Dierenwelzijn; Brief minister met informatie over Q-koorts naar aanleiding van de uitzending van NOVA op 30 oktober 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136678
 2009-2010
 
 28 286
 Dierenwelzijn
 
 
 
 
 Nr. 
 320
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 3 november 2009
 
 U heeft verzocht om informatie over Q-koorts naar aanleiding van de uitzending
van NOVA op 30 oktober jl. U vraagt specifiek om:
 1) Een reactie op de uitspraken van de heer Coutinho van het RIVM in de
uitzending van NOVA op 30 oktober jl.
 2) Toelichting op het toepassen van hygiëneprotocollen met name op
het terrein van controle, toezicht en handhaving.
 3) Toelichting op de criteria om bedrijven besmet te verklaren.
 4) Het aantal onderzoeken dat loopt naar de relatie tussen (besmette)
geitenbedrijven en risico’s voor de volksgezondheid.
 5) Een reactie op het voorstel om gemeenten en provincies tot nader order
geen vergunningen te laten verlenen.
 
 Hieronder ga ik mede namens mijn collega van VWS in op de verschillende
onderwerpen.
 Reactie op de uitspraken van de heer Coutinho
 In augustus hebben wij uw Kamer geïnformeerd over Q-koorts (TK 28 286,
nr. 314). Daarbij hebben wij een overzicht gegeven van de stand van zaken,
het lopende onderzoek en hebben wij ons voornemen gemeld om een aantal nieuwe
maatregelen in te voeren. In deze brief is ook de nieuwe test in tankmelk
aangekondigd, waarbij we hebben aangegeven dat de verwachting was dat 30 procent
van de bedrijven Coxiella burnetii in de tankmelk
zou hebben. De aantallen die in NOVA door de Gezondheidsdienst voor Dieren
werden genoemd, vallen binnen deze verwachting. De resultaten van de Gezondheidsdienst
voor Dieren moeten nog worden bevestigd door het Centraal Veterinair Instituut.
Deze resultaten zullen over enkele weken beschikbaar zijn.
 
 Bij het beschikbaar komen van een gevalideerde laboratoriumtest voor het
onderzoek van tankmelk, hebben wij het beleid aangepast en zijn overgegaan
op het onderzoek van alle melkleverende bedrijven. Daarmee is
een veel fijnmaziger methode ingevoerd die ook licht besmette bedrijven in
beeld brengt.
 Ik verwijs u hiervoor ook naar de uitleg, gegeven in onze brief aan uw
Kamer van 28 augustus jl. (TK 28 286, nr. 314).
 
 In NOVA heeft de directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding van
het RIVM aangegeven dat de Q-koorts uitbraak zorgelijk is. Wij hebben eerder
onze zorgen aangegeven tijdens het Algemeen Overleg met uw Kamer op 1 oktober
jl. Het is mede daarom dat wij de heer Coutinho hebben gevraagd om een deskundigenoverleg
bij elkaar te roepen om op basis van de onderzoeksresultaten die dit jaar
beschikbaar zijn gekomen en het verloop van de epidemie in 2009 een aantal
aanvullende bestrijdingsmaatregelen te vergelijken. Hiernaar heeft de heer
Coutinho ook verwezen in de NOVA-uitzending. Wij verwachten dat dit deskundigenoverleg
een uitspraak doet over de mate waarin de verschillende bestrijdingsstrategieën
effect zullen hebben op het verloop van de epidemie, met name in 2010. Daarbij
dienen de deskundigen de effecten in aanmerking te nemen die verwacht mogen
worden van de reeds genomen maatregelen, zoals hygiëne- en mestmaatregelen,
de transportbeperkingen en de grootschalige vaccinatiecampagne van melkschapen-
en melkgeiten. Voorts zullen zij rekening moeten houden met het gegeven dat
de bacterie wijdverspreid voorkomt in het milieu en ook bij andere diersoorten.
 Als scenario’s worden genoemd:
 a) Het verplaatsen van melkgeiten- en melkschapenbedrijven uit woonkernen.
 b) Het doden van alle melkgeiten en melkschapen op en ontsmetten van besmette
melkgeiten- en melkschapenbedrijven.
 c) Het ruimen van alleen besmette dieren op besmette melkgeiten- en melkschapenbedrijven.
 d) Het ruimen van alle melkschapen en melkgeiten op bedrijven die binnen
een straal van 5 kilometer van een woongebied of recreatiegebied zijn gelegen.
 e) Een dekverbod, al dan niet in combinatie met duurmelken op positieve
bedrijven.
 f) Beperken van verwaaiing: het dichtmaken van besmette bedrijven met
windbreekgaas.
 g) Voorkomen van verwaaiing: het volledig winddicht maken van besmette
bedrijven.
 
 Het in kaart brengen van de te verwachten effecten van genoemde maatregelen
op de epidemie is de eerste stap. Het uitvoeren van bovenstaande strategieën
vergt een weloverwogen keuze, mede gezien alle onbekendheid over Coxiella burnetii. Wij zullen daarom naast de aspecten van volksgezondheid
ook naar de juridische en maatschappelijke aspecten laten kijken. Op basis
hiervan zullen wij afwegen welke scenario’s daadwerkelijk geïmplementeerd
kunnen worden in Nederland en op welke termijn. Wij zullen daarbij ook de
voorstellen meewegen die de sector zelf ontwikkelt aangaande het Q-koorts
vrij maken van positieve bedrijven.
 Wij zullen uw Kamer zo snel mogelijk informeren over onze beleidsvoornemens.
 
 De verwachting is dat in februari weer nieuwe ziektegevallen zullen worden
gemeld. Wij gebruiken deze weken om zoveel mogelijk voorbereidingen te treffen
voor 2010 en verder.
 
 Zo hebben wij in het Algemeen Overleg toegezegd om u voor het eind dit
jaar te informeren over de communicatiestrategie die wij willen inzetten om
omwonenden van positieve bedrijven, recreanten en bestuurders in de regio
adequaat te informeren. 
 Hygiënemaatregelen
 In afwachting van de resultaten van het lopende onderzoek naar de mogelijkheden
voor het verwerken van mest blijft voor besmette bedrijven het reeds bestaande
hygiënepakket gelden. Dit houdt in dat vanaf het begin van de lammerperiode
tot 30 dagen daarna niet mag worden uitgemest. In aanvulling daarop moet
de mest gedurende 90 dagen afgedekt worden bewaard op het bedrijf. Hierna
mag de mest worden uitgereden op het land. Voor vrije bedrijven gelden geen
mest- en hygiënemaatregelen.
 De afgelopen tijd heeft de AID toegezien op de naleving van deze regels.
Daarbij is geconstateerd dat de nodige voorzieningen zijn getroffen en dat
de regels over het algemeen goed worden nageleefd.
 Criteria besmetverklaring
 Zoals ik eerder in deze brief heb aangegeven, is het zogenaamde 5%
criterium om een bedrijf besmet te verklaren vervangen door een verfijndere
methode van besmetverklaring op grond van een positief tankmelkonderzoek.
Als gevolg van deze wijziging zal het aantal besmet verklaarde bedrijven naar
verwachting aanzienlijk toenemen, omdat nu ook licht besmette bedrijven in
de positieve categorie gaan vallen. Deze grotere groep bedrijven krijgt te
maken met maatregelen die verder aangescherpt zijn, zoals uiteengezet in onze
brief van 28 augustus 2009 (TK 28 286, nr. 314).
 Onderzoek naar Q-koorts
 In augustus stuurden wij u als bijlage bij de brief ook een overzicht
van het lopende onderzoek, gemaakt door het RIVM. Er lopen nu 31 onderzoeken
naar Q-koorts. Op de website van het Centrum Infectieziektebestrijding staat
een overzicht van de lopende onderzoeken Er zijn
ondertussen ook nieuwe onderzoeksvoorstellen ingediend. Momenteel wordt met
ZonMW een werkwijze vormgegeven om de diverse onderzoeksvoorstellen te beoordelen
op kwaliteit en te prioriteren voor financiering binnen een van te voren vastgesteld
budget. Wij zullen uw Kamer hierover informeren.
 Vergunningverlening aan besmette bedrijven
 In het Algemeen Overleg d.d. 1 oktober jl. heb ik aangegeven dat
ik met de sector, gemeenten en provincies in overleg zou treden om te bezien
hoe met vergunningverlening rond nieuwbouw of uitbreiding wordt omgegaan.
 
 Deze overleggen zijn gaande. U wordt hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd,
doch uiterlijk vóór het kerstreces.
 
 De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
 G. Verburg
 
 
 
 
 http://rivm.nl/cib/themas/Q-koorts/Q-koorts_onderzoek.jsp.