Raad voor Economische en Financiële Zaken; Verslag algemeen overleg ter voorbereiding van de Ecofin-Raad van 27-11-1995, in het bijzonder het EMU-dossier
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 21501-07, nr. 154

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-01-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

21501-07 nr. 154

20-12-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de ministerDiscussie in tweede termijnOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 21501-07Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 55 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
21 501-07Ecofin-Raadnr. 154VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 20 december 1995De vaste commissie voor Financiën1 heeft
op 23 november 1995 overleg gevoerd met minister Zalm van Financiën ter voorbereiding van de Ecofin-Raad van 27 november 1995, in het bijzonder
over het EMU-dossier. Het overleg vond plaats aan de hand van de brief
van de minister d.d. 21 november 1995 over de stand van zaken EMU (kamerstuk
24 400, IX-B, nr. 16) en de geannoteerde agenda voor de Ecofin-Raad van
27 november 1995 (kamerstuk 21 501-07, nr. 151).Van het overleg brengt de commissie als volgt beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Hoogervorst (VVD) vond de notitie over de stand van
zaken EMU nogal teleurstellend. De notitie is sterk procedureel van aard,
terwijl er de laatste weken toch nieuwe ontwikkelingen zijn geweest. Zo heeft
de Duitse minister Waigel een aantal vergaande voorstellen gedaan en hij had
verwacht dat daar in de notitie nader op zou zijn ingegaan. In het bijzonder
heeft minister Waigel een plan gelanceerd om ook na de totstandkoming van
de EMU de budgettaire discipline te handhaven door middel van een stabiliteitspact,
hetgeen inmiddels warm is onthaald door de Nederlandse minister. De heer Hoogervorst
leek de vrees voor verslapping van de discipline na 1999 terecht en had dan
ook al eerder erop aangedrongen op de komende IGC een besluit te nemen tot
aanscherping van het sanctie-instrumentarium.Hij had er begrip voor dat veel lidstaten zeer aarzelend staan ten opzichte
van het wijzigen van het EMU-verdrag, want het risico is groot dat de zwakkere
lidstaten dan gaan dwarsliggen, maar anderzijds vond hij het ook niet juist
om zonder verdragswijziging toch materieel het Verdrag flink aan te scherpen.
Van dat laatste zal sprake zijn als de voorstellen van minister Waigel worden
gevolgd. Die houden immers o.a. in dat de nu al in het Verdrag voorziene mogelijke
sancties in de vorm van renteloze deposito's en boetes automatisch ingaan
als zich een bepaalde situatie voordoet. Dit zou betekenen dat bijvoorbeeld
Frankrijk in de afgelopen jaren al 2,25% van het bruto binnenlands produkt
in renteloze deposito's had moeten aanhouden, terwijl circa de helft daarvan
(zo'n 10 mld.) al in een boete zou moeten zijn omgezet. Het leek hem zeer
twijfelachtig of een land als Frankrijk ooit bereid zou zijn om zo'n boete
te betalen. Minstens even verstrekkend zijn de voorstellen van minister Waigel tot
aanscherping van de budgettaire criteria: de EMU-landen zouden zich moeten
verplichten om in normale economische tijden te streven naar een begrotingstekort
van 1% van het bruto binnenlands produkt, waardoor de EMU-norm van 3% in tijden
van recessie als bovengrens zou kunnen functioneren. Verder staat minister
Waigel de invoering van een Europese stabiliteitsraad voor die de lidstaten
richtlijnen over het te voeren begrotingsbeleid kan verstrekken. Duitsland
ziet hierin kennelijk de voorloper van een soort Europees ministerie van financiën.Met al deze voorstellen wordt potentieel de budgettaire soevereiniteit
van de lidstaten aanmerkelijk beknot. Het leek de heer Hoogervorst niet aanvaardbaar
om deze belangrijke zaken in een soort herenakkoord te regelen en hij vond
daarom dat het EMU-verdrag toch op de komende IGC onder de loep zal moeten
worden genomen. Daar is die conferentie trouwens mede voor bedoeld. Er staan
hierbij zeer grote belangen op het spel en die kunnen niet worden geregeld
in informele afspraken. Zo behoeft invoering van een systeem van automatische
boetes zeker parlementaire goedkeuring.Op zichzelf bestaat de mogelijkheid dat de voorstellen over een stabiliteitspact
niet méér zijn dan een soort intentieverklaring ten behoeve
van de Duitse publieke opinie. In dat geval zal hier echter zeker niet de
disciplinerende werking van uitgaan die kennelijk wordt beoogd.Het had de heer Hoogervorst verbaasd dat de president van De Nederlandsche
Bank enerzijds pleit voor spijkerharde toepassing van de criteria en anderzijds
geen gelegenheid onbenut laat om de verwachting uit te spreken dat een land
als België gewoon met de EMU zal kunnen meedoen. Ook EU-commissaris De
Silguy heeft recent nog gezegd het zeer waarschijnlijk te achten dat België
tot de EMU wordt toegelaten. België staat er echter slecht voor en het
zal voor dit land een zware toer worden om aan de EMU-criteria te voldoen.
De recente uitlatingen over België laten dan ook zien dat het risico
van een politieke deal over de EMU levensgroot is. Weliswaar wordt erop gerekend
dat Duitsland wel garant zal staan voor een strikte toepassing van de criteria,
maar de heer Hoogervorst betwijfelde toch of daarvan uitgegaan mag worden.
Zo moet worden bedacht dat zelfs voor Duitsland dreigt dat het niet aan de
criteria zal kunnen voldoen, zoals een topeconoom van de Bundesbank onlangs
heeft gezegd, terwijl ook de EMI-president heeft gewaarschuwd voor overschrijding
door Duitsland van de staatsschuld-norm. Bovendien geldt dat de EMU van meet
af aan voor Duitsland niet primair een economisch, maar een politiek project
is geweest. De EMU is voor Duitsland vooral het vliegwiel voor een Europese
Politieke Unie en de kans bestaat dan ook dat uiteindelijk politieke motieven
de doorslag zullen geven, ten koste van de economische degelijkheid. Voor
Nederland betekent dit dat het zelfs in een monetair bondgenootschap met Duitsland
uiterst waakzaam dient te blijven. Voor Nederland staat er immers veel op
het spel.De heer De Jong (CDA) vroeg om de uitkomsten van de door de
Europese Commissie op te maken balans over fraudebestrijding (punt 1 van de
geannoteerde Ecofin-agenda) aan de Kamer mee te delen, opdat ze kunnen worden
betrokken bij het algemeen overleg over fraudebestrijding waar ook zal worden
gesproken over het jaarverslag van het Europese Rekenhof.Verder vroeg hij bij punt 2 van de geannoteerde agenda of de drie fasen
voor goed financieel beheer die hier worden beschreven, te vergelijken zijn
met de Nederlandse operatie comptabel bestel. Hij was voorstander van een
straffe operatie in de Unie, opdat het financieel beheer in de Unie op eenzelfde
peil komt te liggen als in Nederland het geval is na de operatie comptabel
bestel.Het sprak hem vooral aan dat de Duitse minister van financiën de
discussie over de EMU heeft aangezwengeld op een moment dat het nog zinvol
is, namelijk ruim vóór het moment waarop moet worden bepaald
welke landen al dan niet tot de EMU kunnen toetreden. Hij hield echter zijn
hart vast voor de komende discussie over dat onderwerp, nu bijvoorbeeld Italië
boos de vergaderzaal verlaat en stelt dat de nationale ziel van de Italianen
is gekrenkt, als wordt vastgesteld dat dit land nog lang niet aan de normen
voldoet. Bovendien begint Italië alweer uitstel te bepleiten, hetgeen
de heer De Jong zeer gevaarlijk vond omdat uitstel hier al snel afstel wordt,
terwijl andere landen die nog niet gereed zijn voor toetreding tot de EMU,
proberen allerlei nieuwe criteria eraan toe te voegen, zoals Zweden dat een
werkgelegenheidscriterium bepleit. Zijn standpunt was: geen gesjoemel met
criteria, geen nieuwe criteria erbij en ook geen uitstel. Wel zal over enkele
maanden duidelijk moeten zijn welke programma's de diverse landen zullen moeten
volgen om zich, in eerste instantie eind 1996, te kwalificeren voor toetreding
tot de EMU.Inmiddels is de vraag in discussie gekomen of wellicht enige soepelheid
met de criteria moet worden betracht teneinde landen die net niet aan de criteria
voldoen, toch mee te laten doen, met als argument dat zij dan kunnen profiteren
van de convergentie-winst die binnen de EMU kan worden behaald. De heer De
Jong voelde daar niet voor. Het leek hem verstandiger als voor de landen die
net niet aan de criteria voldoen, een programma wordt opgesteld dat vrijwel
overeenkomt met het programma dat voor hen zou gelden als zij wèl tot
de kopgroep zouden hebben behoord. Op die manier kunnen zij toch grotendeels
profiteren van de fiscale en financiële discipline die uitgaat van een
monetaire unie en worden ze dicht bij de kopgroep gehouden.Bij het stabiliteitspact zoals bepleit door minister Waigel, vroeg hij
nog of dit een invulling is van reeds in het Verdrag vastgelegde criteria
voor de periode nadat de EMU van start is gegaan. Of gaat het om een nieuwe
zaak die volgens minister Waigel eigenlijk in het Verdrag zou moeten staan?
Het Financieele Dagblad heeft onlangs gesteld dat de nu in het Verdrag opgenomen
garanties voor het goede gedrag van landen nadàt de EMU van start is
gegaan, gemakkelijk te ontwijken zijn en niet veel voorstellen.In ieder geval vond hij het verheugend dat de discussie is gestart over
de discipline die moet worden betracht na het van start gaan van de EMU. Het
gaat om de wil en de noodzaak van een coördinatie binnen een monetaire
unie van het monetaire, het fiscale en het overige sociaal-economische beleid.
Het verderliggende doel van een monetaire unie is inderdaad een politieke
unie en daar is het vooral Duitsland om te doen, maar voor Nederland is het
van belang om de politieke inbedding van Duitsland binnen Europa te garanderen.
Nu daarvoor noodzakelijk is dat de EMU aan stringente criteria voldoet, vond
hij de politieke unie in Europa die prijs waard. Juist daarom had hij ervoor
gepleit niet te sjoemelen met de criteria.Nederland heeft onlangs een onvoldoende gekregen van de Europese centrale
bank in oprichting, omdat het nog niet het budgettaire gedrag vertoont dat
dienstig zou zijn voor landen die serieus doende zijn om tijdig aan de criteria
te voldoen. Voor Nederland schort het aan de schuldquote; die is op dit moment
te hoog en daalt niet of onvoldoende. Eerder dit jaar heeft Nederland ook
al een onvoldoende rapportcijfer gekregen. Het tekort over 1996 zou ruim onder
de 2,8% BBP moeten liggen en meevallers zouden hoofdzakelijk voor schuldsanering
moeten worden aangewend, zo werd toen gezegd. Hij zou graag zien dat alle
fracties in de Kamer, ook de PvdA-fractie, zich scharen achter de doelstelling
om alles op alles te zetten teneinde tijdig te voldoen aan de EMU-criteria.
Nederland zou zich werkelijk belachelijk maken als het daar niet tijdig aan
zou kunnen voldoen omdat het te weinig prioriteit zou geven aan schuldreductie.
De president van De Nederlandsche Bank heeft voorgesteld om daartoe elk jaar
de schuldquote met twee procentpunt te verminderen, maar dat leek de heer
De Jong weer wat te veel van het goede, want dan zou het financieringstekort
in één keer op 1% gebracht moeten worden, hetgeen al te draconisch
is. Anderzijds is het in het regeerakkoord uitgezette pad zeker niet voldoende
en er dient dan ook absolute prioriteit aan schuldreductie te worden gegeven.
Het leek hem haalbaar om dan te streven naar een financieringstekort dat aan
het eind van de huidige kabinetsperiode dichter bij de 1% dan bij de 2% ligt.Voor de invoering van één Europese munt wordt een termijn
van drie jaar genoemd. Hij had begrepen dat die termijn volgens VNO-NCW veel
te lang is, omdat dit onwillige landen volop de gelegenheid geeft om de zaak
te traineren en ervoor te zorgen dat het uiteindelijk niet lukt. Ook de middenstand
voelt, zo had hij begrepen, vanwege de zeer hoge kosten absoluut niet voor
een situatie waarin drie jaar lang twee verschillende soorten munten naast
elkaar bestaan. Is de minister met het oog hierop bereid een kortere termijn
te bepleiten?De heer Ybema (D66) vroeg naar aanleiding van de EMU-notitie
die ook hij nogal procedureel van aard vond, of er in formele zin nog iets
gebeurt met de datum van 1 januari 1997, de volgens het Verdrag van Maastricht
vroegst mogelijke datum van ingang van de EMU. Zal toch nog een bepaalde procedure
in werking worden gesteld om vast te stellen dat er geen voldoende meerderheid
van lidstaten is die zich per 1 januari 1997 kwalificeert?Veel realistischer is uiteraard een start van de EMU per 1 januari 1999,
waarover begin 1998 zal moeten worden beslist. Inmiddels is er in het parlement
een toenemende bewustwording over de ernst van het proces en dat weerspiegelt
zich in de opstelling jegens het budgettair beleid in de begroting-1996, terwijl
de begroting-1997 breed wordt gezien als een cruciaal stuk voor de kwalificatie
voor de derde fase. Ook in andere lidstaten is sprake van een toenemende bewustwording.
Zo wordt in Italië nu serieus gesproken over versterking van de budgetdiscipline,
is in Oostenrijk zelfs een kabinetscrisis ontstaan in verband met de derde
fase en zijn in België vrij ingrijpende voorstellen inzake belastingverhoging
gedaan. De heer Ybema ging ervan uit dat de economische repercussies voor
lidstaten die zich niet weten te kwalificeren, vrij groot kunnen zijn, omdat
ze dan in de ogen van de hele wereld een onvoldoende hebben gekregen. Dit
zal in de praktijk een aansporing voor de diverse lidstaten zijn om toch het
uiterste te doen om zich te kwalificeren.Hij vond dat de vastgestelde criteria noch versoepeld, noch aangescherpt
zouden moeten worden. Zowel versoepeling als aanscherping zou veel onzekerheid
veroorzaken en waarschijnlijk grote risico's met zich brengen. Hij had de
indruk dat minister Waigel weliswaar enige keren heeft geprobeerd de discussie
over aanscherping aan te zwengelen, wellicht mede om tegendruk te bieden aan
ideeën van o.a. Frankrijk over versoepeling, maar dat deze pogingen inmiddels
zijn gecorrigeerd door de Duitse bondskanselier die heeft uitgesproken dat
de vastgestelde criteria gehandhaafd dienen te worden. Is deze indruk juist?Voor Nederland ligt het probleem vooral in de schuldquote. Die zal in
de begroting-1997 in ieder geval betekenisvol moeten dalen. Zelf dacht hij,
als richtsnoer, aan een percentage van 75 eind 1998. Hij was dan ook bezorgd
over de recente uitspraken van de heer Van der Ploeg die neerkomen op een
pleidooi om de extra onderuitputting in de begroting-1995 te «verjubelen»,
terwijl er inmiddels sprake is van tegenvallers in de belastingopbrengst.
De heer Ybema vond dit het verkeerde signaal op het verkeerde moment. Verder
lijkt de Europese Commissie nogal optimistisch over het aantal lidstaten dat
zich per 1 januari 1999 zal kwalificeren. Commissaris De Silguy heeft een
aantal van acht genoemd en daaraan toegevoegd dat wellicht nog drie andere
zich zullen kwalificeren. De heer Ybema zou dat op zichzelf een fraai resultaat
vinden, maar hij had toch de indruk dat hiermee de deur naar kwalificatie
voor de EMU al te zeer wordt opengezet. Bovendien had hij de indruk dat velen zich nog niet goed de economische betekenis van de derde fase
realiseren. Het gaat hier niet om een of ander speeltje, maar om iets dat
direct harde economische en politieke consequenties heeft.Over de vraag wat de situatie zal zijn na het van start gaan van de derde
fase, ontstaat steeds meer onduidelijkheid. Er zitten op dit punt enige losse
einden in het Verdrag van Maastricht en het is niet precies duidelijk in welke
mate de afgesproken criteria voor kwalificatie ook na het ingaan van de derde
fase blijven gelden. De heer Ybema meende dat in die situatie de criteria
zeker niet versoepeld kunnen worden. Na het ingaan van de derde fase zullen
de deelnemende lidstaten zich juist steeds verder naar elkaar toe moeten bewegen.
Zijn er al concrete plannen op dit punt en wordt ook nagedacht over mogelijke
spanningen ten opzichte van de valuta van de lidstaten die niet per 1 januari
1999 aan de derde fase gaan deelnemen? Het niet kwalificeren zal niet gunstig
zijn voor het internationale vertrouwen en dat kan leiden tot speculaties
tegen de valuta van de betreffende landen.De opting out-clausule die door Denemarken en het Verenigd Koninkrijk
is bedongen, vormt in de periode tot 1 januari 1999 een onzekere factor. Kan
wellicht meer duidelijkheid van die landen worden verkregen over de vraag
of zij ook van die clausule gebruik zullen maken?Over de vraag of instemming van het parlement nodig is voor deelneming
aan de derde fase, is in een eerdere discussie onduidelijkheid blijven bestaan
en ook de brief van 21 november geeft hierover geen uitsluitsel. Hoe denkt
de minister hierover?Tenslotte vond ook de heer Ybema een termijn van drie jaar voor invoering
van een gemeenschappelijke munt aan de lange kant. Door zo'n lange termijn
ontstaat er trouwens ook weer onzekerheid en de mogelijkheid van speculatie.
Hij pleitte ervoor om, als eenmaal is besloten om van start te gaan met de
derde fase, daarmee dan vervolgens snel voortgang te maken.De heer Schutte (GPV) ging ervan uit dat vandaag het eerste
deel van de toegezegde EMU-notitie ter bespreking voorligt. Dit deel is inderdaad
vrij sterk procedureel van aard. Bij de financiële beschouwingen had
hij gevraagd om een bredere notitie over de totstandkoming van de EMU, o.a.
over de vraag hoe de EMU politiek ingebed zal worden. Deze notitie is ook
toegezegd, maar er is direct bij opgemerkt dat het niet mogelijk was deze
al in november uit te brengen. Hoe staat het op dit moment met de voorbereiding
van die bredere notitie?Formeel-juridisch ligt een en ander helder: in het Verdrag van Maastricht
zijn criteria geformuleerd. Ook hij vond dat daar niet aan gemorreld mag worden.
Wel moet worden bedacht dat daarmee de tweedeling van Europa een feit wordt
en dat het verstrekkende gevolgen voor een lidstaat kan hebben als officieel
moet worden vastgesteld dat deze niet met de EMU kan meedoen, zodat de verleiding
toch groot zal zijn om tot een nieuwe interpretatie van de criteria te komen.
Dan zal er echter uiteindelijk iets anders uit de bus komen dan de bedoeling
was bij de totstandkoming van het Verdrag van Maastricht en die weg wilde
hij zeker niet op. In dit verband vroeg ook hij of eind volgend jaar, als
moet worden vastgesteld of de EMU per 1 januari 1997 kan ingaan (waarop het
antwoord overigens al bekend is), tevens bekend wordt welke landen zich al
dan niet gekwalificeerd hebben. Zo ja, dan wordt eind volgend jaar al een
bepaald stempel op een aantal landen gezet, waaronder waarschijnlijk ook Nederland,
hetgeen wellicht negatieve gevolgen kan hebben.Naast de formeel-juridische benadering is er de politiek-maatschappelijke
werkelijkheid die zeker zo belangrijk is. Als er, in het bijzonder in Duitsland,
geen vertrouwen in de toekomst van de EMU is, komt er eenvoudigweg geen EMU.
Nederland heeft geen formele zeggenschap meer over de toetsing aan de criteria;
dat is in meerderheid door het Nederlandse parlement geaccepteerd bij de ratificatie
van het Verdrag van Maastricht en er wordt ook in de notitie nog
eens op gewezen. In het geval de mening postvat dat een bepaald effect van
het verdrag niet verantwoord is, is de politieke werkelijkheid uiteraard zodanig
dat dit in discussie komt, maar Nederland kan daar dan niet zelf een beslissing
over nemen, maar zal dan in overleg met de landen die zich kwalificeren voor
de EMU, moeten nagaan of de gevolgen al dan niet aanvaardbaar zijn. Dat heeft
alles te maken met het vertrouwen van de diverse landen in de toekomstige
EMU.Hij was uiteraard bekend met de uitspraak van het Duitse constitutionele
hof dat de Duitse Bondsdag te zijner tijd het recht heeft om te beslissen
over de toetsing aan de criteria voor toetreding tot de EMU, maar Nederland
kent helaas geen constitutioneel hof dat hierover een voor Nederland geldende
uitspraak zou kunnen doen. Het leek hem wel mogelijk dat het Nederlandse parlement
hierover een uitspraak doet als het Duitse parlement dat ook doet, maar het
omgekeerde achtte hij, gezien de verhoudingen, niet mogelijk. Nederland kan
op dit punt dus niet het voortouw nemen en los van Duitsland gaan opereren.Voor het vertrouwen in de toekomstige EMU leek hem ook de herkenbaarheid
van de nieuwe munt van belang. Hij had begrepen dat wordt uitgegaan van een
eenheidsmunt, maar is het toch niet mogelijk om per land een verschillende
uitvoering van de munt te krijgen, met bijvoorbeeld een eigen beeldenaar en
een eigen taalgebruik? Hij kon zich niet voorstellen dat op de nieuwe munt
in negen talen de term «Europese Unie» komt te staan, maar kon
zich ook niet voorstellen dat één taal wordt uitgekozen. Juist
met een eigen beeldenaar en een eigen taalgebruik per land zal voor de burgers
de breuk met het verleden veel minder groot zijn.Tenslotte stelde de heer Schutte vast dat Nederland zich op dit moment
niet kwalificeert voor de EMU. In het bijzonder op het punt van de schuldreductie
gaat de ontwikkeling nog lang niet snel genoeg en hier zal dus hoge prioriteit
aan moeten worden gegeven. Ook hem waren uitspraken van kamerleden of vanwege
ministeries opgevallen waarin met een begerig oog wordt gekeken naar mogelijke
onderuitputting. Op zichzelf zijn die uitspraken begrijpelijk, maar als deze
worden gevolgd, komt er niets terecht van de doelstelling op het punt van
de schuldreductie en heeft Nederland het aan zichzelf te wijten wanneer het
zich over enige jaren inderdaad niet kwalificeert voor de EMU, met alle gevolgen
van dien.De heer Woltjer (PvdA) stelde voorop dat, ook al zijn er bijvoorbeeld
voor het Verenigd Koninkrijk en Denemarken specifieke bepalingen opgenomen,
voor alle lidstaten als uitgangspunt geldt: Verdrag is Verdrag. De in het
Verdrag opgenomen criteria gelden derhalve eind 1996, als voor de eerste keer
moet worden beoordeeld of een voldoende meerderheid van de lidstaten voldoet
aan de voorwaarden, en begin 1998 als het gaat om het ingaan van de EMU per
1 januari 1999. Op zichzelf zou de politieke opwinding hierover in EU-verband,
o.a. van de kant van Italië, dus verbazing moeten wekken, maar anderzijds
kan een en ander ook betekenen dat de formulering van de criteria toch problemen
geeft. De heer Woltjer vond ook dat dit langzamerhand in de praktijk blijkt.
Zo wordt in het criterium voor de schuldquote weliswaar een percentage van
60 genoemd, maar daar wordt ook bij gezegd dat bij een redelijke mate van
schuldreductie eveneens toetreding mogelijk is. Dat geeft derhalve ruimte
voor discussie en ook in algemene zin geldt vaak dat Europa toch niet zodanig
dwingend zaken oplegt dat er in de lidstaten geen ruimte meer zou zijn voor
een eigen politiek debat. Door o.a. de president van De Nederlandsche Bank
en de Duitse minister van financiën is trouwens regelmatig België
genoemd als een land dat zou kunnen toetreden tot de EMU en daarmee ligt vanzelf
al het punt van de schuldquote ter tafel.Nu doet Nederland al het nodige aan schuldreductie en de heer Woltjer
stond ook deelneming van Nederland aan de EMU voor, omdat hij de EMU
zag als een zeer belangrijk element van de voltooiing van de interne markt,
maar schuldreductie heeft ook negatieve consequenties en het is duidelijk
dat voor Nederland in de periode tot eind 1998 het percentage van 60 eenvoudigweg
niet haalbaar is. Hij wees in dit verband ook op de uitspraken van commissaris
De Silguy die vooral de nadruk legt op het begrotingstekort, niet zozeer op
de omvang van de staatsschuld, en opmerkt dat de werkloosheid slechts licht
zal afnemen, namelijk tot 9,5% over twee jaar. Dit punt van een mogelijke
blijvend hoge werkloosheid vond de heer Woltjer een belangrijk element.Daarnaast zijn problemen ontstaan door het feit dat in het Verdrag niet
is voorzien in bepalingen die de periode na de totstandkoming van de EMU betreffen.
Hij ging ervan uit dat daarom minister Waigel nu is gekomen met een aantal
suggesties, o.a. over een stabiliteitspact. Wat zou dan het institutionele
kader voor zo'n pact kunnen zijn? Als een lidstaat zo'n pact afwijst, zich
daarbij baserend op de tekst van het Verdrag, wat kan dan het gevolg hiervan
zijn? Hij wees er hierbij ook op dat juist door de discussie die over dit
punt is ontstaan, het draagvlak voor de EMU in Duitsland gevaar kan gaan lopen.
Moet dit punt daarom toch niet op de komende IGC worden ingebracht, hoewel
dat anderzijds weer het risico geeft dat de criteria voor toetreding worden
versoepeld? In dit verband rijst ook de vraag of een EMU wel tot stand kan
komen als één van de grote lidstaten niet aan de criteria blijkt
te voldoen. Is een EMU wel denkbaar zonder Frankrijk of Duitsland?Verder wees hij op de recente suggestie van de vroegere voorzitter van
de Europese Commissie (Delors) om in het kader van het monetaire beleid op
Europees niveau ook aandacht te geven aan werkgelegenheidsaspecten. Dit geldt
te meer ná de vorming van de EMU, want de afzonderlijke lidstaten worden
dan beperkt in hun mogelijkheden tot het voeren van een eigen beleid tot stimulering
van de werkgelegenheid en dan lijkt het nodig om op Europees niveau tot een
zekere mate van coördinatie te komen. Antwoord van de ministerDe minister bevestigde dat vandaag in feite het eerste deel
van de toegezegde EMU-notitie voorligt. Dit deel kon niet anders dan vrij
procedureel getint zijn, want pas na de Europese Raad te Madrid is er meer
duidelijkheid over het scenario voor de aanloop naar de totstandkoming van
de EMU en over de gedachte van een stabiliteitspact, zoals geopperd door minister
Waigel. Over de merites daarvan zal voor het eerst op de komende Ecofin-raad,
waarschijnlijk tijdens de lunch, van gedachten worden gewisseld en tevoren
zal er ook in de Nederlandse ministerraad over worden gesproken. Het volgende,
bredere deel van de notitie zal op een later moment worden uitgebracht. Waarschijnlijk
zal deze vooral zijn gericht op de komende IGC, met de EMU als een gegeven
op de achtergrond.Interessant aan het voorstel-Waigel inzake een stabiliteitspact vond de
minister vooral, dat hiermee wordt geprobeerd antwoord te geven op de vraag
hoe moet worden gehandeld als een land zich na de toetreding tot de derde
fase gaat misdragen. In het Verdrag is voorzien in de mogelijkheid van het
opleggen van een financiële sanctie, in het geval een lidstaat volhardt
in het nalaten om aanbevelingen van de Raad in de praktijk op te volgen. Overigens
moet hier zowel de Commissie als de Raad aan te pas moet komen, zodat het
opleggen van een financiële sanctie geen automatisme is, terwijl in het
voorstel-Waigel juist wèl van een zeker automatisme wordt uitgegaan,
waardoor allerlei politieke overwegingen geen rol meer kunnen spelen bij het
opleggen van sancties. In het voorstel-Waigel wordt geen begrotingstekort
van hooguit 1% voorgeschreven. Die 1% is vooral een langere termijn-oriëntatie
(ook Duitsland denkt niet eerder dan in het jaar 2000 op die 1% uit te komen) en hetzelfde geldt voor de stelling dat de groei van de collectieve
uitgaven achter dient te blijven bij de groei van het BBP. Dit soort zaken
leent zich, omdat de nationale soevereiniteit op budgettair terrein onaangetast
moet blijven, niet voor vastlegging in een verdrag tussen lidstaten.De bewindsman zag het voorstel-Waigel dan ook vooral als een goede opening
van de discussie over de vraag hoe gegarandeerd kan worden dat ook na het
in werking treden van de derde fase de discipline gehandhaafd blijft. Op dit
moment hoeft nog niet diep ingegaan te worden op de details. Bovendien liggen
er nog juridische vragen, in het bijzonder de vraag of een stabiliteitspact
wel binnen het Verdrag past, want voor aanpassing van het Verdrag voelen alle
ministers van Financiën, dus ook minister Waigel, zeker niet. De bewindsman
zag op zichzelf wel mogelijkheden om de tekst van de sanctiemogelijkheid van
het Verdrag in een soort wiskundige formule te vertalen en daarmee te depolitiseren.
Het Verdrag schrijft trouwens niet voor dat er een politiek oordeel moet komen
in het geval een lidstaat blijft afwijken van de aanbevelingen van de Raad.
Denkbaar is ook dat de kopgroeplanden op vrijwillige basis afspraken over
sancties maken, maar dat geeft anderzijds weer het probleem dat een nieuw
toetredende lidstaat op zichzelf niet aan dergelijke afspraken gebonden kan
worden. Daarom leek het hem toch het beste om een stabiliteitspact of een
andere regeling in het Verdrag in te passen, opdat het ook algemeen geldt.
Overigens dient in ieder geval te worden vastgelegd dat de opbrengst van eventuele
sancties alleen aan de kopgroeplanden ten goede komt; anders zou het zelfs
budgettair voordelig worden om niet in de kopgroep te zitten.In dit verband wees hij erop dat het voorbeeld van een mogelijke boete
van 10 mld. voor Frankrijk slaat op voorbije jaren. Ook Nederland heeft jaren
gekend met een begrotingstekort van 8 à 9%, maar inmiddels ligt het
begrotingstekort onder de 3% en het is de bedoeling om het nog verder te verlagen.
Het gaat nu alleen om het vinden van een mechanisme opdat landen die zijn
toegetreden tot de derde fase, ook daarna de discipline handhaven en in dat
kader vond hij het voorstel-Waigel interessant en wilde hij daar graag verder
over discussiëren. Hij zag dit voorstel, zoals hij al uiteen had gezet,
niet als een beknotting van de nationale soevereiniteit, althans niet als
een verdergaande beknotting dan al geldt bij de criteria voor toetreding tot
de derde fase, waar Nederland vrijwillig mee heeft ingestemd.Het was hem niet precies bekend welke uitspraken de president van De Nederlandsche
Bank over België heeft gedaan. Duidelijk is wel dat aan een land met
een zeer hoge schuldquote zwaardere eisen gesteld moeten worden op het punt
van het begrotingstekort, wil zich een vertrouwenwekkende ontwikkeling in
de richting van de 60% voordoen. In dit verband beaamde hij dat de Nederlandse
schuldquote op dit moment te hoog is en onvoldoende daalt en het leek hem
ook onmogelijk om bij een quotedaling van enkele tienden van procentpunten
in 1997 te betogen dat sprake is van een vertrouwenwekkende ontwikkeling in
de richting van de 60%. Weliswaar is er op dat punt een zekere marge en moeten
volgens het Verdrag «alle relevante factoren» in de beoordeling
worden betrokken, maar het is evident dat Nederland een redelijke daling van
de schuldquote moet kunnen laten zien om zich te kwalificeren voor de EMU.
De begroting-1997 zal dan ook sterk in het teken staan van het komende EMU-examen.Het moeten opgeven van de D-mark ligt in Duitsland gevoelig en met het
oog hierop wil Duitsland harde eisen ten aanzien van de kwaliteit van de nieuwe
munt, zoals strakke hantering van de vastgelegde criteria, garanties voor
de derde fase e.d. Voor het draagvlak in Duitsland leek hem dat van groot
belang. De veronderstelling dat Duitsland die eisen wel snel zal laten vallen
om buitenlands-politieke redenen, vond hij niet logisch. Ook de Nederlandse
regering meent dat de criteria strikt moeten worden toegepast, waarbij de
minister er nogmaals op wees dat bij het criterium van de schuldquote
een zekere marge aanwezig is, maar het criterium inzake het begrotingstekort
wel zeer strikt is geformuleerd.Inderdaad geven bepaalde activiteiten die nu worden ondernomen, bijvoorbeeld
het bepleiten van nieuwe criteria, het risico van uitstel en uiteindelijk
afstel van de EMU. Juist in landen als Zweden, Italië, Frankrijk (waar
zelfs een kabinetswisseling heeft plaatsgevonden), België en ook Nederland
blijkt het streven om te voldoen aan de budgettaire criteria van het Verdrag,
nu effecten op te leveren. Als dan via bepaalde formules de criteria zouden
worden afgezwakt of weer nieuwe criteria zouden worden gesteld, zou dat die
effecten zeker ongedaan maken.Gedurende de termijn van drie jaar zullen er geen Europese munten en bankbiljetten
zijn en kan alleen in het girale verkeer de nieuwe munt worden toegepast.
Bekorting van deze termijn is niet eenvoudig, vooral om technische redenen:
het vervaardigen van de nieuwe Europese bankbiljetten en munten en het aanpassen
van wetgeving en contracten op alle plaatsen waar wordt gesproken over «guldens».
De minister wilde zeker streven naar een kortere invoeringsperiode, maar het
was hem op dit moment niet mogelijk om die ook toe te zeggen. Overigens is
het de bedoeling om, zodra begin 1998 het besluit gevallen is over de vraag
welke landen meedoen met de derde fase, een concreet tijdschema op te stellen
voor alle dan te nemen stappen.In dit verband beaamde hij dat in de periode tussen het nemen van dit
besluit en de daadwerkelijke start van de derde fase op zichzelf nog speculatie
mogelijk is tegen de munten van de lidstaten die gaan meedoen met de EMU.
In die periode gelden immers nog geen onverbrekelijke wisselkoersen. Anderzijds
wees hij erop dat lidstaten die gaan meedoen met de EMU, moeten hebben voldaan
aan de vastgelegde criteria en dat bevordert juist weer de stabiliteit op
de wisselmarkten. Er is aan deze periode van circa een jaar niet te ontkomen,
want er moeten dan nog allerlei werkzaamheden worden verricht: de centrale
bank moet worden opgericht, het management moet worden aangewezen, er moet
personeel worden geworven en kantoorruimte gevonden e.d. Dit alles, waaronder
het punt van de mogelijke speculatie tijdens deze periode, heeft de aandacht
van het monetair comité en het EMI.Hij antwoordde bevestigend op de vraag of ook eind 1996 al zal worden
nagegaan of er een voldoende meerderheid is om de EMU per 1 januari 1997 te
laten ingaan. Hij ging er echter van uit dat dit een formaliteit zal zijn,
niet alleen omdat er dan volstrekt onvoldoende voorbereidingstijd zou zijn,
maar vooral omdat in het geheel niet te verwachten valt dat er eind 1996 al
een voldoende meerderheid zal zijn voor de start van de EMU. De beoordeling
vindt immers niet plaats op basis van begrotingen en prognoses, maar aan de
hand van realisaties en zelfs als alle begrotingen-1996 van de diverse lidstaten
in de praktijk uitkomen, is nu al te zien dat er geen voldoende meerderheid
van landen zal zijn die voldoen aan de criteria. Eind 1996 zal ook bekend
worden welke landen al wèl aan de criteria voldoen, hetgeen overigens
ook nu al bekend is in verband met de gebruikelijke excessieve tekorten-procedure.
In die zin gaat het dan ook zeker niet om een destabiliserend moment, waarvoor
kennelijk enigszins wordt gevreesd. Op dit moment voldoen alleen Duitsland,
Luxemburg en Ierland aan de criteria, waarbij voor Ierland geldt dat het criterium
van 60% voor de schuldquote nog niet is gehaald, maar wel een forse daling
van de schuldquote is ingezet en de verwachting bestaat dat dit zich de komende
jaren zal voortzetten.Mogelijke economische repercussies voor lidstaten die niet kunnen toetreden
tot de derde fase, worden onderkend en vormen daarmee ook een aansporing om
aan de criteria te gaan voldoen. Hier ligt mede een reden om ervoor te pleiten
dat de derde fase in de komende jaren van start gaat, want als steeds maar
wordt gewacht tot alle vijftien lidstaten zich gekwalificeerd hebben, verschuift
de ingangsdatum steeds verder naar de toekomst. Juist als in de komende jaren
een kopgroep van start gaat, zullen de overige landen geprikkeld
worden om zich snel te kwalificeren. Ook in de binnenlandse politiek zal het
een belangrijke impact hebben als een land niet mee kan doen met de kopgroep.Het ligt in het voornemen om na het ingaan van de derde fase tot een wisselkoersarrangement
te komen met de lidstaten die niet in de kopgroep zitten, waarbij het mogelijk
is dat dit arrangement voor afzonderlijke lidstaten uiteenloopt. Het belangrijkste
is uiteraard dat die lidstaten snel voortgang boeken met de convergentie;
dat is het beste instrument om de wisselkoersen te stabiliseren. De diverse
instrumenten, zoals aanbevelingen voor het begrotingsbeleid en de excessieve
tekorten-procedure, zullen dan ook na het ingaan van de derde fase gehanteerd
blijven voor de lidstaten die nog niet meedoen en in de Ecofin-Raad zal deze
lidstaten zoveel mogelijk steun worden verleend.De bewindsman verwachtte dat er begin 1998 tevens duidelijkheid zal komen
over de positie van Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Als zij voldoen
aan de criteria, zullen zij op dat moment moeten beslissen of zij met de kopgroep
willen meedoen.Op zichzelf is het natuurlijk mogelijk dat het Nederlandse parlement begin
1998 tot de conclusie komt dat deelneming aan de derde fase heilloos zou zijn,
gelet op alle omstandigheden. Hij ging ervan uit dat die conclusie dan overeen
zal komen met het oordeel van de Nederlandse regering; hij kon zich althans
niet voorstellen dat het parlement en de regering een andere zienswijze over
dit onderwerp zouden hebben. Als die conclusie dan wordt getrokken, zal de
regering vervolgens in EU-verband een vurig pleidooi houden om Nederland als
niet-gekwalificeerd te beschouwen. Hij zag dit alles overigens als een hypothetische
mogelijkheid. Verder wees hij erop dat in het Verdrag van Maastricht dat indertijd
door het Nederlandse parlement is aanvaard, is voorzien in een automatisme
voor toetreding tot de derde fase, waarbij Nederland ook geen stemrecht heeft
bij de beoordeling van de vraag of Nederland aan de criteria voldoet.In dit verband onderschreef hij de woorden van de heer Schutte over de
politiek-maatschappelijke werkelijkheid. Als er echt geen enkel vertrouwen
in de derde fase is, leek het de minister niet goed denkbaar dat dan toch
de formeel-juridische weg wordt bewandeld. Anderzijds geldt in Nederland,
wellicht in afwijking van Duitsland, dat internationale verdragen vóór
het nationale recht gaan, zodat Nederland formeel-juridisch gebonden is aan
de bepalingen van het Verdrag van Maastricht. Overigens vond hij het op dit
moment niet zo zinvol om in te gaan op allerlei denkbare scenario's en wilde
hij zich liever positief opstellen door ervan uit te gaan dat de EMU begin
1999 van start zal gaan met een voldoende aantal gekwalificeerde deelnemers.
Het ingaan van de EMU zal immers zeer positief uitwerken op de Europese en
de Nederlandse economische ontwikkeling.Zoals het er nu naar uitziet, zal de nieuwe munt een Europese voorkant
en een nationale achterkant krijgen (of andersom). Het bankpapier zal waarschijnlijk
vrijwel geheel uniform zijn, met wellicht een klein nationaal symbool, juist
met het oog op het voorkomen van fraude. Bij munten speelt dit element van
fraude geen belangrijke rol. Verder verwachtte hij dat er op de nieuwe munten
en bankbiljetten nauwelijks taal zal worden gebruikt. Een voordeel van de
naam «euro» is dat deze in vrijwel alle landen op dezelfde manier
wordt geschreven.Zowel in de Ecofin-Raad als in de Europese Raad wordt regelmatig aandacht
gegeven aan het werkgelegenheidsbeleid in de diverse lidstaten. Het leek hem
echter onjuist om te stellen dat er uniforme werkgelegenheidscriteria voor
de Unie moeten komen en dat ook die een rol moeten spelen bij de kwalificatie
voor de EMU. Zo verschillen de instituties op het vlak van arbeidsmarkt en
werkgelegenheid nogal per lidstaat. Mede daarom is besloten om dit onderwerp
aan de lidstaten zelf te laten. Voor monetaire zaken kan niet aan een uniforme
standaard worden ontkomen, omdat een onverantwoord budgettair
beleid van één lidstaat potentieel negatieve gevolgen heeft
voor andere lidstaten, bijvoorbeeld op het punt van de rentestand, hetgeen
niet geldt voor het werkgelegenheidsbeleid. Bovendien moet worden bedacht
dat werkgelegenheid niet volledig door de nationale regeringen te regelen
valt, maar ook afhangt van o.a. allerlei demografische ontwikkelingen en ontwikkelingen
in de markteconomie en het bedrijfsleven.Dit betekent uiteraard niet dat de Nederlandse regering minder waarde
zou hechten aan het werkgelegenheidsbeleid. Het tegendeel is juist het geval.
Verder wordt er op Europees niveau volop aandacht gegeven aan het werkgelegenheidsbeleid,
o.a. in de global guidelines en het economic policy committee dat ook aanbevelingen
doet aan de lidstaten, maar dat is nog iets anders dan het stellen van strikte
criteria.Bij punt 1 van de agenda voor de komende Ecofin-Raad tekende de minister
aan dat er inmiddels een syntheserapport van de Commissie is, gebaseerd op
de nationale fraudeverslagen. De Commissie heeft echter nog niet met alle
lidstaten gesprekken gevoerd. Het gaat op dit moment dus nog om een tussenbalans.Inmiddels is duidelijk dat er nog veel mankeert aan het financieel beheer
(punt 2 agenda Ecofin-Raad). Er ligt echter al een goed plan op tafel van
commissaris Liikanen dat in diverse opzichten lijkt op de Nederlandse operatie
comptabel bestel. Het gaat namelijk o.a. om het verbeteren van de financiële
cultuur, ook bij de Commissie, om wijziging van regelgeving en om betere afspraken
tussen de Commissie en de controlerende instanties in de lidstaten. Overigens
lijkt het helaas ook qua tijd op de Nederlandse operatie: het zal nog geruime
tijd duren voordat het financieel beheer echt op orde is, evenals dat in Nederland
het geval is geweest. Binnenkort zal, op verzoek van de Commissie, een groep
van persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van financiën worden
samengesteld die de relatie tussen de nationale controle-instanties en de
Commissie beter vorm zal moeten geven, hetgeen dus de derde fase van het plan
van commissaris Liikanen betreft.In dit verband merkte de bewindsman op dat de controle van het Europese
Rekenhof eveneens nog onvoldoende is. Zo heeft het pas onlangs voor het eerst
een uitspraak durven te doen over de totale uitgaven van de Unie en is het
nog niet in staat om oordelen per land te geven. Hij hoopte dat het daar uiteindelijk
wel van zal komen, maar ook hier is nog een lange weg te gaan. Dat neemt niet
weg dat er vooruitgang wordt geboekt en het jongste jaarverslag van het hof
was ook iets minder vernietigend dan het vorige. Bovendien heeft de huidige
Commissie, hetgeen vooral geldt voor de voorzitter Santer en de commissarissen
Liikanen en Gradin, de financiële aspecten en het financieel beheer veel
meer op de voorgrond geplaatst dan de vorige Commissie. Discussie in tweede termijnDe heer Hoogervorst (VVD) had uit de beantwoording begrepen
dat er weinig nieuws te verwachten valt van de komende Ecofin-Raad. Als het
bij de suggesties van minister Waigel, bijvoorbeeld inzake een begrotingstekort
van hoogstens 1%, inderdaad vooral gaat om een intentieverklaring op langere
termijn, zijn ze ook niet zo van belang voor het van start gaan van de EMU.
Zelf had hij toch de indruk dat het de Duitse minister om méér
gaat, ook gezien de nadruk waarmee deze suggesties naar buiten zijn gebracht.
Wellicht is het de Nederlandse minister mogelijk daar op de komende Ecofin-raad
meer duidelijkheid over te krijgen.Verder leek het ook de heer Hoogervorst onwaarschijnlijk dat er in Nederland
ooit weer begrotingstekorten van 8 à 9% ontstaan, maar anderzijds werden
in de jaren vijftig en zestig dergelijke begrotingstekorten ook voor onmogelijk
gehouden en ze zijn toch in de praktijk ontstaan, mede als gevolg van de oliecrisis.
Hij bleef dan ook bij zijn mening dat een systeem van automatische
boetes niet zo maar in te passen valt in het Verdrag, en ging er dan ook van
uit dat, als het ooit van zo'n systeem komt, dit in ieder geval afzonderlijk
in het Verdrag geregeld zal moeten worden.De heer De Jong (CDA) vond het van groot belang dat in de komende tijd
bekend wordt hoe het zal gaan na het van start gaan van de derde fase. Ook
dan blijft er de absolute noodzaak van coördinatie op monetair en sociaal-economisch
terrein. Hij onderschreef in dat verband de mening van de minister dat het
de voorkeur verdient als hier bepaalde automatismen kunnen worden ingevoerd.Ook de heer Ybema (D66) vond dat er spoedig, liefst snel na
de komende top te Madrid, duidelijkheid moet komen over de vraag wat precies
door de Duitse regering wordt beoogd met de suggesties inzake o.a. een stabiliteitspact.
De «ruis» die nu wordt veroorzaakt van Duitse zijde, vooral waar
het gaat om een eventuele aanscherping van de criteria, bevordert de duidelijkheid
niet.Hij vroeg over welke zaken naar het oordeel van de minister op de komende
top te Madrid helderheid moet worden geschapen.In de EMU-notitie wordt over het instellen van een forum gesproken. Om
wat voor soort groep gaat het hier en wat zal ze precies gaan doen? Verder
onderschreef hij de passage in deze notitie over de noodzaak om tijdig aandacht
te besteden aan het proces van maatschappelijke bewustwording over de ingrijpende
veranderingen die er met de EMU aankomen. Bij de behandeling van het Verdrag
van Maastricht is op dat punt leergeld betaald en dat mag niet weer op dezelfde
manier gaan.Tenslotte bepleitte hij voortvarendheid bij het werk van de interdepartementale
werkgroep (blz. 6 van de EMU-notitie). Van een staatslening in euro's kan
een belangrijke symbolische werking uitgaan die de bewustwording verder kan
stimuleren.De heer Schutte (GPV) zou graag zien dat meer concreet wordt
aangegeven op welke manier de toegezegde bredere notitie, waar een relatie
zal worden gelegd tussen de EMU en de komende IGC, in bespreking zal komen.Hij ging ervan uit dat voor de «nationale kant» van de nieuwe
munt zoveel mogelijk naar continuïteit zal worden gestreefd, vooral wat
betreft de beeldenaar en het randschrift. Voor het vertrouwen en de herkenbaarheid
is dat uiteraard van groot belang. Voorts had hij begrepen dat er op de bankbiljetten
geen taal zal komen, behalve dan het woord «euro», en dat er dus
niet naar taal gediscrimineerd zal worden.De heer Woltjer (PvdA) had recent in de pers gelezen dat in
Duitsland de belangstelling voor de naam «ecu» toch groter blijkt
te zijn dan was gedacht. Hem leek die naam, omdat die al jarenlang ingeburgerd
is, ook wel aantrekkelijk.Hij zag ervan af om verder in te gaan op het punt van het werkgelegenheidsbeleid,
maar wees er wel op dat dit onderwerp van groot belang is voor de komende
IGC. Ook in de reflectiegroep is over dit onderwerp al uitvoerig gediscussieerd.Tenslotte leek het hem van belang om veel aandacht te geven aan het draagvlak
voor de EMU, vooral nu in Duitsland dit draagvlak de laatste tijd sterk is
verminderd en juist in Duitsland het parlement te zijner tijd de beslissing
over toetreding tot de EMU dient te nemen.De minister had nooit de indruk gekregen dat zijn Duitse collega
erop uit zou zijn om tot een Europees ministerie van financiën te komen.
Duitsland zit juist altijd op de Nederlandse lijn waar het gaat om de strikte
toepassing van het subsidiariteitsbeginsel en hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het handhaven van de uitgavenplafonds die zijn afgesproken bij
de financiële perspectieven.Hij was het niet eens met de negatieve kwalificatie «ruis»,
want voor het vertrouwen van burgers en markten in de EMU is het nodig dat
nader wordt gesproken over de vraag hoe voorkomen kan worden dat landen na
toetreding tot de derde fase weer een afwijkend beleid gaan voeren. Met zijn
suggesties heeft minister Waigel een goede aanzet tot die discussie gegeven
en de reacties op de hoofdlijnen van die suggesties zijn ook in het algemeen
positief. Verscherping van de criteria is overigens door minister Waigel nooit
op een vergadering in EU-verband bepleit.Het is de bedoeling dat op de top te Madrid overeenstemming wordt bereikt
over de naam van de nieuwe munt en het invoeringsscenario.In het forum ter voorbereiding van de toekomstige introductie van de gemeenschappelijke
munt zullen de sociale partners (vakbeweging en ondernemersorganisaties) vertegenwoordigd
zijn, met daarnaast een aparte vertegenwoordiging van banken, verzekeringsmaatschappijen
en de beurs. Voorts is voorzien in een vertegenwoordiging van consumentenorganisaties,
VNG, De Nederlandsche Bank en de ministeries van Financiën en van Economische
Zaken. Het doel van dit forum is drieledig: het verschaffen van informatie
aan de vertegenwoordigde groeperingen, het signaleren en proberen op te lossen
van problemen die zij zien en het organiseren van de voorlichting voor alle
specifieke doelgroepen. Daarnaast komt er een interdepartementale werkgroep
die de diverse aspecten van de overheidsadministratie ter hand zal nemen en
die ook alle informatie zal ontvangen die het nationale platform krijgt.Bij nader inzien leek de minister de bredere notitie die hij indertijd
had toegezegd, toch vooral een «IGC-zaak». Hij gaf er daarom de
voorkeur aan tot een gemeenschappelijke notitie van Buitenlandse Zaken en
Financiën te komen. Bovendien leek het hem zinvol om daar nog even mee
te wachten, totdat de discussie over de komende IGC wat verder is gevorderd.Hij bevestigde dat het de bedoeling is om op de bankbiljetten geen taal
op te nemen, behalve dan de naam «euro» of welke het ook wordt.
Als er toch taal gebruikt moet worden, dan zullen ook àlle talen van
de Unie moeten worden gebruikt. Een bezwaar van de naam «ecu»
vond hij dat die al jarenlang bestaat en voortdurend in waarde is verminderd
ten opzichte van de D-mark en de gulden. Hij wilde daarom toch een nieuwe
naam voor de komende harde munt.Tenslotte beaamde hij dat het punt van het werkgelegenheidsbeleid in Unie-verband
in de komende periode zeker opnieuw aan de orde zal komen, o.a. in verband
met de voorbereiding van de komende IGC. De voorzitter van de commissie,YbemaDe griffier van de commissie,Van Overbeeke XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van Rey (VVD), Terpstra (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA), Ybema (D66), voorzitter, Schimmel
(D66), Van Gijzel (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Hillen (CDA), Van Heemst
(PvdA), Hoogervorst (VVD), ondervoorzitter, Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks),
Voûte-Droste (VVD), Giskes (D66), H.G.J. Kamp (VVD), Zonneveld (CD),
Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), B.M. de Vries (VVD), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66), Ten Hoopen (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Van Hoof (VVD), De Hoop Scheffer (CDA),
Van der Linden (CDA), Wolters (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Bakker (D66),
Jeekel (D66), Van Zijl (PvdA), Liemburg (PvdA), De Jong (CDA), Crone (PvdA),
Rijpstra (VVD), Verkerk (AOV), Rosenmöller (GroenLinks), Hofstra (VVD),
Assen (CDA), M.M.H. Kamp (VVD), Marijnissen (SP), Leerkes (Unie 55+), Verspaget
(PvdA), Hessing (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Van de Camp (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-07-154.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl