Mest- en ammoniakbeleid; Lijst van vragen en antwoorden over de notitie Mest- en ammoniakbeleid
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24445, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

11-12-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24445 nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam12345 en 23678910111213141516 en 1718 en 5719202122De kunstmestafzet voor gebruik in Nederland (Bron: LEI-CBS
statistieken) 232425262728 en 402930 en 313233343536373839 en 864041424344454647484950515253545556575859606162636465666768697071727374757677787980818283848586878889909192939495 en 9896979899100101102103104105106107108109110111112113114115116
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24445Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 110 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 445Mest- en ammoniakbeleidnr. 2LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 1 december 1995De vaste commissies voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij1 en voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer2 hebben een aantal vragen voorgelegd aan de regering over
de notitie Mest- en ammoniakbeleid.De minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij heeft deze vragen,
mede namens de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
beantwoord bij brief van 29 november 1995.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer
en Visserij,BlauwDe voorzitter van de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer,Versnel-SchmitzDe griffier van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en
Visserij,Hillen 1«De notitie bevat geen blauwdruk maar laat ruimte tot nadere
invulling»a) Kan aangegeven worden wat hier concreet mee bedoeld wordt?b) Hoe verhoudt deze zin zich met de uitspraak van de minister van
LNV dat het parlement geen of nauwelijks ruimte heeft tot wijziging? (blz.
3).a. Zie vraag 2.b. De uitspraak van de minister van LNV richtte zich op de hoofdlijnen
van het in het kabinet bereikte compromis. Naar de mening van het kabinet
is het voorliggende pakket evenwichtig en realistisch. Gezien het samenhangende
karakter van het pakket lijkt het lastig om op belangrijke onderdelen het
beleid ingrijpend aan te passen zonder het gehele bouwwerk aan te tasten.Het kabinet heeft ervoor gekozen om duidelijke en samenhangende kaders
te scheppen, waarbinnen op tal van punten ruimte is voor nadere invulling. 2Kan de regering aangeven wat bedoeld wordt met «ruimte tot
nadere invulling» in relatie tot het op pag. 15 meerdere keren genoemde
uitgangspunt «huidige inzichten»?Kunnen voorbeelden gegeven worden? (blz. 3)De notitie is een notitie op hoofdlijnen, die duidelijkheid wil bieden
voor de komende 10 à 15 jaar. Dit echter niet in de vorm van een blauwdruk,
waarbij er geen ruimte meer zou zijn voor nadere invulling.Op tal van punten is ruimte voor nadere invulling. Enige voorbeelden:
het fonds voor herstructurering, de AMvB-huisvesting, het aanvullend regionaal
ammoniakbeleid, de mineralenregulering voor een aantal plantaardige teelten
en de nadere invulling van de mineralenaangifte.Het bieden van duidelijkheid gebeurt onder andere door het vastleggen
van het normentraject tot 2008/2010. In de notitie is aangegeven dat daarbij
(uiteraard) uitgegaan is van de huidige inzichten. Wanneer zich de komende
jaren nieuwe inzichten aandienen dan zal bezien worden of en in welke vorm
dat gevolgen moet hebben. Daarbij zal het nu voorgelegde traject als ijkpunt
gehanteerd worden.Duidelijkheid dus, zonder de krampachtigheid van een blauwdruk. 3Welke andere sectoren belasten het milieu met fosfaat en stikstof
en in welke mate (percentages)? (blz. 5) ?De belangrijkste andere sectoren die het milieu belasten met stikstof
en fosfaat zijn de industrie en de rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's).
De verdeling van de belasting over de sectoren is voor het oppervlaktewater
als volgt (1995):  fosfaatstikstofRioolwaterzuivering27%20% Industrie33%5%Landbouw40%75%In de periode 1985 en 1994 zijn in de emissies naar het oppervlaktewater
de volgende wijzigingen opgetreden (uitgedrukt in kiloton/jaar): fosfaat19851994rwzi's134 industrie145 landbouw56totaal3215     stikstof19851994rwzi's4535 industrie188 landbouw155133totaal218176(Bron: RIZA; Voortgangsrapportage Integraal Waterbeheer en Noordzeeaangelegenheden
1994) 4Sinds 1987 is de omvang van de veestapel min of meer constant. Er
is een verschuiving opgetreden van melkvee naar vleesvee. Het aantal varkens
is ongeveer constant gebleven. De milieudruk veroorzaakt door de landbouw
is sinds 1985 afgenomen. (zie milieubalans)Wat is tegen die achtergrond de oorzaak van het toenemende mestoverschot?
(blz. 5)Het mestoverschot is de resultante van de mestproduktie en de mogelijkheid
om mest af te zetten (de zogenaamde plaatsingsruimte). De plaatsingsruimte
wordt bepaald door het aantal hectares en de hoeveelheid mest die per hectare
mag worden uitgereden. De hoeveelheid mest die per hectare mag worden uitgereden
(de gebruiksnorm) is stapsgewijze verlaagd. Bij iedere verlaging van de gebruiksnorm
ontstaat een spanning tussen de mestproduktie en de plaatsingsruimte die tot
uiting kan komen in de vorm van een landelijk mestoverschot. 5 en 23Er is gekozen voor de norm gve/ha (groot vee eenheden per ha). Hoe
zijn dieren anders dan melkkoeien te herleiden tot GVE en is een koe goed
voor een fosfaatproduktie van 41 kg P2O5?Hoe worden de verschillende diercategorieën – volwassen
en jong – berekend in de gve.? (blz. 12).Over de exacte invulling van de gve-norm heeft nog geen besluitvorming
plaatsgevonden. Besluitvorming vindt plaats in het kader van de uitwerking
van het mineralenaangiftesysteem. De invulling van de gve-norm zal in ieder
geval gebaseerd zijn op de fosfaatproduktie van de dieren. Discussiepunt is
nog in hoeverre de invulling medegebaseerd zal zijn op de stikstof- respectievelijk
ammoniakproduktie van de dieren. Vanwege uitvoerbaarheid en duidelijkheid
zullen de gve-normen forfaitair worden vastgesteld.Eén gve komt overeen met één melkkoe. Als de gve-norm
alleen gebaseerd wordt op de fosfaatproduktie komt één gve overeen
met 41 kg fosfaat. Wordt ook rekening gehouden met de stikstof- of ammoniakproduktie
dan kan dit meer of minder dan 41 kg zijn; de fosfaatproduktie wordt dan gecorrigeerd
voor de stikstof- of ammoniakproduktie. 6Kan de regering aangeven op basis waarvan de genoemde bemestingsadviezen
tot stand zijn gekomen?De bemestingsadviezen zijn tot stand gekomen op basis van (praktijk)onderzoeksresultaten
met de bedrijfseconomie als leidraad. Ze zijn vastgesteld nadat consensus
was bereikt met de voorlichtingsorganisaties en uitvoeringsorganisaties van
het bedrijfsleven, die de bemestingsadviezen in de praktijk toepassen. De
bemestingsadviezen worden regelmatig geactualiseerd en verfijnd op basis van
nieuwe inzichten. 7Deelt de regering de mening dat de afname van 30% kunstmest slechts
stoelt op bewustwording zonder dwang? (blz. 7)Naast bewustwording heeft vooral de verplichting tot emissie-arm mestuitrijden
en het uitrijden van mest vlak voor of in het groeiseizoen de benutting van
met name stikstof uit dierlijke mest verbeterd. Als gevolg daarvan is het
kunstmestgebruik verminderd. 8Kan het met 30% gedaalde kunstmestgebruik van de afgelopen jaren
worden toegespitst naar sectoren? Kan daarbij een uitsplitsing worden gemaakt
naar stikstofkunstmest, fosfaatkunstmest (en overige kunstmeststoffen)?In de akkerbouw zou in veel mindere mate een teveel aan (stikstof)-
kunstmest worden gebruikt gezien de produktkwaliteit. (blz. 7).In onderstaande tabellen is voor 1987/88 tot en met 1993/94 het kunstmestverbruik
in kg/ha cultuurgrond weergegeven voor het gemiddelde akkerbouwbedrijf en
het gemiddelde sterk gespecialiseerde melkveehouderijbedrijf. Hiermee is verreweg
het grootste deel van het agrarisch kunstmestgebruik in beeld gebracht: het gemiddelde akkerbouwbedrijf1978/881988/891989/901990/911991/92 1992/931993/94 138Stikstofmeststoffen,
herleid tot N173162157145142136136139Fosfaatmeststoffen, herleid tot P2O
579675951484539140Kalimeststoffen, herleid tot K2012611210196899475het gemiddelde sterk
gespecialiseerde melkveehouderijbedrijf1987/881988/891989/901990/911991/921992/931993/94 138Stikstofmeststoffen, herleid
tot N317313304270261258275 139Fosfaatmeststoffen,
herleid tot P2O544434431292727140Kalimeststoffen, herleid tot K2033342519131110(Bron: Bedrijfsuitkomsten in de landbouw LEI/DLO).Uit de tabel blijkt dat het kunstmestgebruik in de aangegeven sectoren
in vergelijkbare mate is gedaald.Tevens is af te leiden dat het stikstof-kunstmestgebruik in de akkerbouw
duidelijk lager ligt dan in de melkveehouderijsector. 9Kan aangegeven worden hoe hoog de verliezen aan stikstof en aan fosfaat
zijn in de akkerbouw, uitgesplitst naar bedrijven met de hoogste en bedrijven
met de laagste verliezen? (met bronvermelding en jaartal) (blz. 7) Volgens de Periodieke Rapportage 68–92 van LEI-DLO, Landbouw, milieu
en economie (november 1994), bedraagt het stikstofoverschot op de akkerbouwbedrijven
in 1992/1993 gemiddeld 173 kg per ha. De spreiding is echter groot. Bedrijven
in de klasse «zeer laag» overschot realiseren een overschot van
61 kg per ha; bedrijven «zeer hoog» hebben een overschot van 330
kg N per ha. Uit dezelfde studie blijkt dat het gemiddelde fosfaatoverschot
op de akkerbouwbedrijven circa 65 kg per ha bedraagt. Ook hier is de spreiding
groot: voor de klasse «zeer laag» is dit – 4,5 kg en
voor «zeer hoog» is dit 168 kg fosfaat per ha.Hierbij wordt opgemerkt dat in 1992/1993 hogere doseringsnormen golden
voor dierlijke mest dan nu het geval is. Een groter gebruik van dierlijke
mest leidt in de praktijk tot hogere verliezen. 10Tabel 2.2. Waarop slaan de procentcijfers bij het aandeel in de mestproduktie
en in het aandeel in het mestoverschot, op kubieke meters, op fosfaatproduktie
of op stikstofproduktie? (blz. 7)De procentcijfers in tabel 2.2 hebben betrekking op het aandeel in de
mestproduktie, resp. het aandeel in het mestoverschot uitgedrukt in kilogrammen
fosfaat. 11Rundveehouderij. Hoe groot is het gebruik van krachtvoer dat niet
op eigen bedrijf geproduceerd wordt? Wat is hiervan het gevolg voor de stikstof-
en voor de fosfaatbalans? (blz. 7)Het gebruik aan krachtvoer voor rundvee (incl. schapen en geiten) is uitgedrukt
in fosfaat momenteel 54 miljoen kg. De vastlegging en afvoer van fosfaat in
vlees en melk is 36 miljoen kg fosfaat. Dit betekent voor de fosfaatbalans
dat het overschot 18 (= 54 – 36) miljoen kg fosfaat is. Uitgaande van
1,2 miljoen ha gras- en maisland voert een veehouder gemiddeld 15 kg fosfaat
per ha meer aan uit krachtvoer dan hij afvoert met vlees en melk.Voor stikstof is het effect op de balans moeilijker in beeld te brengen
omdat hier sprake is van een wisselend aandeel van vervluchtiging. (Bron:
Werkgroep Uniformering Mestcijfers/IKC,RSP) 12Kan de stelling dat rundveehouderijbedrijven vrij eenvoudig schoon
kunnen produceren objectief feitelijk (evt. cijfermatig) onderbouwd worden?
(pag. 7)Grondgebonden rundveehouderijbedrijven kunnen vrij eenvoudig schoon produceren.
Belangrijke maatregelen in dat kader zijn o.a. voeren volgens het voeradvies,
bemesting met dierlijke mest maximaal tot aan het fosfaatadvies en geen mestaanvoer
van elders, emissie-arme aanwending van mest, mestaanwending in het groeiseizoen,
lagere jongveebezetting.In de stikstofdeskstudie is berekend dat op deze wijze bij 1,5 melkkoe
per ha grasland een stikstofverlies kan worden gerealiseerd van 180 kg en
bij 2,5 melkkoe per ha van 240 kg.In de deskstudies voor fosfaat en stikstof zijn maatregelen voor een efficiënter
omgaan met mineralen in de bedrijfsvoering omschreven. 13Rundveehouderij, varkenshouderij en pluimvee.Hoeveel afval uit de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie en uit
andere bronnen wordt als veevoer gebruikt? Zo mogelijk per diersoort? (Blz.
7/8). Waar het gaat om het gebruik van afvalstoffen in veevoeders betreft het
voornamelijk voeders voor varkens en rundvee. In pluimveevoeders worden nauwelijks
afvalprodukten verwerkt. Voor varkens en rundvee hebben we zowel met mengvoer
als met natte produkten te maken.In het mengvoer voor varkens en rundvee (totaal ca. 15 mln kg droge stof)
is ca. 10 mln kg droge stof afkomstig van afvalstoffen uit binnen- en buitenland.Afgezien van snijmais (produkten) die speciaal voor vervoedering worden
geteeld (ca. 11 mln ton), wordt nog 4 mln ton nat produkt afkomstig uit de
Nederlandse voedingsmiddelenindustrie vervoederd (bierborstel, aardappelstoomschillen,
bietenpulp etc). lets meer dan de helft hiervan gaat naar de rundveehouderij,
een kleine 2 mln ton naar de varkenshouderij. (bron: Cehave) 14Kan een nadere uitleg worden gegeven hoe de regering denkt te waken
voor overbemesting in de akkerbouw i.v.m. het afwentelingsmechanisme? (blz.
8 en blz. 18)Om te voorkomen dat de toenemende druk op de mestmarkt tot ongewenste
fosfaat- en stikstofverliezen bij het gebruik van dierlijke mest in de akkerbouw
leidt, wordt voor akkerbouwbedrijven een aanvoerregistratie en een aanvoernorm
voor dierlijke mest en overige organische meststoffen ingevoerd.Er zal worden gezorgd voor een adequate sanctie op eventuele overschrijding
van deze aanvoernorm in de vorm van een heffing welke zal aansluiten bij het
heffingensysteem van het MINAS. De hoogte van de heffing zal zodanig worden
gekozen dat een afnemer van mest hier geen economisch voordeel kan halen. 15Hoe verhoudt zich het uitgangspunt van een gedifferentieerde aanpak
tot het voornemen om een generieke gve-grens aan te brengen voor invoering
van een nieuw, verfijnd reguleringsinstrument? (blz. 11).Het centrale en algemeen geldende uitgangspunt is dat de aanpak zich in
eerste instantie richt op de bedrijven met de grootste milieurisico's.Hiervoor is één eenvoudige en doorzichtige systematiek gezocht.
Een globale maat voor de mate van milieurisico is gevonden in de veebezetting
per hectare.Met deze eenvoudige maat wordt onderscheid gemaakt tussen bedrijven die
wel aangifteplichtig zijn – en dus een zwaardere verantwoordingslast
hebben – en bedrijven die niet aangifteplichtig zijn.De bedrijven die aangifteplichtig zijn kunnen vervolgens kiezen tussen
een forfaire aangifte en een verfijnde aangifte. Daarmee wordt onderscheid
gemaakt op basis van de individuele bedrijfssituatie.De gedifferentieerde aanpak komt dus tot uiting in zowel het globaal onderscheiden
van risicogroepen als in de geboden keuzemogelijkheid voor aangifteplichtige
bedrijven.De gedifferentieerde aanpak heeft verder betrekking op het bieden van
de keuzemogelijkheid aan boeren om zelf te bepalen hoe de milieubelasting
wordt teruggedrongen. De overheid bepaalt de verliesnormen en de boeren bepalen
hoe ze die realiseren. Via het mineralenaangiftesysteem leggen ze daarover
verantwoording af. 16 en 17Is met het oog op de praktische uitvoerbaarheid van het beleid overleg
gevoerd met het bedrijfsleven over het tot stand komen van dit beleid en het
uiteindelijk voorgestelde beleid (de onderhavige notitie)? Zo nee, waarom niet?Zo ja, wat is het aandeel van het bedrijfsleven bij het tot stand
komen van en het oordeel over het beleid? (blz. 11)Wordt het beleid als voldoende praktisch haalbaar en motiverend beschouwd?
(blz. 11)Het georganiseerde landbouwbedrijfsleven is uitdrukkelijk betrokken geweest
bij de voorbereiding van het voorgestelde beleid. Dit geldt met name waar
het gaat om de onderbouwing en consequenties van mogelijke verliesnormen voor
fosfaat en stikstof en de nadere uitwerking van het Mineralenaangiftesysteem
(MINAS). De praktische uitvoerbaarheid is hierbij steeds expliciet aan de
orde geweest.De keuzes, die op basis van de voorbereiding zijn gemaakt, zijn kort voor
de definitieve standpuntbepaling van het Kabinet aan het bedrijfsleven voorgelegd.Daarbij bleek dat het MINAS kan rekenen op grote steun. Over de afbakening
van de groep aangifteplichtige bedrijven wordt echter verschillend gedacht.
Door sommigen wordt uitbreiding van deze groep bepleit. Ook zijn grote groepen
voorstander van de introduktie van premies naast de heffingen om het systeem
meer motiverend te maken voor het behalen van een grotere milieuwinst.Ten aanzien van het herstructureringsfonds zijn bij gelegenheid van het
genoemde overleg afspraken gemaakt over de betrokkenheid van het landbouwbedrijfsleven
bij de nadere uitwerking. Een definitief oordeel van het landbouwbedrijfsleven
is daarvan afhankelijk.Met betrekking tot de gekozen verliesnormen is het standpunt van het georganiseerde
landbouwbedrijfsleven dat met name de fosfaatverliesnorm voor 2000 te streng
is. Daarnaast heeft het landbouwbedrijfsleven bezwaren tegen het nu reeds
vastleggen van het traject na 2000. Dit zou pas kunnen gebeuren als meer inzicht
bestaat in de technische haalbaarheid en de sociaal-economische consequenties,
die volgens hen nu nog slecht zijn te overzien. 18 en 57Wat vindt de regering, gezien de opvatting dat «goed gedrag»
gestimuleerd moet worden, van het voorstel van het CLM een premie uit te keren
aan de bedrijven die onder de norm produceren? (blz. 11)Waarom ziet de regering af van uitvoering van de motie, aangenomen
door de Tweede Kamer in december 1993, die verzoekt om in de uitwerking van
het mineralenaangifte-instrument naast heffingen ook premies te betrekken?Een belangrijk uitgangspunt is het voorkómen van teveel regellast
voor boeren en overheid. Invoering van een premiesysteem betekent dat een
veel grotere groep boeren een mineralenaangifte zal gaan bijhouden met alle
consequenties voor de uitvoering vandien.Wil een premiesysteem voldoende stimuleren, dan zal dat met aanzienlijke
bedragen gepaard moeten gaan. De premie dient dan immers hoger te zijn dan
de kosten van de maatregelen die nodig zijn om voor de premie in aanmerking
te komen.De dekking van de premies zal moeten worden opgebracht door de sector
(bijv. door een hogere heffing). Hierdoor worden diegenen, die moeten investeren
omdat ze nog boven de verliesnormen zitten, op extra hoge kosten gejaagd.
Het leidt dus tot het rondpompen van geld binnen de sector en het doet bovendien
wel een erg groot beroep op de solidariteit. 19Waarop is de stelling gebaseerd, «de bedrijven met de grootste
milieurisico's zijn in het algemeen gesproken de intensieve veehouderij- bedrijven».
(blz. 12).De intensieve veehouderijbedrijven hebben meer moeite om schoon te produceren
dan de extensieve bedrijven. De extensieve bedrijven kunnen door het benutten
van relatief goedkope maatregelen hun emissies aanzienlijk beperken.De intensieve bedrijven daarentegen moeten in het algemeen ook gebruik
maken van maatregelen die bedrijfseconomisch minder aantrekkelijk zijn. 20Hoe definieert de regering «de intensievere veehouderijbedrijven»
die de grootste milieurisico's veroorzaken? Wat is het aandeel van deze bedrijven
(als groep) in het totale fosfaat- en stikstofverlies in Nederland? (blz.
12)Met «de intensievere veehouderijbedrijven die de grootste milieurisico's
veroorzaken» worden de bedrijven bedoeld, die een zo hoge veebezetting
hebben dat er meestal sprake is van een mestoverschot. Het normale economisch
handelen is bij deze bedrijven een onvoldoende prikkel om kosten te maken
voor het opruimen van dit mestoverschot. Gezien de gekozen verliesnormen gaat
het tot 2002 om de bedrijven met een veebezetting die groter is dan 2,5 gve
per ha.Het preciese aandeel van deze bedrijven in het totale fosfaatverlies en
stikstofverlies is op dit moment niet kwantitatief aan te geven. 21Zal vrijstelling van bedrijven beneden een bepaalde veebezetting
van de verplichting een mineralenaangiftesysteem te voeren, niet tot allerlei
handhavingsproblemen leiden, zoals bedrijfssplitsingen en dergelijke? (blz.
12)Verwezen zij naar het antwoord op vraag 28 en 35. 22Gaat het bij de mestproblematiek «in essentie om de mineralenproduktie
per hectare» of om de mineralenaanwending per hectare? Hoe groot is
in Nederland de kunstmestindustrie per hectare? (blz. 12)Het beleid is erop gericht om op eenvoudige en heldere wijze onderscheid
te maken tussen bedrijven met veel en weinig milieurisico. Dit risico is in
het algemeen groter naarmate het bedrijf intensiever is; met name als de produktie
van mest de maximale aanwendingsmogelijkheden op het eigen bedrijf overschrijdt.
Een veebezetting uitgedrukt in het aantal dieren per hectare is een eenvoudige
en duidelijke maatstaf.Een overmatige mineralenaanwending leidt tot verliezen die voor het milieu
belastend zijn.In essentie zijn dus zowel de mineralenaanwending als de mineralenproduktie
per hectare beide bepalend voor de omvang van de mestproblematiek.Wat betreft de omvang van de Nederlandse kunstmestindustrie kan ik u meedelen
dat van de totale produktie ongeveer 75% wordt geëxporteerd.Ongeveer 25% wordt in eigen land afgezet. Bijgaande tabel geeft een overzicht
van de kunstmestafzet voor gebruik in Nederland. De kunstmestafzet voor gebruik in Nederland (Bron: LEI-CBS
statistieken) juli/juniStikstofmeststoffen herleid
tot NFosforzuurmeststoffen herleid tot P2O5Kalimeststoffen 
herleid tot K20  mln. kgkg/hamln.
kgkg/hamln. kgkg/ha 1985/86499.724881.340119.8591986/87504.025187.644104.952 1987/88458.222879.64097.8491988/89443.522186.343104.852 1989/90412.420676.13898.3491990/91400.019974.13794.147 1991/92391.819578.63992.8461992/93390  19774  3781.9411993/94*386  19766.43479.540* voorlopig cijfer 23Hoe worden de verschillende diercategoriëen – volwassen
en jong – berekend in de g.v.e.? (Blz. 12).Zie antwoord op vraag 5. 24Is overwogen de grens te leggen bij de omvang van bedrijven uitgedrukt
in gve's los van de oppervlakte? (blz. 12).De gve-grens heeft tot doel bedrijven met een beperkt potentieel milieurisico
vrij te stellen van onnodig belastende regelgeving. De invulling van de gve-grens
in het mineralenaangiftesysteem (MINAS) en de gve-grens in de AMvB Huisvesting
Veehouderij zijn gebaseerd op een milieurisico-benadering. De veebezetting
per hectare is een factor die in belangrijke mate bepalend is voor het potentiële
milieurisico van een bedrijf.Met betrekking tot MINAS houdt het potentiële milieurisico vooral
verband met de veebezetting per hectare, omdat deze bepalend is voor de omvang
van het mestoverschot op bedrijfsniveau. Bedrijven met veel dieren per hectare
zijn verplicht aan MINAS deel te nemen om na te kunnen gaan of het mestoverschot
op een verantwoorde wijze is afgezet en of de aanvoer- respectievelijk verliesnormen
niet zijn overschreden. Ook de gve-grens in de AMvB-Huisvesting Veehouderij is gebaseerd op de
veebezetting per hectare. Bedrijven met relatief veel grond kunnen op verschillende
manieren (veevoeding, emissie-arme mestaanwending, toepassing emissie-arme
stallen) aan de ammoniakeisen voldoen. Bedrijven met minder of geen grond
hebben deze keuze niet. Intensieve bedrijven zullen emissie-arme stallen moeten
toepassen om te voldoen aan de ammoniakeisen.Uit bovenstaande blijkt dat de veebezetting per hectare veel bepalender
is voor het milieurisico dan de omvang van de bedrijven. Daarom is niet overwogen
om de gve-grens los van de grond vast te stellen. 25Hoe groot moet het aantal gve's per bedrijf (los van de oppervlakte)
zijn indien ca. 25% van de veehouderijbedrijven buiten de verplichte mineralengifte
zouden moeten blijven? (blz. 12). Het antwoord op deze vraag is afhankelijk van de wijze waarop de gve-norm
wordt ingevuld. Uitgaande van een invulling van de gve-norm op basis van de
forfaitaire fosfaatproduktie (één gve=41 kg fosfaat) zou het
aantal gve's per bedrijf (Ios van de grond) op een niveau van 13 á
15 gve's (ca. 575 kg fosfaat) moeten worden gesteld om 25% van de bedrijven
buiten de verplichte mineralenaangifte te Iaten vallen. De forfaitaire fosfaatprodukties
van bedrijven zijn benaderd op basis van de ongecorrigeerde aangiftes 1994
bij Bureau Heffingen. 26Bestaat in het voorgestelde gve-scheidingssysteem voor hen die nu
buiten de verplichte mineralenaangifte vallen de mogelijkheid daar vrijwillig
aan mee te doen indien gekozen zou worden voor een systeem van heffen en belonen?
(blz. 12).In de Integrale notitie is aangegeven dat het beleid voor de komende jaren
primair is gericht op de groep bedrijven met de grootste milieurisico's. Alleen
de bedrijven boven de veebezettingsgrens worden aangifteplichtig in het kader
van het MINAS.De bedrijven onder de veebezettingsgrens blijven buiten het MINAS; een
vrijwillige deelname is in dit systeem niet voorzien.Gezien het feit dat niet is gekozen voor een systeem met premies, ligt
een dergelijke vrijwillige deelname ook niet erg in de rede. 27Hoe verhoudt zich de gekozen gve-grens met de in de EU wel genoemde
grens van 1.7 gve? (blz. 12).In EU-regelgeving en -beleidskaders wordt de gve-grens veelal als een
maximale veebezettingsgrens gebruikt. De gve-grenzen die in de Integrale Notitie
worden gehanteerd zijn alleen bedoeld om bedrijven te onderscheiden die verplicht
worden een mineralenaangifte bij te houden. Deze grenzen zijn nadrukkelijk
niet bedoeld als een maximale veebezettingsnorm. 28 en 40Wat betekent het voorgestelde scheidingssysteem (gve/ha) voor de
handhaafbaarheid van het mineralenaangiftesysteem? Neemt deze toe of af? (blz.
12).Is het niet wenselijk dat alle Iandbouwbedrijven met een mineralenaangiftesysteem
werken om de mineralenboekhouding voor de Nederlandse Iandbouw als geheel
sluitend te krijgen? (blz. 13)Eén van de uitgangspunten van de Integrale Notitie is geweest,
dat alleen regels worden gesteld waar dit strikt noodzakelijk is. De administratieve
Iastendruk binnen de Iandbouw is hoog en het beleid van het kabinet is erop
gericht deze druk, waar mogelijk, te verminderen. Voor het onderhavige beleid
betekent dit dat gekozen is voor een risicobenadering. Bedrijven met potentiële
milieurisico's worden verplicht aangifte te doen van hun mineralenmanagement.
Bedrijven met geringere risico's worden (voorlopig) van die verplichting vrijgesteld.De grens tussen aangifteplichtige- en niet aangifteplichtige bedrijven
is gebaseerd op de veedichtheid van bedrijven. Gekozen is voor een grens van
2,5 gve, wat omgerekend neerkomt op een produktie van ca. 100 kg fosfaat/ha.
NB: Op grond van de vigerende Meststoffenwet zijn bedrijven vanaf een produktie
van 110 kg/ha verplicht een mestboekhouding bij te houden. Uit handhavingsoogpunt heeft het uitzonderen van bedrijven de volgende
voordelen:– het systeem van de niet-deelnemende bedrijven is eenvoudiger;– controle op de naleving van de normen door niet-deelnemende bedrijven
brengt voor de overheid minder uitvoerings- en handhavingslasten met zich
mee.Door het (voorlopig) uitzonderen van niet-risicovolle bedrijven moet wel
voorkomen worden dat problemen van aangifteplichtige bedrijven met het sluitend
krijgen van de mineralenbalans worden afgewenteld op de bedrijven die die
niet onder MINAS vallen. Zou aan de Iaatste categorie geen regels worden gesteld
ten aanzien van het aanvoeren van mest van derden, dan zou het MINAS niet
goed sluitend zijn te krijgen. In die situatie zouden er onvoldoende tegengestelde
belangen bestaan tussen aangifteplichtige producenten en niet-aangifteplichtige
afnemers van dierlijke mest. Hierdoor zouden mesttransacties theoretisch buiten
de boeken kunnen blijven.Deze afwentelingproblematiek wordt met het opnemen van een aanvoerregistratie
en een aanvoernorm voor niet-aangifteplichtige bedrijven ondervangen. Bij
de uitwerking van de wetgeving zal aan dit aspect nadere aandacht worden besteed.Wij gaan er dan ook vanuit dat het uitzonderen van een categorie niet-risicovolle
bedrijven, door het stellen van nadere regels, neutraal uitwerkt op de handhaafbaarheid
van het MINAS-systeem. 29Bestaat enig inzicht in het kunstmestgebruik op de van mineralenaangifte
vrijgestelde bedrijven en zo ja, wat is dat? (blz. 12).Er zijn wel gegevens over het kunstmestgebruik in de verschillende sectoren.
Op dit moment ontbreken echter gegevens over het kunstmestgebruik van de categorie
bedrijven met een veedichtheid lager dan 2,5 GVE. 30 en 31Waarop is de gekozen grens van 2,5 gve gebaseerd?Hoeveel bedrijven (%) zijn op basis van deze norm verplicht mineralenaangiften
te doen? (blz. 12/13)Waarom wordt de gve-grens in 2002 verlaagd naar 2,0. Waarop is dit
gebaseerd en hoeveel bedrijven vallen dan onder de aangifteplicht? (blz. 12/13).Uitgangspunt bij de keuze voor de gve-grens, is geweest dat het reguleringsinstrumentarium
van de mineralenaangifte met de bijbehorende uitvoeringskosten, alleen zal
gelden voor bedrijven met een mestoverschot en bedrijven die vanwege de hoge
veebezetting potentieel hoge stikstofverliezen hebben. Dit zijn de varkens-
en pluimveebedrijven en de intensieve rundveebedrijven met een veebezetting
van 2 of meer gve per hectare.De mineralenaangifte wordt per 1998 ingevoerd. Vanwege de implementatielasten
van dit nieuwe reguleringsinstrumentarium is ervoor gekozen in de periode
1998 tot 2002 te beginnen met de meest milieu- risicovolle doelgroep met een
veebezetting groter dan de 2.5 gve per hectare.Door ervaringen in deze doelgroep te monitoren kan in de eerste jaren
na de introductie van het mineralenaangiftesysteem zonodig bijgestuurd worden
voordat een bredere implementatie plaatsvindt. Tot 2002 gaat het om ongeveer 35% van alle Iand- en tuinbouwbedrijven
en ongeveer 50% van de veehouderijbedrijven. In 2002 wordt de aangiftegrens
verlaagd tot 2 gve/ha. Daardoor zal een grotere groep aangifteplichtig worden.
Ten algemene kan worden opgemerkt dat de gemiddelde veebezetting daalt als
gevolg van de afname van de rundveestapel waardoor het percentage aangifteplichtigen
geleidelijk daalt. 32Welk beleid geldt voor bedrijven met een gve kleiner dan 1,5? Hoeveel
bedrijven zijn dit? (blz. 12/13).Voor de bedrijven met een veebezetting lager dan 1.5 gve/ha (en met een
veebezetting tussen 1.5 en 2.0/2.5 gve/ha) blijft een aantal basisregels gelden
nl. het emissie-arm mestuitrijden, de regels met betrekking tot het uitrijverbod
en de afdekverplichting voor mestsilo's.Voor deze bedrijven geldt verder een aanvoerregistratie en een aanvoernorm
voor dierlijke mest en overige organische meststoffen.Het beleid is er verder op gericht om via voorlichting en demonstratieprojecten
dergelijke bedrijven te stimuleren overmatig kunstmestgebruik vrijwillig terug
te brengen en het voermanagement te verbeteren. Onnodige verliezen, die veelal
ook bedrijfseconomisch nadeel opleveren, kunnen zo worden voorkomen.Als in 2005 blijkt dat bedrijven met een veebezetting tussen 1.5 en 2.0
gve/ha hun mineralenverliezen onvoldoende hebben teruggebracht met vrijwillige
maatregelen, zal bekeken worden of de veebezettingsgrens waarboven een mineralenaangifte
moet worden bijgehouden, moet worden verlaagd.Er zijn momenteel ca. 15 000 veehouderijbedrijven (21%) met een veebezetting
van kleiner dan 1.5 gve per hectare. Naar verwachting zullen in 2000/2002
ca. 18 000 veehouderijbedrijven (30%) een dergelijke veebezetting hebben. 33Wordt met de beperking van de deelname in voldoende mate aangesloten
bij het uitgangspunt om de omslag van generiek naar meer bedrijfsgericht beleid
zo volledig mogelijk te maken? (blz. 12/13).Het beperken van de deelname aan de mineralenaangifte is juist een voorbeeld
van het verlaten van de generieke aanpak. Niet iedereen krijgt te maken met
de mineralenaangifte en de daaraan gekoppelde fijnregulering, maar alleen
de bedrijven waar de grootste milieurisico's verwacht worden. 34Zal invoering van de gve-grens naar verwachting leiden tot verlaging
van de gve-bezetting op bedrijfsniveau, zodanig dat een (veel) groter percentage
bedrijven zich zal mogen beperken tot het basispakket en een mestaanvoerregistratie?
(blz. 13)De gve-grens, relevant voor het al dan niet verplicht meedoen aan het
mineralenaangiftesysteem (MINAS), zal naar verwachting niet of nauwelijks
tot gevolg hebben dat de gve-bezetting op bedrijfsniveau vermindert. De administratieve
inspanningen en de kosten van het bijhouden van MINAS zijn niet zodanig dat
dit een factor is die veehouders aanzet tot extensivering, zeker omdat ook
voor het forfaitaire spoor van de MINAS gekozen kan worden.De gve-grens in de AMvB-Huisvesting Veehouderij zal waarschijnlijk wel
een bepaalde vermindering van de gve-bezetting op bedrijfsniveau tot gevolg
hebben. Met name voor bedrijven die net boven de gve-grens zitten,
kan extensivering financieel aantrekkelijker zijn dan de toepassing van een
emissie-arme stal. 35Zal invoering van een gve-grens aanleiding geven tot ongewenst ontwijkgedrag,
zoals het splitsen van bedrijven? (blz. 13).Ongewenst ontwijkgedrag valt nooit geheel uit te sluiten. Bedacht moet
echter worden dat ook voor vrijgestelde bedrijven beperkingen (veebezetting,
aanvoernormen) gelden: van onaanvaardbare milieurisico's als gevolg van constructies
zal dan ook geen sprake zijn. Ook overigens zullen de voordelen van splitsing
naar verwachting niet zodanig zijn dat agrariërs snel bereid zullen zijn
de daarmee samenhangende nadelen voor Iief te nemen. Bij de nadelen valt te
denken aan de vereiste boekhoudkundige splitsing, de verplichting tot het
opmaken van afleveringsbewijzen bij afzet van mest naar de afgesplitste locatie
en de verlaging van het grondgebonden mestproduktierecht op het oorspronkelijke
bedrijf als gevolg van de met de splitsing gepaard gaande verkleining van
de oppervlakte grond van dat bedrijf (op de oorspronkelijke locatie kunnen
daardoor minder dieren worden gehouden). Het ligt overigens wel in de rede
om in het wetsvoorstel voor het mineralenaangiftesysteem een fraus-legis bepaling
op te nemen, om kennelijke constructies waarmee de doelstellingen van het
wettelijke systeem worden ondergraven aan te kunnen pakken. 36Kan de regering een overzicht geven van de totale oppervlakte en
locaties van uitspoelingsgevoelige gronden? (blz. 13)De uitspoelingsgevoelige gronden zijn vastgelegd op de zogenaamde «zandkaarten»
die als bijlage zijn gevoegd bij het Besluit gebruik dierlijke meststoffen
(Stbl 385, 1991). Het betreft hier voornamelijk zandgronden; het areaal bedraagt
in totaal circa 1,6 miljoen ha, hiervan ligt ca 0,3 miljoen ha onder bos of
natuur. 37Nu het mineralenaangiftesysteem (MINAS) gekozen is als basis voor
dit beleidsonderdeel, is de vraag van de handhaafbaarheid uitermate actueel.Fraudegevoeligheid ook bij dit systeem is prominent aanwezig, en
leent zich derhalve niet voor een controleerbaar mineralenmanagement. Dit
mede gelet op de grote diversiteit qua samenstelling van de aangevoerde mest
en de huidige tellingssystematiek. Kan de regering het handhaafbaarheidsvraagstuk,
mede gelet op de te verwachten jurisprudentie, klip en klaar uiteenzetten?
(pag. 13 en 14)Het mineralenaangiftesysteem kent, juist door zoveel mogelijk rekening
te houden met de individuele bedrijfssituatie en door alle meststoffen integraal
zowel op basis van fosfaat als van stikstof in de heffingssystematiek te betrekken,
veel variabelen. Het is daardoor ingewikkeld en in de handhaving kwetsbaar.Het systeem is ex-ante onderzocht op de sturingskracht. Bij dit onderzoek
waren uitvoerings- en handhavingsdeskundigen van het departement van LNV betrokken.
De uitkomsten zijn getoetst door een groep externe deskundigen onder Ieiding
van de Inspectie voor de Rechtshandhaving van het Ministerie van Justitie.
De uitkomst van het onderzoek is dat de sturingskracht van het mineralenaangiftesysteem
naar verwachting voldoende is, wanneer heel nadrukkelijk aan een aantal essentiële
voorwaarden is voldaan:– evenwicht op de mestmarkt; – de vereiste tussenkomst van een onafhankelijke of erkende monsternemer
in combinatie met een adequaat bemonsterings- en analyseprotocol;– een dagelijkse saldoregistratie van aanwezige dieren;– een aanmerkelijke vergroting van de controledichtheid;– voerafname alleen van erkende leveranciers in combinatie met directe
toezending van voeroverzichten door de leverancier aan de uitvoeringsorganisatie;– voorraden worden in beginsel niet in de heffingsgrondslag betrokken;– de instandhouding van het huidige systeem van centraal geregistreerde
me-stafleveringsbewijzen om de hele mestketen in beeld te houden.Aan al deze voorwaarden lijkt te kunnen worden voldaan. De ontwikkeling
van een adequaat bemonsterings- en analyseprotocol inclusief betrouwbare apparatuur
en methoden bevindt zich evenwel nog in de beginfase.De sturingskracht van het bestaande wettelijke systeem van de mestboekhouding
is overigens duidelijk onvoldoende, zo is gebleken bij een vergelijking van
de systemen in het kader van de ex-ante toets. De grotere sturingskracht van
het mineralenaangiftsysteem hangt met name samen met een aanmerkelijk kleinere
onnauwkeurigheid bij de vaststelling van de mineralenstromen, doordat met
reële bedrijfsgetallen wordt gewerkt, waardoor tevens de fraudemarges
kleiner zijn.Al met al blijft er sprake van een kwetsbaar systeem. De hoogte van de
afzetkosten voor mest kunnen uitnodigen tot fraude. Deze fraudedruk zal maken
dat er bedrijven zullen zijn die de resterende fraudemogelijkheden in het
systeem zullen zoeken.Bij de verdere invulling en implementatie van het thans voorgestane mineralenaangiftesysteem
zal ervoor moeten worden gewaakt dat door het toevoegen van allerlei nieuwe
variabelen en verfijningen en door een opeenstapeling van instrumenten verder
afbreuk wordt gedaan aan de sturingskracht. Het Ministerie van Justitie wordt
zeer direct bij de verdere uitwerking van het systeem betrokken. In samenspraak
met dat ministerie zal een plan van aanpak voor de controle en voor de bewaking
van de effectiviteit van het systeem worden opgesteld. 38Hoe worden intermediairen (loonwerkers en mestdistributeurs) opgenomen
in het systeem van mineralenaangifte? (blz. 13)Het in het mineralenaangiftesysteem opnemen van intermediairen betekent
dat zij aangifte- en heffingplichtig zullen zijn. De exacte invulling van
een en ander is daarbij nog opengelaten. Het in de zomer van 1994 voor advies
aan de Raad van State voorgelegde wetsvoorstel, onder meer strekkende tot
de introductie in de Meststoffenwet van heffingen op ontoelaatbare mineralenverliezen,
bevat op dit punt een uitgewerkte regeling. Intermediairen zijn een heffing
in de orde van f 20 per kg fosfaat verschuldigd voor zover de aanvoer
van dierlijke mest in een bepaald kalenderjaar groter is dan de afvoer. Het
ligt in de rede dat deze regeling uit het wetsvoorstel, wellicht met enige
aanpassingen, in het mineralenaangiftesysteem wordt overgenomen. 39 en 86Waarom heeft de regering er niet voor gekozen het mineralenaangiftesysteem
voor alle landbouwbedrijven verplicht te stellen, aangezien het voor alle
bedrijven van belang is inzicht te hebben in de mineralenverliezen? (blz.
13)Wanneer bedrijven onder de gve-grens worden gestimuleerd om een mineralenboekhouding
bij te houden, waarom wordt de gve-grens dan niet direct lager gekozen of
geheel achterwege gelaten? (blz. 19). De mineralenboekhouding is een managementinstrument dat de boer inzicht
geeft in de omvang van het mineralenoverschot op zijn bedrijf. Op basis hiervan
kan hij maatregelen treffen om de verliezen terug te dringen. Op basis van
de mineralenboekhouding doen bedrijven met een veebezetting boven de gve-grens
aangifte van het fosfaat- en stikstofoverschot. Wanneer het fosfaat- en stikstofoverschot
op basis van de mineralenaangifte groter is dan de verliesnorm, wordt een
heffing opgelegd.Bij de bepaling van de inzet van de mineralenaangifte is gekozen voor
een risicobenadering. Regulering wordt vooral ingezet op bedrijven met de
grootste milieurisico's. Het beleid is er op gericht het bedrijfsleven alleen
lastig te vallen met aanvullende regels wanneer dat strikt noodzakelijk is.
Door de aanvullende regels met name te richten op deze beperkte groep is bovendien
de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid beter gegarandeerd en kunnen de uitvoeringskosten
voor de sector worden beperkt.Het feit dat bedrijven onder de gve-grens geen mineralenaangifte hoeven
bij te houden houdt niet in alle gevallen in dat zij ook schoon produceren.
Echter, omdat dergelijke bedrijven geen mestoverschot hebben zijn zij wel
in staat om relatief eenvoudig en veelal ook met bedrijfseconomisch voordeel,
hun mineralenverliezen verder terug te dringen. Tegen de achtergrond van de
eerdergenoemde uitgangspunten is dit in eerste instantie een verantwoordelijkheid
van de betrokken bedrijven. Via voorlichting en demonstratieprojecten wordt
het verminderen van de mineralenverliezen de komende jaren gestimuleerd o.a.
door het bijhouden van een mineralenboekhouding.Via monitoring wordt nagegaan
of de mineralenverliezen ook daadwerkelijk worden teruggebracht. In 2005 zal
worden besloten of deze groep alsnog onder het aangiftesysteem gaat vallen. 40Is het niet wenselijk dat alle landbouwbedrijven met een mineralenaangiftesysteem
werken om de mineralenboekhouding voor de Nederlandse landbouw als geheel
sluitend te krijgen? (blz. 13)Zie antwoord bij vraag 28. 41Wil de regering overwegen om, evenals in Denemarken het geval is,
eisen te stellen aan de grondgebondenheid van de veehouderij, waarbij het
principe geldt hoe meer vee, hoe groter het deel van de mestproduktie dat
op het eigen bedrijf moet kunnen worden uitgereden? Zo nee, waarom ziet de
regering hier niets in? (blz. 13)Eisen aan de grondgebondenheid zoals in Denemarken, volgens het principe
dat bij een groter aantal dieren per bedrijf een relatief grotere grondgebondenheid
wordt vereist, zijn door ons bewust niet gekozen. Zo'n aanpak laat minder
ruimte aan bedrijven om, gegeven hun specifieke omstandigheden, de beste wijze
van milieuverantwoord produceren te kiezen.Het beleid is erop gericht dat de mest die niet op het eigen land kan
worden afgezet van het bedrijf wordt afgevoerd. De afvoer van het bedrijf
moet worden verantwoord.De Nederlandse aanpak biedt meer flexibiliteit aan de bedrijven om hun
mestproduktie milieuverantwoord aan te wenden en/of af te zetten.De bedrijven kunnen kiezen voor óf vergroten van de grondgebondenheid
en/of het bedrijfsoverschot buiten het bedrijf af te zetten. 42Kan de regering een indicatie geven hoe hoog de uitvoeringslasten
van het aangiftesysteem zijn op bedrijfsniveau? Wat is de oorzaak van die
kosten? (blz. 14)De uitvoeringslasten van het aangiftesysteem bestaan uit drie posten,
te weten: de uitvoeringslasten van de uitvoeringsorganisaties (Bureau Heffingen
en de Stichting Landelijke Mestbank), de benodigde tijdsinzet van de ondernemer
om aangifte te doen en de eventuele kosten voor bemonstering en analyse van
dierlijke mest en andere produkten.De eerste bron van uitvoeringslasten is aangeduid in de lntegrale Notitie;
de laatste twee zijn dat niet maar zijn wel van belang voor de kosten die
bedrijven moeten maken.De kosten van de uitvoeringsorganisaties worden gefinancierd door de overheid.
De overheid berekent deze kosten echter wel door naar het landbouwbedrijfsleven
via de overschotheffing van MINAS. Alle bedrijven die aan MINAS deelnemen,
zijn verplicht om aangifte te doen voor de overschotheffing.De kosten van Bureau Heffingen en de Stichting Landelijke Mestbank voor
de uitvoering van MINAS bedragen jaarlijks circa 27,5 mln. gulden, indien
25% van de bedrijven boven de gve-grens kiest voor de forfaitaire mineralenaangifte
en 75% voor de verfijnde mineralenaangifte. Uitgaande van circa 40 000
bedrijven boven de gve-grens komen de kosten gemiddeld per bedrijf uit op
circa 600 gulden.Afhankelijk van de grootte van het bedrijf zullen de kosten hoger of lager
zijn.De benodigde tijdsinzet voor het doen van aangifte is voor de forfaitaire
mineralenaangifte beperkt, omdat deze relatief eenvoudig is en slechts een
beperkt aantal administratieve handelingen vereist.Voor het doen van een verfijnde mineralenaangifte is de benodigde tijdsinzet
hoger, omdat de aangifte complexer is en omdat er meer gegevens moeten worden
geregistreerd. Wordt de aangifte verzorgd door een accountant dan liggen de
kosten op circa 300 gulden per jaar indien de financiële boekhouding
ook door de accountant wordt gedaan en de mineralenboekhouding via een computermatige
bewerking daarop direct kan worden gebaseerd. lndien de boekhouding door de
veehouder zelf handmatig wordt gedaan bedragen de kosten circa f 1000
per jaar.Tenslotte moeten er in de verfijnde mineralenaangifte kosten worden gemaakt
voor bemonstering en analyse van mest en eventueel andere produkten (ruwvoer).
Er van uitgaande dat erkende intermediairen de bemonstering van mest uitvoeren,
komen de jaarlijkse kosten van bemonstering en analyse van dierlijke mest
uit op in totaal circa 15 tot 23 mln. gulden, indien 75% van de bedrijven
boven de gve-grens kiest voor de verfijnde mineralenaangifte. De kosten per
bedrijf zijn sterk afhankelijk van de hoeveelheid van en de frequentie waarmee
mest wordt afgevoerd.Gemiddeld komen deze kosten op circa 500–1000 gulden per bedrijf
dat deelneemt aan de verfijnde mineralenaangifte.Tegenover de bovengenoemde kosten staan de baten die veehouderijbedrijven
hebben bij het mineralenaangiftesysteem. Het mineralenaangiftesysteem stelt
de sector en bedrijven in staat om mineralenefficiëntie aan te tonen,
waardoor het produktievolume groter kan zijn dan bij andere beleidsinstrumenten
(bijvoorbeeld een strikt forfaitair systeem of een maximum aan het aantal
dieren per hectare) het geval zou zijn geweest. 43Hoe hoog bedragen de extra uitvoeringslasten bij een algemene invoering
van de mineralenaangifte in de gehele land- en tuinbouw? (blz. 14) Er wordt aangenomen dat het aantal veehouderijbedrijven dat bij algemene
invoering aangifteplichtig wordt in het kader van het MINAS toeneemt met 40 000
en dat deze bedrijven waarschijnlijk zullen kiezen voor de forfaitaire route
en niet voor de verfijnde route, omdat zij daar minder belang bij hebben.Op basis van deze aannamen kan berekend worden dat de eenmalige uitvoeringslasten
voor het Bureau Heffingen / Stichting Landelijke Mestbank in 1998 zullen toenemen
met ongeveer f 750 000 en de permanente uitvoeringslasten vanaf
1998 met f 3 250 000 per jaar.De uitvoeringslasten voor de AID zullen naar verwachting toenemen met
3 mln. gulden.Voor de kosten van het bedrijfsleven zij verwezen naar het antwoord op
vraag 42. 44Impliceert invoering van de mineralenaangifte en het afzien van het
mestafzetscenario dat in de toekomst iedere agrarisch ondernemer de door hem
veroorzaakte milieulast kan afkopen? (blz. 14)Voor fosfaat wordt voorzien in een gestaffelde heffing. Bij een overschrijding
van de verliesnorm met maximaal 10 kg/ha betaalt men een heffing van f 5
per kg fosfaat. De dreiging van deze heffing zal ertoe leiden dat relatief
goedkope maatregelen worden getroffen om het fosfaatverlies te beperken (voermaatregelen,
nauwkeuriger bemesten). De heffinghoogte is echter niet zodanig dat het in
alle gevallen aantrekkelijker is om bijvoorbeeld meer mest af te voeren dan
om een heffing te betalen. Moet mest met een laag fosfaatgehalte over een
grotere afstand worden getransporteerd, dan worden de transportkosten zodanig
hoog dat het aantrekkelijker is de milieulast af te kopen. Dit gebeurt dan
echter maximaal over een traject van 10 kg fosfaat boven de verliesnorm. Een
overschrijding daarboven wordt belast met een heffing die hoger ligt dan de
gemiddelde kosten voor afzet van mest richting de duurste oplossingsrichting
(mestverwerking). Het gaat hier om een heffing van f 20 per kilogram
fosfaat. Het afkopen van milieulast ligt dan niet voor de hand, omdat het
nemen van maatregelen ter beperking van het fosfaatverlies economisch aantrekkelijker
is. 45Als een ondernemer een verfijnde mineralenbalans bijhoudt, waartoe
moet hij de mest dan bemonsteren en analyseren? (blz. 14).De verfijnde mineralenaangifte is gericht op een nauwkeurige vaststelling
van mineralenverliezen door zoveel mogelijk werkelijke getallen te hanteren.Dierlijke mest is een van de belangrijkste mineralenstromen op het bedrijf.
De mest bevat een grote variatie aan gehalten; het is niet goed mogelijk is
om met forfaitaire waarden de werkelijke gehalten voldoende nauwkeurig te
benaderen. Bemonstering en analyse van dierlijke mest is in het verfijnde
systeem dus noodzakelijk.Het werken met werkelijke getallen is van belang om de onnauwkeurigheden
in het systeem te verkleinen en zo de effectiviteit te vergroten. Door als
overheid een nauwkeurig systeem te bieden (de verfijnde mineralenaangifte)
is een beroep van heffingplichtigen op onrechtvaardigheden als gevolg van
onnauwkeurigheden in de forfaitaire mineralenaangifte bovendien niet langer
gerechtvaardigd.Overigens kan de ondernemer ook kiezen voor de forfaitaire mineralenaangifte,
zonder verplichte bemonstering en analyse van mest. 46Wanneer het innoverend vermogen van de sector groter blijkt te zijn
dan nu wordt verwacht, kan dit dan leiden tot aanpassing van de verliesnormen?
(blz. 15).Het zou zeer verheugend zijn wanneer het innoverend vermogen van de sector
groter blijkt dan nu wordt aangenomen en dit leidt tot een meer milieuverantwoorde
produktie. Een dergelijke ontwikkeling zal in eerste instantie leiden tot
vermindering van het landelijk mestoverschot. Dit is gunstig voor de kostenontwikkeling
in de sector en voor de handhaafbaarheid van het reguleringsinstrumentarium.Zoals ook geldt voor alle andere zich eventueel ingrijpend wijzigende
inzichten zal tevens bekeken moeten worden welke consequenties daaraan voor
het gehele beleidspakket moeten worden verbonden. 47Wat wordt precies verstaan onder «goede landbouwkundige praktijk»?
(blz. 15)Onder «Goede landbouwkundige praktijk» wordt het volgende
verstaan:«Werken volgens de geldende adviezen op het gebied van voeding,
bemesting en huisvesting, aansluitend bij de actuele kennis vanuit het landbouwkundig
onderzoek en met de bedrijfseconomie als leidraad. Voor het jaar 2000 worden
ook maatregelen meegenomen die de milieubelasting verminderen en waarvan te
verwachten is dat ze toegepast zullen worden omdat ze niet of nauwelijks kostenverhogend
werken.» (bron: Eindrapport Projectgroep Verliesnormen) 48Zullen de verliesnormen voor bouwland hoger of lager uitkomen dan
voor grasland? Wat is de ratio achter verschillende verliesnormen voor gras-
en bouwland? Zullen de verliesnormen voor gras- en bouwland uiteindelijk gelijk
zijn? Zo ja, wanneer zal dit het geval zijn? (blz. 15)Wat fosfaat betreft zijn de verliesnormen voor bouwland en grasland gelijk.
lmmers het gaat erom dat de milieubelasting overal wordt teruggedrongen onafhankelijk
van de teelt.Voor stikstof ligt de zaak anders. De processen waaraan stikstof in de
bodem onderhevig is zijn verschillend bij grasland en bouwland. Op grasland
zijn de verliezen onder andere als gevolg van de niet-milieuschadelijke denitrificatie
hoger dan op bouwland. Daarom gelden voor grasland hogere verliesnormen dan
voor bouwland. 49Hoe verhoudt zich het hier gepresenteerde gemiddelde fosfaatverlies
op grasland van 55 kg per hectare, tot de 65 kg per hectare die een bladzijde
verder wordt genoemd tot de cijfers die door het landbouwbedrijfsleven worden
gegeven? (blz. 15)Het gemiddelde fosfaatverlies op grasland bedraagt ongeveer 55 kg fosfaat
bij een gebruiksnorm voor mest van 135 kg fosfaat per ha. De gemiddelde onttrekking
bij grasland is 80 kg fosfaat per ha.Uit de laatste gegevens van Delar en van het LEl (1993/1994) blijkt dat
het fosfaatverlies in de praktijk in die jaren gemiddeld 65 kg bedroeg. Deze
gegevens horen echter nog bij de situatie met een gebruiksnorm van 200 kg
fosfaat per ha (1991 t/m 1994).Het landbouwbedrijfsleven stelt dat het niet mogelijk is in 2000 een fosfaatverlies
lager dan 50 kg te realiseren. Daarbij gaat men uit van wat in
de praktijk bij de nog relatief hoge vigerende gebruiksnormen voor dierlijke
mest gemiddeld wordt gerealiseerd. De spreiding rond deze gemiddelden is echter
erg groot. Uit de Delar-cijfers over 1993/1994 blijkt dat de bedrijven met
meer dan 2,5 gve per ha gemiddeld een overschot hebben van 79 kg fosfaat per
ha. Van deze groep realiseert de 25% bedrijven met het laagste overschot echter
gemiddeld een overschot van 29 kg fosfaat per ha, terwijl de 25% bedrijven
met het hoogste overschot gemiddeld een overschot van 127 kg ha heeft. De
belangrijkste verklarende factoren voor de grote verschillen zijn de aanvoer
van dierlijke mest en het fosfaatkunstmestgebruik. 50De verliesnorm van 180 à 200 kg stikstof/ha en de EU-nitraatrichtlijn
en de doelstelingen uit het Rijn- en Noordzee actieprogramma. Betreft het
hier zowel stikstof uit dierlijke mest als uit kunstmest? (blz. 15).De in de lntegrale Notitie op blz. 15 genoemde verliesnormen van 180 en
200 kg stikstof per ha heeft betrekking op het verlies ten gevolge van het
gebruik van zowel dierlijke mest als kunstmest. De in de EU-richtlijn nitraat
opgenomen stikstofgebruiksnorm heeft alleen betrekking op het gebruik van
dierlijke mest. In het Rijn- en Noordzee-actieprogramma is sprake van reductiepercentages
voor de totale stikstofbelasting. 51Is onder normale omstandigheden bij de gekozen verliesnormen voor
alle bedrijven een landbouwtechnische bedrijfsvoering mogelijk?Zo nee, voor welke bedrijven kunnen zich problemen voordoen bij de
bedrijfsvoering en om hoeveel bedrijven gaat het? (blz. 15).Ja. In beginsel is het voor alle bedrijven mogelijk aan de geformuleerde
verliesnormen te voldoen. De kosten zullen voor de intensieve bedrijven echter
hoger zijn dan voor de extensieve. 52Hoe groot is de kans dat het nu voorgestelde beleid alsnog aan de
EG-nitraatrichtlijn moet worden aangepast wanneer de Europese Commissie Nederland
hiertoe verplicht? (blz. 15).Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat het mogelijk is de Europese Commissie
ervan te overtuigen dat de in de Integrale Notitie gekozen aanpak de beste
garantie biedt om aan de doelstellingen van de nitraatrichtlijn te voldoen,
zij het op wat langere termijn en via een andere weg dan in de richtlijn is
voorzien. Nederland zal om die reden een beroep moeten doen op de afwijkingsclausule
van de richtlijn. 53Wilt de regering aangeven waarom de door de LTO geëiste verliesnormen
niet overgenomen zijn en hoe is het verschil met de in de nota genoemde normen
te verklaren? (pag. 15)Uitgangspunt bij het vaststellen van de fosfaat- en stikstofverliesnormen
door de overheid is geweest dat deze normen gerealiseerd kunnen worden bij
het hanteren van een goede landbouwkundige praktijk. Hierbij wordt uitgegaan
van de adviezen op het gebied van bemesting, veevoeding en huisvesting die
aansluiten bij de actuele kennis vanuit het landbouwkundig onderzoek en waarbij
de bedrijfseconomische consequenties gering zijn. Er wordt van uitgegaan dat
door verdergaande technologische ontwikkelingen en het verder toenemen van
kennis en inzichten, deze goede Iandbouwkundige praktijk in de loop van de
jaren tot een verdere, landbouwkundig haalbare, afname van de
mineralenverliezen zal leiden.Een en ander berust op gezamenlijk door overheid en landbouwbedrijfsleven
uitgevoerd onderzoek.De door LTO voorgestelde fosfaatverliesnormen tot en met het jaar 2000
laten nog een fosfaatbemesting toe boven het huidige landbouwkundige fosfaatbemestingsadvies.De door LTO tot en met 2000 voorgestelde stikstofverliesnormen liggen
ruim boven de stikstofverliezen die met een goede landbouwkundige praktijk
zijn te realiseren.Hierbij moet opgemerkt worden dat depositie en mineralisatie van stikstof
(thans ca. 45 kg/ha) niet in de stikstofverliesnorm worden meegerekend. In
veel mineralenboekhoudingen in de praktijk worden deze posten veelal wel meegenomen.De inzet van het landbouwbedrijfsleven voor wat betreft de fosfaatverliesnorm
is gebaseerd op– wat voorloperbedrijven in 1991/92 en 1992/93 aan fosfaatoverschot
hebben gerealiseerd bij de toen geldende wettelijke gebruiksnormen voor dierlijke
mest;– het feit dat er grote verschillen in fosfaatoverschot tussen bedrijven
voorkomen en– het feit dat bij de voorgestelde fosfaatverliesnormen op macroniveau
nauwelijks sociaal-economische gevolgen zullen optreden.Met betrekking tot de stikstofverliesnorm gaat het bedrijfsleven uit van
het huidige gemiddelde stikstofoverschot op melkveebedrijven. Gelet op de
aanzienlijke verschillen in stikstofoverschot tussen praktijkbedrijven moeten
volgens het bedrijfsleven de bedrijven met een hoog stikstofoverschot nog
een flinke inspanning verrichten. 54Hoe groot is naar verwachting van de regering het deel van het land
waarin met een verliesnorm van 200 kg N/ha aan de kwaliteitseis voor nitraat
in grondwater kan worden voldaan? Kan de regering in dit verband reageren
op de cijfers van de VEWIN, volgens welke een N-verlies van ten hoogste 140
kg/ha toegestaan mag worden om aan de EU-nitraatrichtlijn te kunnen voldoen?
(blz. 15)Uit het project verliesnormen, waarbij alle onderzoeksinstellingen samenwerkten,
bleek dat bij een verliesnorm van 180 á 200 kg stikstof aan de doelstelling
voor grondwater wordt voldaan, met uitzondering van de droge zandgronden.
Voor deze laatste gronden (rond 7% van het landbouwareaal) is volgens de studies
een verliesnorm van maximaal 100 kg stikstof nodig, om te kunnen voldoen
aan de gewenste grondwaterkwaliteit. 55Van welke bedrijfsgegevens is uitgegaan bij de bepaling van de inkomensgevolgen
van het voorgenomen mest- en ammoniakpakket: met name stuks en soort vee,
oppervlakte grond (gras- resp. bouwland) en melkquotum? Wat wordt precies
verstaan onder «de autonome ontwikkeling»? Welke vergelijkbare
gevolgen heeft de daling van de melkprijs met vijf cent tot het jaar 2002?
(blz. 15)Bij de berekening van de gevolgen voor de melkveehouderij is gebruik gemaakt
van gegevens van 385 gespecialiseerde melkveebedrijven uit het LEl-steekproefnet.
Deze bedrijven vertegenwoordigen ruim 26 000 melkveebedrijven in Nederland.Kenmerken van deze bedrijven zijn: – bedrijfsomvang 30 ha; melkquotum ruim 400 000 kg en 60 melkkoeien– gemiddelde veebezetting is 1,8 melkkoe per ha exclusief jongvee
(gewogen gemiddelde).Bij de bepaling van autonome ontwikkelingen is rekening gehouden met de
te verwachten effecten van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid. Er is uitgegaan
van een korting op het melkquotum van 2,5%, een daling van de melkprijs met
5% en een daling van de vleesprijzen met 15%. Bij de kosten van produktiemiddelen
is uitgegaan van een daling van de voerprijzen met 10% en een stijging van
de kosten van bemesting, gewasbescherming en vaste kosten.Daarnaast is gerekend met een produktiviteitsstijging tussen het referentieboekjaar
1992/93 en het jaar 2000. Met name een stijging van de melkproduktie per koe.Bij een melkquotum van gemiddeld 400 000 kg per bedrijf betekent
een daling van de melkprijs met 5 cent een opbrengstdaling van 400 000
maal 5 cent is f 20 000 op jaarbasis. Hierbij is verondersteld dat
de produktiekosten op hetzelfde niveau blijven. 56Welk regulerend effect heeft een heffing van f 5 per kg fosfaat
per hectare in verhouding tot de kosten van mestafzet? Dezelfde vraag voor
een heffing van f 20 per kg fosfaat.(blz. 15)De heffing van f 5 per kg fosfaat werkt regulerend voor bedrijven
met grond en dan met name voor de intensieve rundveebedrijven. Als gevolg
van deze heffing worden dergelijke bedrijven gestimuleerd bij het huidige
rendement vleesvee af te stoten, minder kunstmestfosfaat te gebruiken en de
fosforvoorziening in het rantsoen te optimaliseren door het fosforgehalte
in rundveekrachtvoeders te verlagen. Verder zal deze heffing de afzet van
mest binnen de plaatsingsmogelijkheden in de nabije omgeving van het bedrijf
stimuleren.De heffing van f 20 per kg fosfaat stimuleert het toepassen van fosfaatarm
veevoer. Verder stimuleert een dergelijke heffing een verantwoorde afzet van
het mestoverschot van het bedrijf via lange afstandsdistributie, export en
verwerking. De heffingshoogte is zodanig dat het economisch voordeel van de
niet verantwoord afgezette fosfaatproduktie wordt weggehaald. 57Waarom ziet de regering af van uitvoering van de motie, aangenomen
door de Tweede Kamer in december 1993, die verzoekt om in de uitwerking van
het mineralenaangifte-instrument naast heffingen ook premies te betrekken?
(blz. 15)Zie antwoord bij vraag 18. 58Welke voor- en nadelen kleven er aan om de heffing op stikstofverliezen
te vervangen door een heffing op kunstmest? (Blz. 15).Bij een heffing op kunstmeststikstof wordt alleen het gebruik van kunstmest
gereguleerd. Er vindt geen regulering plaats van het totale stikstofverlies
op een bedrijf dat mede afkomstig is van het gebruik van dierlijke mest. Ook
voor kunstmest wordt dan niet gereguleerd op de voor het milieu schadelijke
verliezen maar op het gebruik. Bij een kunstmestheffing wordt bovendien geen
rekening gehouden met verschillen in mineralenonttrekking door gewassen en
afvoer via produkten (gewassen, vlees, melk, eieren).Voorts is een kunstmestheffing op een hoog niveau nodig als daarvan een
direct regulerende werking wordt verwacht. Bovendien moet gevreesd worden voor EU-rechtelijke bezwaren en is het
tegengaan van importen, die buiten de heffingen blijven, schier onmogelijk.Er is geen verschil in fraudegevoeligheid tussen beide heffingssystemen
voor wat betreft de registratie van het kunstmestgebruik. 59Hoe wordt het overschot dat ontstaat als gevolg van de aanscherping
van de normen voor 1996 opgevangen? (blz. 15).Op basis van de gehanteerde uitgangspunten wordt voor 1996 een landelijk
mestoverschot berekend van 3 miljoen kg fosfaat.Gelet op de vele aannames, die bij de mestoverschotberekeningen gehanteerd
moeten worden, valt een dergelijk overschot in de onzekerheidsmarges van de
scenarioberekeningen. Voor 1995 is een vergelijkbare benadering gevolgd (zie
Notitie Derde Fase mestbeleid).Daarnaast zal door het afromen bij verplaatsing van mestproduktierechten
het mestoverschot in 1996 licht afnemen. 60Waarom kan in ons land voor het voldaan aan de N-richtlijn met een
hoger verlies worden volstaan dan in landen als Duitsland en Frankrijk, waar
een gebruiksnorm van 170 kg N/ha gaat gelden, zoals ook in de nitraatrichtlijn
is opgenomen? (blz. 15)De omstandigheden in Nederland wijken op een aantal punten af van die
in Duitsland en Frankrijk. Zo komen in ons land relatief meer natte gronden
voor waardoor de afbraak van nitraat groter is. Bovendien kent het gras in
Nederland een lang groeiseizoen en een hoge produktie, waardoor de opname
van stikstof groot is. Dit leidt er toe dat een hogere stikstofgift voor het
milieu toch verantwoord is.Wellicht ten overvloede zij hier nog gemerkt dat het bij de norm uit de
nitraatrichtlijn gaat om een gebruiksnorm voor dierlijke mest terwijl er in
Nederland in het MINAS sprake is van een verliesnorm voor alle meststoffen
tezamen (kunstmest plus dierlijke mest en overige organische meststoffen). 61Waarop is de uitspraak gebaseerd dat het met de voorgestelde normen
voor 2008/2010 onzeker is of hiermee evenwichtsbemesting kan worden gerealiseerd,
waar de Projectgroep Verliesnormen stelt dat om de milieukwaliteitsdoelstellingen
te halen veel lagere fosfaatverliezen dan 20 kg fosfaat/ha noodzakelijk zijn?
Het is dan toch zeker dat evenwichtsbemesting in 2008/2010 nìet gerealiseerd
zal zijn? (blz. 15)Als de verliesnormen dichter bij de waarden komen die vanuit de milieukwaliteitsnormen
gezien noodzakelijk zijn, dan gaan gebiedsspecifieke omstandigheden een grotere
rol spelen. Een meer gedifferentieerde aanpak zou dan de voorkeur kunnen verdienen.
Hierover valt thans nog geen definitieve uitspraak te doen. Om die reden is
ervan afgezien om nu reeds generieke verliesnormen lager dan 20 kg fosfaat
vast te stellen. 62Is bij het bepalen van de voorgestelde verliesnormen bepalend geweest
dat Nederland moet voldoen aan de afspraken van de Noordzee Ministersconferentie
(evenwichtsbemesting in 2003)? Zo nee, waarom niet? Is op de laatste Noordzee
Ministers Conferentie door Nederland gemeld dat de afspraken op dit punt niet
nagekomen zullen worden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe is hier door de andere
deelnemers op gereageerd? (blz. 15) Op de Interministeriële Noordzeeministersconferentie in 1993 in Kopenhagen
is afgesproken om in 2000 of op zijn laatst 2002 evenwichtsbemesting na te
streven.Dit onder voorbehoud van een internationale definitie van evenwichtsbemesting.
Bij de vierde Noordzeeconferentie (1995) was deze internationale definitie
er nog niet en zijn afspraken gemaakt om wel tot een definiëring ervan
te komen. Ook is afgesproken dat in 2002 maatregelen en middelen voor de landbouwsector
moeten zijn geïmpIementeerd die het mogelijk maken om evenwichtsbemesting
te bereiken.Nederland geeft aan een en ander invulling met het nu voorliggende pakket
van verliesnormen en instrumenten. 63Waarom heeft de regering bij het vaststellen van landbouwkundig haalbare
normen voor 2000/2002 niet aangesloten bij de normen die in dit verband door
de Projectgroep Verliesnormen zijn voorgesteld? (blz. 15)Door het project verliesnormen zijn diverse voorstellen gedaan voor mogelijke
verliesnormen voor 2000, met daarbij de sociaal economische gevolgen, de gevolgen
voor het mestoverschot en het milieu. Op basis van deze voorstellen is een
keuze gemaakt zoals er nu voorligt.Door een verhoudingsgewijs wat hogere verliesnorm voor fosfaat te kiezen
dan volgens de «goede landbouwpraktijk» mogelijk is, is extra
ruimte geschapen voor de afzet van dierlijke mest teneinde de mestafzetkosten
niet te sterk te laten oplopen en daarmee tevens ruimte te creëren voor
een aanscherping van de normen voor stikstof. Dit laatste is ook gewenst vanuit
de optiek van de EU-nitraatrichtlijn. 64Welke consequenties verbindt de regering aan de teruggang van inkomsten
en werkgelegenheid in de agrarische sector? En hoe verhoudt zich deze teruggang
tot het kabinetsbeleid dat streeft naar lastenverlichting en uitbreiding van
de werkgelegenheid? (blz. 16).Het kabinetsbeleid streeft meer doelen na naast lastenverlichting en uitbreiding
van de werkgelegenheid. De verbetering van de kwaliteit van onze leefomgeving
is ook een prioriteit van dit kabinet. Daarom is het noodzakelijk een flinke
stap te zetten in het verminderen van de milieubelasting door de landbouw.
Sociaal-economische effecten zijn bij een flinke stap voorwaarts onvermijdelijk
omdat het gaat om aanpassingen in de bedrijfsvoering en heroriëntatie
in de sector, gecombineerd met een daling van de omvang van de sector. Om
de sociaal-economische effecten, o.a. voor de werkgelegenheid, zo klein mogelijk
te laten zijn is aan de ene kant gekozen om de verliesnormen gefaseerd aan
te scherpen.Aan de andere kant is er voor gekozen om het mineralenaangiftesysteem
in te voeren. Hierdoor krijgen ondernemers de ruimte om de mineralenverliezen
op de voor hen meest effectieve manier terug te dringen. Bovendien wordt het
heroriëntatieproces ondersteund met in totaal ongeveer 600 miljoen gulden
tot 2002 voor stimulering en herstructurering.Opgemerkt moet worden dat het achterwege laten van een flinke stap in
het verminderen van de milieubelasting – zeker op de wat langere termijn –
negatief kan uitwerken op de concurrentiekracht en het internationale imago
van de Nederlandse landbouw. Dit heeft negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid. 65Wanneer de normen voor 2002 zijn gebaseerd op hetgeen naar de huidige
inzichten landbouwkundig haalbaar is, geldt dit dan niet voor de normen
voor 2005 en waar zijn deze dan op gebaseerd? (blz. 16).Bij de normen voor 2005 is ervan uitgegaan dat voortschrijdende kennis
een efficiënter gebruik van mineralen, met name uit dierlijke mest, mogelijk
zal maken.Daardoor zal het naar verwachting mogelijk zijn tegen acceptabele kosten
de verliezen naar het milieu in dat jaar verder te beperken tot 25 kg fosfaat
en 200 kg stikstof per ha per jaar. 66Wanneer een voortschrijdend inzicht tot andere inzichten leidt, is
aanpassing van de normen dan mogelijk? (blz. 16)Nadrukkelijk is aangegeven dat het aangegeven traject van verliesnormen
is gebaseerd op de huidige inzichten. Wanneer inzichten ingrijpend wijzigen,
waarvoor overigens momenteel geen aanwijzingen zijn, dan zal bekeken moeten
worden welke consequenties daaraan verbonden moeten worden. Het nu voorgelegde
traject zal daarbij als ijkpunt worden gebruikt. 67En hoe verhoudt zich dit inzicht tot de stelling op blz. 11, dat
bewustwording en stimulering een betere prikkel zijn tot gedragsveranderingen
dan verbods- en gebodsbepalingen? (blz. 16).Bedrijven zonder een mestoverschot en daarmee samenhangend een relatief
lage veebezetting, zijn door middel van voorlichting en demonstratieprojecten
te stimuleren om hoge mineralenverliezen verder terug te dringen. Dergelijke
bedrijven kunnen geld verdienen aan het verminderen van overmatig kunstmestgebruik.
Er wordt vanuit gegaan dat deze bedrijven bereid zijn om vrijwillig de mineralenverliezen
terug te dringen vanwege de bedrijfseconomische voordelen en de gunstige gevolgen
voor het milieu. Ge- en verbodsbepalingen leveren voor deze bedrijven dan
weinig meerwaarde op en brengen hogere uitvoeringskosten met zich mee. Dergelijke
bepalingen zijn wel van belang om bedrijven met een mestoverschot en potentieel
hoge stikstofverliezen te sturen richting verantwoorde mineralenverliezen.
Dit komt met name omdat vanwege de afvoer van mestoverschot in toenemende
mate afzetkosten moeten worden gemaakt. 68Reparatiebemesting. Betekent het hier gestelde dat alleen boeren
die een mineralenboekhouding bijhouden voor reparatiebemesting in aanmerking
kunnen komen? Zo nee, hoe kan dan een verliesnorm worden vastgesteld? (blz.17).Ja. Voor boeren die niet onder het mineralenaangiftesysteem vallen is
het gebruik van kunstmest niet gereguleerd. Zij kunnen dus met kunstmest aanvullende
bemestingen uitvoeren. 69Wanneer uit grondbemonstering blijkt dat reparatiebemesting gewenst
is, is het dan mogelijk om de kosten voor grondbemonstering te declareren?
(blz. 17).Nee. Het betreft hier een uitzondering op de algemene regels die in het
belang van de agrariër is. Het ligt dus voor de hand dat deze zelf de
kosten draagt. 70Kan de regering aangeven waarom een jaarlijkse grondmonstername nodig
is t.g.v. de reparatiebemesting; fluctuaties in de mineralen-samenstelling
van de bodem spreiden zich immers over meerdere jaren uit? (blz.17)De mogelijkheid tot reparatiebemesting wordt geboden door een uitzondering
te maken op de algemene verIiesnorm. Uitgangspunt is dat dergelijke uitzonderingen
tot een minimum moeten worden beperkt. Het ligt derhalve in de rede in beginsel
jaarlijks de noodzaak van reparatiebemesting aan te tonen. Bij de verdere
uitwerking zal worden bezien of er omstandigheden zijn waarbij het verantwoord
is de hogere verliesnormen voor meer dan 1 jaar te laten gelden. 71Kan waar sprake is van het woord reparatiebemesting dit woord worden
vervangen door onderhoudsbemesting? (blz. 17)Nee. Onderhoudsbemesting suggereert een permanente activiteit. Bij reparatiebemesting
is echter in beginsel sprake van een eenmalige activiteit waarvan de noodzaak
telkens opnieuw moet worden vastgesteld. 72Zou, als pendant van de speciale regeling die voor gronden met een
lage fosfaattoestand en voor fosfaat-fixerende gronden gaat gelden, niet ook
een bijzonder regime voor (zwaar) fosfaatverzadigde gronden moeten gelden
(bijv. nul-bemesting en sanering), omdat juist daarmee grote winst voor het
milieu bereikt kan worden? (blz. 17)Al bij de voorbereiding van de Notitie tweede fase mestbeleid was duidelijk
dat een perceelsgewijze aanpak van de fosfaatverzadigde gronden niet mogelijk
was. Later bleek ook een gebiedsgewijze aanpak zowel juridisch als qua uitvoering
niet realiseerbaar te zijn. Daarom is gekozen voor een versnelde generieke
aanscherping van de gebruiksnormen op maisland en vervolgens een generieke
aanscherping op mais- en grasland in 1995. Met deze maatregelen wordt vooral
beoogd om het areaal fosfaatverzadigde gronden zo beperkt mogelijk te houden.Omdat de milieu-effecten van fosfaatverzadigde gronden zich vooral voordoen
op gebiedsniveau, ligt een gebiedsgerichte aanpak het meest voor de hand.
Er zijn inmiddels diverse saneringstechnieken onderzocht gericht op het reduceren
van de fosfaatuitspoeling die regionaal toegepast zouden kunnen worden. De
toepasbaarheid van deze technieken in de praktijk moet, mede gelet op de kosten
van deze technieken, nog blijken.Overigens ligt een vergelijking met de fosfaatarme gronden niet voor de
hand, omdat daar de bewijslast bij de boer ligt en niet bij de overheid.Verder moet opgemerkt worden dat een lagere fosfaatnorm voor de fosfaatverzadigde
gronden op een aantal bedrijven leidt tot een groter mestoverschot en daardoor
een extra verhoging van het landelijk niet plaatsbaar mestoverschot zal betekenen. 73Kan de regering regelgeving voorbereiden waardoor alle nodige vergunningen
op één loket worden afgehandeld: bouwvergunning, milieuvergunning
en mestafzetverantwoording? (blz. 17)De mestregelgeving leidt tot een aanzienlijke administratieve lastendruk
bij het bedrijfsleven en overheid. Daarnaast worden ondernemers geconfronteerd
met andere milieuregelgeving zoals de Wet milieubeheer, de Wet verontreiniging
oppervlaktewater, de Bestrijdingsmiddelenwet etc. Behalve met
een hoge administratieve lastendruk worden ondernemers geconfronteerd met
verschillende bevoegde overheden. Dit alles leidt tot een onoverzichtelijke
situatie voor boer en overheid.Vermindering van de administratieve lastendruk wordt door dit kabinet
breed opgepakt. Blijft over het probleem van de verschillende loketten. In
het kader van de lntegrale Notitie willen wij initiatieven ondersteunen van
gemeenten die willen experimenteren met een integrale aanpak van de milieuproblematiek
op bedrijfsniveau, waar die nu door verschillende wetten en bevoegde overheden
worden bestreken. Dit idee zal in samenspraak met gegadigde gemeenten verder
moeten worden vormgegeven, onder de condities zoals in de lntegrale Notitie
verwoord. Op basis van de daarmee opgedane ervaringen zal nadere besluitvorming
volgen over wijziging van regelgeving en bevoeghedenverdeling.Voorts is een project lntegratie milieubeleid in voorbereiding waarin
ondermeer de mogelijkheid wordt bezien van een centraal loket voor alle milieubeleid
dat op de agrariërs afkomt. 74Wil de regering erop toezien dat geen nieuwbouw wordt begonnen zonder
dat een mestafzetverantwoording is overgelegd? (blz. 17)Indien nieuwbouw plaatsvindt op basis van grondgebonden mestproduktierechten
is zo'n eis niet nodig. Verantwoorde mestafzet op het eigen bedrijf is dan
immers voor een belangrijk deel verzekerd. lndien nieuwbouw plaatsvindt op
basis van aangekochte mestproduktierechten (op grond van de Wet Verplaatsing
Mestproduktierechten) wordt voor de benutting van die rechten nu reeds de
eis gesteld dat vooraf wordt aangetoond dat langjarige afzet is verzekerd. 75Hoe groot is de kans dat het delegeren van het beleid aan gemeenten
leidt tot grote verschillen per gemeente? (blz. 17)Bij het delegeren van beleid aan gemeenten zal altijd sprake zijn van
verschillen in de uitwerking tussen gemeenten. De grootte van de verschillen
hangt onder meer af van de afstemming tussen de gemeenten en de eventuele
coördinatie door de provincie. Overigens zien wij deze verschillen niet
als probleem, omdat het delegeren van het beleid tot doel heeft dat de uitwerking
meer aansluit bij de lokale en/of individuele situatie. 76Kan bij het onderzoek naar integrale milieuvergunningen ook de relatie
met de Bedrijfs Interne Milieuzorg gelegd worden? (pag. 17)Het experiment met de integrale milieuvergunning heeft vooral tot doel
ervaring op te doen met de werking van de mestregelgeving op gemeentelijk
niveau. Dit experiment dient samen met de betrokken gemeenten nader vorm gegeven
te worden. Op voorhand willen wij geen mogelijkheden tot nadere uitwerking
uitsluiten.In hoeverre er een relatie met de BIM kan worden gelegd zal nader worden
bezien. 77Wat is het verschil tussen de aanvoernorm en de fosfaatgebruiksnorm?
(blz. 17) Voor bedrijven zonder eigen mestproduktie is er geen verschil tussen een
aanvoernorm en een fosfaatgebruiksnorm.Voor bedrijven onder de gve-grens met een eigen mestproduktie is er alleen
een verschil als de eigen mestproduktie groter is dan de hoogte van de aanvoernorm.
Deze bedrijven mogen dan geen mest aanvoeren, maar wel de gehele eigen mestproduktie
op het eigen bedrijf uitrijden. Deze situatie zal zich alleen voordoen in
de periode tussen 2000 en 2002 bij een gve-grens van 2.5 (overeenkomend met
een fosfaatproduktie van ca. 100 kg per hectare) en een aanvoernorm van 85
kg fosfaat per hectare. In de meeste gevallen zijn bedrijven met een hogere
eigen produktie dan de aanvoernorm al gauw verplicht een mineralenaangifte
bij te houden. In dat geval hebben ze te maken met verliesnormen. 78Waarom wordt pas in 2005 besloten of de groep bedrijven tussen de
1,5 en 2,0 gve/ha alsnog onder het aangiftesysteem gaat vallen? (blz. 17)Er is in eerste instantie voor gekozen om de betreffende groep bedrijven
door middel van stimuleringsbeleid tot milieuverantwoord produceren te prikkelen.Mocht blijken dat deze benadering onvoldoende effect sorteert dan zal
bekeken worden of deze groep alsnog onder de aangiftesystematiek moet worden
gebracht.In de gekozen gefaseerde aanpak wordt per 2002 de groep bedrijven tussen
2,0 en 2,5 gve/ha onder de systematiek gebracht. Het is tegen die achtergrond
realistisch om het besluit tot een eventuele volgende tranche niet eerder
dan in 2005 te nemen. 79Hoe stelt men zich voor de aanvoernorm door middel van heffingen
te reguleren? Is het logisch te veronderstellen dat boeren die over een aanvoer
van mest/mineralen boven een bepaalde norm een heffing moeten betalen, ook
tot aanvoer zullen overgaan? Of zullen zij dit alleen doen als ze voor de
aangevoerde mest meer betaald krijgen dan ze aan heffing moeten betalen? Wat
is dan de milieuwinst of kan milieubelasting/vervuiling afgekocht worden?Is de veronderstelling juist dat hier alleen bedoeld wordt dierlijke
mest? (blz. 18 )Bij overschrijding van de aanvoernorm die niet alleen voor dierlijke mest,
maar ook voor overige organische meststoffen geldt, zal een adequate sanctie
worden toegepast in de vorm van een heffing. De hoogte van de heffing zal
zodanig worden gekozen dat een afnemer van mest hier geen economisch voordeel
uit kan halen. De hoogte van de heffing brengt dan met zich mee dat de milieubelasting
niet afgekocht zal worden. De mestafnemer zal ervoor zorgen dat niet meer
dierlijke mest wordt afgenomen dan binnen de aanvoernorm mogelijk is. Mede
met het oog hierop zal de mestafnemer in toenemende mate het werkelijke fosfaatgehalte
in de aangevoerde mest willen weten op basis van bemonstering en mestanalyse. 80De biologische landbouw krijgt wellicht een andere behandeling, omdat
deze bedrijven niet mogen terugvallen op kunstmest. Moet daaruit de conclusie
getrokken worden, dat de ministers van opvatting zijn dat overbemesting niet
mag, behalve als het met kunstmest gebeurt? (blz.18).Nee, naar onze mening is overbemesting door kunstmest ook ongewenst. De kunstmestgift van bedrijven die geen minereralenaangifte hoeven bij
te houden wordt echter niet gereguleerd. Voor deze groep bedrijven wordt de
kunstmestgift niet gereguleerd omdat bij goed management er in principe geen
sprake zal zijn van overbemesting t.g.v. kunstmestgebruik. Via stimuleringsbeleid
wordt de verbetering van het management gestimuleerd. 81Waarom is voor de maximale aanvoer van dierlijke mest niet gekozen
voor een differentiatie, bijvoorbeeld naar grondsoort, zodat dan beter bij
de bedrijfsvoering wordt aangesloten (i.p.v. een generieke norm)? (blz. 18).Bij het vaststellen van de hoogte van de aanvoernormen is uitgegaan van
de effecten op bedrijfsniveau in de verschillende sectoren. Het betreft de
fosfaat- en stikstofverliezen bij het gebruik van dierlijke mest, de organische
stofvoorziening in de akkerbouw en de bedrijfsvoering met betrekking tot de
bemesting met dierlijke mest (o.a. de mogelijkheid van een meerjarengift in
de akkerbouw). Al deze aspecten in beschouwing nemend kan met een algemene
aanvoernorm voor dierlijke mest en overige organische meststoffen worden volstaan.
Differentiatie naar grondsoort ligt bij een aanvoernorm van uiteindelijk 80
kg fosfaat per ha in de vorm van dierlijke mest niet in de rede. lndien zich
op bepaalde grondsoorten toch problemen zouden voordoen kunnen deze met behulp
van kunstmest worden verholpen. 82Hoe wordt de maximum aanvoer van dierlijke mest bepaald? (b.v. per
ha., per grondsoort, per gewas, per jaar of per bedrijf?) (blz. 18)De aanvoernorm voor dierlijke mest en overige organische meststoffen wordt
uitgedrukt in kg fosfaat per hectare. De totale plaatsingsruimte wordt verkregen
door het aantal hectares grond dat tot een bedrijf behoort, te vermenigvuldigen
met de aanvoernorm. Tussen 1998 en 2000 wordt in de hoogte van de aanvoernorm
onderscheid gemaakt tussen grasland en bouw-/maïsland.Als een bedrijf zelf mest produceert, moet de bovengenoemde plaatsingsruimte
hiervoor worden gecorrigeerd. 83Geldt de aanvoerregistratie ook voor kunstmest en zo neen, waarom
niet? (pag. 18)Nee.De aanvoerregistratie (en aanvoernorm) geldt alleen voor dierlijke mest
en overige organische meststoffen. Bij een krapper wordende mestmarkt zal
de druk toenemen om mest naar de akkerbouw af te zetten. Om te voorkomen dat
er afwenteling richting de akkerbouw optreedt is een aanvoernorm en -registratie
opgenomen. Met de aanvoernorm wordt tevens voldaan aan de eisen van de EG-nitraatrichtlijn
voor de groep van bedrijven die niet onder MINAS valt.Gevaar voor overbemesting met kunstmest is er in veel mindere mate dan
bij dierlijke mest. Kunstmest wordt op de bedrijven gehanteerd om uitgaande
van bemestingsbehoefte van de gewassen en de aanvoer van dierlijke mest het
verschil tussen behoefte en aanvoer te dekken. Overtollig kunstmestgebruik
wordt teruggedrongen via het stimuleringsbeleid. Van dwingende regelgeving
wordt afgezien omdat het inperken van overtollig kunstmestgebruik veelal bedrijfseconomisch
aantrekkelijk is. 84Waarom wordt, indachtig het uitgangspunt om het beleid primair te
richten op de bedrijven met de grootste milieurisico's, ten aanzien van de
bollenteelt en de vollegrondsgroententeelt niet een minder vrijblijvende aanpak
voorgesteld? Wreekt zich niet juist hier het voorstel om de aangifteplicht
te koppelen aan de mestproduktie per hectare in plaats van aan de mineralenaanwending?
(blz.19).De aanpak van de betreffende teelten is niet vrijblijvend. De betreffende
teelten zijn gehouden aan de aanvoernorm die geldt voor niet-aangifteplichtige
bedrijven. De norm ligt in geen enkel jaar op een hoger niveau dan de gemiddelde
onttrekking plus de verliesnorm en werkt daarmee behoorlijk beperkend op het
gebruik van dierlijke mest.Daarnaast is gekozen voor een aanpak die aansluit op de specifieke situatie
in de betreffende teelten. Binnen de te ontwikkelen aanpak voor deze teelten
zullen dezelfde uitgangspunten gelden als bijvoorbeeld voor de dierlijke sector
worden gehanteerd. 85Kan voor de stuifbestrijding op zandgrond en bollengrond het bovengronds
uitrijden van 10 m3 runderdrijfmest per ha landelijk worden toegestaan
in de eerste drie weken van de maand mei? (blz. 19)Nee, dit is niet gewenst vanwege de volgende redenen:– Wij achten het waar mogelijk beperken van de ammoniak-emissie
essentieel. Voor de stuifbestrijding bestaat een mineralenarm alternatief
voor drijfmest (vloeibare cellulose) zonder emissies van ammoniak en mineralen.– Het alternatief kan, zoals uit het als bijlage bijgevoegde1 «Plan van Aanpak stuifbestrijding in 1996»
blijkt, voldoende beschikbaar zijn in die delen van het land waar stuifbestrijding
structureel nodig is.– Verder achten wij het voorstel om de stuifbestrijding met 10 m3 in mei mogelijk te maken bezwaarlijk, daar door weersinvloeden het
zwaartepunt van de stuifbestrijding van jaar tot jaar kan verschillen en het
controleren van de gebruikte hoeveelheden niet uitvoerbaar is met de systematiek
van zichtcontroles en boekhoudkundige controles achteraf. 86Wanneer bedrijven onder de gve-grens worden gestimuleerd om een mineralenboekhouding
bij te houden, waarom wordt de gve-grens dan niet direct lager gekozen of
geheel achterwege gelaten? (blz. 19)Zie antwoord bij vraag 39. 87Wat is het oorzakelijk verband tussen het «voldoen aan de verliesnormen»
en «het minder mest produceren of meer mest afvoeren»? Worden
producent en aanwender hier niet ten onrechte aan elkaar gelijk gesteld? (blz.
20)Veehouderijbedrijven met grond zijn in de regel zowel producent als aanwender
van dierlijke mest. Bij aanscherpen van de verliesnormen worden de mogelijkheden
voor deze ondernemers om de mest op eigen grond aan te wenden beperkt. Om
te voldoen aan de normen kunnen zij dan minder mineralen aanvoeren c.q. minder
mest produceren of meer mineralen c.q. meer mest van het bedrijf afvoeren.Veehouderijbedrijven zonder grond zijn geen aanwender van dierlijke mest
en moeten alle mest afvoeren. De verliesnorm, die is uitgedrukt in kg/ha,
heeft dus geen directe uitwerking voor deze bedrijven. Voor deze bedrijven
heeft de aanscherping van de verliesnormen en de aanvoernorm
wel indirect consequenties omdat een aanwender van mest mogelijk minder mineralen
c.q. mest wil afnemen en daardoor de afzetmarkt wordt verkleind. De producent
van mest kan daarop reageren door minder mineralen c.q. mest te produceren. 88Hoeveel kg fosfaat per hectare uit dierlijke mest wordt momenteel
aangevoerd door de akkerbouw? Hoe hoog ligt de zg. acceptatiegraad? (blz.
20).In 1994 is gemiddeld 50 kg fosfaat per hectare aan dierlijke mest aangevoerd
in de akkerbouw. Bij de gebruiksnorm van 125 kg/ha voor bouwland in 1994 betekent
dit een gemiddelde acceptatiegraad van 40%. 89Kan het meest actuele overzicht worden gegeven van concrete projecten
op het gebied van grootschalige mestverwerking? Hoeveel bedraagt het resterende
subsidiebedrag voor investeringen in grootschalige mestverwerking? Hoeveel
daarvan denkt de regering de komende tijd nog daadwerkelijk uit te geven aan
grootschalige verwerkingsprojecten? ((blz. 22)In 1994 is besloten subsidie te verstrekken aan een aantal projecten op
het gebied van grootschalige mestverwerking. Het betreft, in kwalitatieve
termen, vooral projecten in de categorie voorzuivering van kalvergier- en
zeugenmest.Daarnaast is er subsidie verstrekt aan een project waarbij slachtkuikenmest
wordt verwerkt. Genoemde projecten worden in de periode 1995–1997 gerealiseerd
en leggen derhalve voor de komende jaren beslag op de beschikbare financiële
middelen. In 1995 zijn er nog geen projecten goedgekeurd. Alle ingediende
projecten worden momenteel beoordeeld. Er wordt naar gestreefd om de besluitvorming
inzake de toewijzing van middelen in december 1995 af te ronden. Er is nog
ca. 36 miljoen gulden beschikbaar t.b.v. de projecten waarover nog geen besluiten
genomen zijn. Naar de inzichten van dit moment is de kans groot dat er een
beroep wordt gedaan op het totale beschikbare bedrag. 90Kan de regering de stelling onderbouwen dat een afromingspercentage
van 50% bij overname van de mestproduktierechten en ter plaatse voortzetten
van het betreffende bedrijf geen belemmering voor de bedrijfsontwikkeling
betekent? (blz. 23)Ja.Ten eerste heeft het een positief effect op de bedrijfsontwikkeling. Een
hoger afromingspercentage bij bedrijven die ter plekke worden voortgezet stimuleert
het samenvoegen van kleinere vestigingen tot grotere gesloten eenheden. Dit
versterkt de structuur van de sector.Bedrijfsontwikkeling is ook in het geding als ten gevolge van de 50% afroming
het moeilijker wordt investeringen te financieren. Bij de besluitvorming van
banken om een bestaand bedrijf te financieren hanteren ze in het algemeen
een viertal criteria.In volgorde van belangrijkheid kijken de banken naar: de kwaliteit van
de ondernemer, de rentabiliteit van het bedrijf, de omvang van de aanwezige
zekerheden (onderpand) en de solvabiliteit van de ondernemer. Door de 50% afroming wordt een bedrijf bij vrije verkoop minder waard
(lagere executiewaarde). De koper van het bedrijf moet namelijk aanvullend
mestproduktierechten kopen om de volledige produktiecapaciteit van de stallen
te kunnen blijven benutten. 50% afroming zou dus een effect kunnen
hebben op de omvang van de zekerheden, en dus op de bereidheid van banken
een bepaalde investering te financieren.Ten eerste moet opgemerkt worden dat in zijn algemeenheid financieringen
van agrarische bedrijven door banken vooral stranden op het criterium: rentabiliteit
van het bedrijf. De rentabiliteit van het bedrijf is dan te laag om de rente
en aflossingen van de lening te betalen. Het criterium «voldoende zekerheden
aanwezig» is in de meeste gevallen niet de beperkende factor.Ten tweede moet opgemerkt worden dat in de huidige financieringspraktijk
banken geen rekening houden met de waarde van mestproduktierechten. Bij de
bepaling van de executiewaarde wordt door de banken de waarde van de aanwezige
mestproduktierechten niet meegeteld. Men vindt mestproduktierechten een te
onzekere factor. In principe heeft 50% afroming dan geen effect op de hoogte
van de zekerheid en dus op de hoogte van de financiering. 50% afroming heeft
wel invloed op de executiewaarde van een bedrijf als door overheidsingrijpen
de prijs van mestproduktierechten fors stijgt. Het bijkopen van mestproduktierechten
wordt dan zo duur dat het risico bestaat dat de de verkoper niet alleen minder
krijgt voor zijn mestproduktierechten maar ook voor zijn bedrijfsgebouwen.
Op basis van de huidige inzichten heeft het pakket zoals voorgesteld in de
lntegrale Notitie niet zo'n effect. 91Op basis van welke veronderstelling en berekening wordt de afroming
tot 2002 geraamd op 7 mln. kg fosfaat?Wat heeft de afroming tot op dit moment opgeleverd? (blz. 23)Het resultaat van 7 mln. kg fosfaat mestproduktierechten is gebaseerd
op een potentieeI aanbod van mestproduktierechten in de periode 1994 tot 2002.Daarbij is ervan uitgegaan dat jaarlijkse ca. 3 mln. kg fosfaat mestproduktierechten
buiten famiIieverband verhandeld wordt, waarvan ca. 1 mln. kg fosfaat aanwezig
is, op bedrijven die in zijn geheel worden overgedragen en ter plekke worden
voortgezet. Bij het voorgestelde afroompercentage van 25% bij verplaatsing
en 50% bij ter plekke voortzetten van overgedragen bedrijven (vanaf 1997)
wordt volgens deze berekening tot 1998 jaarlijks 0.5 mln. kg fosfaat afgeroomd
en tussen 1998 en 2002 jaarlijks 1 mln. kg fosfaat.Van 1 januari 1994 tot en met 1 september 1995 zijn in het kader van de
Verplaatsingswet in totaal ruim 1.2 mln. kg fosfaat mestproduktierechten afgeroomd. 92Hoe wordt voorkomen dat er een situatie ontstaat waarbij enerzijds
mestproduktierechten worden opgekocht door de overheid, terwijl tegelijkertijd
nieuwe veehouderij-activiteiten elders de veestapel weer doen groeien? (blz.
23)De produktie van mestoverschotten vindt vooral plaats in de overschotgebieden.
Met name de varkenshouderij kampt daar met problemen die zich niet alleen
beperken tot de mestoverschotten. Het beleid is er dan ook op gericht om de
varkenshouderij in omvang kleiner, maar qua concurrentiekracht sterker uit
het proces van herstructurering te laten komen.In de Integrale Notitie is slechts de contour van dit beleid aangegeven,
nadere uitwerking zal in nauwe samenspraak met het bedrijfsleven en de provincies
plaatsvinden. Door de 30%-korting op de niet-grondgebonden mestproduktierechten varkens/kippen
is de latente ruimte binnen deze diercategorieën praktisch weggenomen.
Een toename van de veestapel door het opvullen van latente ruimte achten wij
dan ook niet waarschijnlijk.Theoretisch is uitbreiding van veehouderij-activiteiten ook mogelijk op
het grondgebonden mestproduktierecht. Een verlaging van dit recht zou tot
de ongerijmde situatie leiden dat een duurzame ontwikkeling van grondgebonden
veehouderij in de niet-concentratiegebieden op slot gaat vanwege het probleem
in de concentratiegebieden. Anderzijds is het beleid erop gericht verplaatsingen
uit de overschotgebieden naar de tekortgebieden te stimuleren.Die ontwikkeling zou door een verlaging van het grondgebonden mestproduktierecht
worden gefrustreerd. Zo'n maatregel zou dan ook terecht op veel weerstand
stuiten.Nu dit geen begaanbare weg lijkt hebben wij het risico van onaanvaardbare
veehouderij-ontwikkelingen trachten in te schatten. Gezien de ervaringen van
de laatste 10 jaar vrezen wij die in de akkerbouw niet. Wat wel denkbaar is,
is dat de intensieve veehouderij zijn produktiecapaciteit zou willen opvoeren
op basis van grondgebonden mestproduktierechten van derden. De Meststoffenwet
werpt hier echter de nodige barriéres op. Om mest te mogen produceren
op het grondgebonden mestproduktierecht is een juridisch geldige titel vereist.
Het gaat daarbij om eigendom, zakelijk gebruiksrecht of door de grondkamer
goedgekeurde langjarige pacht. Deze grond dient bovendien in feitelijk gebruik
te zijn bij de mestproducent. Met andere woorden: er moet zowel een feitelijke
als een juridische band bestaan tussen de grond en de lokatie van de produktie.
Het sluiten van een maatschap, die niet aan beide vereisten voldoet, kan dus
geen basis zijn voor uitbreiding van de mestproduktie. Op dit moment wordt
nagegaan of de mestproduktie van varkenshouders in de concentratiegebieden
wordt uitgebreid op basis van de grondgebonden rechten van akkerbouwers. Indien
mocht blijken dat dit is gedaan in strijd met de bepalingen van de Meststoffenwet
zal hiertegen worden opgetreden. Mocht uit dit onderzoek blijken dat weliswaar
legale maar beleidsmatig onwenselijke constructies worden gehanteerd dan zullen
wij niet aarzelen de wetgeving op dit punt aan te scherpen. 93Kan nader inzicht worden verstrekt in de sociaal-economische gevolgen
van het voorgestelde beleid voor de dienstverlenende, toeleverende en verwerkende
sectoren? Strekt de overheidsverantwoordelijkheid zich ook uit tot de herstructurering
in deze sectoren, die het gevolg zal zijn van het voorgestelde beleid? (blz.
23)Het effect van het normenpakket in 2000 voor de werkgelegenheid in de
toeleverende, verwerkende en dienstverlenende sectoren is volgens het rapport
van de sociaal-economische studie een afname van ca. 950 arbeidsplaatsen ten
opzichte van de autonome ontwikkeling tot 2000. De toegevoegde waarde in deze
sectoren neemt met ca. 50 mln. gulden af.Het effect van het herstructureringsbeleid op de sociaal-economische gevolgen
in de secundaire sectoren is nu nog moeilijk kwantitatief in te schatten.
De nadere uitwerking van het fonds is daarvoor in hoge mate bepalend.De herstructureringsgelden die zijn vrijgemaakt in het kader van de lntegrale
Notitie zijn primair bestemd voor de primaire sector. Voor een deel van de
secundaire sector kan in geval van herstructurering een beroep worden gedaan
op bestaande EU-regelingen. Bij het verder vorm geven van het herstructureringsbeleid
zal een open benadering binnen de beleidsmatige en financiële randvoorwaarden
zoals genoemd in de lntegrale Notitie worden gevolgd waarbij
eveneens de belanghebbende partijen uit de secundaire sector zullen worden
betrokken. 94Hoeveel veehouderijbedrijven, en met name varkensbedrijven, hebben
een ouder bedrijfshoofd zonder opvolger? Bestaat er inzicht in hoeveel mest/mineralen
er op deze bedrijven wordt geproduceerd? (blz. 23)Op basis van gegevens over 1993 zijn er ca. 34 000 veehouderijbedrijven
met een bedrijfshoofd ouder dan 50 jaar (Bron: LEI/DLO, mededeling 517). Hiervan
hebben ca. 17 000 bedrijven (50%) geen opvolger. Ca. 11 000 bedrijven
zijn gespeciaIiseerde intensieve veehouderijbedrijven dan wel gemengde bedrijven
met een neventak intensieve veehouderij. De mineralenproduktie op deze bedrijven
is niet bekend. Wel is bekend dat de bedrijven met een bedrijfshoofd ouder
dan 55 jaar en zonder opvolger te zamen ongeveer 22 miljoen kg fosfaat produceren. 95 en 98Kan worden toegelicht hoe de overheid marktconform produktierechten
kan aankopen zónder tegelijkertijd prijsopdrijvend bezig te zijn? Heeft
niet de aankondiging van een tender al een prijsopdrijvend effect? (blz. 24)Wanneer de prijs op de bodem van de markt is gericht, wordt dan voldoende
animo verwacht om mestrechten aan het fonds te verkopen? Men kan immers ook
een hogere prijs op de markt krijgen.Net als alle andere kopers op de markt, wil ook de overheid tegen een
zo laag mogelijke prijs mestproduktierechten kopen. Net als alle kopers krijgt
de overheid te maken met verkopers die tegen de hoogst mogelijke prijs hun
rechten willen verkopen. Daarom wil de overheid zich zoveel mogelijk gedragen
als een normale koper zonder prijsopdrijvend te werken.Bovendien zijn er nu al meer vragers dan aanbieders van mestproduktierechten.Als de overheid zich ook op de markt begeeft gaat de prijs dan ook niet
zomaar omhoog. Om te voorkomen dat de overheid prijsopdrijvend werkt en om
toch zoveel mogelijk als normale koper te opereren zijn er onder andere de
volgende mogelijkheden:a. De overheid koopt de mestproduktierechten niet op tegen een van te
voren vastgestelde prijs. Bij een tender worden mestproduktierechten van de
laagste aanbieders uit de markt genomen.b. De overheid neemt niet meer dan een bepaald gedeelte, bv. eenderde
deel van de voor aankoop vrijkomende mestproduktierechten uit de markt. Uit
ervaring van de overheid bij het aankopen van landbouwgrond blijkt dat er
dan geen sprake is van prijsopdrijving.c. De overheid koopt niet het hele jaar door op maar slechts één
of enkele maanden per jaar. De rest van het jaar kan de markt zich dan normaal
ontwikkelen. 96In hoeverre wordt de overmatige uitstoot van ammoniak direct aangepakt
door overbemesting met dierlijke en kunstmest terug te dringen? In hoeverre
kunnen nitraatbelasting en ammoniakbelasting als communicerende vaten worden
beschouwd?En kan in dat licht bezien de stikstofaansturing via de mineralenaangifte
(op den duur) het ammoniakbeleid overbodig maken? (blz. 24).Stikstofverliezen door overbemesting bestaan uit nitraat naar de bodem
en grond- en oppervlaktewater en ammoniak en stikstofgas naar de lucht. Vermindering van de overbemesting verkleint de stikstofverliezen. Er bestaat
echter geen rechtevenredig verband tussen het totaal stikstofverlies en de
ammoniakemissie. Gemiddeld bestaat 20 tot 25% van het stikstofverlies uit
ammoniakemissie. Dit percentage varieert echter en is afhankelijk van de bedrijfssituatie
en de bedrijfsvoering. Een voorbeeld om dit te illustreren. Een bedrijf dat
de overstap maakt van onbeperkt weiden naar beperkt weiden kan daardoor de
stikstofverIiezen beperken. De ammoniakemissie van het bedrjf neemt echter
toe. Dit betekent dat door aansturing van de stikstofgift via het mineralenaangiftesysteem
het ammoniakbeleid niet overbodig wordt gemaakt.Een extra reden waarom de mineralenaangifte het ammoniakbeleid niet overbodig
kan maken, is dat de voorziene heffingen onvoldoende hoog zijn om de noodzakelijke
maatregelen voor ammoniak af te dwingen. De kosten per vermeden kg ammoniakemissie
voor emissie-arm aanwenden op grasland variëren sterk en zijn hoger dan
de kosten van het vermijden van nitraatverlies, waarop de heffingshoogte is
gebaseerd. 97Op hoeveel bedrijven (aantal en % per sector) wordt thans de «behoorlijke
groep» geschat die door dit beleid in continuïteitsproblemen wordt
gebracht? (blz. 24)Gebaseerd op berekeningen uitgevoerd in de studie naar de sociaaleconomische
gevolgen van varianten van verliesnormen komen bij het normenpakket in 2000
ten opzichte van de autonome situatie ca. 3% meer melkveebedrijven, 7 á
8% meer zeugenbedrijven en ca. 5% meer gespecialiseerde zeugen- en vleesvarkensbedrijven
in continuïteitsproblemen.Door de autonome ontwikkelingen tot 2000 komen in deze sectoren naar verwachting
16, 29 en 25% van de bedrijven in continuïteitsproblemen t.o.v. de situatie
in 1992/1993.Voor de andere sectoren worden geen veranderingen verwacht in het percentage
bedrijven in continuïteitsmoeilijkheden als gevolg van het voorgestelde
mest- en ammoniakbeleid. 98Wanneer de prijs op de bodem van de markt is gericht, wordt dan voldoende
animo verwacht om de mestrechten aan het fonds te verkopen? Men kan immers
ook een hogere prijs op de markt krijgen. (blz. 24)Zie antwoord bij vraag 95. 99Aan de hand van welke criteria wordt door wie de plannen voor herstructurering
beoordeeld? (blz. 25)Dit moet nog nader worden uitgewerkt. Bij de nadere uitwerking van het
fonds voor de herstructurering zullen in ieder geval het landbouwbedrijfsleven
en de provincies betrokken worden. Bovendien moet de invulling EU-rechtelijk
worden getoetst. 100De regering stelt dat een kleinere, maar gezonde, sterke en schone
sector overblijft. (blz. 25).Hoeveel bedrijven blijven in de optiek van de minister over met welke
bedrijfsomvang? (blz. 25) Bij volledige doorvoering van het voorgenomen herstructureringsbeleid,
waarbij enerzijds mestproduktierechten uit de varkenshouderij worden opgekocht
en anderzijds de bedrijfsontwikkeling in de rest van de sector wordt ondersteund,
wordt een krimp van de varkensstapel met ca. 15% verwacht.Het aantal bedrijven met varkens zal afnemen tot 17 000 á
18 000 bedrijven in 2002. Het grootste deel van deze afname wordt veroorzaakt
doordat gemengde bedrijven met een kleine neventak varkens, deze tak afstoten.
Deze ontmenging is onderdeel van de verwachte autonome ontwikkeling in de
veehouderij.De moderne gespecialiseerde varkensbedrijven hebben dan naar verwachting
een omvang van 200 tot 250 fokzeugen of 2000 tot 2500 vleesvarkens. 101Op grond van welke prijs per kg fosfaat mestproduktierecht komt de
regering tot de berekening dat met de voorgestelde middelen 10 miljoen kilo
uit de markt kan worden genomen? (blz. 25)Met de 475 miljoen gulden voor het fonds voor de herstructurering zal
tussen 1996 en 2002, 10 miljoen kg fosfaat niet-grondgebonden mestproduktierechten
uit de markt worden genomen.Het fonds gaat langs twee wegen niet-grondgebonden mestproduktierechten
uit de markt nemen: via een tender en via herstructureringsplannen. Omdat
beide delen van het fonds zich op andere groepen bedrijfsbeëindigers
richten zal er niet sprake zijn van één uniforme prijs waartegen
de overheid mestproduktierechten uit de markt zal nemen.Het gedeelte van het fonds dat zich richt op de combinatie van bedrijfsbeëindiging
en bedrijfsontwikkeling werkt op basis van ingediende plannen. Deze plannen
zullen zeer divers zijn. De hoogte van de vergoeding voor de uit de markt
genomen niet-grondgebonden mestproduktierechten zal mede afhangen van de inhoud
van het plan.Een derde argument om niet met een van te voren vastgestelde prijs de
komende 7 jaar mestproduktierechten uit de markt te nemen is dat de marktprijs
voor mestproduktierechten per regio en per jaar varieert. Dit geldt zeker
voor de tender waarbij het fonds zich richt op de onderkant van de marktprijs.
Opkopen tegen een vaste prijs zal, als de marktprijs lager ligt dan de vastgestelde
prijs, prijsopdrijvend werken. Gedurende de periode dat de marktprijs hoger
is dan de vastgestelde prijs zal de tender niets opleveren. Werken met een
vaste prijs is daarom ongewenst. 102Kan de regering reageren op de opvatting van een vijftal milieu-organisaties
(zie de Volkskrant, 11 oktober jl.) dat de voorgestelde verliesnorm voor fosfaat
in 2010 drie keer te hoog is om aan overdadige algenbloei een einde te maken?
Betekent dit niet dat meer mestproduktierechten uit de markt moeten worden
genomen dan nu wordt voorgesteld? (blz. 25)Voor 2008/2010 wordt een verliesnorm voor fosfaat voorgesteld van 20 kg
per ha. Voor het op den duur behalen van de milieukwaliteitsdoelstellingen
voor fosfaat in het oppervlaktewater, zoals die tot nu toe zijn geformuleerd,
zou een veel lagere verliesnorm nodig zijn, zoals ook gebleken is uit de fosfaatdeskstudie.
Geconstateerd moet worden dat met de huidige landbouwpraktijk een dergelijke
lage verliesnorm niet te realiseren is zonder zeer grote economische gevolgen
voor de landbouw. Na afweging van de belangen van milieu en landbouw is gekomen
tot een verliesnorm voor fosfaat van 20 kg in 2008/2010. Deze norm is nodig
voor het milieu én haalbaar voor de landbouw. 103Wat vindt de regering van het idee meer geld te genereren voor herstructurering
van de veehouderij door de consument te confronteren met een heffing op vlees?
(blz. 25)Het idee om gangbaar geproduceerd vlees ter financiering van het hersturctureringsfonds
onder het algemene BTW-tarief te brengen, heeft noga wat bezwaren. Allereerst
is het vanuit controle-technisch oogpunt zeer moeilijk om onderscheid te maken
tussen gangbaar geproduceerd vlees (algemene BTW-tarief) en niet gangbaar
geproduceerd vlees (laag tarief).Daarnaast zouden, bij overweging van gangbaar geproduceerd vlees naar
het algemene BTW-tarief, allerlei mogelijke oplosbare afbakeningsproblemen
ontstaan tussen met het algemene tarief en met het lage tarief belaste voedingsmiddelen
(bij de indeling van kroketten en saucijzebroodjes). Ook in de grensgebieden
zouden problemen ontstaan, omdat vlees in Duitsland en België in het
lage tarief is ondergebracht. Omdat een aanzienlijk deel van de varkensproduktie
wordt geëxporteerd, betaalt de buitenlandse consument van Nederlands
varkensvlees niet mee aan herstructureringsfonds. Tenslotte kan er op worden
gewezen dat de BTW geen bestemmingsheffing is. De BTW-opbrengst behoort tot
de algemene middelen en kan niet worden gereserveerd voor specifieke doelen.
Bovendien impliceert het nieuwe begrotingsbeleid dat uigaven en belastingontvangsten
strikt gescheiden blijven. Dit idee leidt, afgezien van bovengenoemde argumenten
tegen het voorstel, tot een loslaten van het uitgavenkader, hetgeen door de
regering als ongewenst wordt beschouwd. Een en ander is voor ons aanleiding
niet verder op deze suggestie in te gaan. 104Wat heeft de regering er toe doen besluiten om plotseling de ammoniaknorm
te verhogen van 8,8 kg naar 12 kg per koe? En wat zijn de consequenties hiervan
voor de ROM-gebieden?Kan de regering specifiek ingaan op de consequenties voor Z.O.-Friesland?
(blz. 26)Het gaat hier niet om een plotseling besluit van. In de uitvoeringsregeling
die bij de lnterimwet ammoniak en veehouderij behoort, wordt onder meer aangegeven
op welke wijze de ammoniakemissie van een veehouderijbedrijf moet worden berekend.
Onderdeel van de berekeningsmethode vormt een bijlage, waarin voor de verschillende
diersoorten per staltype is aangegeven welke ammoniakemissie deze per jaar
veroorzaken, de zogenaamde ammoniakemissiefactoren. Deze emissiefactoren waren
ook al opgenomen in de Richtlijn Ammoniak en Veehouderij. Ze werden toen regelmatig
zowel naar boven als naar beneden aangepast op grond van de stand van de kennis.Bij de parlementaire behandeling van de lnterimwet ammoniak en veehouderij
is aangekondigd dat de emissiefactoren zoals opgenomen in de uitvoeringsregeling
ook regelmatig zullen worden aangepast op grond van de stand der kennis. Tegen
deze achtergrond kan de voorgenomen aanpassing van de emissiefactor voor rundvee
niet als een verrassing worden beschouwd.Begin oktober is het wijzigingsvoorstel van de uitvoeringsregeling toegezonden
aan de meest betrokken organen, met het verzoek om commentaar. Uit de schriftelijke
reaktie van het Landbouwschap van 17 oktober jl. blijkt, dat de onderbouwing
van de verhoging van de emissiefactor voor rundvee op zichzelf niet zozeer
ter discussie staat. Deze verhoging kan echter, gezien de omvang ervan, wel
een aantal voor de landbouw ongewenste consequenties hebben. Gezien de onrust die is ontstaan als gevolg van de voorgenomen verhoging
van de emissiefactor voor rundvee, heeft op 6 november jl. overleg plaatsgehad
tussen ambtenaren van de Ministeries van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening
en Milieubeheer en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij en vertegenwoordigers
van het LTO-Nederland, het Landbouwschap en de FLTO en NLTO. In dit overleg
is geconstateerd dat de voorgenomen verhoging van de emissiefactor voor rundvee
weliswaar is gebaseerd op metingen, maar dat deze nog niet zijn gepubliceerd.
Bovendien is geconstateerd dat het, gelet op het feit dat het om een aanzienlijke
verhoging gaat, van belang om meer inzicht te krijgen in de effecten voor
de veehouderij alvorens over aanpassing te besluiten. De LTO heeft toegezegd
hiervoor concrete, kwantitatieve informatie aan te leveren.Vanwege bovengenoemde redenen zijn wij voornemens om de emissiefactor
voor rundvee niet nu aan te passen, maar eerst de publikatie van de onderzoeksgegevens
waarop deze verhoging is gebaseerd en aanvullende gegevens over de mogelijke
consequenties voor de veehouderij af te wachten.Op basis daarvan zal worden besloten óf en, zo ja, wanneer en hoe
de emissiefactor zal worden aangepast.Gezien het bovenstaande is het nu niet opportuun in te gaan op de consequenties
voor Z.O.-Friesland. 105Waarom hebben de grootschalige mestverwerkingsfabrieken enige jaren
zonder volledige afzetverantwoording kunnen functioneren? (blz. 26)Naar aanleiding van de in de pers verschenen berichten rond het niet invullen
van mestafleveringsbewijzen door mestverwerkingsfabrieken, heb ik de directeur
van de accountantsdienst van mijn departement opdracht gegeven een nader onderzoek
in te stellen ter verificatie van de berichten.Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek heb ik bij de brieven van
17 november 1995 (nrs. DL956156 en DL956155) de vragen, die door de leden
van de Tweede Kamer Esselink en Van der Linden (26 oktober 1995, 2959601750)
en Blauw (26 oktober 1995, 2959601690) met betrekking tot dit onderwerp zijn
gesteld beantwoord. Ik moge U daarnaar verwijzen. 106Is het advies over stuifbestrijding via uitrijden van drijfmest op
Texel en in de bollenstreek inmiddels beschikbaar en wat zijn de conclusies
van de regering daaruit? (blz. 27)In een brief dezerzijds aan de Tweede Kamer d.d. 5 april 1995 is aangekondigd
dat er in samenwerking met het bedrijfsleven en andere betrokken organisaties
een plan van aanpak voor de stuifbestrijding zou worden opgesteld. Dit plan
van aanpak is begin november van dit jaar afgerond. Het is als bijlage bij
de onderhavige antwoorden gevoegd.Onze conclusies uit het «Plan van Aanpak stuifbestrijding in 1996»
zijn: Voor de bloembollenteelt en Texel zijn alternatieven voor dierlijke
mest als stuifbestrijdingsmiddel haalbaar. Het gaat hier om vloeibare cellulose.
De bollenteeIt heeft gezien het grote mineralenoverschot behoefte aan een
mineralenarme stuifbestrijder. Er is in de bollenteelt een infrastructuur
opgezet en er zijn investeringen verricht om de alternatieven daadwerkelijk
te kunnen toepassen. De infrastructuur kan in de bollenteelt goed van de grond
komen omdat stuifbestrijding hier structureel is. Dit in tegenstelling
tot de Veenkoloniën waar de noodzaak voor stuifbestrijding van jaar tot
jaar wisselt.Op Texel is de infrastructuur nog niet opgezet. Er zijn hier echter geen
onoverkomelijke bezwaren om dit alsnog op te pakken.Op Texel is stuifbestrijding vrijwel structureel en is het gewenst het
gebruik van dierlijke mest als stuifbestrijdingsmiddel terug te dringen. 107Wordt aan de regionale overheden de uitwerkende uitvoering in overleg
met de betrokken organisaties overgelaten? (blz. 29)Op korte termijn zal het overleg worden gestart met de regionale overheden
om een traject uit te zetten voor de samenwerking bij de uitwerking en uitvoering
van het regionale beleid en de gebiedsgerichte aanpak. In dat kader zullen
hierover nadere afspraken worden gemaakt. De eerste verantwoordelijkheid komt
wel bij de provincies en gemeenten te liggen. 108Waarom zou een vervolg op de Interimwet nodig zijn?Na ommekomst van die wet treedt toch de Wet Milieubeheer weer in
volle omvang op? (blz. 29)Voorgenomen is om in 1996 een evaluatie van de Interimwet ammoniak en
veehouderij uit te voeren. De resultaten zullen mede worden gebruikt om na
te gaan of, en zo ja, welk vervolg op de Interimwet nodig is. In 1998 zal
op basis van de Wet milieubeheer een AMvB-Huisvesting in werking treden, waarmee
eisen worden gesteld aan de maximale ammoniakuitstoot van stallen. Wanneer
bij de evaluatie van de lnterimwet blijkt dat de situatie na 1999 met de AMvB-Huisvesting
en zonder een vervolg op de Interimwet tot ongewenste ontwikkelingen leidt,
zal een vervolg op deze wet nodig zijn. In samenwerking met landbouw- en milieuorganisaties
en de regionale overheden zal dan een vervolg worden ontwikkeld. 109Kan de Tweede Kamer zo spoedig mogelijk, dat wil zeggen ruim vòòr
de behandeling van de mestnotitie, geïnformeerd worden over de resultaten
van het overleg met genoemde organen over de Interimwet? (pag. 29)Het overleg over bestaande problemen met de lnterimwet ammoniak en veehouderij
is gevoerd naar aanleiding van een brief van de LTO. In de beantwoording van
de vragen van het lid J. Huys op 8 mei jl. (II, '94–'95, Aanhangsel
Handelingen 785) is reeds aangegeven dat het verslag van deze gesprekken aan
u zal worden gezonden. Het genoemde verslag zal u voor 11 december bereiken. 110Zal met het voorgestelde ammoniakbeleid, waarbij onder meer wordt
afgezien van een dwingend depositiebeleid, gegarandeerd worden dat de «kritische
depositiewaarden» in acht genomen zullen worden? (blz. 29)Kritische depositiewaarden geven aan hoeveel neerslag van verzurende en/of
vermestende stoffen een ecosysteem ook gedurende langere tijd kan verdragen,
zonder dat er nadelige veranderingen in de chemische samenstelling van bodem
of grondwater optreden of schade ontstaat aan ecosystemen. Voor diverse nadelige
effecten van de neerslag van verzurende en vermestende stoffen zijn kritische
waarden wetenschappelijk bepaald. Er zijn kritische waarden voor de totale hoeveelheid zuur en stikstof
vastgesteld, maar niet afzonderlijk voor ammoniak. Dit betekent dat het bereiken
van de kritische depositiewaarden niet alleen afhangt van de resultaten van
het voorgestelde ammoniakbeleid, maar ook van de resulaten van het beleid
ter vermindering van de uitstoot van zwaveloxyden en stikstofoxyden.De depositiedoelstellingen voor totaal-zuur en totaal-stikstof zijn niet
gericht op het bereiken van alle kritische depositiewaarden. Voor de periode
na 2000 is de beleidsdoelstelling gericht op het voorkomen van de meest ernstige
schade aan loof- en naaldbossen, dat wil zeggen op het bereiken van de kritische
depositiewaarden behorende bij deze nadelige effecten (1400 mol per hectare).In de lntegrale Notitie wordt voorgesteld om het generieke ammoniakbeleid
regionaal te differentiëren, in die zin dat in de regio's waar de problematiek
het grootste is de strengste eisen zullen worden gesteld. Daardoor zal het
generieke beleid in deze regio's ook het grootste effect hebben. Bovendien
zal in deze regio's en rond grote natuur- en bosgebieden waaromheen veel veehouderij
is geconcentreerd, met aanvullend regionaal ammoniakbeleid een te hoge ammoniakbelasting
worden verminderd. Hiermee kan echter niet worden gegarandeerd dat bovengenoemde
depositiedoelstellingen overal ook op dat schaalniveau zullen worden bereikt,
mede omdat het de depositie van ammoniak in bepaalde gebieden hoger is dan
gemiddeld. 111Waarom wordt aan de biologische landbouw een hogere verliesnorm toegestaan?
(blz. 30)Aan de biologische landbouw wordt geen hogere verliesnorm toegestaan.
Wel neemt de biologische landbouw een aparte positie in omdat zij het gebruik
van de meeste kunstmeststoffen afwijst en daardoor relatief meer gebruik maakt
van dierlijke meststoffen dan de gangbare landbouw. Daarom zal op dit punt
de positie van deze sector apart worden bekeken. 112Kan de regering een overzicht geven per jaar over de inkomsten en
de besteding van de overschotheffing uitgesplitst naar sector en uitgavecategorie?
(blz. 32)Overeenkomstig de huidige bepalingen van de Meststoffenwet zullen de inkomsten
uit de overschotheffingen voor de jaren 1996 en verder worden ingezet voor
de apparaatsuitgaven van het Bureau Heffingen, de Stichting Landelijke Mestbank
en de mestverwerking.Op grond van bijlage 1 van de lntegrale Notitie kan dan het volgende overzicht
worden opgemaakt:  1996199719981999200020012002Totaalmestverwerking52.124.65.0    81.7uitvoeringskosten21.720.333.027.927.927.927.9186.6uitgaven73.844.938.027.927.927.927.9268.3overschotheffing33.328.427.427.427.427.427.4198.7Saldo40.516.510.6– 0.5– 0.5– 0.5– 0.565.6Hieruit blijkt dat voor de periode 1996 t/m 2002 het bedrag dat in totaal
ten laste van de begroting van LNV voor genoemde doeleinden zal worden
besteed ruim f 65 mln. hoger zal zijn dan aan inkomsten uit de overschotheffing
ten gunste van de LNV-begroting zal komen. 113Waaruit wordt door LNV de aanzienlijke toename van de bijdrage aan
het herstructureringsfonds na 1996 gefinancierd?Waarin schuilt de rechtvaardiging om voor de jaren 1996–98
nog meer dan 80 miljoen gulden vrij te houden ten behoeve van de naar verwachting
uitermate bescheiden bijdrage van de grootschalige mestverwerking aan oplossing
van de mestproblematiek? (blz. 32)De bijdrage van LNV aan het herstructureringsfonds over de jaren 1996
t/m 2002, in totaal f 335 mln., komt beschikbaar uit artikel 12.02 Structuurverbetering.
Op dit artikel zijn, conform de Notitie mest- en ammoniakbeleid derde fase,
in de meerjarencijfers voor 1997 en volgende jaren middelen gereserveerd voor
het aanvullend ammoniakbeleid. Hiervan zal circa f 265 mln. worden ingezet
voor herstructurering. Daarnaast zijn er middelen die vrijvallen als gevolg
van de voorgenomen afschaffing van de CRL (circa f 70 mln.).Het beschikbare budget voor subsidiëring van mestverwerking via de
Bijdrageregeling Proefprojecten Mestverwerking voor de komende jaren bedraagt
ongeveer f 82 mln. Hiervan zal circa f 46 mln. nodig zijn om te
kunnen voldoen aan de verplichtingen voortvloeiende uit reeds geaccepteerde
projecten. De resterende f 36 mln. is beschikbaar voor projecten, die
onder genoemde regeling zijn ingediend, maar waarvan de beoordeling nog niet
is afgerond. 114Kan een toelichting worden gegeven op de geschatte opbrengsten uit
de overschotheffing en de mineralenheffing? (blz. 32)De inkomsten van de overschotheffing tot 1998 zijn gebaseerd op de huidige
reguleringssystematiek van de mestboekhouding en de verwachte ontwikkeling
van de efficiëntie van het mineralengebruik in de varkens- en pluimveehouderij.Bij het invoeren van de mineralenaangifte per 1998 verandert de systematiek
van de overschotheffing. De basis waarop de overschotheffing wordt geïnd
(tariefstelling, grondslag en evt. uitzonderingsmogelijkheden) wordt thans
in het kader van de vormgeving van het MINAS-systeem nader uitgewerkt.Daarbij zal het systeem van de overschotheffing zodanig worden ingericht
dat de opbrengsten van de overschotheffing de uitvoeringslasten dekken.De opbrengsten van de mineralenheffing zijn gebaseerd op een inschatting
van de mate waarin de bedrijven in de mineralenaangifte er voor kiezen hun
bedrijfsvoering aan te passen, danwel de milieubelasting af te kopen door
de f 5,– gulden heffing te betalen. lngeschat wordt dat de bedrijven
gemiddeld voor 5 kg fosfaat per hectare de milieubelasting afkopen. Daar de
betreffende bedrijven over ca. 650 000 ha grond beschikken levert dit
een bedrag op van 16 miljoen per jaar. 115Welke bedrijven zullen op grond van welke maatregel die heffing betalen?
(blz. 32)De overschotheffing en de mineralenheffing zullen beide deel gaan uitmaken
van het mineralenaangiftesysteem (MINAS). De overschotheffing zal opgebracht
worden door bedrijven met een mestoverschot. Dit betreft de intensieve
rundveebedrijven en de varkens- en pluimveebedrijven. De nadere vormgeving
is nog een punt van uitwerking. De mineralenheffing zal worden betaald door bedrijven die ervoor kiezen
de heffing te betalen en hun bedrijfsvoering niet aan te passen voor dit deel
van de overschrijding van de verliesnormen. In het algemeen zal het intensieve
rundveebedrijven en gemengde (rundvee/varkens) veehouderijbedrijven betreffen.
Deze bedrijven hebben én een mestoverschot én grond. Zij kunnen
daardoor een afweging maken tussen aanpassing van de bedrijfsvoering en afkopen
van de milieubelasting. Bij bedrijven zonder grond is dat in veel mindere
mate het geval. 116Wat is het gemiddeld inkomen per uur per medewerker in de veehouderij,
als alle meewerkende gezinsleden worden meegeteld? (blz. 33)Een indicatie voor het gemiddeld inkomen per uur per medewerker in de
veehouderij is de arbeidsopbrengst per gewerkt uur zoals dit op bedrijfseconomische
basis door LEI-DLO wordt berekend. In onderstaande tabel is een overzicht
hiervan weergegeven (in guldens per uur) over de jaren 1990/91 tot 1993/94
voor het gemiddelde sterk gespecialiseerde melkveebedrijf en het gemiddelde
varkens- en pluimveebedrijf.  1990/911991/921992/931993/94 Gemiddeld sterk gesp. melkveebedrijf13121515Gemiddeld varkens- en pluimveebedrijf29385– 12(Bron: bedrijfsuitkomsten in de landbouw LEI/DLO). XNoot1Samenstelling: Leden: Van der Linden (CDA), Blauw (VVD), voorzitter, Van
der Vlies (SGP), ondervoorzitter, M. M. H. Kamp (VVD), Esselink (CDA), Smits
(CDA), Reitsma (CDA), Huys (PvdA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Ter Veer (D66),
Van Zijl (PvdA), Witteveen-Hevinga (PvdA), Aiking-van Wageningen (Groep Nijpels),
Woltjer (PvdA), Schuurman (CD), Augusteijn-Esser (D66), Van den Bos (D66),
Van Ardenne- van der Hoeven (CDA), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M. Vos
(GroenLinks), Van Waning (D66), Keur (VVD), O. P. G. Vos (VVD), Passtoors
(VVD).Plv. leden: Bukman (CDA), Te Veldhuis (VVD), Van Middelkoop (GPV), Remkes
(VVD), Beinema (CDA), Leers (CDA), Biesheuvel (CDA), Van Gijzel (PvdA), Liemburg
(PvdA), Hoekema (D66), M. M. van der Burg (PvdA), Verspaget (PvdA), Verkerk
(AOV), Zijlstra (PvdA), Poppe (SP), vacature (D66), Jorrits- ma-van Oosten
(D66), Gabor (CDA), Leerkes (U55+), De Cloe (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Doelman-Pel (CDA), Cornielje (VVD), Verbugt (VVD), H. G. J. Kamp (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Van Erp (VVD), Te Veld- huis (VVD),
Van den Berg (SGP), Verspaget (PvdA), Soutendijk-van Appeldoorn (CDA), Esselink
(CDA), ondervoorzitter, M. M. van der Burg (PvdA), Versnel-Schmitz (D66),
voorzitter, Van Gijzel (PvdA), Verbugt (VVD), Aiking-van Wageningen (Groep
Nijpels), Poppe (SP), Gabor (CDA), Augusteijn-Esser (D66), Duivesteijn (PvdA),
Giskes (D66), Stellingwerf (RPF), Crone (PvdA), M. Vos (GroenLinks), Dijksma
(PvdA), Klein Molekamp (VVD), Hofstra (VVD), Assen (CDA), Jeekel (D66).Plv. leden: Biesheuvel (CDA), Blauw (VVD), O. P. G. Vos (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Houda (PvdA), Bukman (CDA), Van de Camp (CDA), Oudkerk (PvdA), Jorritsma-van
Oosten (D66), Valk (PvdA), Van Blerck-Woerdman (VVD), Hendriks (HDRK), vacature
(CD), Bijleveld-Schouten (CDA), Reitsma (CDA), Huys (PvdA), De Graaf (D66),
Leerkes (U55+), Swildens-Rozendaal (PvdA), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Witteveen-Hevinga (PvdA), Keur (VVD), H. G. J. Kamp (VVD), Boers-Wijnberg
(CDA), Van 't Riet (D66).XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24445-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl