Rijksbegroting van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij voor het jaar 1997; Verslag algemeen overleg op 6 november 1996 over de wereldvoedselconferentie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25000-XIV, nr. 41

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

20-12-1996

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25000-XIV nr. 41

02-12-1996

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de bewindsliedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25000-XIVToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 45 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 000 XIVVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (XIV) voor het jaar
1997nr. 41VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 2 december 1996De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 heeft op 6 november 1996 overleg gevoerd met minister Van Aartsen
van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking
over de wereldvoedselconferentie.Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Bukman (CDA) zei dat het hoog tijd is dat vervolg wordt
gegeven aan de Wereldvoedselconferentie van 1974. Dit is een goed initiatief
van de directeur-generaal van de FAO, want het fundamentele probleem van de
voedselzekerheid verdient een dergelijke aanpak. Hij heeft een goed uitgangspunt
gekozen door te pleiten voor een conferentie met zoveel mogelijk regeringsleiders,
staatshoofden en politiek-invloedrijke mensen. Het resultaat van de conferentie
in 1974 was, ondanks alle committeringen, immers niet echt geweldig.Voedselzekerheid begint met voedselproductie, zo vervolgde de heer Bukman.
In Rome staan vooral de verantwoordelijkheden van overheden ter discussie,
maar het beleid moet de private sector ruimte bieden voor een optimale voedselproductie
en een zo groot mogelijke bijdrage aan de voedselzekerheid. Gezinnen, families,
buurten en dorpen hebben daarbij allen een taak, evenals coöperaties,
distributeurs en organisaties die proberen marktprocessen te beïnvloeden.De overheid speelt hierbij natuurlijk ook een rol: zij moet zorgen voor
een goede fysieke infrastructuur opdat de productie de consument kan bereiken.
Maar zij moet er in de eerste plaats voor zorgen dat prioriteit wordt gegeven
aan de landbouw, want daar heeft het in de afgelopen jaren vaak aan geschort,
ook in landen met een voedseltekort. Omdat de wereldmarkt werd gedomineerd
door overschotten en dus door lage prijzen konden regeringen van deficitlanden
hun tekorten gemakkelijk aanvullen; zij zagen daarom geen reden de productie
in eigen land te stimuleren. Onder invloed van de herziening van het landbouwbeleid
in enkele industriële landen en de Europese gemeenschap wordt de wereldmarkt
geleidelijk aan minder overbelast en zullen de prijsniveaus stijgen. Dit maakt
het des te noodzakelijker dat regeringen van deficit landen ervan worden doordrongen dat zij de eigen voedselproductie in goede
banen moeten leiden. De heer Bukman stelde tot zijn voldoening vast dat de
Nederlandse regering deze redenering volgt.Het streven naar duurzame landbouw verdient steun, maar zal het voedselvraagstuk
op de korte termijn eerder verzwaren dan verlichten, omdat «sustainable
agriculture» en «low input agriculture» op korte termijn
leiden tot lagere producties. Hoe denkt de regering over die negatieve effecten
van een in beginsel goed streven? Welke verwachtingen heeft zij van genetisch
gemodificeerde gewassen en producten? Ook al vinden velen dit een slechte
zaak, genetische modificatie kan op korte termijn wel positieve invloed hebben
op de productie, zo meende hij.Voedselhulp is het sluitstuk van de voedselzekerheid. De Verenigde Staten
maken nogal eens bezwaar tegen voedselhulp aan landen waarvan het regime hen
niet welgevallig is. Hoe kan hierin verandering worden gebracht? Voedselhulp
is humanitaire hulp waarbij politieke overwegingen op de achtergrond moeten
blijven, aldus de heer Bukman. In dit kader herinnerde hij eraan dat tijdens
een conferentie in Caracas afgelopen zomer is gesproken over de vraag of bij
de implementatie van het recht op voedsel ook een soort «code of conduct»
moet worden vastgelegd voor de handel in agrarische producten om de negatieve
invloed van onterechte politieke overwegingen op de voedselzekerheid in bepaalde
landen te ondervangen. De angelsaksische wereld lijkt hier weinig voor te
voelen, maar in de Europese Unie (EU) is wel over deze mogelijkheid gesproken.
Welke verwachting hebben de bewindslieden hiervan?Omdat de onderhandelingen over de slotverklaring al vrijwel zijn afgesloten,
is het nu al tijd te spreken over de «follow-up», temeer omdat
de «follow-up» van de conferentie in 1974 bepaald niet tot de
verbeelding spreekt. Wie is verantwoordelijk voor die «follow-up»?
Is dat de FAO en, zo ja, hoe is dan de verhouding tot de andere organisaties
van de VN? Zijn er in EU-verband al gedachten geformuleerd over het vervolg
van de conferentie? Welke initiatieven kan Nederland daartoe nemen tijdens
zijn voorzitterschap van de Unie? Zullen de ministeries van Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij (LNV) en voor Ontwikkelingssamenwerking (OS) samen werken aan
het Nederlandse vervolg op de conferentie? Welke rol is hierbij weggelegd
voor de Landbouwuniversiteit Wageningen? Verwacht de regering dat er bij de
bevordering van de voedselzekerheid op langere termijn een rol is weggelegd
voor Wageningen?De heer Keur (VVD) wees erop dat in de notitie de vraag wordt
gesteld waarom er twintig jaar na de Wereldvoedselconferentie in 1974 nog
steeds zo veel mensen ondervoed zijn, ook al is er genoeg voedsel voor alle
mensen op de wereld. Het is schrijnend dat de wereldgemeenschap er kennelijk
niet in slaagt het voedsel daar te brengen waar het nodig is. Veel erger nog
is de constatering dat er, zowel op nationaal als internationaal niveau geen
politieke besluitvorming plaatsvindt. Het is een brevet van onvermogen van
de politiek dat besluiten meestal niet worden vertaald in wet- en regelgeving
en dat wet- en regelgeving niet of nauwelijks worden geïmplementeerd.Hij vond het vreemd dat de onderhandelingen over conceptactieplannen en
slotverklaringen al zijn afgesloten voordat conferenties beginnen. Waartoe
dienen die conferenties dan nog?De heer Keur kon zich vinden in de opstelling van de Nederlandse regering,
maar vond dat zij onvoldoende antwoord geeft op de vraag wat de FAO doelgericht
zou kunnen doen. De conflicten in de wereld rechtvaardigen de vraag hoe mensen
die elkaar naar het leven staan, ooit een behoorlijke voedselproductie van
de grond kunnen krijgen. Over dertig jaar zal de wereldbevolking naar verwachting
verdubbeld zijn. Hij betwijfelde of al die mensen gevoed kunnen worden. Nederland
is maar een stipje op de landkaart en het is de vraag wat het
kan bijdragen aan dit wereldomvattend probleem. Het kan in ieder geval de
eigen kennis over landbouw en voedselproductie overdragen aan landen die daarvoor
openstaan en waar politieke stabiliteit heerst. Verder kan het erop aandringen
dat het voedselvraagstuk op niveau van regeringsleiders en ministers steeds
opnieuw aan de orde wordt gesteld om de besluitvorming te beïnvloeden.De bevordering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en een open wereldmarkt
zal de mensen die nu honger lijden ten goede komen. Alleen daar waar de economie
op gang wordt gebracht, kan de voedselvoorziening op gang komen en daarmee
de voedselzekerheid. Zolang landen worden afgeschermd of weggestopt, zal die
ontwikkeling niet van de grond komen. De heer Keur vroeg of de bewindslieden
zijn mening delen.Ten slotte vroeg hij wat er zal gebeuren na deze conferentie. Welke verwachting
heeft de regering van de «follow-up»?De heer Woltjer (PvdA) vroeg waarom de voedselnotitie zo laat
is verschenen. De Kamer heeft er pas een week de beschikking over, terwijl
de conferentie al volgende week begint. Het lijkt erop dat deze gezamenlijke
notitie van de ministeries van OS en van LNV nogal wat voeten in de aarde
heeft gehad, terwijl die samenwerking van wezenlijk belang is.De aandacht van de publieke opinie voor de wereldvoedseltop is beperkt.
De vele belangrijke conferenties en topbijeenkomsten van de afgelopen jaren
hebben blijkbaar een zekere vermoeidheid opgeroepen. In een artikel in de
Financial Times van oktober jl. wordt opgemerkt dat de «UN-summit is
not been taken seriously». Het is aan de politici ervoor te zorgen dat
die opmerking niet bewaarheid wordt, want het voedselvraagstuk is een zeer
schrijnend probleem. De regering kiest in haar notitie voor een brede aanpak,
omdat voedselzekerheid vraagt om een oplossing van veel verschillende problemen.
Hij verwachtte echter niet dat met de beoogde verdubbeling van de voedselproductie
in de komende 30 jaar de honger de wereld uit zal zijn.Het coherentieartikel van het VN-verdrag is een essentieel element. Hoe
denkt de minister voor OS dit in het vervolg van de wereldvoedseltop handen
en voeten te geven? De heer Woltjer wees op het NAR-advies waarin concrete
suggesties worden gedaan voor initiatieven die in het kader van het Nederlandse
voorzitterschap van de EU zouden moeten worden ontplooid om tot implementatie
van dit artikel te komen.Liberalisatie en marktwerking zijn geen panacee voor alle problemen. Hij
herinnerde aan een uitspraak van de minister van LNV dat zijn beleid weliswaar
is gericht op liberalisatie en marktwerking, maar dat hij zich bewust is van
de plicht de zwakkeren te beschermen die daarvan het slachtoffer kunnen worden.
Daarmee verwoordde hij de mening van de Kamer. Ook op internationaal vlak
hebben liberalisatie en marktwerking negatieve gevolgen; hoe minder ontwikkeld
een land, hoe kwetsbaarder het is voor liberalisatie. Ook die verantwoordelijkheid
moet worden onderkend en uitgesproken.De nationale regeringen moeten meer verantwoordelijkheid nemen, maar hebben
daarbij wel steun nodig, want er wordt nogal wat van hen gevraagd. Europa
moet hen een helpende hand bieden. Prijsstabilisatie is daarbij een essentiële
factor. De heer Woltjer herinnerde aan de belangrijke gevolgen van de invoering
van het GOB in de jaren vijftig, ook al heeft het later de nodige kritiek
opgeroepen. In hoeverre is het mogelijk een vergelijkbaar beleid in landen
met een voedseltekort te bevorderen?Hij erkende dat de hervorming van internationale organen zal bijdragen
aan de oplossing van de problemen, maar vreesde dat dit ellenlange discussies
zal oproepen. Wat staat de regering hierbij voor ogen?De Wereldvoedseltop is bedoeld om het wereldvoedselvraagstuk weer op de
politieke agenda te krijgen. De oplossing komt in de «follow-up» aan de orde. Omdat hij meende dat daarbij ook een rol voor de Kamer
is weggelegd, stelde hij voor regelmatig, bijvoorbeeld eenmaal per jaar, met
de regering van gedachten te wisselen over het vervolg dat zij geeft aan de
afspraken.De heer Stellingwerf (RPF) stelde vast dat het voedselvraagstuk
vooral kwetsbare mensen en samenlevingen treft. De wereldvoedseltop richt
zich op hun levensvoorwaarden en methodes van landbouw die consequenties kunnen
hebben voor de toekomst. Het is goed dat met deze top de samenhang in het
beleid wordt benadrukt: het gaat niet alleen om voedsel, maar ook om de bereikbaarheid
ervan en alles wat daar tussen zit. Ook de uitgangspunten zijn goed: de voedselproductie
moet worden verdubbeld, de productie moet duurzaam verlopen en er moet worden
gestreefd naar consensus over de vraag hoe de voedselzekerheid kan worden
vergroot. Het is de vraag of dit zal lukken. Ziet de regering dit als een
morele inspanningsverplichting?Hij onderschreef de zeven verplichtingen die in de notitie worden beschreven.
Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om hoe die verplichtingen worden uitgewerkt.
De notitie straalt optimisme uit en dat is hard nodig om nog iets te kunnen
bereiken en op termijn tot verbetering te komen, maar als rijke landen weigeren
te investeren in de oplossing van het wereldvoedselvraagstuk, zal er over
tien jaar weinig zijn veranderd.De stukken beogen weliswaar impliciet een integraal voedselbeleid, maar
geven niet aan hoe dit kan worden bereikt. Zo wordt ervan uitgegaan dat de
productie duurzaam zal verlopen, maar wordt niet of nauwelijks gesproken over
de mogelijkheden die de biologische landbouw biedt, ook voor landen die aan
het begin van de productie staan. Natuurlijk is voedselzorg de eerste zorg,
maar het zou een gemiste kans zijn niet vanaf het begin aandacht te schenken
aan de biologische landbouw. Wil de regering dit aspect op de top aan de orde
stellen?Waarom wordt er niet meer aandacht besteed aan de watervoorziening die
toch van wezenlijk belang is voor de voedselproductie? Ook de betekenis van
andere natuurlijke hulpbronnen verdient meer aandacht.De regering kiest voor het stimuleren van marktmechanismen, maar met een
open oog voor mogelijke negatieve repercussies. De heer Stellingwerf vond
dit een evenwichtige benadering. De ontwikkelingslanden zijn zo kwetsbaar,
zij hebben bescherming nodig in het proces van de voortgaande liberalisering
en mondialisering. Overigens vroeg hij of liberalisering niet te zeer als
een feit wordt gezien.Ook de genetische manipulatie blijft onderbelicht. Zijns inziens moet
het accent niet worden gelegd op de potentiële mogelijkheden van dit
proces, maar juist op de gevaren die eraan kleven. In het Westen is de discussie
over de kaders van de genetische manipulatie van voedingsgewassen volop gaande.
Een massale invoering van genetisch gemanipuleerde gewassen zal de lokale
boeren volstrekt afhankelijk maken van de grote westerse concerns die hen
ontwikkelen. Naast dit maatschappelijk gevaar, is het de vraag of genetisch
gemanipuleerde gewassen in biologisch opzicht wel gewenst zijn.Het is goed dat de regering oog heeft voor het belang van steun aan lokale
organisaties en bilaterale hulp. Dit is effectieve steun die leidt tot een
maximale participatie en die tegenwicht biedt aan te zeer multilateraal en
globaal denken.Ten slotte onderstreepte de heer Stellingwerf de optie van het Europese
areaal als een buffer voor de wereldmarkt.Mevrouw Vos (GroenLinks) zei dat de cijfers het belang van
de wereldvoedseltop onderstrepen: 800 miljoen mensen zijn chronisch ondervoed
en 200 miljoen kinderen hebben een structureel tekort aan bouwstoffen, nodig
voor hun groei. Deze problemen worden niet zozeer veroorzaakt door een tekort
aan voedsel, maar door de verdeling ervan. De integrale benadering
die de inzet is van deze top, verdient steun: vermindering van armoede, het
opvoeren van de voedselproductie en een vermindering van de aantasting van
natuur en milieu, maar het is vreemd dat het kennelijk geen geld mag kosten.
Is dat wel reëel? Investeringen in duurzame plattelandsontwikkeling,
onderzoek, voorlichting, ontwikkeling van nieuwe technieken e.d. zijn immers
dringend nodig. Volgens het FAO-rapport «The state of food and agriculture»
is de buitenlandse hulp voor versterking van de landbouw in ontwikkelingslanden
in de afgelopen jaren zowel als onderdeel van de totale ODA-hulp als in absolute
bedragen afgenomen. Moet die trend niet worden gekeerd?Het is schrijnend dat de politieke besluitvorming tekort schiet voor de
oplossing van dit probleem. Mevrouw Vos vroeg of het aan de oplossing zou
bijdragen als de wereldvoedseltop een recht op voedsel formuleert en dit recht
vervolgens in de verschillende typen besluitvorming wordt geïmplementeerd.Zij stemde in met de opmerkingen in de nota over de armoedebestrijding
in het algemeen, de bevolkingsparticipatie en het gebruik van bestaande kennis
en vaardigheden. Ook het uitgangspunt van het behoud van de natuurlijke draagkracht
van de aarde en de aanpak van de onrechtvaardige verdeling van rijkdom en
armoede hadden haar instemming. De vraag is natuurlijk wel hoe deze uitgangspunten
zullen worden uitgewerkt. De regering wijst op het grote verschil tussen de
westerse consumptiepatronen en die elders in de wereld en op het grote beroep
dat Nederland doet op buitenlandse landbouwgronden. Zal zij deze punten aan
de orde stellen tijdens de top? Zal zij erop wijzen dat hierin verandering
moet worden gebracht om tot een eerlijker verdeling van voedsel en grondstoffen
over de wereld te komen? Vindt zij bijvoorbeeld dat er minder vlees moet worden
gegeten?Mevrouw Vos sloot zich aan bij de opmerkingen over de biologische landbouw.
De relatie milieu–voedselproductie is sowieso van groot belang; 30%
van het landbouwareaal is immers al ongeschikt voor de landbouw. Zij drong
erop aan dat meer nadruk wordt gelegd op dit punt. In een rapport van het
Landbouwkundig ETC-adviesbureau wordt aangegeven dat 30 van de 42 Afrikaanse
landen in hun eigen voedselbehoeften zouden kunnen voorzien landen met biologische
productiemethoden. Waarom wordt dit traject niet sterker aangezet? Ook het
aansluiten bij de kennis en technieken van de lokale bevolking is van groot
belang. Zij sloot zich verder aan bij de zorg die is uitgesproken over de
mogelijke gevolgen van genetische manipulatie.De rol van vrouwen blijft wat onderbelicht in de notitie. Wel onderkent
de regering hun wezenlijke bijdrage aan de landbouwproductie. Het is een goed
initiatief om 20% van de ontwikkelingshulp te besteden aan basisvoorzieningen.
Een belangrijk deel daarvan zou moeten worden besteed aan activiteiten gericht
op vrouwen.De armoedeproblematiek is een van de belangrijke oorzaken van de wereldvoedselproblematiek.
De arme landen zien zich voor de taak gesteld onderwijsvoorzieningen, gezondheidszorg
en infrastructuur op te zetten en worden aan de andere kant in hulpprogramma's
gedwongen tot het aflossen van hun schulden en aanpassingen. Hoe kan hierin
verandering worden gebracht?Mevrouw Vos was het ermee eens dat de liberalisering van de handel de
nodige nadelen met zich meebrengt, zeker voor de armste bevolkingsgroepen.
Hun voedselzekerheid is op dit moment absoluut niet gewaarborgd. Daarvoor
moet er meer gebeuren. Aan de compensatiemaatregelen die in WTO-verband zijn
afgesproken voor de betrokken landen, moet op de conferentie voluit aandacht
worden geschonken, opdat een krachtig signaal uitgaat naar de WTO.De heer Ter Veer (D66) zei dat hij na lezing van de notitie
moest constateren dat de regering op een aantal vragen geen antwoord geeft. Waarom ontbreekt de tweede wereld in deze notitie? Waarom is er geen
alinea gewijd aan de klemmende vraag waarom het Rusland nog steeds niet lukt
de eigen populatie te voeden? Waarom wordt er niet ingegaan op het bewaren
van voedsel nadat het eenmaal is geoogst of op het bewerken van voedsel? Waarom
staat er niets in de notitie over distributie? Zonder infrastructuur en transportfaciliteiten
is er immers nog steeds geen voedselzekerheid. Waarom wordt niet ingegaan
op de verwachting dat de wereldbevolking in de eenentwintigste eeuw, zeker
in de derde wereld, overwegend in steden en megasteden gehuisvest zal zijn,
terwijl het voeden van de groeiende stedelijke bevolking een probleem apart
is?Verder miste hij een bespiegeling op grondgebruik annex voedselproductie.
Hij maakte daarbij onderscheid naar vijf hoofdcategorieën: zuigelingenvoeding
(het woord melk komt nergens voor in de notitie), basisvoedsel, luxe voedingsmiddelen,
gewassen die op de markt worden verhandeld (cacao, tabak, koffie, thee), en
vezels en brandstoffen. Op basis van dit onderscheid kan worden nagegaan hoe
deze categorieën met elkaar concurreren en wie binnen een land de grondgebruiksrechten
toedeelt. Dan zou ook duidelijk worden of en hoe de harde valuta die de handel
in marktgewassen oplevert, (voor een deel) worden geïnvesteerd in de
productie van basisvoedsel. Bespiegelingen over het (fiscale) regime en de
vraag of er sprake is van «good government» zijn natuurlijk in
de eerste plaats een zaak van een land of regering, maar verdienen ook een
plaats in een notitie ter voorbereiding van besprekingen over de productie
van voedsel voor een steeds groeiende wereldbevolking, zo meende de heer Ter
Veer.Hij sloot zich aan bij de opmerkingen over liberalisatie en prijsstabilisering.
Zou de FAO geen grotere taak moeten krijgen in het mondiale politieke spel,
opdat het samen met Wereldbank en IMF een «Dritte im Bunde» zou
kunnen vormen? Thans worden landen die in grote monetaire problemen verkeren,
bezocht door een krachtige delegatie van Wereldbank en IMF die ingrijpende
maatregelen voorstelt; maatregelen die ongetwijfeld bijdragen aan verbetering
van de wisselkoersverhoudingen, maar waarmee de voedselzekerheid niet is gediend.
Deelt de regering de mening dat de FAO hierbij een rol moet worden toebedacht?Tot zijn teleurstelling stelde hij vast dat de politiek bitter weinig
aandacht heeft voor het wereldvoedselvraagstuk. De bestudering van de geschiedenis
stemt ook weinig hoopvol. Toen in 1850 in Ierland de resistentie tegen aardappelziekte
werd doorbroken, ontstond er hongersnood die leidde tot epidemieën en
vervolgens tot migratie. Diezelfde gang van zaken manifesteert zich nog dagelijks
op verschillende plaatsen in de wereld. De geschiedenis leert ook dat de politiek
in 1850 onvoldoende en chaotisch reageerde en onderling strijdige maatregelen
uitvaardigde. Ook daarin is nog geen verandering gekomen, zo besloot de heer
Ter Veer. Het antwoord van de bewindsliedenDe minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij bestreed
dat het voedselvraagstuk «en marge» zou worden behandeld. De Nederlandse
regering heeft in de voedselnotitie nog eens duidelijk gemaakt wat haar ambities
zijn voor de wereldvoedseltop en de «follow-up» ervan. Een van
de belangrijkste prioriteiten is de rol die nationale overheden spelen bij
de oplossing van het voedselvraagstuk. Een andere belangrijke prioriteit is
de armoedebestrijding. Het beleid is gericht op het ontwikkelen van sociale
vangnetten, het aanpakken van het armoedevraagstuk op huishoudniveau en op
het in sommige opzichten herontdekken van de landbouw en het platteland om
de trek naar de steden en de verstedelijking tegen te gaan. Dit vraagt om
investeringen in het onderwijs en de gezondheidszorg. Het 20/20-initiatief
is daarvan een belangrijke uiting. Voorts moet er een verbinding worden gelegd
tussen dit vraagstuk en een aantal andere agenda's, bijvoorbeeld met de discussie
in het kader van Agenda 21, het streven naar een geïntegreerde en duurzame
landbouw en het behoud van agro-biodiversiteit. Ook bij de hervorming van
het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet aandacht worden besteed aan het
wereldvoedselvraagstuk. Ten slotte verdient de rol die de vrouw speelt bij
de voedselproductie blijvend aandacht.De ontwikkeling van duurzame landbouw draagt weliswaar een zeker risico
in zich voor de voedselproductie op korte termijn, maar moet vooral op de
langere termijn worden beoordeeld, zo vervolgde de minister. Een te groot
accent op niet-duurzame landbouwmethoden om op korte termijn in de vraag naar
voedsel te voorzien, levert enorme problemen op voor de toekomst. De verzilting,
ontbossing en ontregelde waterhuishouding in veel landen dwingt ertoe dat
van stonde af aan wordt gewerkt aan en met duurzame landbouwmethoden. In de
nota is daarom sprake van geïntegreerde gewasbescherming waarmee wordt
beoogd teeltkundige en biologische beschermingsmaatregelen in gang te zetten.
Het zou vreemd zijn de ontwikkeling van deze methoden in het Westen buiten
beschouwing te laten als de landbouw in mondiaal opzicht aan de orde wordt
gesteld. Bij duurzame landbouw hoort ook een geïntegreerd nutriëntenbeheer.
Naast de mogelijkheden van productieverhoging door het gebruik van kunstmest,
moeten vooral ook de mogelijkheden van het gebruik van organische mest worden
onderzocht en betrokken bij de oplossing van het voedselvraagstuk in de derde
wereld.De EU wil voortbouwen op de in 1990 geformuleerde gedragscode voor voedselhulp
die basisregels bevat voor de coördinatie onder donoren en de analyse
van hoeveelheidsvraagstukken. De EU heeft voorgesteld in OECD-verband een
wereldomvattende gedragscode ingang te doen vinden.Hij onderschreef de gedachte jaarlijks met de Kamer van gedachten te wisselen
over de voedselsituatie in de wereld om te bezien welk vervolg aan de conferentie
wordt gegeven en welke rol Nederland daarbij kan vervullen. De «follow-up»
van dergelijke conferenties is immers van wezenlijk belang. De Nederlandse
regering is er geen voorstander van de FAO een exclusieve rol toe te bedelen
in de «follow-up» van deze conferentie, maar acht het in plaats
daarvan nodig dat ook de andere «agencies» en instellingen van
de VN een taak krijgen. Dit is een gevoelig thema om in FAO-verband ter sprake
te brengen, maar hij hoopte dat het zal lukken in de «follow-up»
te komen tot een integratie van de diverse onderdelen van de VN.De Landbouwuniversiteit Wageningen heeft een vooraanstaande positie opgebouwd.
In de nota over de kennisinfrastructuur wordt onder meer opgemerkt dat Wageningen
in de komende jaren zijn mogelijkheden op dit terrein verder moet accentueren
en dat het kennispotentieel ook mondiaal moet worden aangewend. Het wereldvoedselvraagstuk
is een geweldige uitdaging voor Wageningen en het kenniscomplex waartoe ook
de DLO-instituten moeten worden gerekend.Het heeft inderdaad geruime tijd geduurd voordat de voedselnotitie is
uitgebracht. De samenstelling vroeg de nodige tijd, niet alleen omdat de notitie
vrij revolutionair van karakter is, maar ook omdat de regering rekening wilde
houden met de voorbereiding elders van de wereldvoedseltop. De minister bestreed
dat er sprake zou zijn van een gebrekkige samenwerking tussen het ministerie
voor OS en zijn ministerie, integendeel zelfs. Hij beaamde dat de discussie
met de Kamer nu op een laat moment komt, maar de inzet van de Nederlandse
regering ter voorbereiding van de onderhandelingen op deze top stond op tijd
vast.Bij het streven naar liberalisatie moet vanzelfsprekend rekening worden
gehouden met de kwetsbare positie waarin de ontwikkelingslanden zich bevinden.
Dit betekent dat er geen sprake kan zijn van een liberalisatietendens
«tout court». In de WTO-overeenkomst is voorzien in vormen van
marktbescherming voor ontwikkelingslanden en in de mogelijkheid bepaalde sectoren
zelfstandig en met een zekere bescherming te kunnen ontwikkelen. Dit geldt
ook voor de landbouwsector. Van de minst ontwikkelde en voedselimporterende
landen worden in het kader van deze overeenkomst geen reducties verwacht.
De minister was het ermee eens dat er daarnaast positief beleid nodig is en
versterking van de instituties in de betrokken landen. Een van de «objectives»
die de wereldvoedseltop zal moeten opleveren is dat ook het nationale beleid
en vormen van prijsstabilisatie van groot belang zijn voor de betrokken landen.De vraag of de Nederlandse regering een morele verplichting in dit kader
voelt, antwoordde hij bevestigend. Daar mag het echter niet bij blijven; wat
telt zijn de concrete activiteiten in de «follow-up».Een bufferbeleid in het kader van de EU blijft van groot belang.Dezelfde voorzichtigheid die in het Nederlandse en Europese handelsbeleid
aan de dag wordt gelegd als het gaat om genetisch gemodificeerde gewassen,
moet worden gehanteerd in de besprekingen over het wereldvoedselvraagstuk.
Omdat de genetische modificatie zo'n breed front bestrijkt, kan niet in het
algemeen worden gezegd of het een goede of slechte ontwikkeling is.De regering is van mening dat de hervorming van de rundvleessector in
Europa niet alleen nodig is vanwege de problemen die zich aftekenen in de
sector en de gevolgen van de BSE-crisis, maar ook omdat de veranderde voedselpatronen
in West-Europa daarom vragen. De minister voegde hieraan toe dat hij tegenstander
is van «dumping» in derdewereldlanden.Omdat bij de samenstelling van de voedselnotitie prioriteit is gegeven
aan de ontwikkelingslanden, komt de tweede wereld er niet in ter sprake. De
problematiek van Rusland is van een geheel andere orde en vraagt om brede
investeringen in de Russische landbouweconomie.Het distributievraagstuk heeft sinds de wereldtop in 1974 nog niets aan
actualiteit ingeboet. In het kader van de prioriteitstelling voor deze top
is het echter niet als hoofdthema aangewezen.Terecht wordt gewezen op de verschillende categorieën van de landbouw
die bij de uitwerking van de top een rol moeten spelen. Vraagstukken als grondgebruik,
grondrechten en grondpolitiek zijn echter vooral thema's van nationale regeringen.De minister voor Ontwikkelingssamenwerking stelde vast dat
de Kamer de voedselnotitie accepteert als de basis voor het regeringsbeleid
inzake voedselzekerheid.Tijdens een recent bezoek aan Burkino Faso bleek welke goede resultaten
daar worden geboekt met geïntegreerde gewasbescherming en geïntegreerd
nutriëntenbeheer als basiselementen van investering in bodembescherming.
In de notitie wordt hoge prioriteit gegeven aan duurzame landbouw. Het is
niet waar dat duurzame landbouw op korte termijn nadelige effecten heeft op
de voedselproductie, omdat er meer wordt geïnvesteerd in duurzaamheid
dan in productie. Uit Nederlands onderzoek dat op grote schaal wordt gestimuleerd
en wordt uitgevoerd door de Landbouwuniversiteit Wageningen blijkt dat het
investeren in bodembescherming ook op korte termijn frappante resultaten oplevert.
Ook in grotere landen als China en in Azië wordt geprobeerd de voedselproductie
door middel van duurzame landbouw te verhogen. In een groot aantal landen
waaronder India wordt succes geboekt met de nadruk op het gemengde bedrijf,
op verbetering van de bodem, op een niet al te vreemde combinatie van mestproducten
en op de mogelijkheden van de lokale productie. Talloze internationale organisaties,
inclusief de Wereldbank, trekken lering uit de ervaringen van de afgelopen
jaren en zien de noodzaak van investeringen in duurzaamheid. Die wetenschap
levert ook een belangrijk argument op in het pleidooi tegen grootschalige irrigatie die op de lange duur vaak leidt tot een zodanige daling van
de grondwaterspiegel dat de duurzaamheid wordt aangetast. In plaats daarvan
moeten landbouwtechnieken komen die in het verleden hun waarde hebben bewezen.
Concrete en aan onderzoek ontleende ervaringen wijzen op de uitgebreide mogelijkheden
die duurzame landbouw biedt. Daarnaast moet worden geprobeerd het beleid te
beïnvloeden, niet alleen van de betrokken landen, maar ook van de internationale
organisaties. Dit is een van de speerpunten van de Nederlandse inzet tijdens
de wereldvoedseltop.De minister zei dat hij bij internationale liberalisatie van landbouwmarkten
in de eerste plaats denkt aan de afbraak van het Europese protectionistische
beleid. Om de mogelijkheden voor de productie van voedsel- of andere gewassen
te kunnen vergroten, moeten ontwikkelingslanden voldoende kunnen verdienen
voor de financiering van de eigen importen, hetzij van voedsel, hetzij van
middelen voor de agrarische productie.Terecht is gewezen op het feit dat de ontwikkelingslanden prioriteit moeten
geven aan de landbouw. De wereldvoedselconferentie in 1974 heeft dit niet
kunnen bereiken. De ontwikkelingslanden hebben de uitkomsten niet als zodanig
vertaald en de andere landen hebben die uitkomsten niet vertaald in voldoende
middelen. Het aanpassingsbeleid was gericht op verbetering van het marktmechanisme,
maar de liberalisatie heeft geleid tot een zodanige verhoging van de voedselprijzen
in ontwikkelingslanden dat de sociale grens is bereikt. Maar nu wordt misschien
weer teveel aandacht geschonken aan doelgerichte actie en vangnetten voor
de armere consument, het mag er niet toe leiden dat lokale boeren de stimulans
tot productie wordt ontnomen. Als liberalisatie er bovendien toe leidt dat
de prijs van de middelen voor de landbouwproductie zoals krediet, kunstmest,
water en werktuigen stijgt, kunnen de boeren zich die niet veroorloven en
kunnen zij ook niet meer produceren. De economische en sociale grenzen van
de liberalisatie verdienen dus net zoveel aandacht als de ecologische grenzen.
Liberalisatie kan ertoe leiden dat boeren marginale gronden uitputten om tot
een hogere productie te komen en dat zij gronden niet langer laten braakliggen.
Dit heeft desastreuze gevolgen voor de voedselproductie op langere termijn.
Daarom moet tijdens de conferentie worden benadrukt dat liberalisatie wenselijk
is om te komen tot hogere productie, maar ook dat die productie duurzaam moet
zijn en niet mag leiden tot verslechtering van de situatie. De voorwaarden
waaronder liberalisatie een positieve uitkomst kan hebben, gericht op betere
productie en de beschikbaarheid van voedsel, zijn van groot belang, ook conceptueel.De minister wees erop dat hij in een toespraak naar aanleiding van de
voedselnotitie specifieker is ingegaan op de voedingskwestie, onder meer op
de betekenis van borstvoeding die nu vaak wordt ondergewaardeerd in het voedselvraagstuk.Hij achtte het wenselijk niet alleen verslag uit te brengen over de conferentie
maar ook aan te geven welke betekenis de uitkomsten hebben voor het Nederlandse
beleid opdat de regering daarop kan worden aangesproken. Overigens heeft zij
al een consequentie getrokken door het percentage van de hulpverlening gericht
op de plattelandsontwikkeling (inclusief voedselproductie) stelselmatig te
verhogen en daarbij bovendien de milieuhulp te betrekken. Hopelijk levert
«Rome» nog meer resultaten op die in concreet beleid kunnen worden
vertaald. Dit geldt bijvoorbeeld voor onderzoeksvoorstellen waarbij, zo mag
worden gehoopt, de specifieke Nederlandse instellingen, met name Wageningen,
kunnen worden betrokken.De minister beaamde dat de regering van mening is dat de internationale
organisaties teveel langs elkaar heen praten. Zij streeft daarom naar een
situatie waarin door hervorming en fusie van dit soort overlegorganen een
krachtiger FAO ontstaat met een werkelijk moderne kijk op het voedselvraagstuk
als zodanig. Hij benadrukte dat er geen sprake mag zijn van hervorming omwille
van de hervorming. De discussie over de hervorming van het VN-systeem is echter
volop gaande en een van de problemen is dat de «special agencies»
langs elkaar heenwerken en koninkrijkjes op zichzelf zijn. Door een gebrek
aan coördinatie komen dezelfde onderwerpen in verschillende fora tegelijkertijd
aan de orde. De hervorming van de FAO kan niet los worden gezien van de hervorming
van het totale VN-systeem. De Nederlandse regering heeft haar opvattingen
daarover in het overleg in EU-kader naar voren gebracht.Het is een misverstand dat de uitvoering van de voornemens niets zou mogen
kosten. In de notitie wordt echter opgemerkt dat er geen nieuwe organisaties
of financieringsinstrumenten moeten worden geïntroduceerd. Bij vorige
grote conferenties is vaak uitvoerig gediscussieerd over een nieuw fonds,
maar kwam een beter gebruik van bestaande instrumenten, fondsen en organen
niet aan de orde. De voorzitter van de commissie,BlauwDe griffier van de commissie,Coenen XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), voorzitter,
Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, M.M.H. Kamp (VVD), Smits (CDA), Reitsma
(CDA), Huys (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Ter Veer (D66), Van Zijl (PvdA),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Aiking-van Wageningen (groep-Nijpels), Woltjer (PvdA),
Schuurman (CD), Augusteijn-Esser (D66), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M.B. Vos (GroenLinks),
Van Waning (D66), Keur (VVD), O.P.G. Vos (VVD), Passtoors (VVD) en Th.A.M.
Meijer (CDA). Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Remkes (VVD), Bijleveld-Schouten (CDA), Biesheuvel (CDA), Van Gijzel
(PvdA), Liemburg (PvdA), Hoekema (D66), M.M. van der Burg (PvdA), Verspaget
(PvdA), Verkerk (AOV), Dijksma (PvdA), Poppe (SP), Jorritsma-van Oosten (D66),
Gabor (CDA), Leerkes (Unie 55+), De Cloe (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Doelman-Pel (CDA), Cornielje (VVD), Verbugt (VVD), H.G.J. Kamp (VVD) en Beinema
(CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25000-XIV-41.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl