Drugbeleid; Voortgangsrapportage over de verslavingszorg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24077, nr. 176

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

29-12-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

24077 nr. 176

20-12-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamVOORTGANGSRAPPORTAGE VERSLAVINGSZORGInhoudsopgave blz.1. Inleiding2. Doelstellingen beleid verslavingszorg3. Zorgaanbod en kwaliteitsverbetering4. Organisatie en financiering van de verslavingszorg5. Vrijblijvendheid in de verslavingszorg6. Ontwikkeling van nieuwe afkickmethoden7. WachtlijstenBIJLAGE 1Overzicht financiering verslavingszorg nu en in de toekomstBIJLAGE 2WachtlijstinformatieAantal wachtenden op peildatum 01-09-2005Wachttijden op peildatum 01-09-2005 (in dagen)Aantal wachtenden op een RIBW-plaats op 01-09-2005
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24077Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 49 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 077Drugbeleidnr. 176BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORTAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 december 2005Hierbij stuur ik u een voortgangsrapportage over de verslavingszorg. Deze
rapportage is u toegezegd tijdens het Algemeen Overleg van 17 maart jl.
(kamerstuk 24 077/29 960, nr. 144).De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,J. F. HoogervorstVOORTGANGSRAPPORTAGE VERSLAVINGSZORGInhoudsopgave blz.1Inleiding3    2Doelstellingen verslavingszorgbeleid3    3Zorgaanbod en kwaliteitsverbetering4    4Organisatie en financiering in samenhang5    5Vrijblijvendheid in de zorg8   6Ontwikkeling van nieuwe
afkickmethoden (naltrexon)9   7Wachttijden10    Bijlage 1Overzicht wachttijden12    Bijlage 2Schema AWBZ/Wzv/Wmo131. InleidingTijdens een overleg met de Tweede Kamer in maart van dit jaar1, hebben enkele Kamerleden mij verzocht om mijn visie
op de verslavingszorg te geven en daarin met name stil te staan bij de verantwoordelijkheidsverdeling
in de verslavingszorg. Ook is door sommige Kamerleden de wens geuit dat drang
en dwang vaker worden ingezet bij de toeleiding van verslaafden naar zorg;
de huidige verslavingszorg zou te vrijblijvend zijn. Tenslotte wilde de Kamer
weten of en hoe de snelle afkickmethode met behulp van naltrexon in de toekomst
vorm krijgt en hoe het met de wachtlijsten in de verslavingszorg staat.Ik heb aangegeven geen reden te zien voor een aparte visieontwikkeling
op de verslavingszorg, de verslavingszorg maakt gewoon deel uit van de gezondheidszorg
en de algemene stelselwijzigingen zijn dus ook van toepassing op de verslavingszorg.
Wel kan ik me voorstellen dat er behoefte bestaat om de voortgang van de verschillende
inhoudelijke en financiële ontwikkelingen in samenhang te bespreken.
Daarom zal ik in deze brief aangeven wat de betekenis is van de verschillende
stelselwijzigingen voor de verslavingszorg.Daarna zal ik ingaan op het punt van de vrijblijvendheid in de zorg en
de ontwikkeling van nieuwe (afkick)methoden. Tenslotte zal ik u recente informatie
over wachtlijsten en -tijden geven.Ik wil echter toch beginnen met mijn visie te geven op de verslavingszorg.
Verslaving is van oudsher een onderwerp dat veel aandacht krijgt en bovendien
discussie oproept: in de politiek, in de media en binnen de professie van
de verslavingsgeneeskunde. Soms is het in de media geschetste beeld eenzijdig
of veel te negatief. Ik wil daarom hier aangeven hoe ik tegen verslaving aankijk
en wat ik beoog met mijn beleid voor de verslavingszorg.2. Doelstellingen beleid verslavingszorgVerslaving wordt in eerste instantie gezien als een gezondheidsprobleem.
Verslaving heeft biologische, psychologische en maatschappelijke oorzaken èn
consequenties. Een deel van de drugsverslaafden is crimineel of veroorzaakt
maatschappelijke overlast. Het Nederlandse beleid gericht op druggebruikers
is het streven te voorkomen dat de verslaving leidt tot toenemende gezondheidsproblemen,
verloedering, verspreiding van ziekten onder andere via gebruikte naalden
en overlast voor de omgeving en criminaliteit. De hulpverlening heeft ook
als doel te voorkomen dat verslaafden in het criminele milieu belanden.Eén van de primaire doelen van het hulpaanbod ten aanzien van verslaafden
is abstinentie. Daarnaast richt de hulpverlening zich op beperking van de
schade die door een verslaving wordt veroorzaakt. Het zorgaanbod is gedifferentieerd
en weet daardoor veel verslaafden te bereiken.Ontwenning is meestal een kwestie van lange termijn. Daarom is het ook
belangrijk te werken aan het stabiliseren van de verslaving als blijkt dat
volledige abstinentie (op dat moment nog) niet haalbaar is. De hulpverlening
is erop gericht zo veel mogelijk verslaafden te bereiken. Zo heeft naar schatting
70 tot 80 procent van de opiaatverslaafden contact met de verslavingszorg.
Hierdoor is er ook inzicht in de omvang van de problematiek, zodat het beleid
zo goed mogelijk op de concrete situatie afgestemd kan worden. De laatste
jaren is de gemiddelde leeftijd van de opiaatverslaafden die in contact staan
met de hulpverlening aanmerkelijk gestegen; inmiddels is deze
ruim 35 jaar. Daarmee is ook de behoefte aan zorg toegenomen. Verder blijkt
bij deze groep in hoge mate sprake te zijn van psychiatrische co-morbiditeit.De helft van de cliënten in de (ambulante) verslavingszorg zijn de
voornoemde opiaatverslaafden. Daarnaast zijn er ook cliënten met problemen
die gerelateerd zijn aan cocaïne, cannabis en/of alcohol in de zorg opgenomen.
In 2004 waren er bij benadering 10 000 personen als cocaïnecliënten,
5 500 personen als cannabiscliënten en 29 500 als alcoholcliënten
ingeschreven. Van het totaal aantal cliënten in de verslavingszorg is
bijna 20 procent van allochtone herkomst.3. Zorgaanbod en kwaliteitsverbeteringIn de verslavingszorg is het beleid in Nederland gericht op het bevorderen
van een gedifferentieerd hulpaanbod. In internationaal perspectief heeft Nederland
daarmee het meest gedifferentieerde aanbod van zorg voor verslaafden gecreëerd.
Het hulpaanbod strekt zich uit van de gedwongen interventies tot de vrijwillige
trajecten én daarbinnen kunnen deze interventies gericht worden op
enerzijds abstinentie en anderzijds op het beperken van schade aan de gezondheid
van de individuele gebruiker. Vastgesteld kan worden dat veel interventies
een mengvorm zijn van de hierboven beschreven uitersten. Hieronder treft u
een selectie aan:Klinische behandelcentra variërend van een korte
detoxificatieperiode (tot drie weken), kortdurende opnames (tot drie maanden)
tot langerdurende opnames (maximaal één jaar) waar intensieve
behandelprogramma’s worden geboden, therapeutische gemeenschap, zorgboerderijen,
intramurale motivatie centra, substitutieprogramma’s (binnen en buiten
gevangenissen), heroïne/methadon project, resocialisatieprojecten, dagbestedingen,
24-uurs opvang en gebruiksruimten, begeleid wonen en woonwerkprojecten en
interventies gericht op Aids-preventie (zoals spuitomruil).Met dit aanbod kan zoveel mogelijk afgestemd worden op de grote verscheidenheid
aan hulpvragen. Er bestaat een integraal zorgaanbod: dus niet alleen afkicken
of medicamenteuze behandeling, maar ook gericht op herstel van het maatschappelijk
functioneren. De meeste behandelingen besteden aandacht aan de biologische,
psychologische en sociale factoren van verslaving. Er wordt op gelet dat de
zorgprogramma’s goed inspelen op de veranderingen in problematiek. Dat
betekent onder andere dat er een goed zicht moet zijn op de besmettelijke
ziekten (AIDS, TBC, hepatitis) die bij deze doelgroepen vaker voorkomen. De
hulpverleningsinstellingen streven naar een integrale aanpak met aandacht
voor de gehele leefsituatie van de cliënt. Zo’n hulpaanbod vereist
dat er samenwerking bestaat binnen de diverse voorzieningen binnen de verslavingszorg,
maar ook tussen verslavingszorg en andere instanties, zoals de algemene gezondheidszorg,
politie en justitie.De Nederlandse regering is zich er terdege van bewust dat ondanks dit
zeer gevarieerde aanbod er altijd nog cliënten zijn die (nog) niet op
een goede wijze bereikt worden. Het dichten van dergelijke gaten in het zorgaanbod
verdient constante aandacht. Hoe pakken wij dit aan? Een voorbeeld: midden
jaren negentig werd geconstateerd dat er een bepaalde doelgroep van de hardnekkige
zorgmijdende groep van langverslaafde heroïnegebruikers niet werd bereikt
door het bestaande hulpaanbod. Dit was het startsein voor het medisch-wetenschappelijke
heroïne/methadon experiment dat nu in de reguliere verslavingszorg wordt
geïmplementeerd.Dit wetenschappelijke experiment past ook in het streven naar de verhoging
van de kwaliteit van de verslavingszorg. Dit onderwerp krijgt al bijna tien
jaar systematische aandacht. In 1996 is de Kwaliteitswet Zorginstellingen
in werking getreden. Deze wet schrijft voor dat instellingen «verantwoorde
zorg» moeten aanbieden: zorg die doeltreffend, doelmatig en klantgericht
is. Een voorwaarde hiervoor is de systematische bewaking, beheersing en verbetering
van de kwaliteit van de dienstverlening. Vanwege de complexiteit van verslaving
houdt dit in dat de hulpverlening gebaseerd is op een goede afstemming van
de verschillende vormen van zorg. Verder wordt gewerkt aan de verbetering
van de cliëntdossiers, standaardregistraties en standaardprotocollen.
Deze waarborgen de afstemming en communicatie tussen verschillende afdelingen
of instellingen.Kwaliteitsverbetering wordt ook bereikt door de systematische evaluatie
en het wetenschappelijk onderbouwen van behandelprogramma’s. Op basis
van wetenschappelijke inzichten worden richtlijnen voor behandelprogramma’s
ontwikkeld. Sinds enige jaren steunt de overheid het programma «Resultaten
scoren» waarin de instellingen voor verslavingszorg werken aan de verbetering
van de kwaliteit en innovatie van hun zorgverlening, waaronder ook wordt verstaan
de preventie, de sociale zorg voor en opvang van chronische verslaafden met
meervoudige problemen.De Nederlandse overheid besteedt veel aandacht aan onderzoek naar verslaving,
de risico’s van bepaalde drugs en naar de effectiviteit van behandelvormen.
Het wetenschappelijk onderzoek in Nederland naar verslavingsproblematiek staat
op een hoog niveau. De programmering van het onderzoek en de financiering
daarvan hiervan vindt in belangrijke mate plaats door Zorg Onderzoek Nederland
en de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (ZON/NWO). In
1997 is door deze organisatie het Programma Verslaving gestart voor wetenschappelijk
onderzoek en innovatieve projecten op het terrein van verslaving, verslavingspreventie
en verslavingszorg. In dit programma stonden de volgende thema’s centraal:
(a) de individuele gevoeligheid voor de verslavende stof, (b) terugval in
het oude verslavingsgedrag en het verbeteren van de effectiviteit en de doelmatigheid
van zorg, en (c) preventie en monitoring. Dit programma wordt volgend jaar
verlengd.Daarnaast wordt de internationale samenwerking gestimuleerd. Zo vindt
in Nederland longitudinaal onderzoek plaats naar de neurotoxiciteit van XTC
in een samenwerkingsverband met Franse, Amerikaanse en Britse (onderzoeks)organisaties.
De bedoeling van dit medisch en farmacologisch onderzoek is om de risico’s
van XTC-gebruik beter in kaart te brengen en daar de voorlichtings- en preventieactiviteiten
op af te stemmen. Verder is er een samenwerkingsovereenkomst gesloten tussen
het Amerikaanse National Institute on Drug Abuse (NIDA) en ZON/NWO.Dit alles overziend zal ik blijven streven naar een gedifferentieerd zorgaanbod
in de verslavingszorg. In de toekomst zal blijvend worden ingezet om de kwaliteit
te verhogen en te blijven zoeken naar aanvullende interventies die leiden
tot nog betere resultaten.4. Organisatie en financiering van de verslavingszorgDe verslavingszorg is de afgelopen jaren steeds meer gaan werken volgens
wetenschappelijke protocollen. De effectiviteit is daardoor verbeterd. Maar
dit is geen reden tot zelfgenoegzaamheid. Het kan allemaal nog beter
en er zijn een paar hardnekkige problemen binnen de structuur van de verslavingszorg
die extra inzet vragen.Recent onderzoek, van onder ander de Algemene Rekenkamer (juni 2004) laat
zien waar de knelpunten in de structuur en financiering van de verslavingszorg
liggen. Hieruit blijkt dat de diverse sectoren in de verslavingszorg en de
diverse financiers nog onvoldoende samenwerken. Daarnaast maakt de huidige
organisatie- en financieringsstructuur niet altijd duidelijk welke partij
verantwoordelijk is voor welke zorg.Huidige situatieDe financiering van de verslavingszorg vindt nu plaats
via de AWBZ en de specifieke uitkering maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid1. Vanuit de AWBZ wordt zowel de kortdurende, op genezing
gerichte verslavingsbehandeling betaald, als de langdurige zorg voor chronisch
verslaafden en de begeleiding en ondersteuning. Op grond van de Welzijnswet
zijn gemeenten verantwoordelijk voor ambulante verslavingszorg, preventie
en overlastbestrijding. Zoals de Rekenkamer constateerde, lijken de gemeentelijk
gefinancierde ambulante verslavingszorg en de AWBZ gefinancierde poliklinische
verslavingszorg, sterk op elkaar. Soms zijn gemeenten actief in bijvoorbeeld
woonbegeleiding van verslaafden en schuldhulpverlening. Soms doet de instelling
voor verslavingszorg deze taken (vanuit de AWBZ gefinancierd). En soms is
er sprake van een afwachtende houding bij beide partijen, waardoor deze zorg
en ondersteuning niet tot stand komt.Nieuwe situatieDe zorginstellingen zijn verantwoordelijk voor de behandeling
en worden als deel van de gezondheidszorg gefinancierd, terwijl de gemeenten
verantwoordelijk zijn voor de meer welzijnsachtige taken, zoals begeleiding
bij wonen, werken en financiën.Gemeenten kennen de lokale situatie het beste en kunnen
daarop inspringen bij bijvoorbeeld het organiseren van nachtopvang en overlastbestrijding.
De verslavingszorg heeft de kennis over de behandeling van verslaafden.De bredere stelselwijzigingen in de gezondheidszorg die binnenkort plaatsvinden,
hebben natuurlijk ook gevolgen voor de verslavingszorg. De toekomstige financiering
en verantwoordelijkheidsverdeling voor de verslavingszorg sluiten aan bij
de algemene richting die gekozen is bij de stelselwijziging. Het biedt namelijk
geen oplossing om alle organisatie- en financieringsverantwoordelijkheid voor
de verslavingszorg onder te brengen bij één van de actoren.
Zorg en hulp aan verslaafden past niet in één hokje, constateerden
we jaren geleden al: het is niet alleen gezondheidszorg, niet alleen psychiatrie,
niet alleen maatschappelijke opvang en begeleiding, niet alleen preventie,
niet alleen justitiële zorg. Verslavingszorg behoort tot al deze categorieën.2Ik kies dan ook primair voor een bredere aanpak. Met de vernieuwing van
het zorgstelsel in den brede kunnen wel enkele knelpunten in de organisatie
en financiering van de verslavingszorg worden opgelost. Gezamenlijke regie
heeft in het verleden namelijk wel geleid tot onduidelijkheden en afschuifgedrag.
In het nieuwe systeem wordt helder onderscheiden wie welke verantwoordelijkheid
heeft.Gemeenten krijgen in het nieuwe stelsel bovendien meer mogelijkheden voor
een integrale aanpak bij de opvang van «moeilijke» doelgroepen,
waaronder verslaafden. Gemeenten zijn verantwoordelijk op het terrein van
werk, scholing, huisvesting, collectieve preventie, opvangvoorzieningen e.d.
Veel (ex)verslaafden hebben problemen op al deze terreinen. Het is daarbij
wel cruciaal dat verslaafden (en andere kwetsbare groepen) daadwerkelijk terecht
kunnen bij de lokale «loketten». Nu wordt veel ondersteuning bij
wonen, werken en financiën geboden door de verslavingszorg.
Gemeenten worden straks verantwoordelijk voor een goed samenhangend stelsel
van ondersteuning voor hun inwoners die niet goed in staat zijn in bepaalde
situaties zelf of met hulp van anderen oplossingen te realiseren.De kabinetsnotitie Aanpak verloedering en overlast geeft gemeenten daarom
instrumenten waardoor ze hun regierol voor (onder andere) verslaafden beter
kunnen vervullen. De overheveling van de OGGZ-middelen van de AWBZ naar gemeenten
en het aanpakken van privacyknelpunten zijn hier voorbeelden van.De verslavingszorg kent straks dus de volgende financieringsstromen: AWBZ,
Zorgverzekeringswet, Wmo en Justitie. De verantwoordelijkheden zijn directer
gekoppeld aan de financiering. De belangrijkste veranderingen op een rijtje
gezet:– De klinische en poliklinische verslavingszorg gaan per 1 januari
2007 van de AWBZ naar de nieuwe Zorgverzekeringswet. Dat betekent: alle ambulante
geneeskundige zorg en het eerste jaar van de klinische geneeskundige zorg.
Na het eerste jaar klinische geneeskundige zorg, of als direct duidelijk is
dat geen sprake is van geneeskundige zorg, wordt de verslavingszorg gefinancierd
op basis van de AWBZ.– De methadonbehandeling, die in de specifieke uitkering Maatschappelijke
Opvang/Verslavingsbeleid voor gemeenten zat, is vanaf 2005 overgeheveld
naar de AWBZ en gaat in 2007 mee naar de Zorgverzekeringswet.– De meer welzijnsachtige taken, zoals opvang, begeleiding en bemiddeling
bij wonen en werken, gaan naar de Wmo. (Indien de Kamer het wetsontwerp aanvaardt,
bestaat de Welzijnswet straks niet meer.) De Wmo zal gemeenten, meer dan nu
het geval is, in staat stellen het hulpaanbod af te stemmen op de lokale omstandigheden.
Onder de Welzijnswet valt nu nog een klein deel ambulante verslavingszorg
(de methadonbehandeling is al onder de AWBZ gebracht). Alle individuele ambulante
verslavingszorg valt straks onder de Zorgverzekeringswet. Het grijze gebied
tussen AWBZ en Welzijnswet wordt hiermee opgeheven.– Vanwege de samenhang met maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid
is besloten om de wettelijke basis voor de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg
(OGGZ) over te brengen van de Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid naar
de Wmo. Verder is besloten de AWBZ-middelen voor de OGGZ over te hevelen naar
gemeenten, om op deze manier de zeggenschap van de gemeenten over de GGZ te
vergroten en daarmee de gemeentelijke regierol te versterken1. Over de totale omvang van het over te hevelen bedrag wordt de Tweede
Kamer apart geïnformeerd.– Over de financiering van de forensische verslavingszorg, dus verslavingszorg
voor mensen met een justitiële titel, zal de Kamer besluiten bij het
behandelen van de brief over de uitvoering van de motie Van de Beeten. Dan
wordt ook bepaald wie verantwoordelijk wordt voor het budget voor de justitiële
verslavingszorg.2 Forensische zorg past slecht
in de nieuwe zorgverzekeringswet. Deze zorg wordt opgelegd door een rechter
en zorgverzekeraars hebben dus geen controle op de toegang tot de zorg. De
Minister van Justitie en ik stellen daarom voor om de justitiële verslavingszorg,
in lijn met de justitiële ggz, buiten de Zorgverzekeringswet te houden
en onder regie van Justitie te brengen.Voor een schematisch overzicht van de afbakening tussen AWBZ, Zvw en Wmo
verwijs ik u naar bijlage 1.Gevolgen van de Zorgverzekeringwet voor de toegankelijkheid
van de zorg voor verslaafdenVerzekeraars hebben een acceptatieplicht voor het basispakket van de Zorgverzekeringswet.
De geneeskundige GGZ (inclusief verslavingszorg) is per 1 januari 2007
onderdeel van dat verplichte basispakket. De klinische geneeskundige GGZ na
het eerste jaar en de niet-geneeskundige GGZ blijven in de AWBZ. Bij sommigen
bestaat desondanks de angst dat verslaafden lang niet allemaal verzekerd zullen
zijn en dat zij in de toekomst misschien alleen nog terecht kunnen aan de
poort van de gemeenten.1 Het uitgangspunt van
de Zorgverzekeringswet is eenzelfde basisverzekering voor iedereen. Ik ben
me ervan bewust dat een aantal groepen, waaronder dak- en thuislozen en verslaafden,
vaak moeilijk bereikbaar zijn en bovendien kwetsbaar. Iedereen die op dit
moment verzekerd is, krijgt van de eigen zorgverzekeraar een aanbod. Als iemand
niet reageert op dit aanbod, blijft diegene verzekerd bij de eigen zorgverzekeraar
in 2006. Mensen die nu onverzekerd zijn, krijgen dit aanbod niet automatisch.
Onverzekerdheid komt hoogstwaarschijnlijk vaak voor bij de groep dak- en thuislozen
en verslaafden. Met behulp van specifieke voorlichting aan intermediairen
probeer ik ook deze groep verzekerd te krijgen. Naast deze specifieke voorlichting
doet VWS een onderzoek naar de moeilijk bereikbare doelgroepen bij de invoering
van de Zorgverzekeringswet. Ook het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
het College voor zorgverzekeringen en Zorgverzekeraars Nederland zijn hierbij
betrokken. Het eindrapport, Zorg verzekerdis inmiddels
naar de Kamer gezonden. Hierin worden concrete oplossingen uitgewerkt voor
het probleem van de onverzekerden.5. Vrijblijvendheid in de verslavingszorgVanuit de grote steden komt herhaaldelijk het signaal dat bewoners zich
onveilig voelen en overlast ervaren. Verslaafden, en met name dakloze verslaafden
met psychische problemen, vormen een groot deel van de overlastgevende zorgmijders.
Maar zij zijn zeker niet de enige veroorzakers van overlast of gevoelens van
onveiligheid. De problemen van deze verslaafden, en daarmee de overlast die
zijn veroorzaken, zijn echter wel hardnekkig. De discussie ontstaat of het
respect voor de autonomie niet te ver is doorgeschoten. Vanuit de G4 komt
dan ook steeds vaker de wens om zwaar verslaafden eerder gedwongen te kunnen
opnemen. In het Plan van aanpak verloedering en overlast erkent het kabinet dat de groep overlastgevende zorgmijders in veel
steden een probleem vormt.Het gaat in de meeste gevallen niet om echt crimineel gedrag. Ze zijn
vaak «te licht» om via de strafrechtelijke weg gedwongen op te
nemen in een inrichting voor stelselmatige daders. Het strafrecht is niet
het geschikte middel om overlast te bestrijden.De Inrichting Stelselmatige Daders en daarbinnen de Strafrechtelijke Opvang
Verslaafden zijn bestemd voor criminele verslaafden. Een rechter kan een strafrechtelijke
maatregel opleggen van twee jaar voor (verslaafde) veelplegers. Wanneer dit
betekent dat een verslaafde, vaak met psychiatrische stoornissen, twee jaar
wordt opgesloten in een detentieregime zonder behandeling, zal de verslaafde
er na die twee jaar alleen maar slechter aan toe zijn. Wanneer de strafrechtelijke
maatregel gebruikt wordt om iemand twee jaar in zorg te krijgen (met de maatregel
als «stok achter de deur»), maakt dat gespecialiseerde langdurige
verslavingsbehandeling mogelijk. Ik ben daarover in overleg met Justitie.Gedwongen opname op grond van de wet Bopz is bedoeld voor mensen die door
hun psychiatrische aandoening een gevaar voor zichzelf of hun omgeving vormen.
Het achterliggende doel van de wet Bopz is bescherming, geen sanctie.Verslaafden, die weliswaar op straat leven, maar geen gevaar vormen voor
zichzelf of hun omgeving, èn geen strafbare feiten plegen, kunnen niet langdurig gedwongen worden opgenomen in een voorziening. Een dergelijk
gedwongen verblijf zou elke juridische grondslag missen en schiet bovendien
zijn doel voorbij. Een dergelijke benadering kan namelijk veel verslaafden
die nu door de laagdrempeligheid van de verslavingszorg wèl in behandeling
komen, weer wegjagen. Dat betekent niet dat ik me neerleg bij het feit dat
een groep verslaafden op straat leeft en zichzelf extreem verwaarloost. Beter
benutten van de instrumenten van de wet Bopz en het ontwikkelen van een passend
aanbod aan verblijfsvoorzieningen kunnen ervoor zorgen dat verslaafden die
nu op straat verloederen, op een zinnige manier worden geholpen.In het plan van aanpak verloedering en overlast
stelt het kabinet dat de zorg voor deze groep minder vrijblijvend moet worden,
door beter inzetten van bemoeizorg, sluitende samenwerking tussen zorginstellingen
en strakker handhaven van de openbare orde door de gemeente. Als uiterste
stap resteert dan de optie van dwangopname en -behandeling, wanneer iemands
verslaving zo ernstig is, dat daardoor bijvoorbeeld verloedering of «maatschappelijke
teloorgang» dreigt. De wet Bopz is dus niet het eerste instrument dat
moet worden ingezet, maar kan in de verslavingszorg wel eerder en beter worden
ingezet dan nu vaak het geval is.Het kabinet blijft met de grote steden in gesprek over (onder andere)
het domein van veiligheid, overlast, verloedering en opvang. Verslavingszorg
blijft daarbinnen een belangrijk onderwerp.Op 5 september jl. was er een bestuurlijke conferentie tussen het
kabinet en de G4. Daar is besloten tot het instellen van een taakgroep, waarbinnen
diverse voorstellen concreet worden uitgewerkt. Eén daarvan is een
voorziening voor duurzaam verblijf voor verslaafden met psychiatrische stoornissen.
Deze voorziening is bedoeld voor zwaar verslaafden, die in aanmerking komen
voor een Bopz-opname, maar die in de bestaande voorzieningen niet te handhaven
zijn en daardoor ondanks de rechterlijke machtiging, toch vaak weer op straat
belanden. Het andere verschil met het huidige aanbod voor «dubbeldiagnose
patiënten» is dat deze voorziening toegerust zal zijn voor langdurig
verblijf, met eventueel de mogelijkheid van beschermd wonen op het terrein
van de instelling. De betrokken steden en zorginstellingen werken het plan
uit tot een concrete aanvraag bij VWS. VWS heeft toegezegd dat deze voorziening
gerealiseerd kan worden binnen de geldende kaders en is betrokken bij de ontwikkeling
ervan.Daarnaast zouden meer dakloze verslaafden op vrijwillige basis moeten
worden opgevangen, door een groter aanbod aan woonvoorzieningen. Er is een
tekort aan zowel sociale pensions als beschermende woonvormen, waar deze groep
terecht kan. Veel oudere, chronisch verslaafden hebben behoefte aan een vorm
van onderdak in een beschermde omgeving en ook aan medische zorg, zonder dat
er druk op hen wordt uitgeoefend om af te kicken. Deze voorzieningen zullen
in de toekomst alleen nog maar belangrijker worden, door de groeiende groep
oude verslaafden met een slechte lichamelijke gezondheid, die zelf het leven
op straat niet langer wensen of aankunnen.6. Ontwikkeling van nieuwe afkickmethodenVWS stimuleert door het laten doen van onderzoek de wetenschappelijke
verantwoorde vernieuwing van behandeling van verslaafden. Voorbeelden zijn
drie onderzoeken naar de medicamenteuze behandeling van opiaatverslaafden:
behandeling met hoge doses methadon, de heroïnebehandeling en het onderzoek
naar het versneld afkicken met behulp van het geneesmiddel naltrexon
en Community Reinforcement Approach (EDOCRA).De Tweede Kamer spoorde destijds VWS aan om wetenschappelijk onderzoek
te beginnen naar effectieve afkickmethoden van opiaten. Uit het EDOCRA-onderzoek
bleek dat de methode waarbij cliënten gedurende een kortdurende klinische
opname het geneesmiddel naltrexon (een opiaatantagonist) toegediend krijgen,
effectief is voor een bepaalde groep cliënten. Voorwaarde is wel dat
zo’n cliënt gemotiveerd is, geen polydrugverslaving heeft en tenminste één
stabiel niet-verslaafd persoon in zijn omgeving heeft. Na afloop van de klinische
opname krijgt de cliënt gedurende een periode van 10 maanden een ambulante
vervolgbehandeling, waarbij de patiënt naast naltrexonbehandeling via
een Community Reinforcement Approach weer leert om in de maatschappij te functioneren.De uitkomsten van het onderzoek tonen aan dat alle patiënten drugsvrij
zijn na de behandeling met naltrexon tijdens opname. Een bevredigend aantal
patiënten blijft clean na 1, 10 en 16 maanden. De uitkomsten steken gunstig
af tegen de bestaande afkickprogramma’s.De Kamer heeft herhaaldelijk aangegeven niet alleen te willen investeren
in medische heroïneverstrekking voor chronisch verslaafden, maar vooral
ook in betere methoden om verslaafden te laten afkicken. Naar schatting komt
20% van de 4500 personen die jaarlijks willen afkicken in aanmerking
voor deze snelle afkickmethode, dus 900 patiënten op jaarbasis.Ik heb besloten tot invoering van de behandeling. De eerste fase van deze
behandeling is wat duurder dan de reguliere detox-programma’s, maar
omdat de behandeling ook effectiever is, zal er sprake zijn van een «terugverdieneffect».1Versneld afkicken met naltrexon is geneeskundige zorg en maakt straks
dus onderdeel uit van de zorgaanspraken van het basispakket van de Zvw. Het
is de bedoeling dat vanaf 2007 de bekostiging van de geneeskundige verslavingszorg
plaats gaat vinden via DBC’s. Een DBC voor de naltrexon/C.R.A. is er
waarschijnlijk in 2008. Om de invoering van deze veelbelovende nieuwe behandeling
niet op te houden totdat de vergoedingsystematiek geregeld is, kan de branchevereniging
nu een tariefverzoek doen bij het CTG voor de meerkosten van de naltrexon/EDOCRA-behandeling.7. WachtlijstenUit een peiling van september van dit jaar blijkt onder andere dat de
totale gemiddelde wachttijd in de verslavingszorg varieert van 106 dagen (voor
deeltijdbehandeling) tot 125 dagen (voor klinische behandeling). Het gaat
dan om de totale wachttijd tot de start van de behandeling. De aanmelding
en indicatiestelling is dan al gedaan.Er vindt in de gezondheidszorg geen jaarlijkse inventarisatie van de wachttijden
meer plaats. Het is daardoor moeilijk de gegevens uit deze recente peiling
te vergelijken met bijvoorbeeld de ggz of met eerdere peilingen in de verslavingszorg
zelf.De laatste landelijke rapportage Inventarisatie wachtlijstgegevens was uit januari 2003. Deze inventarisatie is destijds gedaan voor
de ggz en de verslavingszorg gezamenlijk. Hieruit blijkt dat in 2003 in de
ggz en de verslavingszorg de totale gemiddelde wachttijd tot de start van
behandeling 238 dagen was. Hierin zat ook de wachttijd voor beschermd wonen.
Wanneer deze zorgsoort buiten beschouwing wordt gelaten, was de totale gemiddelde
wachttijd tot behandeling 217 dagen.De wachttijden in de verslavingszorg zijn in 2005 in ieder geval een stuk
lager dan voor de ggz en verslavingszorg in 2003. De wachttijden vallen grotendeels
binnen de Treeknormen, maar zijn nog niet verdwenen.Uit de peiling van september van dit jaar springen twee zaken eruit: de
relatief lange wachttijd voor klinische zorg en het grote aantal verslaafden
dat wacht op een plaats in een beschermde woonvorm. Omdat er weinig doorstroom
is in beschermde woonvormen, moeten verslaafden vaak heel lang wachten. Wat
doet VWS hieraan?Ik geef voldoende mogelijkheden voor capaciteitsuitbreiding van de klinische
verslavingszorg. Er is geen financieel «plafond» op de capaciteitsuitbreiding
voor klinische zorg. Instellingen die geconfronteerd worden met lange wachtlijsten
voor bepaalde zorg, of instellingen die een nieuwe klinische voorziening willen
opzetten om zorg te realiseren die tot nu toe ontbreekt, kunnen daartoe een
aanvraag indienen. Deze aanvraag moet natuurlijk inhoudelijk goed onderbouwd
zijn en de behoefte moet aannemelijk worden gemaakt. Sommige vormen van zorg
kwamen vanuit het veld onvoldoende snel tot stand. Een voorbeeld daarvan is
de zorg voor verslaafden met psychiatrische stoornissen, de zogenaamde dubbeldiagnose
cliënten. Ik heb verschillende keren met zorginstellingen overleg gevoerd
om te stimuleren dat deze voorzieningen tot stand kwamen. Inmiddels zijn gelukkig
in bijna alle regio’s voorzieningen voor dubbele diagnosecliënten
gerealiseerd.Wat betreft de beschermende woonvormen voor verslaafden: in paragraaf 5
heb ik al aangegeven dat hieraan een tekort is. Bij veel bestaande RIBW’en,
kunnen (ex)verslaafden moeilijk terecht. Voor een deel is dat zeker verklaarbaar:
het samenwonen in één voorziening van ggz-cliënten en verslaafden
geeft af en toe problemen. Vandaar dat soms ook RIBW’en worden opgezet
specifiek voor verslaafden. Instellingen voor verslavingszorg zijn hier nog
onvoldoende op ingesprongen. Ik zal daarover met het veld in overleg treden.In bijlage 2 vindt u het totale overzicht met informatie over wachtlijsten
en -tijden in de verslavingszorg.BIJLAGE 1Overzicht financiering verslavingszorg nu en in de toekomstWijze van financieringHuidige vergoedingenstructuurVergoedingenstructuur na stelselwijzigingen AWBZ– Alle klinische, poliklinische
en semi-murale behandeling en begeleiding (incl. methadon) – Alle
GGZ behandelingen– Intramurale
geneeskundige verslavingszorg langer dan een jaar – Intramurale
niet-geneeskundige zorgZorgverzekeringswet–Alle extramurale
geneeskundige zorg (inclusief methadon) en intramurale geneeskundige zorg
tot één jaar Welzijnswet (specifieke uitkering)Preventie, overlastbestrijding en ambulante
verslavingszorg, zoals gebruiksruimten en inloopcentra WMO–Vanuit Welzijnswet – Preventie,
overlastbestrijding en maatschappelijke zorg voor verslaafden, zoals gebruiksruimten
en inloopcentra Vanuit AWBZ
 – OGGZ middelen Justitieverslavingsreclasseringverslavingsreclassering** De Tweede Kamer zal nog besluiten over de verantwoordelijkheid
voor het budget voor de justitiële verslavingszorg (zie paragraaf 4
over motie Van de Beeten). BIJLAGE 2WachtlijstinformatiePeildatum 1 september 2005Respons: 100%Aantal wachtenden op peildatum 01-09-2005 Sum totaal aantal wachtenden W11 689 totaal aantal wachtenden W22 192totaal aantal wachtenden W3 ambulant2 230 totaal aantal wachtenden W3 deeltijd152 totaal aantal wachtenden W3 klinisch1 422W1 is het aantal wachtenden in de wachtfase tussen datum aanmelding en
datum eerste gesprek.W2 is het aantal wachtenden in de wachtfase tussen datum eerste gesprek
en datum indicatiestelling.W3 is het aantal wachtenden in de wachtfase tussen datum indicatiestelling
en datum start zorg (uitgesplitst naar ambulant, deeltijd en klinisch).Wachttijden op peildatum 01-09-2005 (in dagen) Sum gemiddelde wachttijd W128 gemiddelde wachttijd W237 gemiddelde wachttijd W3 ambulant53 gemiddelde wachttijd W3 deeltijd41gemiddelde wachttijd W3 klinisch60Hier geldt dezelfde fasering in drie «wachttijden» als bij
de bovenstaande tabel.Aantal wachtenden op een RIBW-plaats op 01-09-2005 Sum totaal aantal wachtenden RIBW404XNoot1AO Drugsbeleid en verslavingszorg, 17 maart 2005.XNoot1Sinds 2005 ontvangen de 27 centrumgemeenten die onder het GSB-beleid vallen
de middelen voor maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid via de Brede
Doeluitkering Sociaal, Integratie en Veilig.XNoot2Nota Verslavingsproblematiek, uit 1992 (22 684, nr. 1).XNoot1Kamerstukken II, 2004–2005, 29 325 2 en Kamerstukken II, 2004–2005,
29 325, nr. 5. Zie verder de aan de Kamer toegestuurde stukken over de
Wmo.XNoot2De vaste commissie voor Justitie heeft besloten dat zij pas overgaat tot
het behandelen van de brief over de uitvoering van de motie Van de Beeten
nadat de tijdelijke commissie die onderzoek gaat doen naar het tbs-stelsel
de Kamer over haar bevindingen zal hebben gerapporteerd. De tijdelijke commissie
zal de brief bij haar onderzoek betrekken. De verwachting is dat het eindrapport
voor het zomerreces 2006 wordt afgerond.XNoot1Gerrit-Jan Vos, De toekomst van de verslavingszorg
in Verslaving, nr. 1, 2005.XNoot1Bij een 4-persoonsunit zijn de meerkosten per patiënt ongeveer € 1 800,–.
In 2006 en 2007 zullen nog geen 900 cliënten worden geholpen. Rekening
houdend met capaciteitsopbouw en training van personeel, is 150 patiënten
in 2006 en 300 patiënten in 2007, reëel. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24077-176.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl