Nieuwe stations, nieuwe passagiers; Brief minister en staatssecretaris ter aanbieding van de evaluatie van de subsidienorm van 1000 nieuwe in- en uitstappers
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST138783
 2009-2010
 
 31 801
 Nieuwe stations, nieuwe passagiers
 
 
 
 
 Nr. 
 7
 BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAAT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 4 december 2009
 
 In het Algemeen Overleg van 10 juni 2009 (AO) (kamerstuk 31 801,
nr. 5) met uw Kamer over de Initiatiefnota van de Christenunie «Nieuwe
stations, nieuwe passagiers» hebben wij u de uitkomst van de evaluatie
van de subsidienorm van 1 000 nieuwe in- en uitstappers toegezegd. Bijgevoegd
vindt u het evaluatierapport.
 
 In het AO hebben we u tevens toegezegd na te gaan hoe op een meer kwalitatieve
wijze kan worden gekeken naar de meerwaarde van een station en welke differentiatie,
ook wat betreft de financiële bijdrage, daar bij hoort. Met deze brief
willen wij u informeren over hoe wij in het vervolg zullen omgaan met het
verlenen van subsidie voor de bouw van nieuwe stations.
 
 Tevens gaan we in op de procedure en verantwoordelijkheidsverdeling met
betrekking tot initiatieven voor de aanleg van een nieuw station. Hiermee
is de brief te kenmerken als een beleidsbrief, ter vervanging van de beleidsnotitie «Aanleg
nieuwe stations» van 22 september 2000.
 Aanpassing van subsidiecriteria
 Algemeen uitgangspunt wordt dat een stationsproject subsidiabel is, wanneer
tussen vervoerder en initiatiefnemer overeenstemming is over het bedienen
van het nieuwe station en, met medeneming van de subsidie, alle projectkosten
zijn gedekt. De norm van 1 000 nieuwe in/uitstappers voor een nieuw station
wordt als subsidiecriterium geschrapt.
 
 Het belang dat wij hechten aan een kostendekkende exploitatie van nieuwe
stations aan het Hoofdrailnet (HRN) is reeds verzekerd, omdat pas subsidie
wordt verleend als NS een bedieningsgarantie afgeeft.
 Op decentrale lijnen zijn de exploitatiekosten van het station een afweging
van de concessieverlenende regionale overheid. Daarbij gaan wij ervan uit dat overeenstemming tussen de regionale overheid en de vervoerder een
bevestiging is van de verwachte substantiële bijdrage van het nieuwe
station aan het verkeer- en vervoersbeleid.
 Omdat de norm van 1000 nieuwe in/uitstappers wordt geschrapt, is differentiatie
van het subsidiebedrag niet meer nodig.
 Hoofdrailnet
 Wanneer de NS bediening van het nieuwe station garandeert en alle projectkosten
zijn gedekt, zal Verkeer en Waterstaat aan de kosten van het basisstation
een maximale financiële bijdrage leveren van € 6,3 mln. (prijspeil
2009 incl. BTW).
 Gedecentraliseerde spoorlijnen
 Wanneer de regionale initiatiefnemer en de regionale vervoerder een onvoor-waardelijke
bediening van het nieuwe station overeenkomen en alle projectkosten zijn gedekt,
zal Verkeer en Waterstaat aan de kosten van het basisstation een maximale
financiële bijdrage leveren van € 6,3 mln. (prijspeil 2009
incl. BTW).
 Projectkosten en prioriteitstelling bijkomende infrastructuur
 Wanneer met de aanleg van het nieuwe station ook infrastructuurmaatregelen
aan het spoor aan de orde zijn, rekent Verkeer en Waterstaat die kosten in
principe toe aan het stationsproject.
 
 Voor zover de kosten van de te treffen infrastructuurmaatregelen niet
zijn toe te rekenen aan het stationsproject, treden Verkeer en Waterstaat
en de decentrale overheid met elkaar in overleg. De kosten van de infrastructuur
die de maximale rijksbijdrage te boven gaan kunnen ten laste komen van de
begroting van Verkeer en Waterstaat, mits daaraan prioriteit wordt gegeven
en er voldoende budgettaire ruimte is. Verkeer en Waterstaat zal pas positief
besluiten over de aanleg van het station wanneer overeenstemming bestaat over
de dekking van alle kosten.
 
 In de meeste gevallen is Verkeer en Waterstaat opdrachtgever van de nieuwe
stationsprojecten die subsidie ontvangen, zowel voor stations gelegen aan
het HRN als gelegen aan decentrale lijnen.
 Besluitvorming
 Wanneer de regionale concessieverlenende overheid, dan wel de concessiehouder
van het HRN, een voorlopige bedieningsgarantie aan Verkeer en Waterstaat heeft
afgegeven, verleent de minister aan ProRail de opdracht voor het verrichten
van een planstudie. Op grond van het contractuele karakter van de vervoerconcessie
hecht de minister belang aan de afgifte van een onvoorwaardelijke bedieningsgarantie,
alvorens het project wordt beschikt.
 Financieel Kader
 Van het budget voor het «aanlegprogramma nieuwe stations»
is thans € 62 mln. aan vrije ruimte beschikbaar.
 Wettelijke procedure bij aanleg nieuwe stations
 Met het van kracht worden van de nieuwe Spoorwegwet, de Concessiewet en
door het verlenen van concessies voor het beheer en het vervoer zijn verantwoordelijkheden,
rechten en plichten in de zogenaamde institutionele driehoek tussen
vervoerders, de beheerder ProRail en het ministerie van Verkeer en Waterstaat
vastgelegd. Deze op 1 januari 2005 van kracht geworden ordening is van
betekenis voor de te volgen procedure voor de aanleg van nieuwe stations en
heeft geleid tot een gewijzigde praktijk.
 
 Zo is in artikel 17.3 van de Spoorwegwet (SpW) bepaald dat een wijziging
van de functionele eigenschappen van de hoofdspoorweginfrastructuur (HSWI),
met een aanmerkelijke wijziging van de gebruiksmogelijkheden van de hoofdspoorwegen
tot gevolg, instemming van de minister behoeft. Het toevoegen van een station
aan de infrastructuur is als een aanmerkelijke wijziging aan te wijzen. ProRail
is als beheerder van de HSWI de enige partij die de minister kan verzoeken
om in te stemmen met de functionaliteitwijziging.
 
 Wanneer zienswijzen tegen het voornemen van de aanleg van het station
zijn ingediend door gerechtigde partijen dan informeert ProRail bij haar verzoek
om instemming van de minister. De subsidieverlening voor het station door
de minister impliceert tevens de instemming met de voorgenomen functionaliteitwijziging
volgens artikel 17.3 van de Spoorwegwet.
 
 Na realisatie van het station komt het station tevens te vallen onder
de beheerconcessie van ProRail voor de HSWI. ProRail bekostigt de beheer-
en instandhouding uit de jaarlijkse beheervergoeding die zij van Verkeer en
Waterstaat ontvangt. ProRail ontvangt van NS, dan wel de regionale vervoerder,
tevens de gebruiksvergoeding.
 
 Als de regionale overheid wil dat een nieuw station wordt gerealiseerd
ten laste van het MIRT programma aanleg nieuwe stations, zal zij in overleg
moeten treden met de vervoerder en ProRail. Daarnaast zijn er nieuwe stations
die onderdeel uitmaken van lopende projecten als Regionet, Randstadspoor en
het Regiospecifieke Pakket Noord Nederland. Het is de verantwoordelijkheid
van ProRail, als houder van de beheerconcessie, om met de projectnota een
complete set van stukken te overleggen, zodat Verkeer en Waterstaat kan besluiten
over de aanleg van het station.
 
 Nieuwe stations, die gelegen zijn aan het HRN, komen op grond van artikel
2.2. van de vervoerconcessie onder de werking van de vervoerconcessie te vallen.
De NS is als gevolg van het toevoegen van het station aan het KB HRN op grond
van de vervoerconcessie art. 13.1 verplicht het nieuwe station conform te
bedienen.
 
 De minister van Verkeer en Waterstaat,
 C. M. P. S. Eurlings
 De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,
 J. C. Huizinga-Heringa
 
 
 
 
 Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.