Wijziging Wet op de studiefinanciering ivm correctie berekening aanv. beurs; wijz. Wet tegemoetk. studiekosten; Nota n.a.v. het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25163, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

12-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

25163 nr. 5

10-02-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamA. WETSVOORSTEL IN DIRECTE ZIN 1.1. Algemeen1.2. Verhoging vrije voet voor bepaalde groepen van belastingplichtigen1.3. Overige punten van het wetsvoorstelB. WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN, HOOFDSTUK III (VO
18+)C. WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN, HOOFDSTUK IID. VERDERE WIJZIGINGEN VAN DE WET OP DE STUDIEFINANCIERINGOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25163Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 163Wijziging van de Wet op de studiefinanciering onder meer in verband
met correctie op de berekening van de aanvullende beurs, alsmede van onder
meer de Wet tegemoetkoming studiekosten in verband met enkele technische wijzigingennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 10 februari 1997Graag dank ik de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
voor de brede instemming die zij jegens het wetsvoorstel uitspreekt. Ik zal
ingaan op de vragen en opmerkingen omtrent het wetsvoorstel zelf, alsmede
op de vragen die gaan over aanverwante materie. Echter, zoals ik in mijn brief
van 5 februari jl. aan de Voorzitter van de Tweede Kamer reeds aangaf, impliceert
de indringendheid van de vragen met betrekking tot vo 18+ dat het antwoord
daarop niet onmiddellijk kan worden gegeven. Voorts vergt het antwoord op
een aantal vragen over vo 18+ nader onderzoek. Daarom ben ik van oordeel dat
het antwoord op de vragen over het wetsvoorstel in eigenlijke zin daarop niet
moet wachten. De nu niet beantwoorde vragen zal ik op korte termijn bij brief
aan de Kamer toezenden. A. WETSVOORSTEL IN DIRECTE ZIN 1.1. AlgemeenDe leden van de fracties van de PvdA, het CDA, D66 en het GPV kunnen met
het wetsvoorstel instemmen. De leden van de fractie van de VVD namen met belangstelling
van het wetsvoorstel kennis. De leden van de fractie van de PvdA en het CDA
zijn van oordeel dat vergroting van de rechtvaardigheid in bepaalde situaties
zwaarder moet wegen dan de eenvoud. De leden van de fractie van D66 stellen
terecht dat het om reparatie van vereenvoudigde regels gaat, waarvan de gevolgen
soms harder aankwamen dan was gedacht. Ook de leden van de fractie van de
SGP namen kennis van het wetsvoorstel.Gevraagd wordt door de leden van de PvdA-fractie waarom niet eerder is
overwogen studerenden met ouders in tariefgroepen 4 en 5 te compenseren en
of niet voorzien had kunnen worden dat deze groepen relatief meer nadeel ondervinden
van de vereenvoudigde berekeningsmethode voor de korting wegens ouderlijke
inkomen op de aanvullende beurs. De leden van de D66-fractie stellen dat het
huidige wetsvoorstel een volgende reparatie op vereenvoudigde regels betreft,
waarvan de gevolgen in veel gevallen harder aankwamen dan te voren was gedacht. Bij de vormgeving van de nieuwe berekeningswijze van de korting op de
aanvullende beurs in de wet Stoeb (wet van 29 september 1994, Stb. 742) is
tegemoet gekomen aan de bezwaren die onder andere door studentenorganisaties
zijn ingebracht tegen het toenmalige systeem. Juist het feit dat de complexiteit
van de WSF voor de wet Stoeb was gelegen in de grote afhankelijkheid van gegevens
van derden (ouders, partners, broers en zusters en hun partners) heeft geleid
tot een wijziging van de berekening van de aanvullende financiering voor een
individueel studerende naar de huidige berekeningssystematiek. Daarbij is
het feit dat er herverdelingseffecten als gevolg van de nieuwe berekeningswijze
zouden optreden onderkend. De effecten van de vereenvoudigde berekening van
de korting wegens ouderlijk inkomen op de aanvullende beurs zijn met name
gelegen in de (veranderde) verdeling van het normatief maandbudget over de
componenten aanvullende beurs en rentedragende lening. Het betrof hier evenwel
gevolgen die – voor zover per saldo ongunstig – zijn ondervangen
door de mogelijkheid voor alle WSF-gerechtigden om een rentedragende lening
af te sluiten, onafhankelijk van het inkomen van hun ouder(s). Het ouderinkomenonafhankelijk
leenrecht geeft iedere studerende de mogelijkheid het beschikbare budget aan
te vullen tot het normbudget. Echter, een nadere beschouwing van de herverdelingseffecten
als gevolg van de nieuwe berekeningssystematiek leidt in individuele gevallen
tot dusdanige negatieve gevolgen, dat dit aanleiding geeft tot een gedeeltelijke
correctie.Aan deze vereenvoudigingsmaatregel is een uitvoerige discussie voorafgegaan
met onder meer zowel organisaties van studenten als met deskundigen op het
terrein van (de praktijk van) de studiefinanciering. De leden van de CDA-fractie willen weten waarom de indiening van het wetsvoorstel
zo lang op zich heeft laten wachten, gelet op de toch betrekkelijk eenvoudige
wijziging dat het wetsvoorstel inhoudt.In juridische zin onderschrijf ik de constatering van de leden van deze
fractie dat het hier een betrekkelijk eenvoudige wijziging die dit wetsvoorstel
inhoudt. Daarentegen brengt het wetsvoorstel ingrijpende uitvoeringstechnische
wijzigingen met zich mee. Om te waarborgen dat de inhoud van het wetsvoorstel
ook goed uitvoerbaar is, was het helaas nodig voor de indiening van het wetsvoorstel
meer tijd nodig te hebben. In mijn brief van 22 maart 1996 en de beantwoording
van de vragen van de vaste commissie op 28 mei 1996 heb ik reeds melding gemaakt
van het feit dat de Informatie Beheer Groep (IB-Groep) eerst eind 1997 in
staat zou zijn de aanpassing in haar systemen door te kunnen voeren. Daarbij
is het verheugend te constateren dat de IB-Groep naar huidig inzicht in staat
blijkt dit reeds medio 1997 te kunnen realiseren. Ik merk overigens op dat
het wetsvoorstel voorziet in terugwerkende kracht.De leden van de VVD-fractie vragen of en zo ja welke verschillen er zijn
tussen de voorstellen in de brief van 22 maart 1996 en het voorliggende wetsvoorstel.De voorstellen in de brief van 22 maart 1996 (kamerstukken II 1995/96,
24 400 VIII, nr. 77) hebben betrekking op de consequenties van de vereenvoudigde
berekening van de korting wegens ouderlijk inkomen op de aanvullende beurs.
Alle voorstellen in die brief hebben alle hun weerslag gekregen in het voorliggende
wetsvoorstel. Daarnaast wordt in het voorliggende wetsvoorstel voorgesteld
de WSF op een aantal overige punten te wijzigen, onder meer in verband met
de reparatie van de beperking van de aftrek van f 800,- op het kortingsbedrag
wegens inkomen van een ouder toe te kennen voor elk kind dat – behoudens
een uitzondering – onder de werking van hoofdstuk II dan wel hoofdstuk
III van de Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS) valt. Deze wijziging is nader
toegelicht in paragraaf 4 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel. Ten slotte worden wijzigingen voorgesteld van de Wet op de studiefinanciering
(WSF), de WTS en de wet Prestatiebeurs (wet van 28 maart 1996, Stb. 227) die
strekken tot het herstel van enkele onjuistheden of onduidelijkheden. Deze
voorstellen zijn tevens nader toegelicht in voornoemde paragraaf. Zij betreffen
de artikelen 2 en 6 van de WSF, en de artikelen 45, 59, 69, 71, 92a en 94
van de WTS.De leden van de PvdA-fractie constateren dat op pagina 4 van de memorie
van toelichting wordt gesproken over mensen die in aanmerking zouden kunnen
komen voor een tegemoetkoming in de studiekosten maar deze niet daadwerkelijk
ontvangen. De leden van deze fractie vragen dan ook aan te geven hoeveel mensen
het hier betreft en naar de reden waarom zij geen gebruik maken van het recht
op een tegemoetkoming.In de memorie van toelichting wordt gesproken over mensen die in aanmerking
zouden kunnen komen voor een tegemoetkoming in de studiekosten. Hiermee worden
die kinderen bedoeld die een opleiding volgen die valt onder de reikwijdte
van hoofdstuk II van de WTS. Het huidige artikel 21, vijfde lid, onderdeel
b, van de WSF kent echter slechts een f 800,- -aftrek voor die kinderen
waarvoor ook daadwerkelijk een tegemoetkoming in de studiekosten wordt ontvangen.
Dit betekent dat hiervan alleen profiteren die studerenden die, op grond van
het ouderlijk inkomen, ook daadwerkelijk voor een tegemoetkoming in de studiekosten
in aanmerking komen én deze ook aangevraagd hebben. In het voorliggende
wetsvoorstel wordt de toestand zoals die vóór inwerkingtreding
van de WTS gold met terugwerkende kracht tot 1 augustus 1996 hersteld. Aldus
is (opnieuw) het volgen van onderwijs aan een school waarvoor een tegemoetkoming
in de studiekosten kan worden toegekend, leidend waarmee sprake is van een
beter criterium aangezien het bezoeken van de school de desbetreffende kosten
met zich meebrengt. Deze wijziging betekent een verbetering voor de desbetreffende
studerenden. Omdat het ouderlijk inkomen van hen die niet aanvragen, mij niet
bekend is, heb ik geen inzicht in het aantal wettelijke vertegenwoordigers
van leerlingen dat door de voorgestelde wijziging opnieuw in aanmerking komt
voor de bedoelde aftrek.De leden van de VVD-fractie vragen zich af welk percentage/aantal van
de rechthebbenden op een aanvullende beurs door deze wetswijziging bereikt
wordt.Deze wetswijziging bereikt ca. 30 000 studerenden; dit is ca. 14%
van de aanvullende beurs-gerechtigden.Voorts vragen deze leden zich af wat de kosten van deze wetswijziging
zijn en met ingang van welke datum de IB-Groep in staat is de wetswijziging
te implementeren. De verhoging van de vrije voet voor ouders in de tariefgroepen
4 en 5 leidt tot meeruitgaven in de aanvullende beurs van f 23 mln structureel.
De IB-Groep is, zoals hierboven is aangegeven, in staat deze wetswijziging
medio 1997 te implementeren. 1.2. Verhoging vrije voet voor bepaalde groepen van belastingplichtigenDe leden van de fractie van D66 zijn van oordeel dat niet alleen de vereenvoudigde
berekeningssystematiek onrechtvaardig uitpakt voor de alleenstaande ouder
met thuiswonende kinderen, maar ook voor alleenstaande gescheiden ouders waarvan
de ex-partner niet kan bijdragen in de ouderlijke kosten van de kinderen.De verhoging van de vrije voet van een alleenstaande ouder in de tariefgroepen
4 of 5 wordt voorgesteld omdat dit, tegen de achtergrond van de afweging tussen
rechtvaardigheid en eenvoud, mogelijk was met een bescheiden vermindering
van de eenvoud. Voor alleenstaande ouders die niet in de tariefgroepen
4 of 5 vallen, kan een verhoging van de vrije voet alleen maar worden bewerkstelligd
met een aanzienlijk grotere inbreuk op de eenvoud voor de uitvoering: wie
alleenstaande, niet-verzorgende ouder is van een uitwonende studerende, is
niet vast te stellen door dit gegeven via het geautomatiseerde systeem op
te vragen van de belastingdienst. Integendeel, de IB-Groep zou de in de aanvraag
van de betrokken studerende genoemde feiten zelf jaarlijks moeten verifiëren
en controleren. Overigens is met de dubbele kortingsvrije voet in de wet rekentechnisch
zorg gedragen voor gelijke behandeling van de ouder waarvan de voor de WSF
relevante partner is overleden en van een nul-inkomen van een ouder die in
leven is. 1.3. Overige punten van het wetsvoorstelDe leden van de fractie van D66 spreken hun aarzelingen uit over het vervallen
van de aftrek van f 800,- ingeval er sprake is van een kind in het speciaal
onderwijs. Deze leden vrezen dat dit voor die zeer specifieke gevallen te
grote consequenties zal hebben.De aftrek van f 800,- was en is niet van toepassing op leerlingen
in het voortgezet speciaal onderwijs. Immers, voor deze leerlingen worden
de boeken en leermiddelen kosteloos door de school verstrekt en ontvangen
de ouders daarvoor dan ook geen tegemoetkoming. De situatie voor deze leerlingen
verandert dus niet, waardoor de door de leden van de D66-fractie genoemde
vrees ongegrond is. B. WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN, HOOFDSTUK III (VO
18+)De leden van de fractie van de VVD vragen of uitwonende scholieren die
vallen onder hoofdstuk III van de WTS, kunnen lenen, en, zo dat niet kan,
hoe deze leerlingen in de kosten die met het uitwonen samenhangen, kunnen
voorzien. Tevens vragen zij of voor leerlingen die uitwonen vanwege een ernstig
verstoorde relatie met de ouders, in de kosten daarvoor kunnen voorzien.In het algemeen bestaat voor thuis- en uitwonende studerenden die vallen
onder hoofdstuk III van de WTS, niet de mogelijkheid om op basis van die wet
te lenen. Het verschil tussen het budget voor thuis- en uitwonenden wordt
voldoende geacht om de kosten van het uitwonend zijn, te dekken. Artikel 34
van de WTS (studerenden van 18 tot 27 jaar die volledig onderwijs volgen)
biedt aan uitwonende studerenden waarvan de ouders om wat voor reden ook weigeren
bij te dragen in de studiekosten, de mogelijkheid om rentedragend te lenen.
Het betreft hier een lichte weigeringsprocedure: voldoende is dat de studerende
verklaart dat zijn ouders weigeren bij te dragen in de studiekosten, een verklaring
die door de schooldecaan voor juist moet worden medeondertekend.De leden van de fractie van de PvdA vragen ten aanzien van de peildatum
van drie jaar of deze tijdspanne niet wat groot is.De tijdspanne is inderdaad vrij groot, maar zij is zo gekozen vanwege
de aanmerkelijke administratieve voordelen: de ouders hoeven niet meer lastig
te worden gevallen met inkomensformulieren, want na drie jaar zijn in bijna
alle gevallen de gegevens voor de IB-Groep bij de belastingdienst op te vragen.
Wanneer het inkomen van de ouders na het peiljaar aanmerkelijk is gedaald,
kan men vragen om een ander peiljaar in de plaats te stellen van het peiljaar.De leden van de VVD-fractie vragen wat de grondslag is van de criteria
voor het instellen van de overgangsmaatregel vo 18+. De door mij ontvangen brieven over de vo 18+maatregel, afkomstig van individuele
burgers als ook van maatschappelijke belangengroepen, zijn leidraad geweest
bij de overweging om tot een overgangsmaatregel over te gaan.De leden van de VVD-fractie vragen hoe groot het verschil is tussen de
WTS-gift en de WSF-gift exclusief de reisvoorziening.Onderstaande tabel, die gebaseerd is op de normen voor het studiejaar
1996–1997, toont de vergelijking WTS-gift versus WSF-gift op jaarbasis
voor een aantal inkomensniveau's. Bij de berekening van de WSF-gift is uitgegaan
is van één WSF-gerechtigd kind, geen TS-kinderen en een ouderpaar
in tariefgroepen 1, 2 of 3, particulier verzekerd. Belastbaar inkomenWTS-giftWSF-giftVerschil uitthuisuitthuisuitthuis< f 40 001f 7 193f 4 377f 11 346f 7 326–f 4 153–f 2 949f 40 000 – f 46 000f 6 428f 3 612f 11 346f 7 326–f 4 918–f 3 714f 46 000 – f 50 000f 6 428f 3 612f 10 226f 6 206–f 3 798–f 2 594f 50 000 – f 55 000f 4 931f 2 115f 
8 826f 4 806–f 3 895–f 2 691f 55 000 – f 68 000f 4 931f 2 115f 
3 996f 1 092f   935f 1 023> f 68 000f 4 931f 2 115f 
3 996f 1 092f   935f 1 023De leden van de VVD-fractie vragen op hoeveel leerlingen van 18 jaar en
ouder het overgangsrecht van toepassing is, welk bedrag met de overgangsmaatregel
gemoeid is, hoe de financiële dekking hiervoor is geregeld, en voor welke
cohorten en voor welke periode het overgangsrecht vo 18+ van toepassing zal
zijn.Naar de stand van december 1996 omvat de vo 18+populatie met een toelage
op grond van de WSF in totaal 33 372 personen. Van hen komen in totaal
3372 (= 10%) in aanmerking voor het overgangsrecht. Daarbinnen is de verdeling
als volgt.Het aantal overgangsgerechtigden uit de eerste groep (leerlingen met ouders
met een belastbaar jaarinkomen van maximaal f 28 193,-) bedraagt
2683; dat uit de tweede groep (leerlingen met een éénouder-
of partnertoeslag) bedraagt 42; dat uit de derde groep (leerlingen met erkend
weigerachtige ouders) bedraagt 647.Het met de overgangsmaatregel gemoeide bedrag is geschat op in totaal
ca. f 18 mln. De financiële dekking hiervoor geschiedt door hiervoor
de eindejaarsmarge 1996 in te zetten.Het betreft een overgangsmaatregel voor die meerderjarige leerlingen in
het voortgezet onderwijs die aan de voorwaarden waarnaar in de brief van 6
december 1996 wordt verwezen, voldoen en die op 31 december 1996 een toelage
uit hoofde van de WSF genoten. De periode van het overgangsrecht zal derhalve
zo lang duren als de daartoe gerechtigde individuele leerling onverminderd
aan de voorwaarden zal voldoen. Om die reden zal naar verwachting in het jaar
2000 het overgangsrecht niet langer meer worden toegepast: de desbetreffende
leerlingen zullen dan immers het voortgezet onderwijs hebben afgerond.De leden van de VVD-fractie vragen naar de wijze en het tijdstip van uitvoering
door de IB-Groep.De IB-Groep heeft aan de overgangsgerechtigden inmiddels bij wijze van
voorschot ter grootte van het verschil tussen de WSF- en de WTS-gift een bedrag
uitbetaald over de eerste zes maanden van het tegemoetkomingstijdvak 1997.
Er is voor 6 maanden gekozen omdat daarmee de leerlingen in de examenklassen
wordt tegemoet gekomen en omdat voor hen als einddatum studie 30 juni van
het desbetreffende tegemoetkomingstijdvak geldt. Deze extra tegemoetkoming
zal vanaf de maand juli 1997 maandelijks worden uitbetaald, waarbij een eventueel
te hoog ontvangen voorschot zal worden verrekend met toekomstige
betalingen. Als er op dat moment geen recht meer bestaat op een tegemoetkoming
in de studiekosten, zal een te hoog voorschot worden teruggevorderd op basis
van de WTS. Het leek mij wenselijk de gerechtigden in elk geval materieel
in de positie te brengen die hun bij brief van 6 december 1996 aan de voorzitter
van de Tweede Kamer en bij publicatie van 9 december 1996 in de Staatscourant
in het vooruitzicht is gesteld.De leden van de D66-fractie maken zich in toenemende mate zorgen over
de toegankelijkheid van het onderwijs voor niet-leerplichtige leerlingen en
studerenden. De leden van de D66-fractie zijn dan ook van mening dat de grenzen
van de mogelijkheden om verder te korten op studiefinanciering zijn bereikt
en in sommige gevallen zelfs overschreden.Tijdens de behandeling van de wetsvoorstellen Stoeb en Prestatiebeurs
heb ik toezeggingen aan de Tweede Kamer gedaan om de vinger aan de pols te
houden en zo te kunnen constateren wanneer, als gevolg van de maatregelen
op het gebied van de studiefinanciering, zich ongewenste situaties met betrekking
tot onderwijsdeelname en studieschuld gaan voordoen. Verder heb ik bij de
onder mijn verantwoordelijkheid vallende wijzigingen van de WSF steeds de
lage inkomens buiten schot gehouden. Het feit dat bij de invulling van alle
taakstellingen op de studiefinanciering steeds de lage inkomens buiten schot
zijn gebleven, alsmede de huidige resultaten van de onderzoeken, geven mij
geen aanleiding om de constatering van de leden van deze fractie te onderschrijven
als zouden de grenzen zijn overschreden. Wel ben ik van mening dat de grenzen
van de mogelijkheden om verder te korten op studiefinanciering zijn bereikt.
Ik wil dan ook onderzoeken, zo heb ik ook toegezegd aan de Studentenkamer,
of de hoogte van het zogenoemde normbudget in de WSF nog wel toereikend is,
gegeven het onderzoek van het ISO «Pieken en Dalen». Ik heb toegezegd
het door mij ingestelde «college toekomst studiefinanciering»
(de Commissie Hermans) te verzoeken een deeladvies hierover uit te brengen.De leden van de D66-fractie menen dat het stelsel van studiefinanciering
anno 1997 in tal van situaties een goede toegankelijkheid van het onderwijs
belemmert en dat fundamenteel gedacht moet worden over een ander stelsel.Ik heb de Commissie Hermans ingesteld die als opdracht heeft de toekomst
van de studiefinanciering te verkennen. De achtergrond daarvan is niet de
zorg over een gebrek aan toegankelijkheid, zoals deze leden suggereren. Ook
eerder is aangegeven dat het kabinet van mening is dat het huidige stelsel
goed voldoet. De herbezinning komt wel voort uit de verantwoordelijkheid die
het kabinet ervaart voor de inrichting van het stelsel op langere termijn.
De vele wijzigingen die het stelsel heeft ondergaan doen vragen rijzen over
de mate waarin de verschillende elementen van dit stelsel tegemoet komen aan
de oorspronkelijke en de zich veranderende doelstellingen ervan. De hoofddoelstelling
van het kabinet blijft daarbij de garantie van de toegankelijkheid van het
onderwijs voor ieder die daarvoor geschikt is blijkens de genoten vooropleiding.De leden van de fractie van D66 merken op dat zorgvuldig zou moeten worden
nagegaan in hoeverre de nieuwe wetgeving ook structureel leidt tot het afzien
van plannen tot doorstuderen. Zij achten uitsluitsel hierover uiterlijk voor
het volgende schooljaar via een te verrichten onderzoek noodzakelijk.Ik begrijp uit de vraagstelling van deze leden dat zij een onderzoek wensen
naar de grondslag van de beslissing van leerlingen in het voortgezet onderwijs
om al dan niet in datzelfde type door te studeren. Ik wijs erop dat thans
onderzoek wordt gedaan naar verder studeren om aldus inzicht te krijgen in
de studieloopbaan van studerenden en scholieren. De eindrapportage van dit
onderzoek zal in 1997 gereedkomen. Ik zal de vraagstelling van
deze fractieleden expliciet onder de aandacht van de Commissie Hermans brengen.De leden van de D66-fractie stellen dat met de opeenvolgende wijzigingen
in het stelsel van studiefinanciering getracht is om het op zich eenvoudige
generieke stelsel uit 1986 nader op de noodzakelijke behoefte van studerenden
en ouders aan ondersteuning van de uitgaven voor studie aan te passen. De
leden van deze fractie constateren daarnaast dat deze wijzigingen in een aantal
gevallen tot verbeteringen hebben geleid.Er is een spanning tussen de wens om tot een zo eenvoudig en helder mogelijk
stelsel te komen en de wens om in specifieke situaties tot een voldoende rechtvaardige
voorziening te komen. De wijzigingen in het stelsel van studiefinanciering
hebben echter merendeels geresulteerd in een veranderde verdeling van het
normatieve normbudget over de componenten basisbeurs en aanvullende financiering
en niet tot een aantasting van de hoogte van dat normbudget. Daarmee is het
normatieve normbudget voor alle studerenden beschikbaar gebleven. Ook de positie
van lage inkomens is – behoudens bij de vo 18+ – niet in het geding
geweest.Ik merk met genoegen op dat de leden van de fractie van D66 constateren
dat in een aantal gevallen wijzigingen van de WSF tot verbeteringen hebben
geleid, zoals deze leden dat illustreren aan de hand van enkele voorbeelden.De leden van de fractie van D66 stellen dat in de huidige situatie er
keer op keer grenzen worden overschreden. Het zou daarbij gaan om grensoverschrijdingen
die niet slechts zorgen voor enig «ongemak» bij studerende of
ouders, maar niet zelden zouden leiden tot het noodgedwongen stoppen met studeren.
De leden van deze fractie plaatsen deze opmerking tegen de achtergrond dat
er op het stelsel van studiefinanciering steeds meer beknibbeld is, en naar
hun opvatting daarbij bovendien de inkomenssituatie van veel mensen met een
laag inkomen is aangetast, waardoor er geen ruimte meer in het stelsel zelf
is voor een zekere buffer om tegenvallers of specifieke kosten op te vangen.
De leden van deze fractie achten deze consequentie niet aanvaardbaar. Zij
stellen echter dat voor een mogelijke oplossing, door binnen het strenge stelsel
ruime uitzonderingsmogelijkheden te creëren, de middelen ontbreken. Zij
stellen daarbij dat de «hardheidsclausule» zoals die thans in
geval van weigerachtige ouders bestaat, geen mogelijkheden biedt om in specifieke
situaties, waarin van weigerachtige ouders geen sprake is, tegemoet te komen.Ik ben het eens met de leden van de D66-fractie dat het niet aanvaardbaar
is indien financiële drempels zouden leiden tot het stopzetten van de
studie. Ik maak echter bezwaar tegen de voorstelling van zaken waaruit het
beeld komt dat juist de lage inkomens bij de wijzigingen in de studiefinanciering
die onder mijn verantwoordelijkheid tot stand zijn gekomen, stelselmatig nadelige
effecten ondervinden. Integendeel, bij de invulling van alle taakstellingen
op de studiefinanciering die onder zijn verantwoordelijkheid zijn ingevuld,
zijn steeds de lage inkomens buiten schot gebleven. Wat thans aan de orde
is, betreft de spanning die ontstaat tussen de wens om tot een zo eenvoudig
en helder mogelijk stelsel te komen versus de wens om in specifieke situaties
tot een voldoende rechtvaardige voorziening te komen, waarbij de toegankelijkheid
van het onderwijs voor niemand in het geding mag zijn. Waar het de aanpassing
van de vereenvoudigde berekening van de aanvullende beurs betreft, gaat het
om een structurele correctie die naar mijn oordeel tegemoet komt aan die situaties,
waarin bovenstaand uitgangspunt wellicht onvoldoende te garanderen zou zijn,
indien de correctie niet zou worden toegepast. Door de terugwerkende kracht
die met deze maatregel is voorzien, kan hier derhalve de toegankelijkheid
van het onderwijs niet in het geding zijn. Waar het gaat om de
invoering van hoofdstuk III van de WTS (vo 18+) ben ik van oordeel dat bij
betrokkenen in bepaalde gevallen een tijdelijke overgangsrechtelijke voorziening
wenselijk is. Ik ben er echter thans niet overtuigd dat de regeling in hoofdstuk
III van de WTS ook structureel belemmeringen zou oproepen in de sfeer van
toegankelijkheid. Ik zal hier verder op ingaan bij de in de aanhef bedoelde
brief. Wel is hier aan de orde dat de invoering van hoofdstuk III van de WTS –
als belangrijke uitzondering op alle eerdere wijzigingsvoorstellen in de studiefinanciering –
inkomensdenivellerende effecten heeft. Deze zijn bij de behandeling van het
desbetreffende wetsvoorstel aan de orde geweest. Uitgangspunt is echter geweest
dat er gelijkheid in de klas in de regeling voor het voortgezet onderwijs
zou moeten zijn. Niet ingezien kan worden waarom in geval de toegankelijkheid
voor een kind, jonger dan 18 jaar thans kennelijk niet in het geding is, dit
ineens wel het geval zou zijn indien dat kind vanaf zijn 18e jaar in aanmerking
komt voor in grote lijnen hetzelfde inkomensarrangement. In heel specifieke
situaties zijn – ook binnen de WTS – uitzonderingen op grond van
de hardheidsclausule mogelijk.De leden van de D66-fractie stellen dat in de praktijk blijkt dat de aversie
tegen lenen, met name onder lagere inkomensgroepen groot is.Uit het rapport «Leengedrag en Schuldopbouw in de WSF» dat
ik u bij brief van 15 oktober 1996 heb doen toekomen, komt onder meer naar
voren dat de stringentere leencondities in de WSF de overgang van secundair
naar hoger onderwijs niet negatief hebben beïnvloed. Er is in de onderzochte
periode tussen 1991 en 1996 juist een verhoging van deze doorstroming geconstateerd.
Daarnaast wijst het onderzoek niet op een toename van de bezorgdheid over
de studiefinanciering tussen de voornoemde periode. Wel is het zo dat meer
studerenden uit de lagere inkomensgroepen lenen dan studerenden uit de hogere
inkomensgroepen. De studerenden uit de lagere inkomensgroepen nemen over het
algemeen wel een kleiner bedrag aan lening op dan studerenden uit de hogere
inkomensgroepen. Dit is een gevolg van de verstrekking van de aanvullende
beurs aan de studerenden uit de lagere inkomensgroepen.De leden van de fractie van de VVD vragen welke middelen de overheid heeft
om de ouders de kosten van het uitwonend zijn van hun kind te laten betalen.Op dit punt heeft de overheid geen bevoegdheden.De leden van de PvdA-fractie verzoeken de mogelijkheden na te gaan van
een permanente uitzonderingsclausule voor mensen die het meest worden getroffen
door de vo 18+regeling. Zij achten een overgangsregeling alleen voorshands
onvoldoende en bevelen aan in een keer de belangrijkste gaten te dichten in
plaats van halve maatregelen te treffen. De leden van de D66-fractie geven
aan dat niet alleen fundamenteel over een ander stelsel zou moeten worden
nagedacht, maar dat ook op korte termijn een en ander zou moeten gebeuren.Ik heb in de brieven afkomstig van individuele burgers en maatschappelijke
belangenorganisaties over deze effecten aanleiding gezien voor het scheppen
van een overgangsmaatregel vo 18+. Waar het om structurele verbijzonderingen
gaat, zou in beginsel niet vooruit moeten worden gelopen op de resultaten
van het debat van en naar aanleiding van de werkzaamheden van de Commissie
Hermans. C. WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN, HOOFDSTUK IIDe leden van de fractie van de VVD vragen in hoeverre de gemeenten door
middel van het leerlingenvervoer de mogelijkheid hebben om of gehouden zijn
tot het bijdragen aan de vervoersvoorziening.Op grond van artikel 4 van de Interimwet op het speciaal onderwijs en
het voortgezet speciaal onderwijs hebben de gemeenten de plicht om een regeling
te treffen voor het geheel of gedeeltelijk vergoeden van de door burgemeester
en wethouders noodzakelijk te achten vervoerskosten voor leerlingen die (voortgezet)
speciaal onderwijs volgen. Deze regeling kan bestaan uit het feitelijk aanbieden
van een vervoersvoorziening, zoals een taxi, of uit het verstrekken van een
vergoeding in geld.De leden van de fractie van D66 vragen in hoeveel gevallen bij het ministerie
problemen bekend zijn als gevolg van de vereenvoudiging van de peiljaarverlegging.
Daarbij vragen deze leden met name de situatie van weduwen en weduwnaars in
ogenschouw te nemen.Bij de IB-Groep is door de invoering van de nieuwe peiljaarsystematiek
geen verhoging van het aantal klachten gesignaleerd. Voor het kiezen van een
ander jaar dan het peiljaar is het nodig dat het inkomen in dat andere jaar
ten minste 25% lager ligt dan dat in het peiljaar. De WSF maakt daarbij geen
onderscheid naar oorzaak van de inkomensdaling. Een daling van het weduwepensioen
heeft hetzelfde gevolg als een even grote daling van een ander inkomensbestanddeel.
Nu de overgebleven ouder na het overlijden van de andere ouder een dubbele
vrije voet heeft, lijkt er des te minder aanleiding om voor deze groep een
extra maatregel te treffen.De leden van de GPV-fractie vragen zich af waarom de regering in dit geval
bereid is rekening te houden met de onbillijke gevolgen van een vereenvoudigingsmaatregel,
maar dat niet wenste te doen bij de gevolgen die verschillende vereenvoudigingsoperaties
in het kader van de WTS hadden voor met name grotere gezinnen. Zij vragen
of de regering bereid is ook die maatregelen nog eens te toetsen op de consequenties
die deze voor dergelijke gezinnen hebben gehad.Ik begrijp de vraag van de leden van de GPV-fractie tegen de achtergrond
van de discussie over de zogeheten telkinderensystematiek zoals die ten tijde
van de Vereenvoudigde Regeling Tegemoetkoming Studiekosten in de beginjaren
van dit decennium en ten tijde van de behandeling van toen nog het wetsvoorstel
WTS in 1995 is gevoerd. In die discussies zijn de desbetreffende argumenten
over en weer uitgewisseld, hetgeen noch bij de Vereenvoudigde Regeling Tegemoetkoming
Studiekosten, noch in de uiteindelijke vorm van de WTS in het parlement tot
een andere beslissing dan de uiteindelijke heeft geleid, namelijk niet langer
handhaven respectievelijk niet herinvoeren van een systematiek die leidt tot
een systematiek die men juist vanwege haar gecompliceerdheid wenste te verlaten.
Ik zie thans geen aanleiding deze beslissing te heroverwegen. D. VERDERE WIJZIGINGEN VAN DE WET OP DE STUDIEFINANCIERINGTot slot vragen de leden van de CDA-fractie mij naar mijn verdere plannen
met betrekking tot de herziening van de WSF.Buiten de reeds in de begroting 1997 opgenomen voorstellen, zijn ingrijpende
wijzigingen in het stelsel van studiefinanciering op de korte termijn niet
aan de orde. Ook in de Tweede Kamer is meermalen benadrukt dat het van belang
is dat er de eerstkomende jaren rust gebracht wordt bij de studiefinanciering.
Immers, er dient niet vooruit te worden gelopen op de resultaten
van het debat van en naar aanleiding van de werkzaamheden van de Commissie
Hermans.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,J. M. M. Ritzen 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25163-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl