Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit; Verslag algemeen overleg over het MDW-project benzinemarkt (24036, nr. 85)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24036, nr. 100

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

01-07-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24036 nr. 100

23-06-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24036Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 036Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteitnr. 100VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 23 juni 1998De vaste commissies voor Economische Zaken1,
Financiën2 en Verkeer en Waterstaat3 hebben op 28 mei 1998 overleg gevoerd met minister Wijers
van Economische Zaken en minister Jorritsma-Lebbink van Verkeer en Waterstaat
over het MDW-project benzinemarkt (24 036, nr. 86).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Hofstra (VVD) was blij dat er ondanks de demissionaire
status van het kabinet overleg plaatsvond over dit dossier en er nu een duidelijke
aanzet wordt gegeven tot de uitvoering van de motie-Hofstra c.s. van oktober
1996. Die strekte ertoe de eeuwigdurende contracten voor benzine-uitgiftepunten
langs de snelwegen open te breken. Het viel hem op dat een en ander nu geheel
onder de MDW-paraplu valt en dat de relatie met de motie niet duidelijk blijkt
uit de stukken van het kabinet.Op dit moment is er sprake van een onvolledige marktwerking. Dat leidt
tot grotere marges dan in de landen om ons heen. Als er op handdoeken en serviesgoed
wordt geconcurreerd, betekent dit dat er geen prijsconcurrentie is. Er moet
een betere marktwerking gerealiseerd worden. Er moeten méér
aanbieders komen waardoor er meer concurrentie kan ontstaan. Het is ook juist
dat de overheid meer marktconforme vergoedingen vraagt voor de desbetreffende
locaties. Hoofddoel is echter dat een en ander leidt tot een iets lagere benzineprijs
voor de consument. Deze actie heeft niet als doel bestaande rechten aan te tasten of nog
meer geld naar de schatkist te sluizen. Het is immers de overheid die de benzine
duur maakt. Het gaat om grote belangen, dat blijkt ook uit de reacties van
betrokkenen. De heer Hofstra toonde zich voorstander van het op zorgvuldige
en rechtvaardige wijze openbreken van de eeuwigdurende contracten. Voor de
overgangssituatie kan asymmetrisch veilen worden toegepast.De voor fase 1 voorgestelde maatregelen ogen sympathiek. Hij kon instemmen
met het voorstel het afstandsstramien van 20 km op te heffen in die gebieden
waar dat zinvol is. Aan de andere kant moeten de afstanden ook weer niet te
groot worden. In de stukken wordt gesproken over 350 locaties, waarvan er
155 inpasbaar zouden zijn, maar de heer Hofstra meende dat slechts een deel
daarvan noodzakelijk is.Hij vond het prima dat er informatie over de prijzen gegeven wordt. Het
is ook goed te werken naar een looptijd van de vergunning van tien tot vijftien
jaar en een marktconforme huur. Goed overleg tussen belanghebbenden en de
overheid is echter zeer belangrijk, want het moet geen welles-nietesdiscussie
zijn.De heer Hofstra wees erop dat de maatregelen juridisch houdbaar moeten
zijn. Hoe verhoudt een en ander zich tot Europese en internationale regelgeving
en ligt er nationaal een taak voor de Mededingingssautoriteit?Hoeveel locaties zijn er precies nodig? Als er teveel locaties komen,
kan dat averechts werken. Kan ook worden aangegeven waarom het aantal witte
pompen teruggelopen is?Een indeling in fase 1 en fase 2 is begrijpelijk. Het Rijk is immers verantwoordelijk
voor de snelwegen en de lagere overheden voor de overige locaties. Fase 1
kan niet los gezien worden van fase 2. Kan het kabinet toezeggen dat de uitwerking
van fase 1 nog dit jaar besproken kan worden? Kan dan ook de rapportage over
fase 2 klaar zijn, alsmede de nadere voorstellen van de minister van Financiën
met betrekking tot het openbreken van de eeuwigdurende contracten? De heer
Hofstra hechtte eraan deze zaken nog dit jaar te bespreken.De heer Leers (CDA) wees op de regels van het ministerie van
Verkeer en Waterstaat met betrekking tot te openen benzinestations. Die houden
in dat olie en benzine slechts tegen de normale prijs verkocht mogen worden
om een prijzenoorlog te voorkomen. De huidige oligopolistische benzinemarkt
is door de overheid zelf in de hand gewerkt. Het is dan ook terecht dat diezelfde
overheid mogelijkheden zoekt om de marktwerking te verbeteren.Uit onderzoeken van Coopers & Lybrand en van het EIM naar de opbouw
van de benzineprijs en de toetredingsdrempels blijkt dat Nederland een atypische
markt kent met weinig prijsconcurrentie c.q. te hoge prijzen. Die uitkomst
wordt heftig bekritiseerd door alle marktpartijen. Zou het niet verstandig
zijn de NMA te laten kijken naar de huidige marktwerking en de prijsvorming
zonder dit MDW-project te vertragen?De heer Leers vroeg zich af, of het knippen in twee fasen wel zo verstandig
is, zeker nu de regering van plan is de eeuwigdurende concessies aan te pakken
en het aantal tankstations langs de snelwegen flink uit te breiden. Mensen
zullen immers niet méér gaan tanken omdat er méér
benzinestations komen! Een groter aantal stations langs de rijkswegen zal
dus resulteren in een kleiner aantal klanten bij tankstations in de bebouwde
kom of langs provinciale wegen. Wordt daardoor het draagvlak voor die bedrijven
niet uitgehold? Wordt er extra mobiliteitsgroei gegenereerd? Dreigt er geen
versnippering van het buitengebied langs de snelweg en zal het aantal shops
langs de snelwegen niet gaan groeien? Deze niet wenselijke effecten moeten
in de beschouwingen worden betrokken. Ruim baan geven aan de economische belangen
mag niet ten koste gaan van tal van publieke belangen. Een aantal voorstellen van de werkgroep vond de heer Leers zonder meer
sympathiek, zoals het verkopen van benzine bij wegrestaurants, het opheffen
van de functiescheiding op verzorgingsplaatsen en het geven van informatie
over prijzen langs de autosnelwegen. Hij zette echter vraagtekens bij het
voorstel om het aantal nieuwe benzinestations flink uit te breiden. Wat betekent
dit bijvoorbeeld voor de wegrestaurants die wel op een bepaalde afstand van
elkaar moeten zitten?Zijn door de werkgroep alle mogelijkheden bekeken die prijsconcurrentie
kunnen bevorderen? Is er gekeken naar de zegeltjescultuur? Kan nader onderzocht
worden of de klanten niet liever een lagere prijs voor brandstof betalen?De werkgroep suggereert dat het nieuwe uitgiftebeleid voordelig werkt
voor de grote oliemaatschappijen. Als remedie wordt asymmetrisch veilen voorgesteld
om nieuwkomers meer kansen de bieden, maar is dit middel niet erger dan de
kwaal? Het feit dat alleen nieuwkomers mogen bieden, zal immers resulteren
in hogere exploitatiekosten en vergroot dat de concurrentiekracht van de nieuwkomers
wel? Dit systeem werkt alleen als ook de oude locaties ter veiling worden
aangeboden. De heer Leers kon alleen akkoord gaan met veilen als zowel oude
als nieuwe locaties onder dat systeem vallen. Mocht het beperken van de oude
vergunning niet haalbaar zijn, kan er dan geen systeem van toewijzing worden
toegepast, eventueel op basis van loting?Uiteraard moeten er marktconforme huurprijzen komen, maar dat betekent
dat ook de huur van bestaande locaties verhoogd moet worden. De heer Leers
achtte de overheid best in staat de marktwaarde van een bepaalde locatie vast
te stellen. De voorstellen moeten nog verwerkt worden in een implementatienota.
Hij vroeg de regering zijn suggesties daarbij te betrekken.De heer Van der Ploeg (PvdA) wees erop dat het realiseren van
meer concurrentie in de benzinemarkt niet noodzakelijk een toename van het
aantal benzinestations inhoudt. Het gaat om de contestability van de vergunning,
van de licence to create money.Veilen noemde hij een goede manier om concurrentie te bewerkstelligen;
dit is ook gebleken bij het veilen van etherfrequenties. In ESB heeft de heer
Van Damme daarbij echter kritische kanttekeningen geplaatst. Kunnen de bewindslieden
een reactie geven op dit artikel, mede met het oog op het veilingsysteem dat
nu wordt voorgesteld?Is er door de werkgroep MDW een inventarisatie gemaakt van activiteiten
waarmee het veilen van vergunningen kan worden uitgebreid? Is er sprake van
«laag hangend fruit» op het gebied van het veilen van vergunningen?
Kan de minister van Economische Zaken de Kamer hierover een brief schrijven?Verschillende bureaus geven aan dat er op de benzinemarkt sprake is van
een machtspositie en misschien zelfs van prijsafspraken. De heer Van der Ploeg
nam aan dat de NMA daar regelmatig naar kijkt. Het staat echter vast dat kleinere
nieuwkomers moeite hebben om toe te treden tot deze markt en de zaak onder
druk te zetten. De onafhankelijke retailers van brandstoffen die 900 tankstations
buiten de snelwegen exploiteren, zeggen dat zij stelselmatig uitgesloten worden
van de snelwegen. Is dat waar?De heer Van der Ploeg toonde zich geen voorstander van toewijzing op basis
van loting. Wel moeten de kansen om toe te kunnen treden tot de snelwegen
voor kleine nieuwkomers vergroot worden.De werkgroep stelt voor de bestaande eeuwigdurende privaatrechtelijke
contracten voor benzinestations te beperken tot tien-vijftien jaar. Hoe groot
zijn de kosten daarvan en uit welke pot moeten die worden betaald?Hij kon zich vinden in het voorstel om locaties voor benzinestations bij
opbod en asymmetrisch te veilen, doch wilde wat meer inzicht in de vormgeving
van een en ander. Heeft de regering eventuele juridische problemen
geïnventariseerd? Wordt asymmetrisch veilen alleen toegepast bij nieuwe
locaties? Natuurlijk moeten de huren marktconform worden. Ook moeten benzinestations
informatie kunnen geven over merken en prijzen, maar zij zijn daartoe niet
verplicht.Het is goed dat een aantal verplichtingen opgeheven wordt. Is er echter
nagedacht over de veiligheid van het personeel 's nachts?De heer Van der Ploeg uitte kritiek op de drie eerste aanbevelingen van
de werkgroep. Heeft Nederland echt behoefte aan veel meer benzinestations
langs de snelwegen? Als het systeem van marktconform veilen flink wordt doorgezet,
is het misschien niet nodig veel nieuwe stations te creëren. Wanneer
er ongenuanceerd wordt omgegaan met parkeerplaatsen, zal dit misschien ten
koste gaan van natuur en milieu. Een en ander moet binnen de normale provinciale
en gemeentelijke procedures afgehandeld worden, opdat natuur en milieu niet
te veel geschaad worden, er geen overdreven toename van de automobiliteit
ontstaat en het sluipend totstandkomen van corridors wordt voorkomen.De heer Van der Ploeg was van mening dat er een duidelijk onderscheid
gemaakt moet worden tussen de positie van de oliemaatschappijen en die van
kleine zelfstandige exploitanten.De heer Ter Veer (D66) constateerde dat MDW staat voor marktwerking,
deregulering en wetgevingskwaliteit. Bij de beoordeling van het voorstel met
betrekking tot de Nederlandse benzinemarkt moet op elk van die drie aspecten
de nadruk gelegd worden. Het ministerie van EZ heeft hierbij het voortouw,
maar ook andere departementen hebben in dezen een uitgesproken rol. De minister
van Verkeer en Waterstaat heeft onder andere de zorg voor de snelwegen, een
goede afwikkeling van het verkeer en een goed verzorgingsniveau. Is er in
goede afstemming met VROM een uitgekristalliseerd plan over het huidige aantal
pompstations, eventuele nieuwe en de locatie daarvan? Er moet immers rekening
gehouden worden met de milieulast, de milieuzorg en de ruimelijkeordeningscomponent
als er weer een benzinestation in exploitatie genomen wordt. Er zijn pompstations
met een winkeltje erbij en wegrestaurants met snuisterijenwinkeltjes die daarnaast
graag benzine zouden verkopen. Weidewinkels, zoals die in Frankrijk voorkomen,
leken hem echter ongewenst.Uiteindelijk draait het om geld. Met veilen hoopt de regering meer geld
binnen te krijgen. Kan de minister van Financiën ad interim aangeven
hoeveel geld dat opbrengt? Nu krijgt de dienst der Domeinen 0,9 cent per liter.
Naar de mening van de heer Ter Veer moeten provincies en gemeenten betrokken
worden bij de uitvoering van de tweede tranche.Tot 1994 was er sprake van een bevoorrechting van de vier grootste maatschappijen.
Dat beleid is toen drastisch omgegooid. Is er op dit moment sprake van een
markt met meer aanbieders c.q. deelnemers ook langs de snelwegen, of heeft
het allemaal niets geholpen? De zelfstandige pomphouders kunnen soms veranderen
van toeleverancier, waardoor er de facto sprake kan zijn van fluctuaties in
het marktaandeel dat aan de diverse oliemaatschappijen wordt toegerekend als
zijnde verkocht langs de snelwegen.De heer Ter Veer vroeg aandacht voor de opmerkingen die zijn gemaakt namens
de zelfstandige pomphouders over hun mogelijke rol in de toekomst en voor
de opmerkingen van het MKB namens de gezamenlijke wegrestaurants. Als wegrestaurants
benzine mogen gaan verkopen, zullen de benzinepomphouders dan niet meer shopactiviteiten
willen ondernemen? Misschien wil de benzinepomphouder dan wel een veel geringer
assortiment brandstof gaan verkopen? Een en ander moet zorgvuldig bekeken
worden. Ook de veiligheid en de hygiëne van de stations moeten voldoende
aandacht krijgen.Ten slotte sloot hij zich aan bij de opmerkingen over het asymmetrisch
veilen en de eeuwigdurende concessies. De heer Van Dijke (RPF) achtte meer concurrentie op deze markt
een uitstekende zaak. Over de wijze waarop valt veel te zeggen. Niet elk onderdeel
van de voorgestelde route had op voorhand zijn instemming.Wordt niet met het kiezen voor deze route in feite een brevet van onvermogen
aan de Mededingingsautoriteit gegeven? Heeft dit voorstel een precedentwerking
naar andere sectoren?Hij voelde niet veel voor het creëren van meer benzinestations langs
de snelwegen. Er kan gedacht worden aan het plaatsen van benzinepompen bij
bestaande restaurants, maar niet op parkeerplaatsen en dergelijke.Op dit moment is er geen prijsconcurrentie mogelijk langs de snelwegen.
Zou het loslaten van deze eis niet de gewenste doelstellingen binnen bereik
brengen? Dit betekent echter niet dat er bij elk benzinestation grote reclameborden
moeten verschijnen met de aldaar geldende prijzen.De heer Van Dijke wees erop dat als er dure veilingsystemen komen, per
saldo de consument daarvoor zal betalen. Wat zijn de grenseffecten van het
voorgestelde veilingsysteem? Wanneer het Rijk voornemens is maximaal munt
te slaan uit de verkoop van brandstoffen, moet dat gebeuren via de reguliere
weg van belastingverhoging en niet via de achterdeur.Kunnen bestaande pomphouders vrij meedingen wanneer de locaties opnieuw
in de markt worden gebracht? Kleinere ondernemers kunnen moeilijk toetreden
tot deze markt. Het veilingsysteem vormt voor hen opnieuw een belemmering.
Hij pleitte voor een systeem van gelote kandidaten, zodat zij in gelijke mate
in een veiling kunnen participeren.Goed ondernemerschap wordt op deze wijze niet automatisch beloond. De
heer Van Dijke sloot zich aan bij de hierover gestelde vragen. Er wordt gepleit
voor een groter belang van de gemeenten, maar dat betekent toch niet hoe meer
pompen, hoe meer vreugd? Als de voorwaarden waaronder de verkoop van benzine
mogelijk is, eenzijdig veranderd worden, leidt dit dan niet automatisch tot
schadeclaims? En wat gebeurt er als zou blijken dat het onmogelijk is die
eeuwigdurende contracten op te zeggen? Antwoord van de regeringDe minister van Economische Zaken (tevens minister van Financiën
ad interim) stelde dat er zowel bij het kabinet als bij de Kamer sprake is
van voortschrijdend inzicht met betrekking tot de benzinemarkt. De huidige
situatie is als onwenselijk te kwalificeren. Een en ander is in hoge mate
te wijten aan de wijze waarop de overheid daarmee in het verleden is omgegaan.Het gaat hier om een typisch MDW-traject, namelijk een geconditioneerde
markt waarbij primair de vraag aan de orde is, of de condities die de overheid
in het verleden aan die markt heeft gesteld nog wel passen bij deze tijd.
Dat kan de NMA niet, want de NMA moet rekening houden met wet- en regelgeving
van de overheid.De structuur van de markt beïnvloedt vaak in hoge mate het vermogen
om te concurreren. De minister weest erop dat de NMA een zelfstandige verantwoordelijkheid
heeft om te bekijken hoe het op de markt gaat. Daarop is de Mededingingswet
van toepassing. Onder de oude Wet op de economische mededinging is een onderzoek
uitgevoerd, wat aanleiding heeft gegeven tot een strafrechtelijk onderzoek
bij de officier van justitie te Rotterdam. Dat loopt nog; de minister kon
daarover derhalve geen uitspraken doen.Los daarvan loopt er een MDW-traject en een traject met de minister van
Financiën, waarbij vragen spelen die te maken hebben met eeuwigdurende
concessies. De laatste jaren wordt door de politiek continu bekeken of de
conditionering van die markt niet dusdanig beïnvloed kan worden dat er
meer concurrentie ontstaat. Concurrentie zal immers positieve welvaartseffecten
hebben. De onderzoeken van Coopers & Lybrand en van het EIM
vormen mede aanleiding tot dit soort activiteiten, maar zijn niet primair
de basis voor de MDW-aanpak van de benzinemarkt.Wat zijn de uitgangspunten bij een MDW-traject? De vraag is steeds, of
de regulering strikt genoeg is om de publieke belangen te waarborgen en of
die ruim genoeg is om de concurrentie op de markt haar werk te laten doen.
In dit geval zijn de publieke belangen: verkeersveiligheid, ruimtelijke ordening
en milieu. Het MDW-project was in eerste instantie gericht op de benzineverkoop
langs de snelweg, uiteraard volgt de analyse van de benzinemarkt buiten de
snelweg.De benzinemarkt langs het hoofdwegennet heeft een sterk gesloten oligopolistisch
karakter, waarbij nieuwkomers nagenoeg geen kans hebben. De meeste en de beste
locaties zijn in handen van de grote oliemaatschappijen. Binnen de uitgifteregeling
1972 is de toetreding voorbehouden aan oliemaatschappijen met een marktaandeel
van meer dan 1%. Verkoop van motorbrandstoffen door andere branches is verboden;
op prijs wordt nagenoeg niet geconcurreerd, concurrentie wordt vooral gevoerd
op het shopconcept, marktnaam, loyaliteit en tankcard. Onderling is er echter
wel degelijk sprake van concurrentie, ook tussen de grote spelers, en wel
op de locaties. Bezit van goede locaties is veel geld waard.Dat gesloten, oligopolistische karakter is in belangrijke mate terug te
voeren op de overheidsbemoeienis via het voorzieningenbeleid hoofdwegen en
de uitgifteregeling rijkswegenstations. Bekeken moet worden, of er niet een
meer open marktstructuur gecreëerd kan worden. Die biedt nieuwkomers
meer kansen voor toetreding. Het ligt daarbij voor de hand dat er primair
op prijs geconcurreerd gaat worden. Die dreiging houdt de bestaande marktspelers
scherp en brengt hen ertoe de distributiemarges niet hoger te doen zijn dan
strikt noodzakelijk is. Men kan zich afvragen of die prikkels nu in voldoende
mate aanwezig zijn. Daarbij is voor de consument het nodige te winnen. In
een meer open structuur kunnen belangrijke maatschappelijke welvaartseffecten
worden behaald, zelfs als op basis van milieuoverwegingen beslist zou worden
om de ruimte die er staat toch weer via de belastingen terug te halen.Het voorzieningenbeleid van het hoofdwegennet is traditioneel gericht
op het vaststellen van de leveringszekerheid, op de zekerheid dat er om de
20 km getankt kan worden. Het is uitgepakt als een toetredingsbarrière
vanwege de vastgestelde bovengrens van het aantal stations. De bedoeling is
nu een andere marktordening te creëren om nieuwkomers een kans te geven.
Nieuwe locaties en bedrijfsconcepten zouden toegestaan moeten worden, zolang
deze niet indruisen tegen de genoemde publieke belangen.De minister waarschuwde ervoor een maximale raming als een soort voorspelling
te interpreteren. Dat geldt ook voor de beroemde 150 nieuwe stations. Het
is maar de vraag of die er komen. Dat is immers straks een kwestie van het
bedrijfsleven zelf. Het optimale aantal nieuwe locaties is heel moeilijk aan
te geven. Dat is afhankelijk van tal van factoren.De overheid moet natuurlijk zorgvuldig opereren. Dat betekent per definitie
niet, dat de overheid niets mag veranderen wat zij eens besloten heeft, maar
wel dat rekening gehouden moet worden met bestaande belangen.Op het veilingsysteem wordt nog gebroed, dus daarover valt nog niet veel
te zeggen. De zaak wordt natuurlijk niet voor de komende 40 jaar vastgelegd.
De minister kon zich wel voorstellen dat er inzicht wordt geboden en criteria
worden geformuleerd. Hierop zal uitgebreid worden ingegaan als de zaak is
uitgewerkt. Er moet transparantie ontstaan over wat de verwachtingen zouden
kunnen zijn. Er zit echter wel een risico in, maar dat is nu eenmaal inherent
aan ondernemen.Namens de minister van Financiën zegde hij toe dat een en ander tot
in detail wordt uitgewerkt. Het is geen langetermijnproject. Afhankelijk van
wat een demissionair kabinet wel en niet naar buiten kan brengen, wordt het waarschijnlijk eind van de zomer. Ook al zou een en ander er uiteindelijk
toe leiden dat er niet meer stations komen, toch is het nuttig om de zaak
open te breken.Tot vrij recent werden de locaties uitgegeven op basis van marktaandeel.
Daarmee worden de sterken bevestigd en worden de zwakken zwak gehouden. De
Tweede Kamer heeft in 1995 een nieuwe uitgifteregeling aanvaard die uitgaat
van het veilen van nieuwe locaties. De invoering van die regeling is opgehouden
in verband met de motie-Hofstra inzake de eeuwigdurende concessies.Asymmetrisch veilen strekt ertoe om nieuwkomers in een gunstiger uitgangspositie
te brengen dan de reeds dominante partijen. De aanvullende aanbeveling van
de MDW-groep is om de eeuwigdurende concessies in de tijd te bekorten. Het
kabinet heeft die aanbevelingen overgenomen, maar de effectuering daarvan
vergt een complex traject. Een en ander moet buitengewoon zorgvuldig gebeuren.
Moet het toestaan van benzineverkoop door wegrestaurants bijvoorbeeld ook
betekenen dat aan benzinestations wordt toegestaan dat zij een wegrestaurant
beginnen? Hoe moet die asymmetrie vormgegeven worden? De minister deelde niet
de veronderstelling dat dit per definitie betekent dat bestaande partijen
worden uitgesloten. Zij zouden bijvoorbeeld een handicap toegewezen kunnen
krijgen maar wel mee mogen doen. Er moet duidelijkheid gecreëerd worden
over wat wel en niet kan in dat proces van asymmetrisch veilen. Er moet ook
heel goed gekeken worden naar de juridische context. Het gaat om grote belangen.
Het kabinet heeft de MDW-werkgroep gevraagd voor 1 juli een implementatieplan
te maken. Vervolgens moet dat plan door de ministeriële commissie en
de ministerraad.De minister had alle begrip voor het feit dat er fel gereageerd is op
het MDW-rapport en op het kabinetsstandpunt. Er zijn echter ook partijen die
redelijk enthousiast hebben gereageerd omdat het een lang verwachte kans op
toetreding biedt. De bestaande regeling sluit niet goed meer aan bij de huidige
ontwikkelingsfase van de benzinemarkt. Het aanpassen van regelgeving gaat
vaak ten koste van bestaande belangen. Dat weet je van tevoren.Natuurlijk sluit de regering zich niet af van de belanghebbenden. Vanuit
haar eigen verantwoordelijkheid voor de regelgeving doet de regering haar
werk. Daarvan wordt geen geheim gemaakt, maar dat gebeurt niet in een soort
onderhandelingspositie met belanghebbenden. Nu het standpunt er ligt, staat
de regering geheel open voor een dialoog met belanghebbenden. In dat licht
moet de hoorzitting worden gezien die 17 juni met de marktpartijen en andere
belanghebbenden zal worden gehouden. Daartoe hoeven de contacten echter niet
beperkt te zijn.Het is het begin van het proces. De verschillende fasen moeten netjes
worden uitgewerkt en met elkaar in samenhang worden gebracht. Dat betreft
de uitwerking van fase 1 van het MDW-traject, het vaststellen door Financiën
hoe om te gaan met die eeuwigdurende vergunningen en de opzet van fase 2.
Daarbij zal ook goed geluisterd worden naar de signalen van de diverse belanghebbenden.
Er wordt geen fundamentele knip gelegd tussen het traject van de rijkswegen
en het traject van de andere wegen want er zijn geen wezenlijk verschillende
benzinemarkten op de rijkswegen en de andere wegen. Er kan echter niet gesproken
worden over één markt als het gaat om de conditionering van
die markt. De structuur van benzinemarkt buiten de snelweg wordt door veel
meer overheden en volgens andere regels opgebouwd en vraagt derhalve een zelfstandige
benadering. Moeten op de snelweg ook meer marktspelers komen, waaronder de
witte pompen en andere branches? Ook de positie van de zelfstandige pomphouders
komt aan de orde. In het oude toewijzingssysteem waren zij de facto uitgesloten.
De verwachting is dat voor zelfstandige benzineverkopers de toetredingskansen
en -mogelijkheden worden vergroot. Dat wil niet zeggen dat dit altijd attractief is. Er zitten absoluut schaalvoordelen in deze business,
ook als er prijsconcurrentie komt.De vermindering van het aantal witte pompen is onder meer te wijten aan
de sanering op grond van het milieubeleid en de bekende margebijdrageregeling
die geldt binnen de grote spelers, waarbij de eigen stations door de oliemaatschappijen
worden geholpen met een lagere prijs als zij door een nabij gelegen witte
pomp worden beconcurreerd.De minister wees op de brief van het kabinet inzake weidewinkels. Het
is absoluut niet de bedoeling om via deze verhulde weg naar Franse toestanden
te gaan.Financiën bekijkt op dit moment de mogelijkheden om de bestaande
eeuwigdurende concessies te bekorten tot tien-vijftien jaar. Daarbij wordt
gekeken naar het vraagstuk van de tegenprestatie voor bestaande vergunninghouders.
De overeengekomen wijze van tegenprestatie in de huidige overeenkomsten loopt
af in 1999. Dan is er dus gelegenheid de gebruiksvergoeding voor zowel bestaande
als toekomstige locaties op marktconform niveau te brengen.Dat is een belangrijk element. Er wordt ook gekeken naar de introductie
van het veilingmechanisme voor nieuw uit te brengen locaties.In de brief van de minister van Financiën van 20 februari over de
omzetting van bestaande contracten van onbepaalde duur is aangegeven, dat
uit het KPMG-rapport blijkt dat opzegging van bestaande contracten in principe
mogelijk is. Dat vereist het aantonen van algemeen belang. Een herziening
van de marktordening van de benzinemarkt ter stimulering van de marktwerking
voorziet hierin naar verwachting. Maar dat moet dan wel in die prachtige onbegrijpelijke
taal van juristen worden opgeschreven.De minister van Financiën zal ervoor zorgen dat er rondom 1 juli
stukken op tafel liggen die geïntegreerd met de andere stukken in het
kabinet behandeld kunnen worden. Daarbij spelen ook de juridische gevolgen
van een en ander en het vraagstuk van de schadeclaims. Die claims zijn natuurlijk
afhankelijk van de winstverwachting nadat de tegenprestaties op marktconform
niveau zijn gebracht. De aanpassing van de contracten is gelegen in de introductie
van marktwerking, dus mede in de nieuwe veilingsystematiek, anders krijg je
het systeem dat de nieuwe locaties anders behandeld zouden worden dan de oude.
De minister adviseerde het nieuwe kabinet nadrukkelijk om najaar 1998 een
integraal plan voor herziening van de marktordening te hebben, bestaande uit
marktconforme tegenprestaties, nieuwe veilingsystematiek en opzegging van
de eeuwigdurende contracten. Op die manier zou men in 1999 kunnen gaan implementeren.Uiteraard moet er sprake zijn van uniformiteit met internationale en Europese
regels. Overigens staat ook in Brussel concurrentieverbetering hoog op de
politieke agenda.De minister kon en wilde niet al te veel zeggen over de kosten van het
openbreken van bestaande contracten. Er zal zeer zorgvuldig mee worden omgegaan.
Er is geen sprake van dat er wordt gediscrimineerd naar Amerikaanse maatschappijen.
Het is een reguliere, voor alle spelers geldende regeling. Mocht er worden
onteigend, dan gaat het om redelijke vergoedingen die met onteigening van
een recht samenhangen.De minister had grote bedenkingen bij een systeem van loten. Dit punt
zal worden meegenomen in de schriftelijke beantwoording.Het eerste doel van de veiling is een marktconforme uitgifte en het tweede
doel is een afroming van de marktwaarde. De verwachting is dat de huur- en
veilingopbrengsten aanzienlijk zullen toenemen.De minister zegde toe een inventarisatie te maken van gebieden waarop
je veilingen zou kunnen toepassen en ook van het type veilingen. Het leek
hem een goed idee dat op te pakken als een klein, fijn en niet te traag MDW-traject.Het is inderdaad de bedoeling dat er huurdifferentiatie per locatie optreedt. Een en ander zal in het stuk van de minister van Financiën
worden beantwoord.De minister van Verkeer en Waterstaat stelde dat de afstand
tussen de stations nooit bepaald is door de markt, maar door het feit dat
de overheid vond dat er minimaal om de 20 km een moest zijn. Anders zouden
automobilisten wel eens geen benzine kunnen kopen op het tijdstip dat dit
nodig was. Om die reden is er ook een verplichting dat om het andere benzinestation
er eentje moet zijn met een nachtautomaat. Zij had het gevoel dat de technologische
vooruitgang dusdanig is, dat gemakkelijk te regelen valt dat men ook 's nachts
benzine kan kopen.In het rapport wordt gesproken over 350 potentiële plekken, waarvan
er 155 reëel genoemd worden. Daarbij zitten flink wat nieuwe. Soms is
het heel aantrekkelijk om op bepaalde parkeervoorzieningen een benzinestation
te vestigen. Natuurlijk blijven de randvoorwaarden van milieu en planologie
wel degelijk gelden.Er moet nog eens goed gekeken worden naar het voorzieningenbeleid. Dat
kan pas gebeuren als er duidelijkheid bestaat over het uitgiftebeleid. Op
sommige punten is het voorzieningenbeleid heel erg rigide. Dat geldt niet
alleen voor de benzinestations maar ook voor de wegrestaurant.In de vergunningen die thans worden afgegeven, staat niets over de benzineprijs.
Het is absoluut een misvatting dat er geen prijsconcurrentie langs de autosnelwegen
mag plaatsvinden.De groei van het verkeer op het hoofdwegennet is heel groot. Dat betekent
dat daar sprake is van een groeiende markt. Als daar een aantal benzinestations
bijkomt, betekent dat niet automatische dat er minder in de dorpen of gemeenten
getankt zal worden. De groei van het verkeer op het hoofdwegennet zou echter
wel eens een belangrijke oorzaak kunnen zijn van het feit dat men meer op
de snelweg tankt omdat men nu eenmaal meer op de snelweg rijdt. De tank zal
vaker leeg zijn op die snelweg dan daarbuiten.Als er een benzinestation komt bij een wegrestaurant, wil dat natuurlijk
niet zeggen dat beide onder hetzelfde beheer moeten vallen. Wegrestaurants
zouden zelf ook iets kunnen doen aan productverbetering. Benzinestations bieden
meer producten aan ten behoeve van de automobilist dan wegrestaurants. Het
verbaasde de minister zeer dat bij wegrestaurants nauwelijks drive-inconcepten
te vinden zijn.De minister wilde graag samen met minister Zalm ingaan op het artikel
van de heer Van Damme in ESB. Elke veiling heeft echter haar eigen kenmerken.
Iedere keer opnieuw zal bepaald moeten worden, welk mechanisme er precies
wordt gebruikt.Er is sprake van marktvragen, ook uit het noorden van het land, om langs
de snelweg iets te beginnen. Als het geen negatieve effecten op het milieu
heeft en voldoet aan alle voorwaarden, als er geen negatieve planologische
effecten zijn en als er geen verkeerstechnische problemen zijn, zou de overheid
de markt niet moeten willen beperken. In de Randstad zijn overigens wel verkeerstechnische
problemen. Hoewel er een marktvraag is, zouden daar dingen wel eens niet kunnen
uit planologische en verkeerstechnische overwegingen.Een uitgekristalliseerd plan voor de stations bestaat nog niet, maar dat
moet ook niet, want dan bepaalt de Staat wederom wat mag en wat niet mag.
Afgewacht moet worden of de markt belangstelling heeft voor de plekken die
mogelijk zijn. Er is nog geen enkele procedure gestart. De markt zal uiteindelijk
het aantal bepalen en daarop moet het beleid worden gericht.Het voorzieningenbeleid is aan herziening toe. Er bestaat echter geen
draagvlak om dat zodanig in te richten dat er weidewinkels langs de snelweg
ontstaan. Dat moet niet gebeuren, want dat is ook slecht uit verkeerstechnische
overwegingen. Ook de afspraak dat er geen sterke drank verkocht
wordt langs de snelwegen, moet in stand worden gehouden. Enige verruiming
op een aantal punten is echter wel mogelijk. Nadere gedachtewisselingDe heer Hofstra (VVD) betwijfelde of er 150 locaties nodig
zijn. Misschien kan de prioriteit gelegd worden bij bestaande locaties, waar
een en ander qua ruimtelijke inpassing gemakkelijker is. Hij vond het een
goede zaak dat de minister van Economische Zaken duidelijk heeft aangegeven
dat er beslist geen sprake zal zijn van discriminatie tegen welk bedrijf dan
ook.Het leek hem verstandig dat bedrijven zoveel mogelijk rekening houden
met het nieuwe beleid om te voorkomen dat er straks extra kosten ontstaan.De heer Leers (CDA) was blij dat het proces op gang is gebracht
en zag met veel belangstelling de implementatie tegemoet.De hele operatie strekt ertoe te komen tot een betere kwaliteit en een
lagere prijs voor de consument. Dat moet bewerkstelligd worden door meer ruimte
te bieden aan de marktwerking. Hij hoopte van ganser harte dat die ruimte
niet bij voorbaat door de overheid afgevangen wordt in de opbrengsten van
de veiling. De overheid bepaalt nu reeds tweederde deel van de benzineprijs.
Dat moet geen 90% worden.De heer Van der Ploeg (PvdA) dankte voor de toegezegde inventarisatie
van veilen en vergunning verlenen op allerlei terreinen. Misschien kan daarbij
de gedachte van «laag hangend fruit» bekeken worden? Ook was hij
blij met de toezegging van de minister om samen met de minister van Financiën
een reactie te geven op het artikel van de heer Van Damme over veilingsystemen.Op de benzinemarkt dient het primaat van de overheid voorop te staan,
in de zin van voorwaardenscheppend. De overheid dient vast te stellen onder
welke voorwaarden van ruimtelijke ordening, planning en landschap er benzinestations
mogen komen. Vervolgens komt de vraag aan de orde, of je die plekken beschikbaar
wilt stellen voor bedrijven. Het gaat om een schaars goed, waarvoor een prijs
moet worden gevraagd. Veilen leek hem een goede manier om met de verhouding
tussen overheid en markt om te gaan.De heer Ter Veer (D66) vroeg speciale aandacht voor de hoorzitting
die op 17 juni zal plaatsvinden. Dat geldt in het bijzonder de nieuwe gegadigden.
Die moeten heel zorgvuldig en indringend geïnventariseerd worden. Ook
moet worden uitgevonden worden, of zij per se een station langs het hoofdwegennet
willen of ook heel tevreden zijn met een benzineverkoopmogelijkheid op een
andere plek. In de totaalafweging zou daarmee rekening gehouden kunnen worden.De heer Van Dijke (RPF) vroeg de minister om een indicatie
over de verhouding tussen de huuropbrengsten en de toename daarvan in relatie
tot de benzineprijzen.Moeten nieuwkomers het totaalpakket aanbieden, inclusief LPG en andersoortige
brandstoffen, of mogen zij kiezen voor alleen Euro en diesel?Is de looptijd van tien-vijftien jaar een niet zo aantrekkelijke c.q.
beperkende optie, met name voor kleine ondernemers? Als zij geen kans zien
die looptijd te continueren, moeten zij bijvoorbeeld een cursus groenteboer
gaan volgen, terwijl hun doelstelling was tot in lengte van jaren benzineverkoper
te zijn.De minister van Economische Zaken wees erop dat de sessie van
midden juni niet alleen bedoeld is voor potentiële toetreders, maar ook voor degenen die menen dat er in deze voorstellen aspecten zitten
die kritisch moet worden bekeken. Iedereen krijgt de kans zijn zegje te doen.Een historisch overzicht van de feitelijke huuropbrengsten ten opzichte
van de benzineprijs kan al dan niet vertrouwelijk gegeven worden. Er kan echter
niet ingegaan worden op de verwachting met betrekking tot de verhoging van
die opbrengsten. Dat is immers onderdeel van het spel dat gespeeld gaat worden.Nieuwe aanbieders krijgen uitdrukkelijk de mogelijkheid een beperkt deel
van het assortiment aan te bieden.Een looptijd van tien-vijftien jaar is een redelijke termijn voor het
afschrijven van investeringen. In principe zou zich daarbij geen wezenlijk
onderscheid moeten voordoen tussen grote en kleine partijen.De minister van Verkeer en Waterstaat bevestigde dat er op
bestaande locaties beperkte mogelijkheden zijn. Een aantal parkeerplaatsen
zit buiten de Randstad. De verwachting is dat daar de marktvraag minder groot
zal zijn. Allereerst moet echter het uitgiftebeleid vastgesteld worden. Daarna
kan gezocht worden naar de plekken waar nieuwe benzinestations mogelijk zijn. De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,Voûte-DrosteDe fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Financiën,YbemaDe fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat,BiesheuvelDe griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,Tielens-Tripels XNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Ter Veer (D66), Ybema (D66), Leers
(CDA), Van der Hoeven (CDA), Remkes (VVD), Rabbae (GroenLinks), Voûte-Droste
(VVD), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Vos (GroenLinks),
Bakker (D66), Van Zuijlen (PvdA), Hofstra (VVD), Wagenaar (PvdA), Stroeken
(CDA), Van den Akker (CDA), Geluk (VVD), Verburg (CDA), Hamer (PvdA), Bos
(PvdA), Albayrak (PvdA) en Van Dok-van Weele (PvdA).Plv. leden: Verbugt (VVD), Giskes (D66), Scheltema-de Nie (D66), Wijn
(CDA), De Haan (CDA), Van Hoof (VVD), Vendrik (GroenLinks), Cornielje (VVD),
Poppe (SP), Van der Ploeg (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Van der Steenhoven
(GroenLinks), Van den Berg (SGP), Vermeend (PvdA), Hessing (VVD), Timmermans
(PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Atsma (CDA), Van Beek (VVD), Van der Knaap
(CDA), Smits (PvdA), Koenders (PvdA), Van Gijzel (PvdA) en Rehwinkel (PvdA). XNoot2Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Reitsma (CDA), Vliegenthart (PvdA),
Vermeend (PvdA), Ybema (D66), Rosenmöller (GroenLinks), Melkert (PvdA),
Hillen (CDA), Noorman-den Uyl (PvdA), Adelmund (PvdA), Giskes (D66), Marijnissen
(SP), Van Dijke (RPF), Hoogervorst (VVD), Van der Ploeg (PvdA), B. M. de Vries
(VVD), De Haan (CDA), Van Beek (VVD), Balkenende (CDA), Vendrik (GroenLinks),
Bos (PvdA), Remak (VVD), Weekers (VVD) en Wijn (CDA).Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Verburg (CDA), Van Zijl (PvdA), Smits
(PvdA), Bakker (D66), Harrewijn (GroenLinks), Van Gijzel (PvdA), Van der Knaap
(CDA), Van Oven (PvdA), Crone (PvdA), Schimmel (D66), De Wit (SP), Van Boxtel
(D66), Van Hoof (VVD), Pronk (PvdA), Remkes (VVD), Dankers (CDA), Voûte-Droste
(VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Rabbae (GroenLinks), Van Dok-van Weele (PvdA),
Kamp (VVD), Hessing (VVD) en Van den Akker (CDA). XNoot3Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Van den Berg (SGP), Reitsma (CDA),
Biesheuvel (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Gijzel (PvdA), Valk (PvdA),
Leers (CDA), Van Heemst (PvdA), Feenstra (PvdA), Verbugt (VVD), Stellingwerf
(RPF), Crone (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Van Boxtel (D66), Hofstra (VVD),
De Boer (PvdA), Van der Knaap (CDA), Ravestein (D66), Van der Steenhoven (GroenLinks),
Niederer (VVD), Nicolaï (VVD), Van Bommel (SP) en Eurlings (CDA).Plv. leden: Te Veldhuis (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Meijer (CDA), Stroeken
(CDA), Van Gent (GroenLinks), Duijkers (PvdA), Van der Ploeg (PvdA), Atsma
(CDA), Koenders (PvdA), Duivesteijn (PvdA), Remkes (VVD), Schutte (GPV), Bos
(PvdA), Spoelman (PvdA), Ter Veer (D66), Kamp (VVD), Belinfante (PvdA), Buijs
(CDA), Giskes (D66), Vos (GroenLinks), Weekers (VVD), Klein Molekamp (VVD),
Poppe (SP) en Dankers (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24036-100.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl