Geestelijke gezondheidszorg; Verslag algemeen overleg over de geestelijke gezondheidszorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25424, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

17-04-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25424 nr. 4

01-04-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieBeantwoording door de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en SportNadere discussieOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25424Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 47 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 424Geestelijke gezondheidszorgnr. 4VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 april 1998De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 19 februari 1998 overleg gevoerd met minister Borst-Eilers
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de geestelijke gezondheidszorg (25 424, nrs. 1, 2 en 3; VWS-97-1836 en VWS-97-1861).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Middel (PvdA) gaf aan dat zijn fractie niet tegen eigen
bijdragen was; deze zijn echter geen doel op zich, maar een instrument, bijvoorbeeld
voor het oplossen van allerlei problemen die er nu zijn, zoals de wachtlijsten
bij de Riagg's. Uitdrukkelijke voorwaarde daarbij is dat de toegankelijkheid
van de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) niet in het geding mag zijn. Het
gaat om een kwetsbare groep; bovendien zijn het met name mensen met lage inkomens
die gebruik maken en moeten maken van psychiatrische zorg. Bij dit laatste
is er het aspect dat bij langdurige opname ook de financiële situatie
van mensen met een hoog inkomen sterk kan verslechteren. Een voorstel tot
afschaffing van de eigen bijdragen klinkt mooi, maar zou bij doorvoering in
de gehele AWBZ een tekort opleveren van 3,6 mld. Het standpunt van de PvdA
was dat degenen die het op grond van hun inkomen kunnen betalen, wel een eigen
bijdrage dienen te betalen.De heer Middel wees erop dat het gaat om de harmonisatie van de eigen
bijdragen in de AWBZ, waaronder de GGZ nu valt. De PvdA vindt dat dit laatste
ook zo moet blijven en is tegen een knip. Er is op het gebied van de eigen
bijdragen in de AWBZ echter sprake van een gammele regeling en dan is het
de vraag of die gammele regeling moet worden uitgebreid tot de GGZ. De heer
Middel achtte het op dit moment niet verantwoord om eigen bijdragen in de
GGZ voor te stellen op de wijze zoals de minister nu doet. Ervan uitgaande
dat met ingang van volgend jaar een beter stelsel tot stand is gebracht, betekent
het zijns inziens dat voor dit jaar een aantal alternatieven in overweging
genomen moeten worden: óf er wordt nu niets gedaan, óf er kan
een alternatieve weg worden bewandeld. Daarbij kan, bij wijze van overgangsfase,
gedacht worden aan het voorstel van GGZ-Nederland: f 8 per dag, met een
maximum van f 200. Ook het punt van het zak- en kleedgeld bezag de heer Middel in relatie
tot de financiële positie van patiënten. Hij weet, onder meer uit
hoofde van werkbezoeken aan ziekenhuizen, dat andere fracties zijn stellingname
delen, dat het een slechte zaak is dat er sociale armoede is binnen de GGZ.
Mensen moeten daar van een sinds lang niet geïndexeerd bedrag van zo'n
f 300 heel veel dingen doen, terwijl dit eigenlijk niet kan. Zo moeten
zij materialen die worden gebruikt bij door hen te volgen therapieën,
zelf betalen. Dit punt is door de PvdA-fractie in breder verband bij de begroting
aan de orde gesteld; daarbij was sprake van een zodanig brede overeenstemming
dat het niet nodig werd geacht er een motie over aan te nemen. Concrete resultaten
zijn echter uitgebleven en daarom stelde de heer Middel dat half mei duidelijk
moet zijn hoe de regering dit probleem gaat aanpakken.Wat betreft de problematiek inzake de borderlinepatiënten kreeg de
heer Middel de indruk dat bij diverse instellingen de sluiting van afdelingen
met name wordt geweten aan het financiële beleid van de regering, terwijl
dit vaak instellingsbeleid blijkt te zijn. Hier dreigt het gevaar van een
strijd tussen instellingen en overheid, waar deze patiënten de dupe van
worden. Zijn de voorzieningen voor hen in de toekomst gegarandeerd?De heer Poppe (SP) was eveneens tegen een knip tussen AWBZ
en GGZ, maar daarnaast wel voor méér geld in de knip van de
psychiatrische patiënten, die op zwart zaad zitten en weinig kans op
werk hebben. Het zaken kleedgeld is in jaren niet bijgesteld, terwijl de mensen
er steeds meer zelf van moeten betalen. Is de minister bereid het zak- en
kleedgeld, dat nu tot een fooi is geworden, eindelijk eens op te hogen? De
heer Poppe begreep dat ook de PvdA-fractie hiervoor is, evenals andere fracties,
maar constateerde dat het probleem nog niet is opgelost en dat een eerdere
SP-motie in dezen geen steun mocht ondervinden. Als men het er nu gezamenlijk
over eens is, moet het varkentje ook snel gewassen kunnen worden.Ervan uitgaande dat de kwaliteit van de beschaving van een samenleving
kan worden afgemeten aan de zorg voor de zwakkeren in die samenleving, constateerde
de heer Poppe dat het er in Nederland wat dat betreft steeds slechter voor
komt te staan. Met de voorgestelde eigen bijdrage psychiatrie zal het er niet
beter op worden, want de financiële problemen van deze groep mensen worden
dan nog groter. Hoe moeten zij immers – toch een doel van het beleid –
vermaatschappelijken, als zij geen geld hebben voor een cadeautje, de sportclub,
de bibliotheek, een cursus, een kopje koffie buiten de deur? Anderzijds gaan,
bij opname van een partner, voor de achterblijvende partner de kosten gewoon
door. Hoe moet het met een gezin met opgroeiende kinderen, als de moeder tijdelijk
wordt opgenomen? De minister rechtvaardigt de eigen bijdrage op grond van
een besparing op eten en drinken van f 7 per dag. Kan de minister ook
voorrekenen hoeveel het werkelijk bespaart, als er voor drie in plaats van
voor vier personen moet worden gekookt? Hoe staat dit voorts in verhouding
tot de extra kosten zoals reiskosten vanwege ziekenbezoek en de kosten van
thuiszorg?De heer Poppe twijfelde sterk aan de opbrengst van de beoogde bezuiniging
van 40 mln. Hoeveel ervan zal opgaan aan uitvoeringskosten? Wat is de kans
op hogere maatschappelijke kosten, als patiënten uit geldgebrek kortdurende
opnames langer uitstellen? Wat gaat de verhoogde druk op de toch al verstopte
Riagg's extra kosten? Weegt het restant van de besparing van 40 mln. op tegen
de financiële en andere ellende voor patiënten en familie? Hulpverleners
uit de verslavingszorg vrezen dat mensen zich niet meer melden voor opname
in de kliniek. Andere hulpverleners waarschuwen voor het risico van meer suïcide,
van verloedering, verwaarlozing en meer gedwongen opnames. Gevangenissen herbergen
al een grote groep mensen met psychische problemen. Het kabinet maakt zich
terecht zorgen over patiënten die de zorgverlening mijden,
doordat de motivatie onder andere als gevolg van hun ziekte of verslaving
ontbreekt, maar het maakt zich ongeloofwaardig door gelijktijdig met plannen
te komen die de problemen alleen maar zullen bevorderen. De SP-fractie vroeg
de minister hiervan af te zien en overwoog, zo nodig, de eerdere motie in
dezen weer op te poetsen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) ging eerst in op het algemeen
maatschappelijk werk (AMW) in het geheel van de GGZ en vroeg de minister daar
op korte termijn nog eens naar te kijken, gegeven dat hier met 165 instellingen
in den lande aan een half miljoen mensen hulp wordt verleend. Dat gebeurt
op kosten van de gemeenten en het gebeurt over het algemeen naar genoegen,
want er komen weinig klachten over naar voren. Als gemeenten dit echter zelf
moeten bekostigen, ontstaat er, als het wat drukker wordt, de bijna natuurlijke
neiging om het de GGZ te laten doen, die immers valt onder de AWBZ en daarmee
een aantrekkelijker bekostigingsstructuur biedt. Dat is een van de redenen
waarom de VVD-fractie van mening is dat dit deel van de GGZ niet meer onder
de AWBZ zou moeten vallen. Dit maatschappelijk werk dient beter te worden
ingebed in het totaal van de GGZ. Als er wachtlijsten zijn, betekent het dat
er andere oplossingen gevonden moeten worden; het heeft ook te maken met het
verzekeringssysteem. Mevrouw Van Blerck maakte in dit verband een vergelijking
met het circuit van vrijgevestigde psychiaters waarop werkgevers een beroep
kunnen doen om buiten de wachtlijsten om mensen te laten behandelen.Wat betreft de zak- en kleedgeldproblematiek wachtte mevrouw Van Blerck
even af wat de minister en de staatssecretaris te dien aanzien zullen inbrengen
in relatie tot de verstrekkingen in de AWBZ. Er blijken verschillen tussen
de diverse intramurale instellingen te bestaan, in die zin dat er een minder
grote of een grotere aanslag op het zak- en kleedgeld wordt gedaan. Mevrouw
Van Blerck wilde dat graag nader toegelicht hebben. Zij wil een eventuele
verhoging van het zak- en kleedgeld bespreken in relatie tot de soort verstrekking,
want met een verhoging alleen schieten de mensen niet veel op, als zij in
de ene instelling veel minder waar voor hun geld krijgen bij de AWBZ-verstrekking
dan in de andere instelling. Daarover moet een eenduidig beeld ontstaan. Mevrouw
Van Blerck ging ervan uit dat de minister inmiddels zoveel gegevens heeft,
dat zij op de kortst mogelijke termijn er met de Kamer over kan spreken.Als het aan de VVD-fractie ligt, valt de eigen bijdrage voor de opname
in psychiatrische inrichtingen en algemene psychiatrische ziekenhuizen onder
dezelfde noemer als de eigen bijdrage bij de gewone ziekenhuisopname, te weten
f 7 of f 8 per dag, met een maximum. Dat uitgangspunt wil de VVD
inbrengen bij besprekingen rondom het regeerakkoord, maar dit laat onverlet
dat er nu nog een halfjaar te gaan is. Het was voor mevrouw Van Blerck op
dit moment niet aan de orde het voorstel van de minister te ondersteunen,
maar zij vond ook niet dat patiënten/cliënten helemaal niets hoeven
te betalen. Immers, dan ontstaat een scheve verhouding ten opzichte van zowel
de situatie in de AWBZ, als de gewone ziekenhuisopname. Daarin dient één
lijn te worden getrokken. Zij vroeg naar de visie van de minister, voor wat
betreft het resterende halfjaar, op het betalen van dezelfde bijdrage in de
psychiatrie als in de somatische zorg. Kan de minister een beeld geven van
wat het besparingsverlies zou zijn, als iedereen (intramuraal) dezelfde, allerlaagste
eigen bijdrage uit de AWBZ zou betalen? Mevrouw Van Blerck stelde voor om
voor de rest van dit jaar te bekijken of het kan met alleen de lage eigen
bijdrage, als zijnde voor eenieder het meest acceptabele en ook het meest
eenvoudige.Mevrouw Van Blerck vond dat een eigenbijdrageregeling voor de GGZ niet
zozeer ressorteert onder de AWBZ, maar thuishoort in de GGZ zelf. Het is haar
overigens gebleken dat de bedragen die in de verschillende sectoren in de
AWBZ betaald moeten worden en waarvan gedacht werd dat deze geharmoniseerd
waren, een ingewikkeld complex vormen. Zo was het haar niet duidelijk
wat in dit verband het verschil is tussen belastbaar inkomen en bijdrageplichtig
inkomen.De heer Bremmer (CDA) memoreerde een uitspraak van de minister
in een interview in Medisch Contact, van begin januari, ertoe strekkende dat
de huidige coalitie op het punt van de eigen bijdragen tot de grens was gegaan
van wat er van mensen verwacht zou mogen worden en dat het ten koste ging
van de zieken. De minister leek hierbij te denken: we zijn soms tot over de
rand gegaan. Uit de talloze reacties die de verschillende fracties in de Kamer
de afgelopen maand hebben ontvangen, komt een helder beeld naar voren: de
invoering van de eigen bijdrage in de GGZ, vanaf de eerste dag van de opname,
is een verkeerde, funeste maatregel. Het betreft niet mis te verstane brieven
van individuele patiënten, maar ook van kerken en cliëntenraden,
waarin vaak een schets wordt gegeven van schrijnende gevallen, zoals die reeds
werden aangeduid door de heer Poppe. Kan de minister nog eens kijken naar
dit type schrijnende gevallen en is zij bereid daar wat voor te doen? Nu kan
de te betalen, inkomensafhankelijke eigen bijdrage oplopen van 10% tot meer
dan 25% van het besteedbare gezinsinkomen.De CDA-fractie verzocht de minister opnieuw om van haar voornemen af te
zien, het te heroverwegen en, als het niet anders kan, aansluiting te zoeken
bij de voor de ziekenhuizen geldende systematiek van eigen bijdragen. De thans
voorliggende eigenbijdrageregeling is een onding en zet mensen op achterstand.
De heer Bremmer sloot zich aan bij de vragen van mevrouw Van Blerck betreffende
onder meer de besparingsverliezen.Wat betreft het zak- en kleedgeld had de heer Bremmer waardering voor
het antwoord van de minister in haar brief van 19 december 1997, dat zij de
uitkomsten van een onderzoek van de Ziekenfondsraad naar de bestedingen van
patiënten in instellingen wil betrekken bij haar beleid en dat zij de
signalen in dezen zeer serieus neemt. Wat betekent echter dit laatste? Op
welke termijn verwacht de minister de uitkomst van het onderzoek van de Ziekenfondsraad
en op welke termijn kan de Kamer daarover een standpunt verwachten? Kan dat
vóór 1 mei – dit had de voorkeur van het CDA – of
anders uiterlijk vóór 1 juni? Is de minister er inmiddels ook
van overtuigd geraakt dat het zak- en kleedgeld substantieel moet worden opgetrokken?
Uit werkbezoeken en onderzoeken blijkt steeds weer dat er sprake is van armoede
in de GGZ en dat er ten minste f 100 bij moet.Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) wees andermaal het
huidige voorstel van de minister inzake de eigen bijdrage in de GGZ af. Het
argument van de minister dat patiënten kosten besparen, doordat zij niet
thuis wonen, vond mevrouw Varma geen juist argument. Er dient ook gekeken
te worden naar de situatie thuis, waar de partner achterblijft met een gezin
en waar extra kosten gemaakt moeten worden. Als gevolg van dit voorstel van
de minister kan zorgmijdend gedrag ontstaan: mensen vinden de eigen bijdrage
zo hoog dat zij voorlopig maar geen zorg gaan zoeken. Dan kan het op de familie
komen te rusten of kunnen mensen in grote problemen komen en ten slotte in
de crisisopvang terechtkomen, waar de kosten veel hoger zijn. Mevrouw Varma
vroeg de minister derhalve haar voorstel in te trekken en te kijken naar het
voorstel van GGZ-Nederland om in dezen te komen tot een gelijkschakeling met
de gewone ziekenhuisopname.Ook GroenLinks is voor een verhoging van het zak- en kleedgeld en hoopt
dat de minister daar positief op zal reageren.Mevrouw Varma wil haar zorg over het sluiten van laagdrempelige voorzieningen
in de psychiatrie nogmaals onder de aandacht van de minister brengen. Zij
hoopte dat haar schriftelijke vragen nu snel beantwoord zullen worden. De heer Van der Vlies (SGP) gaf aan dat de SGP niet dogmatisch
tegen het innen van eigen bijdragen is. Wel dient dit naar draagkracht te
gebeuren en mag het de toegankelijkheid van de zorgvoorzieningen op geen enkele
wijze belemmeren, terwijl ook de gelijke behandeling gegarandeerd dient te
zijn. De minister moet kijken hoe het elders is geregeld, bijvoorbeeld in
de algemene ziekenhuizen. Onder verwijzing naar het voorstel van GGZ-Nederland
in dezen sloot de heer Van der Vlies zich aan bij hetgeen andere woordvoerders
er al over hebben gezegd, zij het dat er te dien aanzien wat nuanceverschillen
zijn. Eenzelfde opstelling koos hij ten aanzien van het zak- en kleedgeld.De heer Van der Vlies wees op een toenemende zorgvraag en de aanwezigheid
van wachtlijsten. Deze wachtlijsten moeten teruggebracht worden, maar het
perspectief daarop is er nog niet in alle opzichten. Dat is een kwestie van
budgettering van de totale gezondheidszorg, maar ook van doelgroepgericht
en zorgsoortgericht budgetteren. In het kabinet zou een besluit zijn genomen
over extra geld voor de gezondheidszorg ter vermindering van de wachtlijstproblematiek.
Daarbij zou het voor dit jaar gaan om in totaal zo'n 105 mln. Is dit geld
mede voor de GGZ bestemd? Zo ja, dan zou er langs die weg een mogelijkheid
kunnen zijn om de ongunstige voorstellen van de minister ter zijde te leggen.De heer Van der Vlies beoogde niet dat gekozen zou worden voor wat langere
wachtlijsten ten gunste van een vermindering van de eigen bijdrage. Hij bleef
bij zijn in december al aangegeven afkeuring van de eigenbijdragevoorstellen
van de minister. Er dient in het totale budget voor de gezondheidszorg ruimte
gevonden te worden voor een oplossing en wat dat betreft verwees hij mede
naar de genoemde aanvulling van zo'n 105 mln. Het is bovendien nog maar voor
ongeveer een halfjaar. Er mogen nu geen maanden meer overheen gaan: de helderheid,
de rust en de zekerheid die nodig zijn, moeten nu verschaft worden.De heer Van der Vlies herinnerde de minister aan haar toezegging, in december,
een inspanningsverplichting aan te gaan om nog in haar missionaire periode
een afdoende en werkbare oplossing te vinden voor de GLIAGG De Poort.De heer Van Boxtel (D66) noemde de GGZ voor de D66-fractie
een speerpunt. Als gevolg van de toenemende stress in Nederland lijkt er een
nieuwe toevloed naar de sector van de GGZ te ontstaan, een sector waarvan
iedereen vindt dat de toegankelijkheid ervan niet belemmerd mag worden. De
vraag is dan of het voorgestelde regime van eigen bijdragen niet juist tot
zo'n belemmering leidt. In december was van D66-zijde het voorstel gedaan
gedurende de eerste twee weken geen eigen bijdrage te vragen, vanuit de gedachte
ook dat er geen te hoge drempels mogen zijn. De heer Van Boxtel wilde weten
of de minister in dezen ook zelf een creatieve gedachte heeft ontwikkeld.
Zelf vond hij de gedachte van GGZ-Nederland niet zo gek. Ervan uitgaande dat
bij de intramurale opnames 40% van de patiënten binnen twee weken alweer
buiten staat, en 70% binnen drie maanden, moet er een mogelijkheid zijn om,
als er dan al eigen bijdragen nodig zijn, aan te sluiten bij de gewone ziekenhuizen,
in de zin van een eigen bijdrage van een paar gulden per dag.De heer Van Boxtel maakte zich zorgen over de manier waarop nu de eigenbijdragesystematiek
uitgevoerd lijkt te gaan worden, gegeven bijvoorbeeld de onduidelijkheid in
de terminologie: gaat het om belastbaar inkomen of gaat het om netto-inkomen
en hoe gaan de verzekeraars daarmee om? Het kan niet zo zijn dat, als de Kamer
in dezen tot een besluit komt, er vervolgens in de praktijk weer allerlei
verwarring ontstaat.Met betrekking tot het zak- en kleedgeld vroeg D66 al twee jaar lang aan
zowel minister Melkert, als staatssecretaris Terpstra, wanneer het kabinet
nu eens over de brug komt. Immers, het hierbij gehanteerde bijstandsniveau
is te laag; daar moet iets aan gebeuren. Wanneer komt de minister met een
ijking van de huidige situatie en met een voorstel tot verhoging van het niveau,
hetzij ter beslissing in deze kabinetsperiode, hetzij in zodanige vorm dat
er in een volgende periode harde afspraken over gemaakt kunnen worden? Beantwoording door de minister van Volksgezondheid, Welzijn
en SportDe minister wees op een tweetal algemeen ondersteunde principes
met betrekking tot de GGZ: de toegang tot de zorg moet niet belemmerd worden
door financiële drempels en een eigenbijdragesysteem moet zodanig in
elkaar steken dat mensen het ook kunnen betalen en niet in armoede gedompeld
worden, als zij gedurende enige tijd te maken hebben met een psychiatrisch
probleem. Binnen die grenzen dient gekeken te worden hoe de GGZ mede gefinancierd
kan worden door het heffen van eigen bijdragen, want dat is een principe dat
in de AWBZ aanvaard is. In de discussie gaat het om een drietal zaken, die
wat door elkaar dreigen te lopen: 1. het eigenbijdragesysteem in de AWBZ;
2. de kwestie van het zak- en kleedgeld; 3. het voorstel van de minister,
ertoe strekkende het nu nog binnen de AWBZ bestaande verschil tussen GGZ-instellingen
en alle andere AWBZ-instellingen op te heffen.De minister zette uiteen dat het Nederlandse gezondheidszorgsysteem, qua
financiering, mede berust op eigen bijdragen, die altijd redelijk moeten blijven.
Gegeven de bestendige wens tot beheersing van het uit premies betaalde macrobudget,
is er op een gegeven moment Kamerbreed ingestemd met een eigenbijdragesysteem
in de AWBZ. Het huidige systeem dateert uit 1983, zij het dat daarin de afgelopen
jaren het een en ander is gewijzigd. Per 1 januari 1997 is het systeem van
eigen bijdragen in de AWBZ opnieuw gewijzigd, in nauw overleg met de Kamer.
De Kamer heeft na de invoering in 1997 een paar keer naar voren gebracht dat
de uitwerking ervan in de praktijk, gelet ook op ontvangen brieven over individuele
gevallen, haar niet meeviel; daarbij heeft de Kamer laten weten dat het systeem
van eigen bijdragen nog eens kritisch bekeken diende te worden. Minister en
staatssecretaris hadden daar alle begrip voor. Er is daartoe een traject ingezet
en de commissie-Derksen heeft geadviseerd over harmonisatie van inkomensafhankelijke
regelingen. Op basis van het rapport-Derksen is geconstateerd dat het goed
zou zijn om tot één inkomensbegrip te komen. Het was het voornemen
van het kabinet uit te gaan van het belastbaar inkomen als inkomensbegrip
waar de eigen bijdragen aan gerelateerd worden. Dit moet echter nog wel getest
worden op zijn financiële consequenties voor respectievelijk patiënten
en het gezondheidszorgbudget. Het EIM doet op het ogenblik een onderzoek naar
de mogelijkheid om één inkomensbegrip, het belastbaar inkomen,
in de AWBZ in te invoeren. Ook zal onderzoek worden gedaan naar de uitvoerbaarheid
voor het centraal administratiekantoor en de verbindingskantoren.Voor een op een nieuwe leest geschoeide eigenbijdrageregeling is het nu
lopende EIM-onderzoek van belang, aldus de minister. Zij verwachtte de eerste
uitkomsten daarvan dit voorjaar, waarna er misschien nog aanvullende vragen
moeten worden gesteld. Vóór de zomer zou de zaak dan helder
kunnen zijn. Vervolgens moet er een regeringsstandpunt worden bepaald en een
regeling voorbereid, met een invoeringstraject. Gegeven de hierbij in acht
te nemen zorgvuldigheid, zou het de minister niet verbazen, als op z'n vroegst
in 2000, of misschien pas in 2001, de eigenbijdrageregeling in de AWBZ op
een nieuwe leest geschoeid kan zijn: een doorzichtig systeem, dat aan mensen
kan worden uitgelegd. Invoering van een dergelijk systeem per 1 januari 1999
leek haar dan ook uitgesloten.Ten aanzien van het zak- en kleedgeld wees de minister erop dat hierbij wel degelijk sprake is van indexatie. Het bedrag van het zak- en kleedgeld
is afgeleid van de bijstandsnorm per maand. De desbetreffende regeling wordt
in principe twee keer per jaar bijgesteld. Ooit is door kabinet en Kamer vastgesteld,
op basis van (recent nog bekrachtigde) onderzoeksgegevens, dat een bedrag
gelijk aan 34% van het nettobijstandsinkomen het bedrag diende te zijn dat
men als echtpaar voor zak- en kleedgeld behoort over te houden, waarbij een
alleenstaande 60% van dit laatste bedrag krijgt. Deze percentages als zodanig
zijn niet veranderd en de vraag kan gesteld worden, zeker in de GGZ, of zij
nog toereikend zijn voor de beoogde maatschappelijke participatie van betrokkenen.
Daarnaast is er de vraag hoe de instellingen ermee omgaan: krijgen mensen
het bedrag volledig in handen om als zak- en kleedgeld te besteden of trekken
instellingen er allerlei dingen van af? Het was de minister bij werkbezoeken
in de GGZ opgevallen dat patiënten uiteenlopende zaken ervan moeten betalen
en dat er wat dit betreft verschillen tussen instellingen zijn, hetgeen niet
het geval behoort te zijn. Zij had de Ziekenfondsraad gevraagd hiervan een
inventarisatie te maken en haar te adviseren over een redelijke inhoud van
het aansprakenpakket bij verblijf in een PAAZ of APZ. Het is de bedoeling
van de minister een richtlijn uit te vaardigen, waardoor er niet meer zulke
verschillen kunnen optreden. Een tussentijdse rapportage door de Ziekenfondsraad,
in november, verschafte de minister nog onvoldoende inzicht; zij verwacht
binnenkort een volgende en hopelijk definitieve rapportering. Het is de bedoeling
van minister en staatssecretaris om een en ander per 1 januari 1999 helder
te hebben, inclusief een instructie omtrent het wel of niet in rekening brengen
van bepaalde kosten. Bepaald kan worden dat materialen die in cursusverband
worden gebruikt, onder de zorgverlening van de instelling vallen en niet zelf
betaald hoeven te worden. Het spanningsveld is dat bij het niet meer in rekening
mogen brengen bij patiënten van bepaalde uitgaven in de culturele/recreatieve
sfeer, instellingen dergelijke activiteiten in het geheel niet meer organiseren
en deze mogelijkheden voor patiënten wegvallen. Als ervan wordt uitgegaan
dat zak- en kleedgeld strikt voor de met deze term beoogde uitgaven bestemd
is, moeten de instellingen ook een aantal zaken binnen het aansprakenpakket
leveren. Er ontstaat dan een discussie tussen de minister en de instellingen
over de adequaatheid van het budget van de instellingen. In dat verband wees
de minister erop dat in de politiek breed de stelling wordt onderschreven,
dat de budgetten voor de zorg wat ruimer moeten worden vastgesteld in de komende
kabinetsperiode.Op een technisch punt als het wegvallen van huursubsidie voor een bijstandsgerechtigde
bij opname in een instelling en een daardoor feitelijk lager uitvallend percentage
zak- en kleedgeld, wil de minister nog schriftelijk reageren.Vervolgens ging de minister in op de kwestie van de eigen bijdrage, vanaf
de eerste dag, bij intramurale opname in de GGZ. Haar argumenten in dezen
liggen in het gelijkheidsbeginsel. Zij vindt het niet terecht dat daar waar
er in alle AWBZ-instellingen, ook in semi-murale GGZ-instellingen, een bepaald
eigenbijdragesysteem geldt, dit intramuraal in de GGZ niet zou gelden. Zij
kent de opvatting van sommigen in dezen dat hierbij, althans wat de kortdurende
opnames betreft, sprake is van een situatie die vergelijkbaar is met de lichamelijke
gezondheidszorg. Er is evenwel een compartimentensysteem in de financiering
van de gezondheidszorg en het is niet logisch om, als het zo uitkomt, daarvan
op onderdelen af te wijken. De minister wil in dezen blijven uitgaan van «gelijke
monniken, gelijke kappen» in de AWBZ; zij vindt het ook niet billijk
daar een uitzondering op te maken. De minister wees evenwel op twee aspecten die de GGZ enigermate onderscheiden
van de rest van het AWBZ-veld. Het ene aspect is dat het juist in de GGZ bijna
altijd om vrijwillige opnames gaat, waardoor er geen financiële drempel
mag zijn die iemand ervan weerhoudt hulp te zoeken. Juist bij
de soorten aandoeningen waar het hier over gaat, is veel meer sprake van een
eigen afweging en keuze, in tegenstelling tot somatische aandoeningen. De
minister was het er derhalve mee eens dat de drempel laag dient te zijn.Het tweede aspect is dat het in de GGZ om een categorie mensen gaat die
met een korte opname geholpen zijn en daarna buiten de instelling verder kunnen.
Het leek het minister redelijk daar ook rekening mee te houden en daar een
andere oplossing voor te vinden. Deze oplossing wil zij hierin zoeken dat
voor iedereen die opgenomen wordt in een APZ of in een PAAZ, de eerste veertien
dagen alleen het systeem geldt van f 7 per dag als vervangingsbijdrage.
Nu kan men zeggen dat het qua kosten niet zoveel uitmaakt of je kookt voor
vier of voor drie personen, maar ooit is het bedrag van f 210 per maand
gebaseerd op een besparing van ongeveer f 7 per dag per persoon, als
iemand niet meer verkeert in het gezin maar opgenomen is. Aangenomen mag zelfs
worden dat dit besparingsbedrag thans reëel hoger ligt.Op het voorgaande is het voorstel gebaseerd dat de minister aan de Kamer
wil doen: géén onderscheid maken of mensen er uiteindelijk langer
zullen blijven of niet, maar tegen eenieder zeggen dat bij opname in een PAAZ
of een APZ de eerste twee weken nooit meer dan f 7 per dag betaald moet
worden en dat pas daarna het andere systeem van toepassing wordt. Voor 40%
van de mensen geldt dat zij dan alweer zijn ontslagen. Deze maatregel levert,
over een geheel jaar, een besparingsverlies op van 9 mln., op de beoogde opbrengst
van 40 mln.Daarnaast bestaat er een voorstel om niet alleen de eerste twee weken
uit te gaan van f 210 per maand, maar om dit het gehele eerste jaar te
doen. Zou gesteld worden dat er in de GGZ, intramuraal, het eerste jaar alleen
sprake is van zo'n besparingsbijdrage, dan zou dit, op de 40 mln., een besparingsverlies
betekenen van 15,5 mln.Het voorstel van GGZ-Nederland had de minister zo begrepen, dat gekozen
dient te worden voor het eigenbijdragesysteem van de ziekenhuizen bij lichamelijke
aandoeningen, te weten maximaal f 200 per jaar. Dat houdt een besparingsverlies,
op de 40 mln., van 36 mln. in. Zij vond dat er dan maar beter in het geheel
niet aan kan worden begonnen. Overigens had de minister niet begrepen dat
de Kamer in meerderheid ervoor koos om niets te doen. Zij wees hierbij nog
eens op het belang van de gelijke behandeling van mensen op het punt van de
eigen bijdragen: het gaat niet aan daar de opname in een APZ of PAAZ opeens
van uit te zonderen, ook al doen zich hierbij de beide eerder genoemde bijzondere
aspecten voor.Op het punt van het AMW deelde de minister mee dat zij met de eerstelijnshulpverleners
in gesprek is over de situatie daar. Maatschappelijk werkers en eerstelijnspsychologen
kunnen op het terrein van de GGZ heel goed werk doen, maar bij het AMW geldt
wel het decentralisatieprincipe.De minister constateerde dat er binnen de beroepsgroep nog steeds discussie
over is wat nu de beste behandeling is voor mensen met een borderlineprobleem:
kan het beter intramuraal of kan het beter extramuraal geschieden? De minister
wil in haar sectorale zorgvisie GGZ expliciet ingaan op dit onderwerp. Het
leek haar goed, als alle nog resterende vragen over de GGZ in bredere zin,
in het kader van de sectorale zorgvisie meegenomen zouden kunnen worden.De minister deelde mee dat het de bedoeling is dat mevrouw Varma zeer
spoedig antwoord krijgt op haar schriftelijke vragen. Nadere discussieDe heer Middel (PvdA) kwam tot de conclusie dat er, wat betreft
de eigen bijdrage in de GGZ, een groot probleem ligt en dat Kamer en minister
er weer niet uit zijn gekomen. Hij had de minister de handreiking gedaan om in de overgangsfase óf niets te doen, óf het voorstel
van GGZ-Nederland te volgen. Deze overgangsfase had hij zelf wat korter ingeschat
dan de minister nu aangeeft. De stellingname van de PvdA-fractie is dat, als
er sprake is van een gammele eigenbijdrageregeling, deze eerst «ontgammeld»
moet worden, voordat de GGZ ermee wordt opgezadeld. De heer Middel was ervan
geschrokken dat pas in 2001 de «ontgammeling» zal hebben plaatsgevonden.
Hij was het op zich ermee eens dat als uitgangspunt moet gelden «gelijke
monniken, gelijke kappen», maar vindt dat de GGZ-sector niet iets kan
worden opgelegd dat niet deugt. Wat de minister nu voorstelt, betreffende
de eerste veertien dagen, is een variant van het D66-voorstel uit het vorige
overleg en dit achtte de heer Middel volstrekt onvoldoende.De heer Poppe (SP) constateerde dat er vooral voor de mensen
een probleem ligt. De SP-fractie was van mening dat de minister haar voorstellen
en de daarachter liggende bezuiniging van 40 mln. moet terugdraaien. «Gelijke
monniken, gelijke kappen» is een goed principe, maar het moet niet zo
zijn dat, als het voor één groep slecht geregeld is, het daardoor
voor de andere groep ook slecht moet worden: dat is «gelijke monniken,
gelijke kappen» in de negatieve zin. De heer Poppe bedoelde het altijd
in de positieve zin. Nu is weer het woord aan de minister om te reageren op
de zijns inziens breed ondersteunde gedachte dat gezocht moet worden naar
niet-gammele tussenoplossingen.Mevrouw Van Blerck-Woerdman (VVD) tekende bij de door de minister
berekende besparingsverliezen bij de verschillende voorstellen aan, dat het
daarbij om hele jaren gaat. Zelf gaat mevrouw Van Blerck bij haar beoordeling
in dezen liever uit van een periode van een halfjaar, hetgeen betekent dat
zij van de genoemde besparingsverliezen telkens de helft in acht dient te
nemen. Het voorstel dat de minister zelf heeft gedaan, sluit aan op datgene
wat de heer Fermina in december had voorgelegd: gedurende twee weken geen
eigen bijdrage. Mevrouw Van Blerck vond dat dit laatste nergens op sloeg.
Het is zomaar een idee, dat noch bij de AWBZ, noch bij het tweede compartiment
past. Zij voelt daar niet voor.De eigenbijdrageregeling in de AWBZ vond mevrouw Van Blerck op zich, hoewel
ondoorzichtig, geen gammele regeling. De Kamer heeft erbij gezeten en wist
waar het op uit zou komen. Wel vond zij dat de steeds verdere detaillering
en de onduidelijkheid over de begrippen belastbaar inkomen en bijdrageplichtig
inkomen zaken zijn, waar de Kamer het nog over moet hebben.Mevrouw Van Blerck vond het moeilijk nu tot een besluit te komen. Zij
wil erover nadenken. Haar voorkeur gaat ten principale uit naar een regeling
die past binnen het tweede compartiment, ervan uitgaande dat dit het volgend
jaar gerealiseerd kan zijn. Het tweede door de minister besproken voorstel
vond zij second best.De heer Bremmer (CDA) toonde zich teleurgesteld over de lange
duur van de aanpassingsperiode, te weten tot het jaar 2001. Dat betekent een
heel lange periode van onzekerheid, hetgeen moeilijk verteerbaar is voor de
CDA-fractie.Het voorstel van de minister inzake de eerste veertien dagen vond hij
vlees, noch vis. Het zou dan beter zijn om royaal te kiezen voor een eigen
bijdrage van maximaal f 200 voor één jaar: het voorstel
van GGZ-Nederland. Dat kan de CDA-fractie steunen.De heer Bremmer gaf de minister gelijk, toen zij wees op het gelijkheidsbeginsel,
maar hij stelde dat daarbij wordt geredeneerd vanuit een systeem. Zelf vond
de heer Bremmer dat er vanuit de patiënten/cliënten en hun materiële
positie moet worden geredeneerd. Mevrouw Oedayraj Singh Varma (GroenLinks) was eveneens teleurgesteld.
Zij had gedacht dat de minister, gehoord de Kamer, met een steviger voorstel
zou komen. Bij de eerste veertien dagen gaat het weliswaar om 40% van de patiënten,
maar aangegeven is ook dat 70% van de patiënten binnen drie maanden geholpen
zouden zijn. De minister heeft aldus, bij het doen van haar voorstel, niet
echt gekeken naar de grote groep binnen de GGZ. Mevrouw Varma kon niet akkoord
gaan met het voorstel van de minister. Voor haar geldt: óf het voorstel
van GGZ-Nederland, óf niets. Zij vond voorts de aanpassingsduur tot
2001 veel te lang.De heer Van der Vlies (SGP) had niets toe te voegen aan wat
de meesten van de collega's al hadden gezegd. Hij had eerder uiteengezet waar
het voorstel inzake de eigen bijdrage wat zijn fractie betreft op uit zou
moeten komen. Het voorstel van de minister komt daar nog lang niet bij in
de buurt. Hij voegde zich derhalve in de rij van bezwaarden.De heer Van Boxtel (D66) wilde, op grond van hetgeen hem bekend
was omtrent wijzigingen in het kader van belasting- en premieheffing, graag
aannemen dat voor de voorbereiding van de beoogde aanpassing inderdaad twee
à drie jaar nodig zijn.De heer Fermina had de vorige keer voorgesteld om de eerste twee weken
niets te innen. De minister heeft dit niet overgenomen, want zij stelt een
bijdrage van f 7 per dag voor. De andere variant is: het hele eerste
jaar f 210 per maand. Bij het eerste voorstel leent de minister als het
ware uit het ziekenfondsgedeelte, terwijl de tweede variant neerkomt op trouw
blijven aan de AWBZ, maar daarbij wel aan de onderkant gaan zitten. Van belang
is dat de toegankelijkheid veilig wordt gesteld. Zomaar het voorstel van GGZ-Nederland
omarmen, inclusief het hele besparingsverlies, ging de heer Van Boxtel echter
veel te ver. Daarmee loopt men weg voor de realiteit dat er geharmoniseerd
moet worden in de AWBZ.Politiek gezien is er nu sprake van een wat verward koor, waarin verschillende
zangen door elkaar heen worden gezongen. Iedere fractie dient zich erop te
beraden welke variant uiteindelijk tot een meerderheid in de Kamer kan leiden,
teneinde aldus tot consensus te komen. Daar moet ook tussen de fracties nog
eens goed over worden gesproken, want anders is het risico aanwezig dat de
Kamer zo verdeeld blijft, dat het kabinet onverdroten verder kan gaan.De minister beluisterde de Kamer aldus, dat deze haar vraagt
stevig door te pakken en daarbij haar voorstel afwijst. Zij kon dit goed met
de Kamer meevoelen. Denkende aan de mensen over wie het hier gaat, zou zij
ook, als zij haar hart liet spreken, willen overgaan tot afschaffing van eigen
bijdragen. Echter, als minister kan men nu eenmaal niet altijd alleen maar
het hart laten spreken. Er is 40 mln. aan bezuiniging ingeboekt door het kabinet
en die 40 mln. zou dan ergens anders vandaan moeten komen, hetgeen altijd
weer ten koste gaat van zorg dáár. Het is een voortdurend balanceren,
maar de minister vond het ook haar taak te proberen dit evenwicht te bereiken
en daarbij zo dicht mogelijk bij het hart uit te komen, zonder het verstand
uit te schakelen.Ingaande op hetgeen is opgemerkt over het overplaatsen van een «slecht»
eigenbijdragesysteem, wees de minister erop dat dit systeem wel een systeem
is waaraan de Kamer bij volle bewustzijn en stap voor stap meegewerkt heeft.De minister wilde niet naar een eigenbijdragesysteem toe van f 200
per jaar, want daarbij staan de uitvoeringskosten in geen enkele verhouding
tot de opbrengst. Er is echter een andere variant en die wilde de minister
nu als haar eindvoorstel voorleggen. Zij stelde voor om tot het moment dat
de hele eigenbijdrageregeling in de AWBZ hervormd is aan de hand van het belastbaar
inkomen als inkomensbegrip – dat kan zijn in 2000 of 2001 –, voor
deze categorie patiënten in een PAAZ of een APZ gedurende het
gehele eerste jaar de laagste eigen bijdrage van f 210 per maand in te
voeren. Dan zou niemand dat eerste jaar meer dan f 7 per dag kwijt zijn.De minister onderkende dat hierbij niet zozeer het draagkrachtbeginsel
een rol speelt. Zij heeft evenwel gekozen voor eenvoud. Overplaatsing van
het huidige AWBZ-eigenbijdragesysteem naar de GGZ stuitte al eerder op bezwaren.
Voor de minister is er het probleem dat zij ook niet wil, dat zij elders weer
40 mln. op zorg dient te bezuinigen. Op grond daarvan is zij tot dit laatste
voorstel gekomen, geldende voor het eerste jaar. Na dit eerste jaar valt dan
men in de actuele eigenbijdrageregeling.De voorzitter stelde vast dat de minister hiermede haar eindvoorstel
heeft gedaan. Zij constateerde dat de fracties zich er eerst over dienen te
beraden.De voorzitter van de commissie,Van NieuwenhovenDe griffier van de commissie,TeunissenXNoot1Samenstelling: Leden: Lansink (CDA), Schutte (GPV), Van Nieuwenhoven (PvdA),
voorzitter, Van der Heijden (CDA), ondervoorzitter, Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), M.M.H. Kamp (VVD), Doelman-Pel (CDA), Swildens-Rozendaal (PvdA), Vliegenthart
(PvdA), Mulder-van Dam (CDA), Middel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Nijpels-Hezemans
(groep-Nijpels), Fermina (D66), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks), Dankers
(CDA), Marijnissen (SP), Essers (VVD), Oudkerk (PvdA), Cherribi (VVD), Sterk
(PvdA), Van Boxtel (D66), Van Vliet (D66), Van Blerck-Woerdman (VVD) en Wessels
(D66).Plv. leden: Heeringa (CDA), Van der Vlies (SGP), Lilipaly (PvdA), Meijer
(CDA), Rijpstra (VVD), Voûte-Droste (VVD), Smits (CDA), Dijksma (PvdA),
Koenders (PvdA), Beinema (CDA), M.M. van der Burg (PvdA), Rouvoet (RPF), Meyer
(groep-Nijpels), Van Waning (D66), Sipkes (GroenLinks), G. de Jong (CDA),
Passtoors (VVD), Apostolou (PvdA), J.M. de Vries (VVD), Noorman-den Uyl (PvdA),
Bremmer (CDA), Bakker (D66), Hoogervorst (VVD) en Van den Bos (D66). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25424-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl