Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief staatssecretaris over het Fiche Mededeling inzake de productiemethode voor EU-statistieken: een visie voor de komende tien jaar
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST134859
 2009-2010
 
 22 112
 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unie
 
 
 
 
 Nr. 
 926
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 21 september 2009
 
 Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij 2 fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen
(BNC):
 
 1. Mededeling inzake de productiemethode voor EU-statistieken: een visie
voor de komende tien jaar;
 2. Richtlijn inzake laboratoriumtests (Kamerstuk 22 112, nr. 927).
 
 De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
 F. C. G. M. Timmermans
 
 Fiche: Mededeling inzake de productiemethode voor EU-statistieken:
een visie voor de komende tien jaar
 1. Algemene gegevens
 
 Titelvoorstel: de productiemethode voor EU-statistieken;
een visie voor de komende tien jaar.
 
 
 Datum Commissiedocument: 10 augustus
2009
 
 
 Nr. Commissiedocument: COM(2009) 404
 
 
 Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=198525
 
 
 Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment
Board: niet opgesteld
 
 
 Behandelingstraject Raad: waarschijnlijk Raadswerkgroep
statistiek, EFC-subgroep statistiek, Ecofin-Raad 10 november 2009
 
 
 Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie
van Economische Zaken (CBS)
 2. Essentie voorstel
 In de voorliggende mededeling stelt de Commissie dat Europese statistieken
van steeds groter belang zijn geworden voor de ontwikkeling, uitvoering, controle
en evaluatie van het EU-beleid. De Europese statistiek levert zo een essentiële
bijdrage aan de opbouw van de informatiecapaciteit die nodig is voor de instandhouding
van de strategische doelstellingen van de EU, het daaraan ten grondslag liggende
beleid en de ondersteunende instrumenten. Daarnaast geeft de Commissie aan
dat de huidige manier om statistieken te produceren niet meer volledig is
afgestemd op de veranderende omstandigheden. Dit heeft enerzijds te maken
met de noodzaak rekening te houden met nieuwe statistische behoeften, en anderzijds
met de noodzaak de last voor de respondenten te verminderen en de productiekosten
te verlagen. In grote lijnen wordt een visie aangegeven voor algemene methoden
in de Europese statistiek, met als hoofddoel een efficiëntere statistiekproductie.
De visie dient nog nader uitgewerkt en ingevuld te worden.
 
 De Commissie noemt diverse acties. Zij geeft aan dat dit acties zijn van
de lidstaten én de Commissie. Daarnaast wordt ingegaan op de gevolgen
van de wijzigingen voor de bedrijfsarchitectuur van het Europees Statistisch
Systeem en wordt uitgebreid aandacht besteed aan de geïntegreerde productiemethode
voor de Europese statistiek als alternatief voor de huidige methode.
 Verder komen beleids- en managementaspecten aan de orde die voortvloeien
uit de uitvoering van deze nieuwe methode, zowel voor de statistische bureaus
van de lidstaten als voor Eurostat. Deze zijn onder andere:
 • Veranderingen in de bedrijfsomgeving van het Europees Statistisch
Systeem (ESS). Het gaat hier in het algemeen om nieuwe eisen die aan de statistiek
gesteld worden, zowel kwantitatief als kwalitatief;
 • Vereenvoudiging en verbetering van de regelgevingsomgeving voor
bedrijven en burgers in de Europese Unie;
 • Voor de verzameling van gegevens zoveel mogelijk gebruik maken
van nieuwe ICT-instrumenten;
 • Het trekken van steekproeven op EU-niveau;
 • Voor specifieke gebieden worden statistieken niet langer los van
elkaar geproduceerd maar als geïntegreerde delen van uitgebreide
productiesystemen (zogeheten datawarehouses);
 • Hergebruik van overheidsinformatie; hierbij gaat het om het gebruik
van gegevens die de overheid verzamelt voor tal van niet statistische doelen;
 • Gebruik maken van samenwerkingsnetwerken, het zogeheten ESSnet,
om kennis en resultaten te delen. Het resultaat van deze actie, zoals gezamenlijke
structuren, instrumenten en methoden, wordt voor het gehele Europees Statistisch
Systeem ter beschikking gesteld;
 • Het oprichten van een Europese onderzoeks- en opleidingsfaciliteit
voor de statistiek;
 • Het opzetten van een netwerk van statistiekcorrespondenten bij
de Commissie.
 3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete
weten regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het voorlopige
Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit
en hoe schat Nederland de financiële gevolgen in?
 Er wordt nu geen nieuwe wet- en regelgeving aangekondigd. Wel noemt de
Commissie diverse acties en maakt melding van het feit dat in de toekomst
de kwaliteit dient te worden gewaarborgd door een combinatie van een nieuwe
generatie statistiekwetgeving en andere instrumenten. In de toekomst gepresenteerde
concrete nieuwe voorstellen voor wet- en regelgeving zullen, zoals gebruikelijk
via de reguliere nationale trajecten, worden beoordeeld op subsidiariteit,
en proportionaliteit. Daarnaast vormen de kosten, effectiviteit en de efficiency
van de voorstellen een belangrijk onderdeel van het op dat moment te bepalen
Nederlands oordeel.
 
 
 Bevoegdheidsvaststelling:
 
 Gedeelde bevoegdheid op basis van artikel 285 EG-verdrag.
 Subsidiariteit en proportionaliteit:
 Voor zover een oordeel kan worden gegeven over de subsidiariteit luidt
het oordeel positief. Het doel van de aangekondigde acties om te komen tot
een efficiëntere productie van Europese statistieken alsmede de vermindering
van administratieve lastendruk op EU-niveau kan niet afdoende door de lidstaten
afzonderlijk worden gedaan en kan daarom beter door de Gemeenschap worden
verwezenlijkt. Op basis van de onderhavige voorstellen kan Nederland nog geen
goed oordeel vormen over de proportionaliteit, maar plaatst wel kritische
kanttekeningen met betrekking tot de uitvoerbaarheid van enkele acties vanwege
het hoge ambitieniveau. Dit geldt voor de steekproeftrekking op EU-niveau,
de haalbaarheid van het gezamenlijk procesmodel en die van het geïntegreerde
model van hergebruik van gegevens.
 Financiële gevolgen:
 De mededeling bevat geen informatie over de financiële gevolgen van
de voorstellen en de financiering daarvan. De Commissie maakt melding dat
de voorgestelde strategie voorziet in een aanzienlijke financiële bijdrage
op EU-niveau. Er wordt echter niet aangegeven binnen welke kaders van de EU
begroting deze bijdrage wordt gefinancierd. Nederland zal er bij de Commissie
op aandringen een duidelijk overzicht te verstrekken over de totale financiële
implicaties van de mededeling voor de EU begroting.
 
 Nederland vindt het opvallend dat in de mededeling geen aandacht wordt
besteed aan het communautaire programma tot modernisering van de Europese
bedrijfs- en handelsstatistiek (MEETS).
 
 Hierdoor is onduidelijk of de voorgestelde acties gefinancierd worden
uit de bestaande middelen zoals vastgesteld in dit programma of dat er additionele
middelen op de EU begroting moeten worden vrijgemaakt. Nederland is van mening
dat de kosten van de aangekondigde acties binnen de middelen voor dit programma
blijven.
 
 Omdat een financiële onderbouwing ontbreekt, heeft Nederland onvoldoende
informatie beschikbaar om op dit moment een inschatting te kunnen maken van
de financiële implicaties van de uitvoering van de voorziene acties.
De kosten zijn zeer afhankelijk van concrete voorstellen. Pas wanneer deze
worden gepresenteerd, kan een oordeel worden gegeven over de financiële
gevolgen hiervan.
 
 Indien het voorstel budgettaire gevolgen heeft, worden deze ingepast op
de begroting van de beleidsverantwoordelijke departementen, conform de regels
m.b.t. budgetdiscipline.
 4. Nederlandse positie over de mededeling
 Nederland verwelkomt op hoofdlijnen het initiatief van de Commissie en
staat positief tegenover de genoemde doelen om de last voor het betrokken
Europese bedrijfsleven te verminderen en de productiekosten voor de communautaire
statistiek te verlagen. Nederland is voorstander om te komen tot efficiëntere
statistiekproductie op EU-niveau en ziet de meerwaarde in van een gecoördineerde
benadering van de acties op Europees niveau, waarbij wel rekening dient te
worden gehouden met de onderlinge verschillen tussen de lidstaten en de uitwerking
op nationaal niveau. De aangekondigde maatregelen passen goed in het Nederlandse
en EU beleid om te komen tot een vermindering van de administratieve lasten.
Voor sommige lidstaten zal dit leiden tot een aanzienlijke reductie van de
administratie lasten.
 
 In de Europese Unie zijn Nederland en de Scandinavische lidstaten koploper
voor wat betreft de toepassing van efficiëntere waarnemings- en productiemethoden;
zij passen al in belangrijke mate de voorgestelde maatregelen van de Commissie
in de praktijk toe. Omdat de huidige gegevensverzameling en -verwerking in
Nederland al zeer efficiënt is ingericht, zal dit voor Nederland op de
korte termijn naar alle waarschijnlijkheid tot een beperkte reductie in de
administratieve lasten leiden. Op de langere termijn valt niet uit te sluiten
dat door maximaal gebruik te maken van IT-technologie en methodologische innovatie
een verdere vermindering van de administratieve lastendruk zou kunnen plaatsvinden.
Nederland zal hierbij verder inzetten op de toepassing van eXtensible Business
Reporting Language (XBRL) en internettoepassingen.
Het gebruik van XBRL biedt veel voordelen, zoals kostenbesparing, kwaliteitsverhoging
van gegevens en eenvoudiger elektronisch uitwisselen van gegevens. Als voorbeeld
kan in dit kader het Nederlandse Taxonomie Project
genoemd worden.
 
 Nederland steunt de Commissie in de voorgenomen acties met betrekking
tot gebruikmaking van administratieve bronnen, bestaande registraties en door
enquêtegegevens te koppelen aan administratieve gegevens. Deze maatregelen
maken al deel uit van Nederlands vigerend beleid om de administratieve lastendruk
van het bedrijfsleven te verminderen.
 
 Nederland ziet toegevoegde waarde in het voorstel om de beschikbare kennis
en knowhow binnen het Europees Statistisch Systeem uit te wisselen en een
Europese onderzoeks- en opleidingsfaciliteit voor de statistiek op te richten.
Nederland acht Europees optreden in de uitwisseling van best practises en
kennis een belangrijk element in het realiseren van de visie.
Nederland (CBS) kan hieraan een essentiële bijdrage leveren gezien het
feit dat Nederland al begonnen is met de visie van de Commissie op nationaal
niveau te implementeren. Daarnaast wordt in Europees verband al samengewerkt
met andere nationale statistische bureaus.
 
 Nederland staat welwillend tegenover de doelstelling om bij de Commissie
een netwerk van statistiekcorrespondenten op te zetten. Nederland kan de door
de Commissie gegeven motivatie onderschrijven. Echter, Nederland is van mening
dat de hiervoor benodigde middelen gevonden dienen te worden binnen de EU-begroting.
 
 Nederland kan zich vinden in de Europese aanpak van de statistiek, voor
zover de maatregelen volledig passen binnen het kader van artikel 16 van de
huidige Verordening betreffende de Europese statistiek. Met betrekking tot het onderdeel steekproeftrekking op EU-niveau,
plaatst Nederland echter kanttekeningen, omdat het op basis van de op dit
moment beschikbare informatie niet duidelijk is wat de Commissie hiermee beoogt.
De gevolgen voor overheden, bedrijfsleven en de nationale statistiekproductie
voor de lidstaten zijn op dit moment niet te beoordelen. De invulling die
de Commissie hieraan zal geven zal door Nederland kritisch worden beschouwd.
 
 Daarnaast twijfelt Nederland aan de haalbaarheid van de voorgestelde plannen
met betrekking tot het gezamenlijk procesmodel – uniformering van processen
en methoden – op Europees niveau. Voor Nederland is het van essentieel
belang dat bij de verdere uitwerking en de implementatie rekening dient te
worden gehouden met de omstandigheden (zoals verschillen in de administratieve
structuur) en werkwijze in de lidstaten. Verder acht Nederland de uniformering
van processen op Europees niveau voor de korte en middellange termijn niet
realistisch, vanwege de verschillende werkwijzen door verschillen in het gebruik
van registerdata. Nederland zal er bij de Commissie op aandringen haar ambitieniveau
op het gemeenschappelijk procesmodel realistisch te bezien.
 
 Verder plaatst Nederland vraagtekens bij de haalbaarheid van het voorgestelde
geïntegreerde model met betrekking tot de uniformering van het hergebruik
van gegevens op EU-niveau. De gegevens verschillen per registratie omdat het
primaire doel waarvoor de gegevens worden verzameld bepalend is voor de inhoud
en definitie van de informatie. De verschillen tussen de voorschriften en
praktijken in de lidstaten zijn aanzienlijk. Bovendien valt dit onder de verantwoordelijkheid
van de lidstaten. Het Europees optreden zou zich dienen te beperken tot coördinatie.
 
 
 
 Besluit Nr. 1297/2008/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december
2008 betreffende een programma tot modernisering van de Europese bedrijfs-
en handelsstatistiek. Het MEETS programma is bedoeld om onderzoek te verrichten
dat onder andere dient te resulteren in de modernisering van het statistisch
proces, hogere efficiëntie in de statistiekproductie, betere integratie
van begrippen en methoden in de bedrijfsstatistieken, en anderzijds moet bijdragen
aan een vermindering van de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven.
 
 
 XBRL (eXtensible Business Reporting Language) is een open standaardtaal
voor het samenstellen en elektronisch uitwisselen van business rapportages
en gegevens via het internet.
 
 
 De Nederlandse taxonomie is gezamenlijk ontwikkeld door overheid en bedrijfsleven
op initiatief van de ministeries van Justitie en Financiën om te komen
tot administratieve lastenverlichting voor ondernemers. Het CBS participeert
in dit project samen met de Belastingdienst en de Kamers van Koophandel.
 
 
 Verordening (EG) Nr. 223/2009 van het Europees Parlement en de Raad van
11 maart 2009 betreffende de Europese statistiek en tot intrekking van
Verordening (EG, Euratom) nr. 1101/2008 betreffende de toezending van onder
de statistische geheimhoudingsplicht vallende gegevens aan het Bureau voor
de statistiek van de Europese Gemeenschappen, Verordening (EG) nr. 322/97
van de Raad betreffende de communautaire statistiek en Besluit 89/382/EEG,
Euratom van de Raad tot oprichting van een Comité statistisch programma
van de Europese Gemeenschappen.