Wijziging Wetboek van Strafrecht en van Strafvordering en de Penitentiaire beginselenwet i.v.m. stelselmatige daders; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28980, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

03-12-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28980 nr. 5

27-11-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidende opmerkingenAlgemeenAdvisering over het wetsvoorstelDe maatregel van plaatsing in een inrichting voor stelselmatige
dadersPlaatsing in een inrichting voor stelselmatige dadersVoorlopige hechtenisUitvoeringArtikelsgewijsArtikel BArtikel IIOnderdeel AOnderdelen C, D, E en FArtikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28980Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 61 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 980Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering
en de Penitentiaire beginselenwet (plaatsing in een inrichting voor stelselmatige
daders)nr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 27 november 2003Inleidende opmerkingenIk ben de vaste commissie erkentelijk voor de vele waardevolle vragen
en constructieve opmerkingen over het wetsvoorstel en de daarin voorgestelde
maatregel tot plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders (ISD-maatregel).
Het stemt daarbij tot voldoening dat een meerderheid van de aan het woord
zijnde fracties de voorgestelde aanpak van stelselmatige daders positief beoordelen.
De vragen en opmerkingen geven mij gelegenheid het wetsvoorstel en de daarmee
beoogde strafrechtelijke aanpak van stelselmatige daders te verduidelijken
en zo nodig de aan het woord zijnde fracties te overtuigen van de noodzaak
en wenselijkheid van de voorgestelde ISD-maatregel.Het onderhavige wetsvoorstel moet worden geplaatst in het geheel van beleidsvoornemens
ter versterking van de criminaliteitsbestrijding in het algemeen en van voornemens
inzake terugdringing van recidive, intensivering van de reïntegratie
en het toezicht op ex-gedetineerden in het bijzonder (zie o.m. Hoofdlijnenakkoord
voor het kabinet, Kamerstukken II 2002/03, 28 637, nr. 19, pp. 9 e.v.).
Het wetsvoorstel is onderdeel van het project modernisering sanctietoepassing
(Kamerstukken II 2002/03, 28 600 VI, nr. 8 en 2003/04, 29 200 VI,
nr. 2, pp. 23 e.v.).Met het wetsvoorstel geeft de regering een krachtig en onmiskenbaar signaal
af aan de samenleving en aan stelselmatige daders dat het haar ernst is met
haar streven de onveiligheid in het publieke domein met kracht aan te pakken
en te keren. De samenleving vraagt om een krachtige aanpak van stelselmatige
criminaliteit in het publieke domein. De hardnekkige groep van veelplegers
die tot nu toe ongevoelig is gebleven voor interventies van de zijde van de
overheid om hen op het rechte spoor te krijgen, weet dat hen een krachtige
aanpak te wachten staat, als zij volharden in hun criminele gedrag. De samenleving
vertrouwt er terecht op dat de overheid optreedt tegen aantasting van voor
burgers en bedrijfsleven zo vitale belangen – een veilige publieke ruimte –
en strafrechtelijke bescherming biedt aan de burger en het bedrijfsleven.
Stelselmatige daders moeten er op rekenen dat de overheid hen niet ongemoeid
laat, maar aanspreekt op hun stelselmatig recidiverend crimineel gedrag. Het onderhavige wetsvoorstel richt zich op veelplegers. De regering is
terdege doordrongen van de noodzaak van een goed evenwicht tussen preventie
en repressie van criminaliteit. De regering is zich er eveneens van bewust
dat voorkoming en bestrijding van onderscheiden vormen van criminaliteit en
de aanpak van de plegers ervan maatwerk vergen.Het onderhavige wetsvoorstel komt in de plaats van de huidige regeling
voor stelselmatige aan hard drugs verslaafde daders (de SOV). De SOV gaat
op in de nieuwe regeling. De voorgestelde maatregel biedt adequate mogelijkheden
voor een gedifferentieerde aanpak van hardnekkige veelplegers.AlgemeenIn antwoord op de vragen van de leden van de fractie van de PvdA breng
ik het volgende naar voren.Wat de beoogde capaciteit van 1000 plaatsen voor stelselmatige daders
betreft kan het volgende worden opgemerkt. Het aantal hardnekkige veelplegers
wordt geschat op omstreeks 4000 à 5000 personen. De 1000 specifieke
plaatsen zijn in beginsel niet toereikend om alle veelplegers te kunnen onderbrengen.
Ook de bestaande capaciteit zal dus bij voorrang worden ingezet voor veelplegers.
De aanpak van veelplegers zal niet moeten stoppen zodra de capaciteit van
1000 plaatsen bezet is. Ook binnen de bestaande capaciteit kunnen veelplegers
worden ondergebracht.De politiekorpsen hebben reeds in de convenanten voor 2004 toegezegd lijsten
op te stellen en actueel te houden van de binnen de regio woonachtige veelplegers.
Daarmee worden veelplegers reeds uit de anonimiteit gehaald en bestaat de
mogelijkheid gericht en extra toezicht uit te oefenen op deze groep.Wat de aanpak van veelplegers in omliggende landen betreft kan worden
opgemerkt dat er (nog) geen inzicht bestaat in de wijze waarop de problematiek
van de veelplegers in die landen wordt aangepakt. In het kader van modernisering
anctietoepassing vindt echter een inventarisatie plaats van de aanpak van
veelplegers in internationaal verband. De analyse hiervan komt naar verwachting
in het voorjaar van 2004 beschikbaar.Wat de kosten betreft kan het volgende worden opgemerkt.De gemiddelde prijs van een intramurale plaats in een ISD bedraagt € 186,-
per plaats per dag. De jaarlijkse exploitatie van een dergelijke plaats komt
daarmee afgerond op € 68 000,- (prijspeil 2002). De kosten
van de beoogde 874 intramurale ISD-plaatsen bedragen daarmee circa € 59
mln. In dit bedrag zijn naast de exploitatiekosten ook de kosten voor overhead
begrepen (onder andere vervoer en medische verzorging van de gedetineerden).De kosten die gemoeid zijn met het verstrekken van heroïne, bedragen
per verslaafde per jaar € 20 000. Deze voorziening kent overigens
primair een gezondheidszorgdoel; dit is ook de legitimatie voor het opzetten
van zulke voorzieningen. Behandeling van een verslaafde met heroïne onder
medisch toezicht kan naast effecten voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid
van de betrokkene ook een gunstig effect hebben op het plegen van drugsgerelateerde
criminaliteit. Ook andere voorzieningen op het gebied van verslavingszorg
die ressorteren onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
kunnen het bijkomende effect hebben van criminaliteitsreductie.Het WODC heeft onderzocht in hoeverre heroïneverstrekking als zodanig
heeft bijgedragen aan veranderingen in crimineel gedrag van de betrokken gebruikers
(Beoordeling van het WODC van het rapport «Medical co-prescription of
heroin» van de Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden).
Uit de studie blijkt dat heroïneverslaafden die naast methadon
ook heroïne kregen voorgeschreven, na 12 maanden een grotere reductie
te zien gaven van hun criminele gedrag dan heroïneverslaafden die alleen
methadon kregen. Het verschil is significant.In relatie tot de veelplegeraanpak worden de – beperkte –
middelen daar ingezet waar het meeste effect te verwachten is. Dat gebeurt
door te investeren in reclasseringsinzet als er duidelijke aanwijzingen zijn
dat deze inzet effect sorteert. Indien daarvan geen sprake is zal de veelpleger
tegen geringere kosten sober worden gedetineerd.De leden van de fractie van de VVD gingen in op de problematiek van de
zogenoemde draaideurcrimineel. De aard van het enkele feit waarvoor hij wordt
verdacht rechtvaardigt op zich geen langdurige sanctie, terwijl de frequentie
van crimineel handelen dit ten zeerste rechtvaardigt. Naar het oordeel van
de VVD-fractie rechtvaardigt de bescherming van de samenleving dat startpunt
is niet het enkele strafbare feit, maar de persoon van de dader. Dit is naar
hun oordeel ook in zijn belang, omdat een op de persoon gerichte benadering
kan bijdragen aan het doorbreken van diens criminele carrière. Zij
merken op dat door stelselmatige daders langdurig te dwingen hun criminele
patroon op te geven, lucht kan worden gegeven aan de strafrechtsketen.Naar aanleiding hiervan breng ik naar voren dat het uitgangspunt dat aan
het wetsvoorstel ten grondslag ligt, overeenstemt met de zienswijze van de
leden van de VVD-fractie. Een persoonsgerichte aanpak van stelselmatige daders
waarbij in ogenschouw worden genomen de aard en het gehele verloop van hun
criminele gedragspatroon, is nodig om de samenleving in voldoende mate te
beschermen en is wenselijk omdat deze aanpak kan bijdragen aan doorbreken
van een hardnekkig gedragspatroon en aan resocialisatie.In antwoord op de onderscheiden vragen van de leden van de SP-fractie
merk ik het volgende op.Ook bij zijn beslissing op de vordering van het openbaar ministerie tot
oplegging van de ISD-maatregel kijkt de rechter naar en houdt rekening met
alle relevante aspecten ten aanzien van de persoon van de dader. Daartoe behoren
ook een eventuele verslavingsproblematiek en psychische problemen. Het advies,
bedoeld in artikel 38m, vierde lid, Sr dient hiertoe.Voor de ISD-maatregel komen slechts de zeer actieve veelplegers in aanmerking:
veelplegers die ondanks eerdere strafrechtelijke interventies toch zeer frequent
zijn blijven recidiveren. Bij die eerdere interventies zijn op gedragsverandering
gerichte inspanningen, waaronder ook drangmaatregelen, op niets uitgelopen.De meeste veelplegers behoren tot de categorie harddrugverslaafden. Binnen
de ISD blijven voor een deel van hen de SOV-voorzieningen beschikbaar. Binnen
de beoogde aanvullende capaciteit van 1000 plaatsen zullen verschillende regimes
beschikbaar zijn. Dit varieert van een sober regime voor de personen die niet
vatbaar lijken te zijn voor gedragsbeïnvloeding tot regimes waarbij het
gehele programma op gedragsbeïnvloeding is gericht. Een deel van de veroordeelden
zal in meerpersoonscellen worden ondergebracht. Het is dus maatwerk en niet –
zoals deze leden aangaven – het op een grote hoop gooien van veroordeelden.
Als sluitstuk wordt ook de nazorg betrokken om aansluiting te vinden met reguliere
zorg- en welzijnsvoorzieningen om zo de kans op recidive verder te verminderen.
Bij de ontwikkeling van deze programma's worden ook zaken als sociaal-culturele
achtergrond en toekomstperspectief betrokken.Ten behoeve van de aanpak van veelplegers kunnen de nu al bij het gevangeniswezen
en bij de reclasseringsorganisaties beschikbare interventies worden
ingezet. In de toekomst zullen ook nieuwe interventies kunnen worden toegepast
die in het kader van het programma Terugdringen Recidive worden ontwikkeld.Als dergelijke interventies niet kansrijk
worden geacht, vindt louter detentie plaats. In ieder geval wordt daarmee
voorkomen dat die veelplegers gedurende de tenuitvoerlegging van de ISD-maatregel
nieuwe delicten begaan. Overigens laat dit onverlet dat ook voor deze groep
voldoende aandacht blijft bestaan voor hun fysieke en psychische gezondheid.
Uitgangspunt blijft een humane tenuitvoerlegging van de maatregel.Indien na detentie een betrokkene wederom in aanmerking komt voor de ISD-maatregel,
zal opnieuw worden bezien of een gedragsinterventie kansrijk is.In antwoord op vragen van de leden van de fracties van de SP en D66 deel
ik mee dat ook veelplegers in aanmerking kunnen komen voor meerpersoonscellen.
Van de 1000 plaatsen die in 2007 voor stelselmatige daders zijn gerealiseerd,
zijn er 440 gepland in meerpersoonscellen.Ik verwijs voorts naar hetgeen met betrekking tot de plaatsingscriteria
is opgemerkt in het kader van de behandeling van het wetsvoorstel in verband
met de verruiming van de mogelijkheden van meerpersoons celgebruik (Kamerstukken
II 2003/04, 28 979, nr. 5).Wat betreft de overeenkomst met het regime voor drugskoeriers merk ik
op dat de aanpak van veelplegers zich niet goed laat vergelijken met de aanpak
van drugskoeriers. Drugskoeriers vallen immers onder de Tijdelijke wet noodcapaciteit
drugskoeriers terwijl stelselmatige daders onder de Penitentiaire beginselenwet
(Pbw) vallen. In het bijzonder is het resocialisatiebeginsel in de Tijdelijke
wet noodcapaciteit drugskoeriers anders dan in de Pbw niet een uitdrukkelijke
doelstelling. In de Pbw wordt de gehele tenuitvoerlegging van de maatregel
zoveel mogelijk dienstbaar gemaakt aan de voorbereiding van de terugkeer van
de betrokkene in de maatschappij. Aan stelselmatige daders bij wie een interventie
kansrijk is worden programma's aangeboden, terwijl bij de drugskoeriers de
tenuitvoerlegging van de straf voorop staat. Dat er ook stelselmatige daders
zijn aan wie geen programma wordt aangeboden, omdat dit met het oog op het
voorkomen van recidive een zinloze interventie zou betekenen, doet aan het
bovenstaande niet af.In antwoord op vragen van de leden van de fractie van GroenLinks over
de bestaande wetgeving breng ik het volgende naar voren.Ook de bestaande strafwetgeving voorziet in een strafrechtelijke (persoonsgerichte)
aanpak van veelplegers. Daartoe behoort de SOV die is ontwikkeld voor aan
hard drugs verslaafde veelplegers. Verwezen wordt naar par. 1.8 van de memorie
van toelichting. Maar die wetgeving is niet voldoende. Er moet immers worden
vastgesteld dat de rechtspraktijk de bestaande mogelijkheden onvoldoende benut.
Recent is nog gebleken dat rechters niet bereid zijn voor veelplegers de door
het openbaar ministerie gevorderde straffen op te leggen. De doeleinden die
met de gerichte aanpak van de zeer actieve veelplegers worden beoogd, zullen
met het bestaande instrumentarium niet ten volle kunnen worden verwezenlijkt.
Voor zover de aanleiding daarvoor is gelegen in de regelgeving, is het aan
de wetgever om zijn bedoeling omtrent het gebruik van de mogelijkheid tot
langere vrijheidsbeneming buiten twijfel te stellen. Het is daarom noodzakelijk
dat de regeling inzake de SOV algemeen wordt gemaakt en wordt verruimd tot
hardnekkige veelplegers, ook niet-verslaafden.De leden van de D66-fractie stelden een vraag over de plaats van de voorgestelde
wetgeving in het sanctiestelsel.Het onderhavige wetsvoorstel past in het geheel van ons gedifferentieerde
strafrechtelijk sanctiestelsel. Onderscheiden straffen en maatregelen
staan ter beschikking om op adequate wijze te reageren op overtreding van
verschillende strafrechtelijke normen. Bij de beantwoording van de vraag welke
reactie passend is op overtreding van een strafrechtelijke norm die beoogt
de samenleving te beschermen, door een persoon die bij voortduring en langdurig
recidiveert, is aanvaardbaar en nodig dat niet alleen wordt gekeken naar het
enkele feit of de enkele feiten waarvan hij wordt verdacht, maar ook naar
het levenspatroon en de voorgeschiedenis van de verdachte. De doeleinden van
de ISD, beveiliging van de maatschappij én de beëindiging van
de recidive beiden alsmede, in geval van een verslaafde verdachte, de oplossing
van zijn verslavingsproblematiek, rechtvaardigen het opleggen van een maatregel
die voorziet in langduriger vrijheidsbeneming en zo mogelijk in met het oog
op resocialisatie gerichte gedragsbeïnvloeding. De ISD-maatregel is daarom
niet disproportioneel ten opzichte van te keren stelselmatig daderschap.In antwoord op de vragen van de leden van de fractie van de ChristenUnie
over de aanpak van veel voorkomende criminaliteit en van stelselmatige daders
in het Verenigd Koninkrijk breng ik het volgende naar voren.Reacties op wangedrag moeten niet volledig overgenomen worden door de
overheid. Elementen van het systeem, zoals voorgesteld, zijn al te vinden
in het Nederlandse stelsel, waarbij aangetekend wordt dat ook burgers zelf
de verantwoordelijkheid hebben om elkaar aan te spreken op gedrag. Op diverse
plaatsen in de samenleving wordt reeds gewerkt met gedragsregels of -codes
die duidelijk aangeven wat in een bepaald gebied (b.v. op scholen, in het
openbaar vervoer) wel en niet geoorloofd is. Burgers en functionarissen die
werkzaam zijn in dergelijke gebieden, handhaven deze regels. Verder is het
ook mogelijk om regels te stellen op lokaal niveau om overlast te beperken
door middel van een plaatselijke politieverordening. Indien overtreding tot
strafbaar gedrag leidt komen politie en openbaar ministerie actie. Bij minderjarigen
gebeurt veel om te voorkomen dat ze met het strafrechtsysteem in aanraking
komen. Het jeugdstrafrecht biedt al verschillende mogelijkheden om een jeugdige
die zich in strafrechtelijke zin heeft misdragen niet of lichter te bestraffen
op voorwaarde van goed gedrag. De rechter kan bij schorsing van de voorlopige
hechtenis of bij voorwaardelijke veroordeling bijzondere voorwaarden stellen.
Ook daarbij kunnen onder meer vrijheidsbeperkende voorwaarden zoals een straatverbod,
een winkelverbod of een contactverbod worden gesteld. Ook voor volwassenen
bestaan de hiervoor genoemde mogelijkheden van voorwaardelijk sepot, schorsing
van de voorlopige hechtenis onder voorwaarden of voorwaardelijke veroordeling
tot straf of maatregel.Ik wil hiermee de waardevolle suggestie voor aanvulling van het sanctiestelsel
zoals door deze leden gedaan niet diskwalificeren. Evenwel meen ik dat de
doelgroep die in Engeland voor de uiteengezette aanpak in aanmerking komt,
wellicht een andere is dan de stelselmatige daders waar het in dit wetsvoorstel
om gaat. Deze personen hebben immers aangetoond niet (meer) vatbaar te zijn
voor gedragverandering in een voorwaardelijke setting. Insluiting is voor
deze groep noodzakelijk. Vanuit die situatie kan worden getracht aan gedragsbeïnvloeding
te werken.Het zoeken naar alternatieve en effectieve sanctievormen heeft mijn constante
aandacht. De modaliteiten die in Engeland worden ontwikkeld, hebben daarbij
onze belangstelling en zullen nauwgezet worden gevolgd.Advisering over het wetsvoorstelIn antwoord op vragen van de leden van de VVD-fractie breng ik naar voren
dat ook thans bij de berechting van een verdachte wordt gekeken naar de persoon
van de dader en wordt ingegaan op een eventuele criminele carrière.In snelrechtprocedures waarbij doorgaans een groot aantal zaken op de zitting komt, is het nodig noch mogelijk steeds uitgebreid in te gaan
op de gehele voorgeschiedenis van de verdachte. Rapportage die inzicht geeft
in die voorgeschiedenis en die nodig is voor een zorgvuldige en grondige persoonsgerichte
aanpak, ontbreekt in die gevallen dan ook.Voor de berechting van hardnekkige veelplegers is een persoonsgerichte
aanpak als gezegd uitgangspunt. Alsdan moet in de regel een zo compleet mogelijk
inzicht worden geboden in de criminele carrière van de verdachte.Een binnen de wettelijke kaders volledig inzicht in de eerdere justitiële
contacten is ter terechtzitting doorgaans aanwezig in de vorm van de relevante
informatie uit de justitiële documentatie, die door de officier van justitie
aan het dossier is toegevoegd. Dit betreft de reeds afgesloten zaken tegen
de verdachte.Inzicht in nog lopende zaken en justitiële contacten kan worden ontleend
aan de Verwijsindex Personen (VIP). Dit inzicht is echter nog niet volledig.
Om een volledig inzicht te verkrijgen, moeten alle partners in de strafrechtsketen
op deze index worden aangesloten. Dit is als maatregel in het Veiligheidsprogramma
opgenomen (Kamerstukken II, 2002/03, 28 684, nr. 1, p. 31). Voor de voortgang
van deze maatregel verwijs ik naar de tweede voortgangsrapportage, Kamerstukken
II, 2003/04, 28 684, nr. 17, p. 34 (maatregel 5).De leden van de fractie van de SP vroegen naar de reden voor de keuze
voor een ééndimensionale, kwantitatieve definitie van de stelselmatige
dader.Deze definitie is niet louter ééndimensionaal en kwantitatief.
Tot uitdrukking wordt gebracht dat het gaat om een verdachte die in een periode
van vijf jaar voorafgaand aan het plegen van het nieuwe feit of de nieuwe
feiten reeds drie maal is veroordeeld en die ondanks deze veroordelingen en
het ondergaan van de opgelegde vrijheidsbenemende of vrijheidsbeperkende straffen
of maatregelen is doorgegaan met het plegen van strafbare feiten. In deze
omschrijving zitten dus ook kwalitatieve aspecten. De definitie is nodig om
te bepalen wie tot de doelgroep behoort, niet voor de vaststelling van wat
er met betrokkene moet gebeuren. Het beleid voor de aanpak van de veelplegers
zal zijn gericht op diverse doelgroepen zoals verslaafden, psychisch gestoorden
etc. Na vaststelling dat een persoon tot de doelgroep veelplegers behoort,
zal worden vastgesteld welke benadering voor hem of haar passend is. Dat kan
een sobere detentie zijn, maar ook een intensief begeleidingsprogramma. Daarbij
is onder meer van belang de oorzaken van het herhaaldelijk crimineel gedrag
en de vatbaarheid voor gedragsverandering.In antwoord op vragen van de leden van de D66-fractie over een horizonbepaling
merk ik het volgende op.Ingevolge artikel IV zal de voorgestelde regeling binnen vier jaar na
haar inwerkingtreding op haar doeltreffendheid en effecten worden geëvalueerd.
Deze evaluatie geeft antwoord op de vraag of met de regeling de beoogde doeleinden
zijn gerealiseerd en hoe de voorgestelde maatregel in de praktijk functioneert.
Op basis van de uitkomsten van dat evaluatieonderzoek kan zorgvuldige besluitvorming
plaatsvinden over de vraag of de regeling moet worden gehandhaafd, gewijzigd
of afgeschaft.Ik acht een horizonbepaling nodig noch wenselijk. Niet nodig omdat door
middel van de wettelijk verankerde evaluatie reeds besluitvorming over al
dan niet voorzetting van de regeling is verzekerd. Niet wenselijk, omdat met
een horizonbepaling grote terughoudendheid moet worden betracht. Een horizonbepaling
is als een botte bijl die valt op een te voren gefixeerd moment. Dat moment
komt – zo leert de praktijk – vaak ongelegen, omdat zorgvuldige
besluitvorming over hetgeen de wetgever te doen staat niet mogelijk is wegens
het nog niet beschikbaar zijn van de daarvoor benodigde informatie.
Een horizonbepaling staat alsdan in de weg aan een gedegen gedachtewisseling
met het parlement.In antwoord op een vraag van de leden van de SGP-fractie bevestig ik dat
de voorgestelde maatregel in beginsel niet zal worden toegepast op zogenoemde
meerplegers (daders die tussen 2 en 11 antecedenten op hun naam hebben staan).De maatregel van plaatsing in een inrichting voor stelselmatige
dadersIn antwoord op de onderscheiden vragen van de leden van de PvdA-fractie
merk ik het volgende op.Het beleid inzake veelplegers richt zich de komende jaren (tot 2008) vooralsnog
alleen op de groep meest actieve veelplegers. De effecten van dat beleid zullen
mede bepalen of de doelgroep uitgebreid moet worden of niet.Bij de indiening van het wetsvoorstel Strafrechtelijke Opvang Verslaafden
is in 1998 door het WODC een literatuurverkenning gedaan naar factoren die
zouden kunnen bijdragen aan het slagen of mislukken van een behandeling als
die met de SOV-maatregel wordt beoogd.Een van de conclusies daarin was dat de kans op succes toeneemt naarmate
de behandeling langer duurde.Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat een gefaseerde aanpak meer effect
heeft dan uitsluitend een intra- of extramurale behandeling. De combinatie
van intramurale behandeling en een periode van nazorg blijkt dan ook tot betere
resultaten te leiden.De ervaringen die tot nu toe zijn opgedaan met de SOV, laten zien dat
de huidige aanpak van twee jaar in sommige gevallen zelfs nog te kort lijkt
om het programma volledig te kunnen uitvoeren. Doorgaans hebben de deelnemers
een aversie ontwikkeld tegen therapeutische behandelprogramma's. De ervaringen
tot nu toe laten zien dat de behoefte bij de deelnemers meer ligt bij het
geregeld krijgen van praktische zaken zoals schulden, huisvesting, relaties
en een zinvolle dagbesteding.Het SOV-concept is vrij uniek; er is wereldwijd weinig referentiekader
waartegen de thans opgedane ervaringen kunnen worden afgezet. De in 1998 gevonden
ervaringen met soortgelijke programma's elders vormen nog steeds de leidraad.De definitieve onderzoeksresultaten van de SOV-dwang komen in 2006 ter
beschikking. Deze zullen hierover meer inzicht verschaffen.Daar waar het verslaafde stelselmatige daders met een psychiatrische aandoening
betreft ligt behandeling van de psychiatrische stoornis veel meer op het terrein
van de GGZ. Fusies tussen instellingen voor verslavingszorg en psychiatrische
inrichtingen bieden hiervoor mogelijke oplossingen.De voor een goede toepassing van de ISD-maatregel nodige programma's en
faciliteiten zullen op het moment van inwerkingtreding van de onderhavige
wetgeving beschikbaar zijn.In het beleidskader Grote Stedenbeleid 2005 – 2009 is een (vierde)
pijler «Veiligheid» opgenomen.Onder de doelstelling »het verminderen van de criminaliteit gepleegd
door veelplegers» wordt specifiek opgenomen dat de beschikbaarheid van
en de instroom in maatschappelijke voorzieningen na de justitiefase van cruciaal
belang zijn. Vastgelegd wordt dat de steden zorg dragen voor een systeem met
optimale aansluiting tussen justitiële en maatschappelijke voorzieningen.
In dat opzicht dragen zij samen met de politie en justitiële organisaties
een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor terugdringen van recidive.Hierop vooruitlopend sluiten de steden al in 2004 meerjarige convenanten
met alle bij de nazorg van stelselmatige daders betrokken lokale partijen.
Die zijn gericht op afspraken over: huisvesting, (verslavings-)zorg, arbeid
en inkomen, scholing en schuldsanering.Justitie is verantwoordelijk voor een tijdige en zorgvuldige overdracht
naar de gemeenten. De gemeente is vervolgens verantwoordelijk voor de regie
van de nazorg.De projectorganisatie ter uitvoering van het Veiligheidsprogramma is in
de zomer van 2003 ingericht. Gesprekken met de G4 over de inzet van capaciteit
zijn reeds gaande. De uitvoering is daarmee in feite al gestart. Begin 2004
zal naar verwachting een aanvang worden gemaakt met de afstemming met de G26.In antwoord op vragen van de leden van de PvdA-fractie over jeugdige veelplegers
breng ik het volgende naar voren.Een jeugdige veelpleger is een jongere in de leeftijd van 12 t/m 17 jaar
die in het gehele criminele verleden meer dan vijf processen-verbaal tegen
zich zag opgemaakt, waarvan tenminste 1 in het peiljaar. Volgens deze definitie
is er op basis van de HKS gegevens uit het jaar 2001 sprake van circa 900
jeugdige veelplegers in Nederland. Meer dan 70 % van deze jeugdigen bevindt
zich in de categorie 16 tot 18 jarigen. Iets minder dan de helft is 17 jaar
ten tijde van het plegen van het laatste delict in dat jaar.In de artikelen 77a e.v. Sr zijn de bijzondere bepalingen neergelegd inzake
het jeugdstrafrecht voor 12- tot en met 17-jarigen. In het jeugdsanctiestelsel
staat de pedagogische invulling van straffen en maatregelen centraal.Ingevolge de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen is deelname
aan een scholings- en trainingsprogramma (STP) aan het einde van de detentieperiode
mogelijk.Ook behoort het tot de mogelijkheden om naast dan wel in aansluiting op
het jeugdstrafrecht het civiele recht toe te passen. In het kader van het
door dit kabinet in gang gezette veelplegersbeleid zoals dat bij brief van
20 mei 2003 aan de Tweede Kamer is medegedeeld wordt in samenspraak met de
lokale partners invulling gegeven aan de persoonsgerichte aanpak van jeugdige
veelplegers waarbij een nauwere samenwerking in de keten onontbeerlijk is
(Kamerstukken II 2002/03, 28 684, nr. 10). Deze gerichte aanpak kan binnen
de huidige (wettelijke) mogelijkheden vorm krijgen.Ultimo 2003 zijn er 2316 plaatsen beschikbaar in justitiële jeugdinrichtingen
waar ook jeugdige veelplegers kunnen worden geplaatst. Ultimo 2004 zijn er
36 plaatsen specifiek beschikbaar voor jeugdige veelplegers in de justitiële
jeugdinrichting Den Engh. Daarnaast komen er in 2004 14 geoormerkte plaatsen
beschikbaar in de opvanginrichtingen. De bezettingsgraad is 95%. Elke dag
nemen gemiddeld 40 jeugdigen deel aan een programma in het kader van een STP.In Nederland is nog te weinig bekend over de feitelijke uitvoering van
de verschillende sanctiemodaliteiten in relatie tot de uiteindelijke effecten
daarvan. In het kader van het programma Jeugd terecht
wordt aangegeven dat door middel van evaluatieonderzoek en kennisuitwisseling
het inzicht zal worden vergroot in de inhoud en effectiviteit van de sanctiemodaliteiten.
Ook met betrekking tot de aanpak van jeugdige veelplegers in de justitiële
jeugdinrichting Den Engh en de Glen Mills school zijn nog nauwelijks onderbouwde
gegevens bekend over de effecten ervan in termen van resocialiseren en niet-recidiveren.
Onafhankelijk evaluatieonderzoek naar deze aanpak is gestart in het kader
van Jeugd terecht. De maatregel ondertoezichtstelling
eindigt formeel op het moment dat de jongere meerderjarig wordt, omdat deze
maatregel is verbonden met het ouderlijk gezag over een minderjarig kind.
Daarmee verdwijnt ook de juridische titel om de dan inmiddels achttienjarige
tegen zijn wil in een inrichting te houden. Het is echter onjuist te veronderstellen
dat reeds aangevangen hulp na het bereiken van de meerderjarigheidsgrens niet
gecontinueerd kan worden. Het is, zij het onder bepaalde voorwaarden, mogelijk
dat die hulp op vrijwillige basis wordt gecontinueerd. Ook onder de op handen
zijnde Wet op de jeugdzorg blijft die mogelijkheid bestaan.Daarnaast wordt momenteel in het kader van het programma Jeugd terecht onderzoek gedaan naar de wenselijkheid/mogelijkheid
van een zogenaamde gedragsbeïnvloedende maatregel in het jeugdstrafrecht
die zowel op ambulante als op intramurale basis ten uitvoer kan worden gelegd.
Deze maatregel zou tevens de mogelijkheid van plaatsing in voorzieningen als
Den Engh of Glen Mills moeten omvatten. Voorts wordt bezien in hoeverre deze
gedragsbeïnvloedende maatregel in het kader van schorsing van de voorlopige
hechtenis kan worden toegepast.De resultaten van het onderzoek worden verwerkt in een notitie, die vervolgens
aan verschillende partijen uit het veld voor reactie zal worden voorgelegd.
In het voorjaar van 2004 zal ik u berichten over de uitkomst.De leden van de PvdA-fractie wezen er verder op dat de strafrechtelijke
maatregel van plaatsing in een inrichting voor jeugdigen is onderworpen aan
een zware procedure waarbij in elk geval twee gedragsdeskundigen moeten worden
ingeschakeld. Zij zouden wel willen overwegen ook een lichtere vorm van plaatsing
te ontwikkelen, een soort «heropvoedingmaatregel». Met een dergelijke
additionele mogelijkheid kan strafrechtelijk meer en tijdiger wat worden gedaan
met veelplegende minderjarigen van wie al wel zeer sterk geïndiceerd
is dat ze baat kunnen hebben met heropvoeding. Deze leden zijn benieuwd naar
de reactie van de regering op deze suggestie.Deze leden doelen op de huidige maatregel van plaatsing in een inrichting
voor jeugdigen (pij-maatregel). Het gaat hier om de meest ingrijpende maatregel
in het jeugdstrafrecht. Artikel 77s Sr noemt drie cumulatieve voorwaarden
waaraan voldaan moet zijn om deze maatregel op te kunnen leggen. Daarnaast
is een gemotiveerd advies van twee gedragsdeskundigen van verschillende disciplines
nodig alvorens de rechter deze maatregel kan opleggen. In de praktijk wordt
dit vaak ingevuld door advies te vragen aan een psychiater en een andere gedragsdeskundige
(bijvoorbeeld een orthopedagoog of psycholoog). Dergelijke rapportage is vereist
indien de pij-maatregel wordt opgelegd aan een jeugdige die geestelijk gestoord
is. De pij-maatregel kan in dat geval maximaal zes jaar duren, een gedegen
rapportage ligt dan ook voor de hand. De pij-maatregel kan evenwel ook aan
jeugdigen met ernstige gedragsproblemen worden opgelegd terwijl geen sprake
is van een geestelijke stoornis. De praktijk laat zien dat ook in die gevallen
voornoemde rapportages worden gevraagd terwijl eenvoudiger rapportage kan
volstaan.In het programma Jeugd terecht wordt als gezegd
reeds onderzoek aangekondigd naar de wenselijkheid/mogelijkheid van een zogenaamde
gedragsbeïnvloedende maatregel. De wijze van rapporteren is een belangrijk
aspect in dit onderzoek.De leden van de fracties van het CDA en de SP vroegen naar de evaluatie
van de SOV.In het najaar van 2004 wordt de procesevaluatie van de maatregel strafrechtelijke
opvang verslaafden aan de Tweede Kamer aangeboden. In 2006 volgt de effectevaluatie.
Op voorhand worden geen tussentijdse resultaten uit het lopende evaluatieonderzoeken
bekend gemaakt. De onderzoeksresultaten zullen in hun geheel in 2004 en 2006
worden gepresenteerd. In antwoord op vragen van de leden van de SP-fractie over de keuze voor
het SOV-model breng ik het volgende naar voren.De huidige regeling van de SOV heeft model gestaan voor de regeling van
de ISD-maatregel.Er is behoefte aan aanvullende wetgeving, gericht op langduriger vrijheidsbeneming
van stelselmatige daders. Nu deze nieuwe strafrechtelijke reactie primair
ziet op de beveiliging van de maatschappij, is deze mede naar aanleiding van
de adviezen over het conceptwetsvoorstel gegoten in de vorm van een strafrechtelijke
maatregel. Het is niet zinvol om én een afzonderlijke algemene maatregel
voor stelselmatige daders in het leven te roepen én tegelijkertijd
de SOV-maatregel te handhaven voor stelselmatige aan harddrugs verslaafde
daders. Het ligt daarom voor de hand om de SOV te doen opgaan in een algemene
maatregel voor stelselmatige daders. Het is niet wenselijk om thans voor de
aanpak van stelselmatige daders een regeling te ontwerpen die afwijkt van
de regeling van de SOV. Daarom wordt voorgesteld om de regeling inzake de
SOV algemeen te maken door uitbreiding van het toepassingsbereik ervan. De
SOV zal onder de voorgestelde wetgeving op dezelfde wijze als thans ten uitvoer
kunnen worden gelegd. De evaluatie van de SOV kan doorgang vinden. De thans
voorgestelde verruiming zal eveneens worden geëvalueerd. Om deze redenen
is het derhalve alleszins verantwoord en aanvaardbaar om in afwachting van
de resultaten van de evaluatie van de SOV thans te komen met een algemene
regeling voor de strafrechtelijke aanpak van stelselmatige daders.Voor de beantwoording van de vragen van de leden van de fractie van D66
over resocialisatieprogramma's verwijs ik naar mijn antwoorden op vragen van
de leden van de SP-fractie hierover.Wat betreft de financiering van op reïntegratie gerichte programma's
merk ik op dat zowel voor het ontwikkelen van reïntegratieprogramma's
en selectie-instrumenten als voor de uitvoering van de reïntegratieprogramma's
ultimo 2006 totaal 23,6 miljoen euro beschikbaar is.In antwoord op het verzoek van de leden van de fractie van de ChristenUnie
om informatie over op reductie van recidive gerichte maatregelen breng ik
het volgende naar voren.De hoofdlijn van de aansluiting op nazorg is verwoord in de brief aan
de Tweede Kamer van 25 juli 2002 waarin gesteld wordt dat de verantwoordelijkheid
voor nazorg van ex-gedetineerden bij de locale overheden berust (Kamerstukken
II 2001/02, 27 834, nr. 20).Voorts verwijs ik naar hetgeen ik in antwoord op vragen van de leden van
de PvdA-fractie naar voren heb gebracht over voorzieningen in het beleidskader
Grote Stedenbeleid 2005–2009.In antwoord op vragen van de leden van de SGP-fractie merk ik het volgende
op.In overleg met de lokale partners van gemeente, openbaar ministerie, reclassering
en DJI zal worden getracht de veelplegers voor wie dat van belang is zoveel
mogelijk in de eigen regio te detineren.Indien een veelpleger wordt gedetineerd in een sober regiem betekent dat
er in beginsel geen begeleiding is. De noodzaak om aansluiting te hebben in
de eigen regio is er dan niet. Dit betekent dat bij sobere detentie de eigen
regio een ondergeschikte rol speelt.De reclassering zal prioriteit geven aan de inzet voor veelplegers binnen
het beschikbare budget, zoals ik ook heb aangegeven in mijn beleidsbrief Reclassering
van 21 oktober 2003. Deze inzet zal wel selectief zijn: uit de diagnosestelling
moet blijken of voldoende effectiviteit van de interventie verwacht mag worden. Plaatsing in een inrichting voor stelselmatige dadersDe leden van de CDA-fractie vroegen in hoeverre de regering kan garanderen
dat de rechtspraktijk de door het wetsvoorstel geboden mogelijkheden ten volle
zal benutten.De regering kan geen garantie geven. In onze rechtsorde beslist de strafrechter
in volle onafhankelijkheid over de door het openbaar ministerie gedane vordering.
Dat wil niet zeggen dat de rechter ongevoelig is voor signalen van de wetgever.
De ervaring leert dat de rechter nieuwe sanctiemodaliteiten toepast. Zo is
het ook gegaan met de SOV. De rechter maakt gebruik van het hem ten dienste
staande strafrechtelijk instrumentarium en kiest, wanneer hij van oordeel
is dat een sanctie geboden is, daaruit de sanctie of een combinatie daarvan
die in het gegeven geval passend is.De leden van de fracties van de SP, D66 en de SGP hebben de vraag opgeworpen
welke toegevoegde waarde het wetsvoorstel heeft ten opzichte van bestaande
mogelijkheden voor langere vrijheidsneming.Ter aanvulling op hetgeen daarover in par. 1.8 van de memorie van toelichting
naar voren is gebracht, kan ik het volgende opmerken.De regering acht een specifieke maatregel, gericht op de aanpak van hardnekkige
veelplegers, noodzakelijk. De bestaande mogelijkheden voor de aanpak van veelplegers
moeten vanzelfsprekend worden benut, ook al omdat de capaciteit die in de
komende jaren beschikbaar zal zijn voor de ISD-maatregel, beperkt zal zijn.
Ik verwacht ook dat de rechter de mogelijkheden voor een persoonsgerichte
aanpak steeds beter zal kunnen gebruiken. Onder omstandigheden kan ook de
Wet Bopz een bijdrage leveren aan de bestrijding van onveiligheid, zij het
dat deze wet niet gericht is op de aanpak van criminaliteit, maar op het keren
van door een psychiatrische patiënt veroorzaakt gevaar voor hemzelf of
voor anderen.Maar de bestaande instrumenten zijn niet voldoende. Voor een effectieve
aanpak van hardnekkige veelplegers is een specifieke en langere vrijheidsbeneming
nodig, zowel uit een oogpunt van beveiliging van de maatschappij als uit een
oogpunt van resocialisatie van de stelselmatige dader. De samenleving en haar
leden kunnen aanspraak maken op beveiliging en strafrechtelijke bescherming
tegen stelselmatig crimineel gedrag dat de publieke ruimte onveilig maakt.
Hardnekkige veelplegers moeten weten dat de overheid hun gedrag niet accepteert,
hen niet loslaat en niet aan hun lot overlaat, maar aanpakt en aanspreekt
op hun gedrag. De samenleving kan en mag niet aanvaarden dat hardnekkige veelplegers
maar doorgaan met hun gedrag. Volharden zij in hun gedrag, dan is een strenge
reactie passend. Het is nodig dat de wetgever dat signaal afgeeft. Dat signaal
is bestemd voor de burgers en voor de groep waarop de voorgestelde maatregel
is gericht. Dat signaal is ook bestemd voor degenen die betrokken zijn bij
de opsporing, vervolging, berechting en tenuitvoerlegging. De ervaring leert
dat dit signaal van de wetgever wordt opgepikt.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de SP-fractie over de beschikbaarheid
van een persoonsgericht dossier merk ik op dat de politiekorpsen in overeenstemming
met de politieconvenanten lijsten bijhouden van de veelplegers binnen de eigen
regio. Het ligt in het voornemen aan de hand van deze lijsten persoonsdossiers
te laten samenstellen door de lokaal betrokken ketenpartners. Hierover worden
afspraken op lokaal niveau gemaakt.In antwoord op vragen van de leden van de fractie van de ChristenUnie
over de beschikbaarheid van informatie over de persoon van de dader merk ik
het volgende op.De wenselijkheid en noodzaak om juist bij hardnekkige veelplegers een
compleet inzicht te geven in de criminele voorgeschiedenis en het problematische
levenspatroon van de verdachte is de laatste tijd veel sterker naar
voren gekomen. Bij een zaaksgerichte benadering is de behoefte aan die informatie
minder aanwezig. Ik erken dat er mogelijkheden zijn om de rechtspraktijk te
beïnvloeden, bij voorbeeld door een aangescherpt vervolgingsbeleid. Maar
dat is naar het oordeel van de regering niet voldoende. De wetgever dient
als gezegd een extra signaal af te geven door het bieden van een specifieke
voorziening voor stelselmatige daders.In antwoord op vragen van de leden van de SGP-fractie merk ik het volgende
op.Veelplegers werden en worden ook nu nog wel aangepakt vanuit een zaaksgerichte
benadering. Als primair wordt gekeken naar het feit waarvoor de verdachte
terecht staat, dan wordt een straf gerekwireerd en bij bewezenverklaring opgelegd
die past bij de ernst van het feit en doorgaans pleegt te worden opgelegd.
Dat is in de regel een relatief korte gevangenisstraf. Eisen van consistentie
en rechtszekerheid brengen ook met zich mee dat het niet mogelijk is dat een
requireer- en straftoemetingsbeleid in betrekkelijke korte tijd significant
worden aangescherpt. Daarnaast kan het nodig zijn dat de wetgever een signaal
afgeeft en de rechtspraktijk voorziet van een aanvullend instrument.Ik verwacht dat de onderhavige wetgeving tevens een impuls geeft aan de
strafrechtspraktijk om de persoonsgerichte aanpak te hanteren op de grondslag
van de bestaande mogelijkheden.Een belangrijk deel van de groep veelplegers is verslaafd of psychisch
gestoord. Een verslaafde veelpleger komt alleen in aanmerking voor de huidige
SOV-aanpak, indien er duidelijke aanwijzingen zijn dat deze behandeling op
hem of haar effect heeft. Voor andere (intensieve) begeleidingsprogramma's
(voor verslaafden en niet-verslaafden) geldt hetzelfde. Dit betekent dat het
beleid erop is gericht de rest van de veelplegers langdurig sober te detineren.Met de leden van de SGP-fractie ben ik van oordeel dat een compleet beeld
van de verdachte voor handen moet zijn en dat het zinvol kan zijn dat het
dossier over de verdachte ook gegevens bevat die afkomstig zijn van de sociale
dienst, de belastingdienst, het Consultatiebureau voor alcohol en drugs en
de jeugdreclassering. Goede afspraken over de verstrekking van deze gegevens
binnen de kaders van de Wet bescherming persoonsgegevens en de eigen sectorale
wetgeving bevorderen een goede dossiervorming.Voorlopige hechtenisNaar aanleiding van vragen van de leden van de SP-fractie over de voorgestelde
uitbreiding van de voorlopige hechtenis tot eenvoudige mishandeling en vernieling
kan ik het volgende opmerken.De voorgestelde uitbreiding beoogt te verzekeren dat hardnekkige veelplegers
van misdrijven die de veiligheid in het publieke domein in gevaar brengen,
zo nodig steeds in voorlopige hechtenis worden genomen. In de meeste gevallen
zal de veelpleger waarop de voorgestelde maatregel ziet, reeds volgens de
huidige regels in voorlopige hechtenis kunnen worden genomen.De uitbreiding is dus ingegeven door de wenselijkheid in alle gevallen
de voorlopige hechtenis mogelijk te maken ten behoeve van een effectieve aanpak
van veelplegers. Alle gevallen van eenvoudige mishandeling en vernieling zullen
ingevolge het wetsvoorstel onder het bereik van artikel 67 Sv vallen. In de
praktijk zal voorlopige hechtenis van verdachten van deze misdrijven die geen
hardnekkige veelpleger zijn, achterwege blijven, omdat artikel 67a, derde
lid, Sv daaraan in de weg staat. Daarin is onder meer bepaald dat de voorlopige
hechtenis achterwege blijft, wanneer de verdachte bij tenuitvoerlegging
daarvan langer van zijn vrijheid beroofd zou blijven dan de duur van de op
te leggen straf of maatregel.Het Wetboek van Strafvordering staat niet toe dat van iedere verdachte
van zaaksbeschadiging die in voorlopige hechtenis is genomen, hetzij vrijwillig
hetzij onder dwang celmateriaal voor DNA-onderzoek wordt afgenomen. Ingevolge
de artikelen 151a en 195a Sv is vrijwillige afname van celmateriaal slechts
mogelijk indien dit «in het belang van de waarheidsvinding» is.
Wil het DNA-onderzoek bijdragen aan het aan de dag brengen van de waarheid,
dan dient de verdachte van het plegen van zaaksbeschadiging sporenmateriaal
te hebben achtergelaten op basis waarvan een DNA-profiel kan worden bepaald
en waarmee een mogelijk DNA-profiel van de verdachte kan worden vergeleken.
DNA-onderzoek op vrijwillige basis mag bovendien alleen maar gericht zijn
op de waarheid in die concrete strafzaak en derhalve niet worden verricht
met het uitsluitende oogmerk om eventueel andere strafbare feiten die de verdachte
reeds heeft gepleegd dan wel in de toekomst zal plegen, op te lossen. Het
enkele feit dat iemand verdacht wordt van het plegen van zaaksbeschadiging,
vormt ingevolge het Wetboek van Strafvordering eveneens onvoldoende grond
om hem te dwingen celmateriaal voor DNA-onderzoek af te staan. Het afnemen
van celmateriaal kan ingevolge de artikelen 151b en 195d Sv slechts worden
bevolen indien betrokkene verdacht wordt van een misdrijf waarvoor voorlopige
hechtenis is toegelaten, er ernstige bezwaren tegen hem bestaan en dit in
het belang van het onderzoek is (vgl. het criterium «in het belang van
de waarheidsvinding»). In de gevallen waarin van een verdachte wegens
het ontbreken van een onderzoeksbelang geen DNA-profiel is verwerkt, maakt
het voorstel van Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden het mogelijk om dit alsnog
te doen op de grondslag van een strafrechtelijke veroordeling.Gelet op het vorenstaande bestaat er dus geen enkele grond voor vrees
dat de onderhavige uitbreiding zal leiden tot onnodige of disproportionele
toepassing van de voorlopige hechtenis en de daaraan gekoppelde dwangmiddelen.UitvoeringNaar aanleiding van de vragen van de leden van de CDA-fractie merk ik
het volgende op.De start van de veelplegeraanpak kan voor de politie en de reclassering
mogelijk meer werkdruk opleveren in verband met het opstellen van lijsten
en het aanleggen van dossiers. Daar staat tegenover dat deze organisaties
zich thans ook al veelvuldig bezig houden met deze groep, echter minder gestructureerd.De investeringen zullen naar verwachting op termijn winst opleveren, ervan
uitgaande dat het vergaren van relevante informatie over veelplegers voor
een persoonsgebonden dossier een eenmalig actie is en daarna een kwestie van
actualiseren.De politie en de reclassering zullen binnen de voor hen beschikbare budgetten
prioriteit geven aan veelplegers. Per saldo zal er dus geen sprake zijn van
een taakverzwaring maar mogelijk van een verschuiving van aandacht.Wezenlijk is, dat bij het tegemoet treden van stelselmatige daders diverse
instanties in samenhang optreden. Juist in de samenwerking heeft Justitie
in de Buurt (JIB) zijn waarde getoond. De benodigde samenwerking kan evenwel
ook op geheel andere wijze worden georganiseerd. Dat is zeker aangewezen,
als de problematiek van een groep stelselmatige daders zich niet binnen een
specifieke wijk of buurt concentreert. Hierbij dient in het oog te worden gehouden, dat JIB's op concrete interventies
zijn gericht, en niet een platform zijn waarop bestuurlijke afspraken worden
gemaakt: dat vindt, ook over de veelplegersaanpak, in de Arrondissementale
Justitiële Beraden plaats en in de politiële gezagsdriehoeken.Onder omstandigheden kan voor specifieke groepen en de daarbij te kiezen
passende benadering het platform Justitie in de buurt een rol spelen. Of,
en in hoeverre dat zinvol is, laat zich alleen goed beoordelen op lokaal niveau.Het is nog niet geheel duidelijk in hoeverre het beroep op de bestaande
capaciteit van het gevangeniswezen consequenties zal hebben op de problematiek
rond het cellentekort. Het beleid is er op gericht de veelplegers langer uit
de roulatie nemen. Daarvoor wordt extra capaciteit specifiek ingezet. Thans
wordt een belangrijk deel van de gevangeniscapaciteit ook al bezet door veelplegers.
De praktijk inzake de toepassing van de regeling inzake de ISD – omvang
en duur van de ISD-maatregel, aard en duur van de programma's – zal
moeten uitwijzen of de totale capaciteit (huidig plus extra) meer onder druk
komt te staan als gevolg van het nieuwe beleid.In antwoord op de onderscheiden vragen van de leden van de PvdA-fractie
breng ik het volgende naar voren.In het kader van de aanpak van veelplegers worden de plaatsen onderscheiden
in: reguliere capaciteit, zeer beperkt regiem en extramurale plaatsen. Onder
reguliere capaciteit wordt verstaan: plaatsen waaraan enige vorm van reïntegratieprogramma's
is verbonden (intramuraal of extramuraal); onder zeer beperkt regiem: sobere
detentie zonder enige vorm van reïntegratieprogramma; onder extramurale
plaats: reclasseringsbegeleiding buiten detentie.Deze plaatsen komen als volgt beschikbaar:  TotaalRegulierSoberExtramuraal20042721527446 200554421925669200696740644012120071 000434440126De inzet van reclassering voor extramurale plaatsen kan worden gegarandeerd
omdat de reclassering prioriteit gaat geven aan veelplegers. Dat betekent
dat op andere terreinen de inzet beperkter zal zijn.De reclassering zal echter selectief worden ingezet. Alleen als er duidelijke
aanwijzingen zijn dat reclasseringsinzet positieve effecten oplevert, wordt
langs die weg geïnvesteerd.Met het realiseren van de 1000 extra plaatsen zijn de volgende bedragen
gemoeid: 200420052006200723,0 mln. Euro 41,0 mln.
Euro73,0 mln. Euro 3,0 mln. EuroIn deze bedragen zijn opgenomen:– de kosten voor huisvesting en exploitatie van het gevangeniswezen– de kosten voor reclasseringsinzet– kosten voor implementatie van een nieuw screeningsinstrument voor
nieuwe reïntegratieprogramma'sHet vorige kabinet heeft voor de aanpak van veelplegers €70 mln.
aan intensiveringsmiddelen beschikbaar gesteld uit het Strategisch Akkoord. Aan het onderscheid tussen «dwang» en «drang»
bij de SOV-maatregel ligt ten grondslag dat eerst pogingen moeten zijn ondernomen
om verslaafde justitiabelen langs andere wegen, bijvoorbeeld via bijzondere
voorwaarden bij voorwaardelijke gevangenisstraf, dan een langdurige vrijheidsbeneming
op het rechte pad te krijgen. Pas in uiterste instantie dient de SOV-maatregel
te worden opgelegd. Een soortgelijk onderscheid ligt besloten in de ISD-maatregel.
Immers, voor de ISD-maatregel komen slechts de actieve veelplegers in aanmerking;
veelplegers die ondanks eerdere strafrechtelijke interventies toch zeer frequent
zijn blijven recidiveren. Inspanningen, gericht op gedragsverandering, zijn
bij die eerdere interventies, op niets uitgelopen.Naar aanleiding van een vraag van de leden van de PvdA over het versneld
vrijkomen van detentiecapaciteit die nu door bolletjesslikkers wordt bezet,
merk ik op dat de beoogde specifieke inrichtingscapaciteit is vastgesteld
binnen de algemene kaders. De aanpak van bolletjesslikkers en de daarvoor
benodigde capaciteit staan op zich zelf en dient los te worden gezien van
de aanpak van stelselmatige daders en de daarvoor benodigde capaciteit.Er is nog geen beeld van wat de aanpak van veelplegers concreet zal opleveren
op het gebied van het terugdringen van de recidive. De regering streeft naar
terugdringing van de criminaliteit en overlast in de publieke ruimte met 20%
tot 25%. Het uiteindelijke resultaat is afhankelijk van de mate waarin veelplegers
daadwerkelijk langer van hun vrijheid zullen worden beroofd en de effectiviteit
van daarbij ingezette reïntegratieprogramma's. Er zal naar die effecten
onderzoek worden gedaan. De resultaten van dat onderzoek kunnen op z'n vroegst
pas in 2006 beschikbaar komen.Wat het beleid van het OM betreft kan worden opgemerkt dat het OM zich
concentreert op de voornaamste, door de politie aangeleverde, feiten. Deze
feiten legt het voor aan de rechter. Het dossier geeft een duidelijk beeld
van de verdachte, ook al worden niet alle feiten te laste gelegd. Het aanbrengen
van nog meer feiten heeft dan niet veel toegevoegde waarde meer: er staat
voldoende op de dagvaarding om de verdachte veroordeeld te krijgen; de strafmaat
wordt niet hoger als er nog meer delicten op de dagvaarding staan.De strengere aanpak van stelselmatige daders is dus niet afhankelijk van
het aantal feiten dat wordt uitgewerkt en te laste gelegd. Het heeft daarom
ook niet zinvol daaraan extra capaciteit te verbinden. Wat wel zal moeten
geschieden, is dat het patroon van eerdere delicten, eerdere aanhoudingen
en eerdere justitiele interventies voorhanden is wanneer besloten moet worden
wat er ten aanzien van een specifieke delinquent moet geschieden. Meer dan
tot nu toe zal op basis van dit patroon van delinquentie en interventies de
rechter worden gevraagd een langere vrijheidsbeneming op te leggen, ook al
is het nieuwe feit van betrekkelijk lichte aard.Wat de werklast betreft merk ik op dat de voorgestelde wetgeving naar
verwachting zal leiden tot enige werklastverzwaring voor de zittende magistratuur.
Evenals bij SOV-zaken zullen ISD-zaken worden behandeld door de meervoudige
kamer. Deze zaken zijn overigens in de regel wat het bewijs en de toepassing
van de wet betreft van eenvoudige aard, en zullen mits goed voorbereid geen
langdurige behandeling vergen.Nu toepassing van de maatregel – zeker in eerste komende jaren -beperkt
van omvang zal zijn, zal die verzwaring bescheiden zijn. Overigens zijn de
verschuivingen moeilijk in te schatten. Rekening moet worden gehouden met
het effect dat als gevolg van een langduriger vrijheidsbeneming minder
misdrijven worden gepleegd en daardoor minder strafzaken worden gegenereerd.In antwoord op vragen van de leden van de VVD-fractie merk ik het volgende
op.Op dit moment is het al mogelijk de stelselmatige daders te identificeren
die in aanmerking komen voor het te voeren beleid. Dat gebeurt op basis van
antecedenten uit de systemen van de politie en HKS. Hetgeen nog ontwikkeld
moet worden is de uitwisseling van informatie tussen ketenpartners op basis
waarvan volledige persoonsdossiers gevormd kunnen worden. Hierover worden
op lokaal niveau afspraken gemaakt.Voor de juiste toepassing van de voorgestelde regeling door het openbaar
ministerie zal een Aanwijzing van het College van procureurs-generaal tot
stand worden gebracht.Op vragen van de leden van de SP-fractie merk ik het volgende op.Het gefaseerd toewijzen van 1000 plaatsen heeft voor het personeel van
het gevangeniswezen beperkte gevolgen. Daar waar sprake is van resocialisatietrajecten
zal het personeel indien nodig worden bijgeschoold. Er zijn aan de invoering
van de maatregel geen extra beheersrisico's en daarom ook geen extra veiligheidseisen
verbonden. De groep veelplegers is ook thans veelvuldig, zij het voor korte
periodes, gedetineerd en vormt een categorie gedetineerden waar de uitvoeringspraktijk
bekend mee is.ArtikelsgewijsArtikel BBij de opstelling van de voorgestelde wetgeving is de vraag aan de orde
geweest of de huidige regel dat de SOV slechts op vordering van het OM kan
worden opgelegd, moest worden gehandhaafd. Er zijn twee argumenten om die
vraag bevestigend te beantwoorden. Nu de capaciteit van de ISD de komende
jaren beperkt zal zijn en de toepassing van de nieuwe regeling de eerstkomende
jaren beperkt zal zijn tot de vier grote steden, is een zekere sturing vanwege
het OM wenselijk. Nu de SOV wordt geëvalueerd en de aanpak van aan hard
drugs verslaafde veelplegers zal geschieden op basis van de nieuwe regeling,
is het verstandig de regeling ongewijzigd te laten.Het ligt voor de hand dat te zijner tijd zal worden voorzien in de mogelijkheid
dat de rechter ook ambtshalve overgaat tot oplegging van de maatregel.In antwoord op vragen van de leden van de fractie van GroenLinks over
artikel 38m merk ik het volgende op.Ik acht het nodig noch wenselijk om artikel 38m, eerste lid, onderdeel
2°, nader te verfijnen en te beperken. De voorgestelde uit de SOV-regeling
afkomstige begrenzing geeft de uiterste grenzen aan waarbinnen de ISD-maatregel
kan worden opgelegd. De ISD is gericht op de groep van hardnekkige veelplegers.
Het is niet praktisch om deze begrenzing verder wettelijk te nuanceren. De
Aanwijzing voor het OM inzake de toepassing van de nieuwe regeling kan deze
groep desgewenst nader omschrijven. Het ligt niet voor de hand dat de maatregel
zich richt op stelselmatige daders die drie maal tot een (lichte) taakstraf
zijn veroordeeld.Het is daarom niet verstandig om drempels zoals door deze leden gesuggereerd
in de wettelijke regeling in te bouwen.In het voorgestelde artikel 38m, tweede lid, is bepaald waartoe de maatregel
strekt. Het voorgestelde artikel 38, tweede en derde lid, komt – in enigszins andere bewoordingen- overeen met het huidige artikel 38m,
eerste lid, onderdeel 4°, en tweede lid. Het voorgestelde artikel 38m,
tweede lid, bevat als gezegd een doelomschrijving en geen (resultaats)verplichting
voor de overheid. De nieuwe maatregel zal, zoals in de memorie van toelichting
naar voren is gebracht, gedifferentieerd ten uitvoer worden gelegd. Voor degenen
die daarvoor vatbaar worden geacht, zal een programma worden aangeboden dat
gericht is op resocialisatie en reïntegratie. De overige veelplegers
wacht een vrijheidsbeneming in een zeer beperkt regime.Artikel IIOnderdeel AIn antwoord op vragen van de leden van de fractie van GroenLinks over
de voorgestelde uitbreiding van de voorlopige hechtenis verwijs ik naar hetgeen
ik daaromtrent op vragen van de leden van de SP-fractie heb geantwoord.Onderdelen C, D, E en FUit een oogpunt van heldere, eenvoudige en consistente wetgeving is wenselijk
om in de wijzigingen van de Wetboeken van Strafrecht en Strafvordering uit
te gaan van de maatregel tot plaatsing in een inrichting voor stelselmatige
daders. De leden van de fractie van GroenLinks vroegen hiernaar. Stelselmatige
dader is het genus. Daartoe behoort ook de aan harddrugs verslaafde stelselmatige
dader die thans in aanmerking komt voor de SOV.Artikel IIIDe term «plan van opvang» is niet meer goed bruikbaar, omdat
het niet meer gaat om de opvang van verslaafden, maar om de plaatsing in een
inrichting voor stelselmatige daders. Daarom is gekozen voor «verblijfsplan».De Minister van Justitie,J. P. H. Donner 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28980-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl