Drugssmokkel Schiphol; Brief minister met de vijfde voortgangsrapportage drugssmokkel Schiphol
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28192, nr. 23

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

04-11-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

28192 nr. 23

24-10-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamLopende InspanningenCannabisXTCCocaïneOverwegingen met het oog op verdere intensiveringHoofdlijnen verdere aanpakOndertekeningLichaamVIJFDE VOORTGANGSRAPPORTAGE DRUGSSMOKKEL SCHIPHOL1. Inleiding1.1. Plan van aanpak drugssmokkel Schiphol 20021.2. Implementatie maatregelen Plan van aanpak1.3. Aanvullende maatregelen 20021.4. Resultaten 2002 en 20032. De criminaliteitsbeeldanalyse «Cocaïne koeriers
Schiphol»2.1. Cocaïneproductie en -handel2.1.1. Productie- en exportgebieden.2.1.2. De organisaties2.1.3. Export, transitogebieden en bestemmingen2.2. Het Caribische gebied2.2.1. Curaçao2.2.2. Overige Koninkrijksdelen in het Caribisch gebied2.3. Omvang van de cocaïnesmokkel door koeriers vanaf
Curaçao naar Nederland2.4. Nationaliteiten koeriers en methoden van vervoer2.5. Cocaïnesmokkel gerelateerde criminaliteit2.6. Het effect van de getroffen maatregelen3. Beleidsreactie3.1. Aangrijpingspunten voor beleid3.1.1. Maatregelen met betrekking tot de doorvoerlanden
in het Caribische gebied en de bronlandenSamenwerking met de Nederlandse Antillen en ArubaSurinameOverige doorvoerlanden en bronlanden3.1.2. Intensiveren van de controle- en handhavingsinspanningen
in Nederland en beperken van de reismogelijkheden voor drugskoeriersIntensiveren van de controle- en handhavingsinspanningenBeperken van de reismogelijkheden voor drugskoeriers3.1.3. Europese samenwerking
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 28192, nr. 23 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28192Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 192Drugssmokkel Schipholnr. 23BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIEAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 24 oktober 2003Bijgaand treft u aan de vijfde Voortgangsrapportage drugssmokkel Schiphol.
Deze biedt een nadere analyse van de criminaliteitssituatie rond de smokkel
van cocaïne naar en via Schiphol vanuit Latijns Amerika en in het bijzonder
vanuit de Nederlandse Antillen en Aruba. Voorts bevat zij een samenvatting
van het oorspronkelijke actieplan Schiphol, de implementatie ervan en de in
de jaren 2002 en 2003 bereikte resultaten. Tenslotte worden nieuwe beleidsmaatregelen
gepresenteerd, nodig omdat gewenste effecten nog onvoldoende worden bewerkstelligd.Het beleid in deze maakt deel uit van een breder en nog verder te ontwikkelen
beleidsperspectief inzake drugscriminaliteit en inzonderheid de handhavingsaspecten
daarvan. Zoals in het Hoofdlijnenakkoord neergelegd zal het Kabinet inzetten
op een harde aanpak van de productie van en de handel in harddrugs, met name
XTC. Voorts zal als onderdeel van het vigerende Veiligheidsplan het toezicht
op coffeeshops worden versterkt en de aanpak van illegale cannabisteelt worden
verscherpt. Daarbij zal worden voortgebouwd op thans lopende en in voorbereiding
zijnde inspanningen.Lopende InspanningenOp de terreinen van XTC en cocaïne zijn separate deelprogramma's
ontwikkeld. Ten aanzien van de cannabis is thans een brief voor de Kamer in
voorbereiding. Deze drie deelprogramma's hebben als gemeenschappelijke noemer
een aanzienlijke aanscherping van de handhaving. Doelen die met deze drie
beleidsprogramma's worden nagestreefd zijn een afschrikking van op Nederland
gerichte en binnen Nederland actieve illegale producenten en handelaars en
een reductie van de criminogene effecten van drugshandel en -productie. Voorts
wil Nederland daarmee als lid van de internationale gemeenschap bijdragen
aan het handhaven van de internationale rechtsorde. CannabisOp het gebied van cannabis zal het onder meer gaan om een ontmoediging
van het gebruik, een aanscherping van met name bestuurlijke handhaving van
coffeeshopcriteria en een uitbreiding van de vestigingsregels, een versterkte
bestuurlijke handhaving ten aanzien van de illegale thuisteelt en een geïntensiveerde
vervolging en opsporing van de georganiseerde criminaliteit op dit gebied.
Mede gelet op de noodzakelijke inspanningen van het lokaal bestuur zal op
korte termijn eerst overleg volgen met VNG en enkele voor dit beleidsterrein
belangrijke gemeenten. Mede op basis van de uitkomst van die consultaties
zal dit najaar de beleidsbrief aan de Kamer volgen.XTCHet bestaande kabinetsbeleid op het gebied van de XTC-bestrijding zal
onverminderd krachtig worden voortgezet. Ik heb uw Kamer over de uitvoering
van het Nederlandse XTC-beleid bij brief d.d. 8 juli jl. geïnformeerd
(TK 23 760, nr. 16, vergaderjaar 2002–2003). In deze brief
wordt aangegeven dat de implementatie van de XTC-nota (periode 2002–2006)
volgens planning verloopt en dat de gegevens over het jaar 2002 een stijgende
lijn laten zien in het aantal ontmantelde productielocaties en de inbeslaggenomen
hoeveelheid XTC-pillen. Met de betrokken opsporingsdiensten wordt thans bezien
op welke wijze de Nederlandse XTC-productie en -handel verdere gevoelige slagen
kunnen worden toegebracht.Naast uitvoering van de actiepunten uit de XTC-nota van het kabinet, zal
in 2003 en 2004 door de betrokken ministeries en uitvoerende diensten actief
worden bijgedragen aan het intensiveren van internationale samenwerking op
het gebied van XTC. Zowel binnen de EU (EU-actieplan synthetische drugs d.d.
november 2002) als de VN zijn in 2002 diverse aanvullende afspraken gemaakt
op het gebied van XTC.De bilaterale samenwerking met de VS vraagt bijzondere aandacht. In dat
verband wijs ik op de afspraken (Agreed Steps) die de VS en Nederland in maart
2003 hebben gemaakt over onder meer intensivering van operationele samenwerking,
verbetering van de informatie-uitwisseling op het gebied van douane, het opsporen
en vervolgen van grote criminele organisaties en het uitwisselen van gegevens
van wetenschappelijk onderzoek. Uw Kamer is over deze afspraken met de VS
eerder dit jaar geïnformeerd (TK 23 490. nr. 284, vergaderjaar
2002–2003 en Just-03 279).CocaïneOp het gebied van de aanpak van cocaïne zijn thans de belangrijkste
inspanningen gecentreerd op en rond Schiphol, zoals gepresenteerd in bijgaande
vijfde Voortgangsrapportage. Maar uiteraard vinden ook bijvoorbeeld in de
haven van Rotterdam doelgericht controles op illegale drugsimport, waaronder
cocaïne plaats. Voorts betrof een substantieel deel – van ruim
27% -van alle onderzoeken naar georganiseerde criminaliteit in 2002 cocaïnehandel.
Het beleid in dezen zal ook dienen te worden verbreed, mede om – waar
nodig – uitwijkeffecten aan te pakken. Tevens dient de internationale
samenwerking op dit gebied te worden verdiept, zowel richting bronlanden als
onze buurlanden.Overwegingen met het oog op verdere intensiveringHet Kabinet is om verschillende redenen voornemens om tot een verdere
intensivering te komen.– Ten eerste vraagt hierom de huidige drugssituatie. Thans loopt
in een afrondende fase een onderzoek van het KLPD naar deze situatie vanuit een nationaal en internationaal perspectief. Deze studie komt –
zoals thans de planning er uitziet – in beginsel in november beschikbaar.
Zonder op de uitkomsten daarvan inhoudelijk vooruit te lopen blijkt keer op
keer dat voor veel illegale drugsactiviteiten NL een spin in het web is, zeker
als het gaat om de georganiseerde handel en productie. De betreffende rapportage
zal de Kamer na gereedkomen worden aangeboden.– Een tweede punt is dat specialisatie van de aanpak naar soorten
drugs soms geen recht doet aan het verschijnsel van samenhangen in de illegale
handel van verschillende soorten drugs. Hennepproducten worden bijvoorbeeld
ook verhandeld door handelaren in hard drugs. Dit impliceert dat goed dient
te worden bezien waar specialisatie op het terrein van de opsporing nog meerwaarde
heeft en op waar een meer geïntegreerde benadering de voorkeur verdient.– Een derde overweging is dat een breed spectrum van diensten met
handhavingstaken maar ook andere partijen van doen hebben met drugs. De vraag
is of en op welke wijze de samenwerking kan worden versterkt. Ten eerste tussen
verschillende handhavingdiensten onderling. Ten tweede zal het daarbij gaan
om de samenwerking met het openbaar bestuur en met civiele partijen zoals
luchtvaartmaatschappijen (cocaïne import) of elektriciteitsbedrijven
(illegale thuisteelt).De drugsproblematiek is een maatschappelijk probleem waarbij nadrukkelijk
ook een rol voor deze derde partijen aan de orde is.Hoofdlijnen verdere aanpakHet Kabinet zal derhalve streven naar een verdere intensivering van de
handhaving met een focus op drugs. Daartoe zal nader handhavingsbeleid worden
ontwikkeld dat een meer geïntegreerd kader zal bieden voor de opsporing
en vervolging. Dit kan de effectiviteit van de inspanningen verhogen. Het
zal aangeven wat de centrale prioriteiten zijn. Voorts zal in beeld worden
gebracht waar winst valt te behalen door vergroting van de samenwerking binnen
Nederland en op internationaal niveau. Onderzocht zal worden hoe met andere
landen de aanpak in voor Nederland belangrijke bronlanden kan worden versterkt
en welke verdere inspanningen van belang zijn voor het controleren en handhaven
aan de Nederlandse buitengrens.Doel zal uiteindelijk zijn het verkleinen van drugs als criminogene factor
in de Nederlandse samenleving.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner VIJFDE VOORTGANGSRAPPORTAGE DRUGSSMOKKEL SCHIPHOL1. InleidingHierbij bied ik uw Kamer de vijfde voortgangsrapportage drugssmokkel Schiphol
aan. In deze rapportage doe ik allereerst verslag van de voortgang van de
uitvoering van de maatregelen tot nu toe. Daarna maak ik de balans op van
het tot nu gevoerde beleid, waarbij ik in het bijzonder gebruik maak van de
criminaliteitbeeldanalyse «Cocaïnekoeriers Schiphol». Afsluitend
heb ik de aanvullende maatregelen opgenomen, die ik noodzakelijk acht om de
smokkel van cocaïne via Schiphol verder te voorkomen en te bestrijden.1.1. Plan van aanpak drugssmokkel Schiphol 2002Eind 2001/begin 2002 dreigde door de grote toename van de stroom aan drugskoeriers
de situatie te ontstaan dat aangehouden drugskoeriers wegens gebrek aan detentiecapaciteit
structureel met een dagvaarding zouden worden heengezonden. Deze situatie
werd destijds zowel politiek als maatschappelijk onaanvaardbaar geacht en
vormde voor mijn ambtvoorganger de aanleiding een Plan van aanpak drugssmokkel
Schiphol op te stellen, dat op 18 januari 2002 aan u is toegezonden (TK, 2001 –
2002, 28 192, nr. 1).Uitgangspunt in dit Plan van aanpak was het realiseren van een structureel
hoog handhavingsniveau, waardoor de pakkans zodanig groot zou worden dat daarvan
een afschrikkende werking zou uitgaan richting de drugskoeriers en de organisaties
daarachter. De maatregelen die daartoe moesten leiden, waren te onderscheiden
in twee categorieën:a. Maatregelen die moesten voorkomen dat de drugs naar Nederland werden
vervoerd.b. Maatregelen die er toe moesten leiden dat in Nederland aangetroffen
drugs in beslag werden genomen en adequate justitiële interventies volgden
jegens de koeriers en de organisaties daarachter.1.2. Implementatie maatregelen Plan van aanpakVanaf januari 2002 is de implementatie van de maatregelen uit het Plan
van aanpak ter hand genomen, waarover u via verschillende voortgangsrapportages
bent geïnformeerd (TK, 2001–2002, 28 192 nrs. 8, 12 en
13 en TK, 2002–2003, 28 192, nr. 16). De belangrijkste daarvan
zijn de navolgende.Om de controle-inspanningen op Schiphol te kunnen verhogen, is eind 2002
de gehele justitieketen uitgebreid: het Schipholteam is versterkt met 30 formatieplaatsen,
de douane uniformdienst Schiphol met 20 formatieplaatsen, het openbaar ministerie
te Haarlem met 9 officieren van justitie en 36 formatieplaatsen ondersteunend
personeel, de rechtbank Haarlem met 6 rechters, 2 rechter-commissarissen en
12 formatieplaatsen ondersteunend personeel en het gerechtshof Amsterdam met
3 raadsheren en 6 formatieplaatsen ondersteunend personeel. Tegelijkertijd
zijn 1269 extra detentieplaatsen in noodvoorzieningen (inclusief 138
plaatsen in de eerste lijns medische voorziening in Bloemendaal voor bolletjesslikkers)
gerealiseerd, en is er een speciaal opsporingsteam ingericht dat zich ging
richten op de organisaties achter de drugssmokkel.Verder is wetgeving tot stand gebracht en in werking getreden, onder meer
om het mogelijk te maken dat drugskoeriers in speciale voorzieningen kunnen
worden ingesloten en zaken tegen drugskoeriers, waarin door het
openbaar ministerie maximaal 1 jaar gevangenisstraf wordt geëist, door
de politierechter kunnen worden behandeld.Om te voorkomen dat potentiële drugskoeriers vanuit Nederland naar
de Nederlandse Antillen af reizen met de kennelijke bedoeling om vervolgens
met drugs weer naar Nederland terug te reizen, dan wel om te voorkomen dat
drugskoeriers vanaf de Nederlandse Antillen naar Nederland kunnen reizen,
is voorts op 15 april 2002 gestart met pre flight controles op vertrekkende
vluchten vanaf Schiphol naar Curaçao en vice versa. Niet veel later
volgden pre flight controles op vertrekkende vluchten vanaf Bonaire naar Nederland.Ook zijn door de ministers van Justitie van het Koninkrijk op 25 september
2002 afspraken gemaakt ter voorkoming en bestrijding van de smokkel van drugs
vanaf de Nederlandse Antillen en Aruba naar Nederland. Deze afspraken zijn
uw Kamer op 2 oktober 2002 toegezonden. Het merendeel van de afspraken waarbij
Nederland het voortouw had, is uitgevoerd. Door Nederland zijn onder meer
kofferscans en overige apparatuur, speurhonden en personeel aan de Nederlandse
Antillen en Aruba geleverd. Begin dit jaar is in aanvulling daarop voor de
luchthaven Hato op Curaçao nog een bodyscan geleverd aan de autoriteiten
van de Nederlandse Antillen. Door de gemengde werkgroep luchthavens en een
ambtelijke commissie van deskundigen zijn rapportages opgesteld over het verleggen
van de controle van het moment van aankomst naar het moment van vertrek respectievelijk
over de juridische mogelijkheden van een inreisverbod voor bepaalde Nederlanders
in Nederland. Ook is een voorstel gereed voor een onderzoeksproject naar de
criminaliteitssituatie op Sint Maarten en is door de Antilliaanse en Nederlandse
opsporings- en vervolgingsautoriteiten succesvol samengewerkt om organisaties
achter de drugssmokkel aan te pakken.1.3. Aanvullende maatregelen 2002Halverwege 2002 is door mijn ambtvoorganger al aan uw Kamer bericht dat
in weerwil van de tot dan toe succesvol geïmplementeerde maatregelen,
het aantal drugskoeriers dat via Schiphol ons land binnenkwam, nog steeds
onaanvaardbaar groot was (TK, 2001–2002, 28 192, nr. 12).
Dit vormde voor hem aanleiding additionele maatregelen voor te bereiden (TK,
2001–2002, 28 192, nr. 13). Kort na mijn aantreden als minister
van Justitie moest ik vaststellen dat die situatie onveranderlijk zorgelijk
was gebleven. In de vierde voortgangsrapportage heb ik uw Kamer geïnformeerd
over mijn voornemens ter zake, waarbij een meer «stofgerichte»
aanpak en ontlasting van de justitiële keten mijn uitgangspunten vormden
(TK, 2002–2003, 28 192, nr.16). Kernpunt van deze aanpak betrof
de regulering van de instroom door bolletjesslikkers en koeriers met een overeenkomstige
hoeveelheid drugs met een dagvaarding heen te zenden en daar waar mogelijk
uit Nederland te verwijderen. Voorts werd een sturingsbureau opgericht waarin
de betrokken diensten op Schiphol samenwerken om tot een optimale mix van
maatregelen te komen.Ook de aanvullende maatregelen zijn geëffectueerd.1.4. Resultaten 2002 en 2003Dankzij de getroffen maatregelen is het gelukt de pakkans te vergroten
en meer drugskoeriers aan te houden dan het jaar daarvoor. Betroffen dat in
2001 nog 1303 drugskoeriers, waarbij 3341 kilo cocaïne in beslag was
genomen, in 2002 waren dat er 2176 en betrof het 6233 kilo cocaïne. Ook
is geen drugskoerier wegens gebrek aan detentiecapaciteit heengezonden. Naar verwachting zullen ook dit jaar, op basis van de cijfers vanaf januari
2003 tot en met augustus (1552 drugskoeriers aangehouden), weer ruim 2000
drugskoeriers worden aangehouden. Van de dit jaar aangehouden drugskoeriers
zijn 427 met een dagvaarding heengezonden, waarvan 120 uit Nederland zijn
verwijderd en 61 naar de Nederlandse Antillen of Aruba zijn teruggekeerd.
In de paspoorten van verwijderde buitenlandse drugskoeriers is door de grensbewaking
een aantekening gemaakt.Het aantal slikkers daalde voorts aanzienlijk: van 52,3% in januari 2003
tot 27,7% in augustus. Dit werd mogelijk veroorzaakt door de ingebruikneming
van de bodyscan op de luchthaven Hato van Curaçao. Gevolg is echter
wel dat men is gewisseld van methode: meer zogenaamde bodypackers en drugs
in bagage.Inmiddels zijn vanaf januari 2002 tot en met juni 2003 4012 drugskoeriers
veroordeeld, waarbij de rechtbank Haarlem bij de afdoening van deze strafzaken
wordt bijgestaan door de rechtbanken Utrecht en Alkmaar. De opgelegde straffen
variëren van 1 maand tot 4 jaar. De vestiging Schiphol van de rechtbank
Haarlem, die op 1 januari 2003 met haar werkzaamheden is aangevangen, heeft
de gemiddelde periode tussen aanhouding en berechting inmiddels aanzienlijk
kunnen bekorten.Ook het speciaal ingerichte opsporingsteam ten behoeve van de aanpak van
de organisaties achter de drugssmokkel heeft resultaten geboekt. In samenwerking
met de autoriteiten op Curaçao zijn zowel in Nederland als op Curaçao
diverse verdachten aangehouden en naar Nederland overgebracht ter berechting.
In een onderzoek zijn de verdachten inmiddels veroordeeld tot gevangenisstraffen
variërend van 10 maanden tot 4 jaar.De pre flight controles ten slotte hebben tot en met 29 juni 2003 in Nederland
geleid tot in totaal 1649 negatieve reisadviezen en bijna 5000 no shows boven
het gemiddelde. Op Curaçao tot 7457 negatieve reisadviezen en ruim
8000 no shows boven het gemiddelde.2. De criminaliteitsbeeldanalyse «Cocaïne koeriers
Schiphol»Sinds het voorjaar 2002 is door de kernteams Randstad Noord en Midden
en Haaglanden/Hollands Midden en de Koninklijke Marechaussee Schiphol gewerkt
aan een criminaliteitsbeeldanalyse (CBA) van de drugsmokkel met behulp van
drugskoeriers via Schiphol. Deze CBA is mij door het College van Procureurs-Generaal
op 5 juni 2003 aangeboden en geeft inzicht in de productie- en exportgebieden
van cocaïne, de koeriers en de organisaties, de gevolgen van de cocaïnehandel
via koeriers en de maatregelen en hun effecten. De CBA sluit af met conclusies
en aanbevelingen. Onderdeel van de CBA vormt ten slotte een wetenschappelijke
studie naar de koeriersproblematiek met als titel «Drugskoerier Een
«beroep» met toekomst».Behoudens de wetenschappelijke bijlage van de CBA, acht ik het niet aangewezen
de CBA – vertrouwelijk – aan uw Kamer toe te zenden. Een CBA heeft
primair tot doel opsporings- en vervolgingsinstanties van informatie te voorzien,
die noodzakelijk is voor een goede taakuitvoering. Dit betekent dat deze analyses
operationele informatie bevatten, die zich niet voor openbaarheid lenen. Daarbij
komt dat de analyses persoonlijke inzichten, kwalificaties en conclusies van
de opstellers bevatten. Het is daarom van belang dat ter zake terughoudendheid
wordt betracht met openbaarmaking, omdat het vanwege de aard van de casuïstiek
vaak niet mogelijk is om de inhoud van de rapportages met harde gegevens te
onderbouwen. Daarnaast moet voorkomen worden dat toekomstige CBA's met een
grotere terughoudendheid dan uit het oogpunt van het belang van
de opsporing is gewenst worden opgesteld, omdat bij voorbaat rekening wordt
gehouden met het feit dat de analyses ook ter kennis zullen worden gebracht
aan andere doelgroepen dan de primair verantwoordelijke opsporingsinstanties.
Dit laat onverlet dat het voor uw Kamer mogelijk moet zijn kennis te nemen
van die onderdelen van de analyse, die relevant zijn voor de beoordeling van
het gevoerde beleid. Daarom zal ik uw Kamer in deze voortgangsrapportage zo
volledig informeren over de inhoud van de CBA voor zover dit relevant is voor
de beoordeling van het beleid tot nu toe. Tevens zend ik u als bijlage bij
deze voortgangsrapportage toe de wetenschappelijke bijlage behorend bij de
CBA.1 Openbaarmaking van deze bijlage zal de strafrechtelijke
rechtshandhaving op dit dossier niet schaden, noch leiden tot terughoudendheid
bij toekomstige criminaliteitsbeeldanalyses.2.1. Cocaïneproductie en -handelVoor een goed begrip van het verschijnsel van cocaïnekoeriers, is
het noodzakelijk inzicht te hebben in de huidige stand van zaken in de cocaïneproductie
en -handel en de rol van het Caribische gebied daarbij.Een belangrijke kanttekening van algemene aard is overigens dat in de
CBA de cocaïnekoeriers vanaf Curaçao naar ons land centraal staan.
Cocaïnesmokkel vanaf andere bestemmingen is in de CBA minder vergaand
geanalyseerd.2.1.1. Productie- en exportgebieden.Colombia, Peru en Bolivia produceren nagenoeg alle cocaïne in de
wereld. Het gaat daarbij om 800 tot 900 ton, waarvan ruim eenderde in beslag
wordt genomen voordat het de exportmarkt heeft bereikt. De productie van cocaïne
in Colombia is het laatste decennium sterk toegenomen. Was dat in 1989 nog
64 ton, in 2001 betrof dat ingevolge de opgave van de UNDCP 617 ton2.2.1.2. De organisatiesHalverwege de jaren negentig zijn, mede door de «war on drugs»,
een aantal grote drugskartels uiteen gevallen, en hebben 200 tot 300 kleinere
misdaadgroepen of -netwerken de productie en export van cocaïne in handen.
In tegenstelling tot de organisatievorm van de kartels is de productie en
handel thans sterk gedecentraliseerd en gefragmenteerd. Er zijn steeds meer
«zelfstandigen» gekomen die op de diverse schakels in de productie-
en exportketen een rol spelen. De organisatorische verhoudingen in deze netwerken
kunnen snel wisselen.De hierboven geschetste ontwikkelingen leiden tot het paradoxale gevolg
dat door het wegvallen van de drugskartels de cocaïnehandel juist omvangrijker
is geworden qua betrokkenen, mondialer qua diversiteit in afzetgebieden, fijnmaziger
qua handelsnetwerken en alles bij elkaar genomen ook moeilijker te bestrijden
is. Daar komt bij dat guerillabewegingen en paramilitaire organisaties een
steeds belangrijker rol zijn gaan spelen doordat zij omvangrijke gebieden
in met name Colombia beheersen en de opbrengsten uit de cocaïneproductie
en -handel aanwenden voor hun strijd.In de CBA worden nog andere faciliterende factoren voor de huidige cocaïnehandel
genoemd, zoals de ontwikkelingen in de luchtvaart, de liberalisering van de
wereldhandel en de enorme groei van het internationale goederen- en personenverkeer.
Hierdoor heeft de drugshandel een veel internationaler en vooral sneller karakter
gekregen. Deze factoren maken het om smokkeltactische entechnische redenen
aantrekkelijker om de cocaïne in kleinere hoeveelheden te
verhandelen en te smokkelen in plaats van te werken met «bulktransporten»,
bijvoorbeeld per schip. Transport van grote partijen via de zee is immers
tijdrovend en risicovol vanwege het grote verlies bij inbeslagneming of diefstal.
Dergelijke transporten vergen bewaking, een distributie- en betalingsnetwerk
in het ontvangende land en een stabiele en vertrouwde organisaties aan beide
zijden van de Oceaan. Voor zover deze mammoettransporten plaatsvinden, zijn
er aanwijzingen dat deze eerder via Zuid-Europa gaan dan via Noordwest-Europa.
Smokkel van drugs via de lucht daarentegen maakt het risico van grote verliezen
en het zicht op de organisaties achter de smokkel kleiner. Ook vergt de afhandeling
van kleinere hoeveelheden drugs minder inspanningen, mede doordat er een uitgebreide
infrastructuur via de migratienetwerken aanwezig is, en vormt de snelheid
waarmee de drugs getransporteerd kan worden een voordeel.2.1.3. Export, transitogebieden en bestemmingenVanuit Zuid-Amerika vindt via de zeehavens en via tussenstations in Midden
Amerika en de eilanden van het Caribische gebied wereldwijd transport plaats
naar de Verenigde Staten, dat veruit het belangrijkste consumptiegebied is,
en naar Europa. Volgens de jaarlijkse VN rapportage over de mondiale drugsproductie,
-handel en -consumptie wordt 20% in Europa geconsumeerd. Bij ruim 500 ton
die, na aftrek van de inbeslagnemingen van drugs voordat deze de exportmarkt
bereiken, op de wereldmarkt komt, zou naar schatting ruim 100 ton richting
Europa gaan. Daarvan zou tussen de 16 en 22 ton via Suriname gaan, waarbij
Nederland waarschijnlijk de belangrijkste bestemming is. Opvallend is voorts
nog de rol van Venezuela, waar «verdreven» Colombiaanse handelaren
soms grootgrondbezit hebben verworven. Hierdoor en mede door het afsluiten
van Panama en Nicaragua als belangrijke landroutes voor cocaïnetransporten,
zijn begin jaren negentig alternatieve routes via de Caribische eilanden ontstaan.Het Caribische gebied wordt thans dan ook beschouwd als het grootste transitogebied
voor cocaïnetransporten. Jaarlijks zou door dit gebied meer dan 400 ton
cocaïne bestemd voor de Verenigde Staten en Europa worden getransporteerd,
waarbij de meeste cocaïne voor Europa via de zuidelijke en oostelijke
Cariben verloopt.2.2. Het Caribische gebiedVolgens de CBA is het Caribische gebied aantrekkelijk voor de smokkel
van cocaïne om de volgende redenen:a. De eilanden in het Caribische gebied liggen vanwege hun gunstige geografische
positie en hun koloniale verleden op het kruispunt van de handelslijnen tussen
Europa, Zuid-Amerika en de Verenigde Staten.b. De veelal slechte economische positie en armoede van vele eilanden.c. Zwakke staatkundige structuren, die vaak inherent zijn aan kleine samenlevingen.d. De banden met het (voormalige) koloniale moederland.Deze factoren leiden er toe dat drugsorganisaties en netwerken dankbaar
gebruik maken van de veelal slechte economische positie waarin vele inwoners
van de eilanden in het Caribische gebied verkeren, van de gevoeligheid van
het bestuur en overheidsinstanties voor corruptie, van de goede verbindingen
vanuit het Caribische gebied met de grootste consumptiegebieden, van het omvangrijke
migrantennetwerk dat tussen de Caribische eilanden en de consumptiegebieden
bestaat en van het feit dat inwoners van vele Caribische eilanden vrij toegang
hebben tot het (voormalige) moederland. 2.2.1. CuraçaoDoor de ligging van Curaçao is het relatief eenvoudig om partijen
van tientallen of honderden kilo's drugs met onder meer zogenaamde «go
fast boats» (kleine snelle boten) vanuit Venezuela en Colombia het Koninkrijk
binnen te smokkelen. De cocaïne wordt afgeleverd in afgelegen baaien,
of door vrachtschepen naar de haven van Willemstad gebracht. De haven van
Willemstad is hiervoor ook aantrekkelijk, omdat het de laagste transporttarieven
van het Caribische gebied en Latijns Amerika kent en er geen havenbelasting
of accijnzen hoeven te worden betaald.Met betrekking tot de exacte omvang en structuur van de cocaïnehandel
op Curaçao konden de opstellers van de CBA niet over adequate informatie
beschikken. Men heeft getracht op basis van opsporingsinformatie, bekende
cijfermatige gegevens, de informatie over het verloop van drugsstromen, de
achtergrondkennis uit de afgelopen jaren, de contacten met opsporingsfunctionarissen
een zo betrouwbaar mogelijk beeld te schetsen.Dit beeld komt er op neer dat de grootschalige import en handel wordt
beheerst door een beperkt aantal Colombiaanse groepen met vertegenwoordigers
op Curaçao. In voorkomende gevallen komen de leidinggevenden over uit
Colombia of Venezuela en wordt rechtstreeks onderhandeld met criminele afnemers
uit alle delen van de wereld. Het gaat daarbij om honderden, maar ook wel
duizenden kilo's cocaïne, die doorgaans per boot naar Europa worden vervoerd.Colombianen verkopen op de lokale Curaçaose markt daarnaast ook
tientallen tot honderden kilo's cocaïne aan tussenhandelaren. Deze midden-
en handlangershandel bestaat voornamelijk uit 20 tot 30 Antilliaanse en een
aantal Colombiaanse, Surinaamse en West-Afrikaanse organisaties. Voor het
transport wordt door deze handelaren gebruik gemaakt van koeriers die grotere
partijen van vaak meer dan 10 kilo in koffers per vliegtuig naar Nederland
smokkelen. Voorts werven zij koeriers voor de kleinere hoeveelheden op en
in het lichaam. Deze koeriers gaan in kleinere contingenten op de vliegtuigen
naar Nederland. Voor het in ontvangst nemen van de door de koeriers gesmokkelde
drugs en de verdere distributie daarvan, maakt deze groep groothandelaars
meestal gebruik van hun eigen etnische netwerken in Nederland.Onder of parallel aan deze middenhandel fungeert een inmiddels omvangrijke
groep kleinhandelaars en individuele gelukszoekers. Aanvankelijk was deze
handel voornamelijk een «spin off» van de andere handelstypen,
maar is inmiddels uitgegroeid tot een derde hoofdstroom. Koeriers zijn hier,
vaker dan bij de groothandelaren, persoonlijke kennissen of familieleden van
de organisatoren. Maar op het moment dat ze «groeien» worden ook
los van de organisatie staande koeriers geworven door een lid van de organisatie
of door organisaties die zich daarin hebben gespecialiseerd. Een deel van
de koeriers dat een aantal keren succesvol drugs naar Nederland heeft gesmokkeld,
heeft vervolgens genoeg geld om zelf een kleine drugslijn te starten, en werft
op zijn beurt weer koeriers. Deze vorm van organisatie creëert derhalve
niet alleen groothandelaren, maar zorgt er ook voor dat vele mensen bij de
drugshandel betrokken raken en in economische zin afhankelijk worden van het
vervoer en doorverhandelen van cocaïne.2.2.2. Overige Koninkrijksdelen in het Caribisch gebiedZoals ik hierboven al heb opgemerkt, staat in de CBA de smokkel van cocaïne
vanaf Curaçao naar Nederland centraal. In de CBA wordt kort stilgestaan
bij de overige eilanden van Nederlandse Antillen (Bonaire en Sint Maarten)
en Aruba. Ten aanzien van deze eilanden wordt opgemerkt dat Aruba en Bonaire
geografisch gezien net zo vatbaar zijn voor de drugstransporten als Curaçao.
Sint Maarten daarentegen ligt niet in de buurt van de aanvoerlanden, maar
wel in de buurt van andere doorvoerlanden. Voor de situatie op Aruba wordt
opgemerkt dat vanwege het succes van het gevoerde toerismebeleid aldaar, er
geen armoede onder de bevolking heerst, waardoor slechte economische omstandigheden
geen factor is die een aantrekkingskracht zou kunnen hebben op criminele organisaties.
Bonaire zou tot slot eenvoudig gebruikt kunnen worden om bepaalde opsporingsmethoden
op Curaçao te ontwijken.2.3. Omvang van de cocaïnesmokkel door koeriers vanaf
Curaçao naar NederlandIn de CBA wordt op basis van het aantal geweigerde passagiers, het aantal
passagiers dat niet komt opdagen op het moment dat er een controle plaatsvindt
en het aantal aangehouden drugskoeriers bij een 100%-controle in relatie tot
het gemiddelde aantal vluchten per week vanaf Curaçao geschat dat op
jaarbasis ongeveer 21 ton cocaïne1 door
koeriers via Schiphol ons land wordt binnengesmokkeld. Anderen schatten de
hoeveelheid hoger in door er van uit te gaan dat het percentage aangehouden
koeriers tussen de 10 en 20% ligt. Dan zou het om 30 tot 40 ton op jaarbasis
gaan. Volgens de meest gangbare schattingen ligt het Nederlandse cocaïnegebruik
jaarlijks tussen 4 tot 8 ton. Er is derhalve sprake van een grote discrepantie
tussen de geschatte import in Nederland en het geschatte verbruik in Nederland.2.4. Nationaliteiten koeriers en methoden van vervoerIn 2002 zijn 2176 drugskoeriers op Schiphol aangehouden, bij wie in totaal
6233 kilo cocaïne in beslag is genomen. Daarvan had 79,6% de Nederlandse
nationaliteit, 8,6% een Europese, 1,3% een Oost-Europese, 5,8% een Zuid-Amerikaanse,
11,4 een Afrikaanse, waarvan 0,3% een Nigeriaanse, en beschikte 2,8% over
een andere nationaliteit. Van de Nederlandse paspoorthouders was 16,9% van
Nederlandse afkomst, 2,6% van Arubaanse, 2,8% van Bonairiaanse, 65,5% van
Curaçaose, 8,7% van Surinaamse en 3,2% van Dominicaans Republiekse2. Tot slot wonen van de aangehouden drugskoeriers met
de Nederlandse nationaliteit van Antilliaanse afkomst meer dan 50% in Nederland
en de overigen op Curaçao.Het vervoer van de cocaïne door de drugskoeriers is in verschillende
methoden onder te verdelen. Er valt een onderscheid te maken tussen bolletjesslikkers
en «duwers» (39%), die 11% van de in beslag genomen hoeveelheid
cocaïne voor hun rekening nemen en bodypackers en het vervoer van de
drugs in (hand-)bagage (61%).2.5. Cocaïnesmokkel gerelateerde criminaliteitDe smokkel van cocaïne gaat ook gepaard met andere vormen van criminaliteit.
Zo zijn op Curaçao in 2002 37 moorden gepleegd, waarvan bekend is of
redelijkerwijze vast staat dat er een relatie kan worden gelegd met de handel
in cocaïne. Ook in Nederland worden met regelmaat veronderstelde cocaïnekoeriers
gewapenderhand ontvoerd en van hun lading beroofd, en vinden schietpartijen
en huisovervallen plaats tussen de verschillende groepen die zich met de cocaïnehandel
bezighouden. Cijfermatige gegevens over de omvang van deze drugsgerelateerde
criminaliteit zijn er echter niet, omdat deze zich in de criminele sfeer afspelen
en er nauwelijks aangifte wordt gedaan. Daarnaast geldt dat de handel en gebruik van cocaïne leidt tot veel overlast en criminaliteit
in de omgeving waar deze handelingen plaats hebben.2.6. Het effect van de getroffen maatregelenDe CBA spreekt zich uit over de effecten van het gevoerde beleid. Vastgesteld
wordt dat ten gevolge van de intensieve controle op bolletjesslikkers op Curaçao,
waardoor veel drugskoeriers wordt verhinderd naar Nederland te vliegen, een
verschuiving zou hebben plaatsgevonden naar andere delicten, zoals inbraken,
autodiefstallen en gewelddadige overvallen. Ook is een routeverplaatsing waargenomen
naar Bonaire.Ten aanzien van de inspaningen in Nederland concludeert de CBA: «Het
uitbreiden van het aantal cellen, de opsporingscapaciteit en de maatregelen
ter vermindering van de druk op de rechtbanken en de inzet van apparatuur
hebben over het algemeen niet geleid tot een meetbare vermindering van het
aantal koeriers.»Dit stemt overeen met mijn analyse, dat er – gelet op het aantal
aanhoudingen en bij voorbaat geweigerde passagiers – , weliswaar sprake
is van effect van de getroffen maatregelen, maar dat dit nog onvoldoende is
om de grote stroom koeriers in te dammen.3. BeleidsreactieDe CBA en de wetenschappelijke bijlage geven een helder inzicht in de
achtergronden, oorzaken en omvang van de cocaïnesmokkel vanaf Curaçao
naar Nederland. Het is een zeer verontrustend beeld van een relatief groot
aantal organisaties dat de transporten organiseert en daarbij gebruik maakt
van mensen in slechte economische omstandigheden, die op hun beurt ook eigen
drugslijnen (kunnen) gaan exploiteren. De analyse van de CBA maakt ook duidelijk
dat er sprake is van een hardnekkig probleem, dat slechts met verhoogde inspanning
van alle betrokkenen en op termijn tot beheersbare proporties kan worden terug
gebracht.Het Kabinet is onverminderd van plan deze verhoogde inspanningen te realiseren.
Daarvoor gelden de volgende argumenten.a. Nederland heeft de verplichting de buitengrenzen van het Schengengebied
(personenverkeer) en van de Europese Unie (goederenverkeer) te bewaken; dit
dient zowel een nationaal als een internationaal belang.b. De remming op drugsgebruik met het oog op de volksgezondheid.c. Het voorkomen en bestrijden van de smokkel van en handel in drugs op
basis van internationale verdragen.d. De bestrijding van criminaliteit en handhaving van de openbare orde
in de steden van Nederland waar handel in en gebruik van drugs plaats heeft.e. De handhaving van de integriteit op de luchthaven Schiphol en van het
luchtverkeer van en naar Nederland.f. De zorg over de situatie binnen de andere delen van het Koninkrijk,
zowel op het terrein van de rechtshandhaving als ten aanzien van groepen mensen
die in toenemende mate afhankelijk dreigen te worden – of in het slechtste
geval al zijn – van de «drugseconomie». Dit laatste geldt
overigens ook aan Nederlandse zijde.In de kern gaat het om een probleem waaraan een economisch mechanisme
ten grondslag ligt: de vraag naar cocaïne creëert het aanbod. Slechts
een beperkt deel van de via de Nederlandse Antillen ingevoerde cocaïne
is voor Nederlandse consumptie bestemd. Het overige deel wordt doorgevoerd
naar andere landen binnen Europa. Nederland, in het bijzonder Schiphol, fungeert
dus in belangrijke mate als aanlandpunt voor andere landen in Europa. Belangrijkste
verklarende factoren daarvoor zijn de mainportfunctie van ons
land, goede logistieke verbindingen tussen de Nederlandse Antillen en vanuit
Nederland naar andere landen binnen Europa, de aanwezigheid van grote gemeenschappen
Antillianen in ons land en de mogelijkheid dat Nederlandse paspoorthouders
vrij binnen het Koninkrijk kunnen reizen.3.1. Aangrijpingspunten voor beleidUit de CBA komt naar voren dat de smokkel van cocaïne via de lucht
sterk is toegenomen. Er wordt afgerekend met het beeld dat het slechts om
zeer kleine hoeveelheden zou gaan. De geschatte omvang van de smokkel rechtvaardigt
een forse inzet van de overheid, ten einde de omvang scherp te reduceren.Eerste aangrijpingspunt is te voorkomen dat drugs het Koninkrijk worden
binnen gesmokkeld. Dit is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van
de regering van de Nederlandse Antillen. Waar mogelijk zal Nederland daarbij
ondersteuning bieden. Hierop wordt nader ingegaan in paragraaf 3.1.1..Tweede aangrijpingspunt is te voorkomen dat drugs aan boord van vliegtuigen
naar Nederland komen. Hiervoor is medewerking noodzakelijk van de bronlanden
en van de luchtvaartmaatschappijen.Voor zover de drugs toch via de lucht hun weg naar Nederland vinden, dienen
zoveel mogelijk drugs in beslag te worden genomen, zonder dat daardoor de
justitieketen overbelast raakt. Dit is het derde aangrijpingspunt. Daartoe
sta ik een verdergaande stofgerichte benadering voor in combinatie met het
opvoeren van de aanpak van criminele organisaties achter de drugssmokkel.De aanvullende maatregelen richten zich dan ook op:a. De doorvoerlanden in het Caribische gebied en op de bronlanden.b. Het intensiveren van de controle- en handhavingsinspanningen in Nederland.c. Het beperken van de reismogelijkheden van drugskoeriers vanuit de bronlanden
via de lucht naar Nederland.d. Europese samenwerking.Nu de smokkel van cocaïne door drugskoeriers via Schiphol overigens
slechts één van de wegen betreft die wordt gebruikt om drugs
Nederland en Europa binnen te smokkelen, dienen de maatregelen die uit de
aangrijpingspunten voortvloeien onderdeel uit te maken van het algemeen strafrechtelijk
beleid ter voorkoming van de import van en handel in drugs in brede zin. Voorkomen
moet immers worden dat het regiem op en rondom Schiphol te veel gaat afwijken
van het regiem dat elders in het land geldt. Bovendien moet de proportionaliteit
van de inzet van mensen en middelen in het oog worden gehouden. In een separate
nota, in de eerste helft van 2004, wordt nader ingegaan op de aanpak van drugsproblematiek
in bredere zin.Bij de totstandkoming van de aanvullende maatregelen is er van uitgegaan
dat de thans gerealiseerde investeringen kaderstellend zijn voor de aanvullende
maatregelen. Een eventuele intensivering van handhavinginspanningen waarmee
extra mensen en middelen zijn gemoeid, kan slechts gerealiseerd worden door
herprioritering van taken van de betrokken diensten. 3.1.1. Maatregelen met betrekking tot de doorvoerlanden
in het Caribische gebied en de bronlandenSamenwerking met de Nederlandse Antillen en ArubaDe CBA bevestigt dat met name de Nederlandse Antillen, en in mindere mate
Aruba, een belangrijk doorvoergebied is voor cocaïne afkomstig uit Colombia
en Venezuela. Vooropgesteld moet worden dat de rechtshandhaving op de Nederlandse
Antillen en Aruba een autonome aangelegenheid van de beide landen betreft.
De landen dienen primair zelf te bepalen hoe en met welke intensiteit zij
de drugssmokkel en de handel in drugs willen voorkomen en bestrijden. Voor
zowel de Antilliaanse als de Arubaanse regering is de aanpak van drugscriminaliteit
in de afgelopen periode een belangrijke prioriteit gebleken. Veel inspanningen
zijn gepleegd om deze vorm van criminaliteit te voorkomen en te bestrijden.
Dit neemt niet weg dat vastgesteld moet worden dat door de omvang van de cocaïnesmokkel
en -handel, alsmede de aan de drugssmokkel gerelateerde criminaliteit, de
inspanningen nog onvoldoende zijn om voldoende effect te genereren. Van groot
belang voor de komende periode is de structurele versterking van de rechtshandhavingsketen.
In het verleden zijn hierover met de landen afspraken gemaakt, om samenwerkingsprogramma's
rechtshandhaving op te stellen. De minister voor Bestuurlijke Vernieuwing
en Koninkrijksrelaties zal middelen uit Hoofdstuk IV van de Rijksbegroting
beschikbaar stellen voor de uitvoering van de programma's. Voor Aruba zal
financiering via het ontwikkelingsfonds, waarin zowel Nederland als Aruba
geld storten (Fundo desaraoyo Aruba), plaatsvinden. De bedoeling is dat de
programma's met ingang van het begrotingsjaar 2004 worden uitgevoerd. De aanpak
van de drugscriminaliteit en de grensbewaking zullen belangrijke ingrediënten
van de programma's moeten vormen. Naast de rechtshandhaving zijn met de Nederlandse
Antillen en Aruba samenwerkingsprogramma's afgesproken over duurzame economische
ontwikkeling, kwaliteit van bestuur en onderwijs. Deze drie programma's kunnen
een preventieve bijdrage leveren aan het probleem van de drugscriminaliteit.
De effecten van veel van de activiteiten die in het kader van de programma's
zullen worden uitgevoerd, zullen evenwel pas op de langere termijn zichtbaar
zijn.De Kustwacht voor de Nederlandse Antillen en Aruba heeft een belangrijke
taak op het gebied van de rechtshandhaving in Koninkrijksverband, met name
op het gebied van drugsbestrijding. Met het oog op het vergroten van de effectiviteit
van de Kustwacht is een Lange Termijn Plan ontwikkeld, waarvoor de minister
voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties extra middelen ter beschikking
heeft gesteld. Daarnaast heeft de Rijksministerraad besloten de aansturing
van de Kustwacht te versterken. De minister voor Bestuurlijke Vernieuwing
en Koninkrijksrelaties en de minister van Defensie hebben uw Kamer hierover
geïnformeerd (TK, 2002–2003, 28 600 X, nr. 17). Ik verwacht
dan ook dat de Kustwacht op het terrein van de drugssmokkel meer resultaten
zal boeken.Voorts heeft de minister voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties
voor de korte termijn middelen vanuit Hoofdstuk IV beschikbaar gesteld, die
separaat en op snelle wijze kunnen worden ingezet voor het oplossen van acute
knelpunten die zich voordoen bij de bestrijding van drugssmokkel in de Nederlandse
Antillen en Aruba.Op 24 september jl. heeft het tripartiete overleg plaatsgevonden met mijn
ambtgenoten van de Nederlandse Antillen en Aruba, waarbij ook de minister
voor Bestuurlijke Vernieuwing en Koninkrijksrelaties aanwezig was. Door de
landen is het belang van een gezamenlijke aanpak van grensoverschrijdende
criminaliteit en het versterken van de grensbewaking onderschreven en is gesproken
over de inzet van de Kustwacht en het Recherchesamenwerkingsteam (RST). Specifieke
aandacht daarbij is uitgegaan naar uitvoering van de eerder gemaakte
afspraak waarbij de toenmalige minister van Justitie van de Nederlandse Antillen
heeft toegezegd te zullen nagaan op welke wijze de controle op de in- en uitvoer
van zeecontainers, met name in de «free zones» kan worden verbeterd.
Deze afspraak is herbevestigd. Afgesproken is dat de Nederlandse Antillen
genoemde controles zullen verscherpen om te voorkomen dat langs deze weg drugs
naar Europa of Noord-Amerika worden verscheept. In aanvulling hierop is ook
afgesproken dat het RST en de Kustwacht, onder het gezag van het openbaar
ministerie, nauw met elkaar, met lokale politie, met relevante Nederlandse
opsporingsdiensten en relevante justitiële autoriteiten in de landen
van vertrek van drugstransporten, wapens en mensensmokkel gaan samenwerken.
Voor wat betreft de samenwerking op het gebied van de drugsbestrijding, biedt
de recentelijk door het Koninkrijk ondertekende regionale overeenkomst inzake
maritieme en aeronautische drugsbestrijding in het Caribisch gebied (San José,
april 2003) een stevig kader.Ook de samenwerking tussen Nederlandse, Antilliaanse en Arubaanse opsporings-
en vervolgingsautoriteiten is tijdens het overleg wederom aan de orde geweest.
Alhoewel de samenwerking in een aantal onderzoeken tot resultaten heeft geleid,
meen ik dat meerdere onderzoeken gezamenlijk moeten worden verricht, wil daarvan
een groter effect uitgaan. Uit de CBA blijkt immers dat het om vele criminele
samenwerkingsverbanden gaat, die zich met de smokkel van drugs vanaf de Nederlandse
Antillen naar Nederland bezighouden. Af en toe één aanpakken,
zal derhalve onvoldoende effect sorteren. Daarom is afgesproken dat het RST
een substantieel deel van zijn capaciteit moet besteden aan het in kaart brengen
en oprollen van drugssmokkelorganisaties. Ook hierbij moet het RST nauw samenwerken
met de Kustwacht, de lokale politie, relevante Nederlandse opsporingsdiensten
en relevante justitiële diensten in de landen van vertrek van drugstransporten.
Goede informatieuitwisseling tussen de diensten in de drie landen is daarbij
van groot belang. Thans vindt in een pilotproject informatieuitwisseling plaats
met de politie Curaçao door middel van het Politie Kennis Net. De eerste
ervaringen zijn positief en tijdens het volgende tripartiete overleg, dat
is gepland op 7 januari 2004, zal bezien worden op welke wijze het project
uitgebreid kan worden. Voorts zal het verbeteren van de informatiehuishouding
in de Nederlandse Antillen en Aruba een belangrijk onderdeel uitmaken van
de programma's rechtshandhaving.SurinameUit de CBA blijkt dat mogelijk ook grote hoeveelheden cocaïne vanuit
Suriname naar Europa wordt gesmokkeld, waarvan Nederland de belangrijkste
bestemming zou zijn. Daar komt bij dat niet uitgesloten mag worden dat door
de getroffen en nog te treffen maatregelen op de Nederlandse Antillen verplaatsingseffecten
zullen optreden naar Suriname. Ik sta daarom een nauwere samenwerking met
de Surinaamse autoriteiten voor dan nu het geval is. Ook hier geldt dat Suriname
als soevereine staat zelf verantwoordelijk is voor de drugsbestrijding vanaf
haar territoir. In het kader van de in 2001 tussen Suriname en Nederland gemaakte
afspraken om de resterende Verdragsmiddelen in te zetten via de sectorale
benadering, ontwikkelt Suriname nu een sectorbeleidsplan dat de basis zal
vormen voor de inzet van de Verdragsmiddelen. Eén van de sectoren betreft
«Goed bestuur», met als subsector «versterking van de rechtsstaat».
Aangezien dit een lange termijn maatregel betreft, zal ik tezamen met mijn
ambtgenoot van Buitenlandse Zaken onderzoeken op welke wijze de samenwerking
met de Surinaamse autoriteiten het beste gestalte zal kunnen krijgen. Belangrijk
aandachtspunt daarbij vormt de situatie op de internationale luchthaven van
Suriname. Zoals ik uw Kamer al eerder berichtte is reeds met Suriname afgesproken
na te gaan op welke wijze de drugshandel via de internationale
luchthaven zo effectief mogelijk kan worden bestreden (TK, 2002 – 2003,
nr. 1301).Overige doorvoerlanden en bronlandenUit de CBA blijkt dat ook rechtstreeks vanuit de landen in Zuid Amerika
waarin cocaïne wordt geproduceerd en landen die als transitland worden
gebruikt, cocaïne via de lucht en de zee naar Europa wordt vervoerd.
Hierover dienen met de drugsproducerende landen afspraken te worden gemaakt.
De kracht daarvoor moet worden gevormd door een gemeenschappelijk optreden
van de Europese Unie richting de betrokken landen in Zuid Amerika. Ik zal
bevorderen dat daartoe gebruik wordt gemaakt van het reguliere overleg dat
door de Europese Unie met die landen wordt gevoerd.3.1.2. Intensiveren van de controle- en handhavingsinspanningen
in Nederland en beperken van de reismogelijkheden voor drugskoeriersIntensiveren van de controle- en handhavingsinspanningenEen belangrijke boodschap uit de CBA is dat de pakkans voor drugssmokkelaars
op Schiphol nog steeds te laag is om het gewenste ontmoedigende effect te
bereiken. In reactie daarop zal een controle- en opsporingstrategie worden
gevolgd, gebaseerd op de volgende uitgangspunten:a. Het bevorderen van maatregelen aan de bron door het benadrukken van
de noodzaak van effectieve controles door de bevoegde autoriteiten aldaar.
Mede met het oog op de motie van de leden Van Beek en Cornielje (TK, 2002–2003,
28 600, nr. 53) is Nederland bereid, binnen het Koninkrijk, medewerking
te verlenen aan het op orde brengen van de veiligheidssituatie op het vliegveld
van vertrek.b. Opvoering van het controleniveau op de luchthaven Schiphol door de
douane tot een niveau waarop de pakkans dusdanig is dat het beoogde ontmoedingseffect
ontstaat. Dit gebeurt via een gefaseerde aanpak, waarbij het eerste doel is
het «droogleggen» van die vluchten die het grootste probleem veroorzaken.c. De pakkans heeft primair betrekking op de stof, en secundair op de
koerier, omdat de organisatoren van de transporten zich vrijwel uitsluitend
laten leiden door geldelijk gewin, en het lot van de opgepakte koerier van
secundair belang is.d. De wijze waarop de pakkans zal worden verhoogd, zal geschieden door
middel van 100%-controles, die in ieder geval betrekking hebben op de grootste
risicovluchten, afkomstig van bestemmingen waarvan het vermoeden bestaat dat
stelselmatig drugs naar Nederland worden vervoerd, en voor een aantal andere,
nader te identificeren vluchten, aanvankelijk bij wijze van steekproef.e. Wanneer na een aantal controles kan worden aangetoond dat er op een
specifieke route sprake is van stelselmatige drugssmokkel naar Nederland,
worden, de vluchten vanuit de desbetreffende bestemmingen naar Nederland verboden.
De minister van Verkeer en Waterstaat zal daartoe gebruik maken van de bevoegdheden
die zij ter zake heeft. De maatregel geldt tot het moment waarop de controles
op de desbetreffende luchthaven op orde zijn gebracht.f. De effecten van de intensivering van de controle-inspanningen zullen
nauwlettend worden gevolgd. Om verplaatsingseffecten te voorkomen, zullen,
na «drooglegging» van de grootste risicolijnen, zo nodig nieuwe
prioriteiten worden gesteld.g. Op grond van door het openbaar ministerie nader te bepalen criteria,
zal worden voorzien in een justitiële interventie, die kan variëren
van inbeslagneming van de drugs, insluiting, vervolging, veroordeling en executie
van het vonnis tot inbeslagneming van de drugs en vernietiging daarvan, zonder
dat de betrokken verdachte, tenzij deze een bolletjesslikker
is, in hechtenis wordt genomen en zonder dat deze een dagvaarding krijgt uitgereikt.h. Van alle aangehouden drugskoeriers vindt registratie plaats in de daarvoor
bestemde registers, mede met het oog op het in samenwerking met de luchtvaartmaatschappijen
voorkomen van recidive.i. In het paspoort van vreemdelingen wordt conform de Vreemdelingenwet
een aantekening gemaakt.j. Tussen het openbaar ministerie en de betrokken controle- en opsporingsinstanties
wordt een handhavingsarrangement gesloten, waarin het voorgaande zal worden
vastgelegd en uitgewerkt.Concreet betekent dit op korte termijn het volgende:Mede op basis van de criminaliteitbeeldanalyse zullen 100%-controles worden
uitgevoerd op die vluchten, waarvan wordt vermoed dat daarmee stelselmatig
drugs worden vervoerd naar Nederland. De autoriteiten in het land van waar
de vluchten naar Nederland vertrekken, alsmede de betrokken luchtvaartmaatschappijen
worden hierover tijdig geïnformeerd, en verzocht maatregelen te treffen,
die er toe zullen leiden dat de smokkel van drugs naar Nederland via de desbetreffende
route wordt beëindigd. Wanneer blijkt dat aan dit verzoek niet of onvoldoende
wordt voldaan, wordt het besluit genomen de desbetreffende vluchten te verbieden.
Dit verbod kan ook betrekking hebben op vluchten die door drugskoeriers vervolgens
als uitwijkmogelijkheid worden benut. Onder omstandigheden kan dit leiden
tot een algemeen vliegverbod op de desbetreffende route. De maatregel wordt
beëindigd wanneer blijkt dat adequate maatregelen getroffen worden.Ingevolge de uitgangspunten van de controle- en opsporingsstrategie zoals
die nu door de betrokken diensten op Schiphol wordt uitgewerkt, kan de voorgestelde
aanpak tot rechtsongelijkheid leiden. Alhoewel de aanpak van de drugssmokkel
op Schiphol in beginsel niet teveel mag afwijken van het regiem elders in
Nederland, acht ik, gegeven de bijzondere en gebleken weerbarstige situatie
op Schiphol, een op de omstandigheden toegesneden rechtshandhavingsbeleid
gerechtvaardigd. Gelet op de massaliteit van de problematiek die zich op Schiphol
manifesteert en concentreert, de maatschappelijke impact daarvan en het gegeven
dat de getroffen maatregelen niet tot het gewenste resultaat hebben geleid,
is op Schiphol sprake van een zeer uitzonderlijk situatie die bijzondere maatregelen
vergt. Een vergelijking met de gedachtengang zoals neergelegd in het Veiligheidsprogramma
inzake urgentiegebieden is hier derhalve op zijn plaats.Naast het opvoeren van de pakkans zal ook de aanpak van de criminele organisaties
achter de drugssmokkel worden geïntensiveerd. Hiermee wordt een groter
accent gelegd dan thans het geval is op de structurele aanpak van de criminele
organisaties. Vanuit de FIOD en door de Koninklijke Marechaussee zullen daartoe
in ieder geval extra rechercheurs aan het CargoHarcteam worden toegevoegd.
Bij de onderzoeken zal ook systematisch gebruik worden gemaakt van de informatie
die bij het MOT aanwezig is, onder andere over het grote aantal money-transfers
tussen Nederland, de Nederlandse Antillen en andere landen waarin drugs worden
produceerd of in drugs wordt gehandeld.Beperken van de reismogelijkheden voor drugskoeriersLuchtvaartmaatschappijen faciliteren onbedoeld het transport van drugs
naar Nederland. Gelet op het belang en de noodzaak van effectieve controles
in het land van vertrek, zijn de verschillende overheidsmaatregelen die in
de afgelopen periode zijn getroffen, er dan ook op gericht te voorkomen dat
drugs aan boord van de vliegtuigen worden gebracht. De effectiviteit van deze
en eventueel aanvullende maatregelen kan aanzienlijk worden vergroot
wanneer de luchtvaartmaatschappijen voluit medewerking verlenen aan de uitvoering
van deze maatregelen, en ook eigen maatregelen treffen. Dit is de reden waarom
het Kabinet een dringend beroep heeft gedaan doet op de verantwoordelijkheid
van de luchtvaartmaatschappijen en in het verlengde daarvan van de beheerders
van de luchtvaartterreinen om bij te dragen aan de vermindering van de problematiek.De verantwoordelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen en luchtvaartterreinen
krijgt, voor zover daarvan nog geen sprake is, op tenminste de volgende manieren
invulling. In de eerste plaats zal volledige medewerking moeten worden verleend
bij de uitvoering van de pre-flightcontroles. In de tweede plaats zal van
de luchtvaartmaatschappijen een inspanning worden verlangd om te voorkomen
dat koeriers opnieuw drugs naar Nederland smokkelen. Daartoe zullen aan de
luchtvaartmaatschappijen de noodzakelijke gegevens van personen bij wie op
Schiphol drugs zijn aangetroffen worden verstrekt. Het is vervolgens de verantwoordelijkheid
van de luchtvaartmaatschappijen te voorkomen dat deze personen wederom via
de lucht met drugs naar Nederland reizen. Ten einde er voor te zorgen dat
de maatschappijen over de relevante gegevens kunnen beschikken, wordt voorzien
in de daarvoor noodzakelijk regelgeving. Hiermee wordt tevens uitvoering gegeven
aan de ter zake ingediende motie van het lid Rietkerk (TK 2002–2003,
28 192, nr. 9). Vooralsnog wordt er, mede op basis van het overleg
dat thans met de luchtvaartmaatschappijen over het vorenstaande wordt gevoerd,
van uitgegaan dat de luchtvaartmaatschappijen op vrijwillige basis aan deze
verantwoordelijkheid invulling geven. Op het moment dat geconstateerd moet
worden dat daaraan onvoldoende of zelfs geen invulling wordt gegeven, kan
niet worden uitgesloten dat onder omstandigheden strafrechtelijk optreden
jegens een luchtvaartmaatschappij ter zake van verdenking van overtreding
van de Opiumwet geïndiceerd kan zijn, eventueel in combinatie met sancties
die door de minister van Verkeer en Waterstaat kunnen worden getroffen met
betrekking tot de landingsrechten.Daarnaast zijn de luchtvaartmaatschappijen en de luchthaven verzocht medewerking
te verlenen aan de intensivering van de controles van zogenaamde risicovluchten
op Schiphol, waarop hierboven nader is ingegaan. Het streven daarbij is gericht
op het zoveel mogelijk beperken van de gevolgen van de controles voor de bedrijfsvoering
van de luchtvaartmaatschappijen en de luchthaven Schiphol.In aanvulling op de overige maatregelen die zien op het beperken van de
reismogelijkheden van drugskoeriers bereid ik een wetsvoorstel voor dat het
mogelijk moet maken drugskoeriers met de Nederlandse nationaliteit, die vaste
woon- of verblijfplaats op de Nederlandse Antillen of Aruba hebben, verblijf
voor bepaalde tijd in Nederland te ontzeggen, en, indien noodzakelijk, uit
Nederland te verwijderen. Hieronder vallen evenwel niet drugskoeriers met
een Nederlands paspoort, die in Nederland of buiten het Koninkrijk woonachtig
zijn. Hen kan de toegang tot Nederland niet worden geweigerd. Het paspoort
van deze drugskoeriers kan daarentegen wel vervallen verklaard worden, doch
alleen in de situatie waarin de betrokken persoon binnen een periode van tien
jaar na een eerste onherroepelijke veroordeling zich wederom aan een strafbaar
feit schuldig maakt (recidive). Als daarvan sprake is, zal een verzoek tot
vervallenverklaring van het paspoort worden ingediend. Ingevolge de systematiek
van de Paspoortwet is het voorts de paspoortverstrekkende autoriteit die beslist
of daadwerkelijk tot vervallenverklaring van het paspoort wordt overgegaan.
De paspoortverstrekkende autoriteit komt tot zijn besluit nadat deze in het
concrete geval een afweging heeft gemaakt tussen het belang van de instantie
die om weigering of vervallenverklaring van het paspoort heeft verzocht en
de betreffende burger. Nader bezien zal worden welke mogelijkheden
in het kader van de Paspoortwet zouden kunnen worden geschapen om de komst
van drugskoeriers tegen te gaan. Tot slot vormt een onherroepelijk vonnis,
dat bij verstek is gewezen, een – zij het indirecte – reisbeperking.
Immers, op het moment dat de veroordeelde, die uit Nederland is vetrokken
Nederland weer wil binnen reizen, wordt overgegaan tot executie van het vonnis.3.1.3. Europese samenwerkingMede op basis van de CBA kan worden vastgesteld dat Nederland voornamelijk
een doorvoerland voor cocaïne is. De mate waarin door Nederland getroffen
maatregelen effectief kunnen zijn, zijn derhalve in hoge mate afhankelijk
van de maatregelen die de «consumptielanden» treffen om de vraag
te beteugelen. Daarbij komt dat ten gevolge van de door Nederland getroffen
maatregelen verplaatsingseffecten kunnen ontstaan. Het hieruit voortvloeiende
«waterbedeffect» moet worden tegengegaan. Daarom is, naast de
nationale inspanningen, een Europese aanpak voor de hand liggend. Samenwerking
en informatie-uitwisseling zijn daartoe de sleutels. Nederland zal daarom
nadrukkelijker de mogelijkheden die Europol biedt benutten, en in samenwerking
met de belangrijkste «consumptielanden» (Verenigd Koninkrijk,
Duitsland, Spanje en Italië) zien te komen tot een gezamenlijke criminaliteitsbeeldanalyse,
die er op is gericht met name de organisaties achter de drugssmokkel in kaart
te brengen. Deze analyse dient te leiden tot het inzetten van joint teams,
niet alleen in Nederland, maar ook in bedoelde «consumptielanden»,
om de grensoverschrijdend opererende organisaties achter de drugssmokkel op
te sporen. Van een dergelijke gezamenlijke aanpak van de cocaïnesmokkel
mag een grotere effectiviteit worden verwacht en worden de lasten die gepaard
gaan met het voorkomen en bestrijden van de drugssmokkel naar evenredigheid
verdeeld over de landen, waarin de vraag aan drugs het aanbod creëert.De Minister van Justitie,J. P. H. Donner XNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2De CBA is gebaseerd op de VN-rapportage «Global illicit drug trends
2002», dat ziet op het jaar 2001. Inmiddels is het VN-rapport «Global
illicit drug trends 2003» gepubliceerd. Ingevolge deze rapportage, die
ziet op het jaar 2002, wordt de productie in Colombia geschat op 580 ton.XNoot1Een schatting van 21 000 drugskoeriers op jaarbasis die gemiddeld
1 kilo cocaïne smokkelen.XNoot2Het betreffen personen die in de Dominicaanse Republiek zijn geboren en
die later de Nederlandse nationaliteit hebben verkregen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28192-23.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl