Goedkeuring Verdrag tot verbod vd ontwikkeling, produktie en het gebruik van chemische wapens: Parijs, 31 januari 1993; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23910, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

21-03-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23910-(R1515) nr. 6

15-03-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVE 1. Inleiding2. Algemeen UniversaliteitDe verdragsorganisatie OPCWUitvoerende Raad3. FinanciënContributieGastlandInspectiekostenKosten van vernietiging4. Gevolgen voor de Nederlandse krijgsmacht5. Specifieke wapenbeheersingsvraagstukkenHerbicidenOproerbestrijdingsagentiaBiologische wapensGasprotocol 1925Blindmakende laserwapens en anti-personeelslandmijnen6. Milieu-aspectenDumpingVernietiging7. Handhaving Verificatie-regimeVertrouwelijkheid van gegevensSancties bij verdragsschendingArbitrageVerdergaande maatregelen8. Specifieke landen en regio'sMidden-OostenGemenebest van onafhankelijke statenVerenigde StatenEuropa9. Goedkeuringsprocedure Verloop goedkeuringsprocedureKoninkrijksaspectenArtikel 2: machtigingsartikelOndertekeningBIJLAGE 1
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23910Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 92 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 910 (R 1515)Goedkeuring van het op 13 januari 1993 te Parijs tot stand gekomen Verdrag
tot verbod van de ontwikkeling, de produktie, de aanleg van voorraden en het
gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging van deze wapens, met
bijlagennr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 15 maart 1995 INHOUDSOPGAVE    1.Inleiding2   2.Algemeen2 Universaliteit2 De verdragsorganisatie OPCW5  Uitvoerende Raad6   3.Financiën7 Contributie7 Gastland7  Inspectiekosten7  Kosten
van vernietiging8    4.Gevolgen voor de Nederlands
krijgsmacht9   5.Specifieke wapenbeheersingsvraagstukken9 Herbiciden9  Oproerbestrijdingsagentia10 Biologische wapens11  Gasprotocol 192512 Blindmakende laserwapens en anti-personeelslandmijnen12      6.Milieu-aspecten13 Dumping13  Vernietiging13    7.Handhaving14 Verificatie-regime14  Vertrouwelijkheid van gegevens15 Sancties bij verdragsschending16  Arbitrage18 Verdergaande maatregelen18    8.Specifieke
landen en regio's18 Midden-Oosten18  Gemenebest
van onafhankelijke staten19  Verenigde Staten21  Europa21   9.Goedkeuringsprocedure22 Verloop
goedkeuringsprocedure22  Koninkrijksaspecten22  Artikel
2: machtigingsartikel241. InleidingDe ondergetekenden hebben met belangstelling kennis genomen van de in
het verslag weergegeven opmerkingen ten aanzien van het Verdrag.Evenals de leden van de diverse fracties is de regering verheugd over
de totstandkoming van het Verdrag tot verbod van de ontwikkeling, de produktie,
de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en inzake de vernietiging
van deze wapens (het CW-verdrag), met bijlagen. Wij danken de leden voor de
door hen uitgesproken erkenning voor de substantiële en constructieve
rol die de Koninkrijksdelegatie bij de totstandkoming ervan heeft mogen spelen:
het resultaat mag er zijn. In dit verband mochten wij – tot onze vreugde –
bemerken, dat de door de onderhandelingsdelegatie gesignaleerde en door ons
in de toelichting aangegeven knelpunten samenvallen met de door de leden van
de aan het woord zijnde fracties gemaakte kanttekeningen, en wij ervaren deze
gedeelde zorg als politieke steun in de rug bij ons streven om tot een daadwerkelijk
effectieve toepassing van alle bepalingen van het Verdrag te komen. Tenslotte
is de vestiging van de verdragsorganisatie OPCW (Organisation for the Prohibition
of Chemical Weapons) te 's-Gravenhage niet alleen een eervolle bekroning op
het werk van de Nederlandse onderhandelaars in Genève, maar ook van
de brede belangstelling in ons land voor ontwapeningsvraagstukken. Al met
al mogen wij constateren, dat het oordeel over de resultaten van de jarenlange
onderhandelingen over de uitbanning van chemische wapens hier te lande in
brede kring gelijkluidend en in belangrijke mate positief is. Hieruit putten
wij het vertrouwen het verdragsregime ook bij andere staten te bepleiten en
op die wijze te komen tot een daadwerkelijke universele uitbanning van deze
categorie massavernietigingswapens.In deze nota zullen de door de fracties in het verslag aan de orde gestelde
punten per onderwerp gegroepeerd worden behandeld. Tevens dienen een tweetal
correcties te worden aangebracht op hetgeen wij in de memorie van toelichting
meldden. In de eerste plaats belopen de kosten, verbonden met de vestiging
van de OPCW te 's-Gravenhage f 43 miljoen, zoals eerder stond vermeld
in de brief van de ambtsvoorganger van de eerste ondergetekende van 25 mei
1993 met betrekking tot de oprichting van de stichting OPCW (kamerstukken
II 1992/93, 23 187, nr. 1). Ten tweede is per abuis vermeld, dat ons
land gedurende de eerste zeven jaar de «Benelux-zetel» in de Uitvoerende
Raad van de OPCW zou bezetten. Ten rechte zij vermeld, dat binnen de groep
van betrokken landen is afgesproken, dat ons land gedurende de eerste 17 jaar
zeven maal deze zetel zal bezetten, waaronder het eerste jaar.Aan het slot van deze nota is een lijst met de verdragsstatus van de verschillende
staten met betrekking tot het onderhavige Verdrag en de mede van belang zijnde
verdragen, waarnaar vanuit de fracties diverse malen is gevraagd, ter informatie
bijgevoegd, waarop de stand van zaken per 13 januari 1995 is aangegeven (de
vroegste datum, waarop het Verdrag in werking had kunnen treden). 2. Algemeen UniversaliteitDe leden van de PvdA-fractie benadrukten, dat met de totstandkoming van
het onderhavige Verdrag nog geen einde is gekomen aan de risico's van wereldwijde
proliferatie van chemische wapens en de technische kennis om ze te produceren.
Zij wezen erop dat de internationale gemeenschap, en ons land als onderdeel
daarvan, deze ontwikkelingen nauwlettend moet blijven volgen. Wij stemmen volledig in met deze visie en hebben het volste vertrouwen
dat de toekomstige verdragsorganisatie OPCW haar taak in dezen naar behoren
zal vervullen. Wij zullen zelf nauw betrokken blijven bij de werkzaamheden
van de OPCW in ons streven deze categorie massavernietigingswapens uit te
bannen. Uiteraard zal het parlement van ontwikkelingen op dit gebied op de
hoogte worden gehouden.Wij stemmen in met de opmerkingen van de zijde van de fracties van de
PvdA, D66, GPV en RPF ter zake van de universaliteit van het Verdrag. In het
streven naar universaliteit ligt een belangrijke voorwaarde voor de wereldwijde
verifieerbare uitbanning van chemische wapens. Dit streven wordt niet alleen
vanuit de voorloper van de verdragsorganisatie (de Voorbereidende Commissie),
met name het Provisorisch Technisch Secretariaat, maar ook door de regering
actief bevorderd. Gelet op het belang van universaliteit, staan wij wat uitgebreider
stil bij de met dat doel ontplooide activiteiten. Tevens zij terzake verwezen
naar hetgeen elders in deze nota wordt gesteld ten aanzien van de financiële
gevolgen van een en ander en ten aanzien van de situatie in enkele specifieke
landen.Het Provisorisch Technisch Secretariaat organiseert in dit verband regionale
seminars, waarin groepen landen worden geïnformeerd over het doel en
de werking van het Verdrag. Zij worden met name gewezen op hun rechten en
plichten als (toekomstige) verdragsstaten en ontvangen advies ten behoeve
van de voorbereiding van de nationale tenuitvoerlegging. Voorts reist personeel
van het Provisorisch Technisch Secretariaat regelmatig naar de diverse hoofdsteden
voor gesprekken terzake met de nationale autoriteiten. Ook voeren de ambassades
van het Koninkrijk, al of niet tezamen met die van de overige EU-lidstaten,
in het buitenland demarches uit om de autoriteiten ter plaatse te informeren
over het Verdrag en hen eventueel van advies te dienen op het gebied van wetgeving
en tenuitvoerlegging. Zo is bij de staten in Zuidelijk Afrika de aandacht
gevestigd op het belang van het Verdrag. Mede dankzij deze actie ondertekende
en bekrachtigde Lesotho het Verdrag op één en dezelfde dag.
Ook in Nederland zelf houdt de regering zich actief bezig met het informeren
van staten die geïnteresseerd zijn in de Nederlandse ervaringen opgedaan
gedurende de voorbereidingen van de wetsvoorstellen met betrekking tot de
tenuitvoerlegging van Verdrag en bijlagen. Dit gebeurt onder andere en marge
van de besprekingen in de Voorbereidende Commissie door leden van de Koninkrijksdelegatie
en op de departementen van Buitenlandse Zaken en Economische Zaken. Zo hadden
reeds bilaterale consultaties plaats met onder andere Portugal, Canada, Japan
en Polen. Verder heeft de regering, in het kader van het Nederlands bod en
in samenwerking met de gemeente 's-Gravenhage, actievere participatie van
Ethiopië en Sri Lanka in de besprekingen mogelijk gemaakt door de delegaties
van deze landen kantoorruimte aan te bieden hier ter stede.Naast de gouvernementele en intergouvernementele inspanningen met betrekking
tot de bevordering van de universaliteit van het CW-verdrag, leveren ook belangrijke
non-gouvernementele groepen zich een bijdrage. Wij willen, zonder enige pretentie
van volledigheid, er een aantal noemen, te beginnen met «Pugwash»,
een gezelschap van vooraanstaande geleerden uit de gehele wereld dat sinds
zijn oprichting in 1959 vele waardevolle, academische, niet politiek-getinte
bijdragen heeft geleverd aan de internationale ontwapeningsonderhandelingen.
Voor het onderhavige Verdrag is met name de inbreng van de «Pugwash
study group on the implementation of the Chemical and Biological Weapons Conventions»
van belang. Ons land heeft de kosten gedragen van een in mei 1994 te Noordwijk
gehouden driedaagse bijeenkomst van deze studiegroep. Voorts ontvangt «Pugwash»
tot en met 1997 jaarlijks een subsidie van vijfduizend gulden. Daarnaast mogen
de bijdragen van het Zweedse «Stockholm International Peace
Research Institute» (SIPRI) niet onvermeld blijven. Dit instituut, hoewel
gefinancierd door de Zweedse regering, beschikt over een internationale staf
en brengt regelmatig rapporten uit over chemische ontwapening en daaraan verwante
kwesties. In zijn jaarboeken besteedt het aandacht aan de ontwikkelingen rond
het CW-verdrag. In de derde plaats kan de onlangs op 13 januari (ter herdenking
van de ondertekening van het Verdrag twee jaar geleden) door «Parliamentarians
for Global Action» te New York gehouden persconferentie worden genoemd,
waarbij werd opgeroepen tot bekrachtiging van het CW-verdrag door alle staten.
Als laatste valt te noemen het in Nederland actieve «European Institute
for Foreign Affairs» (voorheen het «Glasnost en Perestroika Instituut»),
dat reeds twee maal een conferentie over chemische wapens organiseerde onder
gastvoorzitterschap van de Nederlandse deskundige dr. Ooms en waar gastsprekers
optraden uit kringen van het Provisorisch Technisch Secretariaat, de Vereniging
Nederlandse Chemische Industrie en het Ministerie van Buitenlandse Zaken.In het Verdrag zelf zijn een aantal voorzieningen opgenomen ter bevordering
van de universaliteit ervan. In de eerste plaats is het verdragsregime geënt
op het systeem van de Verenigde Naties, waarvan verwacht mag worden dat het
vertrouwen wekt. Niet alleen verricht de Secretaris-Generaal de gebruikelijke
depositaire werkzaamheden ten behoeve van het Verdrag (waaromtrent hij jaarlijks
verslag uitbrengt), maar eveneens is met betrekking tot de personeelsbezetting
van de OPCW gekozen voor een vertegenwoordiging in regionale groepen, zoals
ook op het secretariaat van de Verenigde Naties geschiedt. Tevens riep de
Secretaris-Generaal onlangs in een brief alle staten op zo spoedig mogelijk
partij te worden bij het Verdrag. De reguliere, vaak specialistische bestuurs-
en beheerstaken zijn opgedragen aan de eigen verdragsorganisatie en haar organen.
Het juridische en het politieke sluitstuk van het verdragsregime is evenwel
opgedragen aan de terzake bevoegde organen van de Verenigde Naties: het Internationaal
Gerechtshof (artikel XIV, tweede en vijfde lid) en de Veiligheidsraad (artikel
XII, vierde lid). In de tweede plaats voorziet het Verdrag in materiële
zin in de bevordering van de eigen universaliteit. De grootste stimulans om
partij te worden bij het Verdrag is gelegen in het discriminatoire karakter
ten opzichte van niet-verdragsstaten, ten aanzien waarvan exportcontroles
zijn voorzien (artikel XI; Verificatiebijlage: afdeling VI B, artikelen 3
en 4; afdeling VII, artikel 31; afdeling VIII, artikel 26). Voor ontwikkelingslanden,
die over het algemeen niet beschikken over een grootschalige eigen chemische
industrie, is dit een zwaarwegend argument, zoals ook blijkt uit hun standpunten
terzake tijdens de onderhandelingen. Bovendien is artikel X van groot belang
voor de beslissing partij te worden bij het Verdrag, aangezien daarin wordt
voorzien in bijstand en bescherming tegen aanvallen met chemische wapens.
Van meer tactische aard is bovendien de overweging snel partij te worden bij
het Verdrag om bij de inwerkingtreding in aanmerking te komen voor een zetel
in de Uitvoerende Raad, aangezien slechts partijen gerechtigd zijn daarin
zitting te nemen en de Raad juist in de aanloopfase een aantal belangrijke
procedurele beslissingen zal dienen te nemen.Extra drukmiddelen om «onwillige» staten te doen toetreden
tot het Verdrag zijn schaars. Over het algemeen lijken ten opzichte van niet-verdragsstaten
de voorziene exportcontroles en politieke isolatie de beste drukmiddelen te
zijn om die staten te bewegen partij te worden bij het Verdrag. De leden van
de GPV-fractie vroegen in dit verband nog of er vanuit de Veiligheidsraad
politieke druk wordt uitgeoefend op staten om over te gaan partij te worden
bij het Verdrag. Hierop mogen wij antwoorden dat dit niet het geval is. Druk
vanuit de Veiligheidsraad zou licht als accusatoir kunnen worden beschouwd
en contraproductief kunnen werken. In dit geval is het belangrijker
om staten in te laten zien dat het vanuit het oogpunt van nationale veiligheid
in hun eigen belang is om partij te worden bij het Verdrag. De verdragsorganisatie OPCWDe leden van de PvdA-fractie vroegen of de voorbereidingen ten behoeve
van de OPCW zodanig zijn dat er in januari 1995 inderdaad sprake kan zijn
van een effectieve organisatie.In het CW-verdrag wordt aangegeven dat de organisatie van start kan gaan
bij inwerkingtreding van het Verdrag: minimaal twee jaar na ondertekening
en 180 dagen nadat 65 landen hun akte van bekrachtiging hebben nedergelegd
(artikel XXI). Doordat het vereiste aantal nog niet is bereikt – op
de peildatum 13 januari 1995 hadden 20 staten het Verdrag bekrachtigd (en
daarna bekrachtigde nog Mongolië) – zal de organisatie vooralsnog
niet operationeel worden. Naar de huidige, voorzichtige verwachtingen zal
de 65e akte van bekrachtiging eind 1995/begin 1996 worden nedergelegd.
Of die verwachting realistisch is, zal voor een groot deel afhangen van de
vraag of de Verenigde Staten en de Russische Federatie in de loop van 1995
het Verdrag zullen bekrachtigen. Daaraan immers zal een groot aantal landen
het vertrouwen ontlenen dat zij niet langer aan het risico van een bedreiging
met, of van het gebruik van deze massavernietigingswapens blootstaan en kunnen
zij dus ook zelf van deze optie afstand doen. Elders in deze nota gaan wij
nader in op specifieke landen-situaties.Deze leden wensten tevens te vernemen welke initiatieven de regering,
gezien haar positie als gastheer van de verdragsorganisatie, beoogt te nemen
om tot optimaal functioneren van het Technisch Secretariaat te komen.Terzake moge het volgende dienen. De voorwaarden waaronder een internationale
organisatie functioneert in het land van vestiging worden vastgelegd in een
zetelverdrag. Met de OPCW zal een dergelijk verdrag worden gesloten, welke
een voortzetting zal vormen van het thans bestaande zetelverdrag ten behoeve
van de Voorbereidende Commissie voor de OPCW. Ondertekening van het zetelverdrag
met de OPCW zal eerst kunnen geschieden nadat het onderhavige Verdrag in werking
is getreden en de verdragsorganisatie daadwerkelijk de voor het aangaan van
een dergelijk verdrag vereiste rechtspersoonlijkheid heeft verkregen. De onderhandelingen
terzake verkeren in een vergevorderd stadium. Voor het optimaal functioneren
van het Technisch Secretariaat zijn specifieke maatregelen voorzien ter bevordering
van goede huisvesting. Deze maatregelen vloeien voort uit het Nederlandse
bod dat leidde tot de vestiging van de OPCW te 's-Gravenhage. De door de gemeente
's-Gravenhage en de Staat der Nederlanden bij convenant ingestelde Stichting
OPCW beheert niet alleen de middelen, maar zorgt tevens voor de uitvoering
van het Nederlandse bod. Voor het Voorlopig Technisch Secretariaat is voor
een periode van maximaal 5 jaar gratis kantoorruimte (maximaal 3300 m2) beschikbaar gesteld. Op verzoek van de Voorbereidende Commissie heeft
Nederland inmiddels ingestemd met het wijzigen van de lokatie voor permanente
huisvesting van de organisatie hier ter stede. In plaats van de aanvankelijk
voorziene lokatie aan het Koningin Julianaplein (voor het centraal station)
is in nauw overleg met de organisatie thans een lokatie aan de Johan de Wittlaan
gereserveerd (naast het Nederlands Congresgebouw). Dit kantoor zal tevens
vergaderfaciliteiten voor de Uitvoerende Raad omvatten. Voor de (jaarlijkse)
Conferentie van Verdragsstaten zal gebruik kunnen worden gemaakt van de faciliteiten
van het Congresgebouw. Voorts is ingestemd met een vergoeding van f 250 000
voor de huur en bepaalde inrichtingskosten (maximaal 3 jaar) voor
een door de organisatie te vestigen laboratorium en opslagfaciliteit in de
gemeente Rijswijk.Verwacht wordt dat de door de Voorbereidende Commissie in december 1993
ingestelde «Commissie voor de betrekkingen met het gastland» zal
blijven voortbestaan. Deze commissie garandeert een regelmatig overleg tussen
de Organisatie en Nederland over aangelegenheden die het logistiek functioneren
van de organisatie in Nederland in het algemeen, en het Technisch Secretariaat
in het bijzonder betreffen.De leden van de fractie van D66 wensten in dit verband geïnformeerd
te worden over de voortgang van de onderhandelingen inzake de definitieve
huisvesting van de OPCW.Terzake kunnen wij mededelen dat tijdens de laatste plenaire bijeenkomst
van de Voorbereidende Commissie van 5 tot 9 december 1994 een aantal belangrijke
beslissingen is genomen ter uitwerking van het Nederlands bod inzake de definitieve
huisvesting van de OPCW hier ter stede. Er werd besloten af te zien van het
betrekken (en daartoe verbouwen) van een bestaand pand. Uit een drietal ingediende
ontwerpen werd het ontwerp van de Amerikaanse architect McKinnell het geschiktst
bevonden voor de huisvesting van het Technisch Secretariaat van de Verdragsorganisatie.
Volgens plan zal medio 1995 met de nieuwbouw aan de Johan de Wittlaan worden
begonnen. Uitvoerende RaadDe leden van de D66-fractie vroegen inzicht in de samenstelling en het
roulatieschema van de Uitvoerende Raad. De leden van de RPF- en GPV-fractie
wilden weten hoe vaak Nederland kan rekenen op een zetel en of er staten zijn
die een vaste zetel krijgen in de Uitvoerende Raad.Terzake mogen wij het volgende opmerken. De «West-Europese en andere
staten-groep» (WEOG) heeft recht op tien zetels in de Uitvoerende Raad,
de Afrikaanse groep en de Aziatische groep elk op negen, de Oosteuropese groep
op vijf en de Latijnsamerikaanse-Caraïbische groep op zeven. De regionale
groepen besluiten zelf hoe deze zetels worden bezet met inachtneming van de
belangen van de landen met de grootste chemische industrie in de regio. Binnen
de WEOG is reeds in het najaar van 1992 in Genève een verdeling van
de zetels voor de eerste zeventien jaar van de OPCW afgesproken, waarin vijf
staten (de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd
Koninkrijk) een vaste zetel krijgen aangewezen voor die periode, op basis
van de industriële factor. Ook de landen van de Benelux zullen gedurende
de eerste zeventien jaar steeds zijn vertegenwoordigd. Dat ons land de eerste
zeven jaar hiervan de zetel zou bezetten, zoals de memorie van toelichting
vermeldt en waaromtrent de leden van de fractie van het GPV zich verheugd
toonden, berust op een eerdere verschrijving: ons land bezet gedurende het
eerste jaar de «Benelux-zetel» en zal dat in de genoemde periode
in totaal zeven maal doen. De resterende vier zetels van de WEOG worden, ieder
op roulatie-basis, gedeeld door, respectievelijk, Australië, Canada en
Nieuw-Zeeland; Ierland, Portugal en Spanje; Denemarken, Finland, Noorwegen,
IJsland en Zweden; en Griekenland, Malta, Oostenrijk, Turkije en Zwitserland.Wij vermogen geen inzicht te verschaffen in de afspraken die zijn gemaakt
binnen de overige groepen. Op grond van de grootte van de chemische industrieën
in de verschillende groepen kan een grove schatting worden gemaakt ten aanzien
van de roulatieschema's. Aangezien slechts staten die het Verdrag hebben bekrachtigd
c.q. ertoe zijn toegetreden zitting kunnen nemen in de Uitvoerende Raad, zal
de zetelverdeling tevens afhankelijk zijn van de vraag welke staten in een
regio partij zijn bij het Verdrag op het moment dat de leden van de Uitvoerende
Raad worden benoemd. 3. FinanciënVanuit de verschillende fracties zijn vragen gesteld ten aanzien van de
financiële implicaties van het Verdrag. Deze vragen betroffen niet alleen
de bijdragen van het Koninkrijk partij bij het Verdrag, maar ook de rol van
ons land als gastland. Tevens had een aantal vragen betrekking op de kosten,
verbonden aan het voldoen aan de vernietigingsvoorwaarden met betrekking tot
chemische wapens, en op de kosten van inspecties. Deze vragen mogen wij hieronder
beantwoorden. ContributieDe leden van de fractie van de RPF vroegen of er sprake is van een automatisme
met betrekking tot het verlies van stemrecht van een staat met een contributie-achterstand
van twee jaar of meer.In dit verband mogen wij verwijzen naar artikel VIII, achtste lid, van
het Verdrag, waaruit blijkt dat het stemrecht inderdaad van rechtswege wordt
opgeschort, indien de achterstallige contributie gelijk is aan of hoger is
dan het contributiebedrag verschuldigd over twee volle voorgaande jaren. Tot
uitzondering hierop kan slechts door de Conferentie van Verdragsstaten worden
besloten. GastlandDe leden van de GPV-fractie vroegen welke financiële verplichtingen
het Rijk, als gastland van de OPCW, op zich heeft genomen naast de jaarlijkse
contributie die voor elke verdragsstaat geldt. Tevens wilden deze leden weten
welke financiële risico's het Rijk loopt indien de OPCW in financiële
problemen dreigt te geraken als gevolg van eventueel slecht betaalgedrag van
de verdragsstaten.Naast de jaarlijkse contributie, die wordt vastgesteld aan de hand van
de VN-contributieschaal, zal ons land geen financiële verplichtingen
aangaan voor langere termijn, zo mogen wij deze leden antwoorden. Nederland
heeft een succesvol aanbod gedaan voor de vestiging van de OPCW te 's-Gravenhage.
Het hiermee verbonden bedrag wordt beheerd door de daarvoor bij convenant
ingestelde Stichting OPCW (kamerstukken II 1992/93, 23 187, nr. 1). Het
bestuur wordt gevormd door vertegenwoordigers van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken en de gemeente 's-Gravenhage.Slecht betaalgedrag van verdragsstaten heeft geen financiële gevolgen
voor het gastland. In dit verband moge worden gewezen op soortgelijke situaties
in New York, Genève en Wenen en hier ter stede, waar het gastland met
betrekking tot de VN-vestiging aldaar geen risico draagt voor financiële
problemen die de Verenigde Naties mochten ondervinden. InspectiekostenDe leden van de fractie van het GPV vroegen wie de financiële lasten
moeten dragen van de onderscheiden inspecties en of het risico reëel
is dat van deze inspecties weinig terecht zal komen, louter om financiële
redenen.Reguliere verificatie van onder het Verdrag toegestane activiteiten, zo
mogen wij hierop reageren, wordt gefinancierd door de organisatie. De kosten
van de verschillende inspecties ter controle op naleving van de plicht tot
vernietiging van chemische wapens- en -produktiefaciliteiten worden gedragen
door de te inspecteren staat (artikel IV, 16e lid; artikel V, 19e lid). De door het inspectieteam gemaakte kosten worden door de organisatie
gedragen (artikel 26 van afdeling II van de Verificatiebijlage), waarbij het
met name gaat om kosten voor communicatiemiddelen, tolkdiensten, vervoer,
werkruimte, onderdak, maaltijden en medische verzorging. Momenteel
is de Voorbereidende Commissie nog doende een en ander verder uit te werken. Kosten van vernietigingTeneinde de effectiviteit van het Verdrag niet in het geding te laten
komen om financiële redenen, wilden de leden van de PvdA-fractie vernemen
of de uitvoeringskosten te verminderen zouden zijn door middel van wederzijdse
hulpprogramma's. Tevens wilden deze leden weten wat de opvatting is van de
regering ten opzichte van het verlenen van financiële steun ten behoeve
van dergelijke programma's en wat de Nederlandse rol daarbij kan zijn.Wij hebben onderkend dat voor veel landen de benodigde aanpassingen in
nationale wetgeving een tijdrovend en een complex proces is. Ter bevordering
van de nationale tenuitvoerlegging van de verdragsverplichtingen heeft Nederland
in 1994 een cursus aangeboden ten behoeve van ambtenaren uit met name ontwikkelingslanden
die de nationale wetgeving moeten voorbereiden en/of deel gaan uitmaken van
de Nationale Autoriteit (welke instantie in het kader van de implementatie
van het Verdrag een bijzondere rol toekomt in de inspectie- en declaratiewerkzaamheden).
Dit succesvolle Nederlandse initiatief heeft ertoe geleid dat de Voorbereidende
Commissie een bescheiden bedrag voor dergelijke cursussen heeft opgenomen
in haar begroting voor 1995. Indien daarvoor financieel ruimte kan worden
gevonden, zal ons land de organisatie bij haar inspanningen terzake steunen.Teneinde de verplichtingen onder het Verdrag na te komen, zullen verdragsstaten
kosten dienen te maken. Op het onderdeel van de eventuele vernietiging van
CW-voorraden en/of produktie-faciliteiten zullen de kosten vele malen hoger
zijn dan met betrekking tot de overige kosten van de nationale tenuitvoerlegging,
welke zich zullen beperken tot het vrijmaken van personeel ten behoeve van
de taken van de Nationale Autoriteit en voor – onder andere –
controle op naleving van Verdrag en bijlagen. Juridisch en organisatorisch
advies wordt verleend door het Technisch Secretariaat en door contacten tussen
de verdragsstaten onderling. Artikel IV, 12e lid, verplicht verdragsstaten
tot samenwerking met andere partijen die op bilaterale basis of via het Technisch
Secretariaat verzoeken om informatie en/of hulp aangaande methoden en technologieën
voor de veilige en efficiënte vernietiging van chemische wapens. Tevens
kunnen staten bilaterale programma's opzetten met het oog op de vernietiging
van chemische wapens, zoals de overeenkomsten tussen de Russische Federatie
en de Verenigde Staten terzake. Voor ons land zal in dit verband, gezien de
beperkte financiële middelen, met name een rol zijn weggelegd bij technische
ondersteuning.De leden van de fractie van de RPF vroegen of de regering voornemens is
de Russische Federatie financieel bij te staan bij de vernietiging van haar
chemische arsenalen.Vooral voor Rusland zullen de vernietigingskosten voortvloeiende uit het
Verdrag substantieel zijn, zo mogen wij deze leden antwoorden. Het is niet
zeker of dat land deze taak zonder steun van buitenaf naar behoren zal kunnen
verrichten. De kostenfactor vormt veruit het grootste Russische probleem met
betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Verdrag, en sommige zegslieden
hebben Westelijke steun als een voorwaarde sine qua non betiteld. De eerste
fase van de vernietiging van de Russische CW-voorraad zou ongeveer 2 miljard
US dollar kosten. Verscheidene landen hebben de Russiche Federatie reeds steun
toegezegd. Zo heeft Duitsland op 22 oktober 1993 een overeenkomst met Rusland
gesloten betreffende steun voor de opzet van een proeffabriek voor de milieuvriendelijke
vernietiging van lewisiet. De uitgaven bedroegen in 1993 5 miljoen DM en in
1994 4,5 miljoen DM. Voor 1995 is 7,5 miljoen DM begroot. Evenzo
hebben de Verenigde Staten tot nu toe 50 miljoen dollar uitgetrokken voor
de vernietiging van CW-voorraden in Rusland. De steun wordt voornamelijk geleverd
in de vorm van technologie en expertise. Binnenkort wordt in dit kader een
begin gemaakt met de bouw van een laboratorium waarin chemische wapens kunnen
worden geneutraliseerd. Verwacht wordt dat uit deze bron in de toekomst nog
meer fondsen beschikbaar zullen worden gesteld. Italië heeft voor 1995
in totaal ongeveer 5 miljard lire gereserveerd voor bijstandsprogramma's ter
vernietiging van chemische wapens en ontmanteling van nucleaire wapens in
de Russische Federatie. Zweden is eveneens betrokken en financiert enige onafhankelijke
consulenten op dit terrein.Overigens zijn er in Rusland nog andere problemen met betrekking tot de
uitvoering van het Verdrag. Verscheidene «oblasten» en republieken
hebben hun zorg uitgesproken over de ecologische kosten van CW-vernietiging
op hun grondgebied. De lokale bevolking wijst de bouw van destructiefabrieken
af. Sommige regio's waar chemische wapens zijn opgeslagen hebben reeds lokale
wetgeving aangenomen die het transport hiervan in hun ressort verbiedt.Momenteel wordt bezien of ook ons land hulp zou kunnen bieden bij de ontmanteling
en vernietiging van de chemische-wapenarsenalen in Rusland. Besluitvorming
hierover zal deel uitmaken van de discussie omtrent de herijking van het buitenlands
beleid. 4. Gevolgen voor de Nederlandse krijgsmachtOndergetekenden kunnen de constatering van de leden van de RPF-fractie
bevestigen, dat de inwerkingtreding van het Verdrag nauwelijks directe gevolgen
heeft voor de Nederlandse krijgsmacht. Wat de kennisgevingsverplichtingen
betreft, gaat het uitsluitend om de oproerbestrijdingsmiddelen die de krijgsmacht
in voorraad heeft met het oog op een mogelijk gebruik bij de handhaving van
de openbare orde, in ondergeschiktheid van de bevoegde civiele autoriteiten.
Ten behoeve van inspecties op de terreinen en locaties van het Ministerie
van Defensie zullen regelingen worden uitgevaardigd, teneinde zeker te stellen
dat de inspecties een goed verloop hebben. Tevens zal dit ministerie, zoals
gebruikelijk bij internationale inspecties, zorg dragen voor passende aanvulling
van het begeleidingsteam.De leden van de RPF-fractie vroegen tevens een nadere uitleg van de zinsnede
in de toelichting bij het Verdrag, waarin wordt aangegeven dat zolang de werking
van het Verdrag niet universeel is, de krijgsmacht een «toereikende
defensieve capaciteit» in stand moet houden om zichzelf te verdedigen.Deze zinsnede, zo zij verduidelijkt, heeft betrekking op de bescherming
van leden van de krijgsmacht. Te denken valt aan het gebruik van chemische
stoffen in opsporingsmiddelen, decontaminatie-uitrusting, beschermende kledij,
het geven van instructies hoe te handelen als men in contact komt met chemische
wapens en het verlenen van medische verzorging daarbij, etc. 5. Specifieke wapenbeheersingsvraagstukkenIn het verslag brachten de leden van de diverse fracties bepaalde giftige
stoffen en wapensystemen ter sprake, al dan niet onderworpen aan een verdragsregime
ter beheersing van het betreffende wapentuig. Daarop willen wij hieronder
reageren. HerbicidenOp de vraag van de leden van de fractie van de PvdA omtrent de status van de preambule van het Verdrag en het daarin erkende verbod op het
gebruik van herbiciden als vorm van oorlogvoering mogen wij antwoorden, dat
de preambule weliswaar op zichzelf geen rechtsverplichtingen schept, maar
wel een onderdeel van het Verdrag is en als zodanig betrokken dient te worden
bij de interpretatie van de in het Verdrag verwoorde rechtsregels (zie artikel
31, eerste lid, en tweede lid, onder a, van het verdrag van Wenen inzake het
verdragenrecht). De in de preambule van dit Verdrag opgenomen erkenning van
het (bestaande) verbod op het gebruik van herbiciden als vorm van oorlogvoering
wordt niet in de aldaar verwoorde overweging gevestigd, maar slechts herhaald
onder verwijzing naar de daarop betrekking hebbende verdragsregels en de relevante
beginselen van internationaal recht. In dit verband is relevant dat alle ondertekenende
staten deze erkenning hebben onderschreven. Tijdens de onderhandelingen is
naar voren gekomen, dat het gebruik van herbiciden als vorm van oorlogvoering,
waarvan het gebruik wijd verspreid is en waarvan de gevolgen voor het milieu
langdurig zijn, beschouwd moet worden als impliciet onder het CW-verdrag vallend.
Bovendien verbieden de artikelen 35 en 55 van het op 12 december 1977 te Bern
voor ondertekening opengestelde Aanvullende Protocol bij de verdragen van
Genève van 12 augustus 1949, betreffende de bescherming van de slachtoffers
van internationale gewapende conflicten (Protocol I) (Trb. 1978, 41) het gebruik
van methoden of middelen van oorlogvoering die omvangrijke, langdurige en
ernstige schade toebrengen aan het milieu. Hieronder is de inzet van herbiciden
als middel van oorlogvoering met de genoemde gevolgen begrepen. Bij dit verdrag
zijn inmiddels 125 staten partij, zodat een dergelijk herbiciden-gebruik voor
een groot aantal leden der statengemeenschap reeds verboden is op grond van
bestaande verdragsbepalingen. Het ENMOD-verdrag (het op 18 mei 1977 te Genève
tot stand gekomen verdrag inzake het verbod op militair of enig ander vijandig
gebruik van milieuveranderingstechnieken (Trb. 1977, 141)) bevat in artikel
I een vergelijkbare verbodsbepaling en geldt blijkens bijgevoegde lijst thans
voor 65 staten. Bij de tweede ENMOD-toetsingsconferentie in 1992 werd de mening
herbevestigd dat het militair c.q. ander vijandig gebruik van herbiciden is
verboden als dit gebruik de eerdergenoemde gevolgen heeft.Naast een herbevestiging van deze verdragsverboden, verwijst de preambule
van het onderhavige Verdrag tevens naar de relevante beginselen van internationaal
recht. In dit verband ware vooral te denken aan het beginsel bij krijgsverrichtingen
geen disproportionele schade of bovenmatig leed te berokkenen. Dit beginsel
vindt onder andere zijn oorsprong in de Haagse vredesconferenties van 1899
en 1907 en dient immer als leidraad voor de beoordeling van handelingen in
oorlogstijd en de (internationale en nationale) wetgeving ter zake van het
oorlogsrecht en het internationaal humanitair recht.Tezamen bezien, rechtvaardigen de hierboven opgesomde elementen de conclusie,
dat het verbod op het niet-vreedzaam gebruik van herbiciden met omvangrijke,
langdurige en ernstige schade aan het milieu behoort tot het internationale
gewoonterecht. OproerbestrijdingsagentiaDe leden van de fractie van de PvdA stelden nadere vragen met betrekking
tot oproerbestrijdingsagentia en met name ten aanzien van het verbod op de
inzet ervan als middel van oorlogvoering (artikel I, vijfde lid) tegenover
de toelaatbaarheid ervan ter handhaving van de binnenlandse openbare orde.Terzake mogen wij, zij het in wellicht duidelijker bewoording, herhalen,
wat reeds in de memorie van toelichting werd aangegeven (hoofdstukken 2 en
5 (toelichting op artikelen I en II)). Tijdens de onderhandelingen bleken
de standpunten ten aanzien van het gebruik van oproerbestrijdingsagentia
op grote meningsverschillen te stuiten, zodat een algemeen verbod van deze
stoffen onhaalbaar was. Om deze meningsverschillen te overbruggen zijn twee
wegen bewandeld. Enerzijds is geopperd een onderscheid te maken op het punt
van het gebruik van deze middelen (gebruik als middel van oorlogvoering versus
gebruik als middel van oproerbestrijding); anderzijds is gepoogd een onderscheid
te maken in de samenstelling van oproerbestrijdingsagentia (dodelijke versus
niet-dodelijke stoffen; lijst van toegestane versus niet-toegestane oproerbestrijdingsagentia).
Uiteindelijk konden de onderhandelaars, indachtig het ontwapeningskarakter
van het Verdrag, zich vinden in de eerste oplossing, waarbij het gebruik van
oproerbestrijdingsagentia als middel van oorlogvoering werd verboden (artikel
I, vijfde lid); terwijl handhaving van de openbare orde, met inbegrip van
bestrijding van binnenlands oproer, werd aangemerkt als niet-verboden (artikel
II, negende lid, onder d), maar wel gereguleerde activiteit (artikelen II,
zevende lid, en artikel III, eerste lid, onder e). Het voorliggende regime
ten aanzien van oproerbestrijdingsagentia heeft het voordeel, dat deze stoffen
onder dit Verdrag gedefiniëerd zijn en dat verdragsstaten verplicht zijn
opgave te doen van de soorten oproerbestrijdingsagentia die zij bezitten.
Aldus is de internationale gemeenschap in staat te beoordelen of chemische
wapens onder de dekmantel van oproerbestrijdingsagentia worden ingezet, waarmee
het Verdrag zou worden geschonden. Anders dan de leden van de fractie van
de RPF, zien wij hierin eerder een voordeel dan een nadeel, indien men bedenkt
dat het niet-verboden stoffen zijn. Wel delen wij de zorg van de hier aan
het woord zijnde leden, dat «bestrijding van binnenlands oproer»
in het internationale recht niet strak is gedefiniëerd. De onderhandelaars
waren echter van oordeel dat het kader van dit Verdrag niet de juiste plaats
was dit vraagstuk eenduidig op te lossen en hebben gemeend te moeten volstaan
met de verwijzing naar de op het moment geldende gezichtspunten met betrekking
tot de scheidslijn tussen «binnenlands oproer» en «binnenlands
gewapend conflict». In de thans voorliggende regeling met betrekking
tot oproerbestrijdingsagentia kunnen wij ons evenwel vinden, met name in het
licht van het ontwapeningskarakter van het Verdrag en de mogelijkheid aan
de hand van opgaven het oproerbestrijdingskarakter (snel werkend, snel uitgewerkt,
slechts leidend tot kortstondige irritatie of belemmering van handelen) van
de daartoe in te zetten chemische stoffen te toetsen aan de bepalingen van
het Verdrag. Biologische wapensVan de zijde van de leden van de fractie van D66 werden nadere vragen
gesteld met betrekking tot de verhouding tussen het onderhavige Verdrag en
het biologische wapens-verdrag van 1972 (het BW-verdrag).Beide verdragen verbieden in hun artikel I de ontwikkeling, de produktie,
de opslag of het anderszins verwerven van specifieke giftige stoffen voor
niet-vredelievende doeleinden. Het gebruik van dergelijke stoffen wordt alleen
onder het CW-verdrag verboden. Twee op lijst-1 van de stoffenbijlage bij het
CW-verdrag genoemde stoffen zijn tevens toxinen in de zin van het BW-verdrag,
te weten: saxitoxine (een zenuwgif uit het plankton Gonyaulax catanella, «waterbloei»)
en ricine (een giftige eiwitachtige stof uit het zaad van de «wonderboom»
Ricinus communis L.), die als zodanig in aanmerking komen voor routine-inspecties
onder artikel VI. Alle toxines vallen evenwel onder de definitie van chemische
wapens, zodat in die zin inderdaad sprake is van overlap, waarvan deze leden
spraken. Tussen staten die bij beide verdragen partij zijn, geldt op grond
van de lex posterior-regel (artikel 30 van het verdrag van Wenen inzake het
verdragenrecht) het bepaalde in het CW-verdrag, evenwel met de
kanttekening dat hiermee op grond van artikel XIII van het CW-verdrag de toepassing
van specifieke bepalingen van het BW-verdrag onverlet blijft.Gedurende twee jaar is op technisch niveau onderzocht of het BW-verdrag
«verifieerbaar» is. Dit onderzoek werd eind 1993 met een positieve
conclusie afgerond. De onderhandelingen zullen in de loop van 1995 op politiek
niveau worden voortgezet, zo antwoorden wij de leden van de fracties van D66
en de RPF. Bij deze onderhandelingen over het eventueel opstellen van een
BW-verificatieregime zal met het bovenstaande en met het verschillende karakter
van beide verdragen rekening gehouden dienen te worden. Gasprotocol 1925De leden van de fracties van RPF en GPV vroegen voorts naar de gevolgen
van inwerkingtreding van het onderhavige Verdrag voor het Gasprotocol van
Genève van 17 juni 1925 en het daarbij gemaakte voorbehoud (Trb. 1955,
125).Evenals hierboven is aangegeven met betrekking tot de verhouding van het
onderhavige Verdrag tot het BW-verdrag, zo antwoorden wij terzake, geldt tussen
partijen bij beide verdragen het latere: het CW-verdrag dus. Daarmee blijft
het Gasprotocol zijn waarde behouden in relatie met en tussen staten, die
(nog) geen partij zijn bij het onderhavige Verdrag. Om die reden is dan ook
gemeend, dat het Koninkrijk partij moet blijven bij het Protocol. Het voorbehoud
met betrekking tot «retaliation in kind» wordt evenwel ingetrokken
bij het partij worden bij het onderhavige Verdrag. Ook in relatie tot niet-partijen
is het gebruik van chemische wapens op grond van artikel I van het Verdrag
immers onvoorwaardelijk verboden.Op de vraag van de zijde van de fractie van het GPV op welk tijdstip intrekking
van het voorbehoud bij het Gasprotocol zal plaatsvinden, mogen wij mededelen,
dat dit bij bekrachtiging van het Verdrag door het Koninkrijk zal geschieden,
en niet eerst bij inwerkingtreding ervan. Voorwerp en doel – onvoorwaardelijke
en categorale uitbanning van (het gebruik van) chemische wapens – van
een nog niet in werking getreden verdrag mogen immers niet worden gefrustreerd,
als niet is te kennen gegeven, dat van binding eraan wordt afgezien, en a
fortiori als de akte van bekrachtiging is nedergelegd (artikel 18 van het
verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht). Blindmakende laserwapens en anti-personeelslandmijnenWij kunnen de CDA-fractie geruststellen op het punt van de inzet van het
Koninkrijk voor de verbreding van de werking van verdragen met betrekking
tot wapensoorten als blindmakende laserwapens en anti-personeelslandmijnen.
Ondergetekenden zijn zich bewust van de wereldwijde problematiek van de anti-personeelslandmijnen
die onnodig leed veroorzaken of een niet-onderscheidende werking hebben. Ons
land neemt aktief deel aan de besprekingen ter versterking van Protocol II
bij het op 10 oktober 1980 te Genève voor ondertekening opengestelde
verdrag inzake het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele
wapens die geacht kunnen worden buitensporig leed te veroorzaken of een niet-onderscheidende
werking te hebben (het zogenaamde «conventionele wapens-verdrag»;
Trb. 1981, 154). Daarbij zal eveneens aandacht worden geschonken aan een nieuw
aan dat verdrag toe te voegen protocol over blindmakende laserwapens. De toetsingsconferentie
van september/oktober 1995 zal moeten beslissen over de door de groep van
regeringsdeskundigen uitgewerkte voorstellen ter versterking van het conventionele
wapens-verdrag. 6. Milieu-aspectenTerecht gingen de leden van een aantal fracties in het verslag in op de
eventuele milieu-gevolgen van de vernietiging van chemische wapens. In het
navolgende zullen wij daarop reageren. DumpingDe leden van de RPF-fractie zeiden in het Verdrag een regeling te missen
voor oude chemische wapens die in internationale wateren zijn geloosd. Zij
vroegen in hoeverre de Uitvoerende Raad enige beslissings- en sanctiemogelijkheden
heeft.Het CW-verdrag biedt, evenmin als de zeerechtverdragen, een oplossing
voor dit probleem, voor zover het de volle zee betreft. Artikel I verplicht
verdragsstaten wel voorraden chemische wapens te vernietigen, die zich op
zijn territoir, onder zijn rechtsmacht of onder zijn toezicht bevinden, dus
ook chemische wapens op de bodem van de tot het grondgebied van de staat behorende
en onder zijn rechtsmacht c.q. toezicht vallende delen van de zee, inclusief
de aansluitende zone en de exclusieve economische zone, ingesteld overeenkomstig
de artikelen 33 en 55 van het op 10 december 1982 te Montego Bay voor ondertekening
opengestelde verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (Trb.
1983, 83) door die staten die partij zijn bij dat verdrag. De voorgeschreven
vernietiging dient ingevolge artikelen 12 tot en met 14 van afdeling IV van
de Verificatiebijlage tot gevolg te hebben dat de chemische wapens onomkeerbaar
teloor gaan en mag niet geschieden door storten op enig oppervlaktewater,
begraven in de bodem of verbranden in de open lucht. Zij mogen dus ook niet
in de Stille oceaan worden gestort, zo antwoorden wij in dezen ook de leden
van de fractie van D66.In artikel IV, 17e lid, staat vermeld dat de plicht tot vernietiging
niet geldt voor chemische wapens die voor 1 januari 1985 in zee zijn gestort.
De reden hiervoor is, dat dergelijke chemische wapens vanuit wapenbeheersingsgezichtspunt
geen enkel gevaar meer opleveren. Door de inwerking van de elementen zijn
ze geheel en al onbruikbaar geworden. Wij delen evenwel de zorg van deze leden
en van hun voorgangers (zie: Aanhangsel II 1988/89, nr. 604, p. 1211 en 1989/90,
nr. 765, p. 1545–47), dat de milieugevaren, verbonden met een dergelijke
concentratie zwaar giftige stoffen in langzamerhand steeds meer aangetaste
omhulsels, evenwel met de jaren alleen maar groter worden, zoals moge blijken
uit de gifgas-granaten die zo nu en dan worden opgevist uit de wateren benoorden
de Duitse en Baltische kust. In diverse internationale fora, waaronder het
kader van het op 15 februari 1972 te Oslo tot stand gekomen verdrag ter voorkoming
van verontreiniging van de zee ten gevolge van het storten uit schepen en
luchtvaartuigen (Trb. 1972, 62) en het milieuprogramma van de NAVO (Committee
on the Challenges of Modern Society), is deze problematiek aan de orde geweest
en kwam men op basis van de beschikbare gegevens tot de (voorlopige) conclusie,
dat berging, transport en vernietiging van deze gedumpte chemische wapens
grotere gevaren zou opleveren dan het laten liggen ervan. VernietigingDe leden van de fractie van D66 wensten voorts nader te worden geïnformeerd
over de milieuproblemen die kunnen ontstaan bij de vernietiging van grote
chemische wapenvoorraden.Wij kunnen deze leden mededelen, dat in principe de milieuproblemen die
kunnen ontstaan bij de vernietiging conform de voorschriften van stoffen als
mosterd- en zenuwgas gering zijn. Het grootste gevaar voor het milieu is verbonden
met de stof lewisiet, die slechts voorkomt in de CW-voorraden
van de voormalige Sovjetunie. De stoffen die bij de vernietiging van lewisiet
vrijkomen (met name arseen) hebben nauwelijks civiele gebruiksmogelijkheden
en moeten derhalve worden opgeslagen als gevaarlijk chemisch afval. Eventueel
kan een zeer gering deel van het vrijkomende arseen worden gebruikt voor het
vervaardigen van computer-chips.In algemene zin mogen wij opmerken, dat het Verdrag, voor wat betreft
de met vernietiging van chemische wapens verbonden milieu-problematiek, geen
eigen regime kent; aangehaakt wordt bij de nationale (milieu-)veiligheids-
en emissienormen (artikel IV, tiende lid). Deze nationale normen kunnen op
hun beurt zijn ingebed in internationale (veelal regionale) regelingen. De
in het Verdrag (limitatief) genoemde methoden van vernietiging laten toe op
het punt van milieu-veiligheid de daartoe vereiste procesgangen op te nemen.
Het is op dit punt, dat ten aanzien van een aantal landen van de zijde van
diverse fracties terechte zorgen werden geuit, met name met betrekking tot
Rusland. Wij verwijzen in dit verband naar de daarop betrekking hebbende passages
in deze nota inzake de internationale financiële inspanningen terzake
en inzake de specifieke situatie in dat land. In algemene zin dient in ogenschouw
te worden gehouden, dat – indachtig het hierboven gegeven voorbeeld
van lewisiet/arseen – het ontmantelen van de chemische arsenalen niet
voor de volle 100 % milieu-neutraal zal kunnen geschieden; de milieu-belasting
zal bij juiste procesvoering echter eenmalig en gering zijn en tot een hanteerbare
hoeveelheid rest-afval leiden. De regering zal zich – voor zover mogelijk –
in internationaal verband ervoor inzetten de belasting van het milieu zo minimaal
mogelijk te doen zijn. 7. Handhaving Verificatie-regimeDe leden van de fracties van CDA, D66, PvdA en RPF gingen in hun bijdragen
in op de verificatiemaatregelen, voorzien in het Verdrag, en stonden met name
stil bij de uitdagingsinspecties. Hierbij toonden zij zich ongerust over mogelijke
ontduiking door te inspecteren staten.Terzake mogen wij het volgende opmerken. Zoals reeds is aangegeven in
de memorie van toelichting, deelt de regering de zorg van de aan het woord
zijnde leden en stemmen wij dan ook in met de leden van de fractie van de
RPF die liever een stringenter verificatie-regime op het punt van uitdagingsinspecties
hadden gezien. Het thans in het Verdrag opgenomen regime is evenwel, zo dient
bedacht te worden, het resultaat van een zeer delicaat politiek compromis.
Wil het Verdrag werkelijk universeel van gelding worden, dan lijkt het in
de eerste plaats aangewezen dit compromis ten minste voor de eerstkomende
tijd onaangetast te laten, omdat anders de kans groot is dat bepaalde staten
de integriteit van het Verdrag ter discussie zullen stellen en mogelijk de
thans voorgeschreven mate van indringendheid van het verificatie-regime zullen
willen verminderen. In de tweede plaats zij erop gewezen, dat waakzaam hanteren
van het thans voorliggende regime wel degelijk het beoogde resultaat kan bewerkstelligen.
Indien immers een verdragsstaat uit vrees voor een uitdagingsinspectie zijn
verdragsschendende activiteiten zou verdoezelen, zal het inspectie-team de
aangetroffen situatie vastleggen en rapporteren. Hervatting van activiteiten,
die als verdragsschending zouden dienen te worden aangemerkt, zal door de
overige verdragsstaten uit eigen waarneming en door de verdragsorganisatie
uit routine-inspecties en opgaven van de verdragsstaat in kwestie als afwijking
van het resultaat van de uitdagingsinspectie kunnen worden gesignaleerd. Met
andere woorden: betrappen op heterdaad is geen vereiste voor de effectiviteit
van het verificatie-regime. Om die reden was het compromis dan ook aanvaardbaar
voor de regering. Wel maakt de regering zich sterk tijdens de
zittingen van de Voorbereidende Commissie om de thans neergeschreven regels
met betrekking tot inspecties zo nauwkeurig mogelijk tot uitvoering te brengen.
Dit is geen gemakkelijke opgave, gezien de pogingen van sommige staten om
de thans verwoorde regeling in haar praktische tenuitvoerlegging te hunnen
gunste af te zwakken. De inzet van de Koninkrijksdelegatie is er met name
op gericht adequate uitrusting en voldoende bewegingsvrijheid van de inspecteurs
te bewerkstelligen. Vertrouwelijkheid van gegevensDe leden van de RPF-fractie vroegen hoe effectief de uitdagingsinspecties
zijn als rekening wordt gehouden met vertrouwelijkheidsbelangen.De indringendheid van het verificatie-regime op de chemische industrie
dient, zo moge wij hierop antwoorden, in het oog te worden gehouden. Terecht
maakte ook de Nederlandse chemische industrie zich zorgen over de bescherming
van haar bedrijfsgeheimen. Om deze reden zijn vertegenwoordigers van deze
bedrijfstak steeds betrokken geweest bij de opstelling van het Nederlandse
standpunt gedurende het onderhandelingsproces. In de memorie van toelichting
vermeldden wij reeds op welke wijze met de belangen van de betrokken industrie-takken
is rekening gehouden. Ook in de stukken met betrekking tot het voorstel van
uitvoeringswet (kamerstukken II, 1994/95, 23 911) wordt op dit punt ingegaan.Voor wat betreft de bescherming van nationale veiligheidsbelangen, waaronder
staatsgeheimen, en van vertrouwelijke fabricage- en bedrijfsgegevens, mogen
slechts die zaken, die geen relevantie hebben voor de tenuitvoerlegging van
het Verdrag, worden afgeschermd voor de inspecteurs (zie de regeling met betrekking
tot de gereguleerde toegang: Verificatiebijlage, afdeling X, artikelen 46
e.v.; zie ook: Vertrouwelijkheidsbijlage, artikel 13). Het is in eerste instantie
aan de geïnspecteerde staat om te bepalen welke zaken dat zijn. Echter,
de geïnspecteerde staat dient tevens aan te tonen dat een object, gebouw,
bouwwerk, houder of voertuig, waartoe het inspectieteam geen onbelemmerde
toegang heeft gehad, niet wordt gebruikt voor doeleinden die verband houden
met de in het inspectieverzoek vermelde zorg omtrent de juiste naleving van
het Verdrag. Indien het inspectieteam geen genoegen neemt met de uitleg van
de geïnspecteerde staat en de onduidelijkheid niet binnen de duur van
de inspectie kan worden opgelost, stellen de inspecteurs het Technisch Secretariaat
hiervan onmiddelijk in kennis. Alle onopgeloste vragen worden in het inspectierapport,
dat alle Verdragsstaten toegaat, opgenomen. Vervolgens zijn diverse scenario's
mogelijk: verdergaande besprekingen tussen de Directeur Generaal van de verdragsorganisatie
en de betreffende Nationale Autoriteit, een eventuele vervolginspectie, acties
van de Uitvoerende Raad of de Conferentie en, in het uiterste geval, inschakeling
van de Veiligheidsraad of de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.Een goede nationale begeleiding van het inspectie-team is enerzijds van
wezenlijk belang voor het welslagen van een inspectie en anderzijds voor effectieve
bescherming van veiligheidsbelangen van de geïnspecteerde staat. Nog
immer wordt in het kader van verificatie-regimes onder de verdragen inzake
de conventionele strijdkrachten in Europa (CSE: Parijs, 19 november 1990,
Trb. 1991, 31) en Intermediate Nuclear Forces (INF: tussen de Verenigde Staten
en de toenmalige Sovjetunie) terzake waardevolle ervaring opgedaan.De leden van de fractie van D66 vroegen in dit verband naar de aansprakelijkheid
voor het openbaar worden van vertrouwelijke informatie, ondanks
alle in de Vertrouwelijkheidsbijlage opgenomen waarborgen.Artikel 22 van de Vertrouwelijkheidsbijlage sluit de aansprakelijkheid
van de verdragsorganisatie voor schendingen van de vertrouwelijkheid door
medewerkers van het Technisch Secretariaat van de OPCW uit, zo delen wij terzake
mede. Wel kan de Directeur-Generaal strafmaatregelen treffen c.q. tot disciplinaire
maatregelen overgaan tegen medewerkers die de vertrouwelijkheid van gegevens
geweld hebben aangedaan. In geval van ernstige schending kan de Directeur-Generaal
de immuniteit van de betreffende medewerker opheffen, waarmee de weg vrij
komt deze in rechte te betrekken voor de schending van de vertrouwelijkheid
van gegevens (artikel 20 van de Vertrouwelijkheidsbijlage). Overigens vormt
het vraagstuk van de vertrouwelijkheid, waaronder de samenstelling en de werkwijze
van de Commissie voor de regeling van geschillen met betrekking tot vertrouwelijkheid,
nog voorwerp van overleg binnen het kader van de Voorbereidende Commissie
(artikel 23 van de Vertrouwelijkheidsbijlage). Sancties bij verdragsschendingDe leden van de PvdA-fractie stelden dat het wellicht beter ware geweest,
wanneer er een heldere relatie had bestaan tussen overtredingen van het verdrag
en de gevolgen daarvan; zij bepleitten in dit verband automatische sancties.
Voorts wensten deze leden te worden ingelicht over de implicaties voor niet-verdragsstaten
van handelingen die voor verdragsstaten een verdragsschending zouden opleveren.Alvorens hierop met betrekking tot het onderhavige Verdrag te reageren,
mogen wij er in algemene zin eraan herinneren, dat in het verdragenrecht (en
het volkenrecht in het algemeen) automatismen zeer schaars zijn. Verdragsschending
geeft de getroffen partij het recht, en in sommige gevallen de plicht, daartegen
op te treden en rechtsgevolgen daarvan in te roepen; sancties treden zelden
automatisch in. In dit verband is illustratief, dat een staat die gewapenderhand
een andere staat belaagt pas dan het volkenrechtelijke vergrijp agressie heeft
gepleegd, nadat de Veiligheidsraad zulks heeft vastgesteld (zie artikel 39
van het Handvest van de Verenigde Naties en de definitie van agressie, zoals
vervat in resolutie 3314 A(XXIX) van de Algemene Vergadering van de Verenigde
Naties van 14 december 1974). De staat waartegen het geweld wordt gebruikt
heeft het recht dit aan te brengen bij de Veiligheidsraad (artikel 37, eerste
lid, van het Handvest) en het recht zichzelf (individueel of collectief) te
verdedigen (artikel 51 van het Handvest); automatische sancties tegen de aanvaller
treden niet in. Zeker in gevallen de internationale vrede en veiligheid betreffende
zijn hiervoor zeer goede gronden aanwezig. Het is immers van primair belang
in dergelijke gevallen de-escalerend te werk te gaan en niet te worden «meegezogen»
in een automatisch verlopende serie van maatregelen en tegenmaatregelen. Alhoewel
wij de zorg van de hier aan het woord zijnde leden delen, hechten wij eraan
op dit punt het uitgangspunt hoog te houden, dat de bevordering van de internationale
rechtsorde een actieve en diligente inzet vereist; niet het passief toekijken
hoe het internationale verkeer automatisch verloopt.Met betrekking tot het voorliggende Verdrag moge in dit verband nog het
volgende naar voren worden gebracht. Een staat kan het Verdrag schenden door
chemische wapens te gebruiken, te produceren, door te voeren, te kopen of
te verkopen, maar ook door door de OPCW verspreide vertrouwelijke informatie
over de activiteiten van mede-verdragsstaten niet conform het Verdrag te behandelen,
bijvoorbeeld door dergelijke gegevens aan derden door te spelen. Tevens handelt
een staat in strijd met het Verdrag, indien niet in strafrechtelijke zin adequaat
wordt opgetreden tegen onder het Verdrag verboden handelingen begaan door individuen en bedrijven binnen zijn rechtsmacht of onder zijn toezicht.
Sancties tegen een staat, verbonden aan een bepaalde overtreding, dienen dan
ook per geval te worden vastgesteld na beoordeling van de relevante feiten,
de zwaarte van de schending, en in het licht van de overige omstandigheden
van het geval (bijvoorbeeld: treedt de nationale overheid reeds in voldoende
mate verdragsconform op tegen de persoon onder haar jurisdictie die tegen
een verbods- of gebodsbepaling in heeft gehandeld, om de schending afdoende
te bestrijden). Blijft de staat zelve in gebreke, dan zullen de verdragsorganisatie
en de overige verdragspartijen allereerst, aan de hand van de aan het licht
gekomen feiten, aandringen alsnog de bepalingen van het Verdrag ten uitvoer
te leggen (zie artikel IX van het onderhavige Verdrag en artikel 33 van het
Handvest van de Verenigde Naties). Eerst daarna kan pas worden geconstateerd
dat de staat zelve het Verdrag heeft geschonden. Sancties kunnen pas effectief
worden geselecteerd en worden toegepast, wanneer zij erop toegesneden zijn
een zo spoedig mogelijk einde aan de verdragsschending te maken; zij dienen
niet in de eerste plaats als bestraffing te worden gezien. Ook dit vereist
een zorgvuldige overweging en niet een automatisch intreden van per definitie
niet op het specifieke geval toegesneden strafmaatregelen.In geval van niet-verdragsstaten is natuurlijk nimmer sprake van een verdragsschending:
bepalingen van een verdrag gelden uitsluitend voor verdragsstaten (artikelen
34 tot en met 38 van het verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht). Wel
hebben verdragsstaten zich onder artikel IX verplicht (individueel en collectief,
al dan niet door tussenkomst van de verdragsorganisatie) bijstand te verlenen
aan een verdragsstaat, die het slachtoffer wordt van – bijvoorbeeld –
het gebruik van chemische wapens. Wij roerden dit punt reeds aan bij de bespreking
van de maatregelen ter bevordering van de universaliteit van dit Verdrag.
In geval van «overtredingen» begaan door niet-verdragsstaten kan
in daarvoor in aanmerking komende gevallen een beroep worden gedaan op het
collectieve systeem van de Verenigde Naties ter handhaving van de internationale
vrede en veiligheid. Voor dergelijke gevallen is in de Verificatiebijlage,
afdeling XI, artikel 27, een speciale voorziening getroffen op grond waarvan
de OPCW op verzoek van de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties haar
middelen (informatie, personeel, technische kennis etc.) ter beschikking zal
stellen. Voorts kan worden gewezen op de bepalingen in de Verificatiebijlage,
waarin wordt bepaald dat stoffen die voorkomen op lijst-2 na de eerste drie
jaar na inwerkingtreding van het Verdrag slechts aan verdragsstaten mogen
worden overgedragen of door hen mogen worden ontvangen (Verificatiebijlage,
afdeling VII, artikel 31). Lijst-1 stoffen mogen in geen geval (VI, artikelen
1 en 2, van de Verificatiebijdrage), en lijst-3 stoffen slechts in beperkte
mate (VIII, artikel 26, van de Verificatiebijlage) worden verhandeld. Deze
bepalingen beogen niet-verdragsstaten te verhinderen handelingen te verrichten
die voor verdragsstaten verboden zijn.De leden van de RPF-fractie informeerden naar de situaties waarin de Uitvoerende
Raad zelfstandig een bijzondere vergadering van de Conferentie bijeen kan
roepen.Dit zal met name het geval zijn in situaties waarin wordt getwijfeld aan
de naleving van het Verdrag door een bepaalde verdragsstaat, zo delen wij
terzake mede. In eerste instantie zal de Raad zelfstandig de betreffende staat
benaderen en om opheldering vragen. Tevens zal de Raad passende maatregelen
nemen teneinde de situatie binnen de aangegeven termijn recht te zetten. Acht
de Raad verdere maatregelen noodzakelijk dan brengt hij de kwestie onder de
aandacht van de Conferentie. ArbitrageDe leden van de fractie van D66 gaven te kennen graag te zien, dat de
regering de instelling van een arbitraal college zou gaan bepleiten, met name
in verband met de toepassing van de bepalingen inzake de vertrouwelijkheid
van de door de Organisatie verkregen informatie.Hierop mogen wij mededelen, dat de overeengekomen wijze van geschillenbeslechting
geen ongebruikelijke is in internationaal verband. Niet alleen om die reden,
maar ook omdat de thans voorliggende tekst als compromis uit langdurige en
op sommige punten zeer moeizame onderhandelingen is voortgekomen, zien wij
geen aanleiding te overwegen op dit punt een andere oplossing te bepleiten.
Inzake de toepassing van de bepalingen betreffende de vertrouwelijkheid van
gegevens waarbij een verdragsstaat en de OPCW betrokken zijn, herhalen wij
hetgeen eerder terzake werd opgemerkt: hierover vindt nog nader overleg plaats
met het oog op de instelling van een speciale Commissie terzake (artikel 23
van de Vertrouwelijkheidsbijlage). Verdergaande maatregelenDe leden van de PvdA-fractie wilden voorts vernemen of het Verdrag als
een minimumstandaard gezien moet worden, waarbij staten op vrijwillige basis
al dan niet gezamenlijk een stringentere regeling kunnen nastreven.Hoewel het Verdrag op onderdelen voor verbetering vatbaar is, kan niet
worden gesproken van een minimum-standaard. Het Verdrag is te baanbrekend
om van een standaard te spreken: voor het eerst zal wereldwijd een hele categorie
massavernietigingswapens op verifieerbare wijze worden afgeschaft. Pogingen
tot stringentere regelingen te komen zouden al snel afbreuk kunnen doen aan
het internationale draagvlak voor het Verdrag, temeer wanneer men zich rekenschap
geeft van het compromis-karakter ervan op – met name – enige in
onze ogen voor verbetering in aanmerking komende aspecten. Prioriteit moet
voor de voorzienbare toekomst blijven liggen bij consolidatie van internationale
acceptatie van het Verdrag in al zijn aspecten. Ten aanzien van eventueel
verdergaande maatregelen, waarvan de regering van oordeel is dat daarmee de
doelstellingen van het Verdrag naderbij kunnen worden gebracht, mogen wij
verwijzen naar hetgeen wij elders in deze nota vermeldden ten aanzien van
de bevordering van de universaliteit van het Verdrag door middel van exportcontroles
en ten aanzien van onze inspanningen op het punt van de indringendheid van
het inspectieregime. 8. Specifieke landen en regio'sVanuit de verschillende fracties werden enige vragen gesteld inzake de
situatie in verscheidene landen en over de voortgang van de nationale procedures,
vereist om tot bekrachtiging van het Verdrag te kunnen overgaan. Midden-OostenMet betrekking tot het Midden-Oosten, waarnaar van de zijde van verschillende
fracties werd geïnformeerd, heeft ons land een grote rol gespeeld in
het doen opnemen van Israël in de «West-Europese en andere staten»-groep
(WEOG). Door middel hiervan proberen de landen van de WEOG Israël te
betrekken in hun besprekingen en kunnen twijfels met betrekking tot bepaalde
kwesties worden weggenomen. Echter, als gevolg van het – te betreuren –
feit dat de meeste Israël omringende staten, zoals Egypte, Libanon, Syrië
en Jordanië, hun ondertekening van het onderhavige Verdrag afhankelijk
stellen van Israëlische toetreding tot het non-proliferatie-verdrag (NPV:
het op 1 juli 1968 te Londen, Moskou en Washington voor ondertekening
opengestelde verdrag inzake de non-proliferatie van kernwapens (Trb. 1968,
126)), lijkt een patstelling te zijn ontstaan die slechts door de betrokken
staten kan worden verbroken. Zowel het Provisorisch Technisch Secretariaat
als het Ministerie van Buitenlandse Zaken houden terzake regelmatig contact
met de betreffende autoriteiten. Verwacht wordt dat het voortschrijdende vredesproces
in het Midden-Oosten kan bijdragen aan voortgang in deze kwestie.De leden van de fractie van de RPF vroegen hoe de regering deze koppeling
beoordeelt.De bijzondere politieke situatie in het Midden-Oosten, zo mogen wij deze
leden antwoorden, heeft ook zijn weerslag op de houding van de staten in die
regio tegenover massavernietigingswapens.Wij hopen dat dit onderwerp binnenkort voor alle partijen bespreekbaar
zal worden in een bemoedigend verlopend vredesproces in deze regio. Wij betreuren
dan ook de koppeling die door verschillende Arabische staten wordt gelegd
tussen ondertekening van het CW-verdrag en de toetreding van Israël tot
het NPV. De regering roept alle staten in de regio op om als niet-kernwapenstaat
partij te worden bij het NPV, alsook om binnen afzienbare tijd partij te worden
bij het CW-verdrag. Bovendien is ons land verklaard voorstander van de totstandkoming
van een zone vrij van massavernietigingswapens in het Midden-Oosten. Benadrukt
zij in dit verband, dat staten als Iran, Saoedi-Arabië, de Verenigde
Arabische Emiraten, Oman, Koeweit en Bahrein – kortom vrijwel alle Golfstaten –
het Verdrag wel hebben ondertekend. Irak staat sinds de Golfoorlog onder permanent
toezicht van de speciale VN-commissie (UNSCOM), die kort geleden verklaarde
dat alle voorraden chemische wapens in Irak zijn vernietigd. Gemenebest van onafhankelijke statenDe leden van de fracties van de PvdA en D66 vroegen in deze context of
er in Europees- of NAVO-verband wordt gesproken over de kosten die gemoeid
zijn met de vernietiging van de CW-voorraden in de Russische Federatie en
de andere voormalige sovjet-republieken.In het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid
van de Europese Unie en haar lidstaten wordt, zo mogen wij terzake mededelen,
chemische wapens-problematiek behandeld in twee werkgroepen (CONOC en CODUN),
maar niet specifiek in de zin van vernietiging van CW in de voormalige Sovjetunie.
In de NAVO wordt evenmin over hulp aan Oost-Europa op gebied van vernietiging
van chemische wapens gesproken; dit in tegenstelling tot de situatie op nucleair
terrein, waarbij de «Group on Nuclear Weapons» (GNW) een zekere
coördinerende rol speelt, zoals met name voorafgaande aan de recente
Oekraïense toetreding tot het NPV over het voetlicht is gebracht. Slechts
begin 1994 is een Russisch verzoek om NAVO-steun besproken. Toen werd echter
geoordeeld dat een inhoudelijk antwoord aan de Russische Federatie prematuur
was in het licht van de omvangrijke bilaterale steun van met name de Verenigde
Staten. Er bestond geen duidelijk beeld over hoe een NAVO-bijdrage ingepast
kon worden in deze bilaterale programma's. Ook wilde de NAVO niet suggereren
dat zij bereid was in te gaan op het verholen Russische dreigement bekrachtiging
van het Verdrag afhankelijk te stellen van grootschalige Westerse steun. Vooral
Frankrijk heeft zich op deze punten geprononceerd uitgelaten, zoals de leden
van de fractie van D66 terecht signaleerde. De Franse redenering hierachter
is, onzes inziens, dat er in het Verdrag zelf al voldoende tegemoet is gekomen
aan Russische wensen. Bovendien zegt Frankrijk niet over de financiële
en technische middelen te beschikken die benodigd zijn voor dergelijke bijstandsprogramma's.
Een eventuele Franse bijdrage aan vermindering van Russische
massavernietigingswapens zal derhalve beperkt blijven tot het nucleaire deel.De leden van de fractie van D66 vroegen de regering tevens commentaar
te leveren op de stelling in Vrij Nederland van 8 oktober jl., als zou Rusland
«ideale» drukmiddelen hebben om technische en financiële
steun te genereren.Het is inderdaad zo, dat Rusland een belangrijke rol speelt in ontwapeningsfora
in het algemeen, en in de OPCW in het bijzonder, vanwege de grote hoeveelheden
chemische wapens die zich op Russisch grondgebied bevinden. Hoewel niet wenselijk,
is het begrijpelijk dat Rusland, als gevolg van de economische problemen waar
dat land zich voor geplaatst ziet, op allerlei manieren steun probeert te
genereren bij andere staten. Bovendien is ontmanteling van het Russische chemische
arsenaal tevens van belang voor de veiligheid binnen Europa. Het is derhalve
zaak om een goed evenwicht te vinden tussen tegemoetkoming aan de Russische
vraag om hulp en het pareren van Russische standpunten die de inwerkingtreding
en effectieve werking van het Verdrag kunnen frustreren. Overigens bereiken
ons ook geluiden die erop duiden dat Rusland het Verdrag nog dit jaar zal
bekrachtigen.Ondergetekenden delen de ongerustheid van de leden van de D66-fractie
over de uitlatingen van Vil Mirzayanov in de Wall Street Journal van 25 mei
jl., waarin hij schrijft dat de autoriteiten belast met de produktie van chemische
wapens getracht zouden hebben hun eigen leiders te misleiden. Er bestaan,
zo mogen wij (wellicht ten overvloede) mededelen, nog steeds onduidelijkheden
over de machtsstructuur en de machtsverhoudingen in de Russische Federatie,
zodat wij op dit punt geen uitsluitsel kunnen geven. De door deze leden aangehaalde
situatie heeft evenwel onze volle aandacht.De leden van de RPF-fractie vroegen of er al enige aanwijzingen zijn dat
de landen van het GOS het Verdrag zullen bekrachtigen, en zo ja, op welke
termijn.Wij zijn verheugd mede te kunnen delen dat Tadzjikistan en Turkmenistan
inmiddels als eerste landen van het GOS het Verdrag hebben bekrachtigd. Hoewel Oekraïne niet verwacht het Verdrag op korte termijn te bekrachtigen,
is bekend dat de Oekraïense regering zich serieus bezig houdt met de
voorbereiding van de bekrachtiging van het Verdrag. Oekraïne beschikt
(aldus het Oekraïens ministerie van Buitenlandse Zaken) niet over chemische
wapens. Een compleet beeld van alle installaties die relevant zijn voor het
verificatieregime heeft men echter nog niet. Men is op dit punt mede afhankelijk
van Russische gegevens vanwege de mogelijke Sovjet-erfenissen op Oekraïens
grondgebied. De Russische Federatie is hieromtrent om informatie verzocht.
Wel zouden er met zekerheid geen produktie- en opslagfaciliteiten zijn (en
ook niet zijn geweest). Een ander punt is, dat men in Oekraïne bezorgd
is over de kosten die het Verdrag met zich brengt. Het betreft hier de jaarlijkse
contributie voor de OPCW, waaraan Oekraïne voor 1,48 % moet bijdragen.Het ministerie van Buitenlandse Zaken van Wit-Rusland liet weten geen
praktische of politieke problemen bij de bekrachtiging van het Verdrag te
verwachten, dat inmiddels is voorgelegd aan het parlement. Voor zover bekend
bevinden zich geen chemische wapens op Wit-Russisch grondgebied. Eind januari
organiseert Wit-Rusland in samenwerking met het Provisorisch Technisch Secretariaat
een regionaal seminar te Minsk over de implementatie van het Verdrag in de
GOS-staten.Zowel de regering als het parlement van Moldavië vinden dat Moldavië
het Verdrag binnen afzienbare tijd moet bekrachtigen. De vermeende aanwezigheid
van chemische wapens bij het 14e Russische leger in de opstandige
provincie Transdnjestrië zou hierbij echter een belemmering kunnen vormen. Verenigde StatenDe leden van de fractie van D66 vroegen hoe groot de kans geacht wordt
dat de Verenigde Staten het Verdrag zullen bekrachtigen.De nieuwe Senaat heeft op 20 januari 1995 officieel haar taken opgenomen
en is deze dagen doende haar agenda voor de komende maanden op te stellen.
Autoriteiten in Washington melden inderdaad dat de nieuwe republikeinse voorzitter
van de Commissie voor Buitenlandse Betrekkingen van de Senaat («Senate
Foreign Relations Committee»), senator Jesse Helms, zich enkele malen
negatief heeft uitgelaten over wapenbeheersings-verdragen. Gevreesd wordt
dat senator Helms zal proberen goedkeuring van het Verdrag uit te stellen,
onder andere door nieuwe «hearings» te laten plaatshebben. Verwacht
kan echter worden, mede gezien het wereldwijde belang van de Verenigde Staten
bij de totstandkoming van het CW-regime (men denke hierbij aan de Golfoorlog),
dat de Senaat uiteindelijk zal concluderen dat het Verdrag goedkeuring («advise
and consent») verdient en dat een eventuele vertragingstactiek van senator
Helms na een paar maanden ongeloofwaardig zal worden. Daarna, mogelijk nog
in de loop van dit jaar, zou het Verdrag dan kunnen worden bekrachtigd.De redenen waarom een aantal republikeinen zich tegen bekrachtiging van
het Verdrag opstelt, hebben een nogal binnenlands politiek karakter en zijn
niet gelegen in het feit dat vernietiging van de voorraden reeds geregeld
is in het memorandum van Wyoming, zoals de leden van de fractie van D66 suggereerden.De leden van de fractie van D66 wezen voorts op de bilaterale vernietigingsovereenkomst
tussen de toenmalige ministers van Buitenlandse Zaken Baker en Sjevardnadze
van 1990 en vroegen naar de status van deze overeenkomst.Deze afspraak speelt hier geen rol, aangezien zij nooit van kracht is
geworden als gevolg van een aantal onoplosbare meningsverschillen tussen de
Russen en de Amerikanen. Met name inzake conversie van voormalige CW-produktiefaciliteiten
bestaan tot op heden fricties tussen de twee staten. Gezien de beperkte financiële
middelen die de Russische Federatie ter beschikking heeft, zou zij graag haar
oude CW-fabrieken ombouwen tot voor de civiele industrie bruikbare inrichtingen.
De Verenigde Staten blijven echter bij hun standpunt dat alle voormalige CW-produktiefaciliteiten
moeten worden vernietigd. Onder het Verdrag is conversie slechts mogelijk
onder zeer strenge voorwaarden (Verdrag, artikel V, leden 12 t/m 15, en Verificatiebijlage,
afdeling V, artikelen 58 t/m 86). Ons land zal deze bepaling van het Verdrag
in de Voorbereidende Commissie, evenals in de toekomstige Organisatie, blijven
onderstrepen. EuropaInmiddels hebben de volgende Europese staten het Verdrag bekrachtigd:
Albanië, Bulgarije, Duitsland, Griekenland, Noorwegen, Spanje en Zweden.
In de lidstaten van de Europese Unie, die nog niet tot bekrachtiging zijn
overgegaan, verkeren de nationaal daarvoor vereiste procedures over het algemeen
in een vergevorderd stadium. In de landen van Midden- en Oost-Europa kijkt
men in dit verband met belangstelling naar het oosten, al is het maar voor
informatie over eventueel achtergelaten voorraden chemische wapens (zie Oekraïne).
Nergens is evenwel noemenswaardige politieke weerstand tegen het Verdrag gesignaleerd. 9. Goedkeuringsprocedure Verloop goedkeuringsprocedureDe leden van de fractie van het CDA vroegen naar de redenen voor het in
hun ogen relatief lange tijdsverloop tussen de ondertekening van het Verdrag
en de indiening ervan bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal en de Staten
van de Nederlandse Antillen en van Aruba.Hierop mogen wij antwoorden dat deze tijd (anderhalf jaar) voornamelijk
is besteed aan het totstandbrengen van de voorstellen voor uitvoeringswet-
en regelgeving. Bij de interdepartementale voorbereiding van de voorstellen
met betrekking tot de goedkeuring van het Verdrag, cum annexis, en met betrekking
tot de nationale tenuitvoerlegging van een en ander waren vrijwel alle ministeries
betrokken. Hierbij diende de meeste aandacht uit te gaan naar de inventarisatie
van de vereiste uitvoeringsmaatregelen en naar de opstelling van de daaruit
voortvloeiende uitvoeringswet- en regelgeving (zie ook hierna onder Koninkrijksaspecten).
Zoals reeds in de memorie van toelichting stond vermeld en eveneens in het
advies werd onderstreept, behoren de voorstellen met betrekking tot de goedkeuring
van het Verdrag en die met betrekking tot de uitvoeringswet- en regelgeving
naar het oordeel van de regering en van de Raad van State in onderlinge samenhang
beoordeeld te worden.Ter zake van de goedkeuring waren de stukken in december 1993 gereed en
kon de Rijksministerraad instemmen met het in gang zetten van de goedkeuringsprocedure
en konden de voorstellen worden voorgedragen voor advies. De stukken met betrekking
tot de uitvoeringswet- en regelgeving waren in februari 1994 gereed voor behandeling
in de ministerraad, waarna ook deze stukken voor advies konden worden voorgedragen.
Indachtig het voornemen beide voorstellen tegelijkertijd aan het parlementaire
oordeel te onderwerpen en rekening houdend met de verkiezingen, de kabinetsformatie
en de diverse recesperioden konden de nadere rapporten eerst na het zomerreces
tezamen bij de Koningin worden ingediend, ook al werd het advies met betrekking
tot de goedkeuring van het Verdrag reeds een maand na de voordracht uitgebracht.Al met al zijn wij van mening, dat de tijd die sinds de ondertekening
van het Verdrag is verstreken niet bovenmatig lang is. Ook als men de bijgevoegde
partijen-lijst beziet, moet worden geconstateerd dat ons land nog immer behoorlijk
op streek is, al zij toegegeven, dat de complexiteit van de uit het Verdrag
voortvloeiende verplichtingen voor ons land en de daaruit voortkomende uitvoeringswet-
en regelgeving heeft verhinderd als gastland van de toekomstige OPCW als een
van de eersten het Verdrag te bekrachtigen. KoninkrijksaspectenOp de vraag van de leden van de fractie van het CDA met betrekking tot
de behandeling van het onderhavige voorstel van rijkswet in de Staten van
de Nederlandse Antillen en Aruba zij vermeld, dat de Staten van Aruba inmiddels
verslag hebben uitgebracht op 8 november 1994 (stuknummer 4).Met betrekking tot de vraag van deze leden naar de uitvoeringswet- en
regelgeving in deze landen moge worden geantwoord, dat inderdaad is overwogen
de nationale tenuitvoerlegging van de in het Verdrag verwoorde verplichtingen
voor het gehele Koninkrijk bij rijkswet te regelen. Daarvan is evenwel om
een viertal redenen afgezien.De eerste reden was de in Nederland ervaren noodzaak met het oog op de
vestiging van de OPCW te 's-Gravenhage te pogen de procedures voor wat Nederland
betreft sneller te doen verlopen dan gebruikelijk bij het wetgevingsproces
ten aanzien van een verdrag van deze orde: «de gastheer draagt niet
de rode lantaarn». De vertegenwoordigers van de Nederlandse Antillen
en Aruba gaven in een vroeg stadium reeds aan hiervoor begrip te hebben, maar
zelf voor een dergelijk proces meer tijd nodig te hebben, zodat inwerkingtreding
van een dergelijke rijkswet zou hebben moeten wachten tot een latere datum
dan gewenst.Daarnaast is in de voorbereidende fase een beroep gedaan op de expertise
van de Nederlandse departementen en diensten voor het in kaart brengen van
de implicaties van de tenuitvoerlegging van de verdragsbepalingen in Nederland
(CW-relevante bedrijvigheid, administratieve belasting bedrijfsleven, handelsvoorschriften
bedrijfsleven, toezichtintensiteit, inpassing in bestaande wettelijke en bestuurlijke
kaders, etc.). Een dergelijk onderzoek op de Nederlandse Antillen en Aruba
zou – gelet op de van Nederland verschillende omstandigheden in die
landen – zeer wel tot een andere regeling voor die landen kunnen leiden,
zodat een op Nederlandse leest geschoeide regeling op hen niet van toepassing
zou kunnen zijn.In de derde plaats dienden de regelingen met betrekking tot het toezicht
op de naleving van de verdragsbepalingen en de daarop gebaseerde wettelijke
uitvoeringsmaatregelen in verband met de statutair voorziene autonomie van
de landen binnen het Koninkrijk uit te gaan van strikte territorialiteit:
de Nederlandse opsporingsambtenaren, belast met het toezicht op de naleving
van de bepalingen van de uitvoeringswet- en regelgeving kunnen – bijvoorbeeld –
hun bevoegdheden alleen in Nederland uitoefenen.In dit verband zijn ook de taken van de Nationale Autoriteit onder de
loep genomen, waaraan de leden van de fractie van de RPF refereerden. Met
het oog op de efficiëntie is onderzocht of de Nationale Autoriteit voor
het Koninkrijk niet tevens voor het gehele Koninkrijk belast kon worden met
de verantwoordelijkheid voor het toezicht op de naleving van de bepalingen
van Verdrag en uitvoeringswet- en regelgeving (inclusief het inwachten van
de voorgeschreven kennisgevingen) en de eventueel daaruit voortvloeiende opsporings-
en vervolgingstaken. Statutair bleek de autonomie van de landen binnen het
Koninkrijk hieraan op enkele punten in de weg te staan en is ervoor gekozen
de Nederlandse Minister van Economische Zaken te belasten met de taken van
Nationale Autoriteit voor het gehele Koninkrijk alsmede met de verantwoordelijkheid
voor de tenuitvoerlegging van de uitvoeringswet- en regelgeving in Nederland.
Aangezien in de eerste plaats het toezicht op de naleving van de uitvoeringswet-
en regelgeving zal plaats vinden in relatie tot het bedrijfsleven en ten tweede
de meeste contacten tussen de OPCW en het Koninkrijk de tenuitvoerlegging
van de verdragsbepalingen in Nederland lijken te zullen betreffen, leek de
keuze van de Nederlandse Minister van Economische Zaken voor die twee taken
de meest voor de hand liggende. De vertegenwoordigers van de Nederlandse Antillen
en Aruba konden zich vinden in het voorstel de Nederlandse Minister van Economische
Zaken als Nationale Autoriteit voor het gehele Koninkrijk aan te wijzen. In
de uitvoeringswet- en regelgeving voor de Nederlandse Antillen en Aruba zal
een eigen autoriteit als eerst verantwoordelijke dienen te worden aangewezen
voor wat betreft het toezicht op de naleving in die landen. Deze autoriteiten
zullen rechtstreeks contacten onderhouden met de Nationale Autoriteit, enerzijds
voor wat betreft de periodieke gegevens uit de kennisgevingen in die landen,
en anderzijds over contacten tussen de verdragsorganisatie en de Nationale
Autoriteit in relatie tot die landen.In de vierde plaats is overwogen, dat op den duur een gedeelte van de
tenuitvoerlegging van de verdragsbepalingen in communautair verband zou kunnen
gaan plaatsvinden (men denke aan de discussies ten aanzien van zogenaamde
«dual use»-stoffen). De regeling zou dan, voor wat Nederland betreft,
toch dienen af te wijken van die, welke zou gelden op de Nederlandse Antillen
en Aruba. Daarmee zouden de voordelen van een eventuele voor
het gehele Koninkrijk geldende rijkswet komen te vervallen en zou de inwerkingtreding
van een eventuele communautaire regeling dienen te wachten op de wijziging
van die rijkswet.Al met al leek onvoldoende grond aanwezig de tenuitvoerlegging van het
Verdrag binnen het Koninkrijk bij rijkswet te regelen en is het dienstiger
geoordeeld allereerst de uitvoeringswet- en regelgeving voor Nederland op
te stellen. Op ambtelijk niveau zijn de vertegenwoordigers van de Nederlandse
Antillen en Aruba evenwel steeds betrokken geweest bij de voorbereiding en
is gesuggereerd de uitvoering voor die landen zoveel mogelijk op overeenkomstige
wijze te regelen, rekening houdend met de specifieke omstandigheden van deze
landen, om aldus te komen tot een zo effectief mogelijk regime dat de juiste
naleving van de verdragsbepalingen in het gehele Koninkrijk waarborgt met
inachtneming van de bepalingen van het Statuut. Artikel 2: machtigingsartikelDe leden van de fractie van het GPV stelden enige vragen met betrekking
tot artikel 2 van het voorstel van rijkswet in verband met de constitutionele
implicaties van de in het Verdrag voorziene wijzigingsprocedure (artikel XV).Hiertoe moge het volgende dienen. Verdragsrechtelijk is artikel XV van
het Verdrag in zoverre afwijkend van de voor verdragswijzigingen gebruikelijke
procedures, dat voor die staten die zich van stemming onthouden geen voorziening
is getroffen voor de in het verdragenrecht gebruikelijke rechtshandeling,
waarmee staten hun «consent to be bound» tot uitdrukking brengen.
Voor de overwegingen die hieraan ten grondslag hebben gelegen, verwijzen wij
naar de daarop betrekking hebbende passage in de memorie van toelichting.
Grondwettelijk levert dit problemen op. Een wijzigingsvoorstel wordt niet
door aanneming ter conferentie verbindend, zodat geen sprake is van een besluit
in de zin van artikel 92 van de Grondwet. De voorstemmende staten dienen de
wijziging te aanvaarden, alvorens deze voor alle staten in werking zal treden
(voor ons land in overeenstemming met artikel 91 van de Grondwet na parlementaire
goedkeuring). Maar ook de niet-stemmende staten worden gebonden door deze
rechtshandelingen van de voorstemmende staten (indien ons land tot deze categorie
behoort: zonder voorafgaande parlementaire goedkeuring).Bij voor- dan wel tegenstem sluiten de voorgeschreven procedures in Verdrag
en Grondwet op het punt van goedkeuring en verdragsbinding gewoon op elkaar
aan. Bij stemonthouding (of stemuitsluiting) kan de verdragsbinding voor ons
land evenwel tot stand komen zonder de op grond van artikel 91 vereiste parlementaire
goedkeuring; een punt waar de Raad van State van het Koninkrijk eveneens op
wees. Nu artikel XXII van het Verdrag het maken van een voorbehoud ook op
dit punt uitsluit, noopt het ontbreken van deze voorziening tot het opnemen
van het «machtigings»artikel 2 in het voorstel van rijksgoedkeuringswet
voor geval van stemonthouding namens het Koninkrijk. Twee aspecten zijn daarbij
in ogenschouw te nemen. De machtiging strekt in de eerste plaats ertoe het
eventueel gebonden raken van het Koninkrijk bij stemonthouding formeel in
overeenstemming te brengen met het bepaalde in de Grondwet en de rijkswet
goedkeuring en bekendmaking verdragen. Het voorgestelde artikel 2 voorziet
in de tweede plaats in de aanvullende procedure van samenspraak tussen regering
en parlement, omdat de regering het parlement niet thans reeds materieel inzicht
kan verschaffen in de strekking c.q. inhoud van eventueel in de toekomst voorgestelde
verdragswijzigingen ten aanzien waarvan de regering zich genoopt zou voelen
zich van stemming te onthouden met als gevolg de mogelijkheid dat ons land
eraan gebonden raakt. In het kader van die samenspraak informeert de regering
het parlement op basis van concrete tekstvoorstellen op een zodanig
tijdstip omtrent voorliggende verdragswijzigingen, dat het parlement daadwerkelijk
invloed kan uitoefenen op het voornemen van de regering zich met betrekking
tot een voorstel van wijziging van het Verdrag van stemming te onthouden.
Slechts indien aan de twee voorwaarden is voldaan (thans verleende machtiging
en per geval gegeven blijk van geen bezwaar) zal de Koninkrijksvertegenwoordiger
zich ter conferentie van stemming mogen onthouden met als gevolg dat ons land
zonder enige wilsuiting terzake aan een verdragswijziging gebonden zal kunnen
raken. In alle andere gevallen zal namens het Koninkrijk een stem dienen te
worden uitgebracht en zal geen gebruik behoeven te worden gemaakt van de machtiging.Wij verwachten overigens, dat wijzigingen van Verdrag en bijlagen, nu
deze eerst na zo lange en vaak moeizame onderhandelingen tot stand zijn gekomen,
zeer gering in aantal zullen zijn, zo mogen wij de leden van de fractie van
de PvdA naspreken. Nog geringer achten wij het aantal voorgestelde wijzigingen
ten aanzien waarvan de regering zich ter conferentie van stemming zal willen
onthouden, zodat van de in het voorgestelde artikel 2 verwoorde machtiging
slechts bij hoge uitzondering gebruik gemaakt zal behoeven te worden.Op de vraag van de leden van de fractie van het GPV op welke wijze het
parlement zijn oordeel omtrent een wijzigingsvoorstel zal dienen te verwoorden,
komt het ons voor, dat deze niet anders zal behoeven te zijn dan te doen gebruikelijk
bij beleidsvoornemens van de regering. In de eerste plaats voorziet het voorgestelde
artikel 2 in een stilzwijgende procedure. Met name voor wijzigingsvoorstellen
met betrekking waartoe de regering overweegt voor te (doen) stemmen, lijkt
deze gang onzes inziens aangewezen, aangezien het wijzigingsvoorstel, nadat
het ter conferentie is aangenomen, aan de volle parlementaire goedkeuring
zal worden onderworpen. Ook wanneer de regering het voornemen koestert tegen
een verdragswijzigingsvoorstel te stemmen, lijkt de stilzwijgende procedure
voor de hand te liggen: het voorstel zal immers niet tot stand komen, zodat
de binding eraan niet aan de orde is en dus geen nader betoog behoeft. Ook
bij een voorgenomen stemonthouding zou de stilzwijgende procedure kunnen worden
gevolgd, al zou het parlement hierin echter aanleiding kunnen zien het stilzwijgen
te doorbreken en over het voorstel en over de verdragsrechtelijke gevolgen
voor ons land met de regering van gedachten te wisselen. Dan zal in een kameruitspraak
moeten blijken, dat geen bezwaar bestaat tegen de mogelijke gevolgen van een
dergelijke stemonthouding: binding van het Koninkrijk aan de voorgestelde
verdragswijziging. Blijkt dit niet (geen kameruitspraak na doorbreken van
stilzwijgen of bezwaar vanuit een der Kamers der Staten-Generaal), dan zal
het Koninkrijk een stem dienen uit te brengen (in positieve- dan wel negatieve
zin), zo bepaalt het derde lid van artikel 2. De regering zal op grond van
deze wettelijke bepaling het oordeel van de Kamer op dit punt dienen te eerbiedigen.De Minister van Buitenlandse Zaken,H. A. F. M. O. van MierloDe Minister van Defensie,J. J. C. Voorhoeve BIJLAGE 1Hieronder volgt een aanduiding van de partijen bij de voor het Verdrag
chemische wapens relevante verdragen. Hiervan zijn zowel de ondertekenende
staten aangegeven (s), als de staten die inmiddels zich aan de genoemde verdragen
hebben gebonden.In gevallen van niet-koloniale statenopvolging is aangegeven onder welke
staat destijds eventueel ook voor het bewuste gebied, dat toen nog niet verantwoordelijk
was voor de eigen buitenlandse betrekkingen, de verdragsbinding is aangegaan.
Voor een nieuw-onafhankelijke staat is in het onderstaand overzicht slechts
de datum van een eventuele verklaring van voortgezette gebondenheid opgenomen;
niet de eventuele datum van inwerkingtreding onder koloniaal bewind. Is een
dergelijke verklaring niet afgelegd, dan is over de werking van het verdrag
met betrekking tot het betreffende land op voorhand niets met zekerheid te
zeggen. De onderstaande lijst is dan ook uitsluitend indicatief te gebruiken.
Als peildatum is 13 januari 1995 aangehouden; de vroegste datum waarop het
CW-verdrag in werking zou kunnen zijn getreden. StaatGasprotocolB.W. ENMODC.W.Afghanistan1986-12-091975-03-261985-10-22(s)Albanië1989-12-201993-03-26 1994-05-11 Algerije1992-01-08 1991-12-19(s)Andorra     Angola     Antigua & Barbuda1988-04-27 1988-10-25 Argentinië1969-05-181979-12-271987-03-20(s)ArmeniëSovjetunie1994-06-07Sovjetunie(s)Australië1938-01-221977-10-051984-09-071994-05-06AzerbajdzjanSovjetunieSovjetunieSovjetunie(s)Bahama's 1986-11-26 (s) Bahrein1988-12-091988-10-28 (s)Bangladesh1989-05-201985-03-121979-10-03(s)Barbados1976-06-221973-03-15   België1928-12-041979-03-151982-07-12(s)Belau     Belize 1987-01-13   Benin1986-12-091975-04-251986-06-30(s)Bhutan1979-02-191978-06-08   Bolivia1985-08-131975-10-30(s)(s)Bosnië-HerzegovinaJoegoslavië1994-07-22   Botswana 1992-02-05  Brazilië1970-08-281973-02-271984-10-12(s)Brunei 1991-01-31 (s) Bulgarije1934-03-071972-09-191978-05-311994-08-10Burkina Faso1971-03-031991-04-17 (s) Burundi (s) (s)Cambodja 1983-03-09 (s) Canada1930-05-061972-09-181981-06-11(s)Centraalafrikaanse Republiek1970-07-31(s)(s)(s)Chili1935-07-021980-04-221994-04-26(s) China1952-08-091984-11-15 (s)Colombia 1983-12-19 (s) Comoren   (s)Congo 1978-10-23 (s) Cook-eilanden   1994-07-15Costa Rica 1973-12-17 (s) Cuba1966-07-051976-04-211978-04-10(s)Cyprus1966-11-211973-11-211978-04-12(s) Denemarken1930-05-051973-03-011978-04-19(s)Djibouti   (s) Dominica  1992-11-09(s)Dominicaanse Republiek1970-12-081973-02-23 (s)Duitsland1929-04-251983-04-071983-05-241994-08-12Ecuador1970-09-161975-03-12 (s) Egypte1928-12-06(s)1982-04-01 El Salvador(s)1991-12-31 (s) Equatoriaal
Guinee1989-05-201992-07-29 (s) EritreaEthiopiëEthiopiëEthiopië Estland1931-08-281993-06-07Sovjetunie(s) Ethiopië1935-09-181975-05-26(s)(s)Fiji1973-01-261973-10-01 1993-01-20 Filipijnen1973-06-081973-05-21 (s)Finland1929-06-261974-02-041978-05-12(s) Frankrijk1926-05-101984-09-27 (s)Gabon (s) (s) Gambia1966-10-11(s) (s)GeorgiëSovjetunieSovjetunieSovjetunie(s)Ghana1967-05-261975-06-061978-06-22(s) Grenada1989-01-031986-10-22  Griekenland1931-05-301975-12-101983-08-231994-12-22Guatemala1983-05-031973-09-191988-03-21(s) Guinee   (s)Guinee-Bissau1989-05-201976-08-20 (s) Guyana (s) (s)Haïti (s) (s) Honduras 1979-03-14 (s)Hongarije1952-10-111972-12-271978-04-19(s) Ierland1930-08-181972-10-271982-12-16(s)India1930-04-091974-07-151978-12-15(s) Indonesië1971-01-211992-04-01 (s)Irak1931-04-071991-06-19(s)  Iran1929-07-041973-08-27(s)(s)Israël1969-02-20  (s) Italië1928-04-031975-05-301981-11-27(s)Ivoorkust1970-07-27(s) (s) Jamaica1970-07-281975-08-13  Japan1970-05-211982-06-181982-06-09(s) Jemen,
Noord1971-03-17(s)1977-07-20(s) Jemen, Zuid1986-12-091979-06-011979-06-12(s)Jordanië1977-03-171975-06-27   Kaapverdië1991-05-161977-10-201979-10-03(s)Kameroen1989-07-20  (s) KazachstanSovjetunieSovjetunieSovjetunie(s)Kenya1970-07-061976-01-07 (s) KirgiziëSovjetunieSovjetunieSovjetunie(s)Kiribati     Koeweit1971-12-151972-08-011980-01-02(s)Korea, Noord1989-01-041987-03-131984-11-08  Korea,
Zuid1989-01-041987-06-251986-12-02(s) KroatiëJoegoslavië1993-04-28 (s)Laos1989-05-201973-04-251978-10-05(s) Lesotho1972-02-101977-09-06 1994-12-07Letland1931-06-03SovjetunieSovjetunie(s) Libanon1969-04-171975-06-13(s) Liberia1927-04-02(s)(s)(s) Libië1971-12-291982-01-19  Liechtenstein1991-05-161991-05-30 (s) Litouwen1933-06-15SovjetunieSovjetunie(s)Luxemburg1936-09-011976-03-23(s)(s) Macedonië
(FYROM)JoegoslaviëJoegoslavië   Madagaskar1967-07-12(s) (s)Malawi1970-09-14(s)1978-10-05(s) Maldiven1967-01-211993-07-01 1994-05-31Maleisië1970-12-101991-09-26 (s) Mali (s) (s)Malta1970-10-091975-04-07 (s) Marokko1970-10-13(s)(s)(s)Marshall-eilanden   (s) Mauritanië   (s)Mauritius1970-12-061973-01-151992-12-091993-02-09Mexico1932-03-151974-04-08 1994-08-29 Micronesië   (s)MoldaviëSovjetunieSovjetunieSovjetunie(s)Monaco1967-01-21  (s) Mongolië1968-12-061972-10-201978-05-19(s)Mozambique     Myanmar (Birma) (s) (s) Namibië   (s)Nauru   (s) het Koninkrijk der
Nederlanden1930-10-311981-06-221983-04-15(s) Nepal1969-05-09(s) (s)Nicaragua(s)(s)(s)(s) Nieuw-Zeeland1930-01-221973-03-261984-09-07(s)Niger1967-03-181972-06-231993-02-17(s) Nigeria1967-03-181973-07-20 (s)Noorwegen1932-07-271973-08-231979-02-151994-04-07Oekraïne 1975-03-261978-06-13(s) OezbekistanSovjetunieSovjetunie1993-05-26 Oman 1992-03-31 (s) Oostenrijk1928-05-091973-08-101990-01-17(s)Pakistan1960-04-131974-10-031986-02-27(s) Panama1970-12-041974-03-20 (s)Papoea-Nieuw-Guinea1980-12-111981-03-161980-10-28(s)Paraguay1933-10-22  1994-12-01 Peru1985-08-131985-06-05 (s)Polen1929-02-041973-01-251978-06-08(s) Portugal1930-07-011975-05-15(s)(s)Qatar1976-09-161975-04-17 (s) Roemenië1929-08-231979-07-261983-05-06(s)Rusland (v/h Sovjetunie)1928-04-051975-03-261978-05-30(s)Rwanda1964-03-211975-05-20 (s) Saint Kitts
& Nevis1989-11-151991-04-02 (s) Saint Lucia1988-12-211986-11-261993-05-27(s)Saint Vincent en de Grenadinen   (s) Samoa,
West   (s) Salomonseilanden 1981-06-171981-06-19 San Marino 1975-03-27 (s) Sao Tomé
& Príncipe 1979-08-241979-10-05  Saudi-Arabië1971-01-271972-05-24 (s)Senegal1977-07-201975-03-26 (s) Servië
- Montenegro (v/h Joegoslavië)1929-04-121973-10-25   Seychellen 1979-10-24 1993-04-07Sierra Leone1967-03-131976-06-29(s)(s) Singapore 1975-12-02 (s)SloveniëJoegoslavië1992-08-20 (s) Slowakije1938-08-161993-05-171993-05-28(s)Soedan1980-12-17    Somalië (s)   Spanje1929-08-221979-06-201978-07-191994-08-03Sri Lanka1953-12-181986-11-181978-04-251994-08-19Suriname 1993-04-09   Swaziland1991-07-101991-06-18 (s)Syrië1968-11-17(s)(s)  TadzjikistanSovjetunieSovjetunieSovjetunie1995-01-11(Taiwan)(1929-08-07)    Tanzania1963-04-22(s) (s)Thailand1931-06-061975-05-28 (s) Togo1971-04-051976-11-10 (s)Tonga1971-07-191976-09-28   Trinidad & Tobago1970-11-24   Tsjaad   (s) Tsjechië1938-08-161993-03-241993-04-05(s)Tunesië1967-07-121973-06-061978-05-11(s)Turkije1929-10-051974-11-05(s)(s) TurkmenistanSovjetunieSovjetunieSovjetunie1994-09-29Tuvalu     Uganda1965-06-071992-05-12(s)(s)Uruguay1977-04-121981-04-061993-09-161994-10-06Vanuatu     Vaticaanstad1966-10-24 (s)(s) Venezuela1928-02-081978-10-18 (s)Verenigde Arabische Emiraten (s) (s) Verenigde
Staten1975-04-101975-03-261980-01-17(s) Verenigd
Koninkrijk1930-04-091975-03-261978-05-16(s) Vietnam1980-10-281980-06-201980-08-26(s)Westelijke Sahara     Wit-Rusland 1975-03-261988-06-07(s) IJsland 1973-02-15(s)(s) Zaïre 1977-01-28(s)(s)Zambia   (s) Zimbabwe 1990-11-051990-11-05(s)Zuid-Afrika1930-01-221975-11-03 (s) Zweden1930-04-251976-02-051984-04-271993-06-17Zwitserland1932-07-121976-05-041988-08-05(s) 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23910-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl