Nederlands EU-voorzitterschap 2004; Notitie 'De resultaten van het Nederlands EU voorzitterschap juli - december 2004'
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29361, nr. 11

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

24-01-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29361 nr. 11

18-01-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamDE RESULTATEN VAN HET NEDERLANDS EU VOORZITTERSCHAPJULI-DECEMBER
2004I. ALGEMEEN OVERZICHTInleidingInstitutionele ontwikkelingen op weg naar een nieuwe UnieBelangrijke beleidsontwikkelingen en werkzaamhedenEuropese waardenEuropa communicerenAccenten van het Nederlands voorzitterschapWerken aan uitbreidingWerken aan duurzame versterking van de Europese economie
en minder administratieve lastenWerken aan de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtWerken aan de toekomstige financiële en budgettaire
structuur van de Unie: Agenda 2007Werken aan de EU-rol in de wereld: een slagvaardig, coherent
en betrokken extern beleidII. THEMATISCH OVERZICHTHorizontale onderwerpenUitbreidingFinanciële inrichting van de UnieEU begroting 2005Financiële PerspectievenInstitutionele inrichting van de UnieVersterken van de duurzame Europese economie: de Lissabon
agendaKwaliteit van regelgeving en administratieve lastenverminderingCoördinatie van het macro-economisch beleidFinanciële dienstenBelastingkwestiesDouaneDienstenGemeenschapsoctrooiImplementatieVennootschapsrecht en corporate governanceConsumentenbeleidEuropees industriebeleidMachinerichtlijnNormalisatieOnderzoek, kennis, innovatie en onderwijsOnderzoek en innovatieRuimtevaartbeleidNanotechnologieITERMaatschappelijk verantwoord ondernemenTelecommunicatie en de informatiemaatschappijEnergieChemische stoffen (REACH)MilieuLandbouw en voedselveiligheidVisserijNatuurWaterRuimtelijke ordening en stedelijke ontwikkelingVervoerWerkgelegenheid en sociaal beleidGezondheidJeugdCultuurSportVersterking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en
rechtHaags ProgrammaTerrorismeAsiel en migratieIntegratiebeleidTerugkeer en externe betrekkingenVeiligheid en grenzenCiviel RechtJustitiële samenwerking in strafzakenBestrijding georganiseerde criminaliteitDrugsPolitiesamenwerkingEen slagvaardig, coherent en betrokken extern beleid van
de Europese UnieAziëStrategisch Partnerschap met de Mediterrane landen en
het Midden-OostenEffectief multilateralisme en samenwerken met partnersEuropees Veiligheids- en DefensiebeleidRelaties met de Verenigde StatenRelaties met de landen van Oost-Europa en Centraal AziëAfrikaOntwikkelingssamenwerkingOvereenkomst van CotonouEffectiviteit Europese ontwikkelingssamenwerkingMillennium Doelstellingen voor OntwikkelingReproductieve gezondheid en rechten en bestrijding van
HIV/AidsConsulaire samenwerking
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29361Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 115 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 361Nederlands EU-voorzitterschap 2004nr. 11BRIEF VAN DE MINISTER EN VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 18 januari 2005Graag bieden wij u hierbij namens het Kabinet een notitie aan over de
resultaten van het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie dat Nederland
bekleedde in de tweede helft van 2004. De opzet van deze notitie is vergelijkbaar
met de brief die wij u toezonden op 28 mei 2004, waarin de accenten van
het Nederlands voorzitterschap werden uiteengezet. Het eerste deel van de
notitie geeft een algemeen overzicht van de resultaten en de hoofdpunten van
het Nederlands voorzitterschap. Het tweede deel gaat nader in op de resultaten
die geboekt zijn op de onderscheiden deelterreinen van de werkzaamheden van
de Raad.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotDe Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,A. NicolaïDE RESULTATEN VAN HET NEDERLANDS EU VOORZITTERSCHAPJULI-DECEMBER
2004I. ALGEMEEN OVERZICHTDeze notitie geeft een overzicht van de resultaten van het Nederlands
voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in de tweede helft van 2004.Het eerste deel geeft een beknopt algemeen overzicht van de belangrijkste
gebeurtenissen en resultaten, vooral van politieke aard. In het tweede, thematische
deel vindt u een nadere uitwerking van de uitkomsten in de dossiers op de
verschillende deelterreinen, met aandacht voor de resultaten op het gebied
van wetgeving.InleidingInstitutionele ontwikkelingen op weg naar een nieuwe UnieIn het tweede deel van 2004 vonden ontwikkelingen en gebeurtenissen plaats
die markeren dat wij op weg zijn naar een nieuwe Unie. Zo was het Nederlands
voorzitterschap het eerste voorzitterschap met 25 lidstaten en 20 officiële
talen. In juni startte het nieuw verkozen, uitgebreide Europees Parlement
met zijn werkzaamheden en begon beoogd Commissie-voorzitter Barroso aan de
samenstelling van zijn ploeg. De goedkeuring van de nieuwe Commissie door
het Europees Parlement moest worden uitgesteld, vanwege onoverkomelijke bezwaren
tegen enkele kandidaten. Na aanpassing van de samenstelling, waarbij het voorzitterschap
een bemiddelende rol kon vervullen, gaf het EP alsnog zijn goedkeuring waardoor
de Commissie Barroso vanaf 22 november haar werkzaamheden kon aanvangen.
Ook na deze periode, die het democratisch karakter van de Unie heeft onderstreept
en gesterkt, is het Nederlands voorzitterschap zich blijven inzetten voor
goede interinstitutionele relaties. De betrekkingen van de Raad met het EP
zijn goed en intens.Een andere ontwikkeling op weg naar een nieuwe Unie is de ondertekening
van het Grondwettelijk Verdrag, op 29 oktober 2004 in Rome. Het Nederlands
voorzitterschap heeft een begin gemaakt met de werkzaamheden die daaruit voortvloeien.
Over de vormgeving van de toekomstige Europese Dienst voor Extern Optreden
zijn de eerste gesprekken gevoerd en over de lijst en volgorde van de toekomstige
team-voorzitterschappen is in de Raad overeenstemming bereikt.Belangrijke beleidsontwikkelingen en werkzaamhedenNaast deze bijzondere institutionele ontwikkelingen stonden dit halfjaar
beleidsonderwerpen op de Europese agenda die eveneens zien op de toekomst
van de Unie: de vervolmaking van de vijfde en de voorbereiding van de zesde
uitbreiding, het vervolg van de Lissabonagenda, de verdere uitbouw van de
ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, de verdere ontwikkeling van het
externe beleid van de Unie en de start van de onderhandelingen over de financiële
perspectieven voor de periode 2007–2013. Hieronder wordt nader op deze
beleidsontwikkelingen en werkzaamheden ingegaan.Europese waardenHet Nederlands voorzitterschap heeft aandacht gevraagd voor het fundament
van de Europese integratie: onze gemeenschappelijke waarden. Anno 2004 lijkt
er sprake van een paradox. Enerzijds is de droom van de Europese
«founding fathers» in vervulling gegaan: verzoening, stabiliteit
en voorspoed in een steeds verder verenigd Europa. Anderzijds heeft de uitgebreide
Europese Unie, naarmate de integratie voortschrijdt, steeds meer moeite het
gemeenschappelijke element te benoemen binnen de Europese pluriformiteit.
Welke waarden verbinden Europeanen met elkaar in de steeds groter wordende
Europese Unie? Hoe kunnen we deze waarden versterken en wat zijn de aanknopingspunten
voor toekomstig Europees beleid?Nederland heeft als voorzitter daarom het initiatief genomen tot een reeks
cultuurfilosofische debatten over het idee «Europa». Vooraanstaande
denkers en besluitvormers hebben zich tijdens een vijftal bijeenkomsten gebogen
over het Europees beschavingsideaal en de daarmee verbonden waarden. De debatreeks
begon op 7 september in Den Haag met de conferentie «The Politics
of European Values», gevolgd door een drietal werkconferenties in Warschau,
Berlijn en Washington. Tijdens de slotconferentie op 4 december in Rotterdam
werd gedebatteerd over de maatschappelijke en politieke relevantie van Europees
burgerschap, waarden, de rol van cultuur en onderwijs en over de agenda van
de toekomst. De Europese Raad heeft op 17 december niet alleen het belang
van dit debat onderschreven, maar tevens verdere gedachte- en beleidsvorming
verwelkomd op het gebied van onderwijs in relatie tot de Europese beschaving
en de overdracht van waarden die bijdragen aan actief burgerschap in Europa.Europa communicerenIn het verlengde van de waardenconferenties heeft de regering het voorzitterschap
willen aangrijpen om de communicatie tussen politici en burgers over Europa
te verbeteren. Om draagvlak te creëren is een debat nodig over de betekenis
van Europese integratie voor het dagelijks leven van burgers. Op 5 oktober
vond in Amsterdam een informele bijeenkomst plaats waarbij de ministers voor
Europese Zaken in een openbare zitting met elkaar spraken over de vraag hoe
de kloof tussen Europa en de burger overbrugd kon worden. De gedeelde Europese
waarden als bindende factor, de speciale verantwoordelijkheid van nationale
politici en de noodzaak dit debat in het openbaar te voeren waren belangrijke
conclusies. De ratificatie van het Grondwettelijk Verdrag en de referenda
daarover in een aantal lidstaten werden als goede aanleiding beschouwd om
met de burger van gedachten te wisselen over het belang van Europese samenwerking.Bij maandelijkse werklunches van de ministers van Europese Zaken zijn
concrete afspraken gemaakt over een lichte vorm van samenwerking bij de communicatie
over het constitutionele verdrag. Ook de Europese Raad van 4–5 november
heeft er een korte bespreking aan gewijd en het belang van communicatie onderstreept
in zijn conclusies. Een concreet initiatief van het Nederlands voorzitterschap
was een televisiedebat over Europa dat op 12 december 2004 op RTL4 werd
uitgezonden en eveneens in een aantal andere Europese landen is vertoond.Accenten van het Nederlands voorzitterschapWerken aan uitbreidingIn het afgelopen half jaar heeft de Unie onder leiding van het Nederlands
voorzitterschap het uitbreidingsproces langs de uitgezette lijnen kunnen voortzetten,
culminerend in een aantal besluiten bij de Europese Raad van 16 en 17 december.
De onderhandelingen met Roemenië en Bulgarije konden worden afgerond
en de Europese Raad van december concludeerde dat het toetredingsverdrag
kon worden voltooid zodat het, mits het Europees Parlement zijn instemming
geeft, tijdens de zitting van de RAZEB van april 2005 kan worden ondertekend.
Met Kroatië zullen op 17 maart 2005 onderhandelingen worden geopend,
mits het land volledig samenwerkt met het Joegoslavië Tribunaal (ICTY).
Met Turkije zullen op 3 oktober onderhandelingen worden geopend, ervan
uitgaande dat het land het Protocol ondertekent waarmee de douane-unie wordt
uitgebreid met de nieuwe lidstaten. De Europese Raad stelde verder vast welke
punten aan de orde zullen komen bij het opstellen van de onderhandelingskaders
voor de komende toetredingsonderhandelingen waaronder die met Kroatië
en Turkije.Werken aan duurzame versterking van de Europese economie
en minder administratieve lastenMet het oog op economisch herstel heeft het Nederlands voorzitterschap
aandacht gevraagd voor structurele hervormingen. De speciaal ingestelde High Level Group onder leiding van Wim Kok heeft aanbevelingen
opgesteld met het oog op de Mid-Term Review van
de Lissabonstrategie. De resultaten van dit onderzoek zijn op 4 november
door Wim Kok gepresenteerd aan de Europese Commissie, de Tripartiete Top en
de Europese Raad. Het rapport van de HLG is eveneens besproken in een aantal
vakraden. Het zal richting geven aan de voorbereiding van de tussentijdse
evaluatie van de Lissabonstrategie die plaatsvindt bij de Europese Raad in
het voorjaar van 2005.Nederland heeft tijdens zijn voorzitterschap de nadruk gelegd op de implementatie
van de Lissabonstrategie. Met het oog op het vergroten van het concurrentievermogen
zijn concrete suggesties opgesteld voor de vereenvoudiging van Europese regelgeving
en vermindering van de druk van administratieve lasten. Er is overeenstemming
bereikt over de noodzaak te komen tot een gemeenschappelijke, Europese methode
om de administratieve lastendruk voor bedrijven te meten. Ook heeft de Raad
op voorstel van het voorzitterschap een short-list
van vijftien stukken Europese regelgeving vastgesteld, die met prioriteit
vereenvoudigd moeten worden. De komende vier voorzitterschappen, Luxemburg,
het VK, Finland en Oostenrijk, hebben in een gezamenlijke verklaring met Nederland
en Ierland aangegeven dit initiatief te zullen voortzetten.Handhaving van de macro-economische stabiliteit en het belang van solide
overheidsfinanciën stonden ook het afgelopen half jaar centraal. Onder
Nederlands voorzitterschap zijn de nieuwe EU lidstaten opgenomen in het proces
van multilateraal beleidstoezicht. Op basis van voorstellen van de Europese
Commissie is een start gemaakt met de discussie over de mogelijke «hervorming»
van het Stabiliteits- en Groeipact. In het kader van een modern en houdbaar
sociaal beleid is ook veel aandacht besteed aan een effectieve arbeidsmarkt
en een activerend sociaal stelsel met een voldoende niveau van sociale bescherming,
dat burgers prikkels geeft om aan het werk te gaan.Werken aan de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtHet belangrijkste resultaat op dit voor het Nederlands voorzitterschap
prioritaire gebied was de vaststelling van het «Haags Programma»
door de Europese Raad van 5 november. Dit programma stippelt voor de
komende vijf jaar het beleid uit voor de verdere ontwikkeling van de ruimte
van vrijheid, veiligheid en recht, als vervolg op het «Tampere programma»
van december 1999. Het was de eerste keer dat de EU in haar nieuwe samenstelling
overeenstemming bereikte over een beleidsprogramma van een dergelijke strekking
en omvang. Het Haags Programma beslaat het gehele terrein van
de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht: grondrechten, asiel -en migratiebeleid,
grensbewaking, integratie, bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad,
justitie- en politiesamenwerking en civiel recht. Het programma is praktisch
van aard en verbindt duidelijke termijnen aan de diverse maatregelen. De Commissie
zal in 2005 een actieplan presenteren waarin de elementen van het Haags Programma
verder worden uitgewerkt.Op de reguliere agenda vormde de bestrijding van terrorisme een hoofdpunt.
Er werd goede vooruitgang geboekt op onder meer de volgende dossiers: uitwisseling
van strafregisters, versterking van nationale anti-terrorisme structuren,
zowel in juridische als in bestuurlijke zin de aanzet tot een strategie om
radicalisering en rekrutering van terroristen tegen te gaan, versterking van
de politiesamenwerking op het gebied van de persoonsbeveiliging, betere beveiliging
van paspoorten door middel van op te nemen biometrische kenmerken, instelling
van het agentschap buitengrensbeheer en uitwisseling van informatie van politie-
en veiligheidsdiensten op EU-niveau.Ook op het terrein van asiel- en migratiebeleid werden concrete resultaten
bereikt, zoals conclusies over de voorbereiding van een enkelvoudige asielprocedure
die een eerste stap zetten naar een gemeenschappelijk asielstelsel, dat in
2010 moet zijn gerealiseerd. Op 1 januari 2005 wordt in de Raad op het
terrein van asiel en migratie (legale migratie uitgezonderd) al bij gekwalificeerde
meerderheid en met medebeslissingsrecht van het Europees Parlement besloten.Het terugkeerbeleid werd versterkt door een nieuwe aanpak van readmissieakkoorden
en uitwisseling van «best practices».
Het concept van bescherming in de regio werd aanvaard en zal in 2005 door
de Commissie worden uitgewerkt in proefprojecten.Op het terrein van integratie werd een doorbraak bereikt door de totstandkoming
van gemeenschappelijke basisbeginselen tijdens een ministeriële conferentie.
Daarmee heeft dit onderwerp voor het eerst een duidelijke plaats op de Europese
agenda gekregen.Werken aan de toekomstige financiële en budgettaire
structuur van de Unie: Agenda 2007In juli presenteerde de Commissie haar voorstellen voor de Financiële
Perspectieven 2007–2013. Hiermee werd het startschot gegeven voor het
Nederlands voorzitterschap om een begin te maken met de besprekingen over
de meerjarenbegroting. Aan de hand van «bouwstenen» zijn de verschillende
posities van de lidstaten ten opzichte van de beleidsvoornemens van de Commissie
in kaart gebracht, inclusief de aan deze beleidsvoornemens verbonden financiële
enveloppen. De Europese Raad nam nota van het voortgangsrapport van het voorzitterschap
waarin de weerslag van deze exercitie is neergelegd. Dit rapport dient een
tweeledig doel: ten eerste inventariseren van de punten van overeenkomst en
verschil en ten tweede het verkennen van de kaders voor een toekomstig politiek
akkoord. Deze kaders zijn in de vorm van beginselen en richtsnoeren door de
Europese Raad van 16 en 17 december vastgesteld. In verschillende vakraden
heeft een eerste discussie plaatsgevonden over de voorstellen van de Commissie.
Deze discussies zullen, mede aan de hand van de voorzitterschapsrapportage,
de conclusies van de Europese Raad en de door lidstaten ingenomen standpunten,
in 2005 worden voortgezet.Werken aan de EU-rol in de wereld: een slagvaardig, coherent
en betrokken extern beleidHet voorzitterschap heeft gezamenlijk met de Hoge Vertegenwoordiger en
de Commissie het externe beleid van de Unie van nieuwe impulsen voorzien binnen
het kader van het GBVB/EVDB, op het terrein van de handelspolitiek en op het
terrein van ontwikkelingssamenwerking. Dat de Unie slagvaardig, effectief
kan zijn op extern gebied bleek in Oekraïne, waar mede dankzij de inspanningen
van de EU een vreedzame oplossing voor het conflict rond de presidentsverkiezingen
kon worden gevonden.In de tweede helft van het jaar hebben Top-bijeenkomsten plaatsgevonden
met China, India en Zuid-Korea. Ook vond de ASEM-Top volgens plan doorgang.
Met de Aziatische partners werd een modus vivendi
gevonden, waardoor er bij de Top aandacht was voor zowel verdieping van de
economische relatie met de Aziatische landen als de mensenrechtensituatie
in Birma.In het kader van de integrale benadering van het bredere Midden-Oosten
heeft de EU verdere ondersteuning verleend aan de diverse hervormingen, die
een noodzakelijk onderdeel vormen van het vredesproces. Daarbij is onder andere
voortgeborduurd op de resultaten van de EU-VS Top en de bijeenkomst van de
G-8. Met het overlijden van president Arafat en het Israëlische plan
voor terugtrekking uit de Gaza-strook ontstond een window
of opportunity voor het Midden Oosten Vredesproces, waarop de EU
heeft kunnen inspelen. Met een concreet pakket aan steunmaatregelen voor Irak
en de EU-steun aan de inspanningen van de EU-3 die leidden tot overeenstemming
met Iran inzake het opschorten van het nucleaire verrijkingsprogramma heeft
de Unie zich in de regio duidelijk op de kaart gezet.Aan effectief multilateralisme is tijdens het Nederlands voorzitterschap
op verschillende wijzen een impuls gegeven. Zo is aan de samenwerking tussen
EU en VN op het gebied van conflictpreventie en -beheersing verder vorm gegeven.
In het kader van de implementatie van de Veiligheidsstrategie heeft de EU
de samenwerking op het gebied van non-proliferatie verder versterkt. De dialoog
met derde landen is op dit punt geïntensiveerd. Onder Nederlands voorzitterschap
heeft de Raad een actieplan vastgesteld voor het versterken van het EU-beleid
op het gebied van terrorismebestrijding. Daarnaast zijn voorstellen aangenomen
om terrorismeclausules in akkoorden met derde landen te implementeren. Ook
is de samenwerking aangehaald met het Counter Terrorism
Executive Directorate van de Verenigde Naties. Tenslotte kan vermeld
worden dat op 1 augustus een tussentijds raamwerkakkoord is bereikt in
de WTO-onderhandelingen in het kader van de Doha-ronde. De eensgezinde en
pro-actieve positie van de EU heeft hieraan een belangrijke bijdrage geleverd.De EU heeft zich tijdens het Nederlands voorzitterschap bovendien bezig
gehouden met de transatlantische relaties en de betrekkingen met Rusland.
In de relatie met Afrika hebben met name de politieke en humanitaire aspecten
van de situatie in Darfur en de relatie tussen de EU en de Afrikaanse Unie
op het gebied van vrede en veiligheid de aandacht gevraagd van de EU. Tenslotte
is er tijdens het Nederlands voorzitterschap voortgang geboekt in de besprekingen
op het punt van de effectiviteit van de EU-ontwikkelingshulp, de Millenniumdoelstellingen,
coherentie, de HIV/AIDS problematiek en vraagstukken over reproductieve gezondheid.II. THEMATISCH OVERZICHTHorizontale onderwerpenUitbreidingNederland bekleedde het eerste volledige voorzitterschap van een Unie
van 25 lidstaten. De succesvolle integratie van de tien nieuwe lidstaten was
dan ook een bijzonder aandachtspunt. De lange-termijn baten van de uitbreiding
zijn op dit moment uiteraard nog niet zichtbaar. Wel kan worden geconstateerd
dat de Unie van 25 bestuurlijk goed functioneert. Ook bleek het vooralsnog
niet nodig de mede op Nederlands aandringen ingestelde vrijwaringsclausules
in te roepen. De vastbeslotenheid van de Unie om wanneer nodig passende maatregelen
te treffen om de goede werking van de interne markt te beschermen heeft hierbij
een belangrijke rol gespeeld.Tijdens het Nederlands voorzitterschap zijn de toetredingsonderhandelingen
met Bulgarije en Roemenië formeel afgerond. De Europese Raad besloot
op 17 december dat beide landen per 1 januari 2007 kunnen toetreden
tot de Unie mits elk van de landen dan alle verplichtingen kan vervullen en
alle noodzakelijke hervormingen en toezeggingen op alle onderdelen van het acquis communautaire tijdig en met succes heeft afgerond.
In het toetredingsverdrag met deze landen zal naast de drie bekende vrijwaringsclausules
ook een zogenaamde uitstelclausule worden opgenomen. De uitstelclausule biedt
de Raad de mogelijkheid om op voorstel van de Commissie met unanimiteit te
besluiten de toetreding van Bulgarije en/of Roemenië met een jaar uit
te stellen wanneer er een bewijsbaar, aanzienlijk risico is dat Bulgarije
en/of Roemenië op 1 januari 2007 niet in staat zal/zullen zijn de
verplichtingen van het lidmaatschap op een aantal belangrijke gebieden na
te komen. Voor Roemenië geldt ten aanzien van vier aandachtspunten op
het gebied van Mededinging en zeven aandachtspunten op het gebied van JBZ
dat de Raad met gekwalificeerde meerderheid kan besluiten de toetreding met
een jaar uit te stellen.In technische zin waren de onderhandelingen met Bulgarije al afgerond
voor aanvang van het Nederlands voorzitterschap. Met Roemenië stond nog
een aantal zware inhoudelijke discussies op het programma, in het bijzonder
over de hoofdstukken JBZ en Mededinging. De introductie van tijdsgebonden benchmarks, gekoppeld aan de relevante vrijwaringsclausules
en aan de hierboven beschreven variant van de uitstelclausule, maakte het
verantwoord de onderhandelingen over deze hoofdstukken af te sluiten. Alles
afwegende kon de Europese Raad in december concluderen dat Roemenië en
Bulgarije ieder voldoende voortgang hadden geboekt om toetreding per 1 januari
2007 mogelijk te maken. In het onderhandelingsresultaat is vastgelegd dat
intensieve monitoring door de Commissie zal voortgaan tot aan toetreding.
Zo nodig zal de Commissie waarschuwen indien de voortgang op weg naar toetreding
onvoldoende is. Ondertekening van het toetredingsverdrag is voorzien voor
april 2005, na afronding van de verdragstekst, advisering door de Commissie
en goedkeuring door het Europese Parlement.Bij de besluitvorming over het al of niet openen van toetredingsonderhandelingen
met Kroatië speelde de samenwerking van Kroatië met het Joegoslavië-tribunaal
(ICTY) een grote rol. In november concludeerde ICTY-aanklager Del Ponte dat
de samenwerking nog niet volledig was. De Europese Raad van december heeft
bij Kroatië aangedrongen op volledige samenwerking met het ICTY en onderstreepte
daarbij dat de laatst overgebleven aangeklaagde moet worden opgespoord en
overgedragen aan het ICTY. Met Kroatië zullen op 17 maart 2005 toetredingsonderhandelingen worden geopend nadat de Raad heeft vastgesteld dat volledig wordt meegewerkt
met het ICTY. De Commissie is gevraagd een kader voor deze onderhandelingen
voor te stellen.De Europese Raad besloot in december dat Turkije in voldoende mate voldoet
aan de politieke criteria van Kopenhagen om toetredingsonderhandelingen te
openen, mits Turkije de zes door de Commissie genoemde wetgevingsteksten in
werking doet treden. De onderhandelingen zullen worden geopend op 3 oktober
2005. Gedurende het voorzitterschap heeft Nederland intensief contact gehouden
met de andere lidstaten om tot een duurzaam besluit te komen. Over de zogenaamde
open-einde-paragraaf is tijdens het werkdiner op de Europese Raad diepgaand
overlegd. De overeengekomen tekst is vrijwel dezelfde als het voorstel van
het voorzitterschap, dat was gebaseerd op hetgeen was vernomen in intensieve
contacten in de weken voorafgaand aan deze bijeenkomst met vrijwel alle lidstaten.
De tekst bevat drie elementen: de vaststelling dat de gezamenlijke doelstelling
van toetredingsonderhandelingen is toetreding tot stand te brengen; de vaststelling
dat die onderhandelingen een open proces zijn waarvan de uitkomst niet vooraf
kan worden gegarandeerd; en tot slot de afspraak dat als, gelet op alle Kopenhagen-criteria,
een kandidaat-lidstaten niet in staat zou zijn de verplichtingen van het lidmaatschap
aan te gaan, deze door middel van zo hecht mogelijke banden verankerd zou
moeten blijven in de Europese structuren. Met betrekking tot de «Cyprus-paragraaf»
verwelkomen de conclusies van de Europese Raad de beslissing van de Turkse
regering het Protocol bij de Ankara-overeenkomst te zullen ondertekenen voor
het begin van de feitelijke onderhandelingen. Ook is in de conclusies de desbetreffende
verklaring van de Turkse regering aangaande die bereidheid opgenomen.Met het oog op toekomstige onderhandelingsprocessen, waaronder die met
Turkije, is de Commissie gevraagd een onderhandelingskader voor te stellen
dat onder andere voorziet in (1) opening en sluiting van onderhandelingshoofdstukken
op basis van zogenaamde benchmarks, (2) de mogelijkheid
van het overeenkomen van lange overgangstermijnen en permanente vrijwaringsclausules
op bijvoorbeeld het terrein van vrij verkeer van personen, (3) afsluiting
van onderhandelingen met kandidaat-lidstaten waarvan de toetreding substantiële
financiële gevolgen zou kunnen hebben slechts na vaststelling van een
Financieel Raamwerk voor de periode na 2014 met inbegrip van mogelijke daaruit
voortvloeiende financiële hervormingen, (4) vaststelling van het open-einde
karakter van onderhandelingen en (5) de mogelijkheid om onderhandelingen op
te schorten wanneer de principes van vrijheid, democratie, respect voor mensenrechten
en fundamentele vrijheden en de rechtsstaat ernstig en voortdurend geschonden
worden.Financiële inrichting van de UnieEU begroting 2005Het Nederlands voorzitterschap heeft een evenwichtig compromis bereikt
met het Europees Parlement, waarbij voldoende rekening wordt gehouden met
de budgettaire overwegingen van de lidstaten. In die zin is er sprake van
een «zuinige» begroting. Tegelijkertijd komt het akkoord tegemoet
aan de wensen van het Europees Parlement voor extra middelen voor het interne
en externe beleid, maar blijven deze binnen de systematiek van de Financiële
Perspectieven.Met een voor alle partijen aanvaardbare oplossing voor het Vredesprogramma
in Noord-Ierland en daarnaast nog voldoende middelen voor het Gemeenschappelijk
Buitenlands- en Veiligheidsbeleid en Irak en overeenstemming over
de financiering voor Kroatië en Noord-Cyprus kan het politieke akkoord
over de begroting 2005 succesvol genoemd worden.Financiële PerspectievenIn juli presenteerde de Commissie haar voorstellen voor de meerjarenbegroting
2007–2013, waarna het Nederlands voorzitterschap een begin heeft gemaakt
met de besprekingen. Aan de hand van de «bouwstenenmethode» zijn
de verschillende posities met betrekking tot de beleidsvoornemens van de Commissie
in kaart gebracht, waarbij lidstaten aangaven welke financiële middelen
men gerechtvaardigd achtte per beleidsterrein. Geaggregeerd over alle uitgavencategorieën
volgt hieruit een bandbreedte van € 694 miljard (0,85% EU-BNI) tot € 1056
miljard (1,30% EU-BNI) in vastleggingen waartussen het totale uitgavenplafond
zou moeten liggen. Het Commissievoorstel was € 1025 miljard (1,26%
EUBNI) in vastleggingen. De zeven lidstaten die voorstander zijn van een maximum
van 1% EUBNI (Nederland, Duitsland, VK, Frankrijk, Oostenrijk, Zweden en sinds
kort ook Cyprus), hebben dit streven geconcretiseerd in een maximum bedrag
van € 815 miljard in vastleggingen. De weergave van deze discussie
is in de vorm van een voortgangsrapport van het voorzitterschap aan de Europese
Raad aangeboden. Deze exercitie diende een tweeledig doel: inventariseren
van de punten van overeenkomst en verschil en het verkennen van de kaders
voor een toekomstig politiek akkoord. Deze kaders zijn in de vorm van beginselen
en richtsnoeren door de Europese Raad van 17 december vastgesteld.Met deze beginselen en richtsnoeren heeft de Europese Raad bepaald dat
het toekomstig politiek akkoord uit een pakket zal moeten bestaan waarbij
zowel de meerjarenbegroting als ook de financieringsystematiek (Eigen Middelen
Besluit incl. het voorstel voor een generiek correctiemechanisme) betrokken
zijn. Daarnaast is vastgesteld dat bij de vastelling van de meerjarenbegroting
ook rekening moet worden gehouden met de consolidatie-inspanningen van lidstaten
op nationaal niveau en dat er vooralsnog geen behoefte bestaat om de begrotingsystematiek
van de EU verder te flexibiliseren. Bovendien is afgesproken dat in de verdere
besprekingen over het financiële kader ten volle rekening moet worden
gehouden met de verschillende standpunten van de lidstaten over de Commissievoorstellen
en met het voortgangsverslag, inclusief de bouwstenen en de betrokken vraagstukken
Tot slot is de wens uitgesproken om de onderhandelingen in juni 2005 af te
ronden en de contacten hierover met het Europees Parlement te continueren.Institutionele inrichting van de UnieTijdens het Nederlands voorzitterschap heeft de plechtige ondertekening
plaatsgevonden in Rome van het Grondwettelijk Verdrag, waarover in juni overeenstemming
is bereikt. Het is het nu aan de individuele lidstaten om de nationale ratificaties
tot een goed einde te brengen. Onder Nederlands voorzitterschap is over die
ratificaties, inclusief de referenda die daar in sommige lidstaten bijhoren,
regelmatig van gedachten gewisseld. Er is wederzijds informatie uitgewisseld
en lichte vormen van afstemming zijn besproken. De Europese Raad heeft daarvan
nota genomen.Ook op andere institutionele punten zijn vorderingen geboekt. Zo is de
definitie van gekwalificeerde meerderheid in de Raad verder uitgewerkt. Op
basis van het verdrag van Nice en de toetredingsverdragen was het nodig voor
1 november te besluiten over de uitwerking van het bevolkingscriterium
bij stemmingen. Verder heeft het Nederlands voorzitterschap op basis van de
voorzieningen van het Grondwettelijk Verdrag overeenstemming weten te bereiken
over de volgorde en samenstelling van de toekomstige team-voorzitterschappen
van de Raden. Ten slotte zijn vorderingen geboekt ten aanzien van de Europese
Buitenlandse Dienst. Daarover heeft de Europese Raad van december
conclusies aangenomen, die aanwijzingen geven voor de verdere ontwikkeling
van deze dienst.Versterken van de duurzame Europese economie: de Lissabon
agendaHoewel de Voorjaarsraad traditioneel gewijd is aan de Lissabonstrategie,
is ook tijdens het Nederlands voorzitterschap regelmatig aandacht besteed
aan dit onderwerp. De aanleiding was het verschijnen van het rapport van de High Level Group o.l.v. de heer Kok met de uitkomst van
een tussentijdse, onafhankelijke evaluatie. In dit rapport worden de oorzaken
beschreven van de tegenvallende resultaten en aanbevelingen gedaan ter verbetering
van de uitvoering van de Lissabonstrategie. In november heeft de heer Kok
het rapport gepresenteerd aan de Commissie, Sociale Top en Europese Raad.
Het rapport van de HLG is eveneens besproken in een aantal vakraden.De regeringsleiders hebben op basis van het Kok-rapport informeel gediscussieerd
over sociaal-economische hervormingen en het behoud van publieke steun. Het
rapport zal richting geven aan de besprekingen die de EU lidstaten zullen
houden tijdens de evaluatie van de Lissabonstrategie begin 2005.Het rapport concludeert dat de focus op groei en werkgelegenheid moet
worden teruggebracht in de Lissabon-strategie. Conform de conclusies van de
Europese Raad van maart 2000 moet de EU er voor zorgen dat door een hogere
groei en meer en betere werkgelegenheid, sociale cohesie en duurzaamheid worden
gewaarborgd. Tegelijkertijd kunnen sociale cohesie en eco-efficiëntie
bijdragen aan groei en werkgelegenheid.Een belangrijk deel van de beleidsterreinen van de Lissabon-agenda bevinden
zich in het domein van de Raad voor Concurrentievermogen. Het Nederlands voorzitterschap
heeft geïnvesteerd in het verbeteren van het functioneren van deze Raadsformatie,
door het versterken van de teamspirit en het stroomlijnen van de agenda.Kwaliteit van regelgeving en administratieve lastenverminderingVerbetering van de kwaliteit van regelgeving en met name vermindering
van de administratieve lastendruk voor bedrijven was één van
de accenten van het Nederlands voorzitterschap. De volgende actiepunten stonden
daarbij centraal: verbetering van de huidige impact assessments, ontwikkeling van een Europese methodologie voor het meten van administratieve
lasten voor bedrijven en vereenvoudiging van bestaande EU-regelgeving.De Commissie heeft recent een nieuwe aanpak voor het uitvoeren van de
effectbeoordelingen van nieuwe voorstellen (de zogenaamde impact assessments) gepresenteerd. Daarbij wordt rekening gehouden
met de voorstellen uit de Raad om de concurrentiekracht-dimensie te versterken.
Ook zullen bij nieuwe voorstellen de gevolgen voor de administratieve lastendruk
voor het bedrijfsleven beter in beeld worden gebracht. Ten aanzien van de
Europese meetmethode is overeenstemming bereikt over de noodzaak om een gemeenschappelijke
methodologie te ontwikkelen om de administratieve lastendruk voor het bedrijfsleven
in kaart te brengen. Afgesproken is om een aantal concrete proefprojecten
te starten, waarvan de uitkomst de basis zal zijn voor deze gemeenschappelijke
Europese methodologie. Die methodologie zal overigens sterk lijken op het
Nederlandse Standaard Kostenmodel, dat inmiddels ook in een aantal lidstaten
wordt toegepast, zodat onderlinge vergelijking mogelijk wordt. De Europese
meetmethodologie zal in de loop van 2005 worden geïmplementeerd op zowel
Europese impact assessments als vereenvoudiging van bestaande regels. De inkomende Luxemburgse en Britse voorzitterschappen
hebben aangegeven inspanningen op dit vlak te zullen continueren.Tot slot heeft Nederland het voorzitterschap aangegrepen om het onderwerp
vereenvoudiging van bestaande wetgeving te agenderen. Zo heeft in oktober
een conferentie plaatsgevonden waarbij in brede zin aandacht is besteed aan
het verbeteren van de kwaliteit voor Europese wetgeving, met speciale aandacht
voor het op Europees niveau verminderen van de administratieve lasten. Voortbouwend
op onder andere de uitkomsten van deze conferentie heeft de Raad aan de hand
van suggesties van lidstaten een short-list van
vijftien stukken Europese regelgeving vastgesteld, die met prioriteit voor
vereenvoudiging in aanmerking komen. De Raad heeft zich voorgenomen dit Iers-Nederlandse
initiatief periodiek te herhalen, en de komende Luxemburgse en Britse voorzitterschappen
hebben aangegeven dit al meteen in 2005 te willen doen.Tijdens de Ecofin Raad van 7 december jl. hebben Ierland, Nederland,
Luxemburg, het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk en Finland een hernieuwde Joint Statement on Regulatory Reform ondertekend, waarin
een gezamenlijk Europees actieplan (2004–2006) wordt voorgesteld gericht
op verbetering van EU-regelgeving en administratieve lastenreductie. In vervolg
op bovengenoemde conferentie wordt in januari een bijeenkomst georganiseerd
met de juridische diensten van de Europese instellingen, welke tot doel heeft
om binnen deze instellingen het belang te benadrukken dat bij voorgenomen
wetgeving de effecten voor burgers en het bedrijfsleven als ook de uitvoerbaarheid
en handhaafbaarheid ervan en het zoeken naar mogelijke alternatieven worden
bezien.Coördinatie van het macro-economisch beleidTegen de achtergrond van een zich langzaam herstellende Europese economie
heeft het Nederlands voorzitterschap zich ingezet voor handhaving van de macro-economische
stabiliteit en verdere structurele hervorming van de product-, kapitaal- en
arbeidsmarkten. Het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) nam in dit kader een
prominente plaats in op de agenda. De Ecofin Raad heeft uitgangspunten geformuleerd
voor de discussie over mogelijke aanpassingen in het SGP. Vervolgens heeft
de Raad het EFC opdracht gegeven deze uitgangspunten uit te werken in concrete
voorstellen teneinde onder Luxemburgs voorzitterschap consensus te bereiken.Tijdens het Nederlands voorzitterschap zijn nieuwe werkmethoden voor de
Eurogroep geformuleerd, met het oog op een betere coördinatie van kwesties
die een gemeenschappelijke aanpak vergen (zoals vergrijzing, hervorming gezondheidszorg).
Ministers hebben o.a. besloten tot het instellen van een vast voorzitterschap
van de Eurogroep voor twee jaar en benoemden de Luxemburgse premier Juncker
tot eerste voorzitter.Onder Nederlands voorzitterschap zijn de nieuwe lidstaten opgenomen in
het proces van multilateraal beleidstoezicht. De eerste convergentieprogramma's
van deze landen zijn behandeld. Tegelijkertijd zijn zes nieuwe lidstaten in
de buitensporig-tekortprocedure terechtgekomen. Een drietal nieuwe lidstaten
(Estland, Litouwen, Slovenië) is inmiddels toegetreden tot het Europees
wisselkoers-mechanisme (ERM-II), waarmee de nationale valuta van deze lidstaten
gekoppeld zijn aan de euro.Financiële dienstenIn het kader van de implementatie van het Actieplan Financiële Diensten
heeft de Raad (Ecofin) tijdens het Nederlands voorzitterschap een akkoord
bereikt over de richtlijn kapitaalvereisten voor kredietinstellingen, de derde
richtlijn witwassen en de achtste vennootschapsrichtlijn (toezicht op accountants). Deze drie richtlijnen zullen nu door het EP behandeld
worden. Ook is uit een evaluatie tijdens het Nederlands voorzitterschap gebleken
dat de zogenoemde «Lamfalussy-structuur» (met betrekking tot financieel
sectortoezicht) succesvol is en ook kan worden toegepast op de bank- en verzekeringssector
in de EU.BelastingkwestiesOnder Nederlands voorzitterschap zijn op het gebied van de directe belastingen
de nog openstaande punten met betrekking tot de richtlijn spaartegoeden afgerond.
Tevens is een politiek akkoord bereikt over de fusierichtlijn (over gemeenschappelijke
fiscale regelingen voor fusies, splitsingen, inbreng van activa en aandelenruil
met betrekking tot vennootschappen uit verschillende lidstaten). Na vertaling
in alle talen kan deze richtlijn formeel worden aangenomen en gepubliceerd.
Daarnaast zijn de nieuwe lidstaten aangesloten bij het «Arbitrageverdrag»
(ter voorkoming van dubbele belastingen) en is de bij dat Verdrag behorende
Gedragscode aangenomen. Tot slot is het werkprogramma voor het EU Transfer Pricing Forum vastgesteld voor de periode 2004–2006.
Op het gebied van de indirecte belastingen is de nadruk gelegd op een aantal
voorstellen die onder meer een bijdrage leveren aan het terugdringen van de
administratieve lasten voor het bedrijfsleven. Zo zijn grote vorderingen gemaakt
met het richtlijn voorstel over de herziening van de plaats van dienst in
de BTW. Daarnaast heeft het Nederlands voorzitterschap het richtlijnvoorstel
voor één loket voor de BTW op de agenda gezet. Met betrekking
tot de besprekingen over het richtlijnvoorstel voor de verlaagde BTW-tarieven
is bereikt dat de volgende voorzitters van de Europese Unie, Luxemburg en
het Verenigd Koninkrijk, begin 2005 een gezamenlijk werkprogramma zullen presenteren.
Voorts heeft de Raad een verordening vastgesteld op het gebied van de administratieve
samenwerking op het gebied van de accijnzen. Kern daarvan is dat er één
gemoderniseerd juridisch kader geldt voor de uitwisseling van informatie tussen
belastingadministraties van de lidstaten vanaf 1 juli 2005.DouaneIn de eerste pijler is op douane-gebied een politiek akkoord bereikt over
een verordening inzake douanecontroles op het vervoer over de buitengrenzen
van de Europese Gemeenschap van geld en geldswaardige middelen met een waarde
van € 10 000 of meer. De verordening gaat nu terug naar het
EP voor de 2e lezing (waar overigens geen problemen meer te verwachten
zijn). Afgerond is een verordening die de controles op de internationale handel
in drugsprecursoren aanscherpt. Op het gebied van de douanesamenwerking (derde
pijler) is onder meer overeenstemming bereikt over een gezamenlijke aanpak
van risico-analyse en het instellen van een permanent coördinatiecentrum
voor gezamenlijke douaneoperaties. Ook ten aanzien van de rol van de douane
bij bestrijding van terrorisme en bij een geïntegreerd beheer van de
buitengrenzen werd vooruitgang geboekt.DienstenIn de Raad voor Concurrentievermogen is een eerste oriënterend debat
gevoerd over de kaderrichtlijn Diensten. Er is gesproken over het «land-van-oorsprong»
beginsel, administratieve vereenvoudiging (instelling van één-loket
voor afwikkeling van procedures) en administratieve samenwerking tussen de
lidstaten (verbetering informatie-uitwisseling tussen lidstaten). In de voorzitterschapsconclusies
is neergelegd dat deze richtlijn van groot belang is voor de uitvoering van
de Lissabon-afspraken. Lidstaten ondersteunen het «land-van-oorsprong»
beginsel als essentieel elementin de dienstenrichtlijn. De precieze
reikwijdte van dit beginsel dient nog nader te worden bezien. Met het oog
op een goede werking van de interne markt en een goede werking van het «land-van-oorsprong»
beginsel steunen Lidstaten de belangrijke elementen van administratieve samenwerking
en administratieve vereenvoudiging in de dienstenrichtlijn.GemeenschapsoctrooiNadat het in juni niet mogelijk bleek een akkoord te bereiken over het
gemeenschapsoctrooi heeft het Nederlands voorzitterschap op basis van informele
bilaterale sonderingen moeten vaststellen dat de posities van de blokkerende
lidstaten ongewijzigd zijn. Het voorzitterschap heeft daarom afgezien van
formele agendering van dit onderwerp.ImplementatieHet Nederlands voorzitterschap heeft het belang van tijdige omzetting
van EG-richtlijnen geagendeerd. Gesproken is over maatregelen die lidstaten
kunnen nemen om hun eigen implementatietekorten terug te dringen. Hierbij
zijn lidstaten uitgenodigd te putten uit de best practices, die recentelijk door de Commissie zijn gepubliceerd («Aanbeveling
over de omzetting in nationaal recht van interne markt richtlijnen»).Vennootschapsrecht en corporate governanceDe Raad bereikte een politiek akkoord over de richtlijn grensoverschrijdende
fusies. De richtlijn ligt nu voor eerste lezing bij het Europees Parlement.
Deze richtlijn maakt herstructurering van internationale concerns en grensoverschrijdende
samenwerking tussen middelgrote en kleine ondernemingen eenvoudiger. Ook is
een regeling opgenomen in verband met de medezeggenschap van werknemers van
bij fusies betrokken vennootschappen. De kwestie van medezeggenschap was een
belangrijk discussiepunt tijdens de onderhandelingen.Verder is tijdens het Nederlands voorzitterschap het EuropeesCorporate Governance Forum ingesteld, dat de convergentie van de
nationale corporate governance codes moet bevorderen
en best practices moet uitwisselen.ConsumentenbeleidOnder Iers voorzitterschap werd al tussen de Raad en het EP een akkoord
bereikt over de verordening inzake administratieve samenwerking op het terrein
van consumentenrecht. In iedere lidstaat zal niet alleen een nationale consumententoezichthouder
voor grensoverschrijdende inbreuken gaan functioneren maar ook zullen de publieke
toezichthouders gaan samenwerken. Onder Nederlands voorzitterschap is gewerkt
aan de juridische en linguïstische afronding van deze verordening. Over
de richtlijn oneerlijke handelspraktijken werd ook onder Iers voorzitterschap
een politiek akkoord bereikt. Onder Nederlands voorzitterschap stelde de Raad
op 15 november jl. een Gemeenschappelijke Positie vast ten behoeve van
de 2e lezing in het EP. Daarna heeft het voorzitterschap zich ingezet
voor een snel en constructief overleg met het EP. Naar verwachting kan de
richtlijn onder Luxemburgs voorzitterschap worden aanvaard. Het voorstel inzake
verkoopbevorderende activiteiten (sales promotions)
bleek tijdens het Nederlands voorzitterschap niet rijp voor een akkoord. De
verordening heeft tot doel grensoverschrijdende verkoopbevordering middels
kortingsacties, waardebonnen, spelletjes en geschenken (en de reclame daarvoor)
eenvoudiger te maken. Een aantal landen gaf te kennen zich niet te kunnen
vinden in het compromisvoorstel en dan met name op het punt van wederzijdse
erkenning.Europees industriebeleidIn september heeft de Raad voor Concurrentievermogen prioriteiten vastgesteld
voor het Europese industriebeleid. De Commissie wordt in dat verband o.a.
opgeroepen haar werkzaamheden voort te zetten met betrekking tot het analyseren
van het concurrentievermogen in sectoren. Een concreet voorbeeld hiervan vormen
de conclusies die de Raad aannam over de toekomst van de textielsector. De
Raad voor Concurrentievermogen presenteerde in november een rapport over de
impact van regelgeving op de Europese automobielindustrie. De Commissie zal
opvolging geven aan dit initiatief door het instellen van een High Level Group voor de automobielindustrie die het concurrentievermogen
in deze sector nader zal analyseren.MachinerichtlijnTijdens het Nederlands voorzitterschap is een politiek akkoord bereikt
over de herziening van de Machinerichtlijn. Deze richtlijn regelt de vrije
handel binnen de EG voor machines. Met deze herziening worden o.a. een aantal
technische voorschriften verduidelijkt en geharmoniseerd, die de vrije handel
in machines voordien belemmerden.NormalisatieNaar aanleiding van een Mededeling van de Commissie heeft de Raad geconcludeerd
dat verdere toepassing van Europese normalisatie in sectoren zoals ICT, diensten,
transport en consumentenbeleid en milieu van groot belang is. De Commissie
heeft toegezegd een actieplan op te zullen stellen voor de verdere implementatie
van de aanbevelingen.Onderzoek, kennis, innovatie en onderwijsOnder Nederlands voorzitterschap is het Commissie-voorstel voor een geïntegreerd
onderwijsprogramma voor de periode 2007–20131
inhoudelijk besproken, waarbij nadruk is gelegd op thema's als burgerschap,
ondersteuning van de kwaliteit van mobiliteit (naast kwantiteit) en het leren
van vreemde talen In relatie tot mobiliteit heeft de Commissie toegezegd een
studie te zullen laten verrichten naar de juridische aspecten van«meeneembaarheid»
van studiefinanciering. In antwoord op het verzoek van de Europese Raad van
maart 2003 heeft de Onderwijsraad de rapportage «onderwijs en burgerschap»
vastgesteld. Hierin zijn uitgangspunten benoemd voor versterkte Europese samenwerking
om de bijdrage van onderwijs aan actief burgerschap te bevorderen.Het Communiqué van Maastricht, aanvaard op de ministeriële
conferentie over beroepsonderwijs, creëert een basis voor concrete samenwerking
tussen instellingen voor beroepsonderwijs in de Europese landen. De behandeling
van Europass, het gemeenschappelijke kader voor kwalificaties en competenties
op het gebied van onderwijs in Europa is onder het Nederlands voorzitterschap
voltooid met de formele ondertekening door de voorzitters van het Europees
Parlement en de Raad. Met Europass is het eenvoudiger voor een bezitter van
bepaalde kwalificaties en competenties een opleiding te volgen, dan wel deel
te nemen aan de arbeidsmarkt in een andere lidstaat.Onderzoek en innovatieDe Raad hield een debat over de toekomstige Europese ondersteuning van
onderzoek, ter voorbereiding op het begin 2005 uit te brengen Commissievoorstel
voor het Zevende Kaderprogramma. De Raad nam conclusies aan over
de evaluatie van nieuwe instrumenten in het lopende kaderprogramma en spoorde
de Commissie aan zorg te dragen voor goede continuïteit, een goede balans
en een betere praktische werking van de instrumenten van het Kaderprogramma.In de Raad is eveneens gedebatteerd over de toekomst van het Europees
onderzoeks- en technologiebeleid. De resulterende voorzitterschapsconclusies
vormen een goede uitgangsbasis voor het voorstel voor het Zevende Kaderprogramma.
De Commissie zal zich bij het opstellen daarvan daarom concentreren op zes
hoofddoelstellingen:– Europese samenwerkingsprojecten;– lanceren van Europese technologische initiatieven;– stimuleren van fundamenteel onderzoek;– Europa aantrekkelijker maken voor de beste onderzoekers;– ontwikkelen van onderzoeksinfrastructuren van Europees belang;– versterking van de coördinatie van nationale onderzoeksprogramma's.De Raad riep verder op aandacht te besteden aan de rol van het midden-
en kleinbedrijf en innovatie, als ook het onderzoeken van een zogenaamd bottom-up programma voor het MKB. De nieuwe Commissie
zal hoge politieke prioriteit geven aan het onderzoeks- en technologiebeleid.
Om verder impuls aan de Lissabonstrategie te geven heeft Commissaris Potoçnik
ideeën gepresenteerd voor het opstellen van een Kennispact («Knowledge Pact for Growth»), dat investeringen in
kennis en onderzoek beoogt te stimuleren.RuimtevaartbeleidOp 25 november vond de eerste bijeenkomst plaats van de «Space Council». De Kamer zal separaat geïnformeerd
worden over de uitkomsten van deze eerste bijeenkomst middels de binnenkort
te verwachten «Statusrapportage Ruimtevaart».NanotechnologieDe Raad heeft een akkoord bereikt over de wenselijkheid van een Europese
strategie voor nanotechnologie. De Raad onderschrijft dat een excellente kennisbasis
en een goede vertaling naar industriële toepassing essentieel is. De
Commissie is gevraagd begin 2005 een actieplan voor nanotechnologie uit te
brengen.ITEROnder leiding van het Nederlands voorzitterschap zijn de onderhandelingen
inzake de vestigingsplaats van het ITER-project (International
Thermonuclear Experimental Reactor) hervat. De Raad heeft het onderhandelingsmandaat
van de Commissie aangepast met meer armslag. Zij kan thans Japan een «privileged partnership» aanbieden om tot een akkoord
te komen over vestiging van ITER in Cadarache, Frankrijk.De samenwerking blijft daarbij op basis van de zes partijen: de EU, Rusland,
China, Japan, VS en Zuid-Korea. De Raad heeft de Commissie verzocht andere
elementen dan de constructie van ITER in enge zin in de onderhandelingen te
betrekken, met als doel vestiging in Cadarache te realiseren (broader approach).Maatschappelijk verantwoord ondernemenHet Nederlands voorzitterschap organiseerde een conferentie over Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen (MVO), waar vertegenwoordigers van het
bedrijfsleven, NGO's, onderwijsinstituten, jeugd en de overheidssector aan
deelnamen. De conferentie werd georganiseerd na het uitkomen van het eindrapport
van het Brusselse Multistakeholder Forum voor MVO. Geconcludeerd werd dat
MVO bevorderlijk is voor innovatie en bijdraagt aan de concurrentiekracht
van de economie waardoor invulling wordt gegeven aan de duurzaamheidsdimensie
van de Lissabonstrategie. De conclusies van de conferentie zijn door het Nederlands
voorzitterschap ingebracht in de discussie over het toekomstig MVO-beleid
van de Commissie. Resultaten zijn besproken in de Raad voor Concurrentievermogen
en worden ingebracht in andere relevante Raden.Telecommunicatie en de informatiemaatschappijOnder Nederlands voorzitterschap zijn aandachtspunten geïdentificeerd
t.a.v. de bijdrage van de ICT-sector aan de Lissabondoelstelling (resolutie
«looking into the future of ICT»).
Met het oog op het aflopen van het huidige e-Europe
actieplan in 2005 heeft de Raad eveneens gedebatteerd over de prioritaire
ICT-onderwerpen voor dit nieuwe actieplan. In dit verband werd met name standaardisatie,
ontwikkeling van content en «ICT-skills for all»
genoemd.Ter voorbereiding van de World Summit of the Information
Society eind 2005 in Tunis is door de Raad een aantal hoofdpunten
op het gebied van de informatiemaatschappij vastgelegd. Besloten is dat voorrang
moet worden gegeven aan implementatie van de beginselverklaring en het actieplan,
met name het opstellen van een goed regelgevend kader, een coherente eStrategie
en de bevordering van belangrijke toepassingen in verschillende sectoren (eHealth, eEducation, eGovernment en eBusiness).Verder is een politiek akkoord bereikt over Safer Internet
Plus, het meerjarenprogramma (2005–2008) ter bevordering van
een veiliger gebruik van het internet en nieuwe on-line technologieën. Het totaalbudget bedraagt € 45 miljoen.
Het Safer Internet Plus programma is vooral bedoeld
is om ouders, leerkrachten en kinderen bewuster te maken van de gevaren van
het internet. Over het probleem van «spam»
werd door de Raad geconcludeerd dat het opstellen van regels tegen «spam» en de wijze van handhaving daarvan geharmoniseerd
moeten worden, en dat campagnes voor bewustwording over «spam» bij gebruikers gestart moeten worden.EnergieTijdens het Nederlands voorzitterschap is aandacht besteed aan waarborging
van voorzieningszekerheid en leveringszekerheid van elektriciteit in Europa
op de (middel)lange termijn in een geliberaliseerde energiemarkt. De Raad
heeft een stap voorwaarts gezet door overeenstemming te bereiken t.a.v. de
richtlijn Voorzieningszekerheid voor Elektriciteit en Investeringen in Infrastructuur.
Daarnaast is in dit verband prioriteit gegeven aan de EU – Rusland energiedialoog.
Tijdens de Industriële Round Table voorafgaand
aan de EU-Rusland Top is op dit punt goede voortgang geboekt. De prioriteiten
voor de komende jaren zijn helder verwoord (energie-efficiency, investeringen,
infrastructuur en energiehandel).De ontwikkeling van hernieuwbare energie was één van de
prioriteiten tijdens het voorzitterschap. Voortbouwend op de Mededeling van
de Commissie inzake het aandeel hernieuwbare energie, de Duurzame Energie
Conferentie in Bonn en de EU-workshop «wind-op-zee», heeft de
Raad steun uitgesproken voor de ontwikkeling van duurzame energie.De Raad heeft gedebatteerd over de richtlijn inzake energie-efficiëntie
bij het eindgebruik en energiediensten. De richtlijn past goed binnen het
kader van de Lissabonstrategie en heeft tot doel de energie-efficiëntie
bij eindverbruikers te verhogen door het bevorderen van de markt voor energiediensten
en het bevorderen van energie-efficiëntie in het algemeen. Het voorzitterschap
concludeerde dat de lidstaten het algemene doel van de richtlijn onderschrijven
en het eens zijn over energie-efficiëntie als prioriteit. Een groot aantal
lidstaten blijkt een voorkeur te hebben voor indicatieve nationale doelstellingen.Chemische stoffen (REACH)Het voorzitterschap heeft met prioriteit de bespreking ter hand genomen
van de verordening over chemische stoffen, die een enkel geïntegreerd
systeem initieert voor Registratie, Evaluatie, beperkende maatregelen en Autorisatie
(verlening van vergunningen). Er is procesmatige en inhoudelijke voortgang
geboekt over het belangrijkste deel van de toekomstige structuur van het REACH
pakket, te weten: de titels inzake de reikwijdte, de registratiefase en de
uitwisseling van gegevens, alsmede de daarmee nauw verweven annexen inzake
de eisen die gesteld worden aan de gegevens die bij registratie van een stof
moeten worden opgegeven.Tijdens een door het voorzitterschap georganiseerde workshop over REACH
Impact Assessments werd geconcludeerd dat de kosten en administratieve lasten
van REACH moeten worden beperkt, m.n. voor het MKB, zonder afbreuk te doen
aan de milieu- en gezondheidsambities van REACH. De Raad besloot tot verder
onderzoek naar het voorstel voor verplichte gezamenlijke indiening van één
«core data set» per stof alsook het verplicht delen van informatie
die moet worden opgegeven bij de registratie van stoffen. Dit is de kern van
het voorstel «één stof, één registratie»
van het VK en Hongarije, ter beperking van administratieve lasten. De Raad
bevestigde het belang van voldoende informatie over laag volume stoffen en
benadrukte tevens aandacht te hebben voor de balans tussen de kosten van additionele
informatievereisten voor deze stoffen en de baten ervan voor gezondheid en
milieu.MilieuHet voorzitterschap heeft tijdens de Informele Milieuraad het thema: «Clean, Clever, Competitive» geagendeerd. De bredere
toepassing van eco-efficiënte innovaties kan een positieve bijdrage leveren
aan de versterking van de concurrentiekracht van de Europese lidstaten en
tegelijkertijd bijdragen aan milieudoelen, zoals het klimaatprobleem. In Europees
verband is het een speerpunt van het Kabinet om in brede zin de concurrerende
marktperspectieven van eco-efficiënte innovaties te verbeteren. Die erkenning
heeft breed ingang gevonden, ondermeer in het rapport Kok.Deze erkenning heeft geleid tot conclusies van de Milieuraad waarin wordt
opgeroepen om, samen met het bedrijfsleven de marktkansen van eco-efficiënte
innovaties te verbeteren door de inzet van meerdere instrumenten waaronder
de afschaffing van milieuschadelijke subsidies, de vergroening van de overheidsaanbestedingen
en het verbeteren van de beschikbaarheid van risico-kapitaal voor met name
het MKB. De dialoog met het bedrijfsleven over de benutting van de kansen
van eco-efficiënte innovaties is aan het eind van het Nederlands voorzitterschap
tijdens de Milieuraad van december symbolisch gestart.Het Nederlands voorzitterschap agendeerde «Duurzaam Wegtransport»
voor de milieuraad, waarbij het belang en de noodzaak van snelle besluiten
over schoner, stiller en zuiniger wegverkeer werd onderstreept. Diverse
maatregelen werden hiervoor genoemd, waaronder Euro-5 en 6 normen om het niveau
van NOx-emissies terug te brengen, stimuleren van gebruik van roetfilters
en aanscherping van geluidsnormen.De Milieuraad heeft politieke akkoorden bereikt over het beheer van mijnafval
ter voorkoming van milieurampen, over de beperking van uitstoot van gefluorideerde
broeikasgassen, over de toetreding van de EU tot de Aarhus Conventie (toegang
van het publiek tot informatie over milieuzaken) alsmede over wetgeving inzake
recycling van batterijen.De belangrijkste ontwikkeling op het gebied van klimaatbeleid is de mede
door Europese inspanningen tot stand gekomen ratificatie door Rusland van
het Kyoto-protocol, waardoor het Protocol in werking zal treden medio februari
2005. Tijdens de 10e Bijeenkomst van Partijen van het VN-Klimaatverdrag (CoP
10) heeft de EU zich sterk gemaakt voor het starten van informele besprekingen
over een mondiaal klimaatregime na 2012. Het maximaal haalbare resultaat bleek
de afspraak te zijn dat in 2005 onder de paraplu van het Klimaatverdrag en
het Kyoto-protocol een seminar zal worden gehouden waar ook over toekomstig
klimaatbeleid wordt gesproken.Nederland heeft als EU-voorzitter een zichtbare rol gespeeld bij verschillende
internationale conferenties, zoals bij de conferenties over verantwoorde omgang
met gevaarlijke chemicaliën. Hierbij is met name de eerste Bijeenkomst
van Partijen van het in 2004 in werking getreden Verdrag van Rotterdam het
vermelden waard, vanwege het belang voor de ontwikkeling van het internationaal
chemicaliënbeleid. Maar ook de 13e Bijeenkomst van Partijen bij het CITES-verdrag
over handel in bedreigde dier- en plantensoorten was belangrijk, omdat daar
enerzijds maatregelen zijn genomen om bedreigde soorten te beschermen, en
anderzijds handelsmogelijkheden zijn verruimd voor soorten die weer op zodanige
grote schaal in het wild voorkomen dat duurzame handel kan bijdragen aan armoedebestrijding.Landbouw en voedselveiligheidDe maatschappelijke positie van de landbouw en de vermindering van de
administratieve lastendruk stonden als centrale thema's op de landbouw- en
visserijagenda van het Nederlands voorzitterschap. Zo stond tijdens de succesvolle
informele Landbouwraad het thema publiek-private verantwoordelijkheidsverdeling
centraal. Hieruit kwam naar voren dat veel lidstaten in principe een heroverweging
in verdeling van taken tussen markt en overheid wenselijk achten. Volgens
de Raad is voedselveiligheid een publieke verantwoordelijkheid die niet aan
het bedrijfsleven kan worden overgelaten. Meer interactie met het bedrijfsleven
kan een efficiëntere controle op voedselveiligheid mogelijk maken, terwijl de controle op voedselkwaliteit meer dan nu aan private organisaties kan worden overgelaten.
Daarnaast werden op een informele conferentie van de zogenaamde «betaalorganen»
de uitvoerings- en administratieve lasten die voortvloeien uit de hervorming
van het landbouwbeleid uitgebreid besproken. Een van de conclusies was dat
de kosten van uitvoering en administratieve lasten voortaan beter in beeld
moeten worden gebracht bij nieuwe Commissievoorstellen. Verder is tijdens
een conferentie over maatschappelijk verantwoorde dierziektenbestrijding gesproken
over verbreding van het maatschappelijk draagvlak en de toekomstige wijze
van bekostiging.Behalve bovenstaande strategische hoofdlijnen heeft het Nederlands voorzitterschap
met succes gewerkt aan een betere samenwerking tussen de lidstaten op het
gebied van de agendering van onderzoek. Er is een lijst opgesteld met onderwerpen
op landbouw-en visserijterrein die daarvoor in aanmerking komen.
Voorts is in informele setting ingegaan op de voor de Europese landbouw relevante
mondiale ontwikkelingen die bepalend zijn voor de vraag in hoeverre de Europese
landbouw in de toekomst concurrerend kan blijven.Op wetgevingsgebied heeft Nederland de basis gelegd voor de nieuwe regelgeving
voor plattelandsontwikkeling die naar verwachting onder Luxemburgs voorzitterschap
kan worden afgerond. In het kader van de Financiële Perspectieven voor
de periode 2007–2013 is een oriënterend debat gevoerd over het
nieuwe plattelandsontwikkelingsfonds en daarmee samenhangend over het voorstel
van de financiering van het GLB.Ook is begonnen met de discussie over de hervormingen van de marktordening
suiker.Voorts nam de Raad conclusies aan over een Europees actieplan om het marktaandeel
van biologische landbouw en biologisch voedsel te vergroten.Het Nederlands voorzitterschap heeft met succes het dossier «dierenwelzijn
tijdens transport» afgerond, waarbij een aanzienlijke aanscherping van
het controle en handhavingssbeleid is bereikt. Op veterinair terrein tekende
Nederland als EU voorzitter samen met de Commissie een veterinair memorandum
met de Russische Federatie, waarmee een dreigende sluiting van de Russische
grenzen voor dierlijke producten uit de EU werd voorkomen.Ondanks eerdere verwachtingen is de Commissie tijdens het Nederlands voorzitterschap
helaas niet meer gekomen met een voorstel over welzijnsmaatregelen voor vleeskuikens.
Hetzelfde geldt voor een voorstel voor de herziening van de regels voor aviaire
influenza. Wel is onder Nederlands voorzitterschap de Verordening Diervoederhygiëne
definitief vastgesteld.De «residuverordening» – die maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen
in plantaardige en dierlijke producten vaststelt – is een belangrijk
co-decisiedossier dat onder Nederlands voorzitterschap is afgerond. Hierdoor
is de internationale handel in plantaardige producten geharmoniseerd en tevens
een aanzienlijke reductie van administratieve lasten bereikt.Tot slot heeft het voorzitterschap een eerste stap gezet om met de Russische
Federatie te komen tot een uniform communautair exportcertificaat op fytosanitair
terrein.VisserijIn het licht van de implementatie van het in 2002 hervormde visserijbeleid
is voortgang gemaakt met twee meerjarige herstelplannen voor bestanden die
er slecht voorstaan en met de oprichting van het Europese Controleagentschap
voor Visserij. Op Nederlands initiatief heeft een aantal lidstaten aan de
Noordzee een verklaring ondertekend over de afstemming van controlepraktijk
en -intensiteit. Voorts is een besluit genomen tot beperking van bodemberoerende
visserij in gebieden met koudwaterriffen, zijn de oriëntatieprijzen voor
visserijproducten vastgesteld en is wetgeving aangepast voor de integratie
van nieuwe lidstaten in het GVB. Ook is een Commissiemededeling over administratieve
lastendruk en vereenvoudiging van regelgeving aan de Raad voorgelegd. Op extern
vlak zijn conclusies aangenomen over partnerschapsakkoorden, waardoor coherentie
en duurzaamheidsaspecten meer tot hun recht moeten komen in visserijakkoorden.
Eind december heeft de Raad TACs en quota voor de visserij vastgesteld. Nederland
heeft veel nadruk gelegd op de tijdige voorbereiding van deze complexe onderhandelingen.
Daardoor is succesvolle afronding van de onderhandelingen mogelijk gebleken
over de vangsthoeveelheden voor zowel de normale als diepzeebestanden,
inspanningsbeperking en gebiedsgericht beleid ten behoeve van het bestandsbeheer.NatuurDe Raad boekte aanzienlijke vooruitgang op de uitvoering van het FLEGT
Actieplan (Forest Law Enforcement, Governance and Trade), in het bijzonder
t.a.v. de ontwerp-FLEGT verordening die het tegengaan van import van illegaal
hout regelt. Voorts zijn er verkennende gesprekken gestart met de belangrijkste
houtexporterende landen met het doel partnerschapovereenkomsten over een vergunningensysteem
voor legaal hout te sluiten.De tweedaagse Conferentie ter gelegenheid van het 25 jarig bestaan van
de Vogelrichtlijn heeft geresulteerd in de «Bergen op Zoom Conclusies»
die vervolgens aan de Milieuraad zijn gepresenteerd. Afgesproken is o.a. dat
in 2005 het netwerk van speciale beschermingszones op het land afgerond moet
zijn en dat in 2008 het netwerk op zee gereed is.WaterTijdens de informele Milieuraad is een debat gevoerd over een Europese
aanpak voor bescherming tegen hoog water en tijdens de Milieuraad zijn hierover
raadsconclusies aangenomen. Dit heeft geresulteerd in een toezegging van de
Commissie medio 2005 met een voorstel te komen voor een Europees Actieprogramma
voor Hoog Water Bescherming. De milieuministers hebben d.m.v. Raadsconclusies
die zijn gebaseerd op de uitkomsten van de tweede Stakeholders Conferentie
over de Europese Mariene Strategie (Rotterdam) steun uitgesproken voor het
initiatief van de Commissie om te komen tot een Thematische Strategie voor
bescherming, behoud en het duurzaam gebruik van het Europese Zeemilieu. Deze
strategie valt binnen het kader van het 6e Milieu Actie Programma.Ruimtelijke ordening en stedelijke ontwikkelingTijdens de informele bijeenkomst van ministers van Ruimtelijke Ordening
werd besloten tot aanvaarding van de «Ruimtelijke Agenda Rotterdam»,
die moet leiden tot een evenwichtig en duurzame ruimtelijke ontwikkeling van
Europa. In dat kader spraken ministers af tot 2007 hun agenda te focussen
op territoriale cohesie. Dit moet uitmonden in een synthese rapport dat inzicht
kan verschaffen in de «territoriale staat van de Unie». Het eerste
concept van dit synthese document zal worden gepresenteerd tijdens het Luxemburgs
voorzitterschap.Tijdens de informele ministeriële conferentie over stedelijk beleid
werd over een politieke agenda 2005–2006 voor versterking van stedelijk
beleid in de lidstaten overeenstemming bereikt. Ministers spraken af zich
te richten op de beleidsinspanningen van de lidstaten, de samenwerking tussen
de lidstaten en de stedelijke dimensie in het Europese beleid. De belangrijkste
thema's hierin zijn steden als motoren van economische groei en als plaats
waar sociale insluiting gerealiseerd moet worden. Ook hebben ministers het
startschot gegeven voor een proefproject voor het opzetten van een Europees
kennisnetwerk. Het Luxemburgs voorzitterschap zal naast al genoemde activiteiten
deze politieke agenda verder uitwerken door de ontwikkeling van een actieplan
voor stedelijk beleid en het bevorderen van de discussie over de stedelijke
dimensie in het Lissabon en Göteborg proces.VervoerGoede resultaten zijn geboekt op wetgevend terrein. Tijdens de twee formele Transportraden werd in eerste lezing overeenstemming bereikt
over River Information Services (algemene oriëntatie) en een politiek
akkoord over technische voorschriften voor de binnenvaart. Hierdoor wordt
een efficiënter gebruik van de binnenwateren mogelijk en wordt de concurrentiepositie
van deze milieuvriendelijke modaliteit versterkt. Ook is een algemene oriëntatie
aangenomen over een uniform Europees rijbewijs, waardoor internationale samenwerking
bij controle en handhaving wordt verbeterd en werd een politiek akkoord bereikt
over de invoering van de International Safety Management Code in de zeevaart.
De Transportraad heeft voorts akkoorden bereikt over een viertal maatregelen
die de werking van de interne markt voor vervoer zullen bevorderen: de wederzijdse
erkenning van de certificaten van treinmachinisten, de wederzijdse erkenning
van bewijzen van beroepsbekwaamheid van zeevarenden, een politiek akkoord
over de harmonisatie van de eisen gesteld aan luchtvaartbemanningen en een
besluit inzake de harmonisatie van de opleidingseisen en vergunningen van
luchtverkeersleiders. Op luchtvaartterrein verstrekte de Transportraad daarnaast
mandaten aan de Commissie voor onderhandelingen met Marokko en de Balkanlanden,
waarmee een impasse tussen Raad en Commissie doorbroken werd. Tenslotte heeft
de Transportraad besloten de bouwfase in te gaan van het Europese satelliet
navigatiesysteem Galileo, waarbij is vastgehouden aan de voorwaarde van 2/3
private financiering. Naast deze voortgang in de formele Transportraad heeft
het Nederlands voorzitterschap ook impulsen gegeven voor de toekomstige Europese
transportagenda. Tijdens een informele Transportraad in juli is een verkennend
debat gevoerd over de Europese strategie in de mondiale luchtvaartsector,
waarbij succesvol is geëxperimenteerd met vernieuwende werkvormen. Daarnaast
is een programma ter stimulering van de Europese kustvaart besproken, dat
in de komende jaren verder zal worden uitgewerkt. Hierbij staan administratieve
lastenverlichting en kwaliteitsverbetering centraal. Samen met de Italiaanse
minister van transport heeft de Minister van Verkeer en Waterstaat in oktober
in Verona een ministeriële conferentie over verkeersveiligheid voorgezeten,
waarbij afspraken zijn gemaakt over o.a. voertuigveiligheid, verkeersveilig
wegontwerp en samenwerking bij grensoverschrijdende verkeersovertredingen.Werkgelegenheid en sociaal beleidNederland heeft tijdens het voorzitterschap de grondslagen willen leggen
voor de nieuw op te stellen Sociale Beleidsagenda 2006–2010, waarvoor
de Commissie begin dit jaar een voorstel zal doen. Inzet daarbij is dat het
sociaal en werkgelegenheidsbeleid meer moet bijdragen aan het behalen van
de Lissabondoelstellingen. In het kader van het streven naar duurzame sociaal-economische
groei agendeerde het voorzitterschap de modernisering en houdbaarheid van
het sociaal beleid. Met het oog hierop heeft het voorzitterschap een aantal
conferenties en bijeenkomsten op verschillende niveaus georganiseerd. Aftrap
van dit proces was de informele Sociale Raad. Afronding vond plaats in de
Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van december. Deze besprak een voorzitterschapsdocument
waarin werd gefocust op 6 thema's, die samen de afkorting ACTION vormen. ACTION
verwijst naar de thema's 1) Activering 2) Commitment
3) Training 4) Insluiting 5) Organisatie van het werk en 6) non-discriminatie.
In dit acroniem vertolkt de term «Commitment»
de ambitie om de komende jaren de nadruk niet te leggen op het bedenken van
nieuwe doelstellingen maar juist op de uitvoering van de reeds gekozen doelen.
Er bestond algemene overeenstemming dat er tot op heden te weinig is gedaan
om de Lissabondoelstellingen op werkgelegenheid en sociaal terrein te realiseren.
De Raad was van mening dat de zes onderwerpen een goede basis kunnen zijn
voor een Lissabon-georiënteerde Sociale Beleidsagenda. Centrale vraag
daarbij is, welke instrumenten op Europees niveau hiervoor dienen
te worden ingezet. De Raad koos daarbij vooral voor versterking van de open
coördinatiemethode.Onder Nederlands voorzitterschap heeft de Raad een politiek akkoord bereikt
over de richtlijn gelijke behandeling m/v bij de toegang tot en de levering
van diensten (gelijke behandeling door verzekeringsmaatschappijen bij premies
en uitkeringen) en over de richtlijn optische straling ter bescherming van
werknemers tegen schadelijke straling. Het bleek niet mogelijk, overeenstemming
te bereiken over de richtlijn uitzendarbeid en de richtlijn arbeidstijden.
Hoewel op tal van technische punten voortgang werd geboekt, bleken op enkele
essentiële punten de meningen uiteen te lopen. Voor de richtlijn uitzendarbeid
ging het daarbij vooral om de reikwijdte van het beginsel van gelijke behandeling;
bij de richtlijn arbeidstrijden ging het om het al dan niet afbouwen van de
zogenaamde opt-out mogelijkheid.GezondheidHet voorzitterschap heeft aandacht besteed aan de relatie tussen gezondheid
en andere beleidsterreinen die invloed hebben op de gezondheid (zoals milieu
en landbouw). Zo is een conferentie inzake zoönosen georganiseerd over
hoe de gevaren van infectieziekten uit dierlijke bronnen te voorkomen dan
wel te beheersen zijn. De resultaten van deze conferentie zijn overgenomen
door de Raad. Vervolgens heeft het Nederlands voorzitterschap voortgang geboekt
op de dossiers voedings- en gezondheidsclaims, HIV/AIDS, kindergeneesmiddelen
en de open coördinatiemethode op het gebied van gezondheidszorg (patiëntenmobiliteit).
Daarnaast werd in het kader van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) onderhandeld
over de internationale gezondheidsregelingen IHR (infectieziekten). De onderhandelingen
zijn nog niet afgerond.Naast deze lopende dossiers heeft het voorzitterschap in het licht van
de «vergrijzing» de toekomst van de zorg geagendeerd op de informele
Raad. Gesproken is over hoe brede toegankelijkheid, financiële houdbaarheid,
goede kwaliteit en ruime keuzevrijheid in de zorg gegarandeerd kunnen blijven.
De Kamer zal in het voorjaar nader over de uitkomsten van de conferentie over
«Priority Medicines» worden bericht. De voorzitterschapsconclusies
van deze conferentie zijn aangeboden aan de Raad en de Commissie en beogen
een bijdrage te leveren aan het te formuleren Zevende Kaderprogramma.JeugdOp 14 juli heeft de Commissie haar voorstellen voor het programma
«Jeugd in actie» (2007–2013) gepresenteerd als opvolger
van huidige programma «Jeugd». Onder Nederlands voorzitterschap
heeft de Raad hierover gedebatteerd. De uitkomsten dienen als richtsnoer voor
verdere bespreking. In het kader van de uitwerking van het «Witboek
Jeugd» heeft de Raad twee resoluties aangenomen over gemeenschappelijke
doelstellingen voor «een beter begrip en kennis van jongeren»
en voor «vrijwilligersactiviteiten voor jongeren». De Raad heeft
tevens conclusies aangenomen over de tussentijdse evaluatie van het Jeugdprogramma.CultuurInspanningen van het voorzitterschap hebben zich m.n. gericht op de bevordering
van mobiliteit van kunstenaars, collecties en artistieke werken. In de Raad
werd een resolutie aangenomen over een werkprogramma Cultuur, waarin afspraken
zijn neergelegd over Europese samenwerking in 2005 en 2006 op het vlak van
cultuur. Overeenstemming werd bereikt over een mandaat voor de
Commissie om namens de gemeenschap te onderhandelen over de totstandkoming
van een UNESCO-conventie inzake culturele diversiteit. Eveneens kwam een herziening
tot stand van het Besluit inzake de Europese Culturele Hoofdstad. Het voorzitterschap
heeft zich voorts geprofileerd met het cultureel programma Thinking Forward.SportDe EU had 2004 uitgeroepen tot het jaar van de opvoeding door sport. Een
bijeenkomst van de sport-onderwijs trojka (sportministers van Ierland, Nederland,
Luxemburg en Eurocommissaris Figel) heeft geresulteerd in een verklaring over
de noodzaak om het thema «Opvoeding door Sport» ook na 2004 op
de agenda te houden. De rol van onderwijs en sport bij het aanleren van een
actieve en gezonde leefstijl, het leren omgaan met regels en het aanleren
van sociale vaardigheden en het actief deelnemen aan de maatschappij wordt
in deze verklaring benadrukt. De verklaring is gepresenteerd op de Slotmanifestatie
van het Europese jaar in Papendal.Versterking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en
rechtHaags ProgrammaDe Europese Raad van 4–5 november heeft het «Haags Programma»
voor de versterking van vrijheid, veiligheid en recht vastgesteld. Dit is
tot stand gekomen na intensief overleg op politiek niveau tussen de lidstaten
in de eerste vier maanden van het voorzitterschap. Het resultaat is een ambitieus
en realistisch programma, dat de politieke richtsnoeren voor de komende vijf
jaar bevat. Het Grondwettelijk Verdrag heeft aan dit resultaat in hoge mate
bijgedragen. In dat verdrag is immers niet alleen sprake van een volledige
opname van het terrein van Justitie, Immigratie en Integratie en Binnenlandse
Zaken in het communautaire recht, maar ook van een verdergaande integratie
bij de samenwerking op deze terreinen. Het Grondwettelijk Verdrag heeft dan
ook uitdrukkelijk als inspiratiebron gefungeerd, al blijven uiteraard de bestaande
verdragen als rechtsbasis dienen totdat de ratificatie een feit is.Het programma bevat een belangrijke institutionele wijziging, gebaseerd
op artikel 67, tweede lid, van het EG-verdrag: vanaf 1 januari 2005
wordt in de Raad bij gekwalificeerde meerderheid en met medebeslissingsrecht
van het Europees Parlement besloten op alle beleidsterreinen van asiel en
migratie. Legale migratie resteert dan nog als enige uitzondering. Zoals bekend
zal ten gevolge van het Grondwettelijk Verdrag voor nagenoeg het gehele terrein
van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht de gekwalificeerde besluitvormingsprocedure
gaan gelden.De ervaring heeft geleerd dat weliswaar een aanzienlijk aantal rechtsinstrumenten
tot stand is gebracht, maar dat het aan de implementatie door veel lidstaten
ernstig schort. Teneinde te verzekeren dat in de toekomst de implementatieverplichtingen
beter worden nagekomen, zal de werking van alle instrumenten systematisch
en objectief worden geëvalueerd.Versterking van de vrijheid, betreft maatregelen
inzake asiel, immigratie, grensbewaking, integratie en visa. Het belangrijkste
kenmerk van de toekomstige ontwikkelingen op deze beleidsvelden is, dat het
streven gericht is op eenvormig beleid en regelgeving. Het nationale vreemdelingenbeleid
zal in toenemende mate worden vervangen door regels van gemeenschapsrecht
en gezamenlijk vastgesteld beleid. Meer concreet zal Europa toewerken
naar een gemeenschappelijk asielstelsel in 2010, waarin alle landen dezelfde
procedures volgen. Er komt één stelsel dat humaan, maar ook
duidelijk is, zodat er een einde komt aan het«asielshoppen». Onderdeel
daarvan is een asielkantoor dat lidstaten zal ondersteunen bij de uitvoering
van het asielbeleid. Er moet nauwer worden samengewerkt met de landen waar
asielzoekers vandaan komen en doorheen reizen, om te zorgen dat vluchtelingen
eerder en beter worden opgevangen. Illegale immigratie wordt aangepakt. Daarbij
horen een gemeenschappelijk terugkeerbeleid en betere grenscontroles. Naast
het Europees agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan
de buitengrenzen van de EU-lidstaten, komen er teams van grenswachten om snel
te reageren op noodgevallen, en een grensbewakingsfonds. Ook worden gemeenschappelijke
visumaanvraagkantoren opgericht. Integratie van migranten heeft een plaats
op de Europese agenda gekregen. Het Haags Programma bevordert ook dat de EU
nauwer zal toezien op fundamentele rechten, en daarin zal ook het EU-mensenrechtenagentschap
actief zijn.De versterking van de veiligheid wordt evenzeer
als kerntaak voor de komende jaren gezien. Bijzondere aandacht is besteed
aan het opheffen van belemmeringen bij de samenwerking. De verbetering van
informatie-uitwisseling is een thema dat het gehele beleidsterrein raakt en
dringend aan herziening toe is. De gegevensuitwisseling wordt op een nieuwe
leest geschoeid, waarbij het verstrekken van gevraagde gegevens regel is en
weigeren uitzondering. De veiligheid staat voorop, uiteraard in goede balans
met de grondrechten van burgers. In het programma wordt specifiek ingegaan
op terrorisme, rekening houdend met de reeds lopende activiteiten. Verder
moet het functioneren van Europol en Eurojust worden verbeterd door deze instellingen
zelf, maar ook doordat de lidstaten hen in staat stellen naar behoren te functioneren.Uiterlijk medio 2006 zal de EU moeten beschikken over een samenhangend
systeem van crisismanagement binnen de EU, bedoeld om de coördinatie
bij grensoverschrijdende crises te regelen. Een effectieve aanpak van grensoverschrijdende
crises betreft naast een versterking van civiele bescherming en vitale infrastructuur,
ook acties op het gebied van openbare orde en veiligheidsaspecten en de coördinatie
van deze terreinen.Bij de versterking van het recht spelen twee
algemene thema's, te weten de toegang tot het Europees Hof van Justitie en
de inrichting van een Europese rechtsruimte gebaseerd op versterking van het
wederzijds vertrouwen. Bij het Europees Hof van Justitie gaat het vooral om
de duur van de behandeling van prejudiciële vragen te beperken. Het versterken
van het wederzijds vertrouwen behelst voornamelijk strafrechtelijke en de
civielrechtelijke samenwerking. Voor beiden geldt dat deze is gestoeld op
de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen. Bij het strafrecht
staat dit beginsel nog aan het begin van zijn ontwikkeling, met als bekendste
voorbeeld het Europees aanhoudingsbevel. Expliciet is vastgelegd, dat bij
de uitvoering van het programma inzake wederzijdse erkenning ook aandacht
moet worden besteed aan een equivalent niveau van rechtswaarborgen voor de
burger. Wat betreft de harmonisatie van het straf(proces)recht is herbevestigd
dat deze ten dienste staat van de versterking van de samenwerking. Anders
dan bij het vreemdelingenrecht is vervanging van het nationale straf(proces)recht
door gemeenschapsrecht niet het doel. Het beginsel van wederzijdse erkenning
heeft voor het civielrechtelijke terrein zijn diensten al bewezen. De komende
jaren zullen verbeteringen op het terrein van het conflictenrecht betreffende
erfopvolging, het huwelijksvermogensrecht en echtscheiding worden onderzocht.
Ter versterking van de onderlinge samenwerking worden diverse praktische maatregelen
voorgesteld, zoals de aanwijzing van verbindingsmagistraten. Aangezien de
ontwikkeling van het internationaal privaatrecht zich ook buiten
de Unie afspeelt wordt expliciete aandacht gevraagd voor de consistentie tussen
elders ontwikkelde instrumenten en Unie instrumenten.De in het Haags Programma beschreven beleidsonderdelen hebben een Unie-overstijgende
dimensie. Dat is de reden dat in het programma ook aandacht is besteed aan
de ontwikkeling van een consistent extern optreden. Ten slotte is besloten
dat het Haags programma door de Commissie wordt uitgewerkt in een actieplan
dat volgend jaar zal worden gepresenteerd. Ook zal er eind 2006 een tussenbalans
worden opgemaakt om, waar nodig, het programma aan te vullen.TerrorismeDe uitvoering van het EU Actieplan terrorismebestrijding, zoals vastgesteld
door de Europese Raad in juni 2004, is door het voorzitterschap met prioriteit
ter hand genomen. Dit heeft tot goede resultaten geleid: vrijwel alle gestelde
deadlines zijn gehaald en nadere prioriteiten zijn bepaald (o.a. informatie-uitwisseling
en voortgang rekruteringsstrategie). Een punt van aandacht blijft de nationale
implementatie van de reeds genomen maatregelen. Een interim rapport van de
15 «oude» lidstaten is opgesteld met een wederzijdse beoordeling
van de nationale systemen van de lidstaten gericht op terrorismebestrijding.
Lidstaten zullen in 2005 moeten rapporteren over de aanbevelingen, onder meer
ter verbetering van de nationale coördinatie en de informatie/uitwisseling
tussen de diverse betrokken diensten. Overeenstemming is bereikt over betere
informatie-uitwisseling tussen lidstaten enerzijds en Europol en Eurojust
anderzijds. Een besluit is genomen over het op afzienbare tijd operationeel
worden van een informatiesysteem van Europol. De rol van Eurojust op het gebied
van terrorismebestrijding is nader bepaald. Het Situation Center (SitCen)
bij het raadssecretariaat wordt uitgebreid met leden van de nationale veiligheidsdiensten,
om dreigingsanalyses te maken, en zal nauwer gaan samenwerken en informatie
uitwisselen met Europol.Wat betreft het onderwerp rekrutering is een rapport opgesteld, dat ingaat
op de plaatsen van rekrutering (scholen, gevangenissen, moskeeën), kwetsbare
groepen die vatbaar zijn voor rekrutering en onderliggende factoren die bijdragen
aan rekrutering. Het rapport dient als basis voor de in 2005 op te stellen
lange termijn strategie inzake rekrutering en radicalisering. Voorts is op
basis van een seminar over CBRN-terrorisme (Chemisch, Biologisch, Radiologisch,
Nucleair) een document opgesteld gericht op de bestrijding hiervan. Daarnaast
heeft de Raad een Solidariteitsprogramma vastgesteld inzake het management
van de gevolgen van terrorisme, waaronder CBRN aanvallen. Daaraan zijn tevens
nieuwe elementen toegevoegd op het terrein van civiele bescherming, zoals
de bescherming van vitale infrastructuur en het stroomlijnen van bestaande
waarschuwingssystemen.Hoge prioriteit is gegeven aan de bestrijding van de financiering van
terrorisme. Een allesomvattende strategie met betrekking tot de bestrijding
van de financiering van terrorisme is aangenomen door de Raad. Op basis daarvan
zal een groot aantal actiepunten, zoals het voorkomen van misbruik van non-profitinstellingen,
bestrijding van ondergronds bankieren en verbetering van het bevriezingsinstrumentarium
worden uitgewerkt. De conclusies van het seminar inzake bestrijding van financiering
van terrorisme georganiseerd door het Nederlands voorzitterschap hebben mede
als input voor deze strategie gediend. Daarnaast heeft de Raad unaniem een
akkoord bereikt over de 3e richtlijn witwassen, welke o.a. de toepassing
van preventieve maatregelen in de financiële en economische sector van
witwasbestrijding uitbreidt naar de bestrijding van de financiering van terrorisme.
Er moet nu nog overeenstemming worden bereikt met het Europees
Parlement. Bovendien is er een politiek akkoord bereikt over het voorstel
voor een verordening, welke een aangifteplicht voor het vervoer van grote
bedragen cash geld over de buitengrenzen zal instellen. Ook deze verordening
zal nu verder worden behandeld door het Europees Parlement. Tot slot heeft
het Nederlands voorzitterschap in samenwerking met Europol een EU-VS workshop
georganiseerd op het terrein van de aanpak van terrorismefinanciering.Ook in de JBZ-samenwerking met derde landen is het onderwerp terrorismebestrijding
besproken. Zo hebben de JBZ ministers concrete afspraken gemaakt met hun VS
ambtgenoten ter verdere verbetering van de samenwerking tussen de EU en de
VS, onder meer met Europol en Eurojust en het uitwisselen van ervaringen en
beste praktijken op verschillende thema's zoals bescherming van de vitale
infrastructuur en «cyber security».
In dat kader is afgesproken dat de JBZ ministers jaarlijks met hun VS ambtgenoten
bijeen zullen komen.Asiel en migratieTijdens het Nederlands voorzitterschap is op twee gebieden een eerste
stap gezet in de richting van een gemeenschappelijke asielprocedure. Ten eerste
zijn er afspraken gemaakt over de voorbereiding van een enkelvoudige procedure,
die inhoudt dat alle beschermingvormen, te weten de vluchtelingenstatus en
vormen van subsidiaire bescherming, door één instantie worden
onderzocht en beoordeeld. Tevens heeft de Raad ingestemd met de algemene oriëntatie
over de richtlijn inzake minimumnormen voor asielprocedures. Hierbij ontbreekt
nog een lijst van veilige derde landen. De Raad zal de Commissie verzoeken
een voorstel hiervoor te doen wanneer de richtlijn in werking is getreden.
Voorts heeft de Raad een beschikking aangenomen inzake de instelling van het
Europees Vluchtelingenfonds voor de periode 2005–2012, waarmee projecten
t.b.v. asielzoekers en vluchtelingen kunnen worden ondersteund. Op het gebied
van legale migratie is een algemene oriëntatie bereikt over de richtlijn
voor toelating van onderdanen van derde landen met als doel het verrichten
van wetenschappelijk onderzoek, waarmee wordt beoogd de condities voor toelating
en verblijf in de lidstaten te versoepelen en te harmoniseren.IntegratiebeleidHet Nederlands voorzitterschap heeft het thema integratie van migranten
op de Europese agenda gezet. Op basis van nieuwe bepalingen in het Haags Programma,
is overeenstemming bereikt over de door het voorzitterschap voorgestelde 11
gemeenschappelijke basisbeginselen voor integratiebeleid voor immigranten
binnen de Europese Unie. Deze beginselen gaan onder andere uit van het respect
voor de basiswaarden van de Europese Unie, de positieve invloed van arbeid
op het integratieproces, het verwerven van basiskennis van de taal, geschiedenis
en instituties van het gastland als onmisbare factor voor integratie, en de
positieve invloed van onderwijs. Zij zullen de basis vormen van een Europees
kader voor integratie en als hulpmiddel dienen voor een sterkere coördinatie,
samenwerking en afstemming van het integratiebeleid tussen lidstaten onderling.
Ook heeft een ministeriële conferentie over integratie plaatsgevonden
die tot voorzitterschapsconclusies leidde over inburgeringsprogramma's, jongeren
met een migrantenachtergrond en het tegengaan van radicalisering. De Commissie
heeft tijdens deze conferentie het eerste Europese handboek over integratie
gepresenteerd. Deze ontwikkelingen op het Europese integratiedossier zullen
worden voortgezet door de Commissie en het Brits voorzitterschap.Terugkeer en externe betrekkingenHet Nederlands voorzitterschap heeft de Commissie-mededeling over de versterking
van het Europees terug- en overnamebeleid geagendeerd. De Raad heeft conclusies
getrokken over de prioriteiten voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk
readmissiebeleid. Nieuwe onderhandelingsmandaten voor de Commissie met betrekking
tot additionele landen zullen van geval tot geval worden bezien. Ook heeft
de Raad best practices vastgesteld op het gebied
van terugkeer, waarin tevens het belang van gezamenlijke terugkeeroperaties
(o.a. charters) wordt benadrukt. Voorts is onder Nederlands voorzitterschap
versterking van bescherming van vluchtelingen in de regio van herkomst een
Europees streven geworden en heeft de Raad besloten samen met de regio's van
herkomst en UNHCR naar manieren te zoeken om meer vluchtelingen in een zo
vroeg mogelijk stadium en zo dicht mogelijk bij huis bescherming te bieden.
Hiertoe zal de Commissie in 2005 een ontwerp indienen voor regionale beschermingsprogramma's,
alsook een hervestigingsprogramma, waaraan lidstaten op vrijwillige basis
kunnen deelnemen.Veiligheid en grenzenDe Verordening voor de oprichting van het Europees agentschap voor het
beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de EU-lidstaten
is onder Nederlands voorzitterschap afgerond. Dit agentschap dient per 1 mei
2005 operationeel te zijn. Daarnaast heeft de Raad op het gebied van grenzen
conclusies aangenomen over illegale immigratie via de zeegrenzen, met als
doel de acties die lidstaten ondernemen te verbeteren. Ook in dit kader wordt
samenwerking met derde landen als een belangrijk middel gezien. Voorts is
overeenstemming bereikt over de invoering van biometrische kenmerken in paspoorten
(gelaatsscan en vingerafdruk), alsmede over de technische specificaties. Over
de invoering van biometrie in visa en verblijfsdocumenten was reeds in november
2003 een politiek akkoord bereikt. Echter, de technische uitvoering van de
twee betreffende verordeningen levert zodanige problemen op, dat momenteel
nog in de Raad wordt gesproken over mogelijke technische alternatieven. Tevens
is overeenstemming bereikt over het stempelen van reisdocumenten van onderdanen
van derde landen bij in- en uitreis. Het ARGO-programma is gewijzigd met als
doel de financiële ondersteuning van nationale projecten op het gebied
van de verbetering van de buitengrenzen mogelijk te maken.Civiel RechtHet door de Commissie op 22 juli 2003 aangeboden voorstel voor een
verordening betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele
verbintenissen (Rome II) is tijdens het Nederlands voorzitterschap een aantal
maal besproken waarbij meerdere geschilpunten zijn opgelost. Onder Nederlands
voorzitterschap zijn besprekingen gestart over het voorstel voor een verordening
inzake een Europees betalingsbevel, waarbij m.n. is gesproken over de rechtsgrondslag
van het voorstel, de reikwijdte en het type instrument (verordening of richtlijn).
Ook vond een eerste discussie plaats over het Richtlijn-voorstel inzake «mediation». Over de praktische belemmeringen bij
grensoverschrijdend procederen hebben de EU-lidstaten, mede als concrete uitvoering
van het Haags Programma, een conferentie gehouden.Justitiële samenwerking in strafzakenGoede voortgang is geboekt met de bespreking van het ontwerp-kaderbesluit
over het Europees Bewijsverkrijgingsbevel (EBB). In grote lijnen is overeenstemming
bereikt over de rechtsgrondslag, de definitie van«bestaand bewijs»
en de gerechtelijke autoriteit die een EBB kan uitvaardigen. In afwachting
van een Commissie-voorstel over de lange termijn aanpak besloot de Raad tot
een noodmaatregel voor de versnelling en vereenvoudiging van uitwisseling
van gegevens uit strafregisters op basis van het bestaande juridische kader.
Veroordelingen van personen die onderdaan zijn van een andere lidstaat moeten
onverwijld aan die lidstaat worden gemeld. Daarnaast is afgesproken dat verzoeken
om informatie uit strafregisters bij voorkeur direct, maar tenminste binnen
10 dagen worden beantwoord.T.a.v. het ontwerp-kaderbesluit inzake de bewaring van verkeersgegevens
door telecomaanbieders was de reikwijdte waarbinnen bepaald wordt welke gegevens
voor strafrechtelijke doeleinden bewaard moeten worden het belangrijkste bespreekpunt.
De Raad heeft aangegeven dat bij de bepaling van gegevens die voor bewaring
in aanmerking komen, de proportionaliteit daarvan in relatie tot de kosten,
de noodzaak en de effectiviteit voor strafrechtelijke doeleinden in ogenschouw
moet worden genomen alsmede de effecten op het gedrag van telecommunicatiegebruikers.
Een politiek akkoord is uiteindelijk bereikt over een belangrijk kaderbesluit
dat scheepsverontreiniging aanpakt door onder meer het opleggen van boetes.
Binnen vijf jaar volgt een voorstel van de Commissie om de reikwijdte van
de strafbaarstelling uit te breiden. Tot slot zijn aanbevelingen aangenomen
met concrete voorstellen ter verbetering van het functioneren van Eurojust.Bestrijding georganiseerde criminaliteitOnder Nederlands voorzitterschap zijn de elementen vastgelegd, die deel
zullen uitmaken van een strategisch concept op het gebied van georganiseerde
criminaliteit. De ontwikkeling van dit concept zal in samenwerking met alle
betrokkenen (lidstaten, maar ook instellingen als Europol en Eurojust) ter
hand worden genomen, conform het verzoek in het Haags Programma.Een eerste bijeenkomst werd gehouden van het EU Netwerk contactpunten
voor de vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven,
waarbij ervaringen werden uitgewisseld en werd gezocht naar aanknopingspunten
ten behoeve van het Internationaal Strafhof.Op het gebied van preventie van georganiseerde criminaliteit heeft het
Nederlands voorzitterschap aandacht besteed aan de mogelijkheden binnen de
EU voor een bestuurlijke aanpak. Hieromtrent zijn raadsconclusies aangenomen.
Jaarlijks zal aan de Raad worden gerapporteerd over de voortgang van de ontwikkeling
van deze aanpak binnen de EU.Een JBZ ministeriële bijeenkomst vond plaats met de landen van de
Westelijke Balkan, met als voornaamste onderwerp de bestrijding van de georganiseerde
misdaad, onder andere door politie- en douanemissies. Tevens werd vooruitgang
geboekt op het gebied van geïntegreerd grensbeheer.DrugsDe Europese Raad van 17 december heeft de nieuwe EU-drugsstrategie
(2005–2012) vastgesteld. De kern van deze strategie is een gebalanceerde
en geïntegreerde aanpak van het drugsprobleem aan zowel de vraag- als
de aanbodzijde. Hierbij worden de principes van proportionaliteit en subsidiariteit
in acht genomen. De centrale doelstellingen van de strategie zijn: bijdragen
aan een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid en de sociale cohesie
en vergroting van de veiligheid voor de bevolking. De Commissie
zal door middel van twee opeenvolgende actieplannen concretiseren langs welke
weg deze doelstellingen bereikt kunnen worden. Het eerste actieplan (2005–2008)
wordt in het begin van 2005 verwacht.PolitiesamenwerkingDe lidstaten hebben afgesproken om gegevens over gestolen en vermiste
paspoorten uit te wisselen met Interpol. Ter versterking van de operationele
politie-samenwerking is een besluit genomen over de rol en de positionering
van de Taskforce Europese Politiechefs. Het voorzitterschap heeft, gezien
de toenemende behoefte aan persoonsbeveiliging, het Europees Netwerk Bescherming
Prominenten gerevitaliseerd. Overeenstemming is bereikt over het Europese
situatierapport voetbalvandalisme; diverse aandachtspunten zoals het doorlichten
van de politieorganisatie bij belangrijke internationale wedstrijden en de
internationale samenwerking zullen verder worden uitgewerkt. Voorts is overeenstemming
bereikt over het Nederlands voorstel gericht op de bestrijding van voertuigcriminaliteit.
Elementen van dit besluit zijn verbetering van de samenwerking tussen de publieke
diensten enerzijds en tussen de publiek-private partijen anderzijds, het aanwijzen
van nationale contactpunten op het gebied van voertuigcriminaliteit en afspraken
over de signalering van gestolen voertuigen in SIS. Voorts is er een akkoord
bereikt over de toegang van voertuigregistratiediensten tot het SIS.Ter bevordering van de integriteit van politie zijn conclusies aangenomen
gericht op de ontwikkeling van professionele normen voor politiefunctionarissen.
De Taskforce Politiechefs zal zorgdragen voor implementatie. Tenslotte is
een stap gezet naar de versterking van politiesamenwerking aan de binnengrenzen
van de EU. Hiertoe dienen lidstaten aan te geven welke problemen zij ervaren
bij de samenwerking aan de binnengrenzen, welke oplossingen effectief zijn
en welke problemen op EU-niveau dienen te worden aangepakt.Ten slotte is er een aanzet gedaan tot het verlenen van politiebijstand
tussen lidstaten gericht op de openbare orde handhaving en veiligheid, het
voorkomen van strafbare feiten en het politieoptreden bij grootschalige rampen.Een slagvaardig, coherent en betrokken extern beleid van
de Europese UnieEen slagvaardig, coherent en betrokken extern beleid was één
van de centrale doelstellingen van het Nederlands voorzitterschap. Voortbordurend
op de prioriteiten genoemd in het Iers-Nederlandse operationele jaarprogramma
heeft Nederland extra accenten gelegd op Azië, het bredere Midden-Oosten,
effectief multilateralisme en de verdere ontwikkeling van het Europees Veiligheids-
en Defensiebeleid. Daarnaast is veel aandacht uitgegaan naar actuele ontwikkelingen
op het gebied van het externe beleid, zoals de situatie in Darfur (Soedan)
en Irak en de recente ontwikkelingen in de Grote Meren regio en Oekraïne.AziëTijdens het Nederlands voorzitterschap zijn de EU-relaties met Azië,
ondermeer via een aantal topontmoetingen, verder versterkt. Wegens de impasse
rond de toetreding van Birma tot ASEM moesten de ASEM Finance Ministers' Meeting en de ASEM Economic
Ministers' Meeting geannuleerd worden. Dankzij extra inspanningen
van het voorzitterschap werd toch een compromis bereikt, waardoor de ASEM-Top
in Hanoi doorgang kon vinden en drie Aziatische en tien EU lidstaten
tot ASEM toetraden. Bij de ASEM-Top is uitgebreid over de situatie in Birma
gesproken.Met de EU-China Top beoogde het Nederlands voorzitterschap recht te doen
aan het politiek en economisch belang van China in de wereld en de expansief
toegenomen betrekkingen tussen China en de EU-lidstaten. De discussie over
een aantal politiek gevoelige onderwerpen, zoals het wapenembargo, verlening
van de status van markt-economie, Taiwan, mensenrechten en re-admissie, werd
in alle openheid gevoerd. China zegde o.a. toe zo spoedig mogelijk over te
gaan tot ratificatie van het VN verdrag voor burger- en politieke rechten.
De EU heeft gesteld dat de politieke wil bestaat om toe te werken naar opheffing
van het wapenembargo indien een aantal zorgpunten adequaat is geadresseerd.
Tijdens de top werd een aantal overeenkomsten en verklaringen ondertekend,
variërend van douanesamenwerking tot non-proliferatie.Zowel aan Aziatische als aan Europese zijde bestaat de behoefte de relaties
over de gehele breedte te intensiveren. Een goed voorbeeld daarvan is het
Strategische Partnerschap dat is aangegaan met India. Dankzij de Toppen konden
de economische relaties met India, Korea en China verder worden versterkt.
Op het gebied van WTO gerelateerde zaken werd in algemene zin met deze landen
voortgang geboekt. Nederland heeft zich in het kader van het EU-voorzitterschap
ingezet voor uitbreiding van de samenwerking met Indonesië. In gezamenlijk
overleg is besloten regelmatig op ministerieel niveau een politieke dialoog
te voeren. Verder heeft de EU zich bereid verklaard om Indonesië bij
te staan in de strijd tegen het terrorisme, bij het opzetten van een interreligieuze
dialoog en duurzame ontwikkeling. Nederland organiseerde voorts een EU-Trojka
ontmoeting met Afghanistan op ministerieel niveau. De EU was intensief betrokken
bij de ondersteuning van de presidentiële verkiezingen in Afghanistan
en heeft op die manier bijgedragen aan een verdere stabilisatie van het land.Strategisch Partnerschap met de Mediterrane landen en
het Midden-OostenTijdens het Nederlands voorzitterschap is aandacht geschonken aan de intensivering
van de relaties met de Mediterrane en Midden Oosten regio's. In het kader
van het Strategisch Partnerschap wordt meer prioriteit gegeven aan politieke,
economische en sociale hervormingen. Dit proces kreeg tijdens de Euro-Mediterrane
Conferentie van Ministers van Buitenlandse Zaken een sterke impuls. Een belangrijke
aanvulling op het bestaande EU-instrumentarium is de implementatie van het
Europees Nabuurschapsbeleid. De onderhandelingen over de actieplannen voor
Israël, Jordanië, Marokko, Palestijnse Autoriteit en Tunesië
in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid werden tijdens het Nederlands
voorzitterschap tot een succesvol einde gebracht. De handelsministeriële
en de industrieministeriële, die in samenwerking met Turkije en Italië
zijn georganiseerd, hebben een impuls gegeven aan de economische invulling
van dit partnerschap.Voor wat betreft de politieke en veiligheidsdialoog met de Mediterrane
landen is een begin gemaakt met de regionale dialoog over non-proliferatie
van massavernietigingswapens, is de samenwerking op het gebied van het EVDB
geïntensiveerd en is begonnen met samenwerken op het gebied van terrorismebestrijding
met Algerije, Marokko en Tunesië. Ook is vorm gegeven aan een structurele
mensenrechtendialoog met Jordanië en Marokko, terwijl Tunesië waarschijnlijk
op korte termijn zal volgen. Met Egypte is op ad-hoc basis een mensenrechtendialoog
gevoerd.Ter bevordering van het begrip tussen de verschillende culturen en samenlevingen
heeft het Nederlands voorzitterschap het initiatief genomen om vertegenwoordigers
van het maatschappelijk middenveld bijeen te brengen, waar afspraken zijn
gemaakt over de oprichting van het netwerk van maatschappelijke organisaties
op het gebied van de culturele dialoog.Het Nederlands voorzitterschap wist binnen de EU overeenstemming te bereiken
over een pakket aan maatregelen ter ondersteuning van het transitieproces
in Irak, dat bij de Europese Raad van november aan premier Allawi is aangeboden.
Deze maatregelen omvatten onder andere ondersteuning van de verkiezingen,
de bereidheid tot een financiële bijdrage ter bescherming van de VN,
ondersteuning van politie en justitie (rule of law)
en de intentieverklaring voor duurzame relaties met Irak.Ook inzake Iran was er succes. Dankzij inspanningen van Duitsland, Frankrijk,
het VK en HV Solana (met steun van het voorzitterschap) kon Iran ervan worden
overtuigd zijn nucleaire verrijkingsactiviteiten op te schorten.In de eerste maanden van het voorzitterschap zette de neerwaartse geweldsspiraal
en stagnatie in het Midden-Oosten Vredesproces zich voort, ondanks intensieve
contacten op alle niveau's. Met de Israëlische plannen voor terugtrekking
uit de Gaza-strook en het overlijden van de Palestijnse president Arafat deed
zich een «window of opportunity» voor
met een nieuw politiek klimaat. In dat kader identificeerde de EU een aantal
korte termijn prioriteiten, te weten steun aan de Palestijnse verkiezingen,
financiële steun aan de Palestijnse Autoriteit, veiligheid en hervormingen
van de Palestijnse instellingen. De veranderde omstandigheden leidden er uiteindelijk
toe dat in de marge van de bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken
van het Barcelona Proces in Den Haag de Israëlische en Palestijnse ministers
van Buitenlandse Zaken door Nederland samen aan tafel konden worden gebracht.Effectief multilateralisme en samenwerken met partnersTijdens het Nederlands voorzitterschap is op verschillende wijzen getracht
een impuls te geven aan effectief multilateralisme als centraal element van
het buitenlands beleid van de Unie. De samenwerking tussen de EU en de VN
en regionale organisaties op het gebied van conflictpreventie en crisisbeheersing
is verder vorm gegeven, met name in het veld. Zo biedt de EU ondersteuning
aan de missie van de Afrikaanse Unie in Soedan en is door het ter beschikking
stellen van kennis en kunde uit het Satellietcentrum de effectiviteit van
de VN-operaties in Afrika versterkt. In het kader van de implementatie van
de EU-Veiligheidsstrategie heeft de EU de samenwerking op het gebied van non-proliferatie
verder versterkt. De dialoog met derde landen is geïntensiveerd, hetgeen
o.a. heeft geresulteerd in het opnemen van een non-proliferatieclausule in
het associatie-akkoord met Syrië. Bij de EU-China Top is ook voor het
eerst een verklaring aangenomen inzake non-proliferatie van massavernietigingswapens.Op het gebied van mensenrechten heeft HV Solana op Nederlands initiatief
besloten tot de instelling van een persoonlijk vertegenwoordiger voor de mensenrechten
(«EU Mensenrechtenambassadeur»), die een belangrijke bijdrage
zal kunnen leveren aan grotere continuïteit, coherentie en zichtbaarheid
van het EU mensenrechtenbeleid. Ook heeft Nederland een eerste aanzet gegeven
om te bezien hoe de EU kan bijdragen aan het vergroten van de effectiviteit
van de VN Mensenrechtencommissie en de Derde Commissie van de AVVN. Juist
in deze Derde Commissie heeft het voorzitterschap zich ingespannen voor een
zeer actieve EU inzet op diverse landenresoluties (Iran, Belarus,
Birma, DRC, Soedan, Turkmenistan en Zimbabwe). Op het gebied van Kinderen
en Gewapend Conflict werd een EU actieplan aangenomen dat beoogt een daadwerkelijke
start te maken met implementatie van de EU-richtlijnen op dit onderwerp door
politieke en andere instrumenten effectief te combineren. Voorts heeft de
Raad een verklaring aangenomen over de afronding van de eerste fase van de
«peer review» op het terrein van exportcontrole
betreffende goederen die gebruikt zouden kunnen worden voor foltering of andere
wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing.Ten behoeve van de bestrijding van terrorisme is de samenwerking met een
groep prioritaire landen versterkt, via politieke dialoog en technische assistentie
bij de implementatie van maatregelen op dit gebied. Daarnaast zijn voorstellen
aangenomen om terrorismeclausules in akkoorden met derde landen te implementeren.
Ook is de samenwerking aangehaald met het Counter Terrorism
Executive Directorate van de Verenigde Naties, dat de implementatie
van VN-Veiligheidsraadresolutie 1373 bewaakt, om complementariteit in assistentie
aan derde landen tussen de EU en de VN te garanderen.Het rapport van het High Level Panel inzake
VN-hervormingen werd pas begin december bekend gemaakt (oorspronkelijk in
september voorzien), waardoor het niet meer mogelijk bleek om tijdens het
Nederlands voorzitterschap op basis van dit rapport een substantiële
EU bijdrage te leveren aan de vervolgdiscussie over dit onderwerp. Wel heeft
de Europese Raad hierover op 17 december met de Secretaris Generaal van
de VN Kofi Annan een eerste gedachtewisseling gehouden.De WTO-onderhandelingen in het kader van de Doha Development
Agenda (DDA) hebben tijdens het Nederlands voorzitterschap een impuls
gekregen. Op 1 augustus hebben de 147 WTO-leden in Genève een
tussentijds raamwerkakkoord bereikt. In dit raamwerk zijn t.a.v. landbouw-
als industriegoederen de hoofdlijnen van verdere handelsliberalisatie vastgelegd.
Daarnaast bevat het raamwerk vergaande afspraken voor de speciale behandeling
van ontwikkelingslanden. De voortgang in de Doha-ronde is gered met dit akkoord.
De informele bijeenkomst van Handelsministers op 11 juli in Brussel stond
geheel in het teken van de voorbereiding van het raamwerk akkoord, waar een
eensgezinde en pro-actieve positie van de EU kon worden gevormd, die een belangrijke
bijdrage heeft geleverd aan het uiteindelijke raamwerkakkoord van de WTO.
Tijdens de tweede informele bijeenkomst van EU-handelsministers op 21 november
heeft Commissaris Mandelson de door het Nederlands voorzitterschap bepleite
versterking van de relatie tussen handelspolitiek en concurrentiekracht omarmd.
Verder werd de basis gelegd voor de unanieme EU kandidatuur van voormalig
Commissaris Lamy voor de post van Directeur Generaal van de WTO. Voor de EU
heeft verdergaande multilaterale handelsliberalisering reële economische
voordelen. Hoewel het raamwerk slechts algemene parameters bevat en de daadwerkelijke
mate van liberalisering afhangt van de invulling van cijfers, termijnen en
specifieke producten, biedt het akkoord tevens ruimte voor realisering van
de ontwikkelingsdimensie in het verdere verloop van de onderhandelingen. Speciale
aandacht was er voor de ontwikkelingsdimensie tijdens het in Den Haag gehouden
seminar «Doha: What's in it for Africa?»
en tijdens de informele bijeenkomst van Ministers voor Ontwikkelingssamenwerking.Begin oktober 2004 werd duidelijk dat de onderhandelingen over een EU-Mercosur
associatieakkoord niet zouden kunnen worden afgesloten vóór
1 november en dat deze in 2005 zullen worden voortgezet. In de onderhandelingen
met derde landen over de handelspolitieke gevolgen van de uitbreiding van
de Europese Unie en bij de interne EU-onderhandelingen over de
herziening van het Algemeen Preferentieel Stelsel is goede vooruitgang geboekt,
waarbij raadsconclusies zijn aangenomen op de door de Commissie gepresenteerde
10-jarige richtlijnen voor herziening.Europees Veiligheids- en DefensiebeleidOnder Nederlands voorzitterschap ging de eerste grote EU-geleide militaire
crisisbeheersingsoperatie (Althea) in Bosnië-Herzegovina van start met
de overdracht op 2 december van de taken van de NAVO-geleide stabilisatiemacht
SFOR aan Althea. Voorafgaand aan de overdracht is een taakverdeling afgesproken
tussen de EU en de NAVO, die een klein hoofdkwartier zal handhaven. Twee civiele
EVDB-operaties, de politiemissies «EUPM» in Bosnië-Herzegovina
en «Proxima» in Macedonië, werden succesvol voortgezet. Een
derde civiele missie, de rule of law-missie «Themis»
in Georgië, ging van start op 16 juli 2004. Besloten werd tot uitzending
van de politiemissie «IPU Kinshasa» naar de Democratische Republiek
Congo begin 2005, en tot uitzending van een civiele missie naar Irak.Op het gebied van versterking van civiele en militaire crisisbeheersingscapaciteiten
is tijdens het Nederlands voorzitterschap vooruitgang geboekt. In november
werd een civiele capaciteiten commitment conferentie op ministerieel niveau
georganiseerd, waarbij toezeggingen werden gedaan voor capaciteiten op het
gebied van politie en justitie (rule of law),
openbaar bestuur en civiele bescherming die de kwantitatieve en kwalitatieve
doelstellingen overtroffen. Ook is de civiele expertise waarop de EU een beroep
kan doen verbreed, doordat lidstaten toezeggingen hebben gedaan op het terrein
van monitoring en algemene ondersteuning. Tot slot is een civiele headline goal ontwikkeld, die op basis van behoefte doelstellingen
definieert voor de verdere ontwikkeling van de civiele capaciteiten die de
EU nodig heeft om toekomstige taken en uitdagingen het hoofd te kunnen bieden.
Ook voor de committering van militaire capaciteiten werden afspraken gemaakt.
De militaire capaciteitenconferentie resulteerde in het formeren van in totaal
dertien EUBattlegroups, waarmee de lidstaten het vermogen van de Unie hebben
versterkt om snel en effectief te reageren op crises buiten haar grenzen.
De lidstaten hebben zich voorts gecommitteerd aan de implementatie van de
«Headline Goal 2010» en aan het aanpakken
van de resterende militaire tekorten ten opzichte van de vorige Headline Goal. Door middel van een evaluatie van het «European
Capability Action Plan» (ECAP) is de omvang van deze resterende tekorten
vastgesteld en zijn aanbevelingen aangenomen ter versterking van het capaciteitenproces.
Voorts werd besloten tot verbeterde coördinatie van het gebruik van Europese
strategische transportmiddelen, in het bijzonder voor snelle reactie-operaties,
waarbij de centra voor luchttransport en zeetransport in Eindhoven een centrale
rol spelen. De Raad verschafte richtlijnen voor het werkprogramma van het
Europese Defensie Agentschap voor 2005 en keurde het bijbehorende budget goed.
In de eerste helft van 2005 zal het Europees Defensie Agentschap volledig
operationeel zijn.Overeenstemming werd bereikt over de modaliteiten van de civiel-militaire
cel (een belangrijke stap voorwaarts bij de coördinatie van civiele-
en militaire crisisbeheersingsoperaties). Ook de afstemming tussen de EU en
de NAVO is verder verbeterd. Daarnaast heeft de EU ook de samenwerking met
de VN verder ingevuld door de modaliteiten vast te leggen voor het ter beschikking
stellen van EU civiele capaciteiten aan de VN.De rol van het EVDB binnen het extern beleid van de Unie is verder ontwikkeld
door het opstellen van een actieplan voor EVDB steun aan vrede
en veiligheid in Afrika, en een conceptueel kader voor de EVDB dimensie van
de strijd tegen terrorisme. Tenslotte heeft, zoals voorzien, de eerste herziening
plaatsgevonden van het EU-financieringsmechanisme om de gemeenschappelijke
kosten van EU militaire operaties te dekken («ATHENA»).Relaties met de Verenigde StatenIn de tweede helft van 2004 stonden de transatlantische betrekkingen vooral
in het teken van de implementatie van de afspraken van de EU/VS Top in juni
2004. Als uitwerking van de economische verklaring is een brede consultatie
van «stakeholders» opgezet en afgerond
over de toekomst van de transatlantische economische betrekkingen. De terrorismeverklaring
heeft geleid tot een geïntensiveerde dialoog en verdere afspraken over
terrorismebestrijding, financiering van terrorisme en JBZ samenwerking (zie
ook pagina 22 «Terrorisme»). Bij de aanpak van internationale
crises is intensief samengewerkt, zoals bleek bij ontwikkelingen in het Midden
Oosten en Oekraïne. Door deze activiteiten is de transatlantische band
verder versterkt, zoals ook bleek bij de trojka van de ministers van Buitenlandse
Zaken in december, en is een goede basis gelegd voor een strategische discussie
over de EU-VS agenda in de aanloop naar het bezoek van President Bush aan
Europa in februari 2005.Relaties met de landen van Oost-Europa en Centraal AziëOp de EU-Oekraïne Top is o.a. besloten tot versterking van samenwerking
op het gebied van wetenschap en technologie en crisisbeheersing. Verkrijging
van de «markteconomie»-status kon door enkele uitstaande punten
aan Oekraïense kant nog niet worden bereikt. Voorts werd tijdens deze
Top van EU-zijde benadrukt dat de presidentsverkiezingen vrij en eerlijk dienden
te verlopen. Toen in november bleek dat het verloop van de verkiezingen niet
aan de internationale standaarden voldeden en er uitgebreide protesten in
Oekraïne volgden, heeft het Nederlands voorzitterschap zich actief ingezet
voor een vreedzame oplossing van het conflict die bij moet dragen aan de stabiliteit
en handhaving van de territoriale integriteit van Oekraïne. Met de goedkeuring
van het ENP Actieplan in december is ook de langere termijn relatie met dit
land verder vorm gegeven.De EU-Rusland Top stond enerzijds in het teken van de verkiezingen in
Oekraïne en was anderzijds vooral gericht op de vier gemeenschappelijke
ruimten (economisch; externe veiligheid; interne veiligheid, vrijheid en recht;
onderzoek, onderwijs en cultuur). Bij de onderhandelingen over de vier ruimten
werd vooruitgang geboekt, maar o.a. op het gebied van visa, terug- en overnameovereenkomst
en samenwerking in de «common neighbourhood» werd nog geen overeenstemming bereikt. Beide partijen streven naar
afronding van de vier ruimten voor de volgende EU-Rusland Top in mei 2005.
De EU verwelkomde de recente ratificatie door Rusland van het Kyoto-protocol
en het uitbreidingsprotocol van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomst.
In aanloop naar de EU-Rusland Top heeft de eerste Permanente Partnerschaps
Raad voor Justitie en Binnenlandse Zaken plaatsgevonden, waarbij een versterkte
samenwerking ten aanzien van terrorismebestrijding nader is uitgewerkt in
de Road Map, die als basis dient voor de gezamenlijke
strijd tegen het terrorisme.In juli werd bijzondere inzet van het voorzitterschap gevraagd om de scholencrisis
in Moldavië/Transdnjestrië te helpen bezweren. Hierna heeft het
voorzitterschap ook anderszins getracht het onderhandelingsproces over dit
conflict weer op gang te brengen. Ook werden de onderhandelingen over het
actieplan voor Moldavië in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid
tot een succesvol einde gebracht.Nederland heeft als voorzitter aandacht gevraagd voor de relaties met
de Zuidelijke Kaukasus. De inzet was hierbij gericht op een presentatie door
de Commissie van voortgangsrapporten als basis voor actieplannen onder het
Europees Nabuurschapsbeleid. Deze presentatie valt in de loop van 2005 te
verwachten.AfrikaNederland heeft als EU-Voorzitter moeten inspelen op verslechtering van
de situatie in Soedan, Ivoorkust en de Grote Merenregio. Naast actieve betrokkenheid
bij diverse vredesoverleggen heeft het voorzitterschap zich ingezet voor het
genereren van fondsen voor de humanitaire noodsituatie in Darfur. De EU heeft
inmiddels meer dan € 320 miljoen beschikbaar gesteld. Het voorzitterschap
heeft zich verder ingezet om de dialoog tussen de EU en Afrika te bevorderen.
Tijdens de Top van de Afrikaanse Unie (AU) in Addis Abeba, begin juli, heeft
het voorzitterschap reeds het belang van een nauwe samenwerking met de AU
beklemtoond en dit herhaald tijdens de diverse ministeriële bijeenkomsten
met regionale Afrikaanse organisaties. De EU heeft sterk ingezet op een actieve
institutionele en financiële ondersteuning van de AU ten aanzien van
vredes- en veiligheidstaken vanuit de Afrikaanse Vredesfaciliteit. Vanuit
deze faciliteit is € 92 miljoen vrijgemaakt voor de missie van de
Afrikaanse Unie in Darfur.OntwikkelingssamenwerkingOvereenkomst van CotonouEen belangrijk deel van de Europese samenwerking met ontwikkelingslanden
vindt plaats in het kader van de Overeenkomst van Cotonou (met de ACS-landen1 ). Tijdens het voorzitterschap heeft Nederland de Commissie
bijgestaan bij de ministeriële onderhandelingen over de herziening van
deze Overeenkomst. Er werd overeenstemming bereikt over een verwijzing naar
het Internationaal Strafhof en vooruitgang geboekt ten aanzien van de opname
van een non-proliferatie clausule. De besprekingen zullen in februari worden
voortgezet. Daarnaast heeft de Commissie de tussentijdse evaluaties van de
EU-landenstrategieën afgerond, op basis waarvan een herverdeling tussen
goed- en slecht presterende landen is gemaakt (met inachtneming van de specifieke
recente ontwikkelingen en behoeften van de landen). Ook zijn met alle ACS-landen
de onderhandelingen over de Economic Partnership Agreements (EPA's) gestart. Over het voorstel van de Commissie om het Europees
Ontwikkelings Fonds in de EU begroting op te nemen, kon vooralsnog geen overeenstemming
worden bereikt (het onderwerp is onderdeel geworden van de besprekingen over
de Financiële Perspectieven). In november vond in Den Haag de EU-ACS
Paritaire Parlementaire Vergadering plaats, waar Nederland namens de Raad
aan deelnam.Effectiviteit Europese ontwikkelingssamenwerkingT.a.v. de effectiviteit van de Europese hulp, werd op initiatief van het
Nederlands voorzitterschap een aantal belangrijke besluiten genomen. Tijdens
het jaarlijks debat over de effectiviteit van het externe beleid van de EU
verzocht de Raad de Commissie om de herziening van de Beleidsverklaring over
het Ontwikkelingsbeleid van de EG uit 2000 ter hand te nemen. Ook werd de
Commissie opgeroepen om voor juli 2005 een kwalitatieve evaluatie uit te voeren
van het hervormingsproces van het beheer van de hulp (in 2000 gestart) en
aanbevelingen te doen voor consolidatie en verdere verbetering. Voorts zijn
er afspraken gemaakt om het Jaarverslag van de Commissie in de
toekomst analytischer, publieksvriendelijker en overzichtelijker te maken.Ten aanzien van de beschikbare financiële middelen, onderstreepte
de Raad dat de Official Development Assistance
(ODA) van de Gemeenschap een coherente bijdrage aan armoedebestrijding in
alle ontwikkelingslanden dient te leveren. Afgesproken is dat er gezocht zal
worden naar manieren om de focus op de allerarmsten, in het bijzonder in Afrika,
te versterken. Daarnaast sprak de Raad zich duidelijk uit voor de toepassing
van standaard allocatiecriteria, gebaseerd op behoefte en prestatie, op alle
externe hulp van de EG.Onder Nederlands voorzitterschap werd bovendien een rapport opgesteld
met concrete voorstellen om harmonisatie en coördinatie op landenniveau
te versterken, in aansluiting op bestaande initiatieven (zoals binnen de OESO-DAC).
Op het gebied van coherentie werd afgesproken om systematischer gebruik te
maken van mechanismen om relevante beleidsvoornemens te toetsen op hun effect
op ontwikkelingslanden. Ook op concrete coherentie dossiers heeft Nederland
als voorzitter een actieve rol gespeeld. Zo is in dit kader een begin gemaakt
met de onderhandelingen over een voorstel voor een Verordening voor een EU-brede
uitvoering van het WTO-besluit uit 2003 betreffende de implementatie van art.
6 van de Verklaring inzake de TRIPs-overeenkomst en volksgezondheid. Tot slot
werd aandacht besteed aan de rol van het bedrijfsleven bij de sociaal-economische
ontwikkeling van armere landen.Millennium Doelstellingen voor Ontwikkeling2005 zal een cruciaal jaar zijn voor ontwikkelingssamenwerking, aangezien
in het najaar tijdens het High Level Event van
de VN de balans opgemaakt zal worden van de vorderingen die zijn gemaakt ten
aanzien van de Millennium Doelstellingen. De EU sprak eensgezind de wens uit
om in september 2005 goed beslagen ten ijs te komen. De Commissie zal een
EU synthese rapport opstellen over de geboekte resultaten en met voorstellen
voor intensivering van EU-inspanningen. De Raad was het erover eens dat deze
voorstellen met name gericht moeten zijn op financiering voor ontwikkeling,
coherentie en de situatie in Afrika. Op initiatief van het Nederlands voorzitterschap
committeerden de lidstaten zich bovendien om in april 2005 een besluit te
nemen over nieuwe interim ODA-doelstellingen voor
2009/2010.Reproductieve gezondheid en rechten en bestrijding van
HIV/AidsDe tienjarige herdenking van de International Conference
on Population and Development (Caïro, 1994) werd aangegrepen
om in EU-verband speciale aandacht te vragen voor seksuele en reproductieve
gezondheid en rechten. Samen met UNFPA organiseerde Nederland een veldbezoek
aan Oeganda en Vietnam voor vertegenwoordigers van de tien nieuwe lidstaten
om hen kennis te laten maken met de uitvoering van de Caïro-agenda op
veldniveau. In aansluiting hierop werd het politiek en financieel commitment van de EU aan de Caïro-afspraken hernieuwd
en werd de Commissie opgeroepen in het Millennium Doelstellingen synthese
rapport aandacht aan dit onderwerp te besteden. Voortbordurend op de inspanningen
van het Iers voorzitterschap, agendeerde Nederland de strijd tegen HIV/Aids
voor diverse bijeenkomsten. Daarnaast werd afgesproken dat de Commissie voor
april 2005 een nieuw Actieplan zal presenteren ter bestrijding van HIV/Aids,
malaria en tuberculose.Consulaire samenwerkingOnder Nederlands voorzitterschap besloot de Raad tot intensivering van
de consulaire samenwerking ter bevordering van de veiligheid van EU-burgers
in derde landen. De afspraken betreffen o.m. vorming van gemeenschappelijke
consulaire interventieteams die snel in actie kunnen komen als zich in een
derde land een ramp voordoet (bv. bomaanslag, vliegtuigramp of aardbeving)
en politieke en/of operationele samenwerking bij de ontvoering van EU-burgers
in een derde land.XNoot1Opvolger van de onderwijsprogramma's, zoals Leonardo da Vinci en Erasmus.XNoot1Landen in Afrika, Caribische Gebied en Stille Oceaan. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29361-11.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl