Wet buitenspeelruimte; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28996, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

28-07-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

28996 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamI. ALGEMEEN1. Inleiding2. Het belang van buitenspelen2.1 Effecten van buiten spelen op de ontwikkeling van
kinderen2.2 Effecten van buiten spelen op het gezin2.3 Effecten van buiten spelen op de leefbaarheid in de
buurt2.4 Effecten van buiten spelen in geld uitgedrukt3. Wettelijk recht op spelen4. Hoeveel buitenspeelruimte heeft een kind nodig?5. De noodzaak van een wettelijke landelijke norm voor
buitenspeelruimte6. De fysieke haalbaarheid van een wettelijke landelijke
norm voor buitenspeelruimte7. Keuze voor ruimtelijke norm8. Stapsgewijze toepassing van de normSpeelruimteplan9. Financiering10. Locatie en inrichting van buitenspeelruimteII. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1Artikel 2Artikel 3Artikel 4
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28996Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 996Voorstel van wet van het lid Kant houdende regels met betrekking tot
de bevordering van de aanleg en het behoud van buitenspeelruimte voor kinderen
(Wet buitenspeelruimte)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTINGI. ALGEMEEN1. InleidingKinderen spelen graag buiten. Maar liefst 90 procent van de kinderen in
de leeftijdscategorie 7 tot 9 jaar vindt buiten spelen leuk; bij kinderen
van 10 tot 11 jaar is dit 71 procent, zo blijkt uit onderzoek van KINDEREN
VOORRANG!.1 Onderzoek in Amsterdam, Utrecht en
Nijmegen geeft een vergelijkbaar beeld: de overgrote meerderheid van de kinderen
speelt nog steeds even graag buiten als vroeger.2Buiten spelen is goed voor kinderen; daarover bestaat geen twijfel. Het
speelt een belangrijke rol in hun ontwikkeling tot evenwichtige volwassenen.
Desondanks is er een aanzienlijke groep kinderen – vooral in de steden –
voor wie buiten spelen tegenwoordig niet meer zo vanzelfsprekend is. Reeds
in1993 werd in een onderzoek geconstateerd dat eenderde van de ondervraagde
stadskinderen van 4 tot 12 jaar vrijwel nooit
buiten speelt.3 Uit onderzoek in 2001 blijkt dat
de groep kinderen die nauwelijks buiten komt varieert tussen 8 en 44 procent
van de kinderen.4 Kinderen van nu hebben minder
bewegingsvrijheid, omdat vrije speelruimte in Nederland niet meer vanzelfsprekend
is. Het bebouwde oppervlak is de laatste 25 jaar verdubbeld, het aantal auto's –
en daarmee de verkeersonveiligheid en het aantal parkeerplaatsen – is
schrikbarend toegenomen: van 4,6 miljoen in 1986 naar 5,7 miljoen in 1996
naar 6,6 miljoen in 2001. Zeven van de tien huishoudens beschikken over een
auto. Bijna 1 op de 5 huishoudens heeft 2 auto's in bezit (17,8% in 2001).5 Als gevolg van deze ontwikkelingen is het aantal vierkante
meters speelruimte per kind afgenomen.6 Openbare
ruimte wordt een steeds schaarser goed. In nieuwbouwgebieden worden per hectare
steeds meer woningen gebouwd, terwijl in de bestaande bouw alle beschikbare
grond zo effectief mogelijk voor (woning)bouw geschikt wordt gemaakt (inbreiding/verdichting).Projectontwikkelaars, stedenbouwkundigen en architecten hebben doorgaans
weinig oog voor speelruimte. Zij zijn ook niet opgeleid om aan kinderen te
denken. De vormgeving wordt belangrijker gevonden dan de behoefte aan speelruimte.
De grote aandacht die in nieuwbouwwijken aan de esthetische vormgeving
is besteed, staat in schril contrast met de lage gebruikswaarde van de openbare
ruimte.7 Ook ecologische uitgangspunten spelen
in toenemende mate een rol bij het ontwerpen van nieuwe wijken. Waarom wordt
er bij nieuwbouw wel rekening gehouden met de effecten van bouw op natuur
en milieu maar niet met de effecten op de ruimte voor en dus de ontwikkeling
van onze kinderen?Speelruimte voor kinderen is de sluitpost op vrijwel elke begroting van
projectontwikkelaars, stedenbouwkundigen en architecten. Kinderen zijn immers
geen marktpartij waarmee rechtstreeks onderhandeld moet worden.2. Het belang van buitenspelenHet belang van buiten spelen ligt niet alleen op het niveau van het individuele
kind, maar raakt een veel breder terrein. Het heeft effect op de ontwikkeling
van kinderen, op het gezin, op de leefbaarheid in de buurt en op de langere
termijn ook op de gezondheid.2.1 Effecten van buiten spelen op de ontwikkeling van
kinderenVerschillende onderzoeken tonen aan dat spelen positieve effecten heeft
op de sociaal-emotionele en verstandelijke ontwikkeling van kinderen. Kinderen
maken vrienden als ze buiten spelen, kunnen zich buiten vrij uiten en leren
veel over de manier waarop zij met andere kinderen moeten omgaan.8 Daarnaast heeft onderzoek aangetoond dat weinig buiten
spelen motorische, creatieve en sociale achterstanden oplevert en de kans
op sociaal isolement vergroot.9 Tenslotte heeft
buiten spelen gevolgen voor de gezondheid van kinderen.10 Niet alleen vanuit de wetenschap, ook vanuit de praktijk komen signalen
over de gevolgen van minder buiten spelen voor kinderen, zoals van GGD-jeugdarts
Ben Rensen.112.2 Effecten van buiten spelen op het gezinVeel van de hiervoor beschreven negatieve gevolgen voor kinderen hebben
rechtstreeks invloed op het leven van hun ouders. Zo treft het eerder genoemde
sociaal isolement niet alleen kinderen, maar ook hun ouders. In Zürich
bleken ouders in een verkeersveilige wijk veel meer contacten in de buurt
te hebben en ook makkelijker een beroep te kunnen doen op burenhulp.Verder lijkt het er op dat niet of nauwelijks kunnen buiten spelen een
grote druk legt op het gezinsleven binnenshuis.122.3 Effecten van buiten spelen op de leefbaarheid in de
buurtEr zijn veel aanwijzingen dat het buiten spelen van kinderen de leefbaarheid
van de buurt zeer ten goede komt. Doordat kinderen snel contacten leggen,
bouwen ze hun eigen netwerk op in de buurt. Daarbij betrekken ze als vanzelfsprekend
ook hun ouders. Ouders van kinderen die regelmatig alleen buiten spelen, kennen
hun buurtgenoten dan ook beter en organiseren vaker een feest of uitstapje
met andere buurtgenoten. Verder heeft buiten spelen een positieve invloed
op het voorkomen van vandalisme en kleine criminaliteit.132.4 Effecten van buiten spelen in geld uitgedruktDe mogelijkheid om vrij buiten te spelen is dus essentieel voor kinderen
zelf, hun ouders en hun directe woonomgeving. In het licht van de eerder genoemde
effecten valt te verwachten dat meer buiten spelen in de toekomst leidt tot
lagere gezondheidskosten. Niet of weinig buiten spelen kan, los
van de belangrijke nadelige gevolgen voor de ontwikkeling van het kind en
voor de maatschappij, leiden tot kostenposten zoals meer medicijnen, meer
sociale vaardigheidstrainingen bij de RIAGG, meer senso-motore oefentherapie,
meer diëtisten voor te dikke kinderen, meer Boddaertcentra voor naschoolse
opvang, meer creatieve therapeuten, meer uithuisplaatsingen na mishandelingen.
Dat meer speelruimte op de lange termijn leidt tot een besparing van geld
aan zorg lijkt evident. Daar komt ook nog eens de kostenbesparing bovenop
die een vermindering van vandalisme zou kunnen opleveren.143. Wettelijk recht op spelenKinderen hebben buiten spelen niet alleen nodig, ze hebben er ook recht
op. In 1980 is tijdens de 39e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde
Naties is Resolutie 34/4 aangenomen waarin bij regeringen wordt aangedrongen
álles in het werk te stellen om de resultaten van het Internationaal
Jaar van het Kind (1979) te consolideren en verder uit te bouwen teneinde
het welzijn van de kinderen blijvend te verbeteren. Een van de aanbevelingen
daarbij was: Een «Speelruimtewet» moet zo gauw mogelijk worden
ingevoerd.De Nederlandse Kinderraad heeft in 1979 de regering verzocht na te gaan
in hoeverre een wettelijke regeling voor speelruimte voor kinderen te realiseren
is. In reactie hierop is in 1981 door de toenmalige ministeries WVC en VROM
een Werkgroep Speelruimtebeleid ingesteld onder leiding van drs. R. den Dunnen
die de mogelijkheden voor een Speelruimtebeleid heeft bestudeerd. In 1983
concludeerde deze werkgroep in haar rapport «Kinderen hebben recht op
speelruimte» dat er sprake is van een grote mate van rechtsongelijkheid
van kinderen in verschillende gemeenten en ook binnen dezelfde gemeente en
dat het recht van kinderen op speelruimte in de Nederlandse wetgeving dient
te worden vastgelegd. Uiteindelijk is er geen wetgeving van de grond gekomen.
In plaats daarvan werd in 1986 het Speelruimteplan gepubliceerd: een handreiking
aan gemeenten voor de ontwikkeling van een speelruimtebeleid. Voor gemeenten
betekent dit dat zij hun eigen normen moeten stellen voor speelruimte. Als
gemeenten niet of onvoldoende zorgen voor speelruimte, is daar niets tegen
te doen.In artikel 31 van het Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind
staat kort gezegd dat ieder kind het recht heeft om te spelen. Het VN-Verdrag
van de Rechten van het Kind is in 1994 in de Tweede Kamer geratificeerd.Zweden kent wel wetgeving met betrekking tot speelruimte. Daar is wettelijk
vastgelegd dat binnen een straal van 1000 meter ieder kind overal in Zweden
veilig moet kunnen buiten spelen. Ook in Denemarken en Duitsland zijn normen
voor speelruimte vastgesteld. In Duitsland zijn de oppervlakten voor speelruimte
vastgelegd in DIN-norm 18 034 (1999). Hierin wordt voorgeschreven dat
voor kinderen tot 6 jaar de afstand tussen een woning en speelruimte op buurtniveau
maximaal 200 meter mag zijn en dat deze speelruimte minstens 500 m2
groot moet zijn.4. Hoeveel buitenspeelruimte heeft een kind nodig?De in dit wetsvoorstel voorgestelde norm is ontwikkeld door de NUSO, de
landelijke organisatie voor speeltuinwerk en jeugdrecreatie, en Nationaal
Jeugdfonds Jantje Beton. Deze twee organisaties hebben in december 1999 in
het «Handboek speelruimtebeleid» gemeenten geadviseerd de voorgestelde
norm te hanteren voor een goed speelruimtebeleid.De norm komt neer op 300 m2 buitenspeelruimte per hectare.
Dit is 3 procent van de totale oppervlakte van een woongebied. Bij de totstandkoming
van deze norm wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende niveaus: blokniveau
(1 hectare), buurtniveau (9 hectare) en wijkniveau (100 hectare).
Deze oppervlaktes zijn gemiddelden en zijn in de feitelijke situatie variabel,
afhankelijk van de fysieke en sociale situatie. De afmetingen van verschillende
speelvoorzieningen, zoals die op basis van redelijkheid kunnen worden vastgesteld,
vormen de basis van de berekening. Hoeveel plaats is er nodig voor een zandbak
of grasveldje op blokniveau (10 x 10 m = 100 m2)? Hoeveel ruimte
is er nodig voor trapveldje (35 x 35 m = 1225 m2)? Hoeveel vierkante
meters zijn nodig voor de aanleg van een basketbalveld op wijkniveau (80 x
80 m = 6400 m2)? Als men deze afmetingen doorberekent naar de oppervlakte
per hectare, komt men uit op 300 m2.Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de inrichting van buitenspeelruimte.
De inrichting is afhankelijk van onder andere bevolkingssamenstelling, bevolkingsdichtheid,
behoefte aan speelruimte en aanwezigheid van weinig of veel kinderen uit een
bepaalde leeftijdscategorie. Als er in een buurt weinig of geen kinderen wonen,
kan de voor buitenspeelruimte bestemde grond worden ingericht als grasveld
of parkje. Die grond heeft dan wel de bestemming buitenspeelruimte en als
er meer kinderen in die buurt komen wonen, kan de inrichting van de buitenspeelruimte
daarop worden aangepast. Het belangrijkste is dat het aan voldoende grond
met de bestemming buitenspeelruimte in die buurt dan tenminste niet ontbreekt.5. De noodzaak van een wettelijke landelijke norm voor
buitenspeelruimteHet is moeilijk om te beoordelen of gemeenten voldoende zorgen voor speelruimte.
Landelijke cijfers hierover zijn niet beschikbaar. Gemeenten gaan zeer verschillend
om met speelruimte. Een gemeentelijk speelruimteplan – als een gemeente
dat al heeft – is geen garantie voor voldoende buitenspeelruimte in
de praktijk. Sommige gemeenten hanteren wel normen voor de hoeveelheid speelruimte
in hun gemeente, andere niet. Gemeenten met normen voor buitenspeelruimte
hanteren vaak verschillende normen. Soms worden verschillende normen voor
verschillende wijken in dezelfde gemeente gehanteerd. Het gros van de Nederlandse
gemeenten heeft tussen de 1% à 2% formele speelplekken binnen de gemeentegrens15. Andere gemeenten hebben eigen beleid ontwikkeld op
dit punt, waarbij de beschikbare ruimte, het aantal kinderen in een buurt,
het budget en de inbreng van buurtbewoners bepalende factoren zijn.De laatste jaren zijn processen op gang zijn gekomen die een bedreiging
vormen voor de openbare ruimte. Op die processen hebben gemeenten steeds minder
grip.– Steeds meer grond wordt verkocht aan particulieren en aan projectontwikkelaars,
waardoor gemeenten hun zeggenschap over de openbare ruimte verliezen. Omdat
particulieren en projectontwikkelaars niet uitsluitend het algemeen belang
voor ogen hebben, is het risico aanwezig dat het belang van speelruimte voor
kinderen ondergeschikt wordt gemaakt aan het economisch belang van de bouw
van woningen, winkelcentra, bedrijventerreinen en parkeerplaatsen.– Er is sprake van een tekort aan speelruimte in een groot aantal
bestaande woonwijken, met name de oudere wijken. Deze woonwijken zijn gebouwd
in een tijd waarin er nog nauwelijks auto's reden en kinderen veilig op straat
konden spelen. In de loop der tijd is het aantal auto's ook in deze wijken
aanzienlijk toegenomen. Kinderen kunnen niet meer veilig op straat spelen.
Door het tekort aan parkeerplaatsen staan veel auto's gedeeltelijk op de stoep
geparkeerd, waardoor de kinderen ook op de stoep te weinig ruimte hebben om
vrij te kunnen spelen. Vaak is er in deze wijken ook weinig groen. Gevolg:
de kinderen moeten vaak honderden meters afleggen naar de dichtstbijzijnde
speelplek.– In veel woonwijken die zijn gebouwd in de jaren '60 en '70 is
sprake van verdichting/inbreiding. Gemeenten mogen vaak niet buiten hun gemeentegrenzen
bouwen en zien zich daardoor gedwongen de openbare ruimte binnen de gemeentegrenzen
vol te bouwen. Ook dit vormt een bedreiging voor de beschikbaarheid van speelruimte.16De beschreven ontwikkelingen nopen er naar het oordeel van de indiener
van dit wetsvoorstel toe bij formele wet langs de lijn van de ruimtelijke
ordening minimumvoorwaarden te scheppen voor de totstandkoming van voldoende
buitenspeelruimte voor kinderen. In dit wetsvoorstel is daarom een minimumnorm
opgenomen voor het aantal vierkante meters buitenspeelruimte per 10 ha gemeentelijk
grondgebied, voor zover dat is of zal worden bestemd voor woondoeleinden,
zoals in deze wet nader uitgewerkt.6. De fysieke haalbaarheid van een wettelijke landelijke
norm voor buitenspeelruimteEnkele gemeenten passen de door de NUSO en Jantje Beton in 1999 geadviseerde
norm van 300 m2 buitenspeelruimte per hectare toe (3%).17 Dit blijkt uit een onderzoek van de SP in 2001 onder
35 gemeenten. De SP heeft een telefonische enquête gehouden onder 80
gemeenten met de vraag: «Hanteert u de door de NUSO in 1999 geadviseerde
normen voor buitenspeelruimte?». Van de 35 onderzochte gemeenten gebruiken
15 gemeenten een oppervlaktenorm voor buitenspeelruimte. 11 gemeenten gebruiken
de afstandsnorm van de NUSO (100 a 200 m2 per hectare). 21 gemeenten
hebben eigen speelruimtebeleid ontwikkeld.. Zij laten de manier waarop met
buitenspeelruimte wordt omgegaan bepalen door de omstandigheden die zich voordoen
in de gemeente.Uit de telefonische enquête bleek dat er gemeenten zijn die de adviesnorm
van de NUSO uit 1999 inmiddels toepassen, zoals Etten-Leur, Sittard-Geleen,
Veenendaal en Werkendam. Deze gemeenten tonen aan dat de in dit wetsvoorstel
voorgestelde norm realiseerbaar is. Daarnaast bleek dat er gemeenten waren
die van plan zijn met deze norm te gaan werken, zoals Den Bosch, Horst aan
de Maas, Roosendaal en Tilburg18. Ook de gemeente
Tilburg heeft deze norm inmiddels ingevoerd. In 2003 regels vastgesteld voor
het buitenspelen. Minimaal 3 procent van de openbare ruimte is voortaan bestemd
voor speelruimte.7. Keuze voor ruimtelijke normDe indiener heeft gekozen voor het verbinden van de norm aan het instrumentarium
van de ruimtelijke ordening. Op die wijze is op de meest eenvoudige en logische
wijze verzekerd dat met de norm vanaf de aanvang van de inzet van nieuwe ontwikkelingen
bij de woningbouw rekening zal worden gehouden.8. Stapsgewijze toepassing van de normBij de toepassing van de in dit wetsvoorstel voorgestelde norm moet onderscheid
worden gemaakt tussen nieuwe en bestaande woongebieden.Nieuwe woongebieden worden veelal buiten de bebouwde kom gerealiseerd.
Op basis van artikel 10,1 WRO geldt hier de plicht tot het vaststellen van
bestemmingsplannen. Buitenspeelruimte kan van begin af worden ingepland. Tijdens
de bouw verdient het aanbeveling de buitenspeelruimte stapsgewijs te realiseren.
Als er een woonblok gereed is, kan – bij voorkeur na raadpleging van
bewoners en pedagogen – de bijbehorende speelplek worden aangelegd en
ingericht. Ditzelfde geldt voor woonbuurten en woonwijken. Op deze manier
wordt enerzijds voorkomen dat de kinderen die in een nieuwe wijk komen wonen
lange tijd van buitenspeelruimte verstoken blijven, omdat meestal
pas speelplekken worden aangelegd wanneer de wijk geheel gereed is. Anderzijds
wordt zo al in een vroeg stadium nagedacht over de te realiseren buitenspeelruimte
in een nog te ontwikkelen woongebied en wordt voorkomen dat buitenspeelruimte
op de laatste plaats komt.Voor bestaande woongebieden binnen de bebouwde kom bevat de WRO geen verplichting
tot het vaststellen van bestemmingsplannen. Niettemin wordt binnen stedelijk
gebied 50 tot 70 procent van het oppervlak bestreken door bestemmingsplannen.
Naar verwachting zal de nieuwe Wro wel voorzien in een wettelijke verplichting
tot het vaststellen van bestemmingsplannen voor alle gebieden.Voor bestaande woongebieden wordt in dit wetsvoorstel als uitgangspunt
voorgesteld dat de aanwezige totale oppervlakte buitenspeelruimte niet verder
mag afnemen. Inbreiding/verdichting mag niet ten koste gaan van buitenspeelruimte.
Het uitgangspunt is een standstill: de huidige situatie mag niet verder verslechteren
en dient – indien mogelijk – te worden verbeterd. Het is de taak
van gemeenten hiervoor zorg te dragen. Als er voor een bepaald woongebied
plannen worden gemaakt om de situatie te wijzigen, bijvoorbeeld de aanleg
van extra parkeerplaatsen, moet in die nieuwe situatie rekening worden gehouden
met de norm voor buitenspeelruimte. Bij de aanleg van parkeerplaatsen in een
dichtbebouwd woongebied zou dit kunnen betekenen dat er minder of zelfs helemaal
geen extra parkeerplaatsen aangelegd mogen worden, maar dat deze ruimte geheel
of gedeeltelijk wordt bestemd voor buitenspeelruimte. Op die manier wordt
prioriteit gegeven aan het belang van buiten spelen voor kinderen boven andere
belangen, zoals woningbouw of de aanleg van parkeerplaatsen of bedrijventerreinen.In de praktijk zijn er twee mogelijkheden.1. Een bestaand woongebied wordt gesaneerd. Bij de saneringsplannen moet
de norm voor buitenspeelruimte worden betrokken.2. Een bestaand woongebied is onlangs gesaneerd of zal voorlopig niet
gesaneerd worden. In dat geval rest slechts de mogelijkheid om binnen de bestaande
situatie op zoek te gaan naar alternatieve mogelijkheden om het aantal speelgelegenheden
te vergroten. De gemeente draagt er zorg voor dat, zoveel mogelijk, buitenspeelruimte
wordt toegevoegd totdat aan de norm wordt voldaan. Daarbij kan bijvoorbeeld
worden gedacht aan het intensiever benutten van schoolpleinen en sportvelden.
Vaak zijn schoolpleinen buiten schooltijd niet openbaar toegankelijk. Om overlast
te voorkomen wordt de poort buiten schooltijd op slot gedaan. Hetzelfde geldt
voor sportvelden. Voor kinderen die geen lid zijn van de betreffende sportclub,
is het veld niet toegankelijk. Schoolpleinen en sportvelden kunnen langer
worden opengesteld, eventueel met aanvullend toezicht.Ook bestaat in sommige gevallen de mogelijkheid om binnenplaatsen van
wooncomplexen openbaar toegankelijk en voor spelen geschikt te maken. Nu zijn
binnenplaatsen van wooncomplexen in veel gevallen slechts voor de bewoners
van het complex toegankelijk omdat de portieken, die toegang geven tot de
binnenruimte, zijn afgesloten voor niet-bewoners om overlast tegen te gaan.
Ook hierbij dient een vorm van toezicht overwogen te worden.Tenslotte kan worden gedacht aan het bespeelbaar maken van (delen van)
pleinen. Pleinen kunnen beter en veiliger bereikbaar worden gemaakt door het
nemen van verkeersmaatregelen, zoals het instellen van een maximum snelheid
van 30 km per uur voor gemotoriseerde voertuigen, door het gebied rond een
plein tot woonerf te maken of zelfs door het afsluiten van (delen van) de
rijweg voor gemotoriseerd verkeer.SpeelruimteplanSommige gemeenten hebben het gemeentelijk beleid met betrekking tot buitenspeelruimte
geformuleerd in een speelruimteplan. Het speelruimteplan van de gemeente Tilburg
is een mooi voorbeeld van hoe het zou kunnen. Opdat alle gemeenten speelruimtebeleid
formuleren schrijft dit wetsvoorstel voor dat iedere gemeente een speelruimteplan
opstelt. Een gemeentelijk speelruimteplan bevat het beleid over de planning,
de aanleg en het behoud van buitenspeelruimte voor kinderen binnen het gemeentelijk
grondgebied. Ook bevat een speelruimteplan een indeling van het gemeentelijk
grondgebied, voor zover dat is of wordt bestemd voor woondoeleinden, in sectoren
waarvan de oppervlakte niet meer dan 10 ha bedraagt. Deze indeling is nodig
voor de toepassing van de in deze wet gestelde norm voor buitenspeelruimte.
Met deze indeling wordt bewerkstelligd dat de buitenspeelruimte binnen een
redelijke loopafstand van de woningen wordt gerealiseerd.9. FinancieringBij nog te ontwikkelen woongebieden kan van begin af buitenspeelruimte
worden ingepland. Van begin af kan dus ook de financiering van voldoende buitenspeelruimte
worden ingepland.Indien een bestaand woongebied wordt gesaneerd, kan de realisatie van
buitenspeelruimte worden gefinancierd uit de middelen voor stedelijke vernieuwing,
die bestemd zijn voor de kwaliteit van de leefomgeving en groenvoorzieningen.10. Locatie en inrichting van buitenspeelruimteVan belang is natuurlijk ook waar in een woongebied de speelplekken komen
en de wijze waarop deze buitenspeelruimte wordt ingericht. Dit is sterk afhankelijk
van de lokale situatie. Gemeenten zijn hiervoor verantwoordelijk en dat moet
ook zo blijven. Daarom bevat dit wetsvoorstel geen bepalingen hieromtrent.II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTINGArtikel 1In dit artikel worden de begrippen «buitenspeelruimte» en
«bestemd voor woondoeleinden» gedefinieerd.Bij het begrip «buitenspeelruimte» wordt opgemerkt dat daaronder
ook is geschaard de ruimte die feitelijk voor buiten spelen in gebruik is,
dus zonder dat de bestemming daarop is toegesneden. Dit kan bij voorbeeld
het geval zijn indien een reeds lang braakliggend bouwperceel is ingericht
als speelruimte. Zolang deze feitelijke inrichting voortduurt mag deze bij
de toepassing van artikel 4, tweede lid, (de inspanningsverplichting) in aanmerking
worden genomen. Wanneer echter de situatie intreedt die in artikel 4, eerste
lid, tweede volzin, is omschreven, gaat de in artikel 3 opgenomen 3%-norm
als harde norm gelden. Dat betekent dat een dergelijk terreintje dan alleen
nog voor de berekening mag worden meegeteld indien dat terreintje de wettelijke
bestemming «buitenspeelruimte» krijgt.Bij het begrip «bestemd voor woondoeleinden» wordt opgemerkt
dat met de daar genoemde bestemmingen is beoogd een samenvatting te geven
van bestemmingen die hetzij ertoe strekken het bouwen van woningen voor permanente
bewoning mogelijk te maken, hetzij een samenhang hebben met de bestemming.
In de gemeentelijke bestemmingsplan-praktijk bestaat feitelijk wel een zekere
uniformering, maar deze kan niet worden afgedwongen. Globaal kan worden gezegd
dat het gaat om alle bestemmingen die binnen een doorsnee-woonwijk
te vinden zijn en specifiek met wonen te maken hebben, dus bij voorbeeld niet
bestemmingen als horeca, detailhandel, garage- en andere bedrijven, kantoren
en openbare, maatschappelijke of andere bijzondere doeleinden. De definitie
dient naar deze bedoeling te worden gehanteerd.Artikel 2In dit artikel wordt bepaald dat ieder gemeentebestuur om de tien jaar
een lokaal speelruimteplan opstelt. Daarin wordt het beleid van de gemeenteraad
omtrent de planning, de aanleg en het behoud van buitenspeelruimte voor kinderen
uiteen gezet. Tevens bevat het speelruimteplan een indeling van het gemeentelijk
grondgebied, voor zover dat is of zal worden bestemd voor woondoeleinden in
de zin van artikel 1, in sectoren waarvan de oppervlakte per sector niet meer
dan 10 hectare bedraagt. Binnen deze grens wordt het geheel aan het gemeentebestuur
overgelaten een praktische indeling te maken. Uiteraard mogen sectoren elkaar
niet overlappen.Artikel 3In dit artikel is de norm voor buitenspeelruimte opgenomen. De norm wordt
toegepast bij het herzien of wijzigen van bestemmingsplannen als bedoeld in
de Wet op de Ruimtelijke Ordening, alsmede het vaststellen van stadsvernieuwingsplannen
in de zin van de Wet op de stads- en dorpsvernieuwing.De norm komt neer op 300 2 buitenspeelruimte per hectare, ofwel 3 procent
van het gemeentelijk grondgebied dat is of zal worden bestemd voor woondoeleinden
in de zin van artikel 1.Verwezen wordt hier voorts naar de toelichting bij de begripsbepaling
voor «buitenspeelruimte» in artikel 1, waar is uiteengezet wat
wordt bedoeld met «bestemd als buitenspeelruimte».Het effect van de koppeling aan de bestemmingplannen en stadsvernieuwingsplannen
is dat via de bestemmingsplantoetsing, hetzij door gedeputeerde staten, hetzij
door de rechter, wordt bereikt dat de norm wordt toegepast.Artikel 4In dit artikel is aangegeven hoe gemeenten met de voorgestelde norm voor
buitenspeelruimte, vastgelegd in artikel 3, dienen om te gaan ten aanzien
van sectoren waarbinnen reeds wordt gewoond of binnen twee jaar na inwerkingtreding
van deze wet zal worden gewoond. De norm wordt in een dergelijke sector uitsluitend
toegepast op het gedeelte daarvan dat voorwerp is van een bestemmingsplanwijziging,
waarbij de daarin betrokken gronden worden bestemd voor woondoeleinden. Dat
kan zowel voordelig als nadelig voor de gemeente uitwerken. Doordat de reeds
woondoeleinden bestemde en in gebruik zijnde gronden binnen deze sector bij
de berekening buiten beschouwing blijven worden immers – uit een oogpunt
van speelruimtebeschikbaarheid – extreem positive als negatieve situaties
niet in de berekening betrokken. Het gemeentebestuur kan hierop reeds anticiperen
door in de sector-indeling hiermee rekening te houden. De eerder buiten beschouwing
gelaten gronden worden eerst in de totale sector-berekening betrokken op het
moment dat binnen dat gedeelte van de sector sprake is van een bestemmingswijziging
of een saneringssituatie.De saneringssituatie dient afzonderlijk te worden vermeld omdat in dat
geval niet van een bestemmingswijziging sprake behoeft te zijn. In dat geval
dient op grond van het wetsvoorstel naar de feitelijke situatie binnen dat
sector-gedeelte, tezamen met de overige gronden binnen die sector
te worden gekeken. Wordt daarbinnen de norm niet gehaald, dan dient alsnog
een wijziging naar de bestemming speelruimte plaats te vinden. Voor sectoren
of gedeelten daarvan, waarop de norm nog niet rechtstreeks behoeft te worden
toegepast geldt, dat gemeenten ervoor zorg dragen dat, indien de in deze woongebieden
aanwezige totale oppervlakte buitenspeelruimte onder de in artikel 2 bepaalde
norm ligt, toch zoveel mogelijk buitenspeelruimte wordt toegevoegd, totdat
aan die norm wordt voldaan. Het betreft hier een inspanningsverplichting van
het gemeentebestuur.KantXNoot1KINDEREN VOORRANG! was tot voor kort de organisatie voor kinderen en veiligheid.
In 2000 is KINDEREN VOORRANG! samengegaan met Veilig Verkeer Nederland in
3VO.XNoot2Schouten, M., «Op zoek naar beweging 2, Een overzicht van onderzoek
en beleid op het raakvlak van veiligheid, openbare ruimte, gezondheid en de
bewegingsvrijheid van kinderen» (Amsterdam, 1998);Schouten, M., «Buiten spelen anno 1998: spartelen in de marge. Kinderen
en ouders aan het woord over veiligheid en bespeelbaarheid van de openbare
ruimte.» (Amsterdam, 1998) Beide onderzoeken zijn uitgevoerd in opdracht
van KINDEREN VOORRANG!XNoot3Spek, M. van der en Noyon, R. «Uitgeknikkerd, opgehoepeld. Een onderzoek
naar de bewegingsvrijheid van kinderen op straat.» (bureau Regioplan,
Amsterdam, 1993)XNoot4Karsten, L., Kuiper, E. en Reubsaet, H. «Van de straat? De relatie
jeugd en openbare ruimte verkend» (Assen 2001): «Deze groep «binnenkinderen»
bestaat uit verschillende subgroepen: a) kinderen die binnen spelen nou eenmaal
leuker vinden, b) kinderen voor wie een harde scheiding bestaat tussen thuis
en buitenshuis (bijv. allochtone meisjes), c) kinderen die een minderheidsgroep
innemen in een bepaalde buurt en d) kinderen voor wie er geen aantrekkelijke
of niet goed bereikbare speelgelegenheid is. Voor deze laatste twee groepen,
de «geïsoleerden», geldt dat ze minder vaak buiten spelen
dan zij eigenlijk zouden willen.»XNoot5CBS.XNoot6Rensen, B., «De (economische) meerwaarde van spelen» (Symposium
NVSF, Eefde 1998): «In grotere steden is er voor kinderen slechts 4
vierkante meter beschikbaar om te spelen (een auto heeft ongeveer 10 vierkante
meter nodig om stil te staan). Dit geeft aardig weer hoeveel bewegingsruimte
onze kinderen krijgen.»XNoot7Karsten, Kuiper en Reubsaet (2001): «Nieuwbouwwijken kenmerken zich
door een duidelijke scheiding van functies: in deze wijken wordt alleen gewoond,
boodschappen worden gedaan in een compact winkelcentrum en gewerkt wordt buiten
de wijk. Dat heeft tot gevolg dat er voor jongeren weinig te doen is op straat
en dat kinderen weinig in contact komen met de «echte» wereld.»XNoot8Winter, M. de en Kroneman, M. «Het effect van buitenspelen. Wetenschappers
onderzoeken economische waarde.» (NUSO Amsterdam, 1998); Leenders, Y.,
«Waarom aandacht voor buitenspel...?» (Symposium NVSF Eefde, 1998);
Karsten, Kuiper en Reubsaet (2001).XNoot9Schouten, M., «Op zoek naar beweging 2, Een overzicht van onderzoek
en beleid op het raakvlak van veiligheid, openbare ruimte, gezondheid en de
bewegingsvrijheid van kinderen» (Amsterdam, 1998);Spek, M. van der en Noyon, R. «Uitgeknikkerd, opgehoepeld. Een onderzoek
naar de bewegingsvrijheid van kinderen op straat.» (bureau Regioplan,
Amsterdam, 1993);Broenink N. en Foolen, J. «Op de achterbank of op de speelplaats.
Een verkenning van het (on)georganiseerd spel buitenshuis van kinderen van
6 tot 12 jaar.» (Verwey-Jonker Instituut Utrecht, 1999)XNoot10«De Winter en Kroneman (1998):» Doordat kinderen veel bewegen
tijdens het spelen, ontwikkelen ze als vanzelf hun spieren en oefenen ze hun
behendigheid. Bij een vergelijking van vijfjarige kinderen die wel alleen
buiten mochten spelen van hun ouders met kinderen die dat niet mochten, was
te zien dat de laatsten slechter zijn in lichamelijke behendigheid, in evenwicht
houden en in springen. Kinderen die veel binnenshuis verblijven, lopen meer
risico op astmatische klachten, bijvoorbeeld omdat hun ouders roken. Ook komen
deze kinderen minder in de zon, wat een hoger risico op een tekort aan vitamine
D (nodig voor sterke botten) betekent.»XNoot11Ben Rensen herkent de hierboven genoemde effecten uit zijn dagelijkse
praktijk als GGD-jeugdarts. Rensen (1998) verwoordt het zelf als volgt: «Het
klinkt als een open deur dat kinderen spel en speelruimte nodig hebben, maar
spelen wordt nog teveel gezien als «alleen maar spelen». Maar
als er iets belangrijk is in een kinderleven voor zijn groei en ontwikkeling,
zowel geestelijk als lichamelijk, dan is dat spelen»XNoot12Schouten (1998) «Ouders en kinderen zitten noodgedwongen op elkaars
lip en kunnen elkaar niet ontlopen. Aangezien niet buiten kunnen spelen vaak
samengaat met andere beperkingen (oudere buurt, oude, kleine bovenwoningen,
weinig florissante sociaal-economische situatie, sociaal isolement) kan dat
alles bij elkaar tot fikse spanningen leiden.»Rensen (1998): «Kindermishandeling [...] kan vaak al verminderen
en stoppen als kinderen veilig buiten kunnen spelen. Een overbelaste moeder,
in een te klein huis met hyperactieve kinderen, zal minder belast worden als
kinderen buiten zijn. Bovendien kunnen verwaarloosde kinderen door gebrek
aan aandacht en spel, buiten in contact komen met andere kinderen, extra aandacht
krijgen, en eerder gesignaleerd worden. Isolement, het sleutelwoord bij kindermishandeling,
kan spelenderwijs [...] worden verminderd door contacten in de buurt, of in
de speeltuin.»XNoot13De Winter en Kroneman (1998): «Kinderen in een omgeving met voldoende
gelegenheid tot spelen zijn minder agressief dan in een omgeving met weinig
gelegenheid tot spelen. Als jongeren een eigen plek hebben, hoeven ze niet
uit te wijken naar plaatsen die niet bedoeld zijn om te voetballen of rond
te hangen. De buurt heeft dan ook minder overlast.»Schouten (1998): «Een buurt met weinig groen en buitenspeelmogelijkheden:
is onaantrekkelijk als vestigingsplaats voor mensen die iets te kiezen hebben,
heeft (dus) een groot verloop, heeft meer te lijden van kinderen die zich
vervelen, wordt (daardoor) vanzelf een probleemwijk, hetgeen de gemeente handenvol
geld kost en een slechte naam bezorgt».XNoot14Rensen (1998).XNoot15NUSO, «Handboek speelruimtebeleid» (1999).XNoot16Karsten, Kuiper en Reubsaet (2001).XNoot17Imekssar, H., «Onderzoek Buitenspeelruimte» (Den Haag 2001).XNoot18De gemeente Tilburg heeft in 2003 regels vastgesteld voor het buitenspelen.
Minimaal 3 procent van de openbare ruimte is voortaan bestemd voor speelruimte. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28996-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl