Wijziging Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek i.v.m. aanpassing selectie bij toelating studenten; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25947, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

01-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25947 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Samenvatting van de voorstellen3. Centrale selectie4. Decentrale selectie5. Beperking van het aantal kansen6. Selectie voor vrijgestelden van vooropleidingseisen7. Bijzondere groepen8. Plaatsing van gegadigden met een bewijs van toelating9. Deregulering10. Financiële consequenties11. Uitvoeringsconsequenties12. Overgangsbepalingen13. Artikelen Artikel I, onderdeel A (artikel 7.29)Artikel I, onderdeel C (artikel 7.53)Artikel I, onderdeel D (artikel 7.54)Artikel I, onderdeel E (artikel 7.56, tweede lid)Artikel I, onderdeel F (artikel 7.57)Artikel I, onderdeel G (paragraaf 4a – algemeen)Artikel 7.57aArtikel 7.57bArtikel 7.57cArtikel 7.57d en Artikel I, onderdeel F (artikel 7.57)Artikel 7.57eArtikel 7.57fArtikel 7.57gArtikel I, onderdeel H (artikel 7.61)Artikel I, onderdeel J (artikel 16.9a)Ondertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25947Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 46 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 947Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek,
houdende aanpassingen in het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor
een toelatingsbeperking is vastgesteldnr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING 1. InleidingDit wetsvoorstel strekt er toe te bevorderen dat gegadigden voor opleidingen
waarvoor toelatingsbeperkingen van kracht zijn, meer dan voorheen in staat
zullen zijn hun kans op toelating te vergroten. Daarnaast wordt het aantal
malen dat gegadigden aan de selectieprocedure kunnen deelnemen, beperkt tot
twee. Hierdoor kan het (toenemende) stuwmeer van gegadigden worden ingedamd
en nemen de kansen van nieuwe generaties schoolverlaters toe.De achtergrond van de voorstellen is de volgende. Jarenlang is in Nederland
het systeem van gewogen loting gehanteerd als selectiesysteem bij opleidingen
in het wetenschappelijk onderwijs waarvoor een numerus fixus geldt en sinds
1994 ook in het hoger beroepsonderwijs. Zoals elk selectiesysteem dat wordt
gehanteerd voor gegadigden die in potentie gelijkwaardige beroepsbeoefenaren
kunnen zijn, roept ook het systeem van gewogen loting emoties op. Zolang er
gegadigden zullen afvallen – wat onvermijdelijk is, als de vraag naar
opleidingsplaatsen het aanbod overtreft – zal er teleurstelling zijn.
Ook dit wetsvoorstel zal dat niet kunnen voorkomen. Desondanks doen wij deze
voorstellen ter verbetering van het systeem van gewogen loting, omdat wij
van mening zijn dat daardoor wordt bijgedragen aan de acceptatie van de uitkomst
van het selectieproces. Met name wordt in onze voorstellen tot uitdrukking
gebracht dat prestaties in het voortraject van de studie meer beloond moeten
worden dan in het huidige systeem. De voorstellen volgen op de reeds in het
hoger onderwijs- en onderzoekplan 1996 aangegeven ambitie. Deze heeft daarna
een belangrijke impuls gekregen door het rapport «Gewogen loting gewogen»
van de commissie Toelating Numerus Fixusopleidingen, onder leiding van prof.dr
P.J.D. Drenth. In de reactie van de regering op dit rapport (kamerstukken
II 1996/97, 25 000 VIII, nr. 99) is, na afweging van de verschillende
alternatieven, een samenhangend geheel aan maatregelen gepresenteerd. Hierover
heeft op 25 juni 1997 overleg plaats gevonden met de Vaste commissie voor
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen uit de Tweede Kamer der Staten-Generaal
(kamerstukken II 1997/98, 25 600 VIII, nr. 5). In dit wetsvoorstel is
het resultaat van dat overleg verwerkt. In dat overleg is ook uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor decentrale
selectie. Wij hebben over de mogelijkheden op dit punt daarom het advies van
de Onderwijsraad gevraagd. Omdat wij dat advies hebben afgewacht alvorens
de indiening van dit wetsvoorstel te bevorderen, vindt die indiening op een
iets later tijdstip plaats dan ons aanvankelijk voor ogen stond.Dit wetsvoorstel dient in samenhang te worden gezien met de wet van 21
mei 1997 tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek, houdende aanpassingen van de toelatings-regels tot opleidingen
(Stb. 218). Die wet sluit mensen met een deficiënte vooropleiding uit
van deelname aan de selectie voor fixusopleidingen. Daarmee werd met voorrang
uitvoering gegeven aan de eerste aanbeveling van de commissie Drenth, om te
bereiken dat in verband met de noodzakelijk gefaseerde invoering van die wet,
de bedoelde maatregel tijdig effect kan sorteren.In paragraaf 2 van deze memorie van toelichting wordt een algemene typering
gegeven van de wijzigingsvoorstellen en een samenvatting van de voorgestelde
maatregelen. In de daarop volgende paragrafen wordt elke maatregel apart toegelicht.
Daarbij is er van afgezien bij elk van deze maatregelen in extenso in te gaan
op de in de discussies naar voren gebrachte alternatieven en overwegingen.
Dat is namelijk al gebeurd in de reactie van de regering naar aanleiding van
het rapport van de commissie Drenth en het hiervoor gememoreerde overleg daarover
met de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. 2. Samenvatting van de voorstellenAan het wetsvoorstel liggen primair de twee volgende uitgangspunten ten
grondslag. Voorafgaande prestaties moeten bij de selectieprocedure voor fixusopleidingen
nadrukkelijker worden beloond dan volgens de bestaande systematiek. En bovendien
mag iemand die zich voor een opleiding heeft gekwalificeerd, bij de selectie
voor die opleiding niet bij voorbaat kansloos zijn.Over het eerste uitgangspunt merken wij het volgende op. Geleverde prestaties
van gegadigden die streven naar een opleidingsplaats bij een numerus fixusopleiding
moeten meer dan nu het geval is gewicht in de schaal leggen, zodat de aanstaande
student in belangrijke mate het lot in eigen hand kan nemen. Dit uitgangspunt
komt in het voorstel op twee manieren tot uiting. In de eerste plaats wordt
een systeem van gewogen loting voorgesteld, waarin – door aanpassing
van de wegingsfactoren – de geleverde schoolprestatie meer dan thans
de lotingskansen beïnvloedt. Hierdoor wordt prestatie beloond en bestaat
er op elk cijferniveau een prikkel om maximaal te presteren. In dat systeem
zijn de «inlotingskansen» voor gegadigden met een gemiddeld eindexamencijfer
van 8 of hoger op 100% gesteld. Zij komen derhalve in aanmerking voor directe
toelating.In de tweede plaats opent het voorstel de mogelijkheid dat ook andere
persoonlijke kwalificaties een rol spelen in de selectieprocedure, bij voorbeeld
werk- of onderzoekservaring. Dit komt eveneens tegemoet aan het uitgangspunt
dat prestatie beloond moet worden.Over het tweede uitgangspunt melden wij dat de toegankelijkheid gewaarborgd
dient te blijven voor gekwalificeerde gegadigden ook in een selectiestelsel
waarin meer dan voorheen de geleverde prestatie een rol speelt. Door de verhouding
van de wegingsfactoren tussen de verschillende lotingsklassen aan te passen
kan enerzijds voldaan worden aan het uitgangspunt dat prestatie beloond moet
worden, en kan anderzijds worden bewerkstelligd dat niemand van
de gegadigden bij voorbaat kansloos is.Er is naar gestreefd om de kring van gegadigden zo zuiver mogelijk te
houden, zodat de kansen van deze (kleinere) groep toenemen bij een gegeven
aantal opleidingsplaatsen. Deels is dat al bereikt door de eerdergenoemde
wet van 21 mei 1997. Verder wordt in dit wetsvoorstel voorgesteld iemand maximaal
twee keer te laten deelnemen aan de procedure.Ter operationalisering van de genoemde uitgangspunten bevat dit wetsvoorstel
de volgende maatregelen:1. Gegadigden met een gemiddeld eindexamencijfer van 8 of hoger worden
in de gelegenheid gesteld de opleiding van hun keuze te volgen. De overige
gegadigden moeten – behoudens uitzonderingen – loten voor hun
opleidingsplaats.2. Het aantal lotingsklassen wordt van zes teruggebracht tot vier. De
wegingsfactoren worden zodanig aangepast, dat de inlotingskansen wezenlijk
toenemen naarmate men een hoger cijfergemiddelde behaalt. Door andere maatregelen
wordt de inlotingskans van gegadigden in de laagste lotingsklasse per saldo
op het bestaande niveau gehandhaafd.3. Gekwalificeerde gegadigden die moeten loten, hebben slechts twee kansen
om een opleidingsplaats te verwerven bij een bepaalde fixusopleiding: een
gegadigde mag twee keer deelnemen aan de procedure. 4. De instelling die dat wenst, kan onder nader te stellen condities,
voor een beperkt aantal opleidingsplaatsen gegadigden selecteren op grond
van persoonlijke kwalificaties.5. Voor fixusopleidingen in het hoger beroepsonderwijs wordt de selectie
voor een opleiding voortaan direct gekoppeld aan een instelling. In het wetenschappelijk
onderwijs blijft de situatie in dit opzicht ongewijzigd.6. Voor rijksgenoten uit de Nederlandse Antillen en Aruba wordt een aantal
opleidingsplaatsen aan fixusopleidingen gereserveerd. Dit aantal wordt bij
nadere regeling bepaald, evenals de wijze van selectie.7. De leeftijdsgrens voor het zogenoemde colloquium doctum wordt ten behoeve
van buitenlandse gegadigden, waaronder vluchtelingen, versoepeld.De gepresenteerde voorstellen kunnen worden geïmplementeerd zonder
aanpassing van de huidige procedures van aanmelding en uitvoering, met uitzondering
van het hiervoor onder punt 4 genoemde. Gegadigden dienen zich ook in de toekomst
aan te melden bij de Informatie Beheer Groep (IBG). Deze instelling is tevens
verantwoordelijk voor de verdere selectie. Ook stellen wij geen wijziging
voor van de bestaande procedures op grond waarvan uiterlijk op 1 mei van enig
jaar vast staat voor welke opleidingen een numerus fixus noodzakelijk is.
Voor fixusopleidingen kan een aanstaande student zich tot uiterlijk 15 mei
aanmelden.In verband met de voorgestelde decentrale selectie door instellingen zullen
in de Regeling aanmelding en loting h.o. nog nadere regels worden vast gesteld,
ten aanzien van de te hanteren procedures, criteria en randvoorwaarden. 3. Centrale selectieHet voorgestelde stelsel gaat uit van continuering van het stelsel van
gewogen loting. De kansen van een gegadigde nemen toe met het cijfergemiddelde.
Bij een bepaald cijfergemiddelde wordt daarbij de «inlotingskans»
van 100% bereikt. De gegadigde wordt dan direct toegelaten.Reeds in haar advies van 27 februari 1976 met betrekking tot de voor de studiejaren 1977–1978 en 1978–1979 toe te passen selectiecriteria,
heeft de Adviescommissie toelatingscriteria wetenschappelijk onderwijs gewezen
op de mogelijkheid om, binnen het systeem van gewogen loting, te komen tot
directe toelating van de hoogste lotingsklassen. Een systeem van gewogen loting
wordt immers bepaald door de aan de verschillende categorieën toegekende
wegingsfactoren. Door de wegingsfactoren wordt de vorm van de curve bepaald,
die het verband aangeeft tussen lotingskansen en categorieën. Hoe steiler
deze curve oploopt, des te meer krijgt het systeem het karakter van kwalificerende
toelating. Zelfs kan zo in het systeem aan een bepaalde categorie een kans
van 100% gegeven worden, wat neerkomt op rechtstreekse toelating. De directe
toelating, zoals hier voorgesteld, vloeit derhalve rechtstreeks voort uit
de beoogde aanscherping van het systeem van gewogen loting.Zowel in het advies van de commissie Drenth, als in het overleg met de
Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is naar voren gekomen
dat directe toelating als zodanig te zien is als een gerechtvaardigde beloning
voor een zeer goede prestatie. In de uitwerking van deze opvatting is het
beginsel van rechtszekerheid doorslaggevend geweest voor het opteren voor
een cijfercesuur. Hiermee is de kans voor een aanstaande student op directe
plaatsing immers uitsluitend afhankelijk van de eigen prestaties en niet mede
van de prestaties van andere gegadigden. Wij stellen voor dat alle gegadigden
met een gemiddeld eindexamencijfer van 8 of hoger rechtstreeks in aanmerking
komen voor een opleidingsplaats aan de fixusopleiding van hun keuze.De vaste norm van het cijfer 8 voor alle fixusopleidingen komt tegemoet
aan het uitgangspunt dat prestatie beloond moet worden, dat het systeem niet
complexer dan nodig moet zijn en dat waar mogelijk cijferjacht in het examenjaar
moet worden voorkomen. Aanstaande studenten dienen te weten waar ze aan toe
zijn. Bovendien achten wij het niet gewenst dat de cesuur van jaar tot jaar
wijzigt, noch dat er bij de verschillende fixusopleidingen een andere cesuur
geldt. De voorgestelde cijfercesuur komt de transparantie van het stelsel
ten goede.In het hoger beroepsonderwijs is voor aanstaande studenten met een gemiddeld
eindexamencijfer van 8 of hoger dan tevens bepaald voor welke instelling het
bewijs van toelating geldt. De selectie voor een opleiding is immers gekoppeld
aan de instelling.Bij een numerus fixusopleiding in het wetenschappelijk onderwijs die door
meer dan één universiteit wordt verzorgd, dient voor de desbetreffende
gegadigden wel nog te worden bepaald voor welke instelling het bewijs van
toelating is afgegeven. Wij gaan in paragraaf 8 hierop nog nader in.Gegadigden die niet op grond van hun gemiddelde eindexamencijfer aanspraak
kunnen maken op rechtstreekse toegang tot de fixusopleiding van hun keuze,
worden door de IBG ingedeeld in vier lotingsklassen. De indeling in klassen
is zodanig, dat een hoger gemiddeld eindexamencijfer leidt tot een grotere
kans om een bewijs van toelating te verwerven. Afhankelijk van de steilheid
van de wegingsfactoren wordt de cesuur tussen directe toelating of loting
bij een hoger of lager cijfer bereikt. Daarbij is de inlotingskans van een
gegadigde met een cijfergemiddelde net onder die cesuur in dit voorstel nog
steeds zeer hoog.In principe wordt hiermee voor deze gegadigden het reeds bestaande systeem
van gewogen loting gecontinueerd. Wel wordt de verhouding tussen de wegingsfactoren
aangepast.De aanpassing van de wegingsfactoren voor de verschillende klassen hangt
samen met het volgende. Meer nog dan thans komt tot uitdrukking dat het leveren
van prestaties loont. Er ontstaat op elk cijferniveau een prikkel om maximaal
te presteren. Voor gegadigden die net niet voldoen aan de eis
van 8 of meer gemiddeld, wordt de hardheid van de grens tussen directe toelating
en meeloten gemitigeerd. Vanwege de inperking van de kring van gegadigden
blijft de inlotingskans van mensen met een relatief laag cijfergemiddelde
op hetzelfde peil als thans, ondanks de verhoging van de kansen voor de mensen
die net niet in aanmerking komen voor rechtstreekse toelating.De voorgestelde nieuwe verhouding van de wegingsfactoren tussen de vier
lotingsklassen is 9 : 6 : 4 : 3. 4. Decentrale selectieTijdens het algemeen overleg met de Vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen op 25 juni 1997 is de mogelijkheid van decentrale selectie
door de instelling uitvoerig aan de orde geweest. Daarin zouden ook andere
persoonsgebonden kwalificaties aan de orde kunnen komen dan uitsluitend de
schoolprestatie. Wij delen de wens om hiervoor ruimte te geven. Dit wetsvoorstel
bevat de wettelijke basis om ook persoonlijke kwalificaties van gegadigden
voor een fixusopleiding een rol te laten spelen in de selectieprocedure.Op ons verzoek heeft de Onderwijsraad na het instellen van een commissie
(Commissie Decentrale Toelating) onlangs (advies van 17 februari 1998, kenm.
980 123/237) voorstellen gedaan voor de nadere uitwerking van de in dit
verband te hanteren procedures, criteria en randvoorwaarden.De kern van de voorstellen van de Onderwijsraad is de volgende.Beginnen met maximaal 10% van de beschikbare opleidingsplaatsen, toepassing
door instelling facultatief stellen, invulling en operationalisering van criteria
en procedures bij de instelling beleggen, maar wel binnen door de wet gegeven
kaders van zorgvuldigheid en transparantie. Centraal staat de keuze voor prestaties
anders dan door middel van cijfers in relatie tot opleiding, beroep en ontwikkelingen
daarin. Criteria die in strijd zijn met de algemene toegankelijkheid, –
bij voorbeeld alleen gegadigden met gemiddeld een 9 of alleen vwo-ers toe
te laten tot het hbo – worden door de Onderwijsraad uitgesloten geacht.
Er zouden wat de Onderwijsraad betreft twee kansen voor decentrale selectie
moeten zijn, in combinatie met deelname aan de loting. De inspectie zou op
termijn een algemene toetsing van selectieprocedures en -resultaten moeten
uitvoeren.De Onderwijsraad beveelt aan dat deze kernpunten in de wet of in een algemene
maatregel van bestuur zouden moeten worden verankerd naast algemenere eisen
als:– het door de instelling tijdig opstellen van een regeling met criteria
en de openbaarmaking daarvan,– een beoordelingsprocedure met in elk geval een beoordelingscommissie
met ten minste een onafhankelijke, externe deskundige,– een motiveringseis bij afwijzing en een beroepsgang bij het college
van beroep voor de examens.De aanbevelingen van de Onderwijsraad spreken ons in hun algemeenheid
aan, waarbij wij vaststellen dat enige daarvan reeds in het wetsvoorstel zijn
verwerkt (beroepsgang bij het college van beroep voor de examens, facultatieve
karakter decentrale selectie, alsmede de bepaling van de selectiecriteria
door de instelling). Andere voorstellen, zoals het (tijdig) vaststellen en
bekendmaken van de selectiecriteria en het toepassen van het motiveringsbeginsel
lijken ons eisen waaraan ook zonder wettelijke regeling zal worden voldaan,
omdat de maatschappelijke zorgvuldigheid dergelijke eisen reeds stelt. Met
de aanbeveling om toe te staan dat een gegadigde twee maal aan de decentrale
selectie kan meedoen, stemmen wij voorshands niet in. Dit zou neerkomen op
een dubbele belasting van instellingen die voor decentrale selectie opteren. Bovendien ontstaat het gevaar van een zekere stuwmeervorming. Bij een
andere aanbeveling hebben wij aarzeling, namelijk het voorstel om een externe
deskundige in te schakelen in de commissie van de instelling die de decentrale
selectie moet uitvoeren. Op dit punt zullen wij ons in elk geval nog nader
beraden. Het wetsvoorstel laat de ruimte om de aanbevelingen van de Onderwijsraad
op dit laatste punt, op het punt van het voorgestelde maximum en op het punt
van selectiecriteria te operationaliseren in de Regeling aanmelding en loting
hoger onderwijs. Het introduceren van een algemene maatregel van bestuur –
zoals de Onderwijsraad aanbeveelt – lijkt ons te leiden tot te grote
dichtheid van regelingen, terwijl het opnemen van meer elementen in de wet
ons nog te vroeg lijkt, dit mede gelet op de wenselijkheid in dit stadium
nog niet te veel van dit nieuwe selectiemiddel vast te leggen.Met de invoering van dit wetsvoorstel in het studiejaar 1998–1999
zal de decentrale selectiemethode voor het daarop volgende studiejaar kunnen
worden uitgevoerd. De inspectie zal een evaluatie verzorgen van de eerste
vier jaren van decentrale selectie.Door het openen van deze mogelijkheid kan een gegadigde ook langs andere
weg dan uitsluitend via de schoolprestatie het lot in eigen hand nemen, en
kan decentrale selectie door de instellingen vorm krijgen. 5. Beperking van het aantal kansenEen gegadigde die moet loten om een opleidingsplaats te bemachtigen, heeft
daarvoor twee kansen. Zij die twee keer zijn uitgeloot voor een fixusopleiding,
kunnen daarvoor niet meer alsnog langs een andere weg in aanmerking komen.
Door deze maatregel wordt het «stuwmeer» van gegadigden verkleind.
De kansen van nieuwe lichtingen schoolverlaters nemen hierdoor toe. Voorts
wordt een opeenstapeling van teleurstellingen voorkomen en worden mensen eerder
en dringender aangespoord zich te heroriënteren op hun toekomst.De gevolgen van deze maatregel versterken het effect van de eerdergenoemde
wet van 21 mei 1997, waardoor de kring van gegadigden voor een opleidingsplaats
al wordt beperkt tot gegadigden die voldoen aan de voor de desbetreffende
opleiding gestelde nadere vooropleidingseisen.Sinds de invoering van de hardheidsclausule voor uitgelote gegadigden
in 1995 is deze vooral benut voor het alsnog verschaffen van bewijzen van
toelating aan gegadigden die reeds meerdere malen vergeefs aan de loting deelnamen.
De hier voorgestelde maatregel beoogt een limiet te stellen aan het aantal
kansen om een opleidingsplaats te verwerven. Daardoor wordt de hardheidsclausule
voor uitgelote gegadigden in dit opzicht obsoleet. Voor het overige zou het
continueren van deze hardheidsclausule voor uitgelote gegadigden – waardoor
mensen die na twee keer vergeefs meeloten alsnog tot de fixusopleiding van
hun keuze zouden worden toegelaten – binnen het nieuwe systeem zeer
onrechtvaardig werken ten aanzien degenen die definitief worden afgewezen.Wij wijzen in dit verband met nadruk op de mogelijkheid die met dit wetsvoorstel
wordt geboden aan zeer gemotiveerde gegadigden om via de decentrale selectie
een opleidingsplaats te verwerven. 6. Selectie voor vrijgestelden van vooropleidingseisenGegadigden die wettelijk zijn vrijgesteld van het bezit van het getuigschrift
van een succesvol afgeronde Nederlandse vooropleiding en van wie dus niet
wordt verlangd dat zij een cijferlijst overleggen, worden ingedeeld in de
lotingsklasse van hen die een gemiddeld eindcijfer hebben tussen de 7 en 7,5.
Die indeling stemt overeen met het bestaande systeem. Het gaat daarbij om
bezitters van een buitenlands diploma of zij die anderszins gerechtigd
zijn tot deelname aan de selectieprocedure (bij voorbeeld gegadigden met een
afgeronde studie in het wetenschappelijk of hoger beroepsonderwijs).Deze systematiek, die al geruime tijd wordt gehanteerd, gaat uit van de
herkomst van het diploma, en discrimineert niet naar de nationaliteit van
de bezitter ervan. In dit verband is het van belang voor ogen te houden dat
het onontkoombaar is om de in het buitenland behaalde resultaten in de vooropleiding
generiek te waarderen. In ieder land is de voor toelating tot de universiteit
vereiste vooropleiding anders vorm gegeven. De aard, omvang en diepgang van
de leerstof verschilt, de werkvormen verschillen, de wijze van examineren
verschilt, de gehanteerde waarderingssystemen verschillen. Het is praktisch
niet uitvoerbaar om alle mogelijke vooropleidingen te beoordelen op het detailniveau
dat nodig is voor indeling in de verschillende lotingsklassen. Temeer niet
omdat al die opleidingen in verhouding tot elkaar en in verhouding tot het
Nederlandse voorbereidend wetenschappelijk onderwijs beoordeeld zouden moeten
worden. De beoordeling zou daardoor dermate complex worden dat fouten onvermijdelijk
worden. Daarmee zou de rechtsgelijkheid en de rechtszekerheid minder gediend
zijn dan met handhaving van de bestaande regeling. De vraag of de resultaten
van een gegadigde met een buitenlands diploma vergelijkbaar zijn met die van
de bezitter van een Nederlands diploma lost derhalve op in een generieke behandeling
van gegadigden met een buitenlands diploma. 7. Bijzondere groepenDe positie van rijksgenoten in het stelsel van selectie verandert niet
veel. Het aantal maximaal beschikbaar te stellen plaatsen voor rijksgenoten
in het wetenschappelijk onderwijs en in het hoger beroepsonderwijs blijft
gelijk, namelijk in totaal 20 per sector.Wel wordt in de procedure een selectie voorgesteld van gegadigden die
door de Nederlandse Antillen en Aruba voor deze plaatsen in aanmerking worden
gebracht. Deze gegadigden worden geselecteerd op basis van een advies van
een commissie uit de instellingen voor hoger onderwijs. De nadere regeling
van de door deze commissie te hanteren procedures en criteria zal geschieden
in de Regeling aanmelding en loting h.o.Daarnaast kunnen rijksgenoten uiteraard – evenals nu het geval is –
toegang verwerven tot een numerus fixusopleiding door deel te nemen aan de
normale procedures.Dit laatste is tevens het uitgangspunt voor de positie van vluchtelingen.
In beginsel kunnen deze gegadigden deelnemen aan de selectieprocedure op grond
van hun buitenlands diploma dan wel op grond van een bewijs verkregen na een
colloquium doctum. In beide gevallen worden zij dan ingedeeld in de lotingsklasse
van hen die een gemiddeld eindcijfer hebben tussen de 7 en 7,5.Artikel 7.29 van de WHW voorziet reeds in de mogelijkheid dat het instellingsbestuur
afwijkt van de wettelijke leeftijdsgrens van 21 jaar voor het colloquium doctum
ten aanzien van een bezitter van een buiten Nederland afgegeven diploma dat
in het eigen land toegang geeft tot een opleiding aan een instelling voor
hoger onderwijs. Deze bevoegdheid van de instelling wordt in dit wetsvoorstel
verruimd in die zin, dat het instellingsbestuur in bijzondere gevallen ook
af kan wijken van de genoemde leeftijdsgrens, indien om goede redenen géén
diploma kan worden overgelegd. De instellingen krijgen derhalve de mogelijkheid
om studenten van buitenlandse afkomst die jonger zijn dan 21 jaar in bijzondere
gevallen toe te laten die geen diploma of getuigschrift van het land van herkomst
kunnen overleggen. Het gaat hier uitdrukkelijk om het uitzonderlijke geval
dat een buitenlandse gegadigde niet in staat is zijn diploma te overleggen. Door deze algemene bepaling wordt ook tegemoet gekomen aan het speciale
geval dat een vluchteling niet in staat is bewijsstukken te overleggen van
een kwalificerende vooropleiding. In dat bijzondere geval behoeft de leeftijdsgrens
van 21 jaar niet te worden toegepast. 8. Plaatsing van gegadigden met een bewijs van toelatingIn het wetenschappelijk onderwijs vindt de toewijzing van toelatingsbewijzen
in eerste instantie plaats zonder acht te slaan op de aangegeven voorkeur
voor de universiteit die deze opleiding aanbiedt. In een tweede ronde wordt
bepaald voor welke universiteit het bewijs van toelating geldt. Daarbij is
enerzijds de voorkeur van de aanstaande studenten relevant en anderzijds het
aantal per instelling vastgestelde plaatsen voor de desbetreffende opleiding.
De IBG stelt via ongewogen loting vast voor welke instelling het bewijs van
toelating is afgegeven.Uiteraard zal een gegadigde die door de instelling zelf is geselecteerd
op grond van persoonlijke kwaliteiten geplaatst dienen te worden aan de desbetreffende
instelling. Dat vloeit voort uit de bijzondere relatie tussen gegadigde en
instelling in verband met de aard van de selectie.Indien een aanstaande student een toelatingsbewijs ontvangt voor een universiteit
die afwijkt van de opgegeven voorkeur en in redelijkheid niet mag worden gevergd
dat de studie wordt aangevangen op een andere plaats dan die van eerste voorkeur
(bij voorbeeld in verband met een aangepaste woning vanwege een handicap),
dan kan hij of zij hiertegen bezwaar maken bij de IBG. De bestaande hardheidsclausule
voor ingelote studenten wordt dus gecontinueerd. De hardheidsclausule voor
uitgelote studenten komt te vervallen, zoals hiervoor reeds is uiteengezet.In het hoger beroepsonderwijs worden bovengenoemde fases van loting en
plaatsing aan een instelling ineen gevoegd. Door deze koppeling wordt tegemoet
gekomen aan het regiogerichte keuze gedrag van veel aanstaande hbo-studenten.
Deze gegadigden blijken regelmatig hun toelatingsbewijs voor hun opleiding
van voorkeur niet te benutten, omdat de instelling niet de voorkeur geniet.
Zij wijken dan uit naar een andere opleiding aan de instelling van eerste
voorkeur. Hierdoor vallen plaatsen open, die daarna worden toegekend aan andere
gegadigden. Dit heeft een negatieve invloed op het tempo van opvullen van
de opleidingsplaatsen in het hoger beroepsonderwijs. De hogescholen hebben
op dit punt verschillende keren hun zorgen kenbaar gemaakt. Door het voorstel
om de selectie te doen plaatsvinden per instelling wordt dit probleem opgelost. 9. DereguleringVolgens dit wetsvoorstel wordt het aantal wettelijk bepalingen dat betrekking
heeft op de selectie van gegadigden voor opleidingen met een toelatingsbeperking,
uitgebreid. Door deze bepalingen onder te brengen in een afzonderlijke paragraaf,
die volgt op de regels die betrekking hebben op de vaststelling van toelatingsbeperkingen
voor opleidingen, beogen wij evenwel de transparantie van het wettelijke systeem
te bevorderen. 10. Financiële consequentiesDe voorgestelde maatregelen beogen een aanpassing van het huidige systeem
van selectie van gegadigden voor opleidingen waarvoor een numerus fixus geldt.
Het totaal aantal studenten voor fixusopleidingen verandert hierdoor noch
landelijk noch per instelling. De voorstellen hebben geen financiële
consequenties. 11. UitvoeringsconsequentiesDe IBG heeft in haar uitvoeringstoets op het kabinetsstandpunt naar aanleiding
van het advies van de commissie Drenth aangegeven de daarin voorgestelde selectiesystematiek
in beginsel uitvoerbaar te achten, afhankelijk van de juridische vormgeving.
Op ons verzoek heeft de IBG ook het wetsvoorstel aan een uitvoeringstoets
onderworpen. Zij komt tot de conclusie dat het wetsvoorstel uitvoerbaar is.Wat betreft de uitvoeringslasten die met onze voorstellen gepaard zullen
gaan, merken wij het volgende op. Tegenover een eventuele stijging van de
uitvoeringslasten van de IBG staat een daling die samenhangt met het afschaffen
van de hardheidsclausule voor uitgelote gegadigden.Instellingen met een of meer fixusopleidingen, die van de mogelijkheid
gebruik willen maken om voor een gedeelte van de opleidingsplaatsen zelf gegadigden
te selecteren, zullen zich een extra inspanning moeten getroosten. In het
eerdergenoemde advies gaat de Onderwijsraad hier uitvoerig op in. Uiteraard
dient ook de decentrale selectie te voldoen aan normen van objectiviteit en
zorgvuldigheid. In de Regeling aanmelding en loting h.o. zal daartoe een nadere
regeling worden opgenomen. Dat daarbij, zeker in de aanvang, de colleges van
beroep voor de examens door teleurgestelden zullen worden ingeschakeld, dient
te worden geaccepteerd als een consequentie van het openen van de mogelijkheid
van decentrale selectie. 12. OvergangsbepalingenHet overgangsrecht bij dit wetsvoorstel is beperkt van omvang. Voor de
steilere vormgeving van de wegingsfactoren is geen specifiek overgangsrecht
nodig. De gegadigden die het betreft zullen vanaf de invoeringsdatum van dit
wetsvoorstel te maken krijgen met de nieuwe weging. Dit geldt ook voor gegadigden
met een gemiddeld eindcijfer van 8 of hoger. Na de inwerkingtreding van de
wet, dat wil zeggen met ingang van de selectie voor het studiejaar 1999–2000,
kunnen zij profiteren van het nieuwe systeem; zij worden direct toegelaten.
Degenen die reeds een of meerdere keren hebben geloot, zonder dat zij hebben
kunnen profiteren van directe plaatsing op grond van hun hoge gemiddelde eindcijfer,
worden alsnog daartoe in de gelegenheid gesteld. Voor de feitelijke inwerkingtreding van de beperking van het aantal malen
loten geldt dat de invoering kan geschieden met ingang van de lotingsprocedure
voor het studiejaar 1999–2000. Hierop moet slechts één
uitzondering worden gemaakt. Zij die in 1997 hun eindexamen behalen mogen
in dat jaar desgewenst nog een derde maal meeloten. Wij verwijzen verder naar
de artikelsgewijze toelichting op de overgangsbepaling (artikel 16.9a). 13. Artikelen Artikel I, onderdeel A (artikel 7.29)Buitenlandse gegadigden kunnen normaal gesproken – indien zij voor
het volgen van een fixusopleiding opteren – meeloten op grond van hun
buitenlands diploma. Voor deze gegadigden – waaronder vluchtelingen –
die niet kunnen aantonen dat de gevolgde vooropleiding aansluit op het Nederlandse
hoger onderwijs, en die jonger zijn dan 21 jaar, wordt de bestaande toegang
via het colloquium doctum verruimd. De instellingen krijgen de mogelijkheid
voor deze bijzondere gevallen af te wijken van de leeftijdsgrens van 21 jaar,
ook als niet wordt voldaan aan het vereiste dat een diploma of getuigschrift
van het land van herkomst wordt overgelegd. Met de term «bijzonder
gevallen» wordt dus gedoeld op de situatie waarin een buitenlandse gegadigde
niet in staat is zijn diploma te overleggen. Artikel I, onderdeel C (artikel 7.53)Voor de helderheid hebben wij er voor gekozen de selectieprocedure in
haar geheel te regelen in een nieuwe paragraaf 4a die wordt geplaatst na de
regels voor de toelatingsbeperking van de bestaande paragraaf 4. Hierbij is
alles wat daarvoor in aanmerking komt inhoudelijk ongewijzigd gebleven. Als
resultante wordt door deze handelwijze een bijdrage geleverd aan de leesbaarheid
en toegankelijkheid van de wet.Dit betekent dat het tweede (grotendeels), derde, vierde en zesde tot
en met achtste lid van het huidige artikel 7.53 van de WHW op deze plaats
komen te vervallen. Inhoudelijk keren de te handhaven bepalingen terug in
paragraaf 4a. De lange aanhef van het bestaande tweede lid is om systematische
redenen verdeeld in twee leden. In het aldus tot stand gekomen nieuwe derde
lid wordt naar paragraaf 4a verwezen.In een nieuw vierde lid wordt het instellingsbestuur uitdrukkelijk de
bevoegdheid gegeven om – los van de vooraanmeldingsgegevens –
toelatingsbeperkingen in verband met de capaciteit vast te stellen voor opleidingen
die dat bestuur tijdig bij de IBG aanmeldt. De praktijk heeft geleerd dat
daaraan grote behoefte bestaat met name bij opleidingen waarbij de ervaring
is dat de aanmeldingen daarvoor in een – zeer – laat stadium plegen
te geschieden. Dat doet zich bij voorbeeld voor bij medische biologie en daarmee
vergelijkbare opleidingen die dikwijls worden gekozen als «parkeerstudie»
door studenten die voor geneeskunde-opleidingen zijn uitgeloot. Artikel I, onderdeel D (artikel 7.54)Artikel 7.54, tweede lid, wordt op dezelfde wijze aangepast als het nieuwe
derde lid van artikel 7.53.Wij wijzen er op dat artikel 7.54 zal komen te vervallen, indien het op
26 mei 1997 bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal ingediende voorstel van
wet, houdende wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs
en de Wet op de studiefinanciering ter uitvoering van in het hoger onderwijs-
en onderzoekplan 1996 aangekondigde maatregelen (kamerstukken II 1996/97,
25 370, nrs.1–3) kracht van wet verkrijgt. Artikel I, onderdelen
SS en TT, van dat wetsvoorstel betreft de afschaffing van de zogeheten 75-
en 125-procentregelingen van de artikelen 7.53 en 7.54 van de WHW. Voor de
beweegredenen en de toelichting op die voorstellen verwijzen wij naar het
genoemde wetsvoorstel. Uit het oogpunt van duidelijkheid en eenvoud van regelgeving
wordt op dat wetsvoorstel in het onderhavige wetsvoorstel niet vooruitgelopen.
Wetsvoorstel 25 370 is inmiddels door de Tweede Kamer aanvaardt en zal
naar verwachting binnenkort door de Eerste Kamer worden behandeld. Wij nemen
ons voor bij nota van wijziging de vereiste technische aanpassingen in dit
wetsvoorstel aan te brengen, indien ook de Eerste Kamer wetsvoorstel 25 370
heeft aanvaard en dat wetsvoorstel tot wet is verheven. Artikel I, onderdeel E (artikel 7.56, tweede lid)Eenzelfde verwijzing naar paragraaf 4a als voorgestelde in het (nieuwe)
derde lid van artikel 7.53, en de wijziging van artikel 7.54, tweede lid,
vindt plaats in het tweede lid van artikel 7.56 van de WHW. Artikel I, onderdeel F (artikel 7.57)Met de voorgestelde aanvulling van artikel 7.57 van de WHW wordt bereikt
dat een fixusopleiding die door verschillende universiteiten worden
verzorgd, voor de toepassing van onder meer het voorgestelde artikel 7.57d
als dezelfde opleiding wordt beschouwd. Wij verwijzen tevens naar de toelichting
op dat artikel, hierna. Artikel I, onderdeel G (paragraaf 4a – algemeen)In deze nieuwe paragraaf en in artikel 16.9a zijn de bepalingen samengebracht
die van kracht zijn voor de selectie van gegadigden die inschrijving wensen
voor de fixusopleidingen die op grond van hoofdstuk 7, titel 3, paragraaf
4, van de WHW zijn ingestelde. Uit een oogpunt van heldere wetssystematiek
is gekozen voor een aparte paragraaf. Wij hebben dat al eerder opgemerkt.
Afgezien van beperkte wijzigingen en verhelderingen in de lotings- en selectieregels
zijn slechts de volgende bepalingen wezenlijk nieuw: artikelen 7.57c, eerste
lid, 7.57e, 7.57f, tweede lid, en 16.9a, derde lid. Artikel 16.9a, derde lid,
bevat het overgangsrecht voor artikel 7.57f, tweede lid. Artikel 7.57aIn artikel 7.57a, eerste lid, is de kernbepaling uit het tweede lid van
de artikelen 7.53, 7.54, en 7.56 van de WHW overgebracht, namelijk dat voor
fixusopleidingen een door de IBG uit te voeren centrale selectie plaatsvindt.
Dit wordt uitgedrukt door de bevoegdheid van de IBG om bewijzen van toelating
voor dergelijke opleidingen te verstrekken.Het bewijs van toelating vermeldt de instelling waar de gegadigde via
de selectieprocedure inschrijving voor de desbetreffende opleiding kan vragen.
Het wetsvoorstel is zodanig vormgegeven dat de selectie uitmondt in afgifte
van dat document, dan wel tot de afgifte van een document waarin de beslissing
is vervat dat betrokkenen niet is geselecteerd voor de fixusopleiding van
zijn keuze aan de instelling van zijn keuze. De selectie geschiedt dus instellingsgewijs.
Daarop wordt één uitzondering gemaakt, namelijk in artikel 7.57d,
waarin uitdrukkelijk wordt bepaald dat de selectie bij opleidingen in het
wetenschappelijk onderwijs die door verschillende universiteiten worden verzorgd,
opleidingsgewijs geschiedt. In een tweede selectieronde wordt vervolgens vastgesteld
aan welke universiteit elke van de gegadigden zal worden geplaatst. Dit wijkt
niet af van hetgeen volgens de bestaande regelgeving geschiedt, althans wat
het wetenschappelijk onderwijs betreft.De begripsomschrijvingen in het derde lid verminderen de noodzaak om in
de tekst van paragraaf 4a verwijzingen op te nemen. Tevens wordt tot uitdrukking
gebracht dat de lotingsprocedure een onderdeel vormt van de selectieprocedure.
Het onderscheid is nodig omdat het wetsvoorstel voorziet in het verkrijgen
van een bewijs van toelating zonder dat betrokkene daarvoor aan de loting
behoeft deel te nemen. Dat geldt met name voor hen die een gemiddeld eindexamencijfer
van 8 of hoger hebben behaald, en voor rijksgenoten uit de Nederlandse Antillen
en Aruba, voor zover ze door de IBG worden aangewezen.De bevoegdheid van de minister om nadere regels van administratieve aard
vast te stellen over de afgifte en de geldigheidsduur van de bewijzen van
toelating, is eveneens naar het voorgestelde artikel 7.57a overgebracht. Artikel 7.57bIn het voorgestelde artikel 7.57b wordt aangegeven op welke wijze gegadigden
voor een opleidingsplaats aan een fixusopleiding in het systeem van de centrale
selectie worden opgenomen.Volgens het eerste lid worden allen die een Nederlandse vooropleiding
hebben genoten ingedeeld in klassen. De eerste van die klassen (a) is gereserveerd
voor hen die een gemiddeld eindexamencijfer hebben van 8 of hoger.
Deze gegadigden doen op grond van artikel 7.57c, eerste lid, niet mee aan
de lotingsprocedure. De overigen worden ingedeeld in zogenoemde lotingsklassen
(b tot en met e) en daarmee in het lotingsbestand voor de desbetreffende opleiding
opgenomen.Het derde lid bevat een afzonderlijk voorziening ten behoeve van gegadigden
die worden gediplomeerd, zonder dat hun prestaties daarbij in cijfers wordt
uitgedrukt. Dit kan het geval zijn bij het secundaire beroepsonderwijs. De
wijze van indeling in de klassen van het tweede lid wordt, aldus ons voorstel,
nader geregeld in de Regeling aanmelding en loting h.o.Volgens het vierde lid worden aan dat lotingsbestand de gegadigden toegevoegd
die zich bij hun verzoek om inschrijving beroepen op de artikelen 7.28 of
7.29 van de WHW. Dat zijn studenten die reeds een getuigschrift bezitten van
een met goed gevolg afgelegd propedeutisch of afsluitend examen van een andere
opleiding in het hoger onderwijs, en degenen die een in Nederland erkend buitenlands
diploma hebben behaald. De categorie van gegadigden, bedoeld in het vierde
lid, worden geplaatst in de lotingsklasse van hen die een gemiddeld eindexamencijfer
hebben behaald tussen een 7 en een 7,5. Volgens het wetsvoorstel is dat de
derde klasse (c). Deze indeling stemt overeen met het bestaande systeem.De rijksgenoten uit de Nederlandse Antillen en Aruba die door hun landsregering
in aanmerking worden gebracht om een fixusopleiding in Nederland te volgen,
worden blijkens het vierde lid niet in het lotingsbestand opgenomen –
evenmin als thans het geval is. Nodig hierbij is dat zij worden «aangewezen»
door de IBG. Dit is een beperkte verandering ten opzichte van het bestaande
systeem, waarbij de minister beslist over hun rechtstreekse toelating tot
een fixusopleiding. Overeenkomstig de beleidsreactie van de regering naar
aanleiding van het rapport van de commissie Drenth, stellen wij voor de genoemde
aanwijzing te doen plaatsvinden op het advies van een commissie uit de instellingen.
De Regeling aanmelding en loting h.o. bevat reeds enige selectiecriteria voor
deze groep van aanstaande studenten. Nu de bevoegdheid van de minister tot
directe plaatsing komt te vervallen, is het nodig de grondslag voor de wijze
van aanwijzing door de IBG en voor de bepaling van het aantal belanghebbende
rijksgenoten in de wet op te nemen. Artikel 7.57cHet voorgestelde artikel 7.57c bevat de wettelijke basis voor de afgifte
van bewijzen van toelating door de IBG.Op grond van het eerste lid worden bezitters van een in het voortgezet
onderwijs behaald diploma met een gemiddeld eindcijfer van 8 of hoger rechtstreeks
geplaatst voor de opleiding van hun voorkeur. Deze gegadigden ontvangen van
de IBG dus hun bewijs van toelating, zonder aan de loting te hoeven meedoen.
Dit laatste geldt ook voor rijksgenoten uit de Nederlandse Antillen en Aruba,
die op grond van artikel 7.57b, vierde lid, door de IBG zijn aangewezen.In het tweede lid is vastgelegd dat het verkrijgen van een bewijs van
toelating door degenen die in de lotingsklassen zijn ingedeeld, wordt bepaald
door het lot.Het laatste lid bepaalt de inlotingskansen die in de gewogen loting worden
gehanteerd. De inlotingskansen zijn hoger naar gelang een gegadigde in een
hogere lotingsklasse is geplaatst. Wij verwijzen naar paragraaf 3 van deze
toelichting. Artikel 7.57d en Artikel I, onderdeel F (artikel 7.57)In de voorafgaande bepalingen is telkens de selectie voor afzonderlijke
fixusopleidingen aan één instelling geregeld. Zoals in de meergenoemde regeringsreactie op het rapport van de commissie Drenth is uiteengezet,
is op die manier tot uitdrukking gebracht dat – in elk geval voor de
fixusopleidingen in het hoger beroepsonderwijs – de selectie telkens
instellingsgewijs geschiedt. Dit geldt dus ook voor opleidingen in het hoger
beroepsonderwijs waarvoor een (landelijke) arbeidsmarktfixus wordt ingesteld
op de grondslag van artikel 7.56 van de WHW. Ook dan geschiedt de selectie
instellingsgewijs.Bij de selectie voor fixusopleidingen in het wetenschappelijk onderwijs
staat niet de instelling, maar de opleiding centraal. Daarom is artikel 7.57d
nodig voor de universiteiten die een landelijke opleidingsfixus tot stand
brengen, dan wel in het geval voor een opleiding in het wetenschappelijk onderwijs
een arbeidsmarktfixus wordt ingesteld. Voor die opleidingen geschiedt de selectie
landelijk, zoals thans ook het geval is. Dit betekent dat het gezamenlijk
loten voor opleidingen als geneeskunde en tandheelkunde afzonderlijk moet
worden geregeld. De vereiste bepalingen zijn neergelegd in artikel 7.57d.
Daarin is tevens geregeld dat de universiteit waarvoor het bewijs van toelating
geldt, via het lot wordt bepaald. Ook is hierin de bestaande hardheidsclausule
voor ingelote studenten opgenomen.Artikel 7.57d geldt dus niet voor fixusopleidingen in het hoger beroepsonderwijs. Artikel 7.57eIn het eerste lid van het voorgestelde artikel 7.57e wordt de grondslag
gelegd voor selectie door de instellingen. Wij benadrukken dat het hier om
een mogelijkheid voor de instelling gaat en niet om een verplichting. Het
wetsvoorstel laat zich niet uit over het percentage van het aantal opleidingsplaatsen
van de fixusopleiding dat door de instelling zelf mag worden toegewezen. Dit
is een onderwerp voor nadere regeling. Vooralsnog denken wij daarbij –
in navolging van het advies van de Onderwijsraad – aan een maximum van
10 procent van het aantal beschikbare plaatsen. Een hoger percentage zou haaks
staan op het systeem van gewogen loting. Binnen het voor ons land geldende
systeem moeten voldoende plaatsen ter beschikking staan van schoolverlaters
die niet kunnen bogen op bijzondere kwalificaties, zoals werk- of onderzoekservaring.Het wetsvoorstel laat eveneens open of de praktijk behoefte zal tonen
centraal nadere criteria vast te leggen ter invulling van het begrip bijzondere
kwalificaties. Ook de Onderwijsraad concludeert dat de instellingen het voortouw
dienen te nemen bij de vaststelling en operationalisering van de criteria.
Daarom is in het tweede lid het vastleggen van die invulling in de Regeling
aanmelding en loting h.o. facultatief gesteld.In het derde lid wordt tot uitdrukking gebracht dat ook deze vorm van
selectie geschiedt binnen het systeem van centrale aanmelding. Ook indien
een gegadigde in aanmerking wenst te komen voor selectie door de instelling,
zal hij dit eerst aan de IBG kenbaar moeten maken. De IBG verwijst de belangstellende
op diens verzoek naar de instelling van zijn keuze. Betrokkene blijft overigens
ook in het selectiebestand, zodat in het geval de decentrale selectie negatief
uitpakt, hij wel nog langs de weg van de centrale selectie toelating tot de
fixusopleiding kan verwerven. Ook het omgekeerde is mogelijk, namelijk decentrale
selectie, nadat loting voor betrokkene niet tot toelating heeft geleid. Aldus
wordt eveneens voldaan aan onze keuze voor het beperken van de selectie tot
twee kansen per gegadigde.In het vierde lid, tot slot, is bepaald dat de Regeling aanmelding en
loting h.o. nadere voorschriften voor de uitvoering van de selectie door de
instelling bevat. Hierbij willen wij de beginselen van zorgvuldigheid, controleerbaarheid
en transparantie maximaal tot hun recht laten komen. Artikel 7.57fIn het tweede lid van het voorgestelde artikel 7.57f is de nieuwe regel
verwoord die er toe strekt dat een gegadigde voor dezelfde opleiding slechts
twee maal aan de lotingsprocedure kan deelnemen.In het eerste en derde lid is het sinds kort bestaande zevende en achtste
lid van artikel 7.53 van de WHW geplaatst, die daarin waren opgenomen op grond
van de eerdergenoemde Wet van 21 mei 1997 (Stb. 218). Het gaat om de bepalingen
die verhinderen dat personen met een deficiëntie en studenten die reeds
waren geplaatst, zij het niet aan de instelling van hun eerste voorkeur, aan
de selectieprocedure deelnemen.In het vierde lid is de mogelijkheid geopend om in de Regeling aanmelding
en loting h.o. beperkingen te stellen aan de toegang van gegadigden tot de
decentrale selectie door instellingen. Voorkomen moet worden dat instellingen
die kiezen voor de mogelijkheid zelf te selecteren, worden «overspoeld»
door gegadigden. Dat zou het keuzeproces bij de instelling ernstig kunnen
bemoeilijken. Het advies van de Onderwijsraad op dit punt zal worden verwerkt
in de aanvulling van de Regeling aanmelding en loting h.o. Artikel 7.57gArtikel 7.57g bevat het bestaande zesde lid van artikel 7.53. Artikel I, onderdeel H (artikel 7.61)Met de voorgestelde aanvulling van artikel 7.61, eerste lid, van de WHW
wordt bereikt dat de normale rechtsbescherming die voor toelatingsbeslissingen
van instellingsbesturen geldt, ook van toepassing is bij de toelatingsbeslissingen
die deze besturen zullen nemen op grond van het voorgestelde artikel 7.57e,
eerste lid. Artikel I, onderdeel J (artikel 16.9a)Het bestaande artikel 16.9a van de WHW, dat het overgangsrecht bevat van
de Wet van 21 mei 1997, wordt benut voor het overgangsrecht bij dit wetsvoorstel.
Daarbij kunnen het derde en vierde lid vervallen, omdat die bepalingen tegen
het beoogde tijdstip van inwerkingtreding van deze wet zijn uitgewerkt. Het
bestaande eerste en tweede lid ondergaan slechts technische aanpassingen.Het nieuwe derde lid strekt tot het volgende. Degenen die reeds één
of meer keren hebben meegeloot of daartoe in de gelegenheid zijn geweest,
omdat zij vóór 1997 eindexamen hebben afgelegd, krijgen nog
twee maal de gelegenheid mee te loten, namelijk voor de studiejaren 1997–1998
en 1998–1999. Degenen die in 1997 eindexamen hebben gedaan, zullen maximaal
drie jaren kunnen loten, te weten voor de studiejaren 1997–1998, 1998–1999
en 1999–2000. Het daaropvolgende «cohort», namelijk zij
die in 1998 eindexamen doen, behoort tot de gegadigden voor wie de nieuwe
lotingsbeperking redelijkerwijs ten volle kan werken. Voor deze gegadigden
geldt dan de normale regel van artikel 7.57f, tweede lid, te weten ten hoogste
twee maal meedoen aan de selectieprocedure.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. RitzenDe Minister van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij,J. J. van Aartsen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25947-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl