Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met gebruik van internationale jaarrekeningstandaarden; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28220, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-02-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28220 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen2. De Europese context3. Het wetsvoorstel4. Actuele waarde5. Adviezen en lasten voor het bedrijfslevenARTIKELENArtikel IArtikel 362Artikel 386Artikel 389Artikel IIIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28220Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 220Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek in verband met het gebruik
van internationale jaarrekeningstandaardennr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING1. AlgemeenHet wetsvoorstel strekt ertoe toepassing van internationale jaarrekeningvoorschriften
te vergemakkelijken door enkele discrepanties tussen het Nederlands jaarrekeningrecht
en die standaarden weg te nemen.In de discussie rond de verbetering van de wijze waarop ondernemingen
worden geleid en de ondernemingsleiding daarvan verantwoording aflegt jegens
de belanghebbenden bij de onderneming (corporate governance) speelt de kwaliteit
van de financiële verslaggeving een grote rol. De jaarrekening van een
onderneming draagt immers in belangrijke mate bij aan economische beslissingen
van belanghebbenden bij de vennootschap en de daarmee verbonden onderneming.
Investeerders betrekken de in de jaarrekening vervatte informatie bij hun
besluit om kapitaal aan de onderneming beschikbaar te (blijven) stellen. In
het vennootschappelijke systeem vormt de jaarrekening tezamen met het jaar-
of bestuursverslag het voornaamste middel voor die ondernemingsleiding om
verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid. Voor de aandeelhouders
is de bespreking van de jaarrekening in de jaarlijkse algemene vergadering
van aandeelhouders de gelegenheid om hun oordeel te geven over de wijze waarop
bestuur en raad van commissarissen zich van hun respectieve taken hebben gekweten.
Ook bestuurders en commissarissen hebben belang bij financiële informatie;
rechtstreeks als hun bezoldiging afhankelijk is van de resultaten van de onderneming
en indirect omdat aandeelhouders en kredietverschaffers de prestaties van
de ondernemingsleiding plegen te relateren aan de financiële prestaties
van de onderneming zelf. Al deze gebruikers van financiële informatie
hebben behoefte aan stukken die zijn opgesteld volgens objectieve en algemeen
aanvaarde normen.Onder invloed van steeds snellere en meer betrouwbare grensoverschrijdende
communicatiemogelijkheden worden ook de kapitaalmarkten internationaler. Dat
geldt zowel voor het bedrijfsleven dat zijn vermogen op de internationale
kapitaalmarkt kan aantrekken als voor investeerders die het hen ter beschikking
staande investeringskapitaal wereldwijd beleggen. De uitbreiding van de Europese
Unie en de invoering van de euro in fysieke vorm zullen verder bijdragen aan
de eenwording van de Europese kapitaalmarkt. De prestaties van Nederlandse
ondernemingen zullen vaker worden vergeleken met buitenlandse
tegenspelers. De normen voor financiële verslaggeving moeten dan internationaal
bruikbaar en acceptabel zijn.De grondslagen die een rechtspersoon hanteert bij de bepaling van de waardering
en het resultaat worden voor een belangrijk deel bepaald door de regelgeving
van het land waar die rechtspersoon is gevestigd. Ook culturele en maatschappelijke
factoren hebben hun weerslag op de verslaggeving. De invulling van normen
als goed koopmansgebruik en de mate van voorzichtigheid bij de waarderingsvraagstukken
kan van land tot land verschillen. In sommige landen vervult de jaarrekening
naast een commerciële ook een fiscale rol. Het gebruik van de jaarrekening
bepaalt dan mede de aard van de gebruikte grondslagen voor waardering en resultaat.2. De Europese contextMet de Europese vierde richtlijn 78/660/EEG van de Raad van 25 juli
1978 L 222, nadien enige malen gewijzigd (hierna: de vierde richtlijn) en
de zevende richtlijn 83/349/EEG van de Raad van 13 juni 1983 L 193, nadien
enige malen gewijzigd (hierna: de zevende richtlijn) is getracht de verschillen
in jaarrekeningvoorschriften binnen de Europese Unie te verkleinen. Het wettelijke
kader van het jaarrekeningrecht in Nederland wordt bepaald door deze richtlijnen,
die zijn geïmplementeerd in titel 9 van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
(Wet van 7 december 1983, Stb. 663 en Wet van 11 november 1988, Stb.
517). Voor banken en verzekeringsmaatschappijen gelden aanvullende Europese
richtlijnen, die eveneens een plaats hebben gekregen in boek 2 BW.De richtlijnen vormden het product van onderhandelingen tussen lidstaten
met verschillende tradities op het terrein van het jaarrekeningrecht. Daarom
bevatten de richtlijnen een aantal keuzemogelijkheden ofwel opties voor de
verwerking van bepaalde posten. Als de richtlijnen keuzes lieten, zijn bij
de implementatie in Nederland alle mogelijkheden overgenomen in het belang
van de soepelheid die de veelvormige praktijk in de toepassing van de voorschriften
vereiste. Geen gebruik van alle keuzemogelijkheden is gemaakt in enkele gevallen
waarin de wetgever van oordeel was dat een bepaalde optie zou kunnen leiden
tot een minder of in het geheel niet getrouw beeld (Kamerstukken II 1979–1980,
16 326, nr. 3, blz. 3). De andere lidstaten van de Unie hebben zich bij
de omzetting van de richtlijnen door hun eigen overwegingen laten leiden.
In Duitsland, waar een samenhang bestaat tussen de vennootschappelijke en
de fiscale jaarrekening, leidde dat tot andere keuzes dan in Nederland.Groot voordeel van de richtlijnen blijft dat binnen Europa een communautaire
basis bestaat voor het jaarrekeningrecht. Maar doordat de omzetting in het
nationale recht in elke lidstaat op een andere manier heeft plaatsgevonden,
is de beoogde harmonisatie slechts ten dele bereikt. De voorschriften staan
bovendien in de weg aan heroverweging omtrent de grondslagen voor waardering,
bijvoorbeeld op basis van actuele waarde. De eenwording van de Europese markt
en de mondialisering van de kapitaalmarkten vereisen thans een verdergaande
harmonisatie van de regels voor die ondernemingen die hun kapitaal op die
internationale markten aantrekken.Bij de ontwikkeling van internationale standaarden voor de jaarverslaggeving
heeft de Europese Commissie in 1995 als uitgangspunt vastgelegd dat Europa
niet langer moest streven naar het ontwikkelen van eigen Europese standaarden,
maar zich moest aansluiten bij voorschriften die wereldwijd (kunnen) worden
gebruikt. Men zie de «Mededeling Harmonisatie van de jaarrekening: een
nieuwe strategie ten aanzien van internationale ondernemingen» (COM
(95) 508 van november 1995). Daarbij heeft de Europese Commissie gekozen voor
de standaarden van het mondiale International Accounting Standards
Committee (IASC). Het IASC is in 1973 opgericht door beroepsorganisaties van
accountants, waaronder ook het Koninklijk NIVRA, met als doel te komen tot
internationale jaarrekeningstandaarden. Deze International Accounting Standards
(IAS) hebben door de keuze van de Europese Commissie in 1995 aan gezag gewonnen.
Interpretatie van de standaarden gebeurt door het zogeheten Standing Interpretations
Committee, een vaste commissie van deskundigen die uitleg geeft over de standaarden.
Na uitgebreid advies te hebben ingewonnen, heeft het IASC zich begin dit jaar
omgevormd tot de International Accounting Standards Board. De standaarden
die door zijn rechtsvoorganger, het IASC, zijn uitgevaardigd, zijn door de
IASB in zijn bijeenkomst van 1 april 2001 tezamen met de interpretaties
van deze standaarden door het Standing Interpretations Committee overgenomen.
De aanduiding «IAS» blijft gehandhaafd voor alle standaarden die
op 1 april 2001 in werking zijn getreden. Nieuwe standaarden zullen worden gepubliceerd
onder de naam International Financial Reporting Standards ofwel IFRS.Een andere belangrijke ontwikkeling in het internationale jaarrekeningrecht
was het overleg tussen de internationale organisatie van beurstoezichthouders
(IOSCO) en het IASC om te komen tot een serie standaarden die door de bij
IOSCO aangesloten leden-beurstoezichthouders, waaronder ook de Stichting Toezicht
Effectenverkeer, als gelijkwaardig aan de eigen nationale voorschriften zouden
worden erkend. Een onderneming die haar jaarrekening opstelt met gebruikmaking
van deze standaarden kan dan in diverse landen waar zij een beursnotering
heeft, volstaan met het overleggen van dezelfde informatie. De IOSCO heeft
haar leden in het voorjaar van 2000 aanbevolen de door haar onderzochte IAS
te aanvaarden als norm voor de verslaggeving van ondernemingen waarvan de
effecten genoteerd staan aan de beurzen waarop de IOSCO-leden toezicht houden.In een tweede Mededeling van 13 juni 2000 (COM 2000 359 final) heeft
de Europese Commissie haar recente voornemens ten aanzien van het jaarrekeningrecht
bekend gemaakt. In deze Mededeling kondigt de Commissie voorstellen aan voor
nieuwe regels voor de geconsolideerde jaarrekening van beursgenoteerde ondernemingen
en voor de modernisering van de bestaande richtlijnen ten behoeve van de enkelvoudige
jaarrekening van niet-beursgenoteerde ondernemingen. Het eerste voorstel voor
een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing
van internationale standaarden voor jaarrekeningen (COM (2001) 80 definitief 2001/0044)
werd op 14 februari 2001 gepubliceerd. Het voorstel beoogt de toepassing
van de IAS voor de opstelling en inrichting van de geconsolideerde jaarrekening
voor beursgenoteerde ondernemingen verplicht te stellen. Gebruik van dezelfde
standaard binnen de Europese Unie moet de onderlinge vergelijkbaarheid van
de financiële verslagen van deze 7000 grote Europese ondernemingen vergemakkelijken
en de Europese kapitaalmarkt dichterbij brengen. Omdat de Europese Unie geen
officiële vertegenwoordiging heeft in de IASB, creëert het ontwerp
een mechanisme op basis waarvan bestaande en nieuwe IAS binnen Europa kunnen
worden goedgekeurd voor gebruik door die ondernemingen. Een ander voornemen
betreft de modernisering van de vierde en de zevende richtlijn. Die modernisering
is bedoeld voor de kleinere ondernemingen in Europa. De Europese Commissie
is van oordeel dat het verschil tussen de beursgenoteerde ondernemingen en
deze kleinere ondernemingen niet te groot moet worden. Tezelfdertijd zou volledige
toepassing van de IAS, die geschreven zijn met het oog op multinationals met
ingewikkelde geconsolideerde jaarrekeningen, voor kleinere ondernemingen een
onevenredige lastenverzwaring inhouden. Beter is het de richtlijnen op onderdelen
aan te passen aan de internationale ontwikkelingen. Het voorstel voor modernisering
van de richtlijnen wordt begin 2002 verwacht.Ook het bedrijfsleven heeft zich niet afzijdig gehouden in de discussie. Vooral ondernemingen die een beroep doen op de internationale kapitaalmarkt
streven naar harmonisatie van verslaggevingstandaarden. Ondernemingen gaan
er ook toe over hun jaarrekening op Internet te publiceren. De Raad voor de
Jaarverslaggeving (RJ) is al in het begin van de jaren '90 begonnen met het
binnen de grenzen van de richtlijnen en titel 9 van boek 2 BW zoveel mogelijk
omzetten van de IAS in richtlijnen voor de Nederlandse praktijk. Met dit beleid
en gelet op zijn tripartiete samenstelling en expertise heeft de RJ ontegenzeggelijk
invloed gehad op de aanvaarding van de IAS in Nederland. Het in maart 2000
gepubliceerde rapport «Internationale verslaggevingregels», opgesteld
in opdracht van VNO-NCW, constateert dat steeds meer ondernemingen overwegen
om hun financiële verslaggeving in overeenstemming te brengen met internationale
regelgeving. In zijn op 27 november 2000 gepubliceerde rapport laat PriceWaterhouseCoopers
zien, dat het overgrote deel van de grote ondernemingen in Europa voorstander
is van harmonisering van de regels voor verslaggeving en de voorgestelde keuze
voor de IAS. De Europese organisatie van accountants, Fédération
des Experts comptables Européens, neemt eveneens actief aan de discussie
deel.3. Het wetsvoorstelIn mijn brief aan de Tweede Kamer van 22 augustus 2000 (Kamerstukken II
1999–2000, 25 732, nr. 15) heb ik aangekondigd dat vooruitlopende
op de verplichte toepassing van de IAS vanaf 2005, ondernemingen reeds
thans in de gelegenheid worden gesteld om gebruik te maken van de IAS bij
het opstellen van hun jaarrekening. In de brief is tevens aangegeven dat op
dringend verzoek van verschillende ondernemingen de wet uitdrukkelijk zou
vermelden dat jaarrekeningen zouden mogen worden opgesteld volgens de Amerikaanse
standaarden, de US Generally Accepted Accounting Principles. De wens van die
ondernemingen was ingegeven door het feit dat enkele landen deze mogelijkheid
voor bepaalde categorieën ondernemingen hebben gecreëerd.De Raad van State wijst er in zijn advies op dat gelet op de voornemens
van de Europese wetgever toepassing van de US GAAP op afzienbare termijn niet
zal zijn toegestaan voor de geconsolideerde jaarrekening van vennootschappen
waarvan effecten genoteerd staan aan een Europese gereglementeerde effectenbeurs.
Naar het oordeel van de Raad heeft het tweemaal in een korte periode overgaan
op een andere jaarrekeningstandaard bezwaren met het oog op het (financiële)
inzicht dat de jaarrekening dient te verschaffen, mede in het licht van de
belangen van al diegenen die gebaat zijn bij consistentie van de geboden informatie
en de vergelijkbaarheid van de jaarrekeningen over meerdere opeenvolgende
jaren. Ook wordt de belegger geconfronteerd met financiële informatie
die is opgesteld en gepresenteerd volgens een stelsel waarmee hij niet vertrouwd
is. Daarnaast verslechtert de onderlinge vergelijkbaarheid van jaarrekeningen
van vennootschappen waarvan de effecten zijn genoteerd aan een Nederlandse
beurs. De Raad van State adviseerde de mogelijkheid voor toepassing van US
GAAP niet uitdrukkelijk open te stellen.Inmiddels is bij de voortzetting van de behandeling van het voorstel voor
een EU-verordening houdende verplichte toepassing van IAS voor de geconsolideerde
jaarrekening van vennootschappen waarvan effecten ter beurze genoteerd zijn,
gebleken dat de overgrote meerderheid van de lidstaten zich in het voorstel
kan vinden. Op dit moment wordt nog gedacht aan een korte overgangsperiode
voor vennootschappen die US GAAP reeds toepassen. Het voorstel om in de wet
expliciet te verwijzen naar US GAAP kan bij rechtspersonen die tot op heden
van deze normen geen gebruik hebben gemaakt de indruk wekken dat het overgaan
op deze norm door het kabinet wordt aanbevolen. Dat is niet in overeenstemming
met de internationale ontwikkelingen. Het voorgestelde artikel 362 lid 10
is daarom geschrapt. Het voorgaande laat onverlet dat rechtspersonen die een jaarrekening opmaken volgens titel 9 van Boek 2 uit de (ruime)
mogelijkheden die de richtlijnen en titel 9 bieden, keuzes maken waarmee zij
tevens voldoen aan de voorschriften van een andere autoriteit. Dat laatste
gebeurt nu al door een aantal vennootschappen naar Nederlands recht dat deel
uitmaakt van een internationale groep. Deze vennootschappen zijn van oordeel
dat het in artikel 2:362 BW vereiste inzicht gediend is met een jaarrekening
die tevens voldoet aan andere normen die in de groep worden gehanteerd, zoals
UK of US GAAP. Daartegen bestaat geen bezwaar. Voor die vennootschappen geldt
ook niet het door de raad genoemde nadeel dat tweemaal in een korte periode
wordt overgegaan op een andere standaard. Gebruik van de US GAAP wordt derhalve
niet verboden.Omdat bij de implementatie van de richtlijnen de daarin opgenomen opties
voor het overgrote deel in titel 9 zijn overgenomen, is gebruik van de IAS
in beginsel nu al mogelijk. In het eerder geciteerde rapport van VNO-NCW van
maart 2000 is een drietal belemmeringen voor gebruik van de IAS geïdentificeerd.
Dit wetsvoorstel strekt ertoe die belemmeringen weg te nemen. Totdat de richtlijnen
zijn aangepast, zal een onderneming die de IAS wenst toe te passen soms beperkt
worden in zijn gebruik van de IAS-opties, omdat de richtlijnen slechts één
mogelijkheid toestaan. Ook betekent de keuze voor de IAS dat een onderneming
alle vastgestelde IAS moet toepassen en dus geen gebruik meer zal kunnen maken
van niet door de IAS gesanctioneerde opties, ook als zij wel in de Europese
richtlijnen en titel 9 van boek 2 BW staan. Het vermengen van voorschriften,
in de Angelsaksische literatuur aangeduid met «cherry-picking»,
is derhalve niet toegestaan.4. Actuele waardeAl bij de omzetting van de richtlijnvoorschriften in 1979 werd de wetgever
geconfronteerd met de vraag in hoeverre bij de waardering zou moeten worden
uitgegaan van de historische kostprijs of actuele waarde. Daarbij is destijds
aangegeven dat het niet op de weg van de Nederlandse wetgever lag om een keuze
te maken of de leer van de actuele waarde voor te schrijven. Inmiddels heeft
de gedachtevorming rond waardering en rubricering niet stilgestaan. In internationaal
verband wordt thans meer waarde gehecht aan prospectieve informatie als actuele
waarde, in het bijzonder voor financiële instrumenten. Op 16 februari
2000 diende de Europese Commissie een voorstel in tot wijziging van de vierde
richtlijn teneinde waardering van financiële instrumenten volgens actuele
waarde mogelijk te maken. Deze waarderingsgrondslag wordt in IAS 39 voorgeschreven
voor financiële instrumenten zoals aandelen, opties, warrants en obligaties.
De onderhandelingen over dit richtlijnvoorstel hebben een voorspoedig verloop
gehad. De richtlijn is vastgesteld op 27 september 2001 (Richtlijn 2001/65/EG,
PbEG L 283/28 van 27 oktober 2001). Naast waardering volgens titel
7 van de vierde richtlijn (artikel 2:384–390 BW) kunnen de eerder genoemde
financiële activa voortaan ook worden gewaardeerd op basis van de waarde
in het economisch verkeer ofwel actuele waarde volgens een nieuwe titel 7a.
Lidstaten kunnen deze waarderingsmethode voorschrijven of toestaan. De verplichting
dan wel mogelijkheid kan worden beperkt tot bepaalde groepen van ondernemingen,
bijvoorbeeld alleen beursgenoteerde ondernemingen.De verwijzing in het wetsvoorstel naar de vierde richtlijn is zo vormgegeven
dat ondernemingen die de IAS toepassen na de inwerkingtreding van deze wet
rechtstreeks gebruik kunnen maken van de nieuwe titel 7a van de vierde richtlijn.
De verwijzing naar de vierde richtlijn in het voorgestelde artikel 362 lid
8 juncto 10 betreft immers alle IAS voor zover de richtlijnvoorschriften zich
niet tegen toepassing verzetten. Met de richtlijnwijziging verzetten de vierde
en zevende richtlijn zich niet langer tegen toepassing van IAS 39. De implementatie
van de richtlijnvoorschriften voor vennootschappen die de IAS
niet gebruiken, zal bij afzonderlijk voorstel van wet geschieden.Het besluit waardering activa blijft van toepassing op de posten die in
de afdeling 3 tot en met 6 kunnen worden gewaardeerd volgens het beginsel
van actuele waarde, in artikel 1 van dat besluit omschreven als vervangingswaarde,
bedrijfswaarde of opbrengstwaarde. Het besluit is niet van toepassing op waardering
volgens actuele waarde als bepaald in de IAS omdat deze waarderingsmethode
in iedere relevante IAS zelf nader is uitgewerkt. Algemeen gebruiken de IAS
daarvoor het bedrag waartegen een actief kan worden overgedragen tussen partijen
die bekend zijn met de factoren die de waarde van dat actief bepalen. Dat
kan marktwaarde zijn, maar de IAS kennen ook andere methoden waarmee de actuele
waarde kan worden vastgesteld. Tot materiële verschillen zal dit niet
leiden.5. Adviezen en lasten voor het bedrijfslevenAdvies over een voorontwerp voor deze regeling is ingewonnen bij de commissie
vennootschapsrecht, de Raad voor de Jaarverslaggeving en deskundigen op het
terrein van de internationale verslaggeving. Het voorstel is ook besproken
met vertegenwoordigers van het (internationale) bedrijfsleven. De commissie
vennootschapsrecht kan zich met het ontwerp verenigen. De door de commissie
gemaakte opmerkingen zijn in het voorstel verwerkt. De RJ vroeg onder meer
aandacht voor de koppeling tussen jaarrekeningrecht en kapitaalbescherming.
Dat leidde tot een aanpassing van het voorgestelde lid 9 van artikel 2:362
BW.Voorts is aandacht besteed aan de gevolgen van dit voorstel voor bedrijven
en de vraag of een en ander leidt tot een verzwaring van de administratieve
lasten voor het bedrijfsleven. Dat is niet het geval. Het jaarrekeningrecht
is van toepassing op alle ondernemingen in Nederland die een jaarrekening
moeten opstellen krachtens artikel 2:360 BW. Een groot deel daarvan betreft
kleinere ondernemingen, waaronder zeer veel eenmanszaken die niet of nauwelijks
met financiële vraagstukken rond goodwill of financiële instrumenten
geconfronteerd worden. Voor deze ondernemingen verandert er niets. Geen enkele
onderneming, beursgenoteerd of niet, wordt thans verplicht zijn financiële
informatie te verschaffen met gebruikmaking van de IAS. Voor ondernemingen
die dit wel willen, betekent de regeling eerder een vermindering van hun lasten.
Zij kunnen immers kiezen voor een stelsel van normen en standaarden dat zowel
in Nederland als elders gebruikt kan worden. Daarmee kunnen zij aansluiten
bij de regels voor ondernemingen in de omringende landen. Voorts kan het aantrekken
van kapitaal op de Europese markt of het verkrijgen van een lening bij een
buitenlandse bank eenvoudiger zijn voor een onderneming die haar jaarrekening
heeft ingericht met gebruikmaking van internationale normen. Ondernemingen
die te zijner tijd onder de voorgenomen verplichting van de Europese Unie
zullen vallen, hebben bovendien de keuze om de moeite en kosten die onvermijdelijk
verbonden zijn aan het gebruik van een nieuwe standaard te nemen in een jaar
dat daarvoor naar hun oordeel het meest geschikt is. Mede daarom heeft de
organisatie VNO-NCW het belang van het wetsvoorstel onderstreept en steunt
VNO-NCW de regeling om gebruik van de IAS mogelijk te maken.Een voorontwerp van wet met memorie van toelichting is voor advies gezonden
aan het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal). Actal heeft
het wetsvoorstel niet geselecteerd voor een Actaltoets op de gevolgen va het
voorstel voor de administratieve lasten voor het bedrijfsleven. Naar verwachting,
aldus het College, leidt het voorstel niet tot verzwaring van de administratieve
lasten voor het bedrijfsleven. ARTIKELENArtikel IArtikel 362Dit artikel vormt het uitgangspunt van het jaarrekeningrecht: de jaarrekening
geeft volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden
beschouwd een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd
omtrent het vermogen en het resultaat. Dit «inzichtvereiste» strekt
zich uit tot alle grondslagen voor de jaarrekening en kan er in uitzonderingsgevallen
zelfs toe leiden dat van de voorschriften in titel 9 moet worden afgeweken.
De wetgever heeft dit in de toelichting bij het wetsvoorstel tot implementatie
van de vierde richtlijn als volgt verwoord: de eis van de weergave van een
getrouw beeld heeft voorrang boven de nakoming van specifieke voorschriften
(Kamerstukken II, 1979–1980, 16 326, nr. 3, p. 6). Een rechtspersoon
kan gelet op zijn internationale vertakking zijn jaarrekening ook inrichten
volgens de voorschriften van één van de andere lidstaten van
de Europese unie. In dat geval wordt vereist dat die andere normen tevens
leiden tot het in Nederland vereiste inzicht. Achtergrond daarvan was dat
de regelgeving in een enkel EU-land op dat moment tot een lager niveau van
informatie zou kunnen leiden.De Europese en nationale herziening van het jaarrekeningrecht heeft tot
doel harmonisatie van de grondslagen voor de waardering van vermogen en resultaat
op basis van een mondiale standaard. De verschafte informatie is dan voor
ondernemingen overal bruikbaar en voor gebruikers onderling vergelijkbaar.
Dat doel zou niet worden bereikt door het aantal opties voor de balanswaardering
en resultaatbepaling te vergroten. Daarom wordt voorgesteld gebruik van de
nieuwe standaarden alleen toe te staan voor die ondernemingen die hun stukken
inrichten volgens de IAS, uiteraard voor zover deze niet in strijd komen met
de voorschriften van de vierde en zevende richtlijn. Ook hier eist de wet
dat de jaarrekening het in lid 1 bedoelde inzicht geeft. Voor de onderneming
die met gebruikmaking van de IAS rapporteert, zal het steeds gaan om het verschaffen
van gegevens ter aanvulling van hetgeen krachtens die standaarden wordt verlangd.
Gelet op de uitgebreide verplichtingen in de IAS is het niet goed denkbaar
dat voor het wettelijk vereiste inzicht van enig deel van die standaarden
moet worden afgeweken. Het door de vennootschap al te ruimhartig gebruiken
van afwijkingen met een beroep op het inzicht doet ook af aan de doelstelling
van harmonisatie.Een uitgave van de IAS getiteld «international accounting standards»
en het jaartal, wordt jaarlijks heruitgegeven door het IASB. Een nieuwe IAS
(in de toekomst: International Financial Reporting Standard) wordt door het
IASB vastgesteld. Daarbij wordt aangegeven vanaf welke datum de nieuwe IAS
moet worden toegepast. Dat is doorgaans bij aanvang van een kalenderjaar.
De nieuwe IAS wordt dan in de volgende uitgave opgenomen, met vermelding van
de datum van inwerkingtreding.De voorschriften van artikel 2:362 lid 8 BW gelden voor zowel de enkelvoudige
als de geconsolideerde jaarrekening. Op de geconsolideerde jaarrekening zijn
zij van toepassing door middel van de schakelbepaling van artikel 2:410 lid
1 BW. Voor toepassing ook op de enkelvoudige jaarrekening is gekozen om het
mogelijk te maken dat de enkelvoudige jaarrekening van de vennootschap wordt
vastgesteld op dezelfde grondslag als de geconsolideerde. Ingevolge de artikelen
2:416 lid 1 en 2: 428 lid 1 BW zal de voorgestelde regeling ook kunnen gelden
voor banken en verzekeraars, voor zover de bijzondere voorschriften voor deze
groepen van ondernemingen zich daartegen niet verzetten. Ik wil banken en
verzekeringsmaatschappijen de mogelijkheid om hun jaarrekening in te richten
volgens de IAS zeker niet onthouden. Toepassing van de IAS zou voor de gebruikers van jaarrekeningen van verzekeringsmaatschappijen betekenen dat zij
meer en duidelijker informatie krijgen dan op grond van de Nederlandse wetgeving
het geval is. Zoals bekend wordt op dit moment gewerkt aan een wetsvoorstel
tot aanpassing van afdeling 15 voor verzekeringsmaatschappijen, waarbij wordt
voorgesteld de Nederlandse bepalingen beter te laten aansluiten bij de internationale
ontwikkelingen, in het bijzonder door enkele specifiek Nederlandse gebruiken
niet langer toe te staan. De banken en de verzekeringsmaatschappijen nemen
geen bijzondere positie in als het gaat om het activeren en afschrijven van
de kosten van onderzoek en ontwikkeling, alsmede het verbod op het rechtstreeks
afboeken van goodwill.Het nieuwe lid 8 vermeldt dat alle vastgestelde en in werking getreden
standaarden moeten worden toegepast. Gelet op de verwachte wijziging van de
aanduiding IAS in IFRS noemt lid 8 niet de standaarden zelf. Volstaan wordt
met de verwijzing naar de standaarden zoals die zijn of worden vastgesteld
door de IASB. De eis dat aan alle vastgestelde en in werking getreden standaarden
moet worden voldaan, betreft uit de aard der zaak die standaarden die relevant
zijn voor de jaarrekening van de betreffende rechtspersoon. Wie geen immateriële
activa heeft, kan IAS 38 niet toepassen.Zolang de behandeling van de ontwerp-verordening over toepassing van de
IAS en van de voorstellen voor modernisering van de Europese richtlijnen niet
zijn afgerond, dient een rechtspersoon tevens de voorschriften van de vierde
en zevende richtlijn na te leven. Lid 9 ziet hierop. De verwijzing is zo vormgegeven,
dat eventuele latere wijzigingen van deze richtlijnen door de rechtspersoon
direct kunnen worden benut. Dat geldt bijvoorbeeld voor het waarderen van
financiële activa volgens IAS 39.De Raad van State adviseerde om in de wet op te nemen welke relevante
bepalingen uit de vierde en zevende richtlijn de rechtspersoon die IAS hanteert
minimaal in acht moet nemen. De raad constateert daarbij dat op verschillen
tussen de IAS en de bestaande voorschriften nauwelijks wordt ingegaan.De verschillen tussen IAS en de richtlijnen houden vooral in dat de IAS
strikter zijn dat de richtlijnen en de Nederlandse wet, bijvoorbeeld als de
richtlijnen verschillende waarderingsmethoden toelaten, terwijl de IAS één
methode voorschrijft. Andersom komt ook voor. Een voorbeeld kan dit verduidelijken.
Artikel 2:387 lid 3 BW laat toe dat de vennootschap bij de waardering van
vlottende activa zoals voorraden rekening houdt met een redelijkerwijs op
korte termijn te voorziene buitengewone waardevermindering. De IAS laat dit
niet toe. Een probleem is dat niet omdat de Nederlandse wet geen verplichting
inhoudt. Bij de presentatie van de voorraden is IAS juist weer ruimer dan
de Nederlandse wet. De IAS kent geen verplichte uitsplitsing van voorraden,
terwijl artikel 2: 277 BW eist dat onder meer de kosten van grond- en hulpstoffen
afzonderlijk worden vermeld. Al deze verschillen laten zich slecht in een
algemene wettelijke regel vertalen. Nadeel van het precies opnemen van de
voorgeschreven methoden van behandeling in het geval van toepassing van de
IAS is verder dat het dynamische karakter van de verwijzing verdwijnt. Jaarlijks
komen er IAS bij en zou opnieuw moeten worden bezien welke gevolgen dat moet
hebben voor boek 2 BW. Ook wordt op dit moment overlegd omtrent vereenvoudiging
van de EU-richtlijnen teneinde alle standaarden van het IASB eenvoudig en
in hun geheel te kunnen overnemen. Naar verwachting zal slechts een beperkt
aantal voorschriften blijven bestaan, waarbij in het bijzonder moet worden
gedacht aan voorschriften die niet direct met waarderingsgrondslagen en rubricering
te maken hebben zoals het jaarverslag en de aan een jaarrekening toe te voegen
gegevens.Overwogen is om de door de Raad van State aangeduide informatie neer te
leggen in een wetgevingsinstrument waarmee eenvoudiger kan worden ingespeeld
op het dynamische karakter van het jaarrekeningrecht, zoals een algemene maatregel
van bestuur. Naar mijn oordeel is ook dat niet noodzakelijk omdat
voldoende informatie voor ondernemingen en controleurs van jaarrekeningen
beschikbaar is. Zo heeft het contact comité van de Raad van Ministers
en de Europese Commissie, dat is ingesteld krachtens artikel 52 van de vierde
richtlijn, uitspraken gedaan over de verenigbaarheid van de bestaande IAS
met de richtlijnen. Aan deze schriftelijke uitspraken is ruime bekendheid
gegeven. Verschillende accountantsorganisaties en VNO-NCW hebben gedetailleerde
vergelijkingen van IAS en de richtlijnen gepubliceerd, die jaarlijks worden
bijgewerkt. Ook de Raad voor de Jaarverslaggeving heeft in de richtlijnen
de IAS zoveel mogelijk verwerkt.Het artikellid bepaalt derhalve dat een rechtspersoon die de IAS toepast,
de voorschriften van afdeling 3 tot en met 6 niet hoeft te volgen. Daarop
is één uitzondering gemaakt. De Europese Commissie wil in het
kader van de herziening van de vierde richtlijn een einde maken aan de band
met de voorschriften van kapitaalbescherming in de tweede richtlijn 77/91/EEG
van de Raad van 13 december 1976 (PbEG 1977, L 26). De Commissie
ziet zich hiertoe gedwongen omdat de internationale voorschriften geen rekening
houden met kapitaalbescherming en dus geen regels kennen over de behandeling
van reserves. Voor de waardering van posten in de jaarrekening maakt dit niet
uit. Wel vloeit uit het kapitaalbeschermingsrecht voort dat men geen winst
mag uitkeren aan de aandeelhouders als deze winst niet feitelijk gerealiseerd
is. Artikel 2:384 lid 2 BW legt dit beginsel neer in de wet. Dit voorschrift
moet ook worden gehandhaafd voor kapitaalvennootschappen die internationale
standaarden gebruiken.Ook moet rekening worden gehouden met de voorschriften rond het jaarverslag,
de aan de jaarrekening toe te voegen gegevens en de bezoldiging van bestuurders.
De voorschriften van het IASB zijn op die onderdelen summier. Verder is op
5 september 2001 een voorstel tot wijziging van boek 2 BW in verband
met openbaarmaking van de bezoldiging van bestuurders en commissarissen ingediend
bij de Tweede Kamer (Kamerstukken II 2001–2002, 27 900, nr. 1–3).
Ook de naamloze vennootschap die een jaarrekening opstelt met gebruikmaking
van de IAS behoort deze informatie te geven. Daartoe wordt voorgesteld in
artikel 2:362 lid 9 aan te geven dat uitsluitend de voorschriften van de afdelingen
3 tot en met 6 niet behoeven te worden nageleefd. Artikel 383 en de afdelingen
7 en 8 blijven onverkort gelden. Voor verzekeringsmaatschappijen en banken
blijven bovendien de bijzondere voorschriften van afdeling 14 en 15 van toepassing.Nu de wet uitdrukkelijk twee jaarrekeningstandaarden naast elkaar toelaat,
is het des te meer van belang dat een rechtspersoon de gebruikers van de jaarrekening
duidelijk informeert over zijn keuze. Daarom schrijft lid 10 voor dat de rechtspersoon
in de toelichting aangeeft op basis van welke standaard de jaarrekening is
opgesteld. Daarbij wordt tevens voorgesteld de rechtspersoon die rapporteert
volgens boek 2 BW te verplichten aan te geven of hij zijn stukken heeft opgesteld
in overeenstemming met de richtlijnen voor de jaarverslaggeving. Een rechtspersoon
is niet verplicht de richtlijnen precies te volgen en kan goede gronden hebben
om niet op alle punten aan te sluiten bij de door de Raad voor de Jaarverslaggeving
uitgezette koers. Hij behoort daaromtrent wel duidelijkheid te verschaffen.
Gebruikers van jaarrekeningen moeten uit de stukken kunnen opmaken of een
rechtspersoon de richtlijnen heeft gevolgd. Is dat niet het geval, dan staat
het belanghebbenden vrij daaromtrent uitleg van het bestuur en de eventuele
raad van commissarissen te vragen.De verplichting om in de jaarrekening aan te geven op grond van welke
normen de jaarrekening is opgesteld, bestaat al voor ondernemingen met internationale
vertakking die gebruik maken van de mogelijkheid in artikel 2:362 lid 1 BW.
Met het voor iedereen geldende nieuwe lid 10 kan deze zin vervallen.Doordat het gebruik van de IAS uitdrukkelijk wordt toegestaan, worden
de in deze standaarden vervatte normen als het ware ingevlochten in ons stelsel. Zij gaan deel uitmaken van de Nederlandse wettelijke voorschriften.
Dat betekent onder meer dat de controlerend accountant als bedoeld in artikel
2:393 BW moet onderzoeken of de jaarrekening het in artikel 2:362 lid 1 BW
en in de voorgestelde artikelen vereiste inzicht geeft. Hij kan derhalve niet
volstaan met de mededeling dat de jaarrekening is ingericht volgens de IAS.
Dat zou ook niet wenselijk zijn nu in Europa tevens moet worden voldaan aan
het bepaalde in de vierde en zevende richtlijn. De rechtspersoon wordt verplicht
in zijn jaarrekening aan te geven volgens welk normenstelsel en welke standaarden
hij rapporteert. De accountant controleert de juistheid van deze mededeling.Artikel 386Dit artikel regelt de wijze waarop de kosten van onderzoek en ontwikkeling
behoren te worden verantwoord. Met de kosten van onderzoek en ontwikkeling
wordt gedoeld op kosten voor het verkrijgen van nieuwe kennis en de kosten
voor ontwikkeling van nieuwe producten. Een onderneming maakt dergelijke kosten
in de verwachting dat de uitkomsten van het onderzoek in economische zin kunnen
worden geëxploiteerd. Slechts wanneer waarschijnlijk is dat de uitkomsten
inderdaad een waarde in het economisch verkeer zullen hebben – voor
researchkosten is dat lang niet altijd duidelijk – kunnen de kosten
worden beschouwd als een actief.In de reactie van het kabinet op het rapport «immateriële productiemiddelen,
balanceren met kennis» dat op 23 december 1999 aan de Tweede Kamer
werd toegezonden, is uitgebreid aandacht besteed aan de positie van zogenoemde
immateriële activa, waarmee wordt gedoeld op de in een onderneming aanwezige
en ontwikkelde kennis in brede zin. Daarbij is onder meer gewezen op de mogelijkheid
om zelf vervaardigde immateriële activa te activeren. De vierde richtlijn
kent geen dwingendrechtelijke voorschriften over activeren of niet activeren,
maar indien immateriële productiemiddelen worden geactiveerd, mogen zij
uitsluitend worden gewaardeerd tegen historische kosten. IAS 38 schrijft voor
dat een immaterieel actief moet worden geactiveerd, maar alleen indien wordt
voldaan aan daartoe strekkende – stringente – voorwaarden. Zo
moet vaststaan dat met het actief economisch voordeel zal worden behaald.
Intern gegenereerde activa als start-up kosten, kosten van training, promotie
en advertentie, reorganisatiekosten en merknamen mogen niet worden geactiveerd.De vierde richtlijn bevat in artikel 37 een vermoeden dat de afschrijvingsperiode
voor de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vijf jaar is. In
lid 2 van dat artikel wordt een mogelijkheid geboden voor lidstaten om aan
ondernemingen een aan de gebruiksduur gerelateerde periode voor de afschrijving
van de kosten van onderzoek en ontwikkeling toe te staan. Het wetvoorstel
maakt zo'n langere, aan de verwachte levensduur gerelateerde afschrijvingstermijn
mogelijk. IAS 38 kent overigens een weerlegbaar vermoeden dat de termijn van
afschrijving niet langer zal zijn dan 20 jaar. De langere afschrijvingstermijn
wordt ook mogelijk voor de vennootschap die rapporteert op basis van afdeling
3 tot en met 6 van titel 9 boek 2 BW.Indien onder de kosten van onderzoek en ontwikkeling ook kosten in verband
met zelfontwikkelde immateriële activa worden opgenomen, staat het in
IAS 38 opgenomen alternatief om te waarderen op basis van reële waarde
niet open. De vierde richtlijn verbiedt deze waarderingsgrondslag immers.
Artikel 2:384 BW kan op dat punt niet worden aangepast. Omdat IAS 38 waardering
tegen actuele waarde niet als hoofdregel ziet, maar slechts als een niet aanbevolen
maar toegelaten alternatief, meen ik dat dit geen onoverkomelijk probleem
hoeft op te leveren.In de tweede volzin van lid 3 is het woord «geactiveerde»
voor goodwill geschrapt. In overeenstemming met het bepaalde in artikel 2:389
BW zal goodwill in de toekomst steeds worden geactiveerd. Het onderscheid tussen geactiveerde en niet-geactiveerde goodwill komt daarmee te
vervallen.Artikel 389Dit artikel behandelt de waardering van deelnemingen. Deelnemingen kunnen
worden gekocht tegen een prijs die hoger ligt dan het bedrag van het aandeel
in het eigen vermogen van de vennootschap waarin wordt deelgenomen (de netto-vermogenswaarde).
Het meer betaalde is goodwill. Ook kan de betaalde prijs daaronder liggen,
in welk geval er sprake is van zogenoemde negatieve goodwill. Het artikel
bepaalt dat de waardering in beginsel geschiedt tegen netto-vermogenswaarde.
De eventueel betaalde goodwill dient thans ten laste van de reserves of de
winst- en verliesrekening te worden gebracht of te worden geactiveerd en afgeschreven.
IAS 28 geeft voor de waardering van deze deelnemingen twee mogelijkheden:
waardering tegen de verkrijgingsprijs of waardering tegen de zogenoemde equity-methode.
Volgens deze methode wordt tegen aankoopprijs gewaardeerd, vermeerderd of
verminderd met het aandeel in het resultaat voor zover dat niet als winst
tot uitkering is gekomen. De methode is te vergelijken met de methode van
de netto-vermogenswaarde, waarbij betaalde goodwill in de post deelnemingen
wordt opgenomen.Sinds de implementatie van de EU-richtlijnen heeft het denken over de
grondslagen voor verslaggeving belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt. Dat
blijkt vooral bij de behandeling van goodwill. Goodwill reflecteert de investering
die de onderneming heeft gedaan op grond van de verwachting dat met het nieuwe
bedrijfsonderdeel een meer dan normale bijdrage aan de winst kan worde geleverd.
Artikel 2:389 BW laat thans naast de elders gebruikelijke activering en afschrijving
ook toe dat goodwill ten laste wordt gebracht van de winst- en verliesrekening
of van het eigen vermogen. Onmiddellijk afboeken ten laste van het resultaat
is in Nederland ongebruikelijk.Onmiddellijk afboeken van het eigen vermogen heeft volgens de gebruikers
van deze methode het voordeel dat de (netto)winst niet op termijn wordt aangetast
bij een overname, terwijl dat bij activeren en afschrijven wel het geval is.
De verwervende vennootschap maakt in de volgende jaren winst uit de aangekochte
onderneming waar tegen over ook een investering staat, namelijk de betaalde
goodwill, terwijl de kosten van de investering niet zichtbaar worden gemaakt.
Afboeken ten laste van de reserves betekent in latere jaren een lagere afschrijving
en (dus) een hogere winst. Daarmee wordt ook een goed zicht op het rendement
van het eigen vermogen versluierd. Afboeken bergt ten slotte het risico in
zich dat het eigen vermogen van ondernemingen die actief zijn op de overnamemarkt
sterk afneemt terwijl de te verwachten winst (nog) niet zichtbaar is. Een
onderneming staat er dan beter voor dan uit de hoogte van zijn eigen vermogen
kan worden afgeleid.Internationaal wordt de voorkeur gegeven aan activeren en afschrijven
van goodwill. Activeren en afschrijven is verplicht volgens de IAS regels.
De Raad voor de Jaarverslaggeving staat afboeken niet langer toe. In België
is activeren en afschrijven de regel, maar kan de toezichthouder, de Commissie
voor het Bank- en Financiewezen, een uitzondering maken op grond van het feit
dat in «omringende landen» – zoals Nederland – een
andere methode van verwerking van goodwill wordt toegestaan. Gelet op de nieuwe
RJ regel en in het licht van dit wetsvoorstel heeft de CBF in zijn perscommunicé
van 20 juni 2001 bekend gemaakt afboeking niet langer te zullen toestaan.Overigens is zowel in de Verenigde Staten als binnen het IASB discussie
ontstaan over nieuwe voorschriften voor de waardering van goodwill. Het gaat
om een voorschrift om goodwill te activeren en daarop vervolgens niet af te
schrijven gedurende een bepaalde periode, maar ieder jaar een zogenoemde
«impairment test» toe te passen waarbij moet worden bezien of
de in de boekhouding opgenomen waarde nog reëel is. Dat voorschrift is
strijdig met de bestaande IAS. Als het IASB het voorschrift echter zou overnemen,
zal in Europees verband moeten worden vastgesteld of deze waarderingsmethode
in overeenstemming is met de vierde richtlijn. De uitkomst van de Europese
discussie kan vervolgens ook door Nederlandse ondernemingen worden benut.Naar mijn oordeel is thans sprake van een zodanige kentering in het denken
dat voor het in één keer afboeken van goodwill op het eigen
vermogen niet langer ruimte kan worden geboden. Ook uit een oogpunt van corporate
governance behoren de kosten van de verwachte winst voor de gebruikers van
de jaarrekening zichtbaar te zijn. Alleen op die manier kan een algemene vergadering
van aandeelhouders een goed oordeel geven over het (aankoop-)beleid van het
bestuur. Door voor te schrijven dat goodwill moet worden geactiveerd en afgeschreven,
wordt tevens een belangrijk verschil tussen boek 2 enerzijds en de IAS anderzijds
weggenomen.Voorgesteld wordt om het verbod op afboeken te late gelden voor jaarrekeningen
van boekjaren die aanvangen op of na de datum van inwerkingtreding van deze
wet. De richtlijnen van de Raad voor de Jaarverslaggeving verbieden de methode
al met ingang van 2002. De richtlijnen hebben geen wettelijke kracht. Een
rechtspersoon die vooralsnog blijft afboeken, dient daarvoor gelet op de maatschappelijke
opvattingen wel bijzondere redenen te hebben. Het ligt ook voor de hand dat
het onderwerp bij de bespreking van de jaarrekening in de algemene vergadering
van aandeelhouders of met de ondernemingsraad ook aan de orde zal komen. De
rechtspersoon die zijn jaarrekening opstelt met inachtneming van titel 9 afdeling
3 tot en met 6, zal gelet op het voorgestelde artikel 2: 362 lid 10 in de
toelichting ook moeten aangeven op dit punt niet de richtlijnen van de jaarverslaggeving
te hebben gevolgd.Artikel 2:389 BW bevat ook voorschriften over de wijze waarop negatieve
goodwill in het resultaat moet worden verwerkt. Dit is een uitwerking van
het bepaalde in artikel 31 van de zevende richtlijn. Lid 8 van de bepaling
geeft voorts een voorschrift voor de rubricering van de post, namelijk onder
de herwaarderingsreserves. IAS 22 schrijft daarentegen voor dat de post op
dezelfde manier behoort te worden gewaardeerd, maar vervolgens dient te worden
vermeld in dezelfde rubriek waar ook positieve goodwill is verantwoord. Door
gebruik van de IAS in artikel 2:362 BW toe te staan, worden deze methoden
aanvaard voor de ondernemingen die volgens de IAS rapporteren. De wet behoeft
dat niet nogmaals expliciet aan te geven.Artikel IIIBeoogd wordt de betrokken ondernemingen zo snel mogelijk ruimte te bieden
om gebruik te maken van de regeling. Ondernemingen moeten in hun administratie
al het boekjaar voorafgaand aan het jaar waarin wordt gerapporteerd rekening
houden met de wijzigingen. Gebruik van de IAS wordt daarom toegestaan vanaf
het boekjaar dat begint op of na 1 januari 2001.Voor de verplichting om goodwill te activeren en af te schrijven, ligt
dat anders. Zoals ook de commissie vennootschapsrecht en de Raad van State
hebben geadviseerd, kan een nieuwe verplichting pas voorgeschreven worden
voor boekjaren die aanvangen na de inwerkingtreding van deze wet. Daarom is
voor die verplichting een latere datum voorzien. In overeenstemming met het
advies van de Raad van State is aangegeven dat onderdeel C van toepassing
is op jaarrekeningen die worden opgesteld over het boekjaar dat is aangevangen
op of na 1 januari volgend op de datum van inwerkingtreding van deze
wet. De Raad van State signaleerde voorts dat een vennootschap bij de verwerving
van een deelneming goodwill kan hebben betaald die nog niet verwerkt is. Dat
gebeurt als de hoogte van de goodwill op de datum van verwerving nog niet
betrouwbaar te schatten is. De Raad adviseerde aan te geven dat de regeling
alleen geldt voor na de datum van inwerkingtreding verworven deelnemingen.Als een deelneming is verworven voor de datum van inwerkingtreding van
de wet en de waarde van de betaalde goodwill is nog niet betrouwbaar te schatten,
is er naar mijn oordeel geen reden om later, als de goodwill wel gewaardeerd
kan worden, alsnog te kunnen afboeken van het vermogen. Juist in die gevallen
heeft de gebruiker van de jaarrekening er belang bij te weten welke waarde
de goodwill uiteindelijk heeft en welke verwachtingen de vennootschap heeft
ten aanzien van die goodwill. Daarom wordt voor dit bijzondere geval geen
uitzondering voorzien.De Minister van Justitie,A. H. Korthals 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28220-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl