategische milieubeoordeling als afwegingskader achterwege
zijn gelaten. Volgens hem wordt werken op de werf overdag lastig, in verband
met de daardoor gecreëerde geluidoverlast. Hij geeft de commissie in
overweging, voor nader aan te duiden uitzonderingsgebieden een afstand van één
nautische mijl te hanteren. De noordelijke zeehavens kennen een grote potentie
waar het gaat om waterrecreatie, waarvoor de ingrediënten om er iets
moois van te maken voor het oprapen liggen. Bovendien worstelen alle noordelijke
zeehavens met «vlekken in de stad», waar een kwaliteitsslag moet
worden gemaakt. De combinatie met vaste en passantenligplaatsen zal een belangrijke
impuls geven aan die gewenste stedelijke ontwikkelingen. In de huidige situatie
zullen de recreanten die van heinde en verre komen, niet geaccommodeerd kunnen
worden. Er is een voortdurende aanpassing van de bebouwing noodzakelijk. Het
opleggen van beperkingen aan de hoogte van de bebouwing frustreert echter
de economische effectiviteit van de havens. De heer Scheffer vraagt of de
concept-PKB op dit punt kan worden aangepast.De heer Nooitgedagt (Productschap Vis) onderstreept
dat het draait om de vraag, wat is toegestaan aan menselijke activiteiten.
Dit punt zal onder andere worden geregeld via Natura 2000, de Vogel- en Habitatrichtlijn
en de Natuurbeschermingswet. Hij vraagt daarom, wat de toegevoegde waarde
van de PKB is en verzoekt om een waarborging voor de toekomst van de duurzame
Waddenvisserij. Het zou mooi zijn als het laatste in de PKB was geregeld,
wat volgens hem niet het geval is: er blijft te veel onzekerheid bestaan.
Hij antwoordt bevestigend op de vraag of hij liever zag dat de PKB er niet
komt, als deze geen toegevoegde waarde heeft. Er moet voor worden gezorgd
dat Natura 2000 en PKB eensluidend zijn.De heer Nooitgedagt meent dat de PKB wordt gekenmerkt door zeer strak
beleid, wat niet past bij een dynamisch gebied als de Waddenzee. De doelen
voor de Waddenzee zijn zo ruim geformuleerd dat in feite alle onderdelen van
het ecosysteem aan de instandhoudingsdoelen worden toegevoegd. Een en ander
schept grote ruimte voor bezwaren tegen vergunningverlening. Hij zou graag
zien dat de bestaande activiteiten mogelijk blijven. Natura 2000 moet zich
beperken tot de Vogel- en Habitatrichtlijn. Verder is het doel van «ongestoorde
ontwikkeling» niet gelijk aan de realiteit; dit zou per habitattype
moeten worden bekeken. De referentiewaarden voor vogelaantallen en bodembiotopen
moeten realistisch zijn, dus passend bij de huidige draagkracht. Beleidswijzigingen
op basis van evaluaties en onderzoek dienen zonder PKB-herziening via de gangbare
parlementaire procedure worden geïmplementeerd. Hij verwijst naar de
brief van minister Veerman van 1 september jl. Zeewaartse uitbreiding
zal in het geval van de Waddenzee nooit grootschalig zijn, zodat dat geen
gevaar oplevert voor de visserij. Het is ook in het belang van diezelfde visserij
als de havens voldoende ruimte krijgen. De passende beoordeling vindt de heer
Nooitgedagt een enorme verzwaring van de administratieve lastendruk, zonder
dat hij er overigens voor pleit de passende beoordeling helemaal af te schaffen.
Wel pleit hij voor een vereenvoudiging in de vorm van een verkleining
van het aantal loketten, en voor een langere werkingsduur. In Duitsland bestaat
het systeem van de passende beoordeling niet. De geïntegreerde visserij
vindt hij een goed initiatief, zij het dat dat vooral als aanvulling moet
worden gezien.De heer Nieveen (Kamers van Koophandel Friesland
en Groningen) herkent in de PKB positieve economische punten, zoals gaswinning,
meer capaciteit voor vaarrecreatie, vaargeulverdieping naar de grotere zeehavens
en het Waddenfonds. Het PKB-beleid zet het conserverende beschermingsregime
voort, wat de economische groei van bepaalde sectoren in de Waddenzee bemoeilijkt.
Het Waddenfonds dient mede te worden ingezet voor economische projecten. Daarvoor
is nodig dat in de Wet op het Waddenfonds dezelfde cofinancieringsvoorwaarden
worden gesteld als voor natuurontwikkeling. De PKB moet een meer stimulerend
ruimtelijk kader bieden voor de economische ontwikkeling. Plannen en projecten
moeten passen binnen de hoofddoelstelling voor de Waddenzee, maar moeten niet
op voorhand al worden verboden. De externe werking van de PKB belast de economische
ontwikkelingsmogelijkheden buiten het PKB-gebied. De heer Nieveen bepleit
daarom dat de externe werking niet verder gaat dan de PKB-grens, en wordt
beperkt tot het criterium «redelijkerwijs geen twijfel». Bouwhoogtebeperkingen
in havens buiten het PKB-gebied moeten worden geschrapt. Bij nieuwe zoet-zoutovergangen
moet ook jachthavencapaciteit met vaarverbindingen binnen- en buitendijks
tot stand worden gebracht. Positief is de vergroting van het aantal jachthavenligplaatsen
tot 4600, maar er moeten meer groeikansen komen vanwege het economisch belang,
gebaseerd op de kwalitatieve draagkracht in het gebied. Volgens hem moet een
duidelijke scheidslijn worden aangebracht tussen mensen die een vaste ligplaats
hebben – zij gebruiken hun boot vaak als een soort stacaravan op het
water – en passanten. Wel moet worden bedacht dat passanten geen vaste
bron van inkomsten vormen, en mensen met een vaste ligplaats wel, zodat de
laatsten voor de jachthavenbeheerders interessanter zijn. Hij is tegenstander
van het hanteren van heel harde aantallen: kijk naar de situatie ter plekke.
Hetzelfde geldt voor de bouwhoogte in de verschillende Waddenhavens. Het hanteren
van strenge grenzen heeft het gevaar in zich dat je geen kant meer op kunt.
De afweging zou regionaal moeten plaatsvinden, daarbij rekening houdend met
de milieuwaarden.De heer Nieveen is content met de mogelijkheid om vaargeulen met economisch
belang te verdiepen, maar begrijpt niet waarom principieel wordt vastgehouden
aan de arbitraire grens van 1993. Zeewaartse uitbreiding kan een sterke impuls
aan de havenfuncties geven. Ruimtelijk maatwerk is nodig, geen absoluut verbod.
De situatie in Harlingen is knellend. Volgens de tekst van de PKB moet deze
een stimulerend ruimtelijk kader te bieden voor de ontwikkeling van duurzame
vormen van visserij.De heer Glaubitz (Kamer van Koophandel Noordwest)
benadrukt dat de betrokken regio grote effecten ondervindt van de reorganisatie
van de defensiefunctie. Gelukkig zijn er ook kansen voor nieuwe economische
activiteiten, zoals de energiesector op de Noordzee. De oude haven van Den
Helder ligt gunstig ten opzichte van het continentaal plat, en ondersteund
door De Kooy heeft die stad zich ontwikkeld tot een marine service centre
voor activiteiten op het continentaal plat, dat kan concurreren met een stad
als Aberdeen. Een tweede sector die zich gunstig ontwikkeld, is de toeristische
sector. Hij vindt dat de PKB deze ontwikkelingen onvoldoende ondersteunt,
zodat hij de commissie vraagt, hieraan aandacht te besteden. Om te beginnen
vraagt hij of de TESO-aanlegplaats kan worden verplaatst naar de kop van de
marinehaven, een beslissing die positieve effecten zal hebben op de Kop van
Noord-Holland. Er zijn alternatieven overwogen, waarbij hij verwijst naar
het rapport van Buck. Verplaatsing naar het westen is onderzocht, maar dat
alternatief bleek praktisch onmogelijk. Verder is bekeken of herontwikkeling
van de oude rijkswerf een alternatief is, maar ook die optie bleek praktisch
onmogelijk. In de raad van Den Helder heeft men rekening gehouden met twee
belangen: die van de bewoners en die van de buren. Toeritdosering is geen
alternatief, aangezien een flink deel van de passanten zich niet makkelijk
zal laten leiden.De heer Glaubitz verwijst naar het jaar 2015, als Rijkswaterstaat de walinrichting
van Texel en Den Helder opnieuw zal bezien. In de planontwikkeling op dit
punt zal de verandering van de TESO-aanlegplaats moeten worden meegenomen,
waarvoor in de PKB ruimte moet worden gecreëerd. Uit een studie van TNO/Alterra
blijkt dat zo’n verplaatsing in ecologisch opzicht niet negatief zal
uitpakken. Verder vraagt hij of het werkingsgebied van de PKB kan worden beperkt
tot de gemeenten direct aan de Waddenzee.Mevrouw Ellens (Recron) vindt dat in de PKB
voorbij wordt gegaan aan het sociaal en cultureel erfgoed van de Waddenzee.
De termen «recreatiedruk» en «vaardruk» betreurt zij
in dit verband. Watersport werkt volgens onderzoek niet frustrerend op de
hoofddoelstelling natuur. En om de echt kwetsbare natuur te beschermen, zijn
de natuurbeschermingsgebieden aangewezen. Zij bepleit een positievere insteek
voor die delen waar het publiek wel kan komen.Mevrouw Ellens vindt een maximering van het aantal ligplaatsen overbodig,
aangezien er al diverse planologische instrumenten voorhanden zijn. Slechts
een zeer klein deel van de schepen heeft de kennis en het schip om over de
ondiepe delen van het Wad te varen, zodat de werkelijke recreatieve druk op
het Wad in de praktijk beperkt is. Zij geeft overigens aan dat het erg lastig
is, hierop zicht te krijgen. Overvolle jachthavens betekenen een bedreiging
van de veiligheid. Zij pleit voor educatie, het stimuleren van milieuhygiënische
maatregelen en de ontwikkeling van een signaleringssysteem voor de bezettingsgraad
van jachthavens. Er zijn twee types ligplaatsen: de vaste ligplaatsen en toeristische
ligplaatsen. Mensen beslissen vaak op het laatste moment waar zij heen gaan,
zodat het lastig is voor beheerders van jachthavens om prognoses te maken.
Voorts zouden de jachthavens die direct grenzen aan de Waddenzee buiten de
begrenzing van de PKB moeten vallen. Zij pleit voor ontwikkelingszones rondom
de Waddenhavens. In de PKB wordt onderscheid gemaakt tussen recreatief medegebruik
en beperkt recreatief medegebruik. Zij is het daar niet mee eens. Zij pleit
voor strikte handhaving, om zo de raddraaiers goed aan te pakken. De status
van werelderfgoed voor het Waddengebied is goed voor het imago van het gebied.
Lastig is het om in te schatten, wat dit zal betekenen voor de vaardruk op
het gebied, maar mevrouw Ellens denkt dat dat wel mee zal vallen.De heer Dijkema (VNO-NCW) vindt dat de natuurlijke
waarden en de sociaal-economische waarden een goede plek dienen te krijgen.
Hij is verheugd dat gaswinning op milieutechnische wijze wordt gefaciliteerd,
en dat is besloten dat de vaargeul naar de Eemshaven mag worden verdiept.
Hij maakt zich zorgen over het feit dat in de PKB concrete beleidsvoornemens
worden verwoord, zonder dat daarvoor een goede onderbouwing wordt geleverd.
Hij noemt als voorbeeld daarvan de zeewaartse uitbreiding van havens. Verder
denkt hij aan uitdieping van de vaargeulen, waarbij wordt vastgehouden aan
de inmiddels achterhaalde normen uit 1993. Als laatste voorbeeld noemt hij
beperking van het aantal ligplaatsen voor toerisme. Hij pleit voor een integrale,
kwalitatieve benadering van het toerisme: zorgvuldig investeren in duurzaam
recreëren. PKB-beslissingen zouden moeten worden gericht op een sprong
voorwaarts; verbieden heeft slechts zin als daarvoor zwaarwegende redenen
zijn aan te voeren: «ja, mits» in plaats van «nee, tenzij». Rondetafelgesprek met vertegenwoordigers natuur- en milieuorganisaties
(sessie 2)Aanwezige leden van de Kamer:de heer Atsma (CDA, voorzitter)de heer Duyvendak (GroenLinks)mevrouw Kruijsen (PvdA)mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD)mevrouw Van Velzen (SP)Aanwezige vertegenwoordigers van natuur- en milieuorganisaties:de heer Alblas (Natuurmonumenten)de heer Firet (Staatsbosbeheer)de heer Hofstee (Stichting WAD/Friese Milieufederatie)de heer Hosper (Vereniging It Fryske Gea)de heer Van Kersen (Waddenvereniging)de heer Keurentjes (LTO Noord)De heer Alblas (Natuurmonumenten) merkt op
dat zijn organisatie goed uit de voeten kan met de PKB. Zo zijn economische
activiteiten in het Waddengebied alleen toegelaten indien zij de natuur geen
schade berokkenen, terwijl daarnaast juist wordt gezocht naar activiteiten
die complementair zijn aan de natuurwaarde van het gebied. Op dat terrein
worden in de PKB terecht enkele knopen doorgehakt. Het is van groot belang
dat de PKB nu ook daadwerkelijk wordt vastgesteld, omdat anders allerlei discussies
weer moeten worden overgedaan zonder dat de uitkomst daarvan wezenlijk anders
zal zijn.De constatering van het kabinet dat het slecht gaat met het Waddengebied
heeft geleid tot het ontwikkelingsperspectief in de PKB, dat door Natuurmonumenten
van harte wordt onderschreven. Het Waddenfonds is een belangrijk instrument
voor het realiseren van dit ontwikkelingsperspectief. De heer Alblas pleit
dan ook voor de spoedige behandeling door de Tweede Kamer van het wetsvoorstel
inzake het Waddenfonds.Ingevolge de PKB zal worden gestreefd naar integraal beheer van het Waddengebied.
Het beheer- en ontwikkelingsplan speelt daarin een heel belangrijke rol. Natuurmonumenten
zal hieraan graag zijn medewerking verlenen.Als het speelveld duidelijk wordt afgebakend en als de politiek de hoofdkeuzes
maakt, bijvoorbeeld door de PKB vast te stellen, is er een goede basis waarop
de maatschappelijke organisaties binnen de onderscheiden sectoren met elkaar
verder kunnen bouwen aan een betere Waddenzee, met mogelijkerwijs nog meer
natuurwaarden dan thans al het geval is. Om die reden dringt de heer Alblas
aan op vaststelling van de PKB.De heer Van Kersen (Waddenvereniging) merkt
op dat er met betrekking tot het Waddengebied sprake is van verouderd en achterhaald
beleid, achterstand in beheer en onvoldoende daadkrachtig bestuur. Zijn oproep
is dan ook: maak vaart, wij willen verder!De Raad voor de Wadden heeft een advies uitgebracht over het bestuur,
onder de titel «Natuurlijk Gezag». Dit advies verdween echter
helaas al snel in de bureaulade en te hopen valt dat het er bij de eerstvolgende
verkiezingen weer uit tevoorschijn komt. Er is wel enige beweging op dit gebied,
maar van daadkrachtig bestuur is nog steeds geen sprake. De verschillende
partijen hebben elkaar in de houdgreep, waardoor er sprake is van stilstand –
en dus achteruitgang.Voor het beheer is men afhankelijk van beheer- en ontwikkelingsplannen,
waarvan de totstandkoming onder meer samenhangt met de aanwijzing van de Waddenzee
als Natura 2000-gebied. De Tweede Kamer heeft de beslissing daarover
uitgesteld tot medio 2007. Verder hebben de bij het beheer betrokken instanties
te maken met de beheer- en ontwikkelingsplannen in het kader van de Richtlijn
Water en de PKB. Wie dit overziet, beseft dat enige verbetering in het beheer
en de ontwikkeling van het Waddengebied nog wel even op zich zal laten wachten.De hoop is nu gevestigd op de PKB. Daarin wordt een duidelijk toekomstperspectief
geschetst, vanuit een duurzame ontwikkeling. Hoewel het allemaal best wat
krachtiger geformuleerd had mogen worden, is de Waddenvereniging zeer tevreden
met de vijf beleidsbeslissingen. Er is sprake van een goede balans tussen
de verschillende belangen. Op de Tweede Kamerleden rust nu de nobele taak
om die balans in evenwicht te houden, want als men zwicht voor lobbies vanuit
de onderscheiden sectoren, zou dit evenwicht gemakkelijk kunnen worden verstoord.
Dat zou de vooruitgang frustreren en dat kan het Waddengebied niet langer
velen. De heer Van Kersen noemt een tweetal voorbeelden. Er wordt een onverklaarbare
uitzondering gemaakt voor militaire oefeningen in het gebied. Dit is geheel
in tegenspraak met de ambitie van de PKB. Recentelijk zijn er plannen bekendgemaakt
voor een tweede vliegroute voor F16’s op 75 meter hoogte. Dat is lager
dan voordien ooit is toegestaan. Een ander voorbeeld betreft de havenuitbreidingen.
De natuurbeschermingsorganisaties kunnen wat dat betreft gelukkig terugvallen
op de Natuurbeschermingswet, maar het is wel van belang dat de Tweede Kamer
haar rug in dit opzicht recht houdt. Het Waddengebied heeft het nodig dat
snel kan worden begonnen met beheer en ontwikkeling.De heer Keurentjes (LTO Noord) zet uiteen
dat zijn organisatie de PKB beziet vanuit het perspectief van het veranderende
landbouwbeleid, en daarbij de duurzame ontwikkeling van het buitengebied als
vertrekpunt neemt. Ook LTO sluit zich aan bij het pleidooi voor afronding
van de PKB Waddenzee. Voor de landbouw vormen de overgangen tussen zoet en
zout water een zwaarwegend punt. De PKB is onvoorwaardelijk gericht op een
zo natuurlijk mogelijke ontwikkeling van het ecosysteem. In de PKB worden
enkele natuurlijke zoet-zoutovergangen in de stroomgebieden genoemd, en het
kabinet stelt voor om deze per stroomgebied verder uit te breiden. Voor de
land- en tuinbouw is dat echter een probleem. In overeenstemming met gemeenten,
provincies en waterschappen wordt juist geprobeerd om verzilting van het landbouwgebied
zoveel mogelijk tegen te gaan. Daaraan mogen geen concessies worden gedaan,
mede omdat de landbouw een belangrijke economische rol vervult in het gebied.
Uitbreidingen van zoet-zoutovergangen kunnen veel beter worden gekoppeld aan
de buitendijkse kwelderuitbreidingen.Inzake de bouwbeperking wijst de heer Keurentjes erop dat de landbouw
in het noordelijk kustgebied en op de Waddeneilanden in veel opzichten verantwoordelijk
is voor het aantrekkelijke open landschap. Een economisch duurzame landbouw
is een onmisbare schakel in de samenwerking tussen de verschillende sectoren.
De overheid kan perspectief bieden met gerichte investeringen en stimulansen,
in plaats van het op elkaar stapelen van beschermingsmaatregelen. Bouwbeperkingen
zijn voor zover het de landbouw betreft niet noodzakelijk en ongewenst. In
voorkomende gevallen moet eventueel compensatie worden geboden.De Flora- en Faunawet, de Kaderrichtlijn Water en de Vogel- en Habitatrichtlijn
kennen elk een verschillend afwegingskader met afzonderlijke voorwaarden waaraan
beheersplannen worden getoetst. De totstandkoming van de PKB duurt zeer lang,
en daardoor is onduidelijkheid troef. Als gevolg daarvan kan er vaak geen
bedrijfsontwikkeling plaatsvinden. Gemeenten die hun bestemmingsplan herzien,
stellen tal van voorwaarden, maar de afwegings- en toetsingskaders bieden
de agrarische ondernemers in het kustgebied en op de eilanden onvoldoende
duidelijkheid over de externe werking van de PKB. De jacht is een voorbeeld
van een concrete activiteit die binnen de invloedsfeer van de externe werking valt, maar het is volstrekt onduidelijk welke invloed een en ander
heeft op het faunabeheer en op de faunaschade aan landbouwgewassen. Sluit
de externe werking van de regelgeving wel aan bij de ontwikkelingsmogelijkheden
die men voor ogen heeft? De PKB mag de bestaande glastuinbouw in de regio
en de ontwikkeling van nieuwe glastuinbouw niet in de weg staan. Zonder dat
zij duidelijkheid hebben over de externe werking, nemen gemeenten in hun bestemmingsplannen
op basis van de PKB bepalingen op, gebaseerd op het «nee, tenzij-principe».
Veel werkzaamheden, bijvoorbeeld drainage, worden daardoor vergunningplichtig,
waarbij de bewijslast bij de aanvrager komt te liggen. Door middel van wetenschappelijk
onderzoek moet worden aangetoond dat er geen sprake is van significante invloed
op het ecosysteem van de Waddenzee. Er is echter geen duidelijkheid over de
vraag waaraan het onderzoek moet voldoen en op welke wijze eventuele zorgen
over de gevolgen voor het ecosysteem kunnen worden weggenomen. Heldere, richtinggevende
beleidsuitspraken zijn nodig om onnodige planschade en bureaucratie te voorkomen.
Zolang er geen eenduidig kader is, wordt de ondernemer opgescheept met onzekerheid,
hoge kosten en vertraging. De heer Keurentjes pleit er dan ook voor om in
de PKB aan te geven wat relevant is en wat niet. Daarmee kan ook sturing worden
gegeven aan het effect van de externe werking.De heer Hosper (Vereniging It Fryske Gea)
is van mening dat de PKB er zo snel mogelijk moet komen, zodat er een beheers-
en ontwikkelingsplan kan worden vastgesteld voor het gehele gebied. Hij noemt
enkele voorbeelden van noodzakelijke projecten en maatregelen die zijn vereniging,
in samenwerking met derden, zoals gemeenten en Staatsbosbeheer, ter hand wil
nemen. Daarvoor is het nodig dat de PKB wordt vastgesteld. Een van die projecten
betreft de kwelderontwikkeling en de zoet-zoutovergang in het buitendijkse
gebied.Bestuur en beheer van het gebied moeten goed worden geregeld en beter
en overzichtelijker worden gemaakt. De commissie-Meijer en de Raad voor de
Wadden hebben daartoe voorstellen gedaan. De verwachting was dat dit zou leiden
tot een transparant en regionaal beheer en bestuur, maar eigenlijk zijn bestuur
en beheer sindsdien slechts ingewikkelder geworden, ondanks plannen voor beperking
van het overheidsbestuur en de doelstelling van het ministerie van LNV om
de bureaucratie met 30% te verminderen.De heer Hosper toont een kaart van het Waddengebied, waarop is aangegeven
welke terreinen thans in beheer zijn bij de natuurbeschermingsorganisaties.
In die gebieden zijn deze organisaties actief op het vlak van natuurherstel,
toezicht, voorlichting, educatie en dergelijke. Zij zouden zich daarmee ook
willen bezighouden in de andere gebieden, die onder de PKB vallen. De kaart
zal aan de Tweede Kamerleden worden uitgereikt.De heer Firet (Staatsbosbeheer) sluit zich
aan bij het pleidooi van de vorige sprekers voor spoedige vaststelling van
de PKB. De droom van Staatsbosbeheer is dat de Waddenzee een gebied wordt
waar ecologie op wereldschaal samengaat met een regionale economie die daarop
is gebaseerd. Met de voorgestelde PKB wordt een stap in de goede richting
gezet, vooral wat betreft het ontwikkelingsperspectief.De heer Firet pleit voor een duidelijke rol van de natuurbeschermingsorganisaties
in het beheer van het Waddengebied. In de reactie van Staatsbosbeheer op de
PKB staan rust, ruimte en landschap centraal. Het is dan ook een goede zaak
dat het element landschap in de PKB is opgenomen. In het beheer- en ontwikkelplan
mag aan de concrete uitwerking van dit aspect echter nog wel wat meer aandacht
worden besteed. In dat verband vraagt de heer Firet aandacht voor de hoogbouw
in de steden en aan de randen van het Waddengebied. Als er aan de randen te
hoog wordt gebouwd, wordt het gebied visueel dusdanig kleiner dat daarmee de kernkwaliteit van het Waddengebied wordt aangetast. De derde dimensie
in de ruimtelijke ordening is dan ook heel belangrijk.Staatsbosbeheer pleit ervoor om het niet-beviste gebied uit te breiden.
De ervaring met Rottumeroog en Rottumerplaat heeft geleerd dat het ecosysteem
zich dan snel herstelt; de potentie van het gebied schuilt vooral in de natuurwaarde
ervan.Het rijk onderstreept het belang van voorlichting en educatie, en moet
daarvoor dan ook middelen beschikbaar stellen. Het gaat niet aan, dit aan
de particuliere natuurbeschermingsorganisaties over te laten.De heer Hofstee (Stichting WAD/Friese Milieufederatie)
verzoekt de Tweede Kamerleden, de PKB vast te stellen en daarin geen grote
wijzigingen meer aan te brengen. Het Noorden krijgt dan de duidelijkheid waarop
het zo langzamerhand recht heeft. De PKB loopt in dat geval ook mooi parallel
met de eerste tien jaar van het Waddenfonds. «Niet uitstellen, maar
vaststellen» is daarom het motto.De Friese Milieufederatie waardeert het dat het behoud van het unieke
open landschap van de Waddenzee een hoofddoelstelling van de PKB is, maar
maakt zich wel zorgen over de ruimte die de PKB laat voor het bouwen van kassen
in het noordelijke kustgebied. Kassenbouw sluit planologisch aan bij grootstedelijke
gebieden en hoort niet thuis in een uniek open landschap.De Friese Milieufederatie pleit verder voor een goed uitvoeringsinstrumentarium
bij de PKB. Het geld van het Waddenfonds behoort te worden besteed aan het
herstel van de Waddenzee, en niet aan zaken die meer te maken hebben met economische
aspecten, zoals het uitkopen van vissers.De Stichting WAD heeft enkele suggesties voor de verbetering van de kwaliteit
van de PKB. Zo zou het een goede zaak zijn als in de PKB werd bepaald dat
tijdens de looptijd ervan de terreinbeherende organisaties worden betrokken
bij het beheer van het natuurgebied. Daarmee zou de bestaande situatie worden
genormaliseerd. Het gebied wordt dan eindelijk net zo goed beheerd als alle
andere natuurgebieden aan de vaste wal, waar het beheer al meer dan honderd
jaar prima wordt uitgevoerd door de desbetreffende organisaties, in goede
verstandhouding met de lokale bevolking.Het is een goede zaak dat er aandacht is voor de ontwikkeling en bundeling
van kennis. In verband met de oprichting van de Waddenacademie wijst de heer
Hofstee op het bestaan van «Het tij geleerd», een initiatief waarin
alle relevante onderzoeksinstituten, de natuurbescherming en het bedrijfsleven
reeds werken aan eenzelfde ontwikkeling als die welke met de Waddenacademie
wordt beoogd. De formulering van de PKB betreffende de ontwikkeling en bundeling
van kennis zou moeten aansluiten bij bestaande initiatieven, in plaats van
deze te doorkruisen met een nieuw instituut.De heer Hofstee benadrukt dat de natuurbescherming niet uit is op het
weren van de visserij uit de Waddenzee. Men wil de visserij juist behouden
waar dat mogelijk is, maar dan wel binnen de grenzen van ecologische duurzaamheid.De Stichting WAD is van oordeel dat de gemeente Harlingen niet moet inzetten
op een industriehaven, want dan wedt men op het verkeerde paard. De Waddenzee
telt twee diepwaterhavens, te weten Den Helder en de Eemshaven. Gelet op zijn
geografische ligging, centraal in de Waddenzee, doet Harlingen er veel beter
aan, zich te richten op de ontwikkeling van de kleinschalige geïntegreerde
visserij. Dit levert hoogwaardige arbeidsintensieve werkgelegenheid op, die
goed aansluit bij het historische karakter van de stad. Ook voor de recreatievloot
op de Waddenzee zou Harlingen de centrale uitvalshaven moeten zijn. Nu zijn
er een grote visserijhaven en een handelshaven die grotendeels niet worden
gebruikt, terwijl de recreatievloot in de hoeken is weggedrukt. Het zou goed
zijn voor de toekomst van de stad Harlingen als die functies werden
omgedraaid. Voor investeringen kan men een beroep doen op het Waddenfonds.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) vraagt de
heer Hosper, nader in te gaan op de ervaringen rond de ontwikkeling van kwelders
en zoet-zoutovergangen in het buitendijkse gebied.De heer Duyvendak (GroenLinks) merkt op dat
in de vorige sessie, over de economie van het gebied, onder meer een pleidooi
is gehouden voor zeewaartse uitbreiding van de havenactiviteiten en verdieping
van de vaargeul. Van de kant van Natuurmonumenten is erop aangedrongen, economische
activiteiten slechts toe te laten voor zover de natuur daarvan geen schade
ondervindt. Kan de heer Alblas aangeven welke bezwaren er voor Natuurmonumenten
kleven aan uitbreiding van havenactiviteiten?Hoe concreet zijn de plannen voor uitbreiding van de oefeningen door de
luchtmacht, en kan daartegen nog actie worden ondernomen? Zou er naar het
oordeel van de Waddenvereniging alsnog een bepaling in de PKB moeten worden
opgenomen tegen militaire activiteiten in het gebied?Ten slotte verzoekt de heer Duyvendak aan de heer Hofstee om wat dieper
in te gaan op het initiatief «Het tij gekeerd» in relatie tot
de Waddenacademie, waar men het in Den Haag nog steeds over heeft.Mevrouw Van Velzen (SP) merkt op dat de PKB
de bestaande militaire activiteiten «legaliseert». Heeft de Waddenvereniging
daartegen bezwaar gemaakt? Staat andere regelgeving, zoals de Vogel- en Habitatrichtlijn,
welke boven de PKB uitgaat, militaire activiteiten toe?Welke beslissingen vormen voor de Waddenvereniging de kern van de PKB?
Hoeveel kan er van de PKB nog worden «afgeknabbeld», zonder dat
de PKB voor de natuurbeschermingsorganisaties onaanvaardbaar wordt?Het bedrijfsleven wil tornen aan een drietal basispilaren van de PKB,
zo bleek in de eerste sessie. Als dit doorgaat, zijn de natuurbeschermingsorganisaties
dan nog even enthousiast over de PKB?In de PKB staan normwaarden voor de lichtoverlast. Kan LTO Noord met die
normen uit de voeten? Hoeveel kassen kunnen er binnen die normen worden gebouwd?
Zijn de bezwaren van de natuur- en milieuorganisaties op dit punt terecht?Met betrekking tot het beheer wordt gepleit voor goede samenwerking en
voor een praktische aanpak. Is het een optie dat de beherende instanties tot één
organisatie fuseren, of stuit dat op praktische bezwaren? Zijn hierover gesprekken
gaande en zo ja, hoe zijn die tot nu toe verlopen?Mevrouw Kruijsen (PvdA) haalt een rapport
aan van TNO waarin staat dat verplaatsing van de TESO-haven in Den Helder
geen negatieve gevolgen heeft voor de ecologie. Zijn er van de kant van de
natuurbeschermingsorganisaties bezwaren tegen deze verplaatsing?In stormgevoelige gebieden zou aan mosselvissers de mogelijkheid geboden
kunnen worden om mosselzaad te vangen. Dit zou een vermindering inhouden van
de bedreiging van de foerageergebieden voor vogels. Hoe kijkt Staatsbosbeheer
daar tegenaan?In de ochtendsessie is de «offshore parkeerplaats» aan de
orde geweest. Hieraan zitten aspecten van landschapsvervuiling. Hoe denkt
de heer Hofstee daarover?De heer Atsma (CDA) informeert of de geruchten
kloppen dat Staatsbosbeheer de ambitie heeft om in het Lauwersmeer de getijden
terug te brengen. Dit zou met zich brengen dat binnendijks zout water wordt
binnengehaald. Wat verandert er voor LTO Noord indien de PKB niet wordt vastgesteld?
De heer Van Kersen heeft niet gesproken over de gaswinning. Beschouwt
de Waddenvereniging dit nu als een fait accompli?De heer Hofstee is van oordeel dat het open
waddenlandschap niet mag worden vervuild door een parkeerplaats voor de offshore
industrie. Het gaat om grote industriële installaties, waarvoor elders
in Nederland voldoende plaatsen aan het water beschikbaar zijn binnen een
industriële omgeving.Bij de uitdieping van de vaargeul gaat het weliswaar om drempels, maar
het zand in de Waddenzee is aan een voortdurende golfbeweging onderhevig.
Een verbinding van een haven aan de Waddenzeekust met de Noordzee zal steeds
moeten worden uitgebaggerd. De zeeschepen steken steeds dieper, dus ecologisch
is die optie een heilloze weg. De noodzaak is er ook niet, omdat er al havens
aan diep water beschikbaar zijn.Het Waddenfonds heeft nog geen cent uitgekeerd, maar is nu al effectief
in de zin dat de terreinbeherende organisaties met elkaar in gesprek zijn
over het beheer van de Waddenzee. Daarvoor is het wel nodig dat men verstand
heeft van het gebied. Er is heel veel kennis over de Waddenzee, maar die is
versnipperd over beherende instanties en onderzoeksinstellingen. Als het Waddenfonds
er straks is, willen de organisaties daarvoor klaar zijn. Onder het motto «Het
tij geleerd» wordt een onderbouwing voorbereid van de eerder in het
document «Het tij gekeerd» gepresenteerde hoofdlijnen. In de wetenschappelijke
wereld is men ook druk bezig de krachten te bundelen. Er is een «smart
mix»-aanvraag ingediend waarbij de cofinanciering wordt geregeld. Alle
instituten werken daarbij samen. De heer Hofstee roept de Tweede Kamerleden
ertoe op om in de PKB een zodanige formulering te kiezen, dat op het gebied
van de ontwikkeling en bundeling van kennis bij het reeds bestaande initiatief
kan worden aangehaakt.De heer Firet merkt op dat volop wordt gesproken
over het samengaan van de beheersorganisaties. Het is zeker zo dat samenwerking
en vergroting van de invloed van de samenwerkende organisaties als natuurbeheerder
in delen van het Waddengebied voordelen heeft. Met name de «natte»
Waddenzee kent thans eigenlijk geen natuurbeheer. Er is wel sprake van toezicht,
maar natuurbeheer omvat ook het nemen van initiatieven tot natuurherstel en
het zoeken naar een nieuwe balans tussen economie en ecologie. Een fusie van
de verschillende organisaties zou echter praktisch voor de korte termijn meer
bezwaren dan voordelen opleveren. Bovendien zijn de verschillende organisaties
diep geworteld in de lokale samenleving. Bij een fusie gaat dat misschien
verloren.Mosselzaadvisserij in diep water heeft de voorkeur van Staatsbosbeheer.
De sector streeft naar innovatie op het gebied van duurzame vangstmethoden.
Het is belangrijk dat de bodemberoering vermindert, zodat het ecosysteem kan
herstellen. Verder is het van belang dat het voedselaanbod voor de trekvogels
voldoende gewaarborgd is, juist in de periode waarin dat nodig is. Op dat
moment zouden vangstbeperkingen kunnen worden opgelegd; de visserij moet eigenlijk «meebewegen»
met het ecosysteem. Mosselzaadvisserij in diep water past daar zeker bij,
maar er zijn misschien ook andere innovatieve mogelijkheden.De gezamenlijke natuurbeschermingsorganisaties hebben gepleit voor gedempte
getijdenwerking in het Lauwersmeer. Staatsbosbeheer heeft op dit punt inderdaad
het voortouw genomen. Doel hiervan is onder meer, een overgang te maken tussen
de vistrek in het binnengebied en in de Waddenzee. Daarnaast gaat het om het
herstellen van de ecologie van het Lauwersmeergebied. De rapporten «Stroomlijnen
1» en «Stroomlijnen 2» zijn doorgerekend. De bevindingen
wijzen uit dat een en ander kan worden gerealiseerd zonder schade aan de landbouw.
Een grotere uitstroom van zoet water naar buiten en van zout water naar binnen
zal trouwens ook hard nodig zijn om te kunnen voldoen aan de doelstellingenvan de Kaderrichtlijn Water. Overigens staat er in de MER Gaswinning
dat er negatieve effecten zijn te verwachten voor het Lauwersmeergebied. Ook
vanuit die invalshoek is het dus belangrijk om na te denken over een duurzaam,
zichzelf reddend ecosysteem in het Lauwersmeergebied.De heer Hosper bepleit eveneens de invoering
van gedempt tij in het Lauwersmeer. Op een aantal plaatsen langs de kust is
dat mogelijk. In samenwerking met het waterschap wordt een voorstel uitgewerkt
voor een nieuw gemaal bij Vijfhuizen. Ook LTO is daar voorstander van. Dit
gemaal levert een bijdrage aan het versneld afvoeren van oppervlaktewater
uit de provincie Friesland, aan het verbeteren van de zoet-zoutgradiënt
en aan het tegengaan van de verzilting.Ook de vereniging It Fryske Gea streeft geen fusie na, maar een overkoepelend
samenwerkingsverband van de beheersorganisaties.De heer Keurentjes merkt op dat LTO het plan
van Staatsbosbeheer en andere natuurbeschermingsorganisaties inzake getijdenwerking
in het Lauwersmeer niet steunt. LTO ziet in het plan geen toegevoegde waarde
voor de kwaliteit van natuur en landschap. Het desbetreffende onderzoek wijst
uit dat er sprake is van een substantiële kostenverhoging. Ook zijn er
bezwaren aan verbonden op het gebied van veiligheid en het efficiënt
beheer van middelen. De situatie in Friesland verschilt overigens ten opzichte
van die in Groningen. In Friesland is het inderdaad op meerdere plaatsen mogelijk
om verzilting aan te pakken met behulp van een gemaal. In Groningen is dat
veel lastiger. Daar moeten de bestaande structuren zoveel mogelijk in stand
gehouden en verder ontwikkeld worden. Spelen met zout water binnendijks brengt
dusdanige risico’s met zich voor de kwaliteit van de landbouwgrond,
dat LTO daarin geen meerwaarde ziet.LTO is van mening dat de ontwikkeling van tuinbouwkassen aan de Waddenzeekust
niet mag leiden tot lichthinder. In 2004 hebben LTO en de Stichting Natuur
en Milieu een afspraak gemaakt over lichthinder die verder gaat dan de wettelijke
norm. Vanuit die achtergrond komt LTO met een projectvoorstel, dat uit het
Waddenfonds gefinancierd zou moeten kunnen worden.Onzekerheid is slecht voor ondernemerschap en bedrijfsontwikkeling. Het
is daarom van belang dat de PKB wordt vastgesteld, zodat men weet waar men
aan toe is.De heer Van Kersen merkt op dat de Waddenvereniging
hoopt dat de PKB ongewijzigd wordt vastgesteld. Als daarin toch wijzigingen
worden aangebracht, is er het vangnet van de Natuurbeschermingswet. De Waddenvereniging
heeft aangedrongen op wijziging van de tekst inzake de militaire oefeningen,
maar dat is niet gebeurd. Militaire oefeningen werken zeer verstorend. Daarom
wordt thans getracht deze oefeningen vergunningplichtig te maken en aldus
uit het gebied te weren. Het ministerie van LNV, de handhaver in het gebied,
staat op het standpunt dat de militaire oefeningen onder «huidig gebruik»
vallen, zodat daarvoor geen nieuwe vergunning behoeft te worden aangevraagd.
Dit wordt nu in een aantal concrete zaken door de rechter getoetst. De Waddenvereniging
heeft helaas moeten constateren dat de gaswinning inderdaad een fait accompli
is.De heer Alblas beschouwt de PKB als het minimum
dat gedaan moet worden. Het komt erop aan, thans aan de slag te gaan met wat
er voorligt. De PKB is tot stand gekomen na toetsing aan de natuurbeschermingswetgeving.
Wijzigingen moeten eveneens daaraan getoetst worden; dat geldt bijvoorbeeld
ook voor de verplaatsing van de TESO-haven in Den Helder. Als er in de PKB
wijzigingen worden opgenomen zonder voorafgaande toetsing aan de natuurbeschermingswetgeving,
terwijl duidelijk is dat die wijzigingen schadelijk zijn voor
de natuur van de Waddenzee, zal Natuurmonumenten tegen dat onderdeel van de
PKB bezwaar maken, maar dat levert natuurlijk wel weer ongewenste vertraging
op. Het huidige voorstel is de bodem waarop Natuurmonumenten in samenwerking
met de andere maatschappelijke organisaties wil voortbouwen. De heer Alblas
hoopt dat deze bodem intact blijft.Rondetafelgesprek met deskundigen (sessie 3)Aanwezige leden van de Kamer:De heer Atsma (CDA, voorzitter)De heer Duyvendak (GroenLinks)Mevrouw Kruijsen (PvdA)Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD)Mevrouw Van Velzen (SP)Aanwezige vertegenwoordigers van deelnemende organisaties:De heer Blom (Commissie MER)De heer Breunese (TNO-NITG)De heer Cazemier (Raad voor de Wadden)De heer Cornelje (Nationale Havenraad)Nationale HavenraadDe heer Cornelje heeft de indruk dat verschillende
organisaties menen dat het maritiem bedrijfsleven tegen de natuur is, in het
bijzonder in de Waddenzee. Dat is niet het geval. Velen maken gebruik van
de Waddenzee voor recreatiedoeleinden. De PKB bevat veel belemmerende factoren
die vrij ingrijpend zijn voor de ontwikkeling van in het bijzonder de havens
van Harlingen en Den Helder. Het primaat ligt terecht bij de natuur, maar
als deze lijn te stringent wordt doorgetrokken, blijft er geen ruimte voor
de ontwikkeling van deze havens. Beide havens hebben geen achterland. Harlingen
en Den Helder profiteren mee van de ontwikkelingen in de wereld. Voor Den
Helder geldt dit vooral op het gebied van de offshore, voor Harlingen voor
de aanvoer van grind, zand en dergelijke. Volgens een TNO-rapport blijkt het
milieueffect van de beoogde uitbreiding van de haven van Den Helder voor de
Waddenzee nihil te zijn. Hij verwacht dat de Kamer zich achter dit rapport
zal scharen en dat de gevraagde ruimte zal worden verleend. De uitbreiding
kan niet als een grote bedreiging voor de natuurwaarden worden beschouwd.In de optiek van de Nationale Havenraad is de natuur zelf een grotere
bedreiging voor de Waddenzee. De invloed van de Japanse oester is verontrustend.
De heer Cornelje bepleit dat de enorme aanwas ervan wordt tegengegaan. Noordwestenwind
richt vanaf windkracht 7 grote schade aan de mosselstand aan. Tijdens de hitteperiode
in juli 2006 is, mede door de oostenwind, een extra lage waterstand ontstaan.
De natuur is door het te warme zeewater, gecombineerd met de lage waterstand,
aanmerkelijk aangetast. Gelukkig is de Waddenzee zeer dynamisch en wordt schade
redelijk hersteld. Hij wil niet verder ingaan op het teruglopen van de visstand.De bereikbaarheid van de havens die aan de Waddenzee grenzen is van essentieel
belang. De Nationale Havenraad is er niet van overtuigd dat deze, zoals in
de PKB staat, is gewaarborgd. Om tegemoet te komen aan het milieu, maar toch
bedrijfseconomisch te kunnen werken, moet met grotere schepen met meer diepgang
worden gevaren. De hoofdvaargeulen die van belang zijn voor de binnenvaartverbindingen
naar Den Helder en Harlingen moeten worden verdiept. De ontwikkeling van beide
havens is van essentieel belang. De werkloosheid in Harlingen is desastreus. Het uitbreiden van de haven biedt de mogelijkheid om daar iets
aan te doen. Hij bepleit dat de haven beter geschikt wordt gemaakt voor beperkte
zeescheepvaart. In dit verband wijst hij op de ontwikkelingen ten aanzien
van de short sea shipping. De minister van Verkeer en Waterstaat heeft toegezegd
deze te willen stimuleren. Hij bepleit dat dit in het kader van de PKB Waddenzee
wordt meegenomen.De economische bedrijvigheid rond de Waddenzee heeft een duurzaam karakter
en biedt de bevolking werk en inkomen. De terugloop van de bevolking van Den
Helder wordt veroorzaakt door de dalende werkgelegenheid. De maritieme sector
kan juist meer werkgelegenheid bieden. Den Helder zou een goede uitvalsbasis
zijn voor de windenergieprojecten op de Noordzee. In de PKB wordt gewag gemaakt
van het verplaatsen van de boorplatforms van het Gat van de Stier naar de
stad Den Helder. Daar liggen zij 200 m van het wad. De verstoring van het
open landschap blijft hetzelfde.Mevrouw Kruijsen (PvdA) verzoekt de heer Cornelje
de werkgelegenheid in de jachthavens te kwantificeren. In hoeverre bepaalt
het maximum van 4600 ligplaatsen de werkgelegenheid in de havens? Zij vraagt
hem tevens naar de gevolgen voor de werkgelegenheid indien de parkeergelegenheid
voor offshore-installaties 200 m buiten het wad niet zou worden toegestaan.De heer Cornelje acht het effect van volle
recreatiehavens op de werkgelegenheid in winkels en horeca evident, maar niet
meetbaar. De werkgelegenheid die het parkeren van offshore-installaties met
zich meebrengt in de vorm van groot onderhoud is incidenteel, maar wel redelijk
groot. Het is de krent in de pap van de beperkte industrie in Den Helder.
Het gemis ervan wordt terdege gevoeld. In de haven zouden zij 300 m van de
beoogde parkeerlocatie in het Gat van de Stier staan. Hij meent dat verstoring
van het landschappelijk beeld geen argument kan zijn om het parkeren in het
Gat van de Stier te verbieden. Hij betwist de grote vervuiling die wordt geclaimd.
De offshorebedrijven hebben milieu hoog in het vaandel staan en voldoen aan
alle wettelijke eisen.Raad voor de WaddenDe heer Cazemier memoreert dat de Raad voor
de Wadden in het voorjaar van 2006 een advies aan de minister heeft uitgebracht
over deze PKB. Dat advies ligt in het verlengde van het ongevraagde advies
uit 2005 over de bestuurlijke organisatie op de Waddenzee onder de titel Natuurlijk
gezag. De Raad acht het van belang dat de nieuwe PKB zo snel mogelijk wordt
vastgesteld. Gelet op de ontwikkelingen op het gebied van de Europese jurisprudentie,
de inwerkingtreding van de Natuurbeschermingswet en veranderingen in de WRO
zou de PKB slechts voor een periode van vijf jaar moeten gelden. Daarna moet
de materiële regelgeving in een natuurbeleidsplan op grond van de Natuurbeschermingswet
worden gevat. Er is sprake van een paradigmawisseling, die in het beleid tot
uitdrukking moet worden gebracht. In de jaren zestig was het logisch dat het
Waddenzeebeleid werd gestoeld op de WRO. Inmiddels is de WRO niet meer het
beleidsbepalend kader, maar prevaleren Europese richtlijnen en de Natuurbeschermingswet.
Na de kabinetsformatie zou de formele bestuurlijke en politieke verantwoordelijkheid
bij de minister van Natuur moeten worden gelegd. De consistente keuze voor één
set normen is beter voor bevolking, bedrijfsleven en natuur. Op de Waddenzee
dient een beheerorganisatie tot stand te komen waarvan alle beherende organisaties
deel uitmaken. Bovendien moet de hele Waddenzee onder beheer worden gebracht.
De beheerraad zou door de provincies kunnen worden aangestuurd. De strategische
belangen worden op nationaal niveau door de minister behartigd
via een natuurbeleidsplan dat elke acht jaar wordt vastgesteld.Mevrouw Kruijsen (PvdA) refereert aan de voorstellen
van de PvdA voor bestuurlijke vereenvoudiging. Bij de Wadden zijn niet alleen
drie provincies en veel gemeenten, maar ook waterschappen betrokken. Hoe kan
de krachtigste bestuurlijke context tot stand worden gebracht? Zijn de drie
noordelijke provincies samen niet te groot voor een daadkrachtig bestuur dat
lokaal maatwerk kan bieden?Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) meent dat
de heer Cazemier een nieuw aspect introduceert met zijn suggestie de PKB slechts
vijf jaar geldig te laten zijn en deze daarna van de ruimtelijke ordeningswetgeving
over te hevelen naar de natuurwetgeving. Gaat hij er daarbij vanuit dat de
duidelijkheid die het gebied moet krijgen, is vastgelegd in de beheerplannen?De heer Atsma (CDA) vraagt hoe de Raad voor
de Wadden aankijkt tegen de opmerkingen die tijdens de ochtendsessie zijn
gemaakt over de toegestane ligplaatsen, geluidscontouren en bebouwingshoogten.
De Kamer zal waarschijnlijk de behandeling van PKB en Waddenfonds combineren.
De beherende instantie van het fonds zou de Dienst Landelijk Gebied kunnen
zijn. Hij vraagt de mening van de heer Cazemier daarover.De heer Cazemier merkt op dat de Raad voor
de Wadden recreatie en toerisme niet in het PKB-advies heeft opgenomen. De
Raad vergadert daarover op 27 september. Het resultaat zal tijdig aan
de Kamer worden gezonden. De Raad meent dat de beste aansturing voor het waddengebied
drie niveaus kent: het Rijk voor het strategisch niveau via het natuurbeleidsplan,
een WGR-samenwerkingsverband tussen provincies en waddengemeenten voor de
lokale democratische legitimatie en de beheerraad waarin de natuurbeschermingsorganisaties
deelnemen. Hij meent dat de provincies goed bereikbaar zijn voor de burgers
en dat er geen alternatief is voor een WGR-verband voor het verkrijgen van
de democratische legitimatie. Thans wordt gewerkt met twee sets instrumenten:
de WRO en de Natuurbeschermingswet. De Raad bepleit dat één
heldere lijn wordt gekozen op basis van de Europese richtlijnen. Ten aanzien
van de bebouwingshoogten heeft de Raad ingestemd met de kaders die de PKB
stelt. De Raad heeft nog geen nieuw advies uitgebracht over het beheer van
het Waddenfonds. Hij meent dat het WGR-verband hiertoe mogelijkheden biedt.Commissie MERDe heer Blom was voorzitter van de werkgroep
die de Strategische Milieubeoordeling (SMB), die ten grondslag heeft gelegen
aan de PKB, op volledigheid en juistheid heeft beoordeeld. Daarbij is tevens
de passende beoordeling ten aanzien van de Habitatrichtlijn, vogelrichtlijn,
natuurbeschermingswet en dergelijk bezien. Het advies is integraal opgenomen
in de Nota van antwoord. De hoofdlijnen zijn in de bestuurlijke samenvatting
opgenomen. De commissie had waardering voor de kwaliteit van de informatie
die in de SMB is bijeengebracht. Geconstateerd werd dat inhoudelijk is voldaan
aan de eisen van de SMB-richtlijn. De PKB kent een tamelijk hoog abstractieniveau,
terwijl natuurbeschermingswetgeving vergt dat precies wordt gekeken naar mogelijke
significante gevolgen van een bepaalde activiteit voor kwalificerende soorten
en habitats. Dat is moeilijk te combineren. De passende beoordeling dient
als een voortoets te worden beschouwd. In de eerste plaats is gekeken welke
activiteiten mogelijkerwijs significante gevolgen hebben voor een of meerdere
soorten. In de tweede plaats is bezien of meerdere activiteiten gevolgen kunnen hebben voor een bepaalde soort. Daarmee is een aanwijzing gegeven
of sprake is van significante respectievelijk cumulatieve effecten. De uiteindelijke
passende beoordeling zal in het vergunningtraject plaats moeten vinden ten
aanzien van concrete activiteiten. In het advies is daarnaast een aantal inhoudelijke
opmerkingen gemaakt die onder andere betrekking hebben op de recreatie, visserij
en gaswinning in de Waddenzee. Hij wil daarop in dit verband niet nader ingaan.
De commissie heeft inmiddels al wel een advies uitgebracht over het milieueffectrapport
over de gaswinning dat de globale beoordeling van deze activiteit in de PKB
bevestigt.Mevrouw Kruijsen (PvdA) vraagt of de natuurbehouddiscussie
zich op soorten of op habitats zou moeten richten en hoe een toetsingskader
voor toekomstige projecten kan worden opgesteld.Mevrouw Van Velzen (SP) constateert dat een
reeks onderwerpen in de SMB niet is beoordeeld. Ten aanzien van scheepvaart,
baggerspecie, ontgrondingen en militaire activiteiten is volstaan met een
indicatieve beoordeling. Zij vraagt naar de zwaarte van deze aspecten. Ten
aanzien van de militaire activiteiten is kennelijk het politieke besluit genomen
dat deze buiten beoordeling blijven.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) vraagt of
de heer Blom mogelijkheden ziet om de passende beoordeling te concretiseren.
Zij meent dat de passende beoordeling explicieter in het beheerplan moet worden
meegenomen om concrete handvatten te bieden voor de vergunningverlening, bijvoorbeeld
in de visserij. Zij vraagt zich af hoeveel ruimte de overheid heeft om te
beslissen dat sprake is van een groot maatschappelijk belang, waarbij zij
verwijst naar de Tweede Maasvlakte.De heer Blom memoreert dat de PKB een globaal
plan is, waarin verschillende activiteiten worden ingepast in de hoofddoelstelling
voor de Waddenzee. De Natuurbeschermingswet, die uitvoering geeft aan de Europese
Habitat- en Vogelrichtlijnen, vereist dat bij vergunningverlening de omstandigheden
heel precies worden nagegaan. Voor de gedefinieerde soorten gelden zogenaamde
instandhoudingsdoelstellingen. Het is moeilijk houvast te bieden voor de toepassing
van de Natuurbeschermingswet binnen het kader van de PKB. Eerst wordt gekeken
of een bepaalde activiteit significante effecten op soorten of habitats heeft.
Als het antwoord «neen» luidt, zijn geen maatregelen nodig. Indien
effecten mogelijk zijn, is de passende beoordeling vereist om de effecten
exact na te gaan. Bezien moet worden of alternatieven voor de activiteit bestaan.
Als dat niet het geval is, moet worden beoordeeld of sprake is van een zwaarwegend
maatschappelijk belang. Vervolgens moet de natuur die verloren gaat elders
worden gecompenseerd.De passende beoordeling omvat ook de cumulatie van effecten van verschillende
activiteiten. Het advies beperkt zich tot een aantal onderwerpen. De onderwerpen
waarover niet wordt geadviseerd, acht de commissie voldoende ingevuld. In
de SMB is wel degelijk gekeken naar de effecten van alle activiteiten. De
commissie heeft er kennis van genomen dat de militaire activiteiten buiten
de beoordeling blijven.De commissie-MER werd verrast door de uitspraak van de Raad van State
over het effect van de Tweede Maasvlakte op de Waddenzee. De externe werking
blijkt heel verstrekkend te kunnen zijn. Hij wijst erop dat de expliciete
politieke doelstelling voor de Waddenzee het behoud van het natuurgebied is.
Dat vergt een andere benadering. Activiteiten moeten zodanig worden genormeerd
dat aan deze doelstelling geen afbreuk wordt gedaan. De concrete beleidsbeslissingen
in de PKB zijn bijna alle van beperkende aard. De gaswinning wordt binnen
randvoorwaarden toegelaten. De bodemdaling moet binnen de natuurgrenzen
van de eigen dynamiek van het gebied blijven.TNO-NITGDe heer Breunese werkt bij het onderdeel Kerngebied
bouw en ondergrond van TNO, een organisatie met ruim vijfduizend onderzoekers.
Zijn deskundigheid betreft gaswinning en bodemdaling. Vanuit deze expertise
was hij betrokken bij de passende beoordeling van de SMB en PKB. Het belangrijkste
aspect acht hij het principe «Hand aan de kraan». In de vorm van
vooraf vastgestelde procedures en grenzen, continu meten en monitoren en transparantie
in de vorm van de ontsluiting van meetgegevens is een aantal borgingen voorzien.
Bestaande gaswinningsprojecten staan op gelijke voet met nieuwe projecten.
De PKB stelt dat de winning van andere delfstoffen dan gas niet is toegestaan,
totdat is vastgesteld dat deze activiteiten niet tot significante gevolgen
zullen leiden. Dat zal niet anders kunnen dan op basis van een voor te stellen
project.Rondetafelgesprek met overheden (sessie 4)Aanwezige leden van de Kamer:De heer Atsma (CDA, voorzitter)Mevrouw Van Velzen (SP)Mevrouw Kruijsen (PvdA)Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD)Aanwezige vertegenwoordigers van deelnemende overheden:De heer Bijman (Stuurgroep Waddenprovincies)Mevrouw Geldorp-Pantekoek (Samenwerkingsverband De Waddeneilanden en burgemeester
van Texel)De heer Van Erkelens (Unie van Waterschappen)Mevrouw Stam (Vereniging van Waddenzeegemeenten en burgemeester van De
Marne)Mevrouw Faber (Burgemeester van Den Helder)De heer Bijman merkt ten eerste op dat provincies
en gemeenten door de plangrensoverschrijdende uitspraken van het kabinet over
onder andere de zoet-zoutovergang, duisternis, bebouwing en havens zelf geen
afwegingen kunnen maken. Daarom horen die uitspraken niet in de planologische
kernbeslissing (PKB) thuis.Het verbod op zeewaartse uitbreiding van Den Helder en Harlingen is ondanks
een verzoek daartoe van de Stuurgroep niet onderzocht in de strategische en
passende milieubeoordeling. Als een dergelijk onderzoek niet mogelijk is,
worden zonder argumentatie de ontwikkelingskansen van de haven van Den Helder,
de stad zelf en het toerisme tot nul gereduceerd. Ook de bereikbaarheid van
Den Helder en Texel zal daaronder te lijden hebben. De haven van Den Helder
moet beperkt zeewaarts worden uitgebreid ten behoeve van de verplaatsing van
de TESO-rijksveerhaven. Verder moet vaargeul De Boontjes zó diep worden
dat CMT klasse 5 schepen er onbelemmerd door kunnen varen. Sinds 1993 heeft
de scheepsbouw zich namelijk ontwikkeld conform de afspraak hierover met de
minister van Verkeer en Waterstaat.De uitzondering op de hoogtebepalingen en op de stedelijke bebouwing zou
niet alleen voor Den Helder, Eemshaven en Delfzijl moeten gelden, maar ook
voor Harlingen en Den Oever.Het kabinet moet niet vasthouden aan het in de PKB opgenomen plafond van
4600 ligplaatsen, maar de integrale benadering van de beheersbaarheid van
de vaarrecreatie erin opnemen, waarvan sprake in het convenant tussen
Rijk, provincies en gemeenten, dat na de op handen zijnde juridische beoordeling
waarschijnlijk wordt getekend. Van die integrale benadering zijn de uitgangspunten
kwaliteit en veiligheid. De politiek kan erop vertrouwen dat de regio alle
belangen volgens de hoofddoelstelling van het Waddenbeleid afweegt. Een bijkomend
voordeel van een directe aanpassing van de PKB is dat een bureaucratisch en
onnodig herzieningsproces wordt voorkomen.Mevrouw Geldorp-Pantekoek brengt drie punten
naar voren: de sociaal-economische aspecten in samenhang met de PKB, de jachthavens
en de begrenzing en de strekking van de PKB.De sociaal-economische mogelijkheden die de PKB biedt stroken niet met
de ambities van de commissie-Meijer en het sociaal-economisch ontwikkelingsperspectief
voor het Waddengebied (SEOW) uit 2002. Verder moeten er in het kader van het
Waddenfonds zaken worden overwogen die ecologisch kunnen worden ingepast.
Die zijn echter strijdig met de letter van de PKB.Het in de PKB opgenomen plafond qua ligplaatsen is ondoelmatig, heeft
ongewenste neveneffecten en moet dus worden geschrapt. De problematiek moet
nader worden uitgewerkt in het convenant én in het beheer en ontwikkelingsplan.De plannen en regelingen voor het Waddenzeegebied bevatten uiteenlopende
begrenzingen en criteria, waardoor het bestuur ondoorzichtig wordt. De verwarring
die hierdoor ontstaat, wordt versterkt door de externe werking van de regelingen.
Verder moet de PKB worden afgestemd op de Europese wet- en regelgeving, zodat
tal van zaken die door de PKB worden uitgesloten, wel weer mogelijk zijn.
De verplaatsing van de veerhaven TESO illustreert dit. Ook bij andere veerdammen
en aanlandingsmogelijkheden op de eilanden staat dit model ter discussie.De heer Van Erkelens merkt allereerst op dat
de Unie van Waterschappen en de vier noordelijke waterschappen gerust zijn
gesteld door wat er in de PKB is opgenomen over de toekomstige taken van de
waterschappen. Een belangrijke taak met het oog op de klimaatsveranderingen
is de aanpassing van de waterkeringen. Die moet zeewaarts mogelijk zijn. Verder
is het van belang dat de waterkeringen niet alleen qua hoogte en omvang veranderen,
maar ook qua activiteiten. De komende jaren worden alleen al in het Friese
gebied verschillende gemalen gebouwd, waardoor bouwactiviteiten in de waterkeringen
plaatsvinden. Daardoor zal er veel meer water in de Waddenzee worden afgevoerd.
Dit is het gevolg van beleidslijnen die door het Rijk zijn vastgesteld, zoals
het Nationaal Bestuursakkoord Water. De PKB stelt kwaliteitseisen ten aanzien
van het water en van zoet-zoutovergangen, maar dergelijke eisen liggen nog
niet vast in de Kaderrichtlijn Water en de toepassing daarvan op het Waddenzeegebied.
Vermeden moet worden dat de verschillende eisen met elkaar conflicteren.Mevrouw Stam legt uit dat de dertien gemeenten
die aan de Waddenzee, maar op de vaste wal in Noord-Holland, Friesland en
Groningen liggen, buiten landbouw en visserij (bijna) alleen recreatie en
toerisme als bron van inkomsten kunnen hebben vanwege hun ligging. De ontwikkeling
daarvan wordt niet meer verhinderd door milieugroeperingen, maar vindt in
samenspraak daarmee en met andere nationale en internationale partijen plaats
sinds de oprichting van het Waddenzeeforum, waarin die allemaal vertegenwoordigd
zijn. Ook werkt sinds een jaar een nieuw Regionaal Coördinatiecollege
(RCW), bestaande uit het Rijk, provincies en waterschappen, samen aan deze
opdracht. De PKB dient volgens dit college zo snel mogelijk te worden vastgesteld.
Daarna moet er een beheer- en ontwikkelingsplan worden opgesteld dat inhoud
geeft aan de PKB. Mevrouw Stam sluit zich aan bij de woorden van de heer Bijman over het
convenant inzake de vaarrecreatie en de ontwikkeling van jachthavens. De Kamer
zou erop moeten vertrouwen dat ontwikkeling niet per se uitbreiding betekent.
Ontwikkeling kan ook betekenen: kwaliteitsverbetering van de Waddenzee, kwelders
en het landschap, een betere benutting van de mogelijkheden en de havengebieden
en een betere regulering van de vaarbewegingen. Dit is mogelijk.Ruimte, rust en landschap zijn de kernkwaliteiten van de Waddenzeegemeenten.
Recreanten en toeristen komen daarvoor, dus daar zal niet aan worden getornd.
Het Waddenfonds heeft partijen gemobiliseerd zonder een cent uit te geven.
Zonder dat fonds is de gewenste ontwikkeling niet mogelijk. Vandaar het verzoek
aan de Kamer om er zo snel mogelijk een besluit over te nemen.Mevrouw Faber onderstreept dat Den Helder
een Noordzeehaven is, gelegen aan de Waddenzee. Het grootste aantal verkeersbewegingen
vanuit de havens gaat namelijk richting Noordzee vanwege de aanwezigheid van
Defensie, de visserijvloot en de offshorebedrijvigheid.Hoewel Den Helder omgeven is door water, is daar in de stad niets van
te merken. Aan de noordkant ligt namelijk een dijk op deltahoogte en aan de
oostkant de marinehaven. Nagegaan is hoe is combinatie met de PKB een win-winsituatie
kon worden geschapen. Daartoe heeft Imares een quickscan uitgevoerd, waaruit
is gebleken dat er unieke mogelijkheden zijn tot aansluiten op de natuur in
plaats van ingrijpen in de natuur. Economische en ecologische ontwikkelingen
kunnen met elkaar gepaard gaan, ook als je de haven een beetje oostwaarts
uitbreidt. Verder moet de oude rijkswerf, die mooi gerestaureerd is, toeristen
trekken, maar dat gebeurt niet als daar niets te beleven is. Daarom wordt
de rijkswerf met behulp van het Rijk, de provincie en de gemeente vernieuwd
om die te verbinden met het stadshart. De weg die daar doorheen loopt richting
de TESO-rijksveerhaven blokkeert alleen de sociaal-economische ontwikkeling
van Den Helder. Voor de kleine zeewaartse uitbreiding waarvan sprake in de
havenvisie moeten onderzoeken worden verricht, tracébesluiten genomen
en financiële middelen verzameld. Zolang deze PKB onveranderd blijft,
is iedere stap in die richting echter uitgesloten. Dat is onwenselijk.De oude rijkswerf moet levendig worden. Daar een passantenhaven aanleggen
kan de druk op de havens in het Waddenzeegebied verlichten. Bovendien willen
veel recreatievaarders in Den Helder liggen om de Noordzee op te kunnen.Van groot belang voor de sociaal-economische ontwikkeling van Den Helder
is de vestigingsfactor woonklimaat. Wonen aan het water in plaats van achter
een dijk is veel aantrekkelijker, dus het bouwen van slanke woontorens, zo
hoog als de gebouwen van de marine aan de haven, moet mogelijk zijn, zodat
mensen uitzicht op zee krijgen.Vragen van de KamerledenMevrouw Van Velzen (SP) vraagt aan de heer
Bijman of zij goed begrepen heeft dat hij voornemens is, het ligplaatsenbesluit
niet te handhaven en zo ja, of hij namens het bestuur van de drie provincies
spreekt en of hierover is overlegd met de gemeenten. Voorts vraagt zij of
het voornemen om niet te handhaven ook geldt voor de bouwhoogten, lichtvervuiling
en andere punten van kritiek. Zij vraagt bovendien om inzage in het convenant
over vaarrecreatie of een toelichting daarop, omdat dat de Kamer niet heeft
bereikt.De vraag aan mevrouw Faber is of zij andere mogelijkheden dan bouwen in
de hoogte ziet om het woonklimaat van Den Helder te verbeteren. Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) vraagt aan
de heer Bijman of hij een tipje van de sluier van het convenant en de daarin
opgenomen integrale benadering wil oplichten.Aan mevrouw Stam vraagt zij of een soort WGR waarin provincies en Waddenzeegemeenten
zitten, iets anders is dan het RCW.Mevrouw Kruijsen (PvdA) vraagt om informatie
over het convenant, ook omdat zij benieuwd is naar de mate van uitbreiding
van de jachthavens die mevrouw Geldorp voorstaat.Zij vraagt aan de heer Erkelens, te specificeren waar de Kamer op moet
letten bij de behandeling van het PKB om mogelijkheden tot het aanpassen van
de waterkeringen te scheppen, zo die er niet in staan.Aan mevrouw Stam vraagt zij om haar visie op duurzame visserij, eventueel
mogelijk gemaakt door geïntegreerde kustvisserij met flexibele vloten
die kunnen inspringen op wat een seizoen biedt.Den Helder zou de concurrent van Aberdeen moeten worden. Is dat volgens
mevrouw Faber een serieus ontwikkelperspectief? Heeft de mogelijkheid tot
oostwaartse uitbreiding, die zij graag in de PKB opgenomen ziet, daarmee te
maken? En waarom zouden de toeristen die uit Den Helder aankomen, weg moeten
worden gehaald bij de oude rijkswerf, die juist wordt opgeknapt om ze te trekken?De heer Atsma (CDA) vraagt aan mevrouw Stam
of bij de 4600 ligplaatsen in de PKB ook de binnendijkse ligplaatsen worden
geteld.Hij vraagt aan de heer Erkelens wat de waterschappen vinden van de zoet-zoutovergangen,
met name binnendijks.De heer Bijman vraagt hij om zijn mening over het laatste kabinetsvoorstel
om het Waddenfonds grotendeels door de Dienst Landelijk Gebied (DLG) te laten
beheren, terwijl de provincies het liever in de portefeuille van het Samenwerkingsverband
Noord-Nederland (SNN) zien zitten. Klopt het dat de provincie Noord-Holland
daar ook achter staat?Het antwoord van de vertegenwoordigers van deelnemende
overhedenDe heer Bijlman antwoordt dat er op dit moment
4377 ligplaatsen zijn, terwijl volgens de PKB maximaal 4600 ligplaatsen zijn
toegestaan. Als de ligplaatsen die nu al in aanbouw zijn, af zijn, wordt dat
maximum overschreden. Binnen het Waddengebied zijn er in het zoutwatergebied
ongeveer 2000 ligplaatsen; in het zoetwatergebied ongeveer 2400. Er zijn op
dit moment ongeveer 3000 vaste ligplaatsen en 1400 passantenligplaatsen. Het
aantal vaarbewegingen vanuit het IJsselmeer bedraagt bij Den Oever ongeveer
35 000 per jaar. Bij Kornwerderzand zijn dat er ongeveer 41 000.
Bij de sluizen van Den Helder, Lauwersoog, Delfzijl, Harlingen enzovoort vinden
nog eens 47 000 vaarbewegingen plaats. De druk van de vaarbewegingen
vanuit het IJsselmeer neemt enorm toe. In het convenant wordt hiermee rekening
gehouden, niet zozeer door grenzen te stellen aan het aantal ligplaatsen of
vaarbewegingen, maar door te spreken van kwaliteit in de havens en van veiligheid
via nieuwe communicatie- en navigatieonderdelen, zodat bij de sluizen bijvoorbeeld
al kan worden meegedeeld dat er geen plaatsen meer op de Waddeneilanden zijn.Waarom trekken de departementen ineens hun handen af van het convenant
waar zij hard aan hebben meegewerkt en waar eensgezindheid over leek te bestaan?
Dat is de vraag. Het conceptconvenant kan de heer Bijlman wel aan de Kamerleden
geven, maar niet voordat hij daarover met zijn achterban heeft gesproken.De heer Bijlman stelt ten slotte dat de Waddenprovincies en gemeenten
de PKB gewoon zullen handhaven. Hij wil alleen dat het aantal van 4600 ligplaatsen
uit de PKB wordt gehaald en dat het convenant in samenwerking met de departementen
wordt uitgewerkt. De heer Bijlman had de indruk dat Noord-Holland moeite had met onderbrenging
van het Waddenfonds in het SNN. Verder is men er nog niet helemaal uit of
dat fonds moet worden ondergebracht bij de DLG of bij het SNN.Mevrouw Geldorp-Pantekoek antwoordt dat de
heer Bijman voortreffelijk heeft gereageerd op de vragen van mevrouw Van Velzen
over het convenant.De heer Van Erkelens heeft er vertrouwen in
dat er geen grote tegenstrijdigheden tussen de PKB en de Kaderrichtlijn Water
ontstaan, maar vindt dat er in de PKB of in de toelichting daarop op het mogelijke
spanningsveld tussen die twee moet worden gewezen, net zoals is gebeurd bij
de ruimtelijke discussie over de versterking van de dijken.Aan de verwezenlijking van de zoet-zoutovergangen buitendijks willen de
waterschappen meewerken. Bij de bouw van nieuwe gemalen ontstaan er op die
manier interessante mogelijkheden. Over de zoet-zoutovergangen binnendijks
wordt in het Noorden des lands op dit moment niet uitvoerig gediscussieerd,
omdat er door de kwelders al een soort zoet-zoutovergang is waarover de meeste
gebruikers van het gebied niet zo tevreden zijn. Wel is in dat verband de
discussie over de mate waarin de zoet-zoutgradiënt in het Lauwersmeergebied
wordt gesteund, interessant. Dat gebied kan namelijk als binnendijks worden
beschouwd.Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD) laat de discussie
over de zoet-zoutovergangen voor wat die is. Zij is geschrokken van de opmerkingen
van de heer Van Erkelens over de zeewaartse uitbreiding. Vrezen de waterschappen
dat dit punt niet goed is verankerd in de PKB? Overrulet de PKB de Wet op
de waterkering? Veiligheid is belangrijk, dus er mag geen enkel risico worden
gelopen.De heer Van Erkelens heeft tijdens een inspraakronde
over de PKB een geruststellend antwoord gekregen. Hij verwacht alleen dat
de Vogel- en Habitatrichtlijn van invloed zal zijn op de buitendijkse uitbreiding.
In de toelichting op de PKB staat daarom dat het Rijk zich ervan bewust is
dat de buitendijkse uitbreiding mogelijk moet blijven. Er zijn plaatsen op
de Waddenzeekust en de eilanden aan te wijzen waar de binnendijkse uitbreiding
problemen zal veroorzaken met het oog op de bebouwing. Het beheer- en ontwikkelingsplan
zal ook een rol spelen. De verwachting is dat er geen strijdigheid ontstaat,
maar het is wel van belang voor de waterschappen.Mevrouw Stam antwoordt dat het Waddenzeegebied
van nationaal belang is, dus dat de Tweede Kamer de strategische beslissingen
blijft nemen, maar dat het Rijk, de provincies en de gemeenten belangen en
verantwoordelijkheden in dat gebied hebben. De minister heeft niet ingestemd
met de oprichting van een openbaar lichaam waarin partijen op gelijke voet
samenwerken, maar het RCW gaat ervoor zorgen dat er in tegenstelling tot vorige
jaren wel wat terechtkomt van de plannen. Dat is dankzij de goede samenwerking
mogelijk.In antwoord op de vraag van mevrouw Kruijsen merkt zij op dat de geïntegreerde
visserij afhangt van de initiatieven die gemeenten, visserij, havens en afslagen
kunnen nemen. Gemeente De Marne wil hier veel aan doen. Het tij is ook gunstig.
De ontwikkeling daarvan gaat wel hand in hand met de ontwikkeling van recreatie
en toerisme. Recreatieve ontwikkeling is niet per se jachthavenontwikkeling,
maar ook ontwikkeling van bijvoorbeeld de horeca rondom de jachthavens.In antwoord op de vraag van de heer Atsma zegt zij dat er een staatje
is van havens die direct aan zee liggen. Zij verwijst ook naar de optelsom
van de heer Bijman. De havens in het Lauwersmeergebied worden bij de 4600 geteld, terwijl zij op meer dan een uur op de motor varen van
de sluis naar de Waddenzee af liggen en het merendeel van de ligplaatsen wordt
bezet door boten die niet Waddenzeewaardig zijn. Het is dus niet terecht dat
zij worden meegerekend, maar het aantal van 4600 hoeft daarom nog niet uit
de PKB te worden gehaald. Het is wel fijn als het via het convenant wordt
geregeld. Dan is er geen concrete beleidsbeslissing over de jachthavens nodig.Mevrouw Faber zet uiteen dat de haven van
Den Helder niet hoeft te worden uitgebreid om op de haven van Aberdeen te
lijken. Alle toeristische en offshoreactiviteiten passen er namelijk in. De
offshoresector bloeit in Den Helder en ambieert alle activiteiten in de noordelijke
Noordzee in handen te krijgen, zodat er enigszins wordt geconcurreerd met
Aberdeen. Nu heeft Den Helder daar 70 à 80% van in handen. De
haven hoeft alleen uitgebreid te worden met de TESO-ontsluiting. Op dit moment
rijden 1,1 miljoen voertuigen dwars door de stad en groeit de toeristische
en recreatieve sector met minimaal 2 à 3% per jaar. De geluids-
en milieuoverlast is dus ongekend groot. Den Helder heeft daarom liever een
ontsluiting aan de noordoostkant.Aangezien wonen aan het water aantrekkelijk wordt gevonden, moeten er
huizen van meer dan tien meter worden gebouwd, zodat de bewoners over de dijk
heen kunnen kijken, op zee. Instituut Imares wil in verband met zijn activiteiten
ook aan het water worden gehuisvest. Al daardoor ontkomt Den Helder niet aan
het hoger bouwen dan de huidige contouren aangeven.De heer Bijman merkt ten slotte op dat de
waterkeringen bij de Waddeneilanden nog niet wettelijk zijn vastgelegd. De
provincies en de eilanden hebben er een plan voor gemaakt, dat de commissie-Poelman
bijna in zijn geheel heeft overgenomen. Naar verluidt doet de minister van
Verkeer en Waterstaat er echter moeilijk over. Dat levert de eilanden problemen
op.Inspraakronde voor burgers (sessie 5)Aanwezige leden van de Kamer:De heer Atsma (CDA, voorzitter)Mevrouw Van Velzen (SP)Mevrouw Kruijsen (PvdA)Mevrouw Snijder-Hazelhoff (VVD)Aanwezige vertegenwoordigers van deelnemende overheden:De heer Bijman (Stuurgroep Waddenprovincies)Mevrouw Geldorp-Pantekoek (Samenwerkingsverband De Waddeneilanden en burgemeester
van Texel)De heer Van Erkelens (Unie van Waterschappen)Mevrouw Stam (Vereniging van Waddenzeegemeenten en burgemeester van De
Marne)Mevrouw Faber (Burgemeester van Den Helder)De heer Busser merkt als kunstschilder, die
sinds 20 jaar beroepsmatig op de Waddenzee vaart, op dat het uitgangspunt
van dit rondetafelgesprek verkeerd is. Er wordt voornamelijk geluisterd naar
belangenorganisaties, eigenlijk eigenbelangenorganisaties, die erop uit zijn
de te verdelen 800 mln. binnen te halen. Naar de burger wordt nauwelijks geluisterd.
Bovendien zijn wezenlijke waarden van de Waddenzee in het geding. Aan de integriteit
daarvan laat de politiek zich kennelijk niets gelegen liggen, want de PKB
getuigt van minachting voor het Waddenzeegebied. De heer Udema vraagt als wadzeiler aandacht
voor punten die in de PKB niet worden genoemd. Opmerkelijk is dat straaljagers
nog steeds over het Waddengebied, een natuurgebied, mogen vliegen. Defensie
moet maar eens kijken of het lukt om een Hinderwet-vergunning te krijgen.
Snelle motorboten, luidruchtige rubberboten met toeristen, vliegtuigjes, parachutisten
en helikopters berokkenen ook schade aan het Waddengebied. Hier moet paal
en perk aan worden gesteld.De heer De Wolf mist in de nota van het kabinet
een reactie op wat hij in een brief naar voren heeft gebracht. Allereerst
horen natuurbelangen niet tot buiten de Waddenzee van invloed te zijn. De
economische ontwikkelingsmogelijkheden worden in Noord-Nederland al genoeg
beperkt, onder andere door de geplande langere reistijden per trein en het
soort natuur waartoe Den Haag Noord-Nederland veroordeelt: moerassen in plaats
van weidevogelgebieden. Het Waddenbeleid moet buiten de dijken blijven, zodat
de dijken aan de Waddenkant kunnen worden versterkt, hetgeen eens nodig zal
zijn, en de haven van Harlingen zich zeewaarts kan uitbreiden. Het gebied
rondom de havens en een strook tussen de havens en de Noordzee mogen niet
vallen onder het Waddenbeleid. In Duitsland valt dat er ook niet onder.Reeds voor 1940 heeft Rijkswaterstaat een soort Deltaplan ontworpen om
watersnoodrampen te voorkomen. De kust bij Zeeland is op grond daarvan nu
wel gesloten, maar bij Friesland niet. De Waddeneilanden moeten dus aan elkaar
worden verbonden. Het Waddengebied kan dan een natuurgebied worden met een
hoog zoetwaterniveau waardoor verzilting kan worden bestreden. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26431-84.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl