Gehandicaptenbeleid; Verslag algemeen overleg van 27 juni 2000, over o.a. financiële problemen in de gehandicaptenzorg en plan aanpak wachtlijnsten in die sector
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24170, nr. 57

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

24-07-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

24170 nr. 57

14-07-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24170Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 170Gehandicaptenbeleidnr. 57VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 14 juli 2000De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 27 juni 2000 overleg gevoerd met staatssecretaris Vliegenthart
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:– de brief van de staatssecretaris van VWS van
1 maart 2000 over het COTG-onderzoek naar de financiële problematiek
in de gehandicaptenzorg (VWS-00-299) en de antwoorden op vragen van de commissie
terzake;– de brief van de staatssecretaris van VWS van
31 maart 2000 over de voortgang in de aanpak van wachtlijsten voor gehandicaptenzorg
(24 170, nr. 52);– de brief van de staatssecretaris van VWS van
12 mei 2000 over het plan van aanpak wachtlijsten gehandicaptenzorg (24 170,
nr. 54);– de brief van de staatssecretaris van VWS van
8 mei 2000 over de termijn van toezending van de voortgangsrapportage over
het landelijk programma «Community care» (VWS-00-773);– de brief van de staatssecretaris van VWS van
25 mei 2000 over blindengeleidehonden (VWS-00-895), alsmede in dit kader de
financiering van hulphonden voor mensen met een (meervoudige) lichamelijke
handicap;– de brief van de staatssecretaris van VWS van
31 mei 2000 over indicatiestelling «nieuwe stijl» (paragrafen
over de sector gehandicaptenzorg).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Smits (PvdA) complimenteerde de staatssecretaris
met het verschijnen van uitkomsten van onderzoek naar wachtlijsten in de gehandicaptenzorg
en het beschikbaar stellen van financiële middelen voor een zodanige
aanpak ervan dat de wachttijd voor zorgvragers naar redelijke proporties wordt
teruggebracht. De uitkomst van overleg over wat onder een redelijke wachttijd
moet worden verstaan, zag zij met belangstelling tegemoet. Positief oordeelde
zij over de actieve benadering van zorgvragers in de persoonlijke vraagverheldering.
Met de daaruit verkregen gegevens wordt het mogelijk de wachtlijsten actief
aan te pakken, snelle, doelmatige oplossingen te bieden, de indicatiestelling
te verfijnen en flexibele, werkelijk op maat gesneden zorg te bieden. Zij
ging ervan uit dat niet alle reeds geïndiceerden in de aanpak van de
wachtlijsten opnieuw moeten worden geïndiceerd. Mensen die al voor een
PGB zijn geïndiceerd, moeten dit direct krijgen, zodat de wachtlijst
voor deze verstrekking eind 2000 kan zijn weggewerkt. Het verlenen van voorrang
aan thuiswonenden die op de wachtlijst staan deed haar betwijfelen of er wel
voldoende oog is voor doorstromers naar andere instellingen. Kunnen ouderorganisaties
hun achterban goed bijstaan in het overleg op regionaal en lokaal niveau?
Immers, de aanpak van de wachtlijsten staat of valt met een snelle, creatieve
inzet van alle betrokkenen.Dat voor de aanpak van wachtlijsten het principe openeindfinanciering
geldt, juichte mevrouw Smits toe. Dit principe geldt echter niet op het niveau
van de cliënt. Zo worden de tarieven voor persoonsvolgende budgetten
(PVB's) afgeleid van die van persoonsgebonden budgetten (PGB's), die op hun
beurt weer zijn afgeleid van die voor instellingszorg, minus de overheadkosten.
Cliënten met een PVB die zorg krijgen van een instelling, krijgen derhalve
geen vergoeding voor overhead. Daarvoor moet ruimte worden gemaakt. Is er
voldoende oog voor de problemen van ernstig gehandicapten? Het mag niet zo
zijn dat deze categorie mensen op de wachtlijsten niet aan bod komt omdat
de financiering daar nog niet op is afgestemd.Met zorg nam mevrouw Smits er kennis van dat meer dan de helft van de
instellingen kampt met exploitatietekorten. Beter management zou problemen
kunnen oplossen, maar gezien de omvang van de problematiek lijkt nader onderzoek
naar de financiering van instellingen geboden. Op welke termijn krijgt de
Kamer hier informatie over en welke aanpak wordt gevolgd?Onthutst deed mevrouw Smits verslag van haar ervaringen tijdens een recent
werkbezoek aan een zorginstelling. De slaapvoorziening daar voldeed volstrekt
niet aan minimale eisen op het gebied van privacy en zorgkwaliteit. De inspectie
heeft deze voorziening afgekeurd, maar kan bij gebrek aan een definitie van
wat onder minimale zorgkwaliteit moet worden volstaan, niet daadwerkelijk
ingrijpen. De Kwaliteitswet kent slechts ruime omschrijvingen en legt op dit
gebied de verantwoordelijkheid bij de instellingen, die echter slechts beperkte
mogelijkheden hebben en op hun beurt ook een vaste norm op dit gebied ontberen.
Er moet derhalve een normering komen aan de hand waarvan de inspectie gerichter
kan toetsen en zaken kan afdwingen. Wil de staatssecretaris, met gebruikmaking
van wat op dit gebied al is gedaan, snel zo'n basisnorm ontwikkelen?Met tevredenheid nam mevrouw Smits kennis van de voortgangsrapportage
van het landelijk programma «community care». Is er echter wel
voldoende oog voor de financiële ondersteuning van projecten met algemene
middelen? Is er in de lopende projecten een oplossing gevonden voor het probleem
dat cliënten die een beroep doen op reguliere thuiszorg, hiervoor een
eigen bijdrage verschuldigd zijn, terwijl zij die niet verschuldigd zijn als
zij een beroep doen op instellingszorg?Ten slotte vroeg mevrouw Smits om hulphonden op te nemen in de lijst van
AWBZ-verstrekkingen.Mevrouw Dankers (CDA) juichte het toe dat
bij het aanpakken van wachtlijsten het principe van de openeinderegeling geldt,
maar betreurde het dat een rechterlijke uitspraak nodig was om zover te komen.
Krijgen regio's voldoende tijd om door een persoonlijke vraagverheldering
te bepalen wat voor hun cliënten zorg op maat is, of lopen zij het gevaar
dat financiën dan inmiddels anders zijn besteed? Op welk niveau zijn
de procesondersteunende aanjaagteams actief? Waarom kan geen verkorte procedure
worden gevolgd als intramurale opname wordt geïndiceerd? Dat kan wel
als scheiding van wonen en zorg niet mogelijk is. Het is logisch
dat men dagbesteding volgt in de regio waar men woont, maar is men dan nog
wel vrij om zich desgewenst in een andere regio te vestigen? Is er bij het
onderzoek naar wachtlijsten rekening mee gehouden dat sommige lijsten al langere
tijd zijn gesloten, omdat sowieso niet aan de vraag kan worden voldaan? Deelt
de staatssecretaris de visie van het College voor de bouw van ziekenhuisvoorzieningen
dat het wachtlijstprobleem in tien jaar kan worden weggewerkt door voor een
bedrag van 370 mln. 5000 extra plaatsen te realiseren en zo ja, is het mogelijk
dit proces te versnellen? Naast de inspanningen om wachtlijsten weg te werken,
moet er ook aandacht zijn voor een zodanige uitbreiding van capaciteit dat
in de toekomst nieuwe wachtlijsten kunnen worden voorkomen. In hoeverre meet
het kabinet met twee maten? Immers, in de nota Wonen schrijft de minister
van VROM dat 2% leegstand doelmatig is om in crisissituaties huisvesting te
bieden. Waarom is er in de zorgsector dan alleen maar sprake van doelmatigheid
als de capaciteit voor 100% of meer wordt benut? Enige leegstand voor crisisopvang
zou ook in deze sector een uitkomst bieden. Het bevreemdde haar dat in het
recente RIVM-onderzoek naar wachtlijsten andere criteria zijn gehanteerd dan
in dat van 1999. Dit mag niet meer voorkomen, want hierdoor verliest de Kamer
het overzicht en is werkelijke voortgang niet goed meer meetbaar.De huidige opzet van het PVB vond mevrouw Dankers slechts aanvaardbaar
in de overgang naar een volwassen persoonsgebonden financieringssystematiek.
In de huidige situatie blijft het PVB instellingsgebonden. Zeer onbevredigend
is het in dat licht dat aanbieders van zorg er kennelijk naar streven om cliënten
alleen naar een andere instelling te laten verhuizen als een commissie heeft
vastgesteld dat hun wens daartoe gerechtvaardigd is. Dat is geen echte keuzevrijheid.
Vooral mensen die intensieve zorg behoeven, worden nu geconfronteerd met de
gevolgen van tekortschietende financiering van instellingen. Het bieden van
zorg op maat, houdt in dat er geen schaarste mag zijn en dat cliënten
een vrije keuze hebben. Dit houdt ook in dat hun op de zorgintensiteit geïndiceerde
budget snel ter beschikking komt. In dat licht verzette zij zich ertegen dat
na de indicering een nieuwe weging nodig is om budgetten over de regio's te
verdelen.Mevrouw Dankers onderschreef opmerkingen van de VGN over werkdruk. Tegen
die achtergrond steunde zij de motie-Van der Vlies (27 127, nr. 84).
Gezien de opstelling van het kabinet in dezen krijgen andere moties op dit
punt slechts steun van het CDA als eruit voortvloeiende uitgaven zijn gedekt.
Aandacht vroeg zij voor de conclusies van het CTG-rapport over de financiële
problematiek in de gehandicaptenzorg. Dat instellingen te weinig budget hebben
om alle veranderingsprocessen tegelijk te financieren, is zonder meer duidelijk.Helaas nog te zelden komen initiatieven op het gebied van «community
care» van de grond, zo vond mevrouw Dankers. Deconcentratie, integratie
en emancipatie vereisen investeringen, niet alleen om gehandicapten kansen
te bieden, maar ook om anderen in de gelegenheid te stellen die kansen aan
te reiken. Wat wordt er publicitair gedaan om «community care»
van de grond te tillen? Wordt het nieuwe NS-materieel rolstoeltoegankelijk?
Alleen als aan dergelijke basale voorwaarden wordt voldaan, krijgen cliënten
echte keuzevrijheid. In dat kader zou het goed zijn om in het overleg niet
het zorgkantoor het tegenwicht te laten zijn voor de aanbieders van zorg,
maar de cliënten en hun organisaties.De heer Passtoors (VVD) vroeg naar aanleiding
van de conclusie in de brief van 1 maart jl. hoe de staatssecretaris inhoud
geeft aan de noodzakelijke verbetering van het bestuur van instellingen en
de versterking van de rol van raden van toezicht. Nader onderzoek en advies
van het CTG op dit terrein vond hij zinvol.Met instemming nam de heer Passtoors kennis van de doelstelling bij het
verminderen van wachtlijsten in alle sectoren tot een nog te normeren niveau van wachttijden. Hoe staat het met het onderzoek naar het normniveau?
Uitgangspunt is het zoveel mogelijk scheiden van wonen en zorg en het bieden
van ambulante ondersteuning in de thuissituatie. De verstrekking van middelen
via toedeling van een PGB steunde hij van harte, maar wel tekende hij daarbij
aan dat resultaten ervan echt meetbaar moeten worden. Tot nu toe is dat onvoldoende
het geval en moet worden gevreesd dat nog te veel geld toevloeit naar onderzoeksinstellingen
en beleids- en plannenmakers en te weinig naar de zorg zelf.Community care biedt ook zwaar gehandicapten een kans op een volwaardige
plaats in de samenleving, zo constateerde de heer Passtoors met instemming.
Wel moet dan de implementatie van goed lopende pilots worden gegarandeerd
en moet de positie van deelnemers eraan duidelijk zijn.Een compliment maakte de heer Passtoors de staatssecretaris voor het beschikbaar
stellen van financiën voor blindengeleidehonden. Wil zij ook meer middelen
beschikbaar stellen voor hulphonden voor gehandicapten? Wellicht is dat beter
en goedkoper dan de inzet van ambulante zorgverlening.Aandacht vroeg de heer Passtoors voor het tekort aan woningen voor gehandicapten.
Dit blijkt een belemmering te zijn bij het streven tot extramuralisering.
Omgekeerde integratie (gemengd bouwen op leegkomende instellingsterreinen)
zou een oplossing kunnen bieden, maar stuit op tekort aan contingenten en
op problemen met bestemmingsplannen. Hoe staat de staatssecretaris tegenover
de gedachte van omgekeerde integratie? Aandacht vroeg hij voor de toename
van de gemiddelde zorgzwaarte van degenen die na extramuralisering in de instellingen
achterblijven. Een bedrag van 40 mln. is nodig om zwaar gehandicapten de noodzakelijke
zorg te kunnen blijven verlenen. Wil de staatssecretaris hiervoor ruimte reserveren
in het kader van de derde tranche van het beleid gericht op de aanpak van
arbeidsknelpunten? Aandacht vroeg hij ook voor de extra vervoerskosten die
het gevolg zijn van extramuralisering.Ontstemd was de heer Passtoors over het bestaan van wachtlijsten voor
indicatiestelling en voor het verstrekken van een PGB of PVB. Indicatiestelling
moet zuiver zijn. Next-bestindicaties zijn uit den boze. Hoe is onafhankelijkheid
en objectiviteit van indicatiestelling gegarandeerd als vele instellingen
erbij betrokken zijn? Zijn WVG-indicatiestellingen volledig onder te brengen
bij het regionaal indicatieorgaan (RIO)?Uit het jaarverslag van het FODOK was de heer Passtoors gebleken dat er
onder doven grote onrust is over het onderwijs en over het behoud van expertise.
Hij bepleitte om de expertise op dit gebied in stand te houden en zo nodig
zelfs uit te breiden. Wil de staatssecretaris zich hiervoor inzetten?Mevrouw Kant (SP) maakte met zorg uit de stukken
op dat de wachtlijsten en wachttijden voor gehandicapten wederom verder zijn
toegenomen. In de Voorjaarsnota is 50 mln. extra beschikbaar gesteld voor
de aanpak van wachtlijsten. Waarom is niet meer voor dit doel gevoteerd? Voor
2001 en de jaren daarna zal het kabinet aanvullende middelen beschikbaar moeten
stellen, wil het de wachtlijsten echt aanpakken. Hoeveel schat de staatssecretaris
in de komende jaren voor dit doel nodig te hebben? Onder voorwaarden is er
thans sprake van een openeindregeling. Kunnen instellingen structureel capaciteit
uitbreiden als het PVB een van de voorwaarden voor de openeindregeling is?Uit promotieonderzoek van mevrouw Overkamp maakte mevrouw Kant op dat
het plaatsen van gehandicapten in de samenleving geen garantie voor integratie
is. Velen zijn nodig voor een zodanige begeleiding en organisatie dat gelijke
rechten voor gehandicapten ook echt kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast
signaleerde zij dat achterblijvers in instellingen de dupe dreigen te worden
van het streven naar extramuralisering. Door het sluiten van voorzieningen
in instellingen worden zij beperkt in hun sociale contacten. Uit peilingen
blijkt dat 25% van de ouders van betrokkenen de kwaliteit van de zorg onvoldoende
vindt. Zij leggen een directe relatie met te hoge werkdruk en overmatige groepsgrootte.
Van de bewoners van instellingen heeft nog steeds 35% geen eigen kamer. Wil
de staatssecretaris dit onderzoeken en oplossingen aandragen? In een recent
rapport signaleert de inspectie dat meer dan de helft van de ernstig meervoudig
gehandicapten onvoldoende behandeling en behuizing heeft. Hoe denkt de staatssecretaris
een tweedeling in de gehandicaptenzorg te voorkomen? Hoewel veel problemen
in de gehandicaptenzorg voortvloeien uit hoge werkdruk, wordt aan de bestrijding
daarvan slechts een klein deel van de beschikbare middelen besteed. Hoe ziet
de staatssecretaris dit en wat is haar inzet op dit punt? Het Landelijk centrum
indicatiestelling gehandicapten meldt dat slechts 8 mln. van de benodigde12
mln. voor indicatiestelling wordt uitgetrokken. Hoe ziet de staatssecretaris
dit?Mevrouw Lambrechts (D66) miste in het CTG-onderzoek
een aanduiding van de relatie tussen de financiële problemen van instellingen
en de kwaliteit van de zorg. Onderzocht zou moeten worden of financiële
problemen hier en daar veroorzaken dat zorg onder de maat is. Net als in het
onderwijs zouden voor zorginstellingen deugdelijkheidseisen moeten worden
ontwikkeld, gekoppeld aan instrumenten om zo nodig in te grijpen. Kan dit
onderzocht worden door ministeriële werkgroep die de problematiek van
instellingen met financiële problemen onderzoekt?De intensieve aanpak van de wachtlijsten juichte mevrouw Lambrechts toe.
Hoeveel geld is hiermee gemoeid? Het moet een substantieel bedrag zijn, want
instellingen zwaaien de politiek in dezen lof toe! Kan de staatssecretaris
garanderen dat de registratie per september 2000 op orde is en dat die daarna
ook op orde wordt gehouden? Welke (financiële) impulsen worden gegeven
om een eerlijke registratie af te dwingen? Tot welk resultaat wil de staatssecretaris
zich verplichten? Wil zij garanderen dat over een jaar de wachtlijsten voor
de meest urgente aanvragers (in totaal 38%) zijn weggewerkt? Wordt ook gekeken
naar de wachtlijsten voor lichamelijk gehandicapten? Die zijn procentueel
namelijk veel langer dan die voor verstandelijk gehandicapten. Benieuwd was
zij naar de voortgang van het proces om zorgaanbod zo nauw mogelijk te laten
aansluiten op de keuze van cliënten. Welke invloed heeft de aanpak van
de wachtlijsten op de werkdruk in de totale sector? Zijn in de komende begroting
extra middelen voor dit doel voorzien?De extra inzet bij de opleiding en beschikbaarstelling van blindengeleidehonden
juichte ook mevrouw Lambrechts toe. Het is goed dat wordt bezien hoe op dit
gebied kwaliteitscriteria kunnen worden geformuleerd. Wil de staatssecretaris
zich ook inzetten voor het beschikbaar stellen van meer sociale hulphonden?
Zij bood aan bij de behandeling van suppletore begrotingsvoorstellen hiervoor
dekking aan te dragen.Met instemming nam mevrouw Lambrechts kennis van de vorderingen met de
ontwikkeling van een indicatiestelsel nieuwe stijl. Welke andere dan de wettelijk
voorgeschreven taken worden door indicatie-instellingen verricht? Staat deze
extra inspanning de uitvoering van wettelijke taken in de weg?Mevrouw Hermann (GroenLinks) concludeerde
dat, ondanks vooruitgang die wordt geboekt, nog een lange weg is te gaan naar
de situatie waarin gehandicapten daadwerkelijk in staat zullen zijn om op
menswaardige wijze zo goed en zo zelfstandig mogelijk in het maatschappelijk
leven te participeren. Daartoe is een voortvarende aanpak van de groeiende
wachtlijsten geboden. Wat wordt er gedaan aan de verontrustend lange wachttijden?
Uit de rapportage van het College voor de bouw van ziekenhuisvoorzieningen
maakte zij op dat meer gedifferentieerde bouw nodig is om gehandicapten goede
zorg te kunnen bieden. Hoe wordt hierin voorzien, hoe wordt dit
gefinancierd en wat is de tijdsplanning? Benieuwd was zij hoe extra zware
zorgwensen van de achterblijvers in de instellingen worden vervuld. Hoe wordt
voorzien in individuele zorgplannen en de daarbij behorende financiering,
vooral voor mensen met meervoudige handicaps? Hoe staat het met de financiering
van de indicatiestelling voor mensen met een complexe zorgbehoefte? Is die
voldoende ver gevorderd om deze taak te kunnen onderbrengen bij de RIO's?
Zij onderschreef geuite twijfel over de rol van het zorgkantoor in het regionaal
overleg.Hoe goed «community care» kan werken, had mevrouw Hermann
recent nog ervaren tijdens de Nederlandse atletiekkampioenschappen voor gehandicapten.
Dit is echter een uitzondering op de regel. De Federatie van ouderverenigingen
maakt zich ernstig zorgen over de financiering van deze aanpak. Hoe ziet de
staatssecretaris dit? Zij benadrukte dat blindengeleidehonden en sociale hulphonden
niet alleen goede instrumenten zijn om de zelfstandigheid van gehandicapten
te vergroten, maar ook een stukje kameraadschap bieden.Aandacht vroeg mevrouw Hermann voor de problemen van het theater voor
doven. Ondanks een waarderend oordeel van de Raad voor cultuur, dreigt deze
instelling geen subsidie te krijgen. Ten slotte gaf zij aan met het uitspreken
van een oordeel over de financiering van de diverse plannen te willen wachten
tot de behandeling van de in september verschijnende Zorgnota 2001.De heer Van der Vlies (SGP) constateerde dat
vraaggestuurde dienstverlening en vermaatschappelijking hoofdthema's zijn
in de gehandicaptenzorg. Waar mogelijk moeten kansen op dit terrein met voortvarendheid
worden benut. Zo drong hij aan op spoedige afronding van het lang lopende
proces van normering van zorgkwaliteit. In dat verband tekende hij bij het
pleidooi van mevrouw Lambrechts om aansluiting te zoeken bij de deugdelijkheidsvereisten
uit de onderwijssector aan dat dit pas mogelijk is als programma's van eisen
zijn geformuleerd en instellingen in staat zijn gesteld aan die eisen te voldoen.
Vanuit die visie is, met reeds lang geleden geformuleerde kwaliteitsdoelstellingen
als uitgangspunt, de afgelopen twaalf jaar in de zorgsector hard gewerkt aan
kwaliteitsverbetering. Uit financiële overwegingen was men gedwongen
om dit proces gefaseerd aan te pakken, maar zo langzamerhand begint het tijdstip
van afronding te naderen.Hoewel hij in grote lijnen de conclusies van het CTG-rapport over financiële
problemen bij instellingen kon volgen, wenste hij de verantwoordelijkheid
voor die problemen niet eenzijdig bij het management te leggen. Ook de staatssecretaris
moet in dezen een actieve rol spelen, omdat de kwaliteit van de zorg in gevaar
komt als de problemen niet worden opgelost. In dat verband pleitte hij voor
aanvaarding van zijn motie op stuk nr. 27 127, nr. 84. Dat dekking voor
deze motie zou worden gezocht bij middelen elders in de zorgsector waarvoor
reeds verplichtingen zijn aangegaan, bestreed hij. Vooruitlopend op voorziene
structurele dekking binnen de sector, wordt dekking voor de motie thans incidenteel
gezocht in de onderbesteding van werkgelegenheidsmiddelen bij andere ministeries
(Melkertbanen). Desgevraagd gaf ook hij aan zijn steun aan eventueel nog andere
in te dienen moties of amendementen op dit vlak, te laten afhangen van de
daarvoor aangevoerde dekking.Met zorg nam de heer Van der Vlies kennis van de alarmerende rapportage
van de inspectie over de zorg voor meervoudig gehandicapten. Hoe reageert
de staatssecretaris hierop? In dit verband stemde hij in met de extra terbeschikkingstelling
van blindengeleidehonden en bepleitte hij om ook hulphonden beschikbaar te
stellen aan mensen met een meervoudige handicap.Het PVB vond de heer Van der Vlies een creatieve oplossing voor het probleem
van de steeds langere wachtlijsten. In de visie van de Federatie van
ouderverenigingen functioneert het echter nog niet goed genoeg, omdat te veel
wordt uitgegaan van de systematiek van het PGB. Verwijzend naar een hem bekende
casus bepleitte hij om onnodige bureaucratie bij de verstrekking van voorzieningen
te voorkomen.Ten slotte sloot de heer Van der Vlies zich aan bij het pleidooi van de
heer Passtoors voor het behoud van expertise in het dovenonderwijs en de vraag
van mevrouw Kant over de financiering van het Landelijk centrum indicatiestelling.Antwoord van de regeringDe staatssecretaris gaf aan dat bij het aanpakken
van wachtlijsten de urgentie van de hulpvraag leidraad is, met dien verstande
dat absolute voorrang wordt gegeven aan de 11% van de gevallen waarvan in
de quick scan is gebleken dat de situatie onhoudbaar is. Groot belang hechtte
zij ook aan de hulpvraagverduidelijking die het mogelijk moet maken om eenvoudiger
sneller en ook zorgvernieuwender zorg aan te bieden. Doelstelling van de aanpak
van de wachtlijsten is een situatie waarin alle aanvragers binnen een bij
de indicatiestelling te bepalen aanvaardbare termijn geïndiceerde zorg
wordt aangeboden. Zo moet acute thuiszorg dan ook daadwerkelijk acuut worden
geleverd. Voor andere vormen van zorg geldt dat enige wachttijd aanvaardbaar
is, mits er perspectief is op het verkrijgen ervan. In overleg met Zorgverzekeraars
Nederland en andere partijen is geconcludeerd dat het begrip «aanvaardbare
termijn» wettelijk moet worden verankerd.Niet in alle gevallen is herindicatie van hulpvragers nodig. Naarmate
cliënten echter langer op een wachtlijst staan, neemt het belang van
herindicatie toe. Via hulpvraagverduidelijking kan de hulpvraag dan zeer specifiek
worden bezien en kan in het zorgaanbod beter worden ingespeeld op veranderde
omstandigheden. Tevens is op die manier de betrokkenheid van cliënten
bij het proces beter gewaarborgd. Bij het aanpakken van wachtlijsten zal er
ook bijzondere aandacht zijn voor mensen die thans als «second bestoplossing»
in een instelling verblijven maar graag op een andere plek geholpen willen
worden. Cliënten die dagbesteding in een bepaalde regio volgen, kunnen
zich in een andere regio vestigen als daardoor betere aansluiting op hun zorgvraag
wordt gerealiseerd. Dat schaarste thans veelal verhindert om uitvoering te
geven aan dit principe, erkende de staatssecretaris.Regionale aanjaagteams leveren ondersteuning aan alle partijen die betrokken
zijn bij de aanpak van wachtlijsten. Het bureau Twijnstra Gudde is belast
met de uitwerking van deze ondersteuningsfunctie. Ook ouder- en cliëntenorganisaties
kunnen gebruik maken van deze ondersteuningsfunctie.Bij het streven naar capaciteitsuitbreiding ligt de nadruk op zorgvernieuwing
en vooral op het PVB. Via toekenning van PVB's blijkt het binnen bestaande
instellingen mogelijk te zijn aan de zorgzwaarte van de cliënt gerelateerde
capaciteitsuitbreiding te realiseren. Ook is het PVB toereikend in situaties
van scheiding van wonen en zorg. Via het PVB kan capaciteit sneller worden
uitgebreid dan langs de traditionele weg, want daarvoor moeten de gebruikelijke
WZV-procedures worden doorlopen. Waar mogelijk wordt met inzet van de taskforce
gepoogd om deze procedures te versnellen. De schatting van het College voor
de bouw van ziekenhuisvoorzieningen dat voor een bepaald bedrag binnen tien
jaar voldoende capaciteit kan worden gebouwd om de wachtlijsten weg te werken
betreft slechts een specifieke vorm van capaciteit. Dit advies wordt betrokken
bij de aanpak van wachtlijsten, met dien verstande dat het beleid meer uitgaat
van de specifieke noden in de regio dan van een planmatige macroaanpak.Terecht houdt het PVB geen rekening met overheadkosten. Immers, het budget
volgt de cliënt. Verhuist deze vanuit een instelling naar elders, dan volgt alleen het zorgdeel van het budget en blijft het overheadgedeelte
bij de instelling.In de periode 1996–2000 hebben zeven instellingen ondersteuning
gevraagd bij het oplossen van financiële problemen. CTG-onderzoek bracht
aan het licht dat deze problemen veroorzaakt zijn door de combinatie van veranderingsprocessen,
gevolgen van een toenemende zorgzwaarte en verminderde greep van het management
op voornoemde processen. Nader onderzoek naar 75 instellingen die in 1999
melding maakten van exploitatietekorten, leverde op dat toenemende zorgzwaarte
hiervoor niet de doorslaggevende oorzaak is. Zorgwekkend is wel dat 23 instellingen
(16%) kampen met structureel negatieve exploitatieresultaten. Naar de achterliggende
oorzaken hiervan wordt nauwgezet onderzoek verricht. Mocht blijken dat de
aard van de populatie van deze instellingen en de daaraan verbonden zorgzwaarte
de oorzaak is, dan kan de persoonsvolgende bekostigingssystematiek een oplossing
bieden. Ook kan worden gedacht aan uitbreiding van mogelijkheden tot dagbesteding
als remedie voor toenemende werkdruk. In het licht van de totale problematiek
is het verheugend dat zeer binnenkort een intentieverklaring voor het tot
stand brengen van een Arbo-convenant in de zorgsector kan worden getekend.
Dat bij de aanpak van problemen bij instellingen de rol van het management
wordt bezien, is logisch, want het kan niet de bedoeling zijn dat de overheid
zonder meer opdraait voor de gevolgen van slecht management. In een onlangs
verschenen rapport over «good governance» in de zorgsector wordt
het belang van goed management onderkend en zijn de eisen die kunnen worden
gesteld aan raden van bestuur en raden van toezicht geëxpliciteerd. Ook
kunnen instellingen van elkaars ervaringen leren in benchmarkonderzoeken.De staatssecretaris voelde zich niet aangesproken door de publicatie van
vergelijkingen van feiten en cijfers uit verschillende sectoren, aan de hand
waarvan VGN tracht aan te tonen dat de sector gehandicaptenzorg financieel
tekort wordt gedaan. Niet alleen kloppen de vergelijkingen op diverse punten
niet, bovendien liggen achter cijfers verschillende oorzaken en situaties.
Beter is het om in te proberen een bepaalde sector geconstateerde problemen
gericht aan te pakken door middel van specifiek daarop gericht beleid.Van de door mevrouw Smits bedoelde misstand in een door haar bezochte
instelling was de staatssecretaris op de hoogte. Op korte termijn zal goedkeuring
worden verleend aan een plan om op het grondgebied van de instelling een nieuwe
wijk te bouwen waar naast bewoners van de instelling ook anderen komen te
wonen (omgekeerde integratie). Deze opzet is zo veelbelovend dat andere instellingen
via de woonzorgstimuleringsregeling zullen worden geprikkeld om ook deze weg
in te slaan. Immers, het biedt instellingen de mogelijkheid om de opbrengst
van de grondverkoop te investeren in zorg.Aangezien in de zorgsector de standaards voor professionele hulpverlening
zich snel ontwikkelen, is er in de Kwaliteitswet bewust voor gekozen instellingen
verantwoordelijk te maken voor de levering van zorg van voldoende kwaliteit.
In die dynamische wettelijke opzet bepalen beroepsgroepen welk niveau van
zorg maatschappelijk verantwoord is. In dat kader wordt gewerkt aan een kwaliteitsmodel
en beziet de inspectie op grond van ervaringen met kwaliteitstoetsing of normen
nader kunnen worden geëxpliciteerd zonder ze als zodanig in de wet vast
te leggen. Van zo'n meer expliciete beschrijving door de inspectie zal zeker
een normerende werking uitgaan. De staatssecretaris nam zich voor hierover
nader te overleggen met de inspectie en vervolgens met de sector afspraken
te maken over de wijze waarop deze normen in de praktijk vorm kunnen krijgen.
In het najaar wordt de Kamer hierover geïnformeerd. Dat normen niet wettelijk
zijn verankerd, betekent overigens niet dat de overheid machteloos is. Indien
de inspectie constateert dat zorg van onvoldoende kwaliteit wordt geleverd,
kan zij de staatssecretaris verzoeken de desbetreffende instelling
een aanwijzing te geven om terzake afdoende maatregelen te nemen. Van die
bevoegdheid is in de praktijk ook met succes gebruik gemaakt. In overleg met
MJA-partijen is verder besloten een kwaliteitsfonds in te stellen dat aanbieders
en cliënten in staat stelt samen te werken aan verdere ontwikkeling van
het kwaliteitsbeleid. Uit dit fonds wordt de Stichting perspectief gefinancierd,
die zich vooral richt op de kwaliteitstoets vanuit het oogpunt van de cliënt.Op basis van een gedegen programma wordt in een aantal regionale pilots
gewerkt aan de ontwikkeling van «community care». De pilots moeten
duidelijk maken aan welke voorwaarden op lokaal niveau moet worden voldaan
om «community care» te laten slagen. In het reguliere overleg
met de VNG zullen gemeenten erop worden aangesproken om oplossingen te bieden
voor problemen die in de pilots worden geconstateerd. Hoopgevend in dit kader
is dat steeds meer gemeenten de VN-standaard als uitgangspunt voor hun beleid
nemen.Naar aanleiding van eerdere aandrang van de zijde van de Kamer is de staatssecretaris
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bereid gebleken om, vooruitlopend op
een structurele wettelijke oplossing, financiële ruimte te creëren
voor het beschikbaar stellen van sociale hulphonden aan gehandicapten. Naar
aanleiding van kritiek van betrokkenen in het veld wordt thans gewerkt aan
aanpassing van plannen op dit punt.Aan het tot stand brengen van integrale indicatiestelling wordt hard gewerkt.
In dat kader moet opgebouwde deskundigheid op het gebied van gehandicaptenzorg
worden geïntegreerd in een nieuwe structuur. Wachtlijsten voor indicatiestelling
betreffen de verpleging en verzorging en niet de gehandicaptenzorg. Aan de
oplossing van knelpunten op dit gebied wordt gewerkt. In de rapportage over
de voortgang van de meerjarenafspraken is concreter dan tot nu toe aangegeven
wat er in de sector gehandicaptenzorg is gedaan met de extra beschikbaar gestelde
middelen. In 1999 is daarmee meer gerealiseerd dan gepland. Vastgehouden wordt
aan het beleid dat over de inzet van extra middelen resultaatgericht verantwoording
wordt afgelegd.Ten slotte zegde de staatssecretaris toe vragen over o.a. het behoud van
expertise in het dovenonderwijs en het voorkomen van onnodige bureaucratie
bij de verstrekking van voorzieningen schriftelijk te beantwoorden. Het belang
van het doventheater had zij al onder de aandacht van haar collega Van der
Ploeg gebracht.Nadere gedachtewisselingMevrouw Smits (PvdA) nam met interesse kennis
van de nadere uitleg over de dekking van de motie-Van der Vlies (27 127,
nr. 84) en spoorde haar collega's aan ook steun te geven aan moties van haar
fractie waarin wordt gepleit voor extra middelen om problemen in de zorgsector
op te lossen. Zo wordt het kabinet duidelijk gemaakt dat de Kamer hieraan
groot belang hecht. Het is dan aan het kabinet om daarvoor financiële
ruimte te creëren.Van de staatssecretaris vroeg mevrouw Smits nog of ernstig gehandicapten
bij de aanpak van de wachtlijsten voldoende aan bod komen. Waardering had
zij voor haar op het gebied van kwaliteitsnormering. Toch wenste zij er geen
genoegen mee te nemen dat men bij het voeren van beleid op dit punt afhankelijk
is van incidentele klachten die bij de inspectie worden gemeld. Misstanden
in instellingen, zoals door haar geconstateerd, moeten niet worden gedoogd
omdat er plannen liggen om op termijn verbeteringen aan te brengen. In die
situatie moet snel worden ingegrepen. Welk instrument staat daartoe ter beschikking?
Formulering van een wettelijke norm leek haar geboden. Dat de overheid er
niet automatisch toe overgaat om financiële nood van instellingen te
lenigen, kon mevrouw Smits billijken, maar zij kon zich niet aan de indruk
onttrekken dat er bij instellingen meer aan de hand is dan alleen
slecht management. Zij wenste op de hoogte gehouden te worden van onderzoek
hiernaar.Mevrouw Dankers (CDA) sloot zich aan bij het
pleidooi voor stringenter geformuleerde kwaliteitsnormen. Zou een oplossing
kunnen worden gevonden in het formuleren van basisrechten voor gehandicapten?
Met alleen het wegwerken van wachtlijsten voor meervoudig gehandicapten mag
niet worden volstaan. Er moet ook het nodige worden gedaan aan het verbeteren
van de zorgkwaliteit binnen de instellingen. Een alleen op de bekostigingssystematiek
gerichte aanpak volstaat niet. Bij de vaststelling van de kwaliteit van de
zorg in instellingen moet ook de benutting van de totale capaciteit worden
betrokken. Zijn consumenten betrokken bij het overleg over wat moet worden
verstaan onder redelijke termijnen?De heer Passtoors (VVD) nam met instemming
kennis van het beleid gericht op hulpvraagverduidelijking, maar tekende hierbij
aan dat dit alleen zinvol is als daarna ook snel adequate zorg kan worden
aangeboden. Verder moeten RIO's goede en eerlijke voorlichting verstrekken
over PGB en PVB. Onduidelijk blijft of sociale hulphonden op grond van de
AWBZ kunnen worden verstrekt. Een nadere toelichting vroeg hij nog op de mogelijkheden
voor omgekeerde integratie, op de wijze waarop een objectieve indicatiestelling
wordt gegarandeerd, op de mogelijkheden om in het komend jaar de werkdruk
verder naar beneden te brengen en op de andere dan wettelijke taken van de
indicatiecommissie.De heer Van der Vlies (SGP) sloot zich aan
bij pleidooien voor aandacht voor de positie van meervoudig gehandicapten.
Wanneer is resultaat van het nadere overleg over de verstrekking van hulphonden
te verwachten? Ten slotte pleitte hij voor een integrale beleidsbrief waarin
de staatssecretaris als coördinerende beleidspersoon op dit gebied een
integrale visie op «community care» uiteenzet.De staatssecretaris verzekerde dat ook meervoudig
ernstig gehandicapten volledig zullen profiteren van de aanpak van wachtlijsten.
In het overleg met MJA-partners is een bedrag van 9 mln. gereserveerd voor
de aanpak van specifieke zorgvragen van meervoudig complex gehandicapten.
Inmiddels is er een advies over een zodanige organisatie van de ondersteuning
dat de kwaliteit van de zorg voor deze groep beter wordt. Zij zegde toe de
Kamer nader te informeren over het beleid op dit punt.Dat het kwaliteitsbeleid niet afhankelijk mag zijn van bij de inspectie
gemelde incidenten onderschreef de staatssecretaris. De concreet ter sprake
gekomen misstand in een bepaalde instelling is door de inspectie gedoogd,
omdat er concrete plannen voor andere huisvesting zijn. Ware dit niet het
geval geweest, dan had een aanwijzing wellicht in de rede gelegen. Uitgangspunt
blijft dat instellingen zelf verantwoordelijk zijn voor het leveren van zorg
van voldoende kwaliteit. Zij kondigde aan dat de Kamer binnenkort een brief
zal ontvangen over de aanpak van knelpunten bij de vormgeving van de Wet gelijke
behandeling gehandicapten.Gebleken is dat consumenten tot nu toe niet waren betrokken bij het overleg
over de vraag wat onder «redelijke termijnen» moet worden verstaan.
Overlegd wordt hoe in deze omissie alsnog kan worden voorzien.Gezien hun functie kunnen sociale hulphonden niet via de AWBZ worden verstrekt.
In een aantal gemeenten worden dergelijke honden met gebruikmaking van de
WVG verstrekt. Dit probleem kan aan de orde komen in de na de zomer te voeren
discussie over het interdepartementaal beleidsonderzoek WVG.Het kabinet is vast voornemens om in het kader van het arbeidsmarktbeleid
alles te doen om te bereiken dat er in de diverse sectoren voldoende mensen
zijn om het werk te verrichten. Middelen voor een derde tranche
in dit beleid zullen echter eerst beschikbaar moeten komen, voordat ze kunnen
worden verdeeld.Voor een aparte beleidsbrief over «community care» voelde
de staatssecretaris niet. Beter leek het haar om naar aanleiding van de in
het najaar te verwachten NIZW-rapportage over dit onderwerp het beleid gericht
verder vorm te geven.De voorzitter van de commissie,EssersDe griffier van de commissie,TeunissenXNoot1Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Swildens-Rozendaal (PvdA),
ondervoorzitter, Bijleveld-Schouten (CDA), Middel (PvdA), Rouvoet (RPF/GPV),
Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Oudkerk (PvdA), Rijpstra (VVD), Lambrechts
(D66), Essers (VVD), voorzitter, Dankers (CDA), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman
(VVD), Passtoors (VVD), Eisses-Timmerman (CDA), Arib (PvdA), Spoelman (PvdA),
Hermann (GroenLinks), Kant (SP), Gortzak (PvdA) Buijs (CDA), E. Meijer (VVD),
Van der Hoek (PvdA), Blok (VVD), Atsma (CDA).Plv. leden: Van 't Riet (D66), Rehwinkel (PvdA), Eurlings (CDA), Apostolou
(PvdA), Schutte (RPF/GPV), Van Gent (GroenLinks), Noorman-den Uyl (PvdA),
Weekers (VVD), Ravestein (D66), Örgü (VVD), Van de Camp (CDA), Schimmel
(D66), Terpstra (VVD), Udo (VVD), Visser-van Doorn (CDA), Duijkers (PvdA),
Smits (PvdA), Harrewijn (GroenLinks), Marijnissen (SP), Belinfante (PvdA),
Ross-van Dorp (CDA), O.P.G. Vos (VVD), Hamer (PvdA), Cherribi (VVD), Th.A.M.
Meijer (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24170-57.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl