Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie opsporingsmethoden; Brief minister met een eerste voortgangsrapportage over het integraal onderzoek post-Fort
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26269, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

09-12-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26269 nr. 16

25-11-1999

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Stand van zaken strafrechtelijk onderzoek1.1. Inleiding1.2. Doelstellingen coördinerend strafrechtelijk
onderzoek1.3 Verbanden tussen deelonderzoeken1.4. Deelonderzoeken1.4.1. Deelonderzoek A: dubbelspel informant1.4.2. Deelonderzoek B: parallelimporten (na 1994)1.4.3 Deelonderzoek C: XTC-traject1.4.4. Deelonderzoek D: moord op Van der Heiden1.4.5. Deelonderzoek E: kennisgevingen van niet verdere
vervolging1.4.6. Slotopmerking1.5. Formele aspecten1.5.1. Gezagslijnen binnen het Openbaar Ministerie en
informatie- vergaring binnen het coördinatieonderzoek1.5.2. Coördinatie op politieniveau1.5.3. Schriftelijke vastlegging1.6. Afsluiting2. Stand van zaken inventariserend onderzoek3. Stand van zaken evaluatieonderzoek3.1. Uitvoerders3.2. Wijze van uitvoering3.3. Toegankelijkheid van het onderzoeksmateriaal3.4. Publicatie4. AfsluitingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26269Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 53 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 269Uitvoering aanbevelingen enquêtecommissie opsporingsmethodennr. 16BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 25 november 1999Bij brief van 31 augustus informeerde ik u over de opzet van het integraal
onderzoek post-Fort (26 269, nr. 13). In deze brief kondigde ik aan in
november een eerste voortgangsrapportage aan uw Kamer te zullen doen toekomen.Onderstaand treft u deze aan. De voortgangsrapportage is als volgt opgebouwd.1. Stand van zaken strafrechtelijk onderzoek2. Stand van zaken inventariserend onderzoek3. Stand van zaken evaluatieonderzoek4. AfsluitingOnderdeel 2 over het inventariserend onderzoek schrijf ik mede namens
de minister van Financiën.Gaarne ben ik bereid de voortgangsrapportage als geheel dan wel onderdelen
daarvan mondeling aan u toe te lichten. Ik gaf dat reeds aan in mijn brief
aan de Vaste Commissie voor Justitie van 2 november. Bij een mondeling overleg
met uw Kamer zal er naar mijn mening op enkele onderdelen sprake moeten zijn
van een vertrouwelijk karakter van dit overleg.1. Stand van zaken strafrechtelijk onderzoekIn dit deel van de voortgangsrapportage zijn, conform mijn brief van 2
november aan de Vaste Commissie voor Justitie, ook de antwoorden verwerkt
op de feitelijke vragen die deze Commissie mij naar aanleiding van mijn brief
van 31 augustus aan uw Kamer heeft gesteld. Concreet gaat het om de antwoorden
op de vragen 2 tot en met 17, 25 tot en met 27, 29 en 30 tot en met 34. Ten
aanzien van de overige vragen die betrekking hebben op het strafrechtelijk
onderzoek geldt dat ik deze in een vertrouwelijk overleg met uw Kamer zou
willen beantwoorden. 1.1. InleidingBij mijn brief van 31 augustus 1999 aan de Voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal gaf ik een uiteenzetting over de opzet van het integrale
onderzoek, zoals dat onderzoek door de Tijdelijke Commissie Evaluatie Onderzoeksmethoden
(de commissie-Kalsbeek; hierna te noemen: de TCEO) is aanbevolen. Tevens is
daarin aangegeven waarom het naar het oordeel van mij en het College van procureurs-generaal
niet zinvol is een apart feitenonderzoek in te stellen. De in die brief genoemde
bezwaren (coördinatieproblemen met het strafrechtelijk onderzoek en het
ontbreken van de mogelijkheid van passende maatregelen of sancties) blijven
onverminderd van kracht. In verband met het tweede bezwaar ligt het overigens
niet voor de hand dat na sluiting van het strafrechtelijk onderzoek alsnog
een feitenonderzoek wordt ingesteld. Ik verwijs hierbij nogmaals naar de ervaringen
die zijn opgedaan met het feitenonderzoek van de Rijksrecherche uit 1995 (het
Fort-onderzoek). Juist op grond van die ervaringen is immers overgegaan op
een strafrechtelijk onderzoek. Voor het overige verwijs ik voor de relatie
feitenonderzoek-strafrechtelijk onderzoek naar mijn brief van 31 augustus.Eén van de drie onderdelen van het integrale onderzoek is het strafrechtelijk
onderzoek. Dit onderzoek zal hierna het coördinerend strafrechtelijk
onderzoek worden genoemd. Zoals in voormelde brief reeds is opgemerkt heeft
het College van procureurs-generaal mr G.C. Haverkate aangewezen om als coördinerend
officier van justitie leiding te geven aan dit onderzoek. Het College heeft
mw. mr W.J. Don aangewezen als coördinerend CID-officier van justitie
van dit onderzoek.De beide coördinerend officieren van justitie zijn in september 1999
met hun werkzaamheden aangevangen. Zij hebben zich de eerste twee maanden
ingewerkt in de materie. Dit heeft geresulteerd in een plan van aanpak, dat
is goedgekeurd door het College van procureurs-generaal.In deze voortgangsrapportage wordt verslag gedaan van de onderzoeksopzet,
zoals het College die op basis van het plan van aanpak heeft bepaald en waaraan
ik mijn instemming heb gegeven.Daarnaast wordt aangegeven welke (deel)onderzoeken gestart zijn of nog
gestart zullen worden en wordt tevens verslag gedaan van de stand van zaken
dienaangaande. Hierbij wordt ook gewezen op enige problemen waarmee nu al
rekening gehouden moet worden.Voorts wordt in deze voortgangsrapportage ingegaan op de gezagsstructuur
en, daarmee samenhangend, op de wijze waarop in het coördinatieonderzoek
informatie vergaard wordt.Tot slot worden in deze voortgangsrapportage veel van de naar aanleiding
van mijn brief van 31 augustus door de vaste commissie van Justitie gestelde
vragen over onder meer het coördinerend strafrechtelijk onderzoek beantwoord.
Uit een oogpunt van de bescherming van de belangen van opsporing en vervolging
en de bescherming van privacybelangen kan een aantal vragen niet schriftelijk
beantwoord worden. Ik ben evenwel bereid om tezamen met leden van het College
van procureurs-generaal, die voor beide coördinerend officieren van justitie
als eerste aanspreekpunt fungeren, de vaste commissie voor Justitie hierover
nader mondeling, in een vertrouwelijk overleg, te informeren.Eén vraag van de vaste commissie betrof de overeenkomst met M.K.
Inmiddels heb ik hierover Kamervragen van de leden Halsema en Van Oven beantwoord,
waaruit blijkt dat de gesprekken tussen het Openbaar Ministerie te Amsterdam
en M.K. definitief zijn beëindigd. 1.2. Doelstellingen coördinerend strafrechtelijk
onderzoekHet coördinerend strafrechtelijk onderzoek kent de volgende doelstellingen
:1. het vaststellen of overheidsdienaren strafbare feiten hebben gepleegd;2. het strafrechtelijk aanpakken van een criminele informant (en diens
organisatie) die kennelijk dubbelspel ten nadele van de overheid heeft gespeeld;3. het achterhalen van verdwenen geld;4. een combinatie van het bovenstaande;5. het doen van onderzoek naar de mogelijkheid dat parallelimporten, dan
wel daarop gelijkende of geïnspireerde constructies ook hebben plaatsgehad
in de periode na 1994;6. het doen van onderzoek naar de mogelijkheid van met een en ander samenhangende
corruptie;7. het doen van onderzoek naar het XTC-traject;8. het doen van onderzoek naar de moord op Van der Heiden;9. het doen van onderzoek naar de vraag in welke individuele zaken er
sprake is geweest van kennisgevingen van niet verdere vervolging.1.3 Verbanden tussen deelonderzoekenDeze onderzoeksdoelen kennen een gezamenlijke oorsprong die gelegen is
in de onderzoeken door de Parlementaire Enquêtecommissie Opsporingsmethoden
(hierna te noemen: de PEC) en de TCEO. Voor een meer uitvoerige beschrijving
van de oorsprong wordt verwezen naar paragraaf 5.2 («Voorgeschiedenis»)
uit het rapport van de TCEO. Het coördinatieonderzoek bouwt voort op
vele van de in die paragraaf genoemde onderzoeken uit het verleden.In het kader van het opstellen van het plan van aanpak hebben de beide
coördinerend officieren van justitie verbanden gelegd tussen de diverse
onderzoeksdoelen en de op basis daarvan te verrichten deelonderzoeken. De
deelonderzoeken kunnen immers niet op voorhand als geïsoleerde elementen
worden beschouwd, maar als elementen die mogelijk door een of meer rode draden
met elkaar verbonden zijn. Een van die mogelijke rode draden is datgene wat
het in het ergste geval «corruptie» genoemd zou moeten worden
en in het minst erge geval «minder fortuinlijk overheidsoptreden».
Hiermee is tevens de vanzelfsprekendheid vastgelegd dat in geen enkel onderdeel
van het coördinerend strafrechtelijk onderzoek overheidsdienaren als
(potentiële) onderzoekssubjecten buiten beschouwing gelaten (zullen)
worden. Bedacht moet echter wel worden dat dit onderzoek een strafrechtelijk
onderzoek is. Dit heeft tot gevolg dat met de middelen van en volgens de normen
van het strafrecht gewerkt dient te worden worden. Dit betekent onder meer
dat in het coördinerend strafrechtelijk onderzoek evenzeer geldt wat
in ieder strafrechtelijk onderzoek geldt, namelijk dat aan niemand eerder
de status van verdachte zal worden toegekend dan de norm van artikel 27, eerste
lid, van het Wetboek van Strafvordering toestaat.1.4. DeelonderzoekenOp basis van een eerste inventarisatie van de coördinerend officieren
van justitie zijn op dit moment de volgende deelonderzoeken, waarmee het bereiken
van een of meer onderzoeksdoelen wordt nagestreefd, benoemd:A. onderzoek naar criminele informant (en diens organisatie) die kennelijk
dubbelspel ten nadele van de overheid heeft gespeeld;B. onderzoek naar de mogelijkheid dat parallelimporten, dan wel daarop
gelijkende of geïnspireerde constructies ook hebben plaatsgehad in de
periode na 1994; C. onderzoek naar het XTC-traject;D. onderzoek naar de moord op Van der Heiden;E. onderzoek naar de vraag in welke individuele zaken er sprake is geweest
van kennisgevingen van niet verdere vervolging.Telkens zal de vraag onder ogen moeten worden gezien of er dwarsverbanden
tussen de deelonderzoeken bestaan en zo ja welke. Indien dwarsverbanden worden
vastgesteld zou dit onder omstandigheden tot samenvoeging van deelonderzoeken
kunnen leiden, dan wel tot nieuwe deelonderzoeken, speciaal gericht op die
dwarsverbanden.In de paragrafen 1.4.1 tot en met 1.4.3. wordt nader ingegaan op de deelonderzoeken.1.4.1. Deelonderzoek A: dubbelspel informantIn paragraaf 5.4 van haar rapport heeft de TCEO vermeld dat het «College
van procureurs-generaal (...) op basis van het rapport van het Fort-team en
in het bijzonder de 26 vragen het LRT opdracht [heeft] gegeven een strafrechtelijk
onderzoek te doen naar de groei-informant en zijn dubbelrol, naar betrokken
ambtenaren, [alsmede een] onderzoek [te doen] naar criminele geldstromen».
Deze opdracht werd reeds vóór de start van het coördinerend
strafrechtelijk onderzoek verstrekt en aan deze opdracht geeft het Landelijk
Rechercheteam sindsdien zeer serieus uitvoering. Het heeft hiertoe een aantal
deelonderzoeken ingesteld die deels in een ver en deels in een minder ver
gevorderd stadium van operationaliteit verkeren. Voor deze deelonderzoeken
van het LRT geldt dat belangen van opsporing eraan in de weg staan om in deze
voortgangsrapportage nadere details over de stand van zaken te verstrekken.Als het onderzoek aanwijzingen oplevert dat meer criminele informanten
dubbelspel hebben gespeeld in het kader van hetgeen onderzocht is door de
PEC en de TCEO dan zullen ook die personen, indien de strafvorderlijke mogelijkheden
dat toelaten, strafrechtelijk worden aangepakt.1.4.2. Deelonderzoek B: parallelimporten (na 1994)De directe aanleiding voor dit deelonderzoek is te vinden in onderdeel
A van paragraaf 5.5 van het rapport van de TCEO, welk onderdeel begint
met de zin: «De commissie is gestuit op documenten, bestaande uit verklaringen
en analyses, waaruit blijkt dat sprake is (geweest) van parallel-importen
cocaïne». Daarbij zou mogelijk sprake zijn geweest van corruptie.
Ook zou er sprake zijn geweest van dubbelspel van een of meer informanten,
hierop neerkomende dat de betreffende informant zich aan de recherche voordeed
als iemand die met de politie samenwerkte, terwijl hij in werkelijkheid, in
afspraak met criminele groeperingen, de parallelimporten mede organiseerde.
Voor deze parallelimporten was, aldus de TCEO, medewerking van de douane en
politie noodzakelijk.In het plan van aanpak van de beide coördinerend officieren van justitie
wordt ervan uitgegaan dat de TCEO met het woord «verklaringen»
in elk geval heeft gedoeld op twee verklaringen, afgelegd door personen die
zijn aangemerkt als bedreigde getuigen (in de zin van Afdeling 4A van Titel
III van het Tweede Boek van het Wetboek van Strafvordering). De coördinerend
officieren hebben de beschikking over afschriften van deze verklaringen. Voorts
wordt in het plan van aanpak ervan uit gegaan dat de TCEO met het woord «analyses»
in elk geval heeft gedoeld op een proces-verbaal en een bijbehorend rapport
d.d. 10 juli 1998, waarin minimaal acht parallelimporten in de periode 1991
tot 1994 worden vermeld. De coördinerend officieren beschikken ook over
deze stukken.Genoemde verklaringen en analyses bieden op dit moment nog onvoldoende
aanknopingspunten om vast te stellen wélke overheidsambtenaren eventueel
hun medewerking hebben verleend aan deze importen dan wel ongewild het slachtoffer
zijn geweest van dubbelspel van een of meer informanten. Daarnaast vormen
deze analyses en (anoniem) afgelegde verklaringen thans onvoldoende bewijs
voor mogelijk verwijtbaar handelen van overheidsambtenaren. Derhalve is het
doel van dit deelonderzoek in de eerste plaats vast te stellen wie de overheidsambtenaren
zijn geweest die een rol zouden hebben vervuld bij de parallelimporten. In
de tweede plaats dient te worden vastgesteld hoe die rol er precies heeft
uitgezien. In de derde plaats dient te worden onderzocht of een en ander oplevert
dat een of meer strafbare feiten zijn gepleegd. Kort gezegd gaat het hier
derhalve om een onderzoek naar de mogelijkheid dat corruptie een «vast
onderdeel» van de methodiek der parallelimporten is geweest. Hierbij
wordt vanzelfsprekend ook betrokken de vraag of zich na 1994 nog paralleltransporten
hebben voorgedaan.De eerste stap die in het kader van dit deelonderzoek gezet dient te worden
is het verifiëren en onderbouwen van de analyse. De analyse is gebaseerd
op veelal vertrouwelijke CID-informatie. Als het gebruik van deze informatie
noodzakelijk blijkt te zijn, dan zal deze informatie moeten worden verstrekt
in de vorm van een proces-verbaal dat tevens een evaluatie geeft over de betrouwbaarheid
van informatie en informant. Indien bepaald onderzoeksmateriaal uit de zogenoemde
IRT-bestanden moet worden gebruikt, dient per gebruikte informatie te worden
bezien of de herkomst van dit materiaal tegenover de rechter verantwoord kan
worden. Hierbij speelt een rol dat in het verleden sprake is geweest van de
«besmetverklaring» van (een deel van) mogelijk relevante IRT-informatie.
Bezien moet worden in hoeverre deze informatie daadwerkelijk «besmet»
is, in die zin dat deze niet voor de rechter verantwoord kan worden.De tweede stap betreft het vaststellen van het aantal en de identiteit
van de informanten die (mogelijk) dubbelspel hebben gespeeld. In het reeds
verzamelde materiaal is sprake van in ieder geval één informant
die kennelijk dubbelspel speelde. Uiteraard zal nagegaan worden of er overlappingen
zijn met deelonderzoek A (strafrechtelijk aanpakken criminele informant),
en zo ja, welke consequenties dit heeft.Als derde stap dienen getuigen en/of mogelijke verdachten in kaart gebracht
te worden. De in de analyse genoemde transporten zijn in een aantal gevallen
voorwerp geweest van strafrechtelijk onderzoek in het verleden. De processen-verbaal
van deze onderzoeken dienen te worden bestudeerd teneinde vast te stellen
welke personen aan overheidszijde betrokken zijn geweest bij de controles
van de betreffende schepen en containers en/of bij mogelijke doorlatingen
of inbeslagnemingen van partijen verdovende middelen.De laatste stap bestaat uit het vergaren van bewijsmateriaal. De anoniem
afgelegde verklaringen vormen op zichzelf niet voldoende bewijs (zie artikel
344a van het Wetboek van Strafvordering). Aanvullend bewijs dient te worden
gezocht in het horen van de in de derde stap gevonden getuigen en in het doen
van verder relevant onderzoek. Dit kan bijvoorbeeld bestaan in het onderzoek
van verdere administratie e.d..De stappen 1 tot en met 3 worden uitgevoerd door de CID van het Landelijk
Rechercheteam (LRT). Mogelijk zal voor een onderdeel van de eerste stap expertise
buiten het LRT worden aangezocht. Voor de stappen 1 tot en met 3 wordt de
benodigde periode geschat op ongeveer zes maanden vanaf heden. Bedacht moet
wel worden dat zich bij de stappen 2 en 3 complicaties kunnen voordoen waardoor
genoemde periode overschreden wordt. Het resultaat van onderzoek door de CID
van het LRT zal worden vastgelegd in een proces-verbaal dat voldoende basis
dient te bieden voor een operationeel rechercheteam, dat zal starten met de
vierde stap, met als uiteindelijk doel de strafrechtelijke afdoening van de
zaak voor de rechter. Op dit moment kan op geen enkele verantwoorde wijze
worden ingeschat hoe lang deze fase van het onderzoek zal duren. Indien zich vertragende omstandigheden voordoen zal dit in de diverse voortgangsrapportages
worden verantwoord. Zou overigens uit het onderzoek door de CID van het LRT
blijken dat de verklaringen en analyses niet verder kunnen worden onderbouwd
of aangevuld, in die zin dat dit onderzoek onvoldoende feiten en omstandigheden
oplevert om te komen tot een verdenking jegens een of meer personen, dan zal
ook in dat geval proces-verbaal worden opgemaakt, waarin het onderzoek en
de daaruit voortvloeiende conclusie worden verantwoord.1.4.3 Deelonderzoek C: XTC-trajectHet onderwerp waarop dit deelonderzoek betrekking heeft is aan de orde
gekomen in de verhoren en het eindrapport van de PEC, in het Fort-rapport
en laatstelijk in het eindrapport van de TCEO. Kort gezegd gaat het om een
reeks XTC-transporten van Nederland naar Engeland waarin een informant een
rol heeft gespeeld.Voor de XTC-transporten naar Engeland is uiteindelijk in Nederland niemand
veroordeeld. Wel is in Engeland de chauffeur veroordeeld van de vrachtauto
waarmee de pillen werden vervoerd.Het doel van dit deelonderzoek is te bezien in hoeverre alsnog kan worden
gekomen tot een veroordeling van diegenen die indertijd bij die transporten
betrokken waren.Aangezien het coördinerend strafrechtelijk onderzoek een strafréchtelijk
onderzoek is, primair gericht op het aanwijzen en berechten van verdachten,
valt verbetering van de detentiesituatie van de chauffeur als zodanig niet
binnen de doelstelling van dit deelonderzoek. Dit laat onverlet dat gemeld
kan worden dat op dit punt belangrijke initiatieven zijn en worden ontplooid
waarbij de coördinerend officieren wel betrokken zijn. De betrokken chauffeur
is inmiddels overgeplaatst naar een minder zwaar regime.Voor een gedeelte betreft het XTC-onderzoek een operationeel onderzoek.
In dat kader loopt een aantal gerechtelijke vooronderzoeken die betrekking
hebben op een misdrijf zoals bedoeld in artikel 70, onder 2°, Sr en die
zijn ingesteld teneinde de vervolgingsverjaring te stuiten. Aangezien artikel
72, eerste lid, Sr de stuiting eerst effectief maakt door betekening van de
daad van vervolging, betekent dit dat de bewuste verdachten reeds van het
bestaan van deze gerechtelijke vooronderzoek op de hoogte zijn. Niettemin
moeten er nog steeds strategische keuzen worden gemaakt met betrekking tot
de eventuele uitbreiding van het onderzoek (andere feiten en/of andere verdachten).
De coördinerend officieren van justitie moeten daartoe nog een deelplan
opstellen, dat naar verwachting nog voor het einde van het jaar kan worden
afgerond. Daarna kunnen de eerste van die strategische keuzen gemaakt worden.De duur van het verdere onderzoek is in belangrijke mate afhankelijk van
het antwoord op de vraag hoe de zojuist bedoelde strategische keuzen zullen
uitvallen.1.4.4. Deelonderzoek D: moord op Van der HeidenHet onderwerp waarop dit deelonderzoek betrekking heeft is aan de orde
gekomen in het eindrapport van de PEC, in het Fort-rapport en laatstelijk
in het eindrapport van de TCEO. Het betreft een zeer gewelddadige liquidatie,
gepleegd op 10 april 1993 te Alkmaar. Het tactisch onderzoek dat naar dit
misdrijf ingesteld is geweest, heeft nimmer tot berechting van verdachten
geleid.De doelstelling van het onderzoek naar de moord op van Van der Heiden
is, in de eerste plaats, vast te stellen welke personen (in de zin van Titel
V van het Eerste Boek van het Wetboek van Strafrecht) hebben deelgenomen aan
dit strafbare feit hebben en, in de tweede plaats, te bezien in hoeverre (alsnog)
strafvervolging van die personen mogelijk is. De coördinerend officieren van justitie hebben inmiddels een quick
scan verricht op het beschikbare materiaal. Hieruit is gebleken dat ook in
dit deelonderzoek de problemen van de «besmetverklaring» en van
de kennisgevingen van niet verdere vervolging spelen. Hiernaar zal onderzoek
worden gedaan, opdat duidelijk wordt in hoeverre de consequenties van een
en ander ook in het heden nog doorwerken. Naar verwachting kunnen de coördinerende
officieren van justitie eind januari 2000 definitief adviseren met betrekking
tot het al dan niet opnieuw in rechte betrekken van verdachten.1.4.5. Deelonderzoek E: kennisgevingen van niet verdere
vervolgingDit deelonderzoek hangt nauw samen met het probleem van de zogenoemde
«besmetverklaring». Kort gezegd komt het hierop neer dat indertijd,
na de opheffing van het IRT, is besloten niet meer voort te bouwen op (een
aanzienlijk gedeelte van) de dossiers die tot dan toe door het IRT waren geproduceerd.
Naar het zich thans laat aanzien had die beslissing uitsluitend tot doel eventuele
procesrisico's te beperken. De beslissing tot besmetverklaring is, voorzover
thans nog valt te reconstrueren indertijd genomen door de toenmalige procureur-generaal
te Amsterdam op basis van ressortelijk overleg. Deze beslissing is in zoverre
rigoureus geweest dat daaraan een aantal beslissingen om een kennisgeving
van niet verdere vervolging uit te laten gaan is verbonden, kennelijk onder
het motto: «besmet bewijs is geen bewijs; de afwezigheid van bewijs
geeft geen uitzicht op een veroordeling; zonder uitzicht op een veroordeling
is een (verdere) vervolging niet zinvol».In het deelonderzoek dient enerzijds te worden bezien in hoeverre de kennisgevingen
van niet verdere vervolging onherroepelijke gevolgen hebben (vooral gelet
op de bewoordingen van het eerste en tweede lid van artikel 255 van het Wetboek
van Strafvordering, waaruit blijkt dat een betekende kennisgeving van niet
verdere vervolging in de weg staat aan het opnieuw in rechte betrekken van
verdachte terzake van hetzelfde feit, tenzij nieuwe bezwaren bekend geworden
zijn), terwijl anderzijds een analyse nodig is van de aard, omvang en gevolgen
van de «besmetverklaring» als zodanig. Daarbij wordt niet gedoeld
op de vraag of de «besmetverklaring» geïsoleerd, dus afgezien
van de kennisgevingen van niet verdere vervolging, een onherroepelijke beslissing
is. Die vraag is namelijk reeds ontkennend beantwoord. Wel wordt gedoeld op
de bruikbaarheid van het materiaal: mag dit materiaal op grond van de Wet
Politieregisters en van het Wetboek van Strafvordering (nog) als wettig bewijsmiddel
worden gebruikt.Voor twee deelonderzoeken (het XTC-traject en de moord op Van der Heiden)
is het deelonderzoek naar de kennisgevingen van niet verdere vervolging van
eminent belang. Dit deelonderzoek zal daarom zo tijdig worden afgerond dat
in het bijzonder die beide deelonderzoeken conform de daarvoor geldende planning
kunnen worden voortgezet.1.4.6. SlotopmerkingZowel voor de coördinerend officier van justitie als voor de coördinerend
CID-officier van justitie geldt dat zij zich hebben moeten inlezen en nog
steeds inlezen in aanzienlijke hoeveelheden dossiers. Tevens wordt van hen
verwacht dat zij zich uitvoeriger dan thans het geval is geweest zullen verstaan
met de officieren van justitie die in het verleden werkzaamheden in het post-FORT-traject
hebben verricht en met de officieren van justitie die thans werkzaamheden
in het post-Fort traject verrichten en die in beginsel officieren van justitie
zijn die verbonden zijn aan het Landelijk Parket. 1.5. Formele aspectenDe positie van de deelonderzoeken is evident; deze onderzoeken worden
verricht met inachtneming van het Wetboek van Strafvordering en alle overige
regelgeving. Bestaande toetsingsstructuren (in het bijzonder de lijn Centrale
Toetsingscommissie (CTC)-College) blijven voor de deelonderzoeken normaal
gehandhaafd.1.5.1. Gezagslijnen binnen het Openbaar Ministerie en
informatie- vergaring binnen het coördinatieonderzoekDe functies coördinerend officieren van justitie en coördinerend
CID-officieren van justitie zijn niet gebaseerd op de wet. Zij hebben derhalve
geen extra bevoegdheden dan de bevoegdheden die iedere officier van justitie
en CID-officier van justitie kan ontlenen aan de wet.Wel is er een bijzondere gezagsrelatie. De coördinerend officieren
van justitie verrichten hun werkzaamheden immers niet onder gezag van de hoofdofficier
van justitie, maar rechtstreeks onder het gezag van het College van procureurs-generaal,
waarbij twee procureurs-generaal, te weten mr D.W. Steenhuis en mr T. van
Daalen als direct aanspreekpunt fungeren.Uitgangspunt is dat de coördinerend officier van justitie noch de
coördinerend CID-officier van justitie als zaaksofficier optreden. Omdat,
zoals hierna (onder 4.2) wordt uiteengezet, het Landelijk Rechercheteam een
centrale rol krijgt bij de diverse deelonderzoeken zullen in beginsel zaaksofficieren
van het Landelijk Parket, dat strafvorderlijk bezien het gezag heeft over
het Landelijk Rechercheteam, met de deelonderzoeken belast zijn. Overigens
betekent dit niet dat met het materiaal dat in het verleden verzameld is en
met de kennis van de officieren van justitie die in het verleden werkzaamheden
in het post-FORT-traject hebben verricht niets gedaan wordt. Al het verzameld
materiaal wordt op verzoek overgedragen aan de coördinerend officieren
van justitie en voorzover de «oude» officieren van justitie niet
meer actief betrokken zijn of worden bij de deelonderzoeken, zijn of worden
zij gesprekspartners/adviseurs van de coördinerend officieren van justitie.Ook ten aanzien van de zaaksofficieren van justitie en CID-officieren
van justitie die bij een deelonderzoek betrokken zijn, is er een bijzondere
gezagsrelatie. In deze onderzoeken dragen de betreffende hoofdofficier van
justitie en recherche-officier van justitie hun gebruikelijke gezagsrelatie
met de zaaksofficier van justitie en CID-officier van justitie over aan de
coördinerend officier van justitie respectievelijk coördinerend
CID-officier van justitie. Niettemin dient er een nauwe afstemming te zijn
tussen de betrokken hoofdofficier van justitie en de coördinerend officieren
van justitie.Over de vervanging van reeds werkzame zaaksofficieren en over de aanwijzing
van zaaksofficieren voor nieuw op te starten deelonderzoeken beslist het College.
Het College kan en zal zich in deze aangelegenheden laten adviseren door de
beide coördinerend officieren van justitie.De coördinerend officier van justitie en de coördinerend CID-officier
van justitie dienen de beschikking te krijgen over al het CID-materiaal dat
relevant is voor het coördinatieonderzoek.Indien zich dergelijke informatie bevindt bij een regionale criminele
inlichtingendienst dragen de betreffende hoofdofficier van justitie en de
recherche-officier van het plaatselijk bevoegde arrondissementsparket hun
gebruikelijke gezagsrelatie met de plaatselijk bevoegde CID-officier van justitie over aan de coördinerend CID-officier van justitie.
Dit laatste houdt in elk geval in dat voor het onderzoek relevante CID-informatie
onvoorwaardelijk wordt overgedragen aan de coördinerend CID-officier
van justitie. Met betrekking tot de overdracht van informanten verwijs ik
naar mijn brief van 31 augustus 1999, waarin expliciet is vastgelegd dat ook
voor het onderzoek relevante bronnen worden overgedragen. Ook in dit geval
dient er een nauwe afstemming te zijn tussen de betrokken hoofdofficier van
justitie en de coördinerend CID-officier van justitie.De criminele inlichtingendienst van het Landelijk Rechercheteam heeft
het primaat met betrekking tot het onderzoeken en het analyseren van alle
voor het onderzoek relevante CID-informatie. Hieronder wordt bijvoorbeeld
verstaan: gespreksverslagen van oude en nieuwe informanten, zogenaamde 4x4-formulieren,
journaals, het IRT-materiaal en het Fort-materiaal (beheerd door de Minister
van Justitie), e.d.. Indien nodig en mogelijk zullen ook de geheime dossiers
van de commissie Wieringa (beheerd door de Minister van Justitie) en van de
PEC opgevraagd worden. In verband met deze centrale taak van de CID van het
Landelijk Rechercheteam ten aanzien van de voor de deelonderzoeken relevante
CID-informatie, is het uit een oogpunt van doelmatigheid noodzakelijk dat
de coördinerend CID-officier een directe gezagsrelatie tot de chef CID
van het LRT heeft en in die zin de CID-officier van het Landelijk Parket vervangt.
Dit geldt uiteraard alleen voor zover het gaat om te nemen beslissingen binnen
de deelonderzoeken van het coördinatieonderzoek. Hier geldt dat in zoverre
de hoofdofficier van justitie en de rechercheofficier van justitie hun gebruikelijke
verantwoordelijkheden overdragen aan de coördinerend CID-officier van
justitie. Ook hier dient nauwe afstemming plaats te vinden tussen enerzijds
de hoofdofficier van justitie van het Landelijk Parket en anderzijds de coördinerend
CID-officier van justitie. Ook vindt, voor zover noodzakelijk, overleg en
afstemming plaats tussen coördinerend CID-officier van justitie en de
CID-officier van justitie van het Landelijk Parket.In verband met het feit dat deze gezagsstructuur afwijkt van de gebruikelijke
structuur, is het noodzakelijk dat deelonderzoeken als zodanig worden benoemd.
Mochten onderzoeken hun status van deelonderzoek van het coördinatieonderzoek
verliezen, dan geschiedt zulks bij afzonderlijke beslissing van het College.
Het deelonderzoek kan dan hetzij in zijn geheel worden stopgezet, hetzij worden
voortgezet als een gebruikelijk onderzoek met de gebruikelijke gezagsstructuur.Het College beslist, op advies van de coördinerend officier van justitie
en/of de coördinerend CID-officier van justitie, over de vraag of een
onderzoek al dan niet de status van deelonderzoek van het coördinatieonderzoek
kan krijgen of behouden. Leidend bij dergelijke beslissingen (en adviezen)
is de mate waarin het deelonderzoek geacht kan worden (nog langer) bij te
dragen aan de verwezenlijking van de onderzoeksdoelen. Centraal daarbij is
dat de onderzoeksdoelen, zoals hiervoor gemeld (onder 2) een min of meer gezamenlijke
oorsprong kennen, welke oorsprong gelegen is in de onderzoeken van de PEC
en van de TCEO. Voorts kan, zoals eerder opgemerkt (onder 2.1), de rode draad
die door het coördinatieonderzoek loopt, gevat worden onder een noemer
die in het ergste geval «corruptie» heet en in het minst erge
geval «minder fortuinlijk overheidsoptreden». Als in een onderzoek
noch bedoelde oorsprong noch bedoelde rode draad terug te vinden is, dan behoort
het geen deel (meer) uit te maken van het coördinerend strafrechtelijk
onderzoek.De werkzaamheden van de coördinerend officier van justitie kunnen
naar de stand van zaken op dit moment worden onderverdeeld in enerzijds de eigenlijke coördinatiewerkzaamheden (aansturen en/of initiëren
en/of beëindigen van de diverse deelonderzoeken) en anderzijds werkzaamheden
die (eventueel) als opsporingshandelingen kunnen worden aangemerkt. Bij de
laatste categorie van werkzaamheden moet in het bijzonder worden gedacht aan
het maken van dossieranalyses en het voeren van bepaalde gesprekken met bepaalde
personen. Dossieranalyses kunnen in de categorie van opsporingshandelingen
vallen als zij vervaardigd worden met de bedoeling ze later als processtuk
te laten fungeren. Bepaalde gesprekken kunnen in de categorie van opsporingshandelingen
vallen als zij veeleer te kwalificeren zijn als verhoren dan als neutrale
gesprekken. De coördinerend officier gaat zonder uitdrukkelijke toestemming
van het een procureur-generaal geen gesprek aan met een (gewezen) overheidsfunctionaris
van wie evident is dat hij een verdachte dan wel een potentiële verdachte
is.Eventuele verschillen van mening zullen binnen deze gezagsstructuur worden
opgelost. Zonodig kan het College bijzondere aanwijzingen als bedoeld in artikel
130, vierde lid van de Wet op de rechterlijke organisatie geven.1.5.2. Coördinatie op politieniveauVoor de uitvoering van het coördinatieonderzoek is het van eminent
belang dat er niet alleen op het niveau van het Openbaar Ministerie, maar
ook op politieniveau sprake is van, in de eerste plaats, concentratie van
informatie en kennis en, in de tweede plaats, coördinatie van hetgeen
met die informatie en kennis gedaan wordt. In concreto betekent dit dat aan
het Landelijk Rechercheteam van het Korps Landelijke Politiediensten een centrale
rol toekomt bij de uitvoering van de deelonderzoeken van het coördinatieonderzoek.
Hetgeen hierboven reeds werd geschreven voor de CID van het LRT («De
criminele inlichtingendienst van het Landelijk Rechercheteam heeft het primaat
met betrekking tot het onderzoeken en analyseren van alle voor het onderzoek
relevante CID-informatie») geldt derhalve voor het LRT als geheel. Dit
betekent niet dat, indien belangrijke expertise zich elders bevindt (bijvoorbeeld
bij andere kernteams, bij regiokorpsen of bij de CRI), aan deze expertise
voorbij zal worden gegaan. Vanzelfsprekend zal evenmin de specifieke expertise
van de Rijksrecherche uit het oog verloren worden. Zeker nu aan de coördinerend
officieren van justitie mede is opgedragen een onderzoek te doen naar door
overheidsambtenaren gepleegde strafbare feiten en naar met parallelimporten
samenhangende corruptie, ligt participatie van de Rijksrecherche in de rede.
De toekenning aan het LRT van de zojuist genoemde «centrale rol»
ligt voor de hand, gelet op de taakstelling van het LRT en de uit die taakstelling
reeds voortgevloeide bemoeienis van LRT met één of meer deelonderzoeken
van het coördinatieonderzoek.1.5.3. Schriftelijke vastleggingIn de brief van 31 augustus 1999 aan de voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal heb ik u het volgende bericht: «Het is uitdrukkelijk
mijn wens (en die van het College) dat de beide officieren aan de hand van
een controleerbare analyse zichtbaar maken welke sporen en/of geruchten zich
lenen voor verder strafrechtelijk onderzoek en voor welke dat niet geldt omdat
de beschikbare informatie te summier of te onbetrouwbaar is, of onrechtmatig
verkregen». Het College heeft de coördinerend officieren van justitie
laten weten dat het er methodisch buitengewoon belang aan hecht dat de stap
voor stap genomen besluiten berusten op een transparante en evenwichtige motivering,
die is onderbouwd aan de hand van een controleerbare analyse van het beschikbare
onderzoeksmateriaal. De beide coördinerend officieren van justitie
zullen deze wensen tot leidraad nemen. Dit betekent in elk geval dat zij zo
veel mogelijk hun werkzaamheden schriftelijk vastleggen in journaals, memoranda,
gespreksverslagen en telefoonnotities. De zojuist bedoelde controleerbaarheid
strekt er primair toe dat het College en ikzelf de door de coördinerend
officieren van justitie genomen beslissingen kunnen toetsen.1.6. AfsluitingDoor de aanstelling van een coördinerend officier van justitie en
een coördinerend CID-officier van justitie, die meer dan voorheen de
verschillende deelonderzoeken zullen coördineren, zullen aansturen en
met elkaar in verband zullen brengen (ook op detailniveau, waar voor hun beider
aanstelling vooral werd afgestemd op hoofdlijnen) en door de bijzondere gezagsstructuur
met rechtstreekse aansturing van het College, heeft het onderzoek een extra
impuls gekregen die bevordert dat de onderzoeksdoelen eerder bereikt zullen
worden.Daarnaast wordt ten aanzien van het tot dusverre in het post-FORT-traject
verzamelde bewijsmateriaal, dat ook zal moeten dienen tot bewijsmateriaal
in de deelonderzoeken, nagegaan hoe dit bewijsmateriaal tot stand gekomen
is.Voorts kunnen in het coördinatieonderzoek zaken aan het licht komen
die een nieuw, nog niet benoemd, deelonderzoek, rechtvaardigen.In zoverre is er sprake van een verdieping, verbreding en uitbouw van
de onderzoeken die tot dusverre hebben plaatsgehad.2. Stand van zaken inventariserend onderzoekIn het onderstaande zal aan de hand van een overzicht van de stand van
zaken ook ingegaan worden op de door de Vaste Commissie voor Justitie gestelde
vragen 19 tot en met 21. Ook zal antwoord worden gegeven op de door de Vaste
Commissie voor Financiën op 14 oktober aan de staatssecretaris van Financiën
en mijzelf gestelde vragen.In mijn brief van 31 augustus gaf ik aan dat er onder verantwoordelijkheid
van de departementen van Financiën en Justitie een inventarisatie zou
moeten worden gemaakt van de bijzondere risico's die de positie van Nederland
als distributieland met zich meebrengt voor de invoer van (hoog) criminele
goederen. Het gaat hier dus niet om een verkennend onderzoek zoals wij dat
kennen uit de wet Bijzondere Opsporings Bevoegdheden. Een dergelijk verkennend
onderzoek dient immers om te onderzoeken of er een strafrechtelijk onderzoek
gestart kan cq moet worden. Bij dit inventariserend onderzoek is dat niet
aan de orde. Het onderzoek richt zich immers niet op personen maar op processen
en structuren.In goed overleg met mijn ambtgenoot van Financiën is de opzet en
bemensing van het inventariserend onderzoek inmiddels vrijwel afgerond.De verantwoordelijkheid van beide departementen wordt vorm gegeven door
het op hoog ambtelijk niveau benoemen van een voorzitter en vice-voorzitter
aan de Stuurgroep Inventariserend Onderzoek. Het secretariaat van deze stuurgroep
berust bij het ministerie van Financiën. De stuurgroep zal het onderzoek
coördineren en aansturen. In de stuurgroep wordt voorts geparticipeerd
door ambtenaren van de meest betrokken directies van beide departementen alsmede
door medewerkers van de divisie Douane, van het Openbaar Ministerie en van
de politie. Ook zal voorzien worden in deelname vanuit de wetenschappelijke
sector in de stuurgroep.Op deze wijze menen mijn ambtgenoot van Financiën en ik een goed
evenwicht te hebben gevonden tussen beleidsmatige kennis en expertise enerzijds
en praktijkkennis en expertise uit het veld. Het is de bedoeling dat de stuurgroep zich op een aantal onderdelen laat
adviseren door externe deskundigen. De gedachten gaan hierbij in ieder geval
uit naar wetenschappelijke expertise op het gebied van de vervoerseconomie,
aan expertise vanuit de (forensische) accountancy en eventueel aan expertise
vanuit de vervoersbranche zelf.Hierover zijn inmiddels oriënterende besprekingen gevoerd met een
aantal betrokkenen. De Stuurgroep is inmiddels gestart met zijn werkzaamheden
en heeft zich georiënteerd op een eerste onderzoeksopzet.Als uitgangspunten ter afbakening van de inventarisatie worden gehanteerd:– De inventarisatie beperkt zich tot de bestudering van fenomenen
en processen en richt zich niet op personen of op concrete gevallen– Het maken van een schets van de bijzondere kenmerken van een transito-
en distributieland als Nederland– De positiebepaling van de douane bij de interventie in het logistieke
proces;– De duiding van bijzondere risico's– Een inventarisatie van de bestaande maatregelen ter beperking
van risico's (bijvoorbeeld risico-analyse, antecentenonderzoeken, integriteitsbevordering)– Het formuleren van aanbevelingen tot verbetering van de risico
beheersingHet onderzoek richt zich, gelet op de in het kader van de rapportage van
de commissie-Kalsbeek beschikbaar gekomen bevindingen met betrekking tot de
zogenoemde parallelimporten, in eerste instantie op vervoer met containers
via de zeehavens, op het gevaar van corruptie en op de illegale invoer van
cocaine, wapens, springstoffen en andere hoog criminele goederen.In dit onderzoek zal onder meer feitelijk inzicht moeten worden gegenereerd
in de vraag of en zo ja hoe parallele importen kunnen hebben plaatsgevonden.
Zoals hierboven is aangegeven zal ook de douane bij dit onderzoek betrokken
zijn. Ik wijs er in dit verband op dat de commissie-Kalsbeek op blz. 196 van
haar rapport stelt dat zij «is gestuit op documenten, bestaande uit
verklaringen an analyses, waaruit blijkt dat er sprake is (geweest) van parallelimporten
cocaine». De betrokken verklaringen en analyses zijn niet met de douane
besproken aangezien zij deel uit maken van het in 1996 gestarte strafrechtelijk
onderzoek inzake post-Fort. Zoals bekend had en heeft dit onderzoek (waarover
ik eerder in deze brief uitgebreid sprak) onder meer tot doel om onderzoek
te doen naar de parallel-importen in de periode 1991–1994 en daarna.Het eerste deel van het inventariserend onderzoek zal vooral feitelijk
van aard zijn. Met name gaat het er dan om inzicht te geven in de structuur
van vervoersstromen en in de rol van de primair toezichthoudende overheidsinstanties
en – voorzover van belang – van betrokkenen in het bedrijfsleven.
Bij dit deel van het onderzoek zullen waarschijnlijk externen worden betrokken.Vervolgens is het de bedoeling om risico's en zwakke plekken zoveel mogelijk
in kaart te brengen inclusief risico's op het gebied van integriteit. Het
is niet zo dat wij op voorhand zaken als risicofactor benoemen (bijv. de drugswetgeving
of het strafsysteem). Niet geheel uit te sluiten is echter dat dergelijke
factoren gaandeweg het onderzoek in beeld zullen kunnen komen maar een vooropgezet
doel is dat allerminst. Ook in deze fase zal naar verwachting op onderdelen
van externen gebruik worden gemaakt.Tenslotte zal het onderzoek worden afgerond met het formuleren van praktische
aanbevelingen om risico's weg te nemen dan wel te beperken.Het streven is er op gericht om de Kamer in het tweede kwartaal van het
jaar 2000 over de uitkomsten van het inventariserend onderzoek te informeren.3. Stand van zaken evaluatieonderzoekIn mijn brief van 31 augustus jl. heb ik naast een strafrechtelijk onderzoek
en een inventariserend onderzoek een procesevaluatie aangekondigd van het
post-Fort onderzoek. Behalve dat een dergelijke evaluatie meer inzicht kan
verschaffen in de wijze waarop de opsporing in het post-Fort onderzoek gestalte
heeft gekregen is de toegevoegde waarde van dit onderzoek naar mijn mening
ook gelegen in het feit dat het leermomenten kan opleveren voor toekomstige
opsporingsonderzoeken. In het onderstaande wordt de stand van zaken tot op
dit moment beschreven. In deze stand van zaken zijn tevens de antwoorden verwerkt
op de feitelijke vragen die de Vaste Commissie voor Justitie mij heeft gesteld
over dit deel van het integraal onderzoek. Concreet gaat het om de vragen
22, 23, 24 en 28.3.1. UitvoerdersDe evaluatie van het post-Fort onderzoek is opgedragen aan het Wetenschappelijk
Onderzoek- en Documentatie Centrum (WODC) van mijn ministerie. Zoals u bekend,
verleent het WODC wetenschappelijke ondersteuning aan de justitiële beleidsontwikkeling
en staat de onafhankelijkheid van het centrum bij het verrichten van wetenschappelijke
activiteiten buiten kijf. Aan de onafhankelijkheid van de onderzoekers die
voor de evaluatie van het post-Fort onderzoek zorg zullen dragen, hoeft derhalve
niet te worden getwijfeld. Het onderzoek zal worden verricht op een nader
te bepalen locatie, waarbij de noodzakelijke voorzieningen worden getroffen
om de vertrouwelijkheid en veiligheid van de onderzoeksgegevens te waarborgen.3.2. Wijze van uitvoeringDe onderzoekers zullen in januari 2000 een begin maken met een haalbaarheidsonderzoek.
Hierin worden de mogelijkheden tot het doen van onderzoek verkend en de beschikbare
schriftelijke bronnen geïnventariseerd. Op basis van deze eerste analyse
en verkennende gesprekken met een aantal sleutelfiguren zal het onderzoek
worden afgebakend. Naar verwachting medio 2000 zal duidelijk zijn waarop het
evaluatieonderzoek zich zal toespitsen.Om interferentie met de lopende strafrechtelijke onderzoeken onder leiding
van de coördinerende officieren van justitie te voorkomen verdient het
overweging om ten aanzien van de procesevaluatie een scheiding aan te brengen
tussen twee onderzoeksperioden. De eerste periode beslaat het tijdvak vanaf
de totstandkoming van het Fort-onderzoek van de Rijksrecherche tot en met
de publicatie van het rapport van de TCEO (ruwweg de periode 1996–1999).
De tweede periode heeft betrekking op de opsporingsactiviteiten die momenteel
aan de dag worden gelegd. Deze periode vangt aan bij de aanstelling van de
twee coördinerende officieren van justitie en eindigt bij de sluiting
van het laatste strafrechtelijke deelonderzoek dat valt onder de noemer «post-Fort».
Naar mijn mening is het raadzaam dat de evaluatie zich in eerste instantie
richt op het rechercheproces in de periode 1996–1999. Wellicht kan hierover
afzonderlijk gerapporteerd worden. In een later stadium zouden dan de thans
lopende en in de nabije toekomst te verrichten opsporingsactiviteiten kunnen
worden geëvalueerd.De evaluatie zal plaatsvinden aan de hand van de analyse van relevante
documenten en het houden van interviews met sleutelfunctionarissen. Hierbij
zal, zoals ik reeds eerder aankondigde in mijn brief van 31 augustus jl.,
gewerkt worden volgens de zogenaamde L.E.G.O.-systematiek1. Het door het WODC ontworpen L.E.G.O.-instrument is gefaseerd en modulair
opgebouwd. Het grote voordeel van deze structuur is dat zowel op bepaalde
elementen en beslismomenten de nadruk kan worden gelegd, als ook dat ex post
een opsporingsonderzoek integraal aan een kritische toets kan worden onderworpen.
Een modulaire opbouw maakt het tevens mogelijk specifieke functionarissen
te betrekken bij specifieke thema's.In het kader van het post-Fort onderzoek zal in ieder geval aandacht moeten
worden besteed aan de volgende fases:– De aanleiding tot het onderzoek, het vooroverleg en het plan van
aanpak– Het verkennend onderzoek– Het tactisch en financieel onderzoek– De resultatenPer fase zal aandacht worden besteed aan:– De verrichte activiteiten– De aansturing en het managen daarvan– De eventuele externe druk die op het onderzoek heeft gerust– De afwegingen die zijn gemaakt ten aanzien van de te nemen risico'sHet feit dat voor elementen als aansturing en externe druk ruimte is gereserveerd,
impliceert dat in de WODC-evaluatie ook aandacht zal worden besteed aan de
communicatie en de verantwoordelijkheidsverdelingen tussen (de top van) het
ministerie van Justitie en het College van Procureurs-Generaal. Ik voeg hier
aan toe dat de evaluatie zich niet uitsluitend richt op factoren die een optimaal
resultaat mogelijk in de weg hebben gestaan, maar ook op de positieve ervaringen
die in de recherchepraktijk zijn opgedaan. Het uitgangspunt van het evalueren
van opsporingsonderzoek is immers dat de verschillende bij de opsporingspraktijk
betrokken organisaties door middel van een terugblik lering kunnen trekken
uit de activiteiten die zij hebben ontplooid.Het L.E.G.O.-instrument is op ruime schaal verspreid binnen de opsporingsdiensten
en het OM en is reeds verschillende malen gebruikt. Voorbeelden van dit gebruik
zijn onder andere te vinden in de evaluatie van het 4M-onderzoek van het Kernteam
Noord-oost Nederland, de evaluatie van twee fraudeonderzoeken in de regio
Twente, vier zelfevaluaties van onderzoeken van de interregionale fraudeteams
en de zelfevaluatie door het kernteam Zuid, in samenwerking met het parket
 's-Hertogenbosch, van het zogenaamde «sneeuwbalonderzoek».3.3. Toegankelijkheid van het onderzoeksmateriaalOm de evaluatie te doen slagen is het noodzakelijk dat de onderzoekers
de beschikking krijgen over alle informatie die in het kader van het post-Fort
onderzoek verzameld is. Ik zal het College van procureurs-generaal en de ambtelijke
top van mijn departement opdracht geven alle medewerking aan het onderzoek
te verlenen en te garanderen dat de onderzoekers toegang krijgen tot alle
onder het departement en het College ressorterende stukken die voor de evaluatie
van belang zijn. Door middel van een brief aan mijn ambtsgenoten van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, Financiën, Economische Zaken en Defensie
beoog ik hetzelfde effect te bewerkstelligen ten aanzien van de diensten die
onder hun beheer vallen.3.4. PublicatieDe bevindingen van de procesevaluatie zullen openbaar worden gemaakt en
aan uw Kamer ter beschikking worden gesteld. Ik houd om eerder genoemde
redenen de mogelijkheid open van twee publicaties. De eindrapportage van het
onderzoek zal, om interferentie met het lopende strafrechtelijke onderzoek
te voorkomen, pas na afloop van het strafrechtelijke onderzoek worden gepubliceerd.Teneinde de voortgang van het onderzoek te bewaken zal een kleine begeleidingscommissie
worden ingesteld.4. AfsluitingMet het bovenstaande hoop ik u inzicht te hebben gegeven in de stand van
zaken op de drie onderdelen van het integraal onderzoek. Vanzelfsprekend ben
ik gaarne bereid om in mondeling overleg met u nadere toelichting te verschaffen.
Gelet op mijn wens om voortvarend verder te kunnen gaan met het integraal
onderzoek zou ik het op prijs stellen om nog dit kalenderjaar met u van gedachten
te kunnen wisselen over de voorliggende voortgangsrapportage.Voor een groot gedeelte zal dat naar mijn inschatting in het openbaar
kunnen. Met name daar waar het om (delen van) het strafrechtelijk onderzoek
gaat zal dat in mijn optiek echter in vertrouwelijk overleg moeten plaatsvinden.De Minister van Justitie,A. H. KorthalsXNoot1De afkorting L.E.G.O. staat voor «Leren door middel van het evalueren
van grootschalige onderzoeken». Het instrument in kwestie is in 1997
door het WODC ontwikkeld en aan de opsporingspraktijk aangeboden ten behoeve
van zelfevaluatie. Momenteel wordt binnen het WODC gewerkt aan een verbeterde
versie van het instrument. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26269-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl