Wijzig. Les- en cursusgeldwet en Wet tegemoetk. studiekosten i.v.m. eerder ingaan lesplicht en betaling in termijnen; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25321, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

08-07-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25321 nr. 5

24-06-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Algemeen 1.1. Inleiding1.2. Inhoud van het wetsvoorstel1.3. Schematisch overzicht van vervroeging van de lesgeldplicht
in combinatie met gespreide betaling1.4. Relatie met internationale verdragen2. Financiële gevolgen 2.1. Inkomenseffecten2.2. Budgettaire effecten3. Uitvoering van de maatregelen door de Informatie Beheer
GroepOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25321Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 321Wijziging van de Les- en cursusgeldwet en van de Wet tegemoetkoming
studiekosten in verband met het eerder laten ingaan van de lesgeldplicht en
met betaling van het lesgeld in termijnennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 24 juni 1997 1. Algemeen 1.1. InleidingGraag wil ik de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
danken voor de vragen die de leden van de commissie stellen. In het navolgende
tracht ik de bezorgdheid die de leden van verschillende fracties uitspreken,
weg te nemen. Het verheugt mij daarbij dat de mogelijkheid om vanaf het cursusjaar
1998/1999 het lesgeld in termijnen te betalen – de algemene maatregel
van bestuur heeft inmiddels het Staatsblad (1997, 210) bereikt – zo
positief is ontvangen.Ik heb begrip voor de gemengde gevoelens die het wetsvoorstel oproept,
omdat het de lasten voor de ouders verhoogt. Ik wijs er echter op dat de taakstelling,
die aan het wetsvoorstel ten grondslag ligt, zodanig is vorm gegeven dat de
minst draagkrachtigen daardoor niet worden benadeeld. Immers, wie aanspraak
heeft op een tegemoetkoming in de studiekosten op grond van hoofdstuk II van
de Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS), wordt geheel gecompenseerd voor
de vervroegde ingang van de lesgeldplicht die voor de zestienjarigen wordt
voorgesteld. Daardoor wordt er geen financiële belemmering opgeworpen
voor de toegankelijkheid tot het onderwijs.De leden van de PvdA-fractie vinden een regeling voor betaling van het
lesgeld in termijnen wenselijk, maar hebben twijfels bij de concrete regeling
zoals voorgesteld. Deze leden vragen dan ook naar de overwegingen die aan
de verhoging van f 20,– van het eerste termijnbedrag ten grondslag
liggen. Ook de leden van de fracties van het CDA en de VVD vragen hiernaar.
Voorts verwerpen de leden van de SP-fractie die verhoging. Verder vragen de
leden van de fractie van de VVD of ook bij de totstandkoming van een gespreid
betalingssysteem betaling per maand is overwogen en waarom daarvan is afgezien.Bij de besluitvorming over de wijze waarop het lesgeld in termijnen kan
worden voldaan, is een aantal varianten de revue gepasseerd die vervolgens
zijn beoordeeld op budgettaire en uitvoeringstechnische consequenties. Zo
zijn onder andere een variant waarbij het lesgeld kan worden voldaan
in 3 gelijke termijnen, een variant waarbij het lesgeld kan worden voldaan
in 12 gelijke termijnen en een variant waarbij de hoogten van de termijnen
verschillen, op voornoemde consequenties nader bezien. Daarbij is overwogen
dat lesgeldplichtigen van wie het lesgeld niet automatisch met de tegemoetkoming
in de studiekosten wordt verrekend dan wel die geen lesgeldvoorschot hebben
ontvangen op grond van de Wet op de studiefinanciering (WSF), gebaat zijn
met termijnbedragen die over een langere periode worden gespreid. Hiertegenover
staat dat hoe minder termijnen er zijn, hoe minder belastend dit voor de uitvoering
zal zijn. Verder zal, indien inning van termijnen later in het cursusjaar
plaats vindt, de kans op weigerachtigheid van betalen bij een vroeg in het
cursusjaar uitgeschreven leerling, groter zijn. Met andere woorden, een generieke
gespreide betalingsregeling vergroot de uitvoeringslasten en het inningsrisico.
Als gevolg van het feit dat op dit moment het overgrote deel van de lesgelden
wordt ontvangen in hetzelfde kalenderjaar (circa 95%), met andere woorden,
het betaalgedrag van de lesgeldplichtigen is goed te noemen, heeft een systeem
van gespreide betaling van het lesgeld een – weliswaar eenmalig –
fors budgettair effect waarvoor binnen de OCenW-begroting ruimte diende te
worden gezocht. Vooral dit budgettair gevolg is bij de totstandkoming van
de huidige regeling van doorslaggevende betekenis geweest, waardoor afgezien
moest worden van vormgeving van de andere genoemde varianten.Om die voornoemde budgettaire en uitvoeringstechnische consequenties te
beperken dan wel in de hand te houden, is verder een aantal voorwaarden verbonden
aan gespreide betaling. De verhoging van de eerste termijnbetaling met een
bedrag van f 20,– is daar een uitvloeisel van. Mede hiermee wordt
gepoogd het budgettair effect niet nog groter te laten worden. Overigens kent
de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek ook een bepaling
waarbij door het instellingsbestuur administratiekosten in rekening kunnen
worden gebracht.De leden van de PvdA-fractie hebben twijfels bij de invordering ineens,
zodra eenmaal het termijnbedrag niet tijdig is betaald en vragen dan ook om
welke redenen een dermate vergaande consequentie rechtvaardig kan worden geacht.Het hiervoor geschetste kader van budgettaire en uitvoeringstechnische
randvoorwaarden waarbinnen het systeem van gespreide betaling vorm moest worden
gegeven heeft ertoe geleid dat, indien blijkt dat automatische incasso van
welke termijn dan ook niet mogelijk is, de lesgeldplichtige een acceptgiro
voor het resterende verschuldigde lesgeldbedrag voor dat cursusjaar ontvangt.
Aldus liggen ook hier redenen van zo groot mogelijke eenvoud in de uitvoering
en beperking van de financiële ruimte aan ten grondslag. Overigens is
het niet zo dat dit een stringent invorderingsbeleid betekent voor deze groep
van lesgeldplichtigen. Deze lesgeldplichtigen ontvangen na de acceptgirokaart
eerst nog een herinnering alvorens een aanmaning wordt verzonden. Dit alles
betekent dat de lesgeldplichtige bij wie de automatische incasso niet is gelukt,
na ontvangst van de acceptgirokaart nog circa twee maanden de tijd heeft om
het lesgeld te betalen. Daarom ben ik van oordeel dat invordering ineens bij
termijnoverschrijding, mede gezien het huidige goed genoemde betaalgedrag
van lesgeldplichtigen, niet als onredelijk kan worden beschouwd.De leden van de PvdA-fractie vragen of ook alternatieve maatregelen zijn
overwogen om het beoogde bezuinigingsbedrag te realiseren.Bij het overwegen van alternatieven om een bezuinigingsbedrag te realiseren,
wordt steeds gepoogd om bij krappe middelen extra ruimte te genereren, en
wel zodanig dat de zwaarste lasten terecht komen op de sterkste schouders.
De invulling dient daarom te voldoen aan met name het criterium
van de toegankelijkheid van het onderwijs. In dit kader moet bovendien gewezen
worden op de prioriteiten die in het regeerakkoord zijn gesteld en die de
WSF-gerechtigden in het hoger onderwijs getroffen hebben, terwijl andere groepen
en onderwijsvormen buiten schot dienden te blijven. Mijns inziens is de voorgestelde
maatregel goed te verdedigen omdat er meer gelijkheid wordt gecreëerd
tussen verschillende groepen jongeren die allemaal dezelfde leeftijd hebben.De leden van de fracties van D66 en SGP vragen of het juist is dat met
dit wetsvoorstel het beleidsuitgangspunt van kosteloos onderwijs voor alle
leerplichtige leerlingen wordt losgelaten.De vragen van deze leden over de relatie tussen kosteloos onderwijs en
leerplicht hebben een nauwe relatie met de internationale verdragen op dit
punt. Daarom ga ik op deze vragen in in paragraaf 1.4.De leden van de fracties van D66 en SGP vragen of een dergelijk belangrijk
principe niet tot rechtsongelijkheid tussen de ene en de andere leerplichtige
leidt. Ook de leden van de PvdA-fractie willen graag vernemen waarom kennelijk
de bestaande rechtsongelijkheid tussen de ene 16-jarige en de andere 16-jarige
problematischer wordt geacht, dan de rechtsongelijkheid tussen de ene en andere
leerplichtige.Ik wijs erop dat er thans ook een verschil is bij de lesgeldplicht en
met name in de financiële consequenties daarvan voor de burger, terwijl
de onderwijsconsumptie niet verschilt, en dat alleen bepaald is door een «toevallige»
geboortedatum. Aan deze rechtsongelijkheid wordt door het wetsvoorstel een
eind gemaakt. De rechtsongelijkheid tussen de ene en de andere lesgeldplichtige
zou alleen op te heffen zijn door in dit wetsvoorstel ook het einde van de
leerplichtige leeftijd te verlagen.De leden van de D66-fractie vragen mij aan te geven welke onderwijskundige
argumenten überhaupt ten grondslag liggen aan het wetsvoorstel.Het wetsvoorstel is inderdaad vooral ingegeven door budgettaire redenen.
Dit is ook in de memorie van toelichting (pagina 3) vermeld. Bij de vormgeving
van het wetsvoorstel is wel de toegankelijkheid van het onderwijs uitgangspunt
geweest.De leden van de RPF-fractie vrezen dat ouders die voor meerdere kinderen
lesgeld moeten betalen hierdoor dusdanig extra worden belast dat er sprake
kan zijn van een «armoedeval op niveau». Deze leden vragen dan
ook of het niet mogelijk is om ouders die al een fors bedrag aan les- en cursusgeld
moeten betalen, bij deze maatregel te ontzien. De leden suggereren dan ook
om bijvoorbeeld de grens te trekken bij drie kinderen waarvoor lesgeld moet
worden betaald.Ik begrijp de vraag van de leden van de RPF-fractie tegen de achtergrond
van de discussie van de zogeheten telkinderensystematiek zoals die onder meer
ten tijde van de behandeling van het wetsvoorstel WTS is gevoerd. Tijdens
deze discussie is dit punt uitvoerig aan de orde gekomen. In die discussies
zijn de desbetreffende argumenten over en weer uitgewisseld, hetgeen in het
parlement niet heeft geleid tot een andere beslissing dan de uiteindelijke.
Overigens wijs ik deze leden erop dat het opnieuw voeren van een dergelijke
discussie het karakter van dit wetsvoorstel overstijgt.De leden van de SP-fractie menen dat het wetsvoorstel mogelijk nadelige
gevolgen kan hebben voor de toegankelijkheid van het onderwijs. Ouders met
een laag inkomen kunnen weliswaar aanspraak maken op de lesgeldcompensatie,
maar maken daar niet altijd gebruik van. Verder kunnen ouders met een inkomen
net boven de inkomensgrens door het wetsvoorstel met een inkomensachteruitgang
van meer dan f 100,– per maand geconfronteerd worden.
Ook bij deze groep komt de toegankelijkheid van het onderwijs mogelijk in
het gedrang. Tenslotte wijzen de leden erop dat de inkomensgrenzen bij compensatieregelingen
voortdurend ter discussie staan en derhalve ouders geen zekerheid voor de
toekomst bieden.Juist de belangrijkste doelstelling van de WTS is het waarborgen van de
toegankelijkheid van het onderwijs door financieel minder draagkrachtigen
de mogelijkheid te bieden van een tegemoetkoming in de studiekosten, waarmee
een bijdrage wordt verschaft in de kosten die direct samenhangen met het volgen
van onderwijs. Deze doelstelling wordt in het wetsvoorstel herhaald. Ik erken
dat niet alle ouders die voor een tegemoetkoming in de studiekosten in aanmerking
komen, van die regeling gebruik maken, ondanks het voorlichtingsmateriaal
en de aanvraagformulieren die onder meer op de scholen voorhanden zijn, maar
dit is een meer algemeen probleem: andere compensatieregelingen dan de WTS
vormen hierop geen uitzondering. Ik ben steeds bereid om initiatieven te ontplooien
om de bekendheid met dergelijke regelingen te vergroten. Daarnaast zullen
zich door het hanteren van inkomensgrenzen, los van de hoogte daarvan, altijd
gevallen voordoen waarbij het toetsingsinkomen net te hoog is om in aanmerking
te komen voor compensatieregelingen als de WTS. Overigens wijs ik deze leden
er op dat de inkomensgrenzen qua hoogte voortbouwen op de inkomensgrenzen
uit de Vereenvoudigde regeling Tegemoetkoming studiekosten 1993/94 en als
zodanig niet ter discussie staan. Wel worden deze inkomensgrenzen jaarlijks
geïndexeerd. 1.2. Inhoud van het wetsvoorstelDe vraag van de leden van de PvdA-fractie naar de rechtsongelijkheid is
beantwoord in paragraaf 1.1.De leden van de PvdA-fractie vragen zich af in hoeverre zij moeten vrezen
dat bij een volgende bezuinigingsronde de leeftijdsgrens verder verschuift,
en welke grenzen de minister wenst te handhaven.De vrees van deze leden acht ik volstrekt ongegrond. Er bestaat geen enkel
voornemen de leeftijdsgrens verder aan te passen, mede omdat ik reeds heb
aangegeven dat het slechts een nuancering betreft in die zin dat hiermee de
16-jaars grens op meer geleidelijke wijze tot een verplichting tot het betalen
van lesgeld leidt.De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat de loskoppeling tussen
leerplicht en lesgeldplicht ongewenst is en veel meer lijkt te zijn ingegeven
door een bezuinigingsmaatregel dan op inhoudelijke gronden.Reeds uit de memorie van toelichting blijkt dat het wetsvoorstel een financiële
achtergrond heeft. Ook in paragraaf 1.1 van deze nota heb ik dat benadrukt.
Daarnaast speelt echter tevens een rol dat met het onderhavige wetsvoorstel
aan het verschil bij de lesgeldplicht – die in de huidige situatie slechts
wordt bepaald door een geboortedatum terwijl de onderwijsconsumptie van de
betrokken studerenden niet verschilt – op geleidelijke wijze een eind
wordt gemaakt en dat bij de vormgeving van het wetsvoorstel wel de toegankelijkheid
van het onderwijs uitgangspunt is geweest.De leden van de fractie van het CDA merken op dat de Raad van State terecht
wijst op het uitgangspunt dat tegenover de verplichting onderwijs te volgen,
tevens een financiële tegemoetkoming voor de minder draagkrachtigen staat,
en dat hiermee de koppeling wordt losgelaten voor diegenen die geen compensatie
krijgen. Deze leden vragen of het woord «onbevredigend» niet enigszins
misplaatst is, gezien de verwachting van het kabinet dat de opbrengst
van deze maatregel (f 70 mln) door dezelfde ouders moet worden opgebracht.Over de vraag of de regeling onbevredigend zou zijn, merk ik op dat juist
het feit dat een toevallige geboortedatum de financiële consequenties
voor de burger bepaalt, als onbevredigend kan worden getypeerd.De leden van de CDA-fractie vragen naar de onderwijskosten in het algemeen,
zodat ook de inkomensgrenzen die zijn ingebouwd in het stelsel van WTS continu
kunnen worden bewaakt voor wat betreft de noodzakelijke compensatie. De leden
stellen dan ook een nadere uiteenzetting over de kostenposten voor ouders
op prijs, mede gelet op de opmerkingen die over de internationale verdragen
zijn gemaakt. Worden bijvoorbeeld de additionele onderwijskosten naast de
wettelijke lesgeldheffing ook betrokken bij de vraag naar voldoende toegankelijkheid
en beschikbaarheid van onderwijs voor leerplichtige leerlingen, zo vragen
zij.De inkomensgrenzen in het stelsel van de WTS worden voortdurend bewaakt
in die zin dat indexering van deze grenzen jaarlijks plaatsvindt. Daarnaast
merk ik op dat de overheid slechts het lesgeld wettelijk vaststelt, maar met
additionele onderwijskosten geen bemoeienis heeft. Overigens zij hierbij opgemerkt
dat in artikel 27, tweede lid, van de Wet op het voortgezet onderwijs en artikel
8.1.4. van de Wet educatie en beroepsonderwijs is bepaald dat de toelating
tot de school niet afhankelijk mag worden gesteld van een andere dan een bij
of krachtens de wet geregelde geldelijke bijdrage. Daarbij is tevens in de
WTS wel een component opgenomen voor de overige studiekosten. Het gaat hier
overigens om een normbedrag, omdat de differentiatie per opleiding of school
te groot is om dit anders te benaderen.De leden van de VVD-fractie merken terecht op dat het uitgangspunt van
deze wetswijziging is gelegen in een taakstelling bij de begroting 1997. Bij
het hanteren van de kwartaalsystematiek achten de leden het echter rechtvaardig
dat geen lesgeld meer is verschuldigd indien de niet-leerplichtige het onderwijs
verlaat. Ook bij deze omstandigheid moet dan de kwartaalsystematiek gehanteerd
worden.Dat het wetsvoorstel als een uitwerking van de aanvaarde begroting van
1997 moet worden gezien, heb ik reeds bevestigd. Het voorstel van deze leden
om bij tussentijdse uitstroom van niet-leerplichtige leerlingen vrijstelling
dan wel restitutie van het lesgeld te verlenen kan ik niet steunen. Juist
het behalen van een diploma of startkwalificatie staat in het huidige regeringsbeleid
centraal. Ik meen dan ook dat het niet wenselijk is een «premie»
te zetten op het tussentijds uitstromen van het onderwijs zonder diploma.
Een onderzoek naar dergelijke bepalingen op het terrein van lesgeld, cursusgeld
en collegegeld, waarin tevens deze problematiek aan de orde komt, zal echter
binnenkort worden afgerond, waarna ik de Kamer op de hoogte zal brengen van
mijn conclusies ter zake. Vooruitlopend daarop kan ik reeds meedelen dat wanneer
tussentijdse uitstroom plaatsvindt met diploma, ik het voornemen heb deze
regeling aan te passen.De leden van de SGP-fractie achten de argumentatie niet overtuigend dat
de huidige situatie onbevredigend zou zijn vanwege de willekeurige datum.
In elk geval voelt niemand zich daardoor benadeeld die na 1 augustus 16 jaar
wordt, terwijl het wetsvoorstel anderzijds voor niemand een voordeel oplevert,
althans niet voor scholieren en hun ouders, zo stellen zij.Voor een reactie op deze stelling verwijs ik deze leden naar mijn antwoord
in paragraaf 1.1. De leden van de PvdA-fractie vragen of de minister geen problemen voorziet
met de handhaving van de leerplicht voor leerlingen ouder dan 16 jaar, als
daaraan een lesgeldverplichting komt vast te zitten. Deze leden vragen hoe
hij wenst te voorkomen dat het voortijdig schoolverlaten bij deze lesgeldverplichting
eventueel zal groeien. Ook de leden van de D66-fractie vrezen dat de kans
op voortijdig schoolverlaten wordt vergroot, ondanks de leerplicht. De leden
vragen zich daarbij expliciet af hoe de maatregel te rijmen valt met het zo
veelvuldig benadrukte belang van het tegengaan van ongediplomeerde uitval.
Zeker bij die categorie leerlingen van wie de motivatie om de school af te
maken en de onderkenning van het belang hiervan bij hun ouders, reeds zeer
gering is.De wijzigingen die de wet van 10 maart 1994 (Stb. 255) in de Leerplichtwet
1969 heeft aangebracht, hebben onder andere tot doel gehad een verscherpte
bijdrage te leveren aan regelmatig schoolbezoek van alle leerplichtige leerlingen
en daarmee aan de vermindering van het voortijdig ongediplomeerd schoolverlaten.
Het ongeoorloofd schoolverzuim, het voortijdig schoolverlaten en de daarmee
verband houdende complexe problematiek krijgen deze kabinetsperiode een hoge
beleidsprioriteit vanwege de negatieve individuele en maatschappelijke gevolgen.
Het kabinet verwacht niet dat de beperkte verzwaring van de lasten vanwege
de compensatie via de WTS van de laagste inkomens, zal leiden tot een hogere
ongediplomeerde uitstroom, aangezien in het wetsvoorstel niet wordt getornd
aan de leerplichtige leeftijd. De oorzaken van de uitstroom hebben overigens
weinig met geld te maken, maar liggen zowel binnen als buiten het onderwijs.
Enerzijds zijn factoren aan te wijzen die betrekking hebben op de leerling.
Het gaat dan zowel om directe leerlingkenmerken (zoals aanleg en motivatie,
verkeerde studiekeuze, verkeerde schoolkeuze) als de indirecte invloed van
kenmerken van het sociaal-economisch milieu van de leerling (de aspiraties
en onderwijsondersteunend gedrag van de ouders, eigen aspiraties voor de toekomst
en verwachtingen ten aanzien van de school). Anderzijds betreft het factoren
op het vlak van de instellingen: de school, het niveau van de klas). Overigens
zij hierbij opgemerkt dat dit proces veelal in een veel vroeger stadium dan
in het voortgezet onderwijs op gang komt.Op de vraag van leden van de D66-fractie of aangetoond kan worden dat
het wetsvoorstel de toegankelijkheid van het onderwijs niet zal aantasten,
wordt ingegaan in paragraaf 1.4.De leden van de VVD-fractie vragen om nader in te gaan op de problematiek
van die leerlingen die een opleiding volgen waarvoor lesgeld wordt geheven,
maar waarvoor als aanvangsdatum niet 1 augustus maar 1 februari geldt. De
leden zijn van mening dat dubbele lesgeldheffing met betrekking tot dezelfde
leerling niet aan de orde zou moeten zijn.Inderdaad is als gevolg van de huidige lesgeldsystematiek bij tussentijdse
in- en uitstroom in de loop van het cursusjaar geen vermindering van het lesgeld
mogelijk. Er dient dan ook voor elk deel van het cursusjaar het volledige
bedrag aan lesgeld te worden betaald. Ook ik ben van mening dat, zeker als
gevolg van de flexibilisering van het onderwijs dat mede de Wet educatie en
beroepsonderwijs beoogt de huidige regelgeving aanpassing behoeft. Deze problematiek
is dan ook meegenomen in mijn eerder aan de leden van deze fractie vermeld
onderzoek. 1.3. Schematisch overzicht van vervroeging van de lesgeldplicht
in combinatie met gespreide betalingDe leden van de SGP-fractie vragen zich – los van hun bezwaren tegen
het wetsvoorstel als zodanig – af of het reëel is om voor het «vierde
cohort» ook nog lesgeld te heffen. De maand juli is namelijk met name een vakantiemaand. De leden vragen zich dan ook af of dit de ergernis
niet onnodig prikkelt en stellen dan ook voor om in elk geval deze laatste
categorie te laten vervallen. Dat zou ook een lastenverlichting voor de Informatie
Beheer Groep betekenen, zo stellen deze leden.Als gevolg van het hanteren van de kwartaalsystematiek als die in de AKW
en de WSF, bepaalt het wetsvoorstel dat voor leerlingen die tussen 30 maart
en 1 juli 16 jaar worden, 1/12 van het lesgeldbedrag is verschuldigd. Ik begrijp
de zorg van de leden van de SGP-fractie op dit punt. Toch wijs ik erop dat
juist het niet heffen van lesgeld voor dit kwartaal de systematiek van het
wetsvoorstel teniet doet. Het wetsvoorstel stelt juist binnen een cursusjaar
een geleidelijke instroom voor van de leerlingen voor wie lesgeld verschuldigd
is. Daarbinnen toch een groep uitzonderen is dan ook niet wenselijk. Overigens
is de veronderstelling van deze leden als zou dit tevens een lastenverlichting
voor de Informatie Beheer Groep betekenen, niet geheel correct. De uitwerking
van het wetsvoorstel betekent voor de Informatie Beheer Groep al reeds een
grote wijziging van haar systemen. Bij de bouw van het systeem is ook deze
termijn meegenomen. Daarnaast impliceert de uitvoeringsparagraaf in de memorie
van toelichting dat wijzigingen tot een minimum moeten worden beperkt. Juist
het niet doortrekken van deze kwartaalsystematiek betekent voor de Informatie
Beheer Groep een grote wijziging in haar systeembouw.De leden van de SGP-fractie vragen zich af waarom bij gespreide betaling
is gekozen voor 1/2, 1/4 en 1/4, en niet voor drie maal 1/3.Voor het antwoord verwijs ik de leden naar mijn antwoord in paragraaf
1.1. aan de leden van de fractie van de PvdA.De constatering van de leden van de SGP-fractie is juist dat bij uitschrijving
na 30 september geen reductie van het lesgeld plaatsvindt. Deze leden wijzen
hierbij op de herexamenproblematiek en het starten van een studie in de loop
van het cursusjaar waardoor de starre regelgeving voor problemen zorgt. Zij
vragen wat het resultaat van het onderzoek is en of spoedig deze knelpunten
kunnen worden opgelost.Het onderzoek, aangekondigd in het antwoord op de vraag van de leden Schutte
en Van der Vlies (kamerstukken II 1995/96, aanhangsel, nr. 1396) heeft ertoe
geleid dat de regelingen op dit terrein inderdaad aanpassing verdienen, zeker
nu flexibilisering in het onderwijs steeds actueler wordt. Zoals in paragraaf
1.2 is aangegeven, zal dit onderzoek binnenkort worden afgerond, waarna ik
de Kamer op de hoogte zal brengen van mijn conclusies ter zake. 1.4. Relatie met internationale verdragenDe leden van de fractie van het CDA achten afwijking van het uitgangspunt
«leerplichtig onderwijs is kosteloos onderwijs» nog steeds actueel;
afwijking is in strijd met het IVESCR, aldus deze leden. Ook de leden van
de fracties van D66 en SGP vragen of het juist is dat met dit wetsvoorstel
het beleidsuitgangspunt van kosteloos onderwijs voor alle leerplichtige leerlingen
wordt losgelaten.In paragraaf 1.5 van de memorie van toelichting is uitvoerig ingegaan
op de relatie met internationale verdragen. Daarin is aangegeven dat naar
mijn oordeel het voorliggende wetsvoorstel niet strijdt met onder meer het
IVESCR. Doel van de verdragen is immers voor allen beschikbaar en toegankelijk
voortgezet onderwijs; middel daartoe is de (geleidelijke) invoering van kosteloos
(artikel 13 van het IVESCR) of gratis (artikel 28 van het Verdrag inzake de
rechten van het kind) onderwijs. Dit is door de Nederlandse overheid zo opgevat
dat de strekking van het verdrag niet in de weg staat aan een zekere beleidsmarge
bij de te treffen maatregelen tot de verwezenlijking van het doel van algemene
beschikbaarheid en toegankelijkheid van het voortgezet onderwijs.
Daarbij heb ik ook op de jurisprudentie van de Hoge Raad gewezen. Voorts heb
ik gewezen op de bedoeling van de verdragstekst, namelijk dat niemand van
de diverse vormen van onderwijs uitsluitend om financiële redenen kan
worden afgehouden. Het systeem van tegemoetkoming in de studiekosten is daarvoor
de garantie. Ik meen daarom dat de in het voorliggende wetsvoorstel neergelegde
maatregelen niet strijden met onder meer het IVESCR. Overigens wijs ik erop
dat de Raad van State geen aanleiding heeft gezien bij dit betoog commentaar
te geven. Ik deel de mening van de leden van de fractie van het CDA dan ook
niet dat van dit uitgangspunt wordt afgeweken.Verder betekent – anders dan de leden van de fracties van D66 en
SGP stellen – het wetsvoorstel niet dat genoemd beleidsuitgangspunt
wordt verlaten: het beleidsuitgangspunt wordt slechts genuanceerd, in die
zin dat het leidt tot een meer geleidelijke wijze van de verplichting tot
het betalen van lesgeld, zodat er (iets meer) gelijkheid wordt gecreëerd
tussen verschillende groepen jongeren van dezelfde leeftijd. Er zou pas sprake
zijn van verlaten van dit uitgangspunt wanneer er ook lesgeld zou worden geheven
voor leerlingen die jonger zijn dan 16 jaar.De leden van de fractie van de SGP merken op dat het wetsvoorstel juist
de geleidelijke invoering van kostendragend onderwijs tot gevolg heeft.Ik ontken ten stelligste dat het voorliggende wetsvoorstel de invoering
van kostendragend onderwijs ten doel heeft. De wijze waarop de hoogte van
het lesgeld wordt vastgesteld, namelijk op 20% van de personele en materiële
kosten per leerling in het voortgezet onderwijs, wordt in dit wetsvoorstel
niet gewijzigd. Er is ook geen enkel voornemen in die richting om deze berekeningswijze
te veranderen. Ook wanneer de leden van deze fractie de geleidelijke invoering
van niet gratis onderwijs bedoelen, maak ik bezwaar tegen deze stellingname
omdat het in het voorliggende wetsvoorstel slechts gaat om de invoering van
een financiële bijdrage in de vorm van lesgeld voor een klein deel van
het onderwijs, namelijk één deel van het laatste «leerplichtige»
jaar. Zoals ik hierboven reeds aan de leden van de fractie van het CDA heb
geantwoord, betekent de zinsnede «invoering van gratis onderwijs»
niet dat al het onderwijs gratis dient te zijn, maar dat er geen financiële
belemmeringen voor de toegankelijkheid tot het voortgezet onderwijs mogen
worden opgeworpen. De Nederlandse overheid huldigt sinds jaar en dag deze
opvatting. Dit blijft ook hier de hoofdregel. Doordat de WTS en de WSF een
compensatie bieden voor het lesgeld, wordt gegarandeerd dat de financieel
minder draagkrachtigen geen nadeel van het wetsvoorstel ondervinden en is
de toegankelijkheid daarmee gewaarborgd, geheel conform de bedoeling van de
verdragen. 2. Financiële gevolgen 2.1. InkomenseffectenDe leden van de PvdA-fractie zijn er gelukkig mee dat althans de lagere
inkomensgroepen worden ontzien in de vorm van een volledige vergoeding van
de kosten. Toch hebben de leden van deze fractie vragen over de gevolgen voor
wettelijke vertegenwoordigers met een belastbaar inkomen dat één
gulden boven de WTS-grens ligt. Zo vragen zij of de minister het verschil
in besteedbare inkomens verdedigbaar acht en of het zinvol zou zijn in dit
verband het lesgeld fiscaal aftrekbaar te maken.De Tweede Kamer heeft bij de behandeling van de WTS in 1995 het systeem
van inkomensgrenzen aanvaard. Juist deze inkomensgrenzen zijn in verband met
controleerbaarheid en uitvoerbaarheid gerelateerd aan het belastbare inkomen.
Dit wetsvoorstel stelt deze grenzen niet opnieuw ter discussie. Het fiscaliseren
van een deel van de «studiefinanciering» acht ik het
karakter van dit wetsvoorstel te overstijgen. Overigens merk ik hierbij op
dat hantering van een begrip als besteedbaar inkomen oncontroleerbaar is en
in uitvoering onwerkbaar zal blijken.De leden van de SGP-fractie vragen of in het geval sprake is van twee
of zelfs meer kinderen waarvoor lesgeld is verschuldigd geen uitzonderingspositie
mogelijk is. Zij vragen dan ook aandacht voor de harde TS-grens en of deze
grens niet te hard is vooral voor gezinnen met meer lesgeldplichtige kinderen.Op deze vraag is reeds ingegaan in paragraaf 1.1, op een soortgelijke
vraag van de leden van de fracties van de RPF en de SP.Het zou volgens de leden van de fractie van D66 niet mogen voorkomen dat
het invullen van het WTS-formulier een obstakel vormt. Zij kunnen zich voorstellen
dat een dergelijk formulier zeker voor niet-Nederlandstalige allochtone ouders
een belemmering kan zijn. Zij vragen welke oplossing de minister hiervoor
ziet.Ik ben het met de leden van deze fractie eens dat het niet mag voorkomen
dat het invullen van het WTS-formulier een obstakel vormt. Ik wijs er dan
ook op dat de regiokantoren van de Informatie Beheer Groep hier bij uitstek
het aanspreekpunt zijn voor ouders die moeite hebben met het invullen van
dit formulier. Tevens geeft de Informatie Beheer Groep de folder Onderwijskaart
en Lesgeld ook in andere talen uit dan in het Nederlands, zoals het Turks
en het Arabisch.Tevens vragen de leden van de fractie van D66 in hoeverre het zo is dat
de WTS allerlei uitzonderingen maakt voor ouders van de groep anderstalige
leerlingen die in het voortgezet onderwijs instromen en nog volledig leerplichtig
zijn, ongeacht hun verblijfsstatus. Hoe vaak komt het voor dat deze mensen
geen compensatie krijgen voor de studiekosten en de lesgeldverplichting, zo
vragen zij.Van het maken van uitzonderingen voor ouders van anderstalige leerlingen
is, ongeacht hun verblijfsstatus, binnen de WTS geen sprake. Slechts het belastbaar
inkomen is het criterium voor het al dan niet in aanmerking kunnen komen voor
een tegemoetkoming in de studiekosten. De WTS kent wel een nationaliteitsvereiste.
In het cursusjaar 1996/97 zijn 248 000 aanvragen voor WTS18– ingediend,
van wie 56 000 niet tot een toekenning hebben geleid. Half juni 1997
zijn er voor het cursusjaar 1997/98 130 000 aanvragen verwerkt.De leden van de fractie van de SP vragen of de verhoging van het eerste
termijnbedrag kan worden gecompenseerd aan ouders die in aanmerking komen
voor een tegemoetkoming krachtens hoofdstuk II van de WTS.Het lesgeld voor degene die in aanmerking komt voor een tegemoetkoming
krachtens hoofdstuk II van de WTS, wordt automatisch verrekend met die tegemoetkoming.
Dat betekent dat gespreide betaling – waarvoor een bedrag van f 20,–
verschuldigd is – voor zo iemand niet aan de orde is. 2.2. Budgettaire effectenDe leden van de fractie van D66 vragen zich af hoe met het bedrag van
f 50 mln rekening gehouden kan zijn als de wet in dat jaar nog niet ingevoerd
werd.In de ontwerp-begroting 1997 was invoering van de voorgestelde maatregel
beoogd met ingang van het cursusjaar 1997/98. Als gevolg van het feit dat
deze ingangsdatum in verband met de noodzakelijke systeemaanpassingen niet
haalbaar was, is invoering van de maatregel uitgesteld tot de aanvang van
het cursusjaar 1998/99. Ik verwijs hierbij naar kamerstukken 1996/97, 25 000
VIII, nr. 9. Dat laat onverlet dat het besparingsverlies dat
met het jaar uitstel wordt geleden, wel in begrotingsjaar 1997 speelt. Het
betreft een besparingsverlies van netto f 15 mln in 1997 en f 35
mln in 1998. 3. Uitvoering van de maatregelen door de Informatie Beheer
GroepDe leden van de fractie van de PvdA vragen bij welke veranderingen de
minister vreest voor welke uitvoeringsproblemen.Kennelijk doelen deze leden op paragraaf 3 van de memorie van toelichting
(«Uitvoering van de maatregelen door de Informatie Beheer Groep»),
waarin is aangegeven dat de Informatie Beheer Groep in principe in staat is
de in het wetsvoorstel opgenomen maatregelen per 1 augustus 1998 uit te voeren,
maar dat deze maatregelen een groot beroep op de veranderingscapaciteit van
de Informatie Beheer Groep doen. «Eventuele overige wijzigingen zullen
dan ook tot een minimum moeten worden beperkt», zo eindigt die paragraaf.
Hiermee is bedoeld aan te geven dat de veranderingen die de Informatie Beheer
Groep in zijn systemen moet aanbrengen, groot zijn. De slotzin, overgenomen
uit de uitvoeringsparagraaf van de Informatie Beheer Groep, moet als voorbehoud
worden beschouwd: overige wijzigingen – wijzigingen buiten de sfeer
van het voorliggende wetsvoorstel – kunnen de aan te brengen systeemaanpassingen
zodanig verstoren dat zij de nu gegarandeerde goede uitvoering per 1 augustus
1998 in gevaar brengen.De leden van de D66-fractie vragen wat wordt bedoeld met de opmerking
op pagina 6 van de memorie van toelichting dat de Informatie Beheer Groep
in principe in staat is deze maatregel per 1 augustus 1998 uit te voeren.
Ook staat daar dat de maatregel een groot beroep doet op de veranderingscapaciteit
van de Informatie Beheer Groep. Deze leden vinden dit niet overtuigend en
vragen dan ook of aangegeven kan worden wat er is gebeurd bij de Informatie
Beheer Groep met betrekking tot de voorbereiding van de eventuele inning van
het lesgeld in het afgelopen jaar en hoe op dit moment de stand van zaken
is.De oorspronkelijke invoeringsdatum betrof 1 augustus 1997. Deze invoeringsdatum
was voor de Informatie Beheer Groep niet haalbaar in verband met aanpassingen
van diverse systemen. De opschuiving naar de invoering per 1 augustus 1998
geeft die ruimte voor de benodigde systeemaanpassingen wel, mits er geen substantiële
wijzigingen optreden na het afsluiten van de situatie-analyse en de definitiestudie.
De situatie-analyse is inmiddels afgerond. Dit betekent dat de Informatie
Beheer Groep heeft vastgesteld op welke wijze de geautomatiseerde systemen
moeten worden aangepast en welke inspanningen daarvoor moeten worden geleverd.
De ontwikkeling van het aanpassingsscenario heeft veel tijd gevergd. Op basis
van het huidige wetsvoorstel kan de Informatie Beheer Groep dit uitvoeren
met ingang van het cursusjaar 1998/99; het ontwikkelplan is derhalve gebaseerd
op de invoering per 1 augustus 1998. Bij elke wijziging moeten opnieuw de
consequenties voor het ontwikkeltraject bekeken worden, wat op zichzelf reeds
vertragend werkt.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25321-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl