Wijziging regeling van bevrijdende verjaring in het BW voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijden; Verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26824, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

16-02-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26824 nr. 4

04-02-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingHet huidige rechtToepasselijkheid verjaringstermijnAanvang verjaringstermijnOvergangsrechtEffecten voor het bedrijfslevenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26824Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 824Wijziging van de regeling van de bevrijdende verjaring in het Burgerlijk
Wetboek voor gevallen van verborgen schade door letsel of overlijdennr. 4VERSLAGVastgesteld 4 februari 2000De vaste commissie voor Justitie1, belast
met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als
volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde
vragen en gemaakte opmerkingen genoegzaam zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.InleidingDe vaste commissie voor Justitie heeft met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel dat beoogt een nieuwe verjaringsregeling
tot stand te brengen.De leden van de PvdA-fractie merken op dat de regering met deze regeling
ernaar streeft dat een problematiek als die van de asbestslachtoffers wat
betreft het aspect van de verjaring zich in de toekomst niet meer zal kunnen
voordoen. Deze leden erkennen dat deze wetswijziging een belangrijke bijdrage
kan leveren aan het vermijden van soortgelijke problematiek. Zij waarderen
dit resultaat van de zorgvuldige heroverweging van de belangen van de betrokkenen,
maar hebben daarbij toch nog enkele vragen.De aan het woord zijnde leden onderschrijven dat meer gewicht moet worden
toegekend aan het probleem dat de schade zo lang verborgen blijft dat de rechtsvordering
tot schadevergoeding reeds is verjaard vóór zij kan worden uitgeoefend.
Welke andere sluimerende of sluipende schade dan de schade bij asbestslachtoffers
heeft de regering voor ogen gehad? Kan zij ter verduidelijking van «een
problematiek als die van asbestslachtoffers» enkele voorbeelden geven?Verder informeren deze leden naar de visie van de regering inzake de herleidbaarheid
van een milieufactor tot de potentiële veroorzaker. Indien een bepaald
type vervuiling herleid, respectievelijk ten dele herleid kan worden tot een
beperkte groep veroorzakers, wat betekent dat dan voor verhaalbaarheid van
de claims?De leden van de VVD-fractie vinden het van belang dat slachtoffers de
kans krijgen hun vordering geldend te maken en zijn dan ook met de regering
van mening dat het niet rechtvaardig is wanneer een in beginsel verhaalbare
vordering al zou zijn verjaard op het moment dat de schade zich openbaart.De regering geeft aan dat een problematiek als die van de asbestslachtoffers
zich wat betreft de verjaring zich in de toekomst niet meer zal kunnen voordoen.
Kan de regering aangeven welke sluimerende of verborgen schade of schadeveroorzakende
feiten of processen zij voor ogen heeft gehad. Zal het hier gaan om schade
door milieuverontreiniging, beroepsziekten? Valt hieronder ook schade als
gevolg van medische fouten, die zich pas laat manifesteert, dan wel waarvan
pas in een laat stadium komt vast te staan dat deze daarvan het gevolg is?
Valt schade als gevolg van gebrekkige geneesmiddelen ook onder dit verjaringsregime
of zijn daarop de verjaringstermijnen ingevolge de productaansprakelijkheid
van toepassing en kan een producent zich daarop met recht beroepen?De leden van de fractie van D66 stellen dat het wetsvoorstel voortkomt
uit de wens om de problematiek als die met bijvoorbeeld de asbestslachtoffers,
wat betreft het aspect van de verjaring, in de toekomst te voorkomen. Asbestslachtoffers
hebben op dit moment soms geen mogelijkheden om vergoeding van hun schade
te vorderen omdat een eventuele vordering reeds is verjaard op het moment
dat de ziekte zich heeft geopenbaard.In de memorie van toelichting wordt uitdrukkelijk gesteld dat de wetswijziging
niet bedoeld is voor de in het verleden ontstane asbestproblematiek, maar
er voor moet zorgen dat een soortgelijke problematiek als die van de asbestslachtoffers
in de toekomst wordt vermeden. Wat bedoelt de regering precies met «een
problematiek als die van asbestslachtoffers»? Kan de regering voorbeelden
geven van soortgelijke situaties, waar verjaringstermijnen onbillijk uitpakken?
Heeft de regering overwogen om het laten vallen van de absolute verjaringstermijn
te beperken tot gevallen van schade veroorzaakt door bijvoorbeeld milieuverontreiniging,
beroepsziekten en gebrekkige geneesmiddelen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom
is niet gekozen voor enige beperking?De leden van de SP-fractie merken op dat blijkens de memorie van toelichting
de directe aanleiding voor het indienen van dit wetsvoorstel ligt in de problematiek
waar asbestslachtoffers tegen aanlopen, te weten dat – voor zover de
leden van de SP-fractie bekend – in 15% van de gevallen de vordering
tot schadevergoeding is verjaard op het moment dat blijkt dát zij door
asbestvezels zijn besmet. Deze leden hebben het dan over de lange verjaringstermijn
van artikel 3: 310, derde lid, Burgerlijk Wetboek (BW). Met name bij de asbestziekte
mesothelioom is er een incubatietijd van 30 tot 40 jaar. En dus de vordering
veelal al verjaard op het moment dat blijkt dat men een vordering heeft. De
leden van de SP-fractie vinden dit onaanvaardbaar, en naar zij begrijpen de
regering ook.De leden van de fracties van RPF en GPV vinden het een goede zaak dat
de regering een oplossing zoekt voor de problematiek die zich, als gevolg
van de in de huidige wet opgenomen verjaringstermijnen, voordoet bij het verhalen
van personenschade bij ziekten die een lange periode kennen tussen het moment
van de schadeveroorzakende gebeurtenis en het bekend worden van de schade.
Bij het voorliggende wetsvoorstel hebben de leden van de fracties van RPF
en GPV evenwel nog enige vragen.De regering schrijft op blz. 1 van de memorie van toelichting dat het
wetsvoorstel beoogt ervoor zorg te dragen dat een problematiek als die van
de asbestslachtoffers wat betreft het aspect van verjaring zich in de toekomst
niet meer zal kunnen voordoen. Deze leden zouden van de regering willen weten
of zij met de zinsnede «een problematiek als die van de asbestslachtoffers»
aan een bepaalde vorm van schade denkt. Bedoelt de regering hier niet met
name schade mee die veroorzaakt is door milieuverontreiniging,
beroepsziektes en gebrekkige medicijnen? Als dit het geval is, zou het dan
niet voor de hand liggen het vervallen van de absolute verjaringstermijn te
beperken tot deze vormen van schades?De leden van de SGP-fractie kunnen zich in beginsel voorstellen dat de
wetgever een poging wil ondernemen om asbestslachtoffers tegemoet te komen
teneinde de mogelijkheden om vergoeding van hun schade te vorderen te vergroten
waar deze thans beperkt worden door de geldende verjaringstermijnen. Niettemin
heeft het voorstel alsmede de toelichting daarop hun aanleiding gegeven diverse
vragen aan de regering voor te leggen.Deze leden vragen wat de regering precies bedoelt met «een problematiek
als die van de asbestslachtoffers?» Kunnen hiervan voorbeelden worden
gegeven? Welke sluimerende of sluipende schade heeft de regering hierbij voor
ogen gehad?Het huidige rechtDit wetsvoorstel is het resultaat van de heroverweging van de problematiek
van de verborgen schade. De leden van de PvdA-fractie kunnen de redenering
die ten grondslag ligt van dit wetsvoorstel volgen. Zij vragen de nu gemaakte
keuze voor de oplossing van het probleem nader te motiveren. Éen alternatief
zou zijn het verlengen van de verjaringstermijnen met bijvoorbeeld twintig
jaar. Een andere mogelijkheid bestaat uit het beperken van de absolute verjaringstermijnen
tot bepaalde gevallen van schade. Heeft de regering overwogen de verjaringstermijnen
te verlengen? Waarom zouden andere, voor het maatschappelijk verkeer minder
verstrekkende, alternatieven onvoldoende uitkomst bieden?De leden van de PvdA-fractie merken op dat een soortgelijk stelsel als
met dit wetsvoorstel wordt voorgesteld, de zgn. manifestatieleer, bekend is
uit onder meer het recht van het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Heeft er
onderzoek plaatsgevonden naar de wijze waarop de verjaring in de wetgeving
is geregeld, alsmede naar de praktijk en de verzekeringsmogelijkheden in de
ons omringende landen? Zo ja, wil de regering de resultaten van dit onderzoek
aan de Kamer doen toekomen? Indien de resultaten nog niet bekend zijn, op
welke termijn denkt de regering deze resultaten aan de Kamer te kunnen doen
toekomen? Mocht een dergelijk onderzoek niet hebben plaatsgehad, is de regering
dan op korte termijn alsnog bereid dit te doen plaatsvinden?De leden van de VVD-fractie constateren dat de regering ervoor heeft gekozen
de absolute verjaringstermijn voor personen geheel te laten vervallen. Heeft
zij overwogen de absolute verjaringstermijn voor personenschade te verlengen
tot bijvoorbeeld vijftig jaar?Is in andere EU-lidstaten is een vergelijkbare wettelijke regeling als
die in onderliggend wetsvoorstel van kracht? De regering geeft aan dat de
manifestatieleer onder meer bekend is uit het Verenigd Koninkrijk. Tevens
geeft de regering aan dat het hele verjaringsrecht in het Verenigd Koninkrijk
op dit moment wordt heroverwogen naar aanleiding van een rapport van de Law
Commission van januari 1998. Niet duidelijk wordt in welke richting die nieuwe
ontwikkelingen leiden of tenderen. De leden van de VVD-fractie vragen de regering
daar nader op in te gaan. Heeft een onderzoek naar de wetgeving, de praktijk
en de verzekeringsmogelijkheden in de ons omringende landen plaatsgevonden?
Zo ja, dan zouden de leden van de VVD-fractie graag kennisnemen van de resultaten
van dit onderzoek.Door de regering wordt voorgesteld de absolute verjaringstermijn, die
nu op twintig en in sommige gevallen op dertig jaar is vastgesteld, voor personenschade te laten vervallen. De leden van de fractie van D66
kunnen zich vinden in de voorgestelde wetswijziging.Het belang dat slachtoffers hebben bij het laten vervallen van de absolute
verjaringstermijn, weegt voor de leden van de fractie van D66 zwaar. Het is
uitermate onbillijk indien een iemand bijvoorbeeld ten gevolge van het uitvoeren
van een bedrijfsmatige activiteit schade ondervindt en deze tengevolge van
een wettelijke verjaringstermijn niet kan verhalen. Deze leden vragen of de
regering ook heeft overwogen om de verjaringstermijn te verlengen? Zou dit
voor bepaalde uitzonderlijke gevallen (als die van asbestslachtoffers) niet
voldoende zijn? Voorts vragen de leden van D66 in navolging van het advies
van de Raad van State naar de resultaten van het onderzoek in de ons omringende
landen, dat in de brief van 10 juni 1997 aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal
is toegezegd. Kan de regering de resultaten van dit onderzoek aan de Tweede
Kamer doen toekomen? In de memorie van toelichting worden nu summier enkele
landen aangehaald, die een stelsel hebben als in het onderhavige wetsvoorstel
wordt voorgesteld. De leden van de fractie van D66 zijn met name benieuwd
naar voorbeelden van landen, waar niet voor een dergelijk stelsel is gekozen
en waarom zij daar niet voor gekozen hebben?De leden van de SP-fractie stemmen er mee in dat het wetsvoorstel kiest
voor de zogeheten manifestatieleer, en een korte verjaringstermijn van 5 jaar.
Toch heeft het wetsvoorstel en de daarin vastgelegde verjaringstermijn een
zeer beperkte werking. Dat komt doordat de nieuwe verjaringstermijn op grond
van het overgangsrecht – in het bijzonder het voorgestelde artikel 119b –
slechts werkt voor de toekomst, te weten voor de schade die is ontstaan na
het inwerkingtreden van de wet.De leden van de SP-fractie hebben inmiddels kennisgenomen van de conclusie
van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad van 24 december 1999 in de zaak
Wouterse/De Schelde. Daarin zegt de advocaat-generaal twee interessante dingen.
In de eerste plaats bepleit hij dat de lange verjaringstermijn van 30 jaar
met een beroep op de redelijkheid en billijkheid van artikel 6: 2 BW moet
kunnen worden gepasseerd. In de tweede plaats toetst hij die lange termijn
aan artikel 6 van het Europees verdrag tot bescherming van de rechten en de
fundamentele vrijheden en vraagt hij zich af of die termijn wel houdbaar is
tegen de achtergrond van het genoemde verdrag nu het slachtoffer de facto
nauwelijks de kans heeft gehad zijn zaak aan de rechter voor te leggen. Het
is de leden van de SP-fractie bekend dat de Hoge Raad op 31 maart aanstaande
arrest zal wijzen in deze en een soortgelijke zaak. Vormt deze visie van de
advocaat-generaal voor de regering aanleiding te wachten met de verdere afhandeling
van het onderhavige wetsvoorstel? Immers denkbaar is dat de rechter de lange
verjaringstermijn in strijd acht met de redelijkheid en de billijkheid en
in dat geval zou het wetsvoorstel overbodig worden. Wat is de visie van de
regering op de argumenten van de advocaat-generaal respectievelijk op deze
nieuwe ontwikkeling?Indien het om een beperkte categorie schade gaat, waarom is er dan niet
voor gekozen, zo vragen de leden van de SGP-fractie, om de verjaringstermijn
voor dit soort gevallen te verlengen tot bijvoorbeeld vijftig jaar in plaats
van de absolute verjaringstermijn geheel te laten vervallen?Deze leden vragen of de regering, nu men blijkens de toelichting de asbestgerelateerde
beroepsziekten op het oog heeft, het verjaringsregime niet te veel, dat wil
zeggen te algemeen, heeft opgerekt. Is het bij alle personenschade zó
dat de schade zo lang verborgen blijft dat de rechtsvordering tot schadevergoeding
reeds is verjaard voordat zij kan worden uitgeoefend?De leden van de SGP-fractie vernemen, onder verwijzing naar de brief van
10 juni 1997, graag van de regering wat de resultaten zijn van het aangekondigde
onderzoek, aannemende dat dit heeft plaatsgevonden, naar de wetgeving,
de praktijk en met name de verzekeringsmogelijkheden in omliggende landen.
In dit verband stellen deze leden de vraag of hun indruk juist is dat verhaal
onder oude verzekeringspolissen vaak niet te realiseren zal zijn.Toepasselijkheid verjaringstermijnDe leden van de PvdA-fractie merken op dat niet alleen bij degenen die
gedurende de minderjarigheid het slachtoffer zijn geworden van een zedendelict
de behoefte zal bestaan de al dan niet verborgen schade die daardoor is ontstaan
op latere leeftijd te kunnen verhalen op de veroorzaker, maar ook bij slachtoffers
van een andere schadeveroorzakende gebeurtenis die in hun jeugd heeft plaatsgevonden.
Zo is het goed denkbaar dat de ouders van een kind dat door een gebeurtenis
tijdens diens minderjarigheid schade lijdt om hen moverende redenen hebben
afgezien van het instellen van een vordering tot schadevergoeding, dan wel
de schade zich pas op latere leeftijd manifesteert. Wat verzet zich ertegen
op diegenen, die als kind slachtoffer zijn geworden van een schadeveroorzakende
gebeurtenis hetzelfde regime met betrekking tot. verjaringstermijnen van toepassing
te verklaren als op de jeugdige slachtoffers van zedendelicten?De leden van de VVD-fractie constateren dat met onderhavige wetswijziging
nog een knelpunt blijft bestaan voor personenschade van minderjarigen. Onder
het huidige recht kan de vordering tot vergoeding van personenschade gedurende
de minderjarigheid van een slachtoffer verjaren. Wanneer de ouders of wettelijk
vertegenwoordigers om hen moverende redenen nalaten binnen vijf jaar na het
ontstaan en bekend worden van de schade, een schadevergoedingsactie in te
stellen en de vordering jegens de aansprakelijke persoon mitsdien verjaart,
rest het kind slechts de mogelijkheid zijn ouders/wettelijk vertegenwoordiger
aan te spreken omdat zij de juridische belangen van het kind niet op behoorlijke
wijze hebben waargenomen. Onder het oude burgerlijk recht kon zich deze situatie
niet voordoen omdat daarin was bepaald dat verjaring niet kan beginnen noch
voortgaan tegen minderjarigen. De leden van de VVD-fractie vragen de regering
in overweging te nemen om artikel 3:310 BW aan te vullen met een bepaling
die er op neer komt dat een rechtsvordering in afwijking van het eerste en
tweede lid en met inachtneming van het vijfde lid van artikel 3:310 BW slechts
verjaart door verloop van vijf jaren na de dag waarop de benadeelde meerderjarig
is geworden.De leden van de CDA-fractie stellen de volgende vraag over de bewijspositie
van de gelaedeerde. Als hij werkte in een bedrijf waar de ziekte veroorzakende
stof werd gebezigd, zullen er waarschijnlijk geen grote bewijsproblemen optreden.
Maar wel als de schade is veroorzaakt door een bepaalde medicatie (DES-dochters!)
en kostbaar onderzoek noodzakelijk is (laboratoria e.d.).De bedoelde aansprakelijkstelling kan vele jaren nadat de schade is veroorzaakt
plaatsvinden. Ook kan sluipende of sluimerende schade voorkomen. Naarmate
de periode langer wordt kan het moeilijker zijn het causaal verband aan te
tonen, terwijl ook de verhaalsrisico's kunnen toenemen – de «dader»
ligt bij wijze van spreken al jaren op het kerkhof –, doordat die is
gefailleerd of iets dergelijks. Wat is de reactie van de regering op dergelijke
complicaties?Aanvang verjaringstermijnDe leden van de PvdA-fractie merken op dat in de memorie van toelichting
wordt gesteld dat de voorwaarde van bekendheid met de schade in de eerste
plaats inhoudt dat de schade moet zijn ontstaan, dat vervolgens bepalend
is of de benadeelde met het bestaan van de schade bekend was dan wel behoorde
te zijn geweest. Het heeft deze leden bevreemd dat in de toelichting wel sprake
is van een zekere objectivering, terwijl dit niet in de wettekst zelf tot
uitdrukking wordt gebracht. Waarom is afgezien van de toevoeging aan artikel
3 310, vijfde lid, BW «of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn»?
Dezelfde vraag hebben deze leden met betrekking tot. de bekendheid bij de
benadeelde met de voor de schade aansprakelijke persoon (of instelling). Zoals
de regering zelf aangeeft zal de bekendheid met de schade, zoals bijvoorbeeld
als gevolg van blootstelling aan asbest, in veel gevallen met redelijke mate
van nauwkeurigheid kunnen worden vastgesteld; in ieder geval zal bekendheid
aanwezig zijn op het moment dat de ziekte is gediagnosticeerd en deze diagnose
aan het slachtoffer is bekend gemaakt. De leden van de PvdA-fractie kunnen
zich voorstellen dat niet in alle gevallen sprake kan zijn van een heldere
diagnose, laat staan van een diagnose die duidelijk wijst in de richting van
een aandoening die gerelateerd is aan respectievelijk het vermoeden rechtvaardigt
te zijn veroorzaakt door bijvoorbeeld het blootstaan aan bepaalde schadelijke
stoffen. Zeker nu de reikwijdte van het voorstel zeer breed is (bij personenschade
gelden blijkens de memorie van toelichting immers geen beperkingen met betrekking
de vorderingen tot schadevergoeding) zal zich ook bij (verborgen) letselschade,
veroorzaakt door een andere gebeurtenis in het verleden dan vallend onder
het begrip «beroepsziekten», het probleem kunnen voordoen dat
(men denke aan vage klachten) een duidelijke diagnose niet of nog niet te
stellen is. Wanneer is er dan sprake van «bekendheid»?Bovendien zal zich sterker nog dan bij de zogenaamde beroepsziekten –
waarbij, gezien het feit dat bij meerdere slachtoffers gelijksoortige klachten
worden vastgesteld, waardoor ook gemakkelijker tot de diagnose (bijv. «muisarm»)
kan worden geconcludeerd – bij andersoortige personenschade het probleem
kunnen voordoen van het vaststellen van het causaal verband tussen de schade
en een gebeurtenis in het verleden. Zij vragen de regering ook op deze laatstgenoemde
problematiek in te gaan.De relatieve verjaringstermijn gaat lopen vanaf het moment van bekendheid
met schade en de daarvoor aansprakelijke persoon. Uit de memorie van toelichting
begrijpen de leden van de VVD-fractie dat de regering uitgaat van een objectivering
van het begrip bekendheid. De formulering van het nieuwe vijfde lid, dat toegevoegd
wordt aan artikel 310, boek 3, BW, wekt echter een andere indruk. Waarom heeft
de regering ervoor gekozen de objectivering «of redelijkerwijs bekend
had kunnen zijn» niet expliciet in de wetstekst op te nemen? In welke
zin dient «bekendheid» uitgelegd te worden in het bovengenoemde
nieuwe vijfde lid?De leden van de CDA-fractie constateren dat de vorderingen tot vergoeding
van schade en letsel slechts een relatieve verjaringstermijn van vijf jaren
kennen. Deze termijn vangt aan op de dag volgend op die waarop de gelaedeerde
bekend werd met zowel de schade als met de daarvoor aansprakelijke persoon
en duurt dan dus vijf jaren. Op dit punt heeft de CDA-fractie enige vragen.
De bepaling lijkt cumulatief te werken in zoverre dat er bekendheid moet zijn,
zowel met de schade zelf als met degene die daarvoor aansprakelijk is. Deze
«bekendheden» kunnen zich heel wel op verschillende momenten voordoen,
bijvoorbeeld in die zin, dat wel de diagnose van een bepaalde (beroeps)ziekte
wordt gesteld en aan de patiënt wordt medegedeeld, doch vervolgens nog
onzekerheid bestaat over de oorzaak en dus over de (mogelijk) aansprakelijke
(rechts)persoon. Stel bijvoorbeeld, dat iemand bij verschillende bedrijven
heeft gewerkt. Of stel dat iemand woonachtig is nabij een industrieterrein,
waarop zich diverse bedrijven bevinden. Wie stootte wanneer welke gevaarlijke
stoffen uit? Zijn er synergie-effecten tussen méér stoffen opgetreden,
wellicht afkomstig van verschillende bedrijven? Het antwoord op
dergelijke vragen kan/zal onderzoek vergen. Daargelaten de vraag of het binnen
het (financieel) bereik van de gelaedeerde valt. Het vergt in alle geval tijd.
De leden van de CDA-fractie gaan ervan uit dat de termijn van vijf jaren in
alle geval pas begint te lopen, indien ook bekend is geworden wie de aansprakelijke
(rechts)perso(o)n(en) is.Voorts vernemen de leden van de CDA-fractie waarom de regering in het
nieuw voorgestelde vijfde lid van art. 3:310 BW niet de formule bezigt «bekend
is geworden of redelijkerwijze bekend had kunnen zijn» of woorden van
gelijke strekking. Het begrip «bekend» heeft hoe dan ook een enigszins
subjectief karakter. De toevoeging zou enige objectivering betekenen, iets
dat de regering, naar het deze leden uit de memorie van toelichting (blz.
4) voorkomt, zelf ook nastreeft.De regering merkt op dat de verjaringstermijn «in alle geval van
meer daders... ten aanzien van ieder van hen» gaat lopen «vanaf
het moment dat eiser met de identiteit van die dader bekend is». Dit
nu lijkt allerlei problemen op te kunnen leveren. Wat bijvoorbeeld ten aanzien
van onderling regres? Hoe zit het met de hoofdelijkheid? Wat moet de eiser
doen, als hij, tegen de één procederend, een «volgende»
(mede) «dader» ontdekt? Moet hij daar zelf überhaupt naar
op zoek of mag hij stil zitten nadat hij een maal een (mogelijk) aansprakelijke
persoon heeft gevonden? Hoe dan ook, de verjaringstermijn lijkt in geval van
«meerdaderschap» geen duidelijk einde te hebben. Kan de regering
nader op dergelijke situaties ingaan, zo vragen de leden van de CDA-fractie.De leden van de D66-fractie constateren dat de relatieve verjaringstermijn
gaat lopen vanaf het moment van «bekendheid» met schade en de
daarvoor aansprakelijke persoon. Wanneer is er volgens de regering sprake
van «bekendheid»? Is dit wanneer het slachtoffer feitelijk bekend
is met de schade of wanneer hij/zij bekend had moeten zijn met de schade?
Heeft de regering er bewust voor gekozen om de toevoeging «of redelijkerwijs
bekend had kunnen zijn» niet op te nemen in de tekst van de wet?De leden van de SGP-fractie begrijpen dat de relatieve verjaringstermijn,
anders dan de absolute, gehandhaafd zal blijven. Het begrip «bekendheid»
zal moeten worden geobjectiveerd. Dit gegeven doet hen de vraag stellen waarom
de voorgestelde tekst van het vijfde lid van artikel 310 de eis van de bekendheid
niet, zoals elders wel voorkomt, formuleert met de objectiverende toevoeging
«of redelijkerwijs bekend had moeten zijn».Met betrekking tot Artikel II (artikel 119b) stellen de leden van de SGP-fractie
de vraag wanneer sprake is van een schadeveroorzakend feit als iemand gedurende
een periode van jaren is blootgesteld geweest aan gevaarlijke stoffen.OvergangsrechtDe leden van de PvdA-fractie merken op dat het beoogde nieuwe rechtsregime
als gevolg van deze wetswijziging eerst van toepassing zal zijn op schadeveroorzakende
feiten die na inwerkingtreding hebben plaatsgevonden. De aan het woord zijnde
leden vragen zich af hoe toetsing in de praktijk nu concreet zal plaatsvinden.
Wanneer is sprake van een schadeveroorzakend feit als het slachtoffer gedurende
een periode van jaren is blootgesteld aan gevaarlijke stoffen? Zij gaan ervan
uit dat daarvan in ieder geval sprake is wanneer die reeds eerder aangevangen
blootstelling nog voortduurt na de inwerkingtreding van deze wet. Kan de regering
dit bevestigen?De leden van de VVD-fractie vragen zich af welk regime van toepassing
is indien het schadeveroorzakende feit zich gedurende langere tijd voordoet.
Met andere woorden indien het schadeveroorzakende feit zich voordoet zowel in de periode van de «oude gevallen» als in de periode
waarin het nieuwe regime geldt.De leden van de SP-fractie willen het standpunt omtrent de beperkte werking
van het wetsvoorstel nader toelichten. De kans dat burgers van ons land nu
nog of in de toekomst worden blootgesteld aan direct contact met asbestvezels
is klein, vooral vanwege de in Nederland getroffen wettelijke maatregelen.
Dus ook de kans dat iemand na de datum van inwerkingtreding van de wet schade
als gevolg van blootstelling aan asbest oploopt, is klein te noemen De grote
groep van asbestslachtoffers betreft met name de mensen die in het verleden
werden blootgesteld en besmet en die op grond van die besmetting nu al asbestslachtoffer
zijn respectievelijk binnen nu en 20 jaar slachtoffer zullen blijken te zijn.
We praten hier over 600 slachtoffers per jaar nu, welk aantal naar verwachting
van de deskundigen Swuste en Burdorf oploopt tot zo'n 1000 à 1500 per
jaar rond 2020. Dit betekent dat het merendeel van de asbestslachtoffers niet
zal kunnen profiteren van het onderhavige wetsvoorstel om reden dat de besmetting
in hun geval plaatsvond vóór de datum van inwerkingtreden van
dit wetsvoorstel. De leden van de SP-fractie vragen de regering of zij het
met deze opvatting eens is, en of zij wil verduidelijken hoeveel mensen naar
haar mening zullen kunnen profiteren van de nieuwe verjaringstermijn.De leden van de SP-fractie willen daar vervolgens de vraag aan toevoegen
of de regering nog eens kan verduidelijken waarom het wetsvoorstel geen terugwerkende
kracht heeft. De regering verwijst in de memorie van toelichting weliswaar
naar de Regeling tegemoetkoming asbestslachtoffers. Maar degenen die daaronder
zullen komen te vallen krijgen «slechts» een schadevergoeding
van thans f 35 000. Er ontstaat op die manier een grote discrepantie
tussen degene die niet tegen de verjaring «aanloopt» en degene
die de verjaring van de vordering wel opbreekt. Acht de regering deze vorm
van tweedeling rechtvaardig? In beide gevallen kan het slachtoffer er niets
aan doen dat de vordering wel of niet verjaard is. De lange incubatietijd
is immers meestal debet aan de verjaring van de vordering. Is het wel op zijn
plaats werkgevers en hun verzekeraars in bescherming te nemen nu het debat
over de verjaring al jaren loopt en zij er dus rekening mee hadden moeten
houden dat op enig moment de wetgever zou ingrijpen dan wel de rechter hen
ondanks de lange verjaringstermijn van 30 jaar toch aansprakelijk zou oordelen
(zie hetgeen hierna de leden van de SP-fractie opmerken over de recente conclusie
van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad).De leden van de SP-fractie zijn er voorstander van dat de nieuwe verjaringstermijn
onmiddellijke werking heeft. Naar hun mening zou aangesloten kunnen worden
bij de regeling in artikel 119a, derde lid, van het overgangsrecht waarin
milieuschade welke heeft plaatsgevonden vóór de datum van inwerkingtreden
van artikel 3: 310, derde lid, BW ook onder de daar genoemde verjaringstermijn
van 30 jaar is gebracht. Deze leden vernemen graag een reactie van de regering.De leden van de SP-fractie verzoeken de regering voorts te reageren op
de suggesties welke Van Dort doet in TMA 99–6, blz.177 e.v. naar aanleiding
van het onderhavige wetsvoorstel. Achtereenvolgens stelt hij voor de beperkte
werking van het wetsvoorstel – werking alleen voor de toekomst –
te ondervangen door als «gebeurtenis» in de zin van artikel 3:
310, derde lid 3, BW te beschouwen het moment dat de ingekapselde asbestkristal
verandert in een kwaadaardig gezwel omdat vanaf dat moment aangenomen mag
worden dat er een asbestziekte is ontstaan, ofwel het ontstaan van het kwaadaardige
gezwel te beschouwen als de laatste schakel in de ketting van de opeenvolging
van de feiten ofwel de manifestatieleer te aanvaarden op grond van het huidige
art. 3: 310, eerste lid, BW. De leden van de SP-fractie vernemen graag de
mening van de regering. Het nieuwe regime met betrekking tot de verjaringstermijnen bij personenschade
is van toepassing op schadeveroorzakende feiten die na inwerkingtreding van
deze wetswijziging hebben plaatsgevonden. De leden van de fracties van RPF
en GPV wijzen erop dat zich in de toekomst opnieuw schadegevallen zouden kunnen
voordoen die gelijkenis tonen met die van de asbestslachtoffers, maar waarvan
de schadeveroorzakende feiten zich voor de invoering van dit wetsvoorstel
hebben voorgedaan. Zij gaan ervan uit dat dan aan de hand van de concrete
situatie beoordeeld zal moeten worden of er aanleiding bestaat voor het treffen
van een schaderegeling en dat het feit dat inmiddels een algemene wettelijke
regeling zonder terugwerkende kracht tot stand is gekomen niet als argument
zal kunnen dienen om dan geen regeling ad hoc te treffen.Effecten voor het bedrijfslevenDe leden van de PvdA-fractie menen dat dit wetsvoorstel een fundamentele
breuk vormt met het huidige geldende recht. De bedrijfseffecten van dit wetsvoorstel
zullen pas na tenminste twintig jaar merkbaar zijn. Wel zullen in de periode
voorafgaand aan dit tijdstip reeds maatregelen worden genomen ter voorbereiding
op het nieuwe recht. Omdat niet nauwkeurig kan worden aangegeven wat de gevolgen
op een dergelijke termijn zullen zijn voor het bedrijfsleven, wordt in de
memorie van toelichting volstaan met een grove omschrijving. Gezien het gegeven
dat dit voorstel consequenties kan hebben voor het gehele bedrijfsleven willen
de leden van de PvdA-fractie de regering vragen nader in te gaan op de eventuele
gevolgen. Wat zijn in de ons omringende landen, zoals Denemarken en Frankrijk,
de gevolgen voor het bedrijfsleven geweest van rechtspraak die een soortgelijk
resultaat heeft teweeggebracht als het wetsvoorstel nu beoogt? Wanneer zal
de regering meer zicht kunnen hebben op de consequenties voor het Nederlandse
bedrijfsleven, mede in internationale context? Wat zijn naar mening van de
regering niet-aanvaardbare gevolgen van dit wetsvoorstel voor het maatschappelijk
verkeer? Kan de regering ingaan op de te hanteren grenzen ten aanzien van
niet aanvaardbare gevolgen? Heeft de regering haar gedachten laten gaan over
de consequenties van het eventueel onbeheersbaar worden van de schadelast
voor de verzekeraars en over mogelijke oplossingen?Belangrijk gevolg van onderhavige wetsvoorstel is dat de schuldenaar tot
in lengte van jaren met een rechtsvordering kan worden geconfronteerd. Redelijkerwijs
kan de schuldenaar geen vordering meer geldend maken tegen verzekeraars uit
een ver verleden, terwijl aansprakelijkheid voor claims voortvloeiende uit
een vroegere bedrijfsactiviteit in het verre verleden onder lopende aansprakelijkheidsverzekeringen
in toenemende mate niet meer gedekt zijn. Wat is de reactie van de regering
op het bovenstaande? Indien de schuldenaar insolvent is geraakt voordat de
ziekte zich openbaart, hoe kan het slachtoffer dan alsnog zijn schade verhalen?
Wordt aan de werknemer direct verhaalsrecht op de verzekeraar verleend?Naast genoemde problematiek dient de debiteur voor een lange termijn bewijsstukken
te bewaren en een verzekeringsdekking in stand te houden. Zijn verzekeringspremies
zullen met een onbekend bedrag stijgen en wellicht zullen ook de verzekeringsvoorwaarden
worden aangepast. De memorie van toelichting meldt dat de verhaalbare claims
tegen bedrijven naar verwachting van de regering groter zullen worden. Dreigt
dan niet het probleem van het onverhaalbaar zijn van de schade op de aansprakelijke
persoon, een probleem dat des te schrijnender wordt bij het eventueel onbeheersbaar
worden van de schadelast voor verzekeraars? Overweegt de regering van de mogelijkheid
die artikel 6: 110 BW de wetgever biedt gebruik te maken, te weten bij algemene
maatregel van bestuur bedragen vast te stellen waarboven de aansprakelijkheid
zich niet uitstrekt? De leden van de PvdA-fractie vragen zich bovendien af
wat deze toename van verhaalbare claims betekent voor de werkdruk
van de rechterlijke macht en het beroep dat zal worden gedaan op de –
door de overheid gefinancierde – rechtshulp.Heeft de regering haar gedachten laten gaan over een toekomstige verplichte
verzekering van werkgevers tegen eventuele claims ex artikel 7: 658 BW?Prof. De Ruiter heeft in zijn rapport geadviseerd de mogelijkheid van
een verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor werkgevers ter zake van
beroepsziekten te onderzoeken. De leden van de PvdA-fractie vragen of dit
onderzoek reeds heeft plaatsgevonden, en zo ja wat de voortgang dan wel de
uitkomst daarvan is. Is het juist dat wordt overwogen de SER om advies te
vragen? Hoe luidt de adviesaanvraag als dit laatste het geval is. Indien geen
gehoor is gegeven aan dit advies, vragen zij waarom van onderzoek is afgezien
Welk standpunt neemt het Verbond van Verzekeraars over het vraagstuk van een
verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor werkgevers in?De leden van de VVD-fractie stellen dat het aantal verhaalbare claims
naar alle waarschijnlijkheid groter zal worden, hetgeen consequenties zal
hebben voor de hoogte van verzekeringspremies. Verwacht de regering dat de
aansprakelijkheidsverzekeringen de financiële gevolgen van bijvoorbeeld
beroepsziekten op kunnen/zullen vangen, zo vragen deze leden. En bestaat het
risico dat de schadelast onbeheersbaar (bijvoorbeeld voor verzekeraars) en/of
onverzekerbaar wordt? Bestaat het risico dat verzekeringsaanspraken op aansprakelijkheid
voor claims voortvloeiend uit een bedrijfsactiviteit uit een ver verleden
onder lopende aansprakelijkheidsverzekeringen niet meer gedekt zullen zijn
of dat verhaal onder oude polissen niet meer te realiseren zullen zijn?Ook vragen deze leden wat de situatie is voor de gelaedeerde indien het
voor de schade aansprakelijke bedrijf inmiddels niet meer bestaat of failliet
is gegaan? Waar blijven de risico's hangen? Kan de gelaedeerde zijn aanspraken
nog geldend maken en zo ja, bij wie? Is het mogelijk dergelijke risico's (bijvoorbeeld
vanaf het moment van liquidatie) aan bijvoorbeeld een verzekeringsmaatschappij
over te dragen?Waar het gaat om vordering van schade in verband met beroepsziekten, constateert
de regering dat alle bedrijven hiermee te maken kunnen krijgen, maar dat moeilijk
aan te geven is om welke gevallen het zal gaan. De leden van de VVD-fractie
vragen de regering of zij overweegt hiernaar een onderzoek in te stellen.
Op welke wijze heeft de voorgenomen extra aandacht voor de ontwikkeling van
kennis en expertise op het gebied van beroepsziekten vorm gekregen (kamerstuk
25 000 XV, nr. 58)?De leden van de D66-fractie constateren dat de consequenties van deze
wetswijziging op dit moment nog niet geheel te overzien zijn. Het gevaar van
deze wetswijziging schuilt in de effecten die deze wet op lange termijn zal
hebben. Pas na tenminste twintig jaar zal hier enig zicht op worden gekregen.
De regering volstaat in het wetsvoorstel dan ook met een «grove omschrijving»
van de effecten die deze wetswijziging bijvoorbeeld voor het bedrijfsleven
zal hebben. Klopt het dat het voor het bedrijfsleven de vierde wijziging in
acht jaar tijd op dit punt is?De leden van de fractie van D66 zouden graag zien dat de regering nader
ingaat op de effecten van de voorgestelde wetswijziging voor het bedrijfsleven.
De maatregelen van het bedrijfsleven zullen voor de verzekerde consequenties
hebben. Wat zal bijvoorbeeld de consequentie kunnen zijn van het veranderen
van de polisvoorwaarden door verzekeraars? Het bedrijfsleven kan ook besluiten
op een andere manier beroepsziekten te gaan verzekeren. Wat kunnen de consequenties
hiervan zijn? Verwacht de regering dat de aansprakelijkheidsverzekeringen
de financiële gevolgen van beroepsziekten op zullen vangen. Bestaat niet
het risico dat de schadelast onbeheersbaar wordt voor verzekeraars?
Welke rol zou in dit verband artikel 6:110 BW kunnen spelen?Het Verbond van Verzekeraars heeft gewezen op de zorgelijke verwachtingen
op het gebied van «nieuwe risico's. Gedacht kan worden aan bijvoorbeeld
de lange termijn gevolgen van genetisch gemanipuleerd voedsel. Het valt te
bezien of het financieringssysteem via de aansprakelijkheidsverzekering hiertegen
bestand is. Een en ander valt niet los te zien van de toenemende claimcultuur,
zoals in het vorig jaar verschenen rapport «Naar een claimcultuur in
Nederland» naar voren komt. De leden van de fractie van D66 vragen of
de regering nader op deze zienswijze kan ingaan. Welke andere potentiële
«nieuwe risico's» ziet de regering?De leden van de SGP-fractie merken op dat re regering meedeelt dat de
effecten voor het bedrijfsleven pas na twintig jaar daadwerkelijk meetbaar
zullen zijn. Het is deze leden echter niet (geheel) duidelijk wat de regering
heeft willen zeggen met de opmerking dat in de periode voorafgaand aan dit
tijdstip reeds maatregelen (zullen) worden genomen ter voorbereiding op het
nieuwe recht, bijvoorbeeld door aanpassing van polisvoorwaarden door nieuwe
verzekeraars. Verwacht de regering dat de aansprakelijkheidsverzekeringen
de financiële gevolgen van bijvoorbeeld beroepsziekten op zullen vangen?
Bestaat niet het risico dat de schadelast onbeheersbaar wordt, bijvoorbeeld
voor verzekeraars? Dreigt dan niet het probleem van het onverhaalbaar zijn
van de schade op de aansprakelijke persoon? Heeft de regering haar gedachten
laten gaan over de consequenties van het eventueel beheersbaar worden van
de schadelast en over mogelijke oplossingen? Zou de wetgever het smartengeld
kunnen limiteren door toepassing van artikel 6:110 BW? De leden van de SGP-fractie
merken voorts nog op dat prof. De Ruiter in zijn rapport heeft geadviseerd
de mogelijkheid van een verplichte aansprakelijkheidsverzekering voor werkgevers
ter zake van beroepsziekten te onderzoeken. Zonder dat deze leden thans dienaangaande
reeds een standpunt willen innemen, zijn zij wel benieuwd om te vernemen wat
de stand van zaken met betrekking tot dit onderzoek is indien het al heeft
plaatsgevonden.Zo stellen deze leden tenslotte de vraag welke vorderingen de laatste
jaren zijn gemaakt wat betreft de kennis en expertise op het gebied van beroepsziektes
en in welke mate en omvang zich nieuwe risico's zullen blijven aandienen.De voorzitter van de commissie,Van HeemstDe griffier voor dit verslag,NavaXNoot1Samenstelling: Leden: Van de Camp (CDA), Biesheuvel (CDA), Swildens-Rozendaal
(PvdA), Scheltema-de Nie (D66), Kalsbeek-Jasperse (PvdA), Zijlstra (PvdA),
Apostolou (PvdA), Middel (PvdA), Van Heemst (PvdA), voorzitter, Dittrich (D66),
ondervoorzitter, Rabbae (GL), Rouvoet (RPF), Van Oven (PvdA), O. P. G.
Vos (VVD), Van Wijmen (CDA), Patijn (VVD), De Wit (SP), Ross-van Dorp (CDA),
Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Halsema (GL), Weekers (VVD), Van der Staaij
(SGP), Wijn (CDA), Brood (VVD). Plv. leden: Balkenende (CDA), Verhagen (CDA), Wagenaar (PvdA),
Van Vliet (D66), Arib (PvdA), Duijkers (PvdA), Kuijper (PvdA), Albayrak (PvdA),
Barth (PvdA), Hoekema (D66), Karimi (GL), Schutte (GPV), Santi (PvdA), Van
den Doel (VVD), Rietkerk (CDA), Rijpstra (VVD), Marijnissen (SP), Buijs (CDA),
Van Baalen (VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Oedayraj Singh Varma (GL), De
Vries (VVD), Van Walsem (D66), Eurlings (CDA), Kamp (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26824-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl