Voornemen tot herziening van de Wet op de ondernemingsraden; Verslag algemeen overleg over het kabinetsstandpunt over een herziening van de Wet op de ondernemingsraden (24132, nr. 1)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24132, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

25-07-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

24132 nr. 3

06-07-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24132Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 132Voornemen tot herziening van de Wet op de ondernemingsradennr. 3VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 6 juli 1995De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 13 juni 1995 algemeen overleg gevoerd met minister Melkert
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzake het kabinetsstandpunt over
een herziening van de Wet op de ondernemingsraden (24 132, nr.
1).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Van der Stoel (VVD) constateerde dat de minister als
argumenten voor de herziening van de WOR gebruikt de aanpak van knelpunten,
bevordering van de effectiviteit, het leveren van maatwerk, flexibilisering
en vereenvoudiging. Dat klinkt als manna uit de hemel en het past ook bij
het regeerakkoord waarin gerept wordt van een herijking van verantwoordelijkheden.
Voor de VVD geldt daarnaast nog als uitgangspunt dat beslissingsmogelijkheden
en verantwoordelijkheden zo dicht mogelijk bij de mensen zelf moeten liggen.
De intentie van de VVD is in ieder geval om op korte termijn een goede wet
op tafel te krijgen.Mevrouw Van der Stoel ging ervan uit dat de minister dubbelingen wil voorkomen.
Als iets centraal al is besproken, zou het niet ook nog eens keer in de ondernemingsraad
aan de orde moeten komen. Dat zou ten koste gaan van de effectiviteit. Kan
de minister aangeven waarop hij precies doelt als hij het heeft over vereenvoudiging?Er is inderdaad iets voor te zeggen om scholingsfaciliteiten uit te breiden,
maar mevrouw Van der Stoel meende dat dan wel moet worden overwogen om de
verschillende OR-commissies, die geen lid zijn van de ondernemingsraad, te
integreren in de ondernemingsraad. Zij wees er nog op dat in dat geval de
belangrijke kwestie van de gelijke behandeling ook in de ondernemingsraad
aan de orde kan komen.Kan worden nagegaan of werknemers met hun rechtspositie in de knel komen
als gevolg van hun lidmaatschap van de ondernemingsraad?De minister wil niets veranderen aan de positie van ambtelijk secretarissen,
maar mevrouw Van der Stoel meende toch dat in het eerste lid van artikel 21
ook aandacht zou moeten worden geschonken aan de rechtsbescherming van de
ambtelijk secretaris. Als er ingrijpende veranderingen in een onderneming plaatsvinden, is het
zeker van belang te weten wat de medewerkers ervan vinden. Sommige (technologische)
ontwikkelingen gaan echter razendsnel en het ligt dan niet voor de hand om
elke stap voor te leggen aan de ondernemingsraad. De kans is dan immers aanwezig
dat de belangen van het bedrijf worden geschaad.Mevrouw Van der Stoel ging akkoord met handhaving van het limitatieve
karakter van het instemmingsrecht. Moet echter zoiets als de onkostenregeling
ook in de ondernemingsraad aan de orde komen? Gaat het bij disciplinaire maatregelen
om specifieke gevallen of denkt het kabinet aan globaal te omschrijven gevallen?Mevrouw Van der Stoel kon zich eveneens vinden in de voorstellen van het
kabinet met betrekking tot het initiatiefrecht. Zij kon zich nog niet goed
voorstellen hoe het kabinet denkt de raadpleging van de achterban wettelijk
te regelen. Zou het niet nuttig zijn na te gaan hoe in Nederlandse bedrijven
met het oog op de positie van de ondernemingsraad wordt omgegaan met arbeidsvoorwaarden
die niet vallen onder de CAO? Zou in die gevallen de ondernemingsraad instemmingsrecht
moeten worden gegeven? Wellicht verdient het ook aanbeveling eens te bezien
hoe de situatie in Duitsland op dit punt is. Mevrouw Van der Stoel wees in
dit verband op de mogelijkheid om een kieslijst te hanteren, gebaseerd op
evenredige vertegenwoordiging van de verschillende lagen binnen een onderneming,
opdat de ondernemingsraad een gelijkwaardige positie krijgt bij het vaststellen
van de arbeidsvoorwaarden. Het leek haar dat na drie à vier maanden
de resultaten van een dergelijk onderzoek op tafel moeten kunnen liggen.Mevrouw Van Rooy (CDA) zei dat ook het CDA vanuit zijn visie
op gespreide verantwoordelijkheid aan een effectieve medezeggenschap hecht.
Medezeggenschap vervult een belangrijke functie in de ontwikkeling naar een
meer decentrale en pluriforme samenleving die ook steeds meer maatwerk in
bedrijven vraagt. Die samenleving is sinds de adviesaanvrage behoorlijk veranderd.
Zij wees in dit verband op de globalisering en de noodzaak om sober te zijn
met regelgeving.De minister schrijft terecht dat verwezenlijking van effectieve medezeggenschap
een verantwoordelijkheid is voor betrokkenen zelf en dat een fundamentele
discussie daarover dus niet nodig is.Mevrouw Van Rooy meende een grote spanning te kunnen ontwaren tussen de
nota over marktwerking, deregulering en wetgeving aan de ene kant en de voorliggende
notitie aan de andere kant. In deze nota valt immers weinig deregulering te
onderkennen.Zij onderschreef het standpunt van het kabinet dat een ondernemingsovereenkomst
het kader kan bieden waarbinnen ondernemer en ondernemingsraad afspraken kunnen
maken, uiteraard tegen de achtergrond van het primaat van de CAO. Ook mevrouw
Van Rooy stelde prijs op een nadere studie van dit verschijnsel. Hoe functioneert
dit systeem in Duitsland?Mevrouw Van Rooy stemde eveneens in met het opheffen van het 1/3-criterium.
Deeltijdwerkers zijn immers ook wezenlijk betrokken bij het bedrijf. Dat betekent
dat meer ondernemingen de grens van 35 werknemers zullen passeren en dus een
ondernemingsraad moeten instellen. Ligt het dan niet voor de hand om boven
de grens van 50 werknemers het onderscheid tussen «100+» en «100–»
te laten vervallen en bedrijven vanaf 50 werknemers te verplichten een volwaardige
OR te hebben? Zij ging ervan uit dat de gegroeide overlegpraktijk in veel
kleine(re) bedrijven zal worden gecontinueerd.Niet duidelijk is waarom een centrale ondernemingsraad in een concern
een eigen bevoegdheid moet krijgen over aangelegenheden van het concern, ook
als de basisondernemingsraden op dat terrein geen bevoegdheden hebben. Een niet meer in deze tijd passende overdadige regulering is het wettelijk
regelen van de achterbanraadpleging. De ondernemingsraad kan dat toch heel
goed zelf regelen in overleg met de bedrijfsleiding?Voorgesteld wordt om ook kredietverstrekking en zekerheidsstelling onder
het adviesrecht ex art. 25 te betrekken. Geldt dit bij voorbeeld ook voor
het deponeren van jaarstukken bij het Handelsregister? Dat wordt vaak beperkt
tot de balans van de holding waarna het bedrijf zich borg stelt voor de dochters.Het is uiteraard van groot belang dat werknemers nauw betrokken zijn bij
milieuzorgsystemen. De SER bepleit echter, de rol van de ondernemingsraad
te beperken tot het recht op informatie; het gaat immers in de eerste plaats
om betrokkenheid van de werknemers op de werkvloer. Milieuzorgsystemen zijn
in het algemeen dermate complex dat het veel zinvoller is deskundige werknemers
er rechtstreeks bij te betrekken en daarbij niet de ondernemingsraad in te
schakelen. In veel bedrijven zijn milieuzorgsystemen geïntegreerd in
ISO-certificering. Is het de bedoeling dat de ondernemingsraad zich over dat
gehele ISO-certificeringssysteem buigt? Waarom is wat betreft advisering over
technologische vernieuwing niet het unanieme SER-advies gevolgd? De SER heeft
kenbaar gemaakt dat het wetgevingstechnisch heel moeilijk zal zijn daarvoor
een oplossing te vinden. Hoe denkt de minister dit af te bakenen?De CDA-fractie gaat akkoord met de uitbreiding van artikel 27 met regelingen
ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer van werknemers. Zij plaatst
echter vraagtekens bij het in dit verband opnemen van onkostenregelingen.Het feit dat het initiatiefrecht weinig wordt gebruikt, is een onvoldoende
motivering om een beroepsrecht in te stellen. De praktijk wijst uit dat voor
zover de ondernemingsraad gebruik maakt van dat recht er positief op gereageerd
wordt. In het algemeen krijgen initiatieven vanuit het bedrijf echter op andere
wijze gestalte. Als sprake is van het vermoeden van wanbeleid, zou de ondernemingsraad
wel rechtstreekse toegangsmogelijkheden tot de raad van commissarissen moeten
hebben.Ook de passage over scholingsrecht getuigt van overmatige regelgeving.
De scholingsparagraaf is in vergelijking met de wetgeving in andere landen
al stevig ingevuld. Zijn er EU-lidstaten met uitgebreidere scholingsvoorzieningen
dan de WOR biedt? Het bedrijfsleven zal in ieder geval niet blij zijn met
deze extra financiële belasting.De primaire arbeidsvoorwaarden dienen in beginsel een verantwoordelijkheid
te blijven voor de sociale partners. CAO-onderhandelingen vereisen deskundigheid
maar ook een zekere distantie van de dagelijkse bedrijfspraktijk om recht
te doen aan het systeem van checks and balances en de belangen van de werknemers.
Onderhandelingen tussen vakbeweging en werkgevers voorzien daarin. Dit neemt
niet weg dat de fractie van het CDA de ontwikkeling naar meer pluriformiteit
(raam-CAO's) positief waardeert.Het kabinet wijst terecht het pleidooi van de FNV en MHP voor een instemmingsrecht
ten aanzien van collectief geregelde arbeidsvoorwaarden die niet in de CAO
zijn geregeld af. Een dergelijk recht past principieel niet in het systeem
van vrij overleg dat karakteristiek is voor het arbeidsvoorwaardenbeleid.Ten slotte vroeg mevrouw Van Rooy of de regeling met betrekking tot het
eenzijdige wijzigingsbeding moet worden beschouwd als een vorm van instemmingsrecht.
Zo ja, past dit dan wel in het systeem van vrij overleg? Kan de minister aangeven
waarop deze regeling precies betrekking heeft?De heer Middel (PvdA) betoogde dat ook zijn fractie deregulering
een goede zaak vindt, maar dat er helaas meer regels nodig zijn om medezeggenschap
in veel bedrijven adequaat inhoud en vorm te geven. Hij releveerde in het kort de voorgeschiedenis van de zelfstandige ondernemingsraad
die in 1979 werd geïntroduceerd. Gezien de beperktheid van de belangrijkste
rechten van deze ondernemingsraad kon niet worden gesproken van werkelijke
medezeggenschap. Bovendien zijn bedrijven met minder dan 35 werknemers niet
verplicht een ondernemingsraad in te stellen en zijn er veel bedrijven met
35 tot 100 werknemers die nog steeds geen ondernemingsraad hebben. Als men
spreekt over deregulering moet men zich wel realiseren dat in Nederland meer
dan de helft van de werknemers het zonder ondernemingsraad moet doen. Daarom
ook zou eigenlijk het verschil tussen 100+ en 100– moeten worden afgeschaft.
Op bedrijven met meer dan 35 werknemers zou voortaan het 100+/reglement van
toepassing moeten zijn, terwijl voor bedrijven met 10 tot 35 werknemers het
huidige reglement voor bedrijven van 35 tot 100 werknemers van toepassing
zou moeten worden verklaard. In bedrijven met minder dan tien werknemers zou
dan sprake moeten zijn van een medezeggenschapsconstructie waarbij iemand
aanspreekbaar is op medezeggenschapszaken. Te denken valt aan een coördinator
die dan ook over de vereiste basisrechten dien te beschikken. Het einddoel
dat de PvdA voor ogen staat, is dat alle werknemers in Nederland uiteindelijk
een beroep kunnen doen op een medezeggenschapsconstructie. Desgevraagd verklaarde
de heer Middel de door hem voorgestelde constructie niet te zwaar van karakter
te vinden; hij benadrukte nog dat de posities van directie en ondernemingsraad
per definitie ongelijkwaardig zijn. Daarom moet de ondernemingsraad als het
nodig is kunnen terugvallen op een wet die het mogelijk maakt actie te ondernemen
als er sprake is van een onredelijke ondernemer.De minister zet overigens een belangrijke stap in de richting van meer
bedrijfsdemocratisering. Op onderdelen zou echter wel een stapje verder kunnen
worden gezet. Voor de fractie van de PvdA staat de positie van de werknemer
en als afgeleide daarvan de positie van de onderneming centraal. Een goede
ondernemer weet dat een adequaat functionerende ondernemingsraad onmisbaar
is voor het verkrijgen van een breed draagvlak voor het beleid van de onderneming.
Van groot belang is dat zowel de invalshoek van de werkvloer als van de directie
wordt belicht in de discussie over de herziening van de WOR! Gelukkig is er
nu weer een politiek debat mogelijk over de ondernemingsraden.De minister had wat verder kunnen gaan met de verbreding van het adviesrecht.
In de wet zou een kapstokartikel kunnen worden opgenomen op basis waarvan
dat recht wordt uitgebreid tot alle belangrijke bedrijfseconomische beslissingen.
Het instemmingsrecht zou kunnen worden uitgebreid tot het totale sociale beleid
binnen de onderneming. Er is echter nog meer mogelijk. Zo zouden de ondernemingsraden
de mogelijkheid moeten hebben om referenda en hoorzittingen te organiseren
of onderzoek te laten verrichten. Het komt de legitimiteit van de ondernemingsraad
ten goede als hij een draagvlak heeft bij de achterban, vooral nu de ondernemingsraad
steeds meer optreedt als partner in management. Sommige ondernemers vertonen
immers nog steeds onwenselijke grillen en grollen en met het oog daarop is
een onafhankelijke ondernemingsraad van groot belang en is het ook zinvol
het onderscheid tussen 100+ en 100– op te heffen.Hoe oordeelt de minister over de mogelijkheid de ondernemingsraadsverkiezingen
in dezelfde periode over het gehele land te laten plaatsvinden? Dat trekt
veel aandacht en geeft de vakbonden een goede gelegenheid om campagne te voeren.
Dat komt het verschijnsel van de medezeggenschap alleen maar ten goede. De
heer Middel realiseerde zich overigens dat sociale partners hier een eerste
verantwoordelijkheid hebben.Nu aan het initiatiefrecht nog steeds geen beroepsrecht is gekoppeld,
zullen veel ondernemingsraden geen gebruik willen maken van dat recht. Elke
ondernemer kan immers een initiatief op welke grond dan ook naast zich
neerleggen. De minister rept van de mogelijkheid om in dat geval de raad van
commissarissen of de bedrijfscommissie in te schakelen. Recent onderzoek wijst
echter uit dat de meeste bedrijfscommissies niet functioneren en dus ook niet
kunnen bemiddelen. Bovendien zijn er meer bedrijven zonder dan met een raad
van commissarissen. Er zal dus toch moeten worden gezocht in de richting van
een koppeling van het beroepsrecht aan het initiatiefrecht voor zover het
gaat om voorstellen die vallen onder het instemmingsrecht.Wat betreft de relatie tussen ondernemingsraad en de vakbeweging heeft
de minister een op het oog ingenieuze constructie voorgesteld met betrekking
tot het arbeidsreglement. De heer Middel stemde ermee in dat de minister stimuleert
dat de ondernemingsraad met de ondernemer tot overeenstemming komt. Dat doet
recht aan de praktijk dat de ondernemingsraad steeds meer een onderhandelingspartner
wordt in plaats van een overlegpartner. De vraag is echter of de ondernemingsraad
daarmee altijd wel kan omgaan in de praktijk. Vandaar dat voor de fractie
van de PvdA wat betreft het arbeidsvoorwaardenoverleg het primaat bij de vakbeweging
ligt. Alleen in uitzonderingssituaties kan de ondernemingsraad die verantwoordelijkheid
overnemen, bij voorbeeld bij CAO-loze bedrijven of als sprake is van een zeer
lage organisatiegraad. Men moet zich realiseren dat de ondernemingsraad niet
in staat is dezelfde sancties toe te passen als de vakbeweging. Aan het primaat
van de vakbeweging als het gaat om de arbeidsvoorwaarden dient een verbreding
van het instemmingsrecht van de ondernemingsraad te worden gekoppeld. De grens
van dat recht wordt bepaald door de CAO en publiekrechtelijke regelingen.De heer Middel was verder van mening dat ook het scholingsrecht moet worden
uitgebreid omdat de taken van de ondernemingsraad de laatste jaren steeds
ingewikkelder en veelomvattender worden. Ook meende hij dat er goede reden
is om een verantwoordingsplicht van de ondernemingsraad jegens de achterban
te regelen omdat de praktijk in dit opzicht nog veel te wensen overlaat.Hij sloot zich aan bij de opmerking van mevrouw Van der Stoel over de
positie van ambtelijk secretarissen. Ten slotte sprak hij als zijn mening
uit dat bij het streven naar meer gelijkwaardigheid tussen de factoren kapitaal
en arbeid ook bezien moet worden of de ondernemingsraad niet een grotere invloed
moet hebben op de samenstelling van de raad van commissarissen.De heer Rosenmöller (GroenLinks) sloot zich aan bij de
vraag van de heer Middel naar de mogelijkheid van landelijke verkiezingen
van ondernemingsraden.De vakbeweging behartigt de belangen van werknemers, terwijl de ondernemingsraad
rekening hoort te houden met de belangen van het personeel en het bedrijf.
Een tweede onderscheid is dat de ondernemingsraad te maken heeft met activiteiten
op bedrijfsniveau, terwijl de vakbeweging zich beweegt op sectoraal, landelijk
en Europees niveau.Decentralisatie in de arbeidsverhoudingen moet leiden tot een sterkere
positie van de ondernemingsraad en als zodanig heeft de minister gelijk als
hij zegt dat een verdere groei van de medezeggenschap van grote betekenis
is. De heer Rosenmöller was echter wel van mening dat de minister in
zijn notitie een iets te rooskleurig beeld schetst van de ondernemingsraden.
Te vaak hollen de ondernemingsraadsleden amechtig achter de directie aan om
goede informatie te pakken te krijgen. Te vaak nog zijn ondernemingsraden
een gewillige prooi voor de werkgever. En ook zijn er ondernemingsraadsleden
die de neiging vertonen op de stoel van de directie te gaan zitten. Verder
zijn er (vrijgestelde) ondernemingsraadsleden die zich in het bedrijfsbolwerk
opsluiten en te weinig contact met de achterban hebben. Tegen de achtergrond van een gewenste groei van de medezeggenschap zijn
sommige voorstellen van de minister nogal bleekjes. Wil de minister zijn licht
laten schijnen over het fenomeen «werknemerscommissaris» of de
benoeming van een aantal commissarissen, op voordracht van de ondernemingsraad?
En hoe oordeelt hij over een adviesrecht met betrekking tot de bestemming
van ondernemingswinst? Besteding van winst heeft een directe relatie met de
positie van in de onderneming werkzame personen.De minister is voorstander van het creëren van een basisrecht om
daar bovenop zo nodig via een ondernemingsovereenkomst extra zaken te regelen.
De heer Rosenmöller kon zich hier wel in vinden, maar vroeg zich af of
dit niet een eerste stap is in de richting van privatisering van de medezeggenschap
waarbij de collectieve wettelijke regels aan belang inboeten ten faveure van
de ondernemingsovereenkomsten.Is het wel zo logisch dat de bevoegdheden van de ondernemingsraad geringer
zijn naarmate het bedrijf kleiner is? In de praktijk blijkt dat een ondernemingsraad
van een kleine onderneming niet gemakkelijk countervailing power kan ontwikkelen
en daarom is er alles voor te zeggen zijn bevoegdheden en dus ook de faciliteiten
op z'n minst gelijk te schakelen aan die van grotere ondernemingsraden. Gezien
het feit dat de 35plus- en 35/100-faciliteiten naar elkaar toegroeien, ligt
het voor de hand het onderscheid tussen beide categorieën helemaal weg
te halen en voor bedrijven vanaf 35 werknemers de volwaardige 100plus-ondernemingsraad
verplicht te stellen.Teleurstellend vond de heer Rosenmöller het dat het kabinet nagenoeg
niets doet voor ondernemers met minder dan 35 werknemers. Eigenlijk zou het
kabinet consequenties moeten verbinden aan de discussie over de Arbeidstijdenwet
die enige tijd geleden is afgerond. Toen is de personeelsvertegenwoordiging
geïntroduceerd met een beperkt aantal rechten op het terrein van arbeidstijden,
informatie en ontslagbescherming. Wil de minister de positie van de personeelsvertegenwoordiging
in de WOR nader regelen? De heer Rosenmöller benadrukte dat er ook in
bedrijven tot 35 werknemers een volwaardige medezeggenschap moet zijn. Welke
rechten, bevoegdheden en faciliteiten wil de minister aan die personeelsvertegenwoordiging
verlenen? Desgevraagd verklaarde de heer Rosenmöller in te kunnen stemmen
met een adviesaanvrage aan de SER als deze raad bereid is een spoedprocedure
te volgen. Hij ging er overigens vanuit dat ook op dit punt een verdeeld advies
zal worden uitgebracht, maar benadrukte dat in ieder geval geen sprake mag
zijn van een uitschuifoperatie.De heer Rosenmöller kon zich vinden in het voorstel van de minister
met betrekking tot scholing en sloot zich aan bij de opmerking van mevrouw
Van der Stoel over de positie van ambtelijk secretaris.Waarom neemt de minister met betrekking tot het adviesrecht geen kapstokbepaling
op in de wet? Voor dit recht geldt immers niet het argument van de nietigheidssanctie.De heer Rosenmöller sloot zich aan bij de woorden van de heer Middel
over het initiatiefrecht.De primaire verantwoordelijkheid voor de arbeidsvoorwaarden dient inderdaad
in de eerste plaats te liggen bij de CAO-partijen (werkgevers- en werknemersorganisaties)
en niet bij de ondernemingsraad. Er hoeft niet altijd een rechtstreekse relatie
te zijn tussen het standpunt van een ondernemingsraad en hetgeen vanuit landelijke
optiek wenselijk wordt geacht (bij voorbeeld werk boven inkomen). Verder kan
een ondernemingsraad in een ultieme situatie niet iets afdwingen door bij
voorbeeld een werkstaking. Als er geen CAO is, zou de ondernemingsraad wel
een nadrukkelijker rol mogen spelen op het terrein van de arbeidsvoorwaarden,
bij voorbeeld door hem het instemmingsrecht te geven.De minister geeft te kennen nog te willen nadenken over de positie van
gedetacheerde werknemers. Kan hij al aangeven in welke richting hij denkt?
De heer Rosenmöller was in ieder geval van mening dat bij voorbeeld ook
een banenpooler medezeggenschap moet worden gegeven in het inlenende bedrijf.Mevrouw Schimmel (D66) betoogde dat haar partij verwacht dat
een verdergaande bedrijfsdemocratisering zal leiden tot een versterking van
de positie van het bedrijfsleven. Daarin past ook een versterking van de medezeggenschap
en de bevoegdheden van de ondernemingsraad.Het is jammer dat de minister geen voorstel doet met betrekking tot de
samenstelling van de raad van commissarissen. De huidige structuurregeling
geeft de ondernemingsraden nog niet het recht om commissarissen direct te
benoemen. Mevrouw Schimmel pleitte ervoor om ten minste 1/3 van de raad van
commissarissen te laten benoemen door de ondernemingsraad en de aandeelhoudersvergadering.
Is de minister alsnog bereid om in overleg met zijn collega's met voorstellen
in die richting te komen?Ook op het terrein van de arbeidsvoorwaarden moeten de bevoegdheden van
ondernemingsraad worden uitgebreid. Als er voor een onderneming geen CAO geldt,
moeten de arbeidsvoorwaarden geregeld worden in een ondernemingsovereenkomst.
Ook als voor een bedrijf wel een CAO geldt, moet de ondernemingsraad het recht
krijgen om op ondernemingsniveau aanvullende afspraken te maken over de arbeidsvoorwaarden.De minister kiest voor een vrij indirecte weg (Burgerlijk Wetboek en ondernemingsovereenkomsten)
om de invloed van de ondernemingsraad op de arbeidsvoorwaarden te regelen.
Mevrouw Schimmel gaf echter de voorkeur aan een meer directe weg en releveerde
in dit verband aan de gegroeide praktijk en aan een onderzoek door mevrouw
Hoffmans dat aan de hand van de praktijk van de personeelsgidsen laat zien
dat diverse regelingen door elkaar heen lopen. Dat betreft zowel primaire,
secundaire als tertiaire arbeidsvoorwaarden. De ondernemingsraad heeft slechts
bij sommige onderwerpen instemmingsrecht. Een duidelijke systematiek ontbreekt.
Mevrouw Hoffmans vindt dan ook dat er veel voor te zeggen is de ondernemingsraad
een instemmingsrecht te geven ten aanzien van de onderwerpen in de personeelsgidsen
die de arbeidsvoorwaarden betreffen en geacht worden mede de inhoud van de
arbeidsovereenkomst te bepalen. Op deze wijze komen de arbeidsvoorwaarden
tot stand vanuit een duidelijk tweezijdige onderhandelingssituatie waar eerst
sprake was van een eenzijdige bevoegdheid van de werkgever. Zij vindt dat
de bevoegdheden van de ondernemingsraad moeten worden uitgebreid, waarbij
overigens het derde lid van art. 27 het schild blijft in die zin dat de vakbonden
een bepaald onderwerp naar zich toe kunnen trekken om in een CAO te regelen.
Daarmee vervalt dan het instemmingsrecht van de ondernemingsraad.Onderzoek door FNV/Praktijkblad Medezeggenschap toont aan dat de ondernemingsraden
op grote schaal bemoeienis hebben met de arbeidsvoorwaarden. Traditioneel
instemmingsplichtige onderwerpen vallen eronder, maar een kwart van de ondernemingsraden
heeft blijkbaar ook bemoeienis met de loonhoogte (waaronder spaarloonregelingen
en WAO-reparaties).De minister breidt het instemmingsrecht uit naar de onkostenregelingen.
Dat dekt een behoorlijk deel af van de thema's, maar voor het hele complex
van arbeidsvoorwaardelijke regelingen is dat te weinig.Mevrouw Schimmel zei de voorkeur te geven aan een instemmingsrecht voor
ondernemingsraden met betrekking tot niet-CAO-arbeidsvoorwaarden. Ook was
zij voorstander van een bindend karakter van besluiten waarvoor de instemming
van de ondernemingsraad is verkregen. Hetzelfde zou moeten gelden voor overeenkomsten
tussen ondernemer en ondernemingsraad voorzover deze betrekking hebben op
arbeidsvoorwaarden. De rechtsgevolgen van een en ander zouden in de WOR
moeten worden geregeld. Daarbij zou ook aandacht moeten worden besteed aan
de registratie van de totstandkoming van de besluiten en overeenkomsten, de
bekendmaking en de beëindiging.Een keuze voor een dergelijke lijn is een bevestiging en ondersteuning
van de huidige toepassing van arbeidsvoorwaarden. In deze opzet is sprake
van een zeker evenwicht tussen de werkgever en de collectiviteit van werknemers.Mevrouw Schimmel merkte vervolgens op blij te zijn dat de minister een
bepaling wil opnemen die de bevoegdheid van de ondernemingsraad tot het maken
van afspraken met de onderneming regelt. In het Barracuda-arrest heeft de
Hoge Raad goedkeuring gehecht aan de gegroeide praktijk met betrekking tot
invulling van het adviesrecht in convenanten. Deze uitspraak maakt echter
nog niet duidelijk of dergelijke afspraken ook gelden voor het terrein van
de arbeidsvoorwaarden.Ook kon zij instemmen met de uitbreiding van het advies- en instemmingsrecht.
Het lijkt erop dat het adviesrecht alle belangrijke onderwerpen dekt waarom
gevraagd is door de vakbeweging. De discussie over het al of niet opnemen
van een kapstokbepaling moet later nog maar eens worden gevoerd. In de notitie
wordt wat betreft het instemmingsrecht geen relatie gelegd met de privatisering
van de werknemersverzekeringen en de rol van de ondernemingsraad daarin. Nog
steeds is onduidelijk of de ondernemingsraad instemmingsrecht heeft ten aanzien
van bij voorbeeld een contract met de ARBO-dienst en de keuze van deze dienst.
Wordt overigens bij de privatiseringsplannen in het algemeen wel voldoende
rekening gehouden met de betrokkenheid van de ondernemingsraad?Het verstrekken van tijdige informatie door de ondernemer wordt ervaren
als een belangrijk knelpunt. Kan er echt niet een minimumtermijn in de wet
worden opgenomen? Voor de fractie van D66 is deze discussie in ieder geval
nog niet afgerond.Wat betreft het beroepsrecht bij het initiatiefrecht is een beroep op
de rechter, zodanig dat juridische complicaties worden voorkomen, een aantrekkelijke
optie. De vraag is natuurlijk of dit in de praktijk wel haalbaar is.Mevrouw Schimmel sloot zich aan bij vragen over de positie van de ambtelijk
secretaris.Het is van belang dat naast ontslagbescherming en informatierecht voor
personeelsvertegenwoordigingen in kleine bedrijven meer wordt geregeld. Is
de minister bereid op dit punt met nadere voorstellen te komen?Het is goed dat het 1/3-criterium is afgeschaft en dat het verschil tussen
de 100plus/ en 100min/ondernemingsraden grotendeels wordt opgeheven. Ook was
mevrouw Schimmel het eens met de voorgestelde achterbanprocedure, de regeling
van de medezeggenschap in concerns en het scholingsverlof voor leden van OR-commissies.De heer Van Middelkoop (GPV) vroeg allereerst of van dit kabinet
nog voorstellen zijn te verwachten ten aanzien van de deelneming van personeelsvertegenwoordigingen
in de raden van commissarissen en de financiële deelneming van werknemers
in bedrijven. Hij voegde hier aan toe geen voorstander zijn van het eerste
omdat dan sprake is van een onzuivere vermenging van bevoegdheden binnen de
ondernemersorganisatie.Kernpunt van de notitie is dat de herziening van de WOR de effectiviteit
van de medezeggenschap moet dienen. Wat verstaat de minister daar precies
onder? Een meer effectieve stem van de werknemers? Het beter articuleren van
de maatschappelijke verantwoordelijkheid van werknemers en werkgevers? Of
wordt gedoeld op de continuïteit of zelfs winstmaximalisatie van de onderneming?
Het antwoord op deze vragen dient het kader te vormen waarbinnen de voorstellen
moeten worden beoordeeld. Wat is er tegen om in de wet voor te
schrijven dat de ondernemer en werknemers het doel van de onderneming formuleren?
Een onderneming kan worden beschouwd als een sociaal verband waarbinnen mensen
met elkaar samenwerken en het gezamenlijk formuleren van het doel van een
onderneming kan samenbindend werken en de effectiviteit van de inzet van middelen
vergroten.De heer Van Middelkoop merkte vervolgens op de term «basisvoorziening»
te associëren met ideologieën uit de jaren zeventig. Het raakt het
recht van de overheid om te interveniëren in een onderneming. Hij zei
de WOR als correctie- en niet als beschermingswetgeving te beschouwen. In
een onderneming is sprake van machtsongelijkheid en er is een maatschappelijk
belang mee gediend als de participatie van mondige mensen zoveel mogelijk
wordt bevorderd. Omdat er sprake is van correctie-wetgeving moet de overheid
terughoudend zijn met regulering.De heer Van Middelkoop stemde ermee in dat de minister niet voornemens
is met nadere voorstellen te komen met betrekking tot de personeelsvergadering.
Hij vroeg zich af of het voorstel van mevrouw Van Rooy (één
regime voor ondernemers met 50 werknemers en meer) niet leidt tot minder flexibiliteit.
Wellicht zou op dit punt eerst wat meer onderzoek moeten worden gepleegd.De ondernemingsraad zou over een adviesrecht moeten beschikken ten aanzien
van milieuzorgsystemen. De heer Van Middelkoop vroeg in dit verband nog aandacht
voor de positie van de individuele werknemer als het gaat om de overtreding
van milieuwetten. Het is volstrekt duidelijk dat veel werknemers «gedwongen»
zijn om troep te dumpen op een manier en op een plek waarvan ze absoluut zeker
wisten dat regelgeving met voeten werd getreden.Wat betreft het instemmingsrecht wordt de WOR uitgebreid met regelingen
ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De overheidstaak op dit punt
mag echter niet al te gemakkelijk naar het niveau van de onderneming worden
gebracht. Het zal bovendien niet zo gemakkelijk zijn te definiëren wat
onder (bescherming van) de persoonlijke levenssfeer moet worden verstaan.
Als er toch iets moet gebeuren op dit punt, ligt het eerder voor de hand om
aan het initiatiefrecht te denken.De heer Van Middelkoop zei vervolgens er geen voorstander van te zijn
in het kader van het initiatiefrecht een regeling in de WOR op te nemen met
betrekking tot interne of externe bemiddeling. Een onwillige werkgever zal
ongetwijfeld ook bemiddelingsvoorstellen naast zich neerleggen. Wie betaalt
overigens de externe bemiddeling?Er kan inderdaad het nodige verbeterd worden in de relatie tussen ondernemingsraad
en de achterban. Waaraan moet echter worden gedacht bij het treffen van een
wettelijke basisvoorziening ten aanzien van het raadplegen van de achterban?De heer Van Middelkoop stemde in met het wettelijk vastleggen van de jurisprudentie,
voortvloeiende uit het Barracuda-arrest: uitbreiding van wettelijke bevoegdheden
van de ondernemingsraad, niet alleen bij besluit van de ondernemer maar ook
bij afspraak tussen ondernemer en ondernemingsraad. De vraag is wel hoe om
te gaan met de wens van een der partijen om de afspraak terug te draaien.Het is de bedoeling dat de ondernemingsraad een belangrijkere rol gaat
spelen in het proces van arbeidsvoorwaardenvorming. De minister stelt zich
voor de eenzijdige wijzigingsbedingen te begrenzen. Er moet daarbij sprake
zijn van zwaarwegende belangen en de heer Van Middelkoop sloot zich aan bij
de vraag van de heer Rosenmöller of hierbij het instemmingsrecht van
de ondernemingsraad in het geding is. Hoe zal de individuele werknemer, wiens
belangen onevenredig worden getroffen door het wijzigingsbeding, zich kunnen
verzetten?De heer Marijnissen (SP) merkte allereerst op dat, hoe goed
de WOR ook zal worden ingericht, er te allen tijde beperkingen zullen blijven.
Nooit zal een ondernemingsraad, laat staan een ondernemingsraadslid,
in de positie zijn om stevig weerwerk te bieden aan een onwillige directie.
Van een machtsevenwicht zal nooit echt sprake kunnen zijn omdat de ondernemingsraadsleden
per definitie op twee wijzen zijn verbonden met hun onderneming. In de eerste
plaats omdat zij daar hun brood verdienen en in de tweede plaats omdat zij
lid zijn van de ondernemingsraad. Die tegenstelling is onoplosbaar in de bestaande
verhoudingen. Verder is de samenstelling van de ondernemingsraad zelden homogeen
(doelen, al of niet georganiseerd, motieven). De directie kent in het algemeen
een uitgesproken doel. Daarnaast is er de tegenstelling tussen amateurs (ondernemingsraad)
versus professionals (directie). Ten slotte wordt de ondernemingsraad gekozen
en treedt hij na drie jaar af, terwijl de directie blijft.Terecht stelt de SER dat er ter bereiking van meer machtsevenwicht min
of meer van de ondernemer onafhankelijke werknemersorganisaties de CAO moeten
afsluiten. Dat betekent dat de ondernemingsraadsleden die wel afhankelijk
zijn van de ondernemer dat machtsevenwicht niet kunnen realiseren.Bij de herziening van de WOR zal de SP-fractie zich vooral inzetten voor
versterking van de positie van de ondernemingsraad ten opzichte van de ondernemer,
zonder overigens afbreuk te doen aan de invloed van de vakbeweging. Kort en
goed: toename van de invloed van de ondernemingsraad ten koste van de directie
en niet ten koste van de vakbeweging.Ondernemingsraadsleden die de wettelijke mogelijkheden ten volle willen
benutten, worden maar al te vaak als lastig ervaren. Het komt nogal eens voor
dat deze mensen bij de eerste de beste gelegenheid worden geloosd of niet
meer in aanmerking komen voor promotie. Zonder dergelijke wettelijke mogelijkheden
wordt het al helemaal hachelijk om het personeel fatsoenlijk te vertegenwoordigen.
De heer Marijnissen doelde hier op de figuur die is geïntroduceerd in
de Arbeidstijdenwet. Het is te gek voor woorden dat hiervoor niets geregeld
wordt bij de herziening van de WOR. Is de minister inmiddels op andere gedachten
gekomen?Er is geen enkele reden voor een verschillend medezeggenschapsregime al
naar gelang de grootte van de onderneming. Overigens past bijna de helft van
de bedrijven al de 100 plus-regeling toe. Er is sprake van een rare paradox:
juist in de kleine bedrijven waar mensen die zich lenen voor een ondernemingsraad
te kampen hebben met de grootste tegendruk, zijn de mogelijkheden en de bescherming
het kleinst. De SP vindt dat hierin verandering moet komen.Hoe oordeelt de minister over de mogelijkheid om de SW-bedrijven volledig
onder het WOR-regime te brengen?Er zijn nog altijd bedrijven waar geen ondernemingsraad is, ondanks de
wettelijke verplichting daartoe. Hoe denkt de minister over de mogelijkheid
sancties toe te passen ten aanzien van deze bedrijven?Bedrijfscommissies worden door ondernemingsraden vaak ervaren als een
obstakel op de weg naar een uitspraak van de rechter. De rechter neemt de
uitspraak van de bedrijfscommissie meestal over en als men zich rechtstreeks
tot de rechter wendt, wordt men meestal terugverwezen naar de bedrijfscommissie.
Is het niet verstandig de bedrijfscommissie maar gewoon af te schaffen?Naar de mening van de SP-fractie is het proces van arbeidsvoorwaardenvorming
bij uitstek het terrein van de vakbeweging en niet van de ondernemingsraad.
Toch tendeert het voornemen van de minister naar een verschuiving van bevoegdheden
op dit punt naar de ondernemingsraad. De SP is daar geen voorstander van,
maar als dat toch gebeurt – overigens ook in al die gevallen waarin
geen sprake is van een CAO – moet de ondernemingsraad instemmingsrecht
worden toegekend.Het instemmingsrecht zou op veel meer terreinen moeten worden toegekend
aan de ondernemingsraad dan de minister voorstelt. Te denken valt
aan de bestemming van de winsten. De heer Marijnissen suggereerde verder het
adviesrecht op te nemen in artikel 27.Uit een onderzoek van de FNV blijkt dat veel ondernemers en ondernemingsraadsleden
niet op de hoogte te zijn van het instemmingsrecht bij de keuze van de ARBO-dienst
en de inhoud van het contract. De wet geeft kennelijk aanleiding tot enige
verwarring. (Het instemmingsrecht vervalt als de arbeidsinspectie over hetzelfde
onderwerp een aanwijzing kan geven). Hier zou duidelijk gemaakt moeten worden
dat dit niet geldt voor de keuze van de ARBO-dienst en de inhoud van het contract.Ten slotte merkte de heer Marijnissen op dat bij het initiatiefrecht een
echte beroepsmogelijkheid hoort in plaats van een beroep bij de raad van commissarissen
of de bedrijfscommissie. Het antwoord van de ministerDe minister zei in dit overleg niet uitgebreid in te kunnen
gaan op alle gemaakte opmerkingen en gestelde vragen, maar zegde toe de inbreng
van de leden te betrekken bij de voorbereiding van het wetsvoorstel.Ook in het arbeidsrecht komt de term «flexibilisering» steeds
vaker aan de orde. De bewindsman zei daaraan in ieder geval ook termen als
«zekerheid» en «zeggenschap» te verbinden. Zoals zo
vaak moet ook hier een zeker evenwicht tot stand worden gebracht. Het is dus
niet enkel een kwestie van deregulering, maar van deregulering met gezond
verstand. De ministers Sorgdrager en Wijers, die voluit betrokken zijn bij
het proces van deregulering, kunnen geheel instemmen met de aan de orde zijnde
notitie. Effectieve zeggenschap heeft van doen met de inbreng van mondige
werknemers en ook met participatie van gemotiveerd personeel aan het bedrijfsproces.
Flexibilisering loopt gelijk op met de decentralisatietrend waarbij meer gewicht
wordt gelegd bij beslissingen op ondernemingsniveau.Vereenvoudiging heeft vooral betrekking op de medezeggenschap in kleine
ondernemingen en het 1/3-criterium. De minister benadrukte dat vereenvoudiging
geen doel op zich is.De praktijk wijst uit dat er nog steeds behoefte is aan afzonderlijke
OR-commissies met het oog op taakverlichting, spreiding van werkzaamheden
en de gewenste betrokkenheid van niet-OR-leden. Bovendien wordt aldus een
zekere specialisatie mogelijk gemaakt. Het is aan de ondernemingsraad zelf
om hieraan vorm te geven, maar het leek de minister niet verstandig op dit
punt hindernissen op te werpen.De bewindsman had niet de indruk dat de rechtspositie van veel werknemers
onder druk komt te staan als gevolg van hun lidmaatschap van een ondernemingsraad.
Hij wilde dit probleem echter niet bagatelliseren en zegde toe na te zullen
gaan of zich in de praktijk daadwerkelijk problemen voordoen in de sfeer van
de ontslagbescherming. In de memorie van toelichting zullen hieraan enige
woorden worden gewijd, maar het leek hem dat moeilijk verder kan worden gegaan
dan nu reeds in de wet is vastgelegd.Het is van belang dat de ondernemingsraad wordt uitgenodigd mee te denken
en te adviseren over technologische vernieuwingen binnen het bedrijf die vaak
tot ingrijpende wijzigingen van de organisatie kunnen leiden. Veel kleine
tussenstappen kunnen culmineren in een gigantische wijziging van de bedrijfsvoering.
Technologische innovatie is in het algemeen een permanent proces en het is
goed dat de ondernemingsraad zich daarmee in voorkomende gevallen ook bezighoudt.
De precieze formulering van de wet vereist overigens wel een gedegen voorbereiding. Bij disciplinaire maatregelen gaat het om groepen werknemers. In de praktijk
blijkt dat herhaaldelijk juridische procedures plaatsvinden over de onkostenregelingen
van een bedrijf. Vandaar het voorstel om hieraan het instemmingsrecht van
de ondernemingsraad te verbinden. Bij een wettelijke regeling van raadpleging van de achterban dient in
de eerste plaats te worden gedacht aan het beschikbaar stellen van tijd voor
de OR-leden en faciliteiten. Het kabinet overweegt om een betrekkelijk geringe
aanvulling van de nu al voorhanden zijnde faciliteiten. Het leek de minister
dat de ondernemingsraad voor het overige zelf de relatie met de achterban
inhoud moet geven.In de praktijk blijkt dat bij voorbeeld door middel van participatie van
de ambtelijk secretaris in commissies een weg wordt gevonden om de rechtsbescherming
van deze persoon gestalte te geven. De minister zegde overigens toe bij de
voorbereiding van het wetsvoorstel te zullen overwegen of de rechtsbescherming
van deze persoon wettelijke regeling verdient.In de memorie van toelichting zal worden ingegaan op de voors en tegens
van de situatie in Duitsland; daarbij zullen ook de ondernemingsovereenkomsten
worden betrokken. Het kan zinvol zijn de aldaar opgedane ervaringen waar mogelijk
een rol te laten spelen tijdens de voorbereiding van het wetsvoorstel. Desgevraagd
verklaarde de minister niet over de tijd en de middelen te beschikken om het
door mevrouw Van der Stoel gevraagde onderzoek te verrichten. De verdere voorbereiding
van het wetsvoorstel zal moeten worden gebaseerd op het kabinetsstandpunt
terzake.De minister zei vervolgens niet zoveel te voelen voor het voorstel van
mevrouw Van Rooy om boven de grens van 50 werknemers het onderscheid tussen
kleine en grote ondernemingsraad te laten vervallen. Als het gaat om middelgrote
ondernemingen met tussen de 20 en 50 werknemers wordt het laten meetellen
van deeltijdwerkers dan als het ware bestraft met het laten verdwijnen van
de ondernemingsraad, terwijl het juist de bedoeling is de deeltijdwerkers
een volwaardige positie in de onderneming toe te kennen. Mondigheid en motivatie
in een onderneming komen zowel de werknemer als de werkgever ten goede, of
het nu om grote of kleine ondernemingen gaat. Desgevraagd antwoordde de minister
niet van mening te zijn dat zijn standpunt leidt tot een onevenredig zware
belasting van het midden- en kleinbedrijf. Hij herhaalde dat ondernemingen
per saldo baat hebben bij een goede bedrijfsorganisatie en gemotiveerd personeel.
Er kan natuurlijk altijd worden gediscussieerd over de vraag hoe aan een en
ander gestalte kan worden gegeven in de WOR. De minister realiseerde zich
dat naarmate een onderneming kleiner is, terughoudender moet worden geopereerd
met regelgeving om overbelasting te voorkomen.Het kabinet stelt voor om enkele verschillen tussen de 35/100-regeling
en de 100plus-regeling weg te nemen, maar wil ook hier een zeker evenwicht
bewaren. Kleinere ondernemingen kan niet alles worden voorgeschreven wat ook
aan grote ondernemingen worden voorgeschreven.Het voorgestelde omtrent de positie van de centrale ondernemingsraad van
een concern houdt een wenselijk geachte completering van zijn taken in.De opmerking van mevrouw Van Rooy over het adviesrecht van de ondernemingsraad
met betrekking tot milieuzorgsystemen zal bij de verdere voorbereiding van
het wetsvoorstel worden betrokken.Er worden inderdaad buiten het formele initiatiefrecht om initiatieven
genomen in een onderneming. Het gaat echter om de vraag of de ondernemingsraad
zijn positie kan versterken in situaties die daarom vragen. Vandaar het zoeken
naar een beroepsmogelijkheid om het initiatiefrecht het vereiste gewicht te
geven. De minister nam kennis van de verschillende opvattingen over het functioneren
van de bedrijfscommissies. Het is denkbaar dat de ondernemingsraad zelf een
beroepsinstantie aanwijst, maar vooralsnog wenste hij de bedrijfscommissie
als een relevantie beroepsinstantie te beschouwen. De keuze tussen raad van
commissarissen en bedrijfscommissie draagt een facultatief karakter. Het eenzijdige wijzigingsbeding zit als het ware tussen het instemmingsrecht
en overleg in. Als geen overeenstemming kan worden bereikt, kan er altijd
nog eenzijdig door de werkgever worden geopereerd. De positie van de individuele
werknemer is echter versterkt omdat de werkgever dan moet aantonen dat er
sprake is van een zwaarwegend belang. Het leek de minister verstandig dat
zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de jurisprudentie wat betreft de relatie
tussen vakbeweging en ondernemingsraad. Elke nieuwe regeling roept nieuwe
vragen op, terwijl niet gesproken kan worden van echte knelpunten in de praktijk.De minister zei bereid te zijn de voor- en nadelen van de diverse opties
voor het medezeggenschapsregime in kleinere ondernemingen nog eens op een
rij te zetten en eventueel met nadere voorstellen te komen. De in het kader
van de Arbeidstijdenwet geïntroduceerde medezeggenschapsfiguur leidt
inderdaad tot bepaalde vervolgvragen waarop tijdens de voorbereiding van het
wetsvoorstel WOR zal worden teruggekomen. Hij beaamde dat het argument van
mondigheid en motivatie uiteraard ook opgeld doet in ondernemingen met minder
dan 35 werknemers.Het ligt niet voor de hand om de wetgever het tijdstip van verkiezingen
van ondernemingsraden te laten bepalen, ook al valt er uit een oogpunt van
aandacht voor het fenomeen medezeggenschap wel iets te zeggen voor landelijke
verkiezingen.Aan de minister van Justitie zullen de opmerkingen van diverse leden over
de meer en minder wenselijke geachte invloed van ondernemingsraden op de samenstelling
van de raad van commissarissen worden overgebracht. Ingaande op de opmerking van de heer Rosenmöller over een te rooskleurige
schets van de ondernemingsraad merkte de bewindsman op zich te realiseren
dat er grote verschillen zijn tussen het functioneren van ondernemingsraden
in diverse ondernemingen. De wetgever kan niet meer doen dan het scheppen
van ruimte die door betrokkenen zelf zo goed mogelijk moet worden ingevuld.Een adviesrecht met betrekking tot de besteding van de bedrijfswinsten
(in het algemeen de financiële resultaten) is overwogen, maar het is
niet gemakkelijk voor te schrijven welke informatie daaraan ten grondslag
moet liggen. Het is in ieder geval een complexe materie en het kabinet meent
dat er goede gronden zijn om op dit punt niet met nadere voorstellen te komen.Er is geen sprake van een sluipende privatisering van de medezeggenschap
door middel van de ondernemingsovereenkomst. In de notitie wordt duidelijk
gemaakt dat die overeenkomst betrekking heeft op een grijs gebied en niets
afdoet aan de in de wet verankerde medezeggenschapsbeginselen en de contractrelatie
tussen werkgever en werknemer.Het lijkt gewenst in de WOR expliciet op te nemen waarop het adviesrecht
betrekking heeft om te voorkomen dat er elementen in sluipen die het belang
van de onderneming en dus ook van de werknemers niet dienen. Desnoods kan
de wet dan met een zekere regelmaat worden aangepast als zich op dit punt
betekenisvolle ontwikkelingen voordoen.Hopelijk zal nog komend najaar met de Kamer worden gesproken over de Europese
ondernemingsraad. De inwerkingtreding is overigens voorzien op 22 september
1996. De internationale afstemming vergt veel en langdurig overleg.De minister meende dat de door mevrouw Schimmel voorgestelde uitbreiding
van het instemmingsrecht tal van implicaties en vragen oproept. De praktijk
van alledag rechtvaardigt niet het nemen van dat risico, maar de bewindsman
zei bereid te zijn om zijn argumentatie in de memorie van toelichting nader
te onderbouwen en daarbij rekening te houden met de door mevrouw Schimmel
genoemde bronnen.De privatisering van werknemersverzekeringen is een belangrijk punt. Er is voorzien in een rol van de ondernemingsraad in dezen. Voorstellen
daartoe liggen momenteel bij de Raad van State.De minister zegde toe in de memorie van toelichting nadrukkelijk aandacht
te geven aan de bevoegdheden van de ondernemingsraad met betrekking tot de
ARBO-diensten en de af te sluiten contracten. De wettekst geeft inderdaad
aanleiding tot verwarring en het is goed van de herziening van de WOR gebruik
te maken om die verwarring weg te nemen.De minister van VROM heeft een nadere adviesaanvrage aan de SER in voorbereiding
over de rechtspositie van de individuele werknemer voor wat betreft de milieuzorg
(het naleven van milieuwetten).De ondernemingsraad moet vanzelfsprekend over een referentiekader beschikken
op basis waarvan kan worden geadviseerd over vraagstukken die de persoonlijke
levenssfeer betreffen. Nu het gaat om toepassing van wetgeving in de concrete
ondernemingspraktijk misstaat het niet de ondernemingsraad van bepaalde bevoegdheden
te voorzien.Externe bemiddeling wordt betaald door het bedrijf. Verondersteld mag
worden dat het bedrijf er ook belang bij heeft, maar overwogen zal worden
of in de wet regels moeten worden opgenomen die ertoe strekken een limiet
te stellen.Ten slotte beaamde de minister dat het van belang is dat ook in de SW-bedrijven
de medezeggenschap goed geregeld is. Hij voegde hieraan toe dat de door de
SW-bedrijven zelf opgestelde regelingen grosso modo overeenkomen met de WOR.
Op het eerste gezicht doen zich hier geen majeure knelpunten voor.De voorzitter van de commissie,De JongDe griffier van de commissie,Pe XNoot1Samenstelling: Leden: Groenman (D66), Doelman-Pel (CDA), Biesheuvel (CDA),
Vliegenthart (PvdA), De Jong (CDA), voorzitter, Scheltema-de Nie (D66), Van
Middelkoop (GPV), Schimmel (D66), Rosenmöller (GroenLinks), Van Zijl
(PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Van Hoof (VVD), Boogaard
(AOV), Noorman-den Uyl (PvdA), Vreeman (PvdA), Adelmund (PvdA), Dankers (CDA),
Marijnissen (SP), Essers (VVD), Van der Stoel (VVD), Van Dijke (RPF), Bakker
(D66), Klein Molekamp (VVD) en Van Blerck-Woerdman (VVD).Plv. leden: Giskes (D66), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink (CDA),
Van Nieuwenhoven (PvdA), Terpstra (CDA), Van Rooy (CDA), Van der Vlies (SGP),
Fermina (D66), Rabbae (GroenLinks), Van der Ploeg (PvdA), Wolters (CDA), Dijksma
(PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), Nijpels-Hezemans (AOV), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Apostolou (PvdA), Boers-Wijnberg (CDA), J. M. de
Vries (VVD), B. M. de Vries (VVD), Leerkes (Unie 55+), Van Vliet (D66), Hofstra
(VVD) en Hoogervorst (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24132-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl