Adoptie; Brief regering; Stand van zaken overkomst Haïtiaanse adoptiekinderen
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141089
 2009-2010
 
 31 265
 Adoptie
 
 
 
 
 Nr. 
 33
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 18 februari 2010
 
 In mijn brief van 19 januari jl. (Kamerstuk 31 265, nr. 30)
over de komst van Haïtiaanse adoptiekinderen informeerde ik u, mede namens
de minister voor Jeugd en Gezin, over de stand van zaken met betrekking tot
de versnelde toelating van Haïtiaanse adoptiekinderen in Nederland. In
deze brief bericht ik u, mede namens de minister voor Jeugd en Gezin, over
het feitelijk aantal kinderen dat naar Nederland is gekomen en over de daarbij
inmiddels getroffen en nog te treffen noodzakelijke jeugdbeschermingsmaatregelen,
alsmede over de geboden nazorg aan deze kinderen en de aspirant-adoptiefouders.
 Algemeen
 Op de lijst van 109 kinderen die ik in mijn eerdere brief noemde, waren
ook de drie kinderen opgenomen van wie in een later stadium helaas moest worden
vastgesteld dat zij tijdens de aardbeving zijn overleden, samen met hun Nederlandse
adoptiefouders. Daarnaast zijn er twee kinderen door hun biologische moeder
in het kindertehuis opgehaald en is er één kind toegevoegd aan
de lijst. Hierdoor zijn er uiteindelijk 105 kinderen daadwerkelijk naar Nederland
gekomen. Naar omstandigheden maken de 105 kinderen het goed. Twee kinderen
zijn na aankomst in Nederland opgenomen geweest in het ziekenhuis wegens uitdrogingsverschijnselen.
Zij zijn inmiddels weer uit het ziekenhuis ontslagen en naar hun aspirant-adoptiefouders
teruggekeerd. Eén kind is in Curaçao in het ziekenhuis opgenomen
geweest en inmiddels ook in Nederland gearriveerd.
 
 Ook de veertien kinderen die op verzoek van mijn betrokken Luxemburgse
collega zijn meegevlogen, zijn goed aangekomen in Luxemburg.
 De stand van zaken betreffende de adoptieprocedure van
de Haïtikinderen
 Alvorens in te gaan op de afhandeling van de adoptieprocedure van de kinderen
in Nederland, is het van belang om op te merken dat de Haïtiaanse wet-
en regelgeving geen «sterke» adoptie kent, waarbij de oorspronkelijke
familiebanden met de biologische ouders worden verbroken. In Haïti wordt
alleen een «zwakke» adoptie uitgesproken, die op basis van Nederlandse
weten regelgeving kan worden omgezet in een «sterke» adoptie.
 
 Zoals ik in mijn eerdere brief heb aangegeven, heb ik drie groepen kinderen
onderscheiden die voor versnelde toelating in aanmerking kwamen. Deze indeling
is op basis van de informatie van de Nederlandse vergunninghouders tot stand
gekomen. Ook veel beschikbare informatie over deze kinderen in Haïti
is meegekomen. Dit kan betekenen dat niet altijd alle relevante documenten
aanwezig zijn voor de verdere afhandeling van de adoptieprocedures. De adoptie
zal plaatsvinden volgens de in Nederland geldende procedures op basis van
de beschikbare dossiers uit Haïti en de dossiers van de vergunninghouders
en na consultatie van de Haïtiaanse autoriteiten. Dit vergt maatwerk
en zal uiterst zorgvuldig gebeuren, waar nodig in nader overleg met de Haïtiaanse
autoriteiten zodat de adoptieprocedure voor de verschillende groepen kinderen
zorgvuldig kan worden afgehandeld.
 
 Hieronder ga ik in op de stand van zaken met betrekking tot de afhandeling
van de adoptie- en verblijfsrechtprocedure van deze groepen.
 a. kinderen waarvan de adoptieprocedure inmiddels
nagenoeg was afgerond
 Groep 1 betreft uiteindelijk 53 kinderen ten aanzien van wie in Haïti
de adoptie is uitgesproken ten gunste van Nederlandse aspirant-adoptiefouders
en die naar Nederland zijn gekomen (drie kinderen van de oorspronkelijke 56
kinderen zijn met hun Nederlandse adoptiefouders in Haïti omgekomen).
Deze kinderen verbleven nog in Haïti in afwachting van de juiste uit-
en inreispapieren.
 Door de Nederlandse vergunninghouders was er voor deze kinderen reeds
een match gemaakt met geschikt bevonden aspirant-adoptiefouders. Deze matching
is door de Nederlandse Centrale autoriteit gecontroleerd en goedgekeurd. Tevens
heeft de Haïtiaanse rechter een uitspraak gedaan over de adoptie.
 Deze groep kinderen is direct geplaatst bij aspirant-adoptiefouders. Zoals
hiervoor al aangegeven geldt ten aanzien van deze groep dat er sprake is van
een «zwakke» adoptie. Dit impliceert dat het gezag berust bij
de aspirant-adoptiefouders.
 
 Om de verblijfsprocedure zo eenvoudig mogelijk te maken, ontvangen de
adoptiefouders een uitnodigingsbrief van de Immigratie- en Naturalisatiedienst
(IND) om een aanvraag tot verblijf in te dienen. De kinderen uit deze groep
kunnen in aanmerking komen voor een reguliere verblijfsvergunning op grond
van adoptie, met vrijstelling van het mvv-vereiste en het paspoortvereiste.
De aanvragen worden centraal afgehandeld door de IND zodat deze kinderen zo
spoedig mogelijk in het bezit komen van een verblijfsvergunning. Het is overigens
daarna aan de Nederlandse rechter om de «zwakke» adoptie te erkennen
en om te zetten in een «sterke» adoptie, waardoor de kinderen
met Nederlandse adoptiefouder(s) de Nederlandse nationaliteit verkrijgen.
 b. kinderen waarbij een matching heeft plaatsgevonden
 Groep 2 betreft 43 kinderen die al wel in Haïti waren gematcht met
aspirant-adoptiefouders. Voor deze voorgenomen adopties hebben zowel de Haïtiaanse
autoriteiten als de Nederlandse Centrale Autoriteit (CA) toestemming verleend.
De adoptie was echter op het moment van de aardbeving nog niet formeel bekrachtigd
door een Haïtiaanse rechter. Ook deze kinderen bevinden zich bij hun
aspirant-adoptiefouders.
 In overleg met de betrokken vergunninghouders, de Stichting Nidos (voogdij-instelling)
en de Raad voor de Kinderbescherming zal worden vastgesteld binnen welke termijn
en hoe de overheveling van het gezag aan de aspirant-adoptiefouders en de
daarop volgende adoptieprocedure van de betrokken kinderen in Nederland zorgvuldig
kan worden afgerond.
 
 In tegenstelling tot hetgeen in de brief van 19 januari aan uw Kamer
is gemeld, is in overleg met de Raad voor de Kinderbescherming besloten om
voor de kinderen uit de groepen 2 en 3 niet een tijdelijke, maar een voorlopige
voogdij aan te vragen. Dat is gedaan omdat bij een tijdelijke voogdij een
voogd formeel moet worden ontslagen en bij een voorlopige voogdij deze maatregel
na uiterlijk 3 maanden vanzelf eindigt. De voorlopige voogdij over deze groep
kinderen berust op dit moment bij Nidos. Deze organisatie heeft veel ervaring
met de voogdij over alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Na een wijziging
van de ministeriële regeling waarin de taken van Nidos zijn omschreven,
is Nidos bevoegd om ook voor deze specifieke groep kinderen de voorlopige
voogdij uit te oefenen. Deze voorlopige voogdij is uitgesproken voor de duur
van twaalf weken. Het streven is om de voogdij zo spoedig mogelijk op te dragen
aan de betrokken aspirant-adoptiefouders. Voor een zorgvuldige procedure wordt
ook contact gezocht met de Haïtiaanse kindertehuizen om na te gaan of
de biologische ouders terug willen komen op hun besluit om afstand van hun
kind te doen en welke termijn de biologische ouders daarvoor gegund zal worden
(de revocatieperiode). In overleg met de Haïtiaanse autoriteiten zal
ook worden bezien of zij akkoord gaan met het hanteren van de revocatieperiode
voor deze groep kinderen en de kinderen die tot groep 3 behoren.
 
 In afwijking van de gewone procedure voor een reguliere verblijfsvergunning
op grond van adoptie is de staatssecretaris van Justitie voornemens aan deze
kinderen een verblijfsvergunning op basis van haar discretionaire bevoegdheid
te verlenen, eveneens met vrijstelling van het mvv-vereiste en het paspoortvereiste.
De bijzondere omstandigheden als gevolg van de aardbeving in Haïti en
de humanitaire noodsituatie die daardoor is ontstaan nopen daartoe. Daarnaast
zijn de bijzondere omstandigheden gelegen in het feit dat de komende tijd
in nauwe samenwerking met de Haïtiaanse regering zal worden bezien hoe
de adoptieprocedure kan worden afgerond.
 
 Aangezien Nidos de voorlopige voogdij over deze groep kinderen uitoefent,
zal Nidos de verblijfsaanvraag bij de IND indienen. Ook deze aanvragen worden
door de IND centraal afgehandeld zodat deze kinderen zo spoedig mogelijk in
het bezit komen van een verblijfsvergunning. Als bovenstaande revocatieperiode
is verstreken en de aspirant-adoptiefouders belast zijn met het gezag, dienen
zij een aanvraag in te dienen om wijziging van de beperking van de verblijfsvergunning
in «voor verblijf ter adoptie», behalve in het geval dat het kind
voor de afloop van de geldigheidsduur van de verleende verblijfsvergunning
door een adoptie-uitspraak van de Nederlandse rechter het Nederlanderschap
heeft verkregen.
 c. Kinderen waarvoor nog geen matching heeft plaatsgevonden
 Groep 3 betreft negen kinderen voor wie al duidelijk was dat zij vóór
het tijdstip van de aardbeving voor adoptie in Nederland in aanmerking zouden
komen en met Nederlandse aspirant-adoptiefouders gematcht zouden gaan worden.
Ook deze groep staat onder voorlopige voogdij van Nidos. Deze kinderen zijn
door Nidos ondergebracht bij crisisopvangpleeggezinnen. Dit zijn gezinnen
die bereid zijn om tijdelijk kinderen op te vangen.
 Ten aanzien van deze groep is afgesproken dat de voogd de ontwikkeling
van het kind sinds zijn aankomst volgt en beschrijft ten behoeve van de vergunninghouder
die het kind uiteindelijk matcht met potentiële aspirant-adoptiefouders.
Alvorens de CA een beslissing omtrent deze matching kan nemen, is afgesproken
dat de Raad voor de Kinderbescherming in al deze zaken een onderzoek verricht
naar de geschiktheid van de aspirant-adoptiefouders om een kind in het gezin
op te nemen. De Raad voor de Kinderbescherming adviseert de CA hierover en
vervolgens neemt de CA een besluit over deze matching. Ook ten aanzien van
deze groep geldt dat in beginsel de eerste twaalf weken het gezag bij Nidos
blijft, ook al wordt binnen deze termijn gematcht. Dit is noodzakelijk omdat
duidelijk moet zijn dat in het land van herkomst geen ouders op hun beslissing
willen/kunnen terugkomen. Ik wil hier melden dat na de aardbeving en voor
het vertrek naar Nederland één moeder die in Haïti afstand
had gedaan van haar twee kinderen, op haar beslissing terugkwam en haar kinderen
heeft opgehaald uit het kindertehuis.
 
 Gezien de bijzondere omstandigheid waaronder deze kinderen naar Nederland
zijn gekomen, zijn afspraken gemaakt met de voorzitter van het Landelijk Overleg
Voorzitters Familiekamer (LOVF), de IND en de Nederlandse Vereniging voor
Burgerzaken om de juridische en administratieve consequenties voor de adoptieprocedure,
het verblijfsrecht en de inschrijving in de gemeenten op een zorgvuldige wijze
te regelen. De adoptiecommissie van het LOVF zal naar verwachting in maart
2010 ter zake een advies voorleggen aan het LOVF, met als doel eenheid van
rechtspraak ten aanzien van de adoptieprocedures te waarborgen.
 
 Ook aan deze kinderen kan een verblijfsvergunning op basis van mijn discretionaire
bevoegdheid worden verleend, met vrijstelling van het mvv-vereiste en het
paspoortvereiste om dezelfde redenen als genoemd bij groep 2. De procedure
is verder gelijk als genoemd bij groep 2, met dien verstande dat deze kinderen
nog gematcht moeten worden met aspirant-adoptiefouders.
 
 Zoals u kunt begrijpen uit bovenstaande beschrijving, zal in dit traject
nog een groot aantal beslissingen moeten worden genomen door de aspirant-adoptiefouders,
de Raad voor de Kinderbescherming, NIDOS, IND en de rechter. Mede afhankelijk
van deze beslissingen kunnen de aantallen kinderen in de verschillende groepen,
onderling wijzigen. Het belang van het kind zal bij de beslissingen altijd
leidend zijn.
 De nazorg in Nederland
 Door de minister voor Jeugd en Gezin, die verantwoordelijk is voor de
nazorg bij adoptie, zijn goede samenwerkingsafspraken gemaakt met de meest
direct betrokken organisaties over de verdere nazorg en hulpverlening voor
de kinderen en hun (aspirant-)adoptiefouders in Nederland. Dit betreft de
Stichting Adoptievoorzieningen (SAV), de Raad voor de Kinderbescherming, Nidos,
de vergunninghouders en het landelijk centrum voor vroegkinderlijke chronische
traumatisering (LCVT). Afgesproken is dat de SAV de coördinatie rondom
de nazorg op zich neemt. Aan de ouders en voogden is informatie
verstrekt over waar zij terecht kunnen met hun vragen. Op korte termijn zullen
de aspirant-adoptiefouders en de voogden bezocht worden om te bezien of er
zich specifieke vraagstukken voordoen met betrekking tot de zorg voor de mogelijk
getraumatiseerde kinderen uit Haïti.
 
 Door een goede en intensieve samenwerking met de meest betrokken medewerkers
van Buitenlandse Zaken, Defensie, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(via het Landelijk Operationeel Crisis Centrum), Jeugd en Gezin, de betrokken
adoptieorganisaties (vergunninghouders) en de hierboven genoemde (jeugd-)hulpverleningsorganisaties
is, ondanks de verschrikkelijke omstandigheden in Haïti, alles wat 6+te
organiseren was, zoals de reis, de aankomst en de eerste opvang van de Haïtiaanse
kinderen in Nederland, goed verlopen.
 Ook de vervolgprocedure zoals hierboven beschreven, geeft een goede en
intensieve samenwerking aan tussen de betrokken partijen, waardoor binnen
de bestaande wettelijke kaders mogelijkheden worden gevonden om tot een zorgvuldige
afhandeling van de adoptieprocedure te komen.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin