Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve lasten; Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag; Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk Nota n.a.v. het (nader, tweede nader, enz.) verslag
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST140109
 2009-2010
 
 32 022
 Wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de terugdringing
van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming van alcoholgerelateerde
verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie van de administratieve
lasten
 
 
 
 
 Nr. 
 6
 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
 Ontvangen 20 januari 2010
 Met belangstelling heeft het kabinet kennisgenomen van het verslag van
de vaste Kamercommissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport met betrekking
tot het voorstel van wijziging van de Drank- en Horecawet met het oog op de
terugdringing van het alcoholgebruik onder met name jongeren, de voorkoming
van alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde, alsmede ter reductie
van de administratieve lasten. Het kabinet dankt uw Kamer voor de inbreng
bij het onderhavige wetsvoorstel en voor de snelheid die u daarbij heeft willen
betrachten.
 Het kabinet voelt zich door de reactie van de Kamer gesteund in haar constatering
dat er gezien de omvang en de ernst van de problematiek een stevige aanpak
van het alcoholgebruik onder jongeren nodig is. Het is goed te kunnen vaststellen
dat de fracties zich op veel punten kunnen vinden in de overwegingen die ten
grondslag liggen aan dit wetsvoorstel.
 Daarnaast is het kabinet verheugd dat de voorstellen met betrekking tot
de reductie van de administratieve lasten instemmend worden ontvangen door
de verschillende fracties.
 
 Deze nota wordt uitgebracht mede namens de ministers van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en voor Jeugd en Gezin. Tegelijk met deze nota
naar aanleiding van het verslag wordt een nota van wijziging ingediend. Het
betreft een technische wijziging noodzakelijk geworden door een wijziging
van de Algemene wet bestuursrecht.
 
 Alvorens in te gaan op de inbreng van de diverse fracties hecht het kabinet
eraan nog eens de overwegingen en afwegingen te schetsen die tot de indiening
van het onderhavige wetsvoorstel hebben geleid.
 
 Dit wetsvoorstel is een uitwerking van een breder beleidskader zoals dat
in de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid van november 2007 is neergelegd. De Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid omvat zowel maatregelen
gericht op voorlichting, vroegsignalering en behandeling van beginnende alcoholproblematiek,
alsook wettelijke maatregelen om het alcoholgebruik onder met name jongeren
terug te dringen. De maatregelen uit de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid zijn –
gezien de problematiek – proportioneel en appelleren aan de eigen verantwoordelijkheid
van volwassenen, ouders, maatschappelijke organisaties en bedrijven
(zoals horeca en detailhandel) en jagen deze ook aan.
 Voor de uitvoering van de maatregelen uit de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid
wordt een breed scala aan beleidsinstrumenten ingezet. Daar waar mogelijk
worden lichtere instrumenten, zoals voorlichting of zelfregulering gebruikt.
Maar voor het realiseren van sommige andere maatregelen is het wetgevingsinstrument
vereist.
 
 Het onderhavige wetsvoorstel heeft een tweeledig doel: het terugdringen
van het overmatig alcoholgebruik onder met name jongeren om gezondheidsschade
en alcoholgerelateerde verstoring van de openbare te voorkomen en het terugdringen
van de administratieve lasten voor ondernemers en vrijwilligers.
 In het Beleidsprogramma 2007–2011 «Samen werken, samen leven»
van 14 juni 2007 is een aantal doelstellingen opgenomen dat de aanleiding
vormt voor de onderhavige wijziging. Doelstelling 16 «minder regels,
minder instrumenten, minder loketten» richt zich op de reductie van
administratieve lasten voor ondernemers. Doelstelling 52 bevat het doel van
een kwart minder fysieke verloedering en ernstige sociale overlast in 2010
ten opzichte van 2002, doelstelling 55 omvat de aanpak van overmatig alcoholgebruik
door jongeren en als doelstelling 68 wordt het realiseren van meer beleidsvrijheid
voor mede overheden genoemd.
 Het kabinet is van mening in het huidige wetsvoorstel een goede balans
gevonden te hebben om vooruitgang te boeken op de hierboven genoemde doelstellingen.
Het wetsvoorstel omvat een samenhangend pakket waarin simpelere regels voor
het bedrijfsleven en vrijwilligers zijn opgenomen, maar tegelijkertijd ook
maatregelen bevat om het overmatig alcoholgebruik door jongeren een halt toe
te roepen en daarbij ruimte laat voor lokaal maatwerk.
 Bij het opstellen van de maatregelen uit dit wetsvoorstel heeft het kabinet
steeds de belangen tegen elkaar afgewogen. Zo is er gezocht naar een manier
om de administratieve lasten te verminderen, zonder dat dit de bescherming
van de volksgezondheid in gevaar zou brengen. Aan de andere kant is er bij
de introductie van de maatregelen die zich richten op het alcoholgebruik door
jongeren, ook weer gekozen voor een oplossingsrichting die de ondernemer zo
min mogelijk belast. Ook ACTAL heeft dit in zijn brief van 13 november
2008 bevestigd.
 
 In de Code Interbestuurlijke Verhoudingen uit 2005 is opgenomen dat wat
decentraal kan, gedecentraliseerd moet worden. In het Bestuursakkoord tussen
Rijk en gemeenten (2007) is afgesproken dat kabinet en gemeenten voortbouwen
op de omgangregels die in deze Code zijn afgesproken, zoals verruiming van
bestuurlijke en financiële decentrale beleidsvrijheid en vermindering
van centrale regels, van gedetailleerd medebewind, van specifieke uitkeringen,
verticaal toezicht en administratieve lasten. De uitvoering van het alcoholbeleid
vindt grotendeels plaats op het lokale niveau. Het lokale bestuur heeft het
beste zicht op de lokale problematiek en de benodigde maatregelen. Het kabinet
wil gemeenten dan ook extra instrumenten geven om het alcoholbeleid op lokaal
niveau vorm te geven, waarbij rekening kan worden gehouden met de lokale situatie.
Daarom heeft het kabinet, daar waar het mogelijk en gewenst is, er voor gekozen
om de gemeenten de bevoegdheid te geven om extra instrumenten in te zetten,
zodat zij zelf de afweging kunnen maken wat op lokaal niveau nodig is. Op
deze manier wordt voorkomen dat er extra regeldrukte ontstaat daar waar dat
niet nodig of noodzakelijk is.
 Ook de overdracht van het toezicht van de Voedsel en Waren Autoriteit
(VWA) naar gemeenten sluit aan bij deze visie. Juist door de overdracht van
het toezicht krijgen gemeenten beter zicht op wat er speelt op het lokale
niveau. Zij kunnen daardoor veel gerichter en effectiever toezicht houden
op de naleving van de leeftijdsgrenzen door ondernemers. Maar daarnaast
kunnen de gemeenten de informatie die zij opdoen bij de uitvoering van het
toezicht, ook weer gebruiken om het lokale alcoholbeleid te richten op de
problemen die er daadwerkelijk spelen.
 
 In sommige gevallen is, mede in navolging van de wens van de Tweede Kamer,
gekozen voor landelijk geldende regels. Dit geldt bijvoorbeeld voor de strafbaarstelling
van jongeren onder de 16 jaar voor het bezit van alcoholhoudende drank op
de openbare weg en de nieuwe sanctie voor winkeliers die herhaaldelijk alcoholhoudende
drank verkopen aan jongeren onder de geldende leeftijdsgrens.
 A. ALGEMEEN
 1. Hoofdelementen van dit wetsvoorstel
 De leden van de CDA-fractie willen graag weten of de administratieve lastenverlichting
door de vereenvoudiging van het vergunningenstelsel niet teniet wordt gedaan
door de nieuwe voorstellen.
 In hoofdstuk 15 en 16 van de memorie van toelichting bij de voorgestelde
wettekst wordt uitgebreid aandacht besteed aan de effecten van dit wetsvoorstel
voor ondernemers. De maatregelen uit het wetsvoorstel zijn onderworpen aan
een bedrijfseffectentoets en zijn voor wat betreft de administratieve lasten
tevens getoetst door ACTAL.
 In het advies van 13 november 2008 schrijft ACTAL dat in het wetsvoorstel
de aspecten van regeldruk, zoals administratieve lasten, de nalevingskosten
en de interbestuurlijke lasten in beeld zijn gebracht en zo mogelijk zijn
gereduceerd. Verder stelt ACTAL dat er voldoende rekening gehouden is met
alternatieve beleidsopties en dat er, binnen de door het kabinet gestelde
kaders, gekozen is voor het minst belastende alternatief.
 Ook uit de berekening van de administratieve lasten blijkt dat, alle maatregelen
in ogenschouw nemend, dit wetsvoorstel in totaal een nettoreductie van € 449 435
voor ondernemers oplevert. Dit is een reductie van 37,7% van de totale
administratieve lasten voor ondernemers als gevolg van de Drank- en Horecawet.
Dit wetsvoorstel levert derhalve een aanzienlijke reductie van de administratieve
lasten op.
 
 Het CDA stelt verder voor de titel van de Drank- en Horecawet te vervangen
door «Alcoholwet». In deze wet zouden dan alle belangrijke wetsartikelen
omtrent alcohol samen worden gevoegd, zodat sprake kan zijn van een eenduidige
samenhangende aanpak van de alcoholproblematiek.
 In reactie op dit voorstel stelt het kabinet dat de Drank- en Horecawet
primair een ordeningswet is die vanuit het oogpunt van volksgezondheidsbescherming
de distributie van alcoholhoudende drank beoogt te reguleren. De aanbouw of
inpassing van nieuwe regelgeving in bestaande wetgeving kan op velerlei manieren
vormgegeven worden, bijvoorbeeld ingedeeld naar het maatschappelijk verschijnsel,
de bestuurlijke ophanging, het sanctiesysteem of de organisatie van het toezicht.
Daarin onderscheidt wetgeving zich niet van andere ordeningssystemen.
 Decennia geleden is door de wetgever de keuze gemaakt om de eventueel
nadelige gevolgen van alcoholgebruik voor de volksgezondheid te ondervangen
door met name regels te stellen voor degenen die op (para)commerciële
basis alcoholhoudende drank verstrekken. Dit uitgangspunt is ongewijzigd.
Daaraan doet niet af dat de Drank- en Horecawet inmiddels ook enkele normen
bevat die meer gericht zijn op andere aspecten, zoals handhaving van de openbare
orde of het voorkomen of bestrijden van strafbare feiten. Het kabinet is van
oordeel dat de huidige wettelijk ordening een eenduidige, samenhangende aanpak
van de alcoholproblematiek niet in de weg staat. Daarom ziet zij geen aanleiding
om hierin wijziging te brengen en voor te stellen alle regelgeving
omtrent het thema alcohol in een Alcoholwet onder te brengen.
 
 De CDA-fractie vraagt zich verder af in hoeverre ouders, vrienden, scholen,
familie en ondernemers een stimulerende rol hebben bij het comazuipen van
jonge kinderen. Uit een inventarisatie van de registratiegegevens uit 2008
van jongeren die in het ziekenhuis worden opgenomen met een alcoholvergiftiging
blijkt dat jongeren voorafgaand aan de opname op diverse locaties gedronken
hebben. Het gemiddelde beeld is dat eerst thuis of bij vrienden wordt gedronken
waarbij de alcohol via vrienden, de supermarkt, slijterij of via de ouders
is verkregen. Bijna de helft van de jongeren heeft de tweede helft van de
avond alcohol gedronken in de horeca. Uit deze gegevens blijkt dat diverse
partijen hier een rol in hebben en er geen specifieke groep aan te wijzen
is die het comazuipen stimuleert. Het kabinet voert dan ook via verschillende
instrumenten gericht beleid op de hier bovengenoemde doelgroepen om te bevorderen
dat een ieder zijn verantwoordelijkheid neemt.
 Naar aanleiding van de motie Van Gent heeft
de Minister van VWS opdracht gegeven de registratiegegevens uit de periode
2007 tot medio 2009 nader te analyseren, met name voor wat betreft de aard
van de locatie waar deze kinderen en jongeren hebben gedronken. De uitkomsten
van deze analyse zullen begin 2010 aan uw Kamer worden gezonden.
 
 In antwoord op de vraag van de CDA-fractie of de maatschappelijke norm
van geen alcohol onder de 16 en het niet aanzetten tot alcoholgebruik onder
de 16 beter in de wet kan worden verdisconteerd, het volgende.
 In artikel 20 van de huidige Drank- en Horecawet staat dat het verboden
is om bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende drank te verstrekken
aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 16 jaar
heeft bereikt. Hiermee wordt een heldere norm neergezet in wetgeving. De Drank-
en Horecawet richt zich op verstrekking in bedrijfsmatige situaties. Het schenken
van alcoholhoudende drank aan jongeren in privé-situaties valt niet
onder de reikwijdte van deze wet. De regering acht het wetgevingsinstrument
daar ook niet op zijn plaats, want in de thuissituatie zijn de ouders of verzorgers
primair verantwoordelijk. Het kabinet is wel van mening dat ouders en anderen
uit de omgeving van een kind op de gevaren van het drinken van alcoholhoudende
drank onder de 16 jaar moeten worden gewezen. Vandaar dat het ministerie voor
Jeugd en Gezin de campagne «Voorkom alcoholschade bij uw opgroeiende
kind» ondersteunt.
 Bovendien wordt er momenteel samen met de alcoholbranche gewerkt aan de
ontwikkeling van een gezamenlijk logo, waarmee alle betrokken partijen het
standpunt «geen alcohol onder de 16 jaar» uit gaan dragen.
 
 De leden van de CDA-, PvdA- en SP-fractie hebben een aantal vragen omtrent
de verkoop van alcoholhoudende drank via internet.
 Over de omvang van de (illegale) verkoop van zwak-alcoholhoudende drank
via internet bestaan geen officiële gegevens. Bekend is evenwel dat circa
7% van de detailhandelsuitgaven aan alcoholhoudende drank niet via
supermarkt en slijterij verloopt. Te denken valt aan de verkoop in snackbars,
bij bierkoeriers, bij wijnclubs en ook via internet. Het kabinet schat derhalve
dat de alcoholverkoop via internet enkele procenten bedraagt van alle detailhandelsverkopen
van alcoholhoudende drank.
 Artikel 19, tweede lid, van de Drank- en Horecawet heeft betrekking op
de verkoop van zwak-alcoholhoudende drank op bestelling. In dit artikel staat
dat het doen van bestellingen voor zwak-alcoholhoudende drank, alsmede het
(doen) afleveren op bestelling aan huizen van particulieren van zwak-alcoholhoudende
drank is toegestaan, mits dit gebeurt vanuit bepaalde, in de wet aangewezen
ruimten.
 Indien aan de in dit artikel genoemde voorwaarden is voldaan, is er geen
sprake van illegale verkoop. Degene die vanuit een zodanige ruimte zwak-alcoholhoudende
drank verstrekt is overigens wel gehouden aan de regels van artikel 20 van
de Drank- en Horecawet. Op grond daarvan is de verstrekker verplicht om ten
tijde van het afleveren van de zwak-alcoholhoudende drank de leeftijd van
de ontvanger te controleren. De wijze waarop dit gebeurt laat het kabinet
over aan de ondernemer.
 Op dit moment acht het kabinet het niet noodzakelijk het wetsvoorstel
aan te passen met regels rond de verkoop van alcohol via internet. De VWA
en STAP zullen de komende tijd de stand van zaken met betrekking tot de verkoop
van alcoholhoudende dranken via internet analyseren. Mocht uit deze analyses
blijken dat er onvoldoende aandacht wordt besteed aan de controle van leeftijdsgrenzen
bij de verkoop van alcoholhoudende drank via internet, dan zal in een breder
kader worden bezien of het mogelijk is extra maatregelen te nemen op het gebied
van het verkopen en afleveren van leeftijdsgebonden producten via internet.
Bovendien bevat het Burgerlijk Wetboek regels omtrent de koop op afstand,
waaronder koop en verkoop via internet (Afdeling 9a van Boek 7 B.W.).
Op grond van deze afdeling worden allerlei specifieke eisen gesteld aan de
verkoop via internet. Zo moet op grond van artikel 46c van Boek 7 B.W. op
duidelijke en begrijpelijke wijze de identiteit van de verkoper kenbaar zijn.
Deze eis maakt het voor de handhavende instantie mogelijk om een sanctie op
te leggen aan de verkoper als blijkt dat bij de verkoop niet of onvoldoende
is nagegaan of de koper de vereiste minimumleeftijd voor de koop van alcoholhoudende
drank had bereikt. De Drank- en Horecawet is op zichzelf niet het geëigende
instrument om dit verdergaand aan te pakken, want dezelfde problematiek kan
zich ook voordoen bij de verkoop via internet van wapens, games en pornografie.
 Wat betreft de vraag of de verkoop van alcoholhoudende drank onder een
vergunningstelsel te brengen is, wijst het kabinet op het feit dat verkoop
en levering aan huis van sterke drank thans al onder het vergunningstelsel
valt. De verkoop en levering aan huis van zwak-alcoholhoudende dranken is
evenwel niet vergunningplichtig. Het kabinet overweegt niet daartoe over te
gaan, omdat dat zou inhouden dat de hele detailhandel in alcoholhoudende dranken
onder het vergunningstelsel zou komen te vallen. Een dergelijke maatregel
zou in strijd zijn met de kabinetsdoelstelling om de administratieve lasten
te reduceren.
 
 De leden van de CDA-fractie willen graag weten welke concrete acties de
regering in petto heeft om de verantwoordelijkheid van ouders en ouderen bij
het ontmoedigen van alcoholgebruik op jonge leeftijd vorm te geven.
 De verantwoordelijkheid van ouders wordt benadrukt via de opvoedingsondersteuningscampagne «Voorkom
alcoholschade bij uw opgroeiende kind». Ook op internet worden ouders
ondersteund via www.alcoholinfo.nl en www.uwkindenalcohol.nl. Daarnaast wordt
er een handreiking ontwikkeld voor ouders van hok- en keetbezoekers, om hen
op hun verantwoordelijkheden voor wat betreft verantwoord alcoholgebruik te
wijzen. Daarnaast is het zo dat ouders straks in de eigen gemeente bij het
Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) terecht kunnen met al hun vragen over opvoeden
en opgroeien, dus ook met vragen over alcohol. In veel gemeenten zal dat straks
ook via het digitale CJG kunnen.
 
 De leden van de CDA-fractie horen graag hoe aan de motie over de samenhangende
aanpak van excessief alcoholgebruik door ouderen wordt uitgevoerd.
 Inmiddels is een werkgroep ouderen ingesteld onder auspiciën van
het Partnership Vroegsignalering Alcohol. Binnen deze werkgroep is een protocol
omtrent ouderen en letselpreventie ontwikkeld dat binnenkort zal worden getest
in een aantal ziekenhuizen. Doel van dit protocol is te onderzoeken
wat de mogelijkheden zijn om bij oudere patiënten te kunnen interveniëren,
indien duidelijk is dat er sprake is van een relatie tussen het letsel en
alcoholgebruik. De Tweede Kamer zal te zijner tijd op de hoogte worden gesteld
van de bevindingen van de werkgroep.
 Verder wijst het kabinet op de reeds bestaande brochure «Ouderen
en het gebruik van medicijnen in combinatie met alcohol. Een onderschat probleem!»
van het Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie. Hierin wordt uitgebreid
ingegaan op alcohol in combinatie met medicijnen. Naast de risico’s
bevat de brochure adviezen voor hulpverleners in het ouderenwerk voor het
bespreekbaar maken van alcoholen medicijngebruik door ouderen.
 Het kabinet is niet voornemens om wettelijke maatregelen te nemen met
betrekking tot alcoholgebruik en ouderen. Het kabinet is van mening dat deze
problematiek beter kan worden aangepakt door de introductie van maatregelen
op het gebied van vroegsignalering, zorg en preventie.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen waarom er op het naleven het doortapverbod
uit het Wetboek van Strafrecht geen toezicht wordt gehouden.
 Het kabinet wijst erop dat het hier gaat om overtreding van artikel 252
van het Wetboek van Strafrecht. Dit betekent dat de politie bevoegd is op
de naleving van dit artikel toe te zien. De mate waarin door de politie toezicht
wordt gehouden op de naleving van het doortapverbod maakt deel uit van de
lokale aanpak van alcoholmisbruik dat in het driehoeksoverleg wordt vastgesteld
en is afgestemd op de lokale problematiek.
 
 De PvdA-fractie informeert naar de effectiviteit van trainingsprogramma’s
van barpersoneel en wil van de regering weten waarom deze training niet verplicht
wordt gesteld.
 Momenteel stelt de Drank- en Horecawet aan degene die onmiddellijk leiding
geeft aan de bedrijfsmatige verstrekking van alcoholhoudende drank de eis
dat hij/zij beschikt over kennis en inzicht in sociale hygiëne. Dat betekent
in de praktijk dat degene die verantwoordelijk is voor de bar in het bezit
moet zijn van een Verklaring Sociale Hygiëne (= verantwoord verstrekken).
Het kabinet wil ondernemers niet verplichten om ook het overige barpersoneel
te trainen. Dat zou extra lasten voor ondernemers betekenen. Ondernemers staat
het vanzelfsprekend vrij om effectieve trainingsprogramma’s, zoals de
cursus Sociale Hygiëne en de cursus Barcode, aan al hun barmedewerkers
aan te bieden. Ook kunnen gemeenten sinds kort de cursus Bar Veilig aanbieden
aan horecaondernemers. In deze training krijgt barpersoneel concrete handvatten
voor het herkennen van beginnende agressie in de horeca en de omgang daarmee.
 
 De leden van de SP-fractie hebben enkele vragen rondom het niet opnemen
van een definitie van reclame in het onderhavige wetsvoorstel.
 Er is in de voorgestelde wettekst geen definitie van reclame opgenomen.
Dit werd ook niet voorgesteld in de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid van 20 november
2007. Het ontbreken van een definitie van alcoholreclame in de Drank- en Horecawet
betekent slechts dat in voorkomende gevallen uitgegaan zal worden van wat
in het normale spraakgebruik verstaan wordt onder het begrip «reclame».
Overigens maakt het kabinet momenteel geen gebruik van de mogelijkheid van
artikel 2 om een Reclamebesluit in te stellen, dus is er in de praktijk geen
onduidelijkheid op dit punt te verwachten.
 
 De SP-fractie vraagt wat de reactie van de regering is op het onderzoek
van de Stichting Alcoholpreventie (STAP) dat veel jongeren met alcoholreclame
in aanraking komen door sportsponsoring.
 De regering heeft op 1 januari 2009 een verbod op alcoholreclame
op televisie en radio tussen 06.00–21.00 uur geïntroduceerd. Dit
verbod wordt thans gemonitord. Het kabinet is op dit moment niet voornemens
om striktere regelgeving te introduceren met betrekking tot sportsponsoring.
Het effect van sportsponsoring door alcoholproducenten op het alcoholgebruik
van jongeren is onvoldoende aangetoond. Dit in tegenstelling tot het effect
van tv-reclame voor alcoholhoudende dranken. Uit de recente wetenschappelijk
literatuur daarover blijkt dat er een positief, mogelijk direct causaal verband
bestaat tussen blootstelling/uitgaven aan drankreclames en onmiddellijk dan
wel later drankgebruik door jongeren.
 
 De SP-fractie vraagt of de regering bereid is te onderzoeken of mixdrankjes
en andere alcoholische dranken uit de supermarkt geweerd kunnen worden.
 Het kabinet heeft door Ernst & Young laten onderzoeken of zoete (mix)drankjes
uit de supermarkt geweerd kunnen worden. Het betreffende rapport is uw Kamer
op 3 november 2008 toegezonden. De conclusie
van dit rapport was dat dit niet mogelijk is. Het beperken van de verkoop
van zoete dranken tot het slijterijkanaal zou – aldus Ernst & Young –
de evenredigheidstoets die artikel 28 van het EG-Verdrag vereist niet doorstaan.
Er zijn immers andere minder handelsbelemmerende maatregelen mogelijk om het
alcoholmisbruik bij jongeren te beperken. Die maatregelen moeten eerst genomen
worden.
 Een andere vraag is of de regering bereid is te onderzoeken of alle alcoholhoudende
dranken uit de supermarkt geweerd kunnen worden. Het antwoord daarop is dat
de regering dat niet voornemens is.
 
 De leden van de SP-fractie vragen of de regering in overleg is met Brussel
over de etikettering van alcoholhoudende dranken.
 De wet- en regelgeving inzake etikettering van levensmiddelen is op Europees
niveau geharmoniseerd in richtlijn 2000/13/EG. Momenteel wordt in Brussel
over een herziening van deze richtlijn gesproken. In dat kader komt ook de
regelgeving met betrekking tot etikettering van alcoholhoudende dranken aan
de orde.
 
 De leden van de VVD- en D66-fractie willen weten waarom de regering de
resultaten van de pilot Decentralisatie toezicht niet afwacht.
 De regering deelt met de leden van de VVD-fractie de mening dat de voorgestelde
decentralisatie een belangrijk element is in het behalen van de doelstellingen
van de wetswijziging. Door decentralisatie van het toezicht worden gemeenten
straks in staat gesteld om beter in te spelen op de lokale situatie en kunnen
de gemeentelijke toezichtstaken een grotere bijdrage leveren in het opzetten
van een integraal lokaal of regionaal alcoholbeleid. Zoals is aangekondigd
in de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid hebben de ministers van VWS en BZK aan
15 (regio’s van) gemeenten de mogelijkheid geboden om gedurende twee
jaar mee te doen aan een pilot Decentralisatie toezicht Drank- en Horecawet.
De pilot is ingezet om inzicht te krijgen in de wijze waarop gemeenten deze
nieuwe toezichtstaak op lokaal of regionaal niveau vormgeven en vervolgens
gebruik te maken van de ervaringen van de deelnemende gemeenten om de decentralisatie
van het toezicht soepel te laten verlopen. De gemeenten doen ervaring op met
het zelf uitoefenen van toezicht door de inzet van gemeentelijke toezichthouders.
De pilot zal tevens inzicht geven in hoe gemeenten de nieuwe toezichtstaak
gebruiken bij de opzet van een integraal lokaal dan wel regionaal alcoholbeleid.
De evaluatie van de pilot is begin 2010 gereed en zal aan de Tweede Kamer
worden aangeboden. De uitkomsten zullen een helder beeld geven van de ervaringen
van de deelnemende (regio’s van) gemeenten met het uitvoeren van het
toezicht op de Drank- en Horecawet.
 
 De leden van de fractie van D66 missen in het wetsvoorstel de benodigde
wetenschappelijke en cijfermatige onderbouwing van de noodzaak voor de voorgestelde
wijzigingen en de te verwachten effectiviteit daarvan.
 De wetenschappelijke en cijfermatige onderbouwing van de noodzaak voor
de voorgestelde wijzigingen en de te verwachten effectiviteit daarvan is reeds
uitgebreid uiteengezet in de aan dit wetgevingstraject voorafgaande Hoofdlijnenbrief
alcoholbeleid.
 
 De leden van de D66-fractie vragen of de regering kan specificeren wat
in het kader van deze wet onder «jongeren» en «openbare
ruimte» wordt verstaan.
 In artikel 45 van het wijzigingsvoorstel is bepaald dat het «degene
die de leeftijd van 16 jaar nog niet heeft bereikt verboden is op de
openbare weg alcoholhoudende drank aanwezig te hebben of voor consumptie gereed
te hebben». In dit kader wordt met «jongeren» dus bedoeld «personen
onder de 16 jaar». Verder wordt in artikel 45 van de voorgestelde wettekst
niet gesproken over «openbare ruimte» maar over «openbare
weg». In de memorie van toelichting van het onderhavige wetsvoorstel
staat reeds aangegeven dat dit begrip in deze wet ruim moet worden uitgelegd,
te weten in de betekenis van «bestemming tot algemene toegankelijkheid».
Door uit te gaan van deze ruime uitleg kunnen stationshallen, looppaden van
overdekte winkelcentra en voor het publiek toegankelijke plantsoenen ook worden
gerekend tot de openbare weg. Daarnaast valt te denken aan voor het publiek
toegankelijke stoepen, trappen, portieken en galerijen, die al dan niet afsluitbaar
zijn.
 
 De leden van de SGP-fractie pleiten voor een alcoholverbod op radio en
televisie gedurende de hele dag. Zij vragen of de regering bereid is om een
reclameverbod in te voeren. Zij vragen tevens naar de argumenten van de regering
om onderscheid te maken tussen alcohol en tabak.
 Het kabinet is van mening dat een totaal alcoholreclameverbod op radio
en televisie disproportioneel zou zijn. Het doel van het huidige partiële
verbod in de Mediawet 2008 is de bescherming van jongeren. Door de uitzendtijden
van alcoholreclame te beperken tot het tijdvak van 21.00 uur tot 6.00 uur
wordt de kans dat jongeren door alcoholreclame worden bereikt aanzienlijk
verkleind. Er blijft hiermee ruimte voor alcoholreclame die gericht is op
volwassenen. Er is immers geen bezwaar tegen matig en verstandig gebruik van
alcoholhoudende drank door volwassenen. In dat opzicht is er een groot verschil
met tabak, dat inherent slecht is voor de gezondheid.
 2. Vereenvoudiging van het vergunningenstelsel
 De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen over de ontheffing van
de vergunningplicht voor bijzondere gelegenheden.
 In antwoord daarop meldt het kabinet dat het verlenen van een ontheffing
van de vergunningplicht voor de verstrekking van zwak-alcoholhoudende drank
tijdens evenementen een bevoegdheid van de burgemeester blijft. De regering
stelt in de voorgestelde wettekst voor om niet meer landelijk te bepalen dat
zo’n ontheffing uitsluitend verleend kan worden als degene die leiding
geeft aan de verstrekking in het bezit is van een Verklaring Sociale Hygiëne.
Dit maakt het voor burgers en (buurt)verenigingen gemakkelijker een dergelijke
ontheffing aan te vragen, bijvoorbeeld voor een eendaags kleinschalig evenement.
De burgemeester zal een inschatting maken of dit verantwoord is. Het kabinet
verwacht niet dat de Drank- en Horecawet hiermee aan gezag verliest. Van belang
is dat de burgemeester altijd als voorwaarde kan blijven stellen dat de persoon
die leiding geeft aan de alcoholverstrekking tijdens het evenement, toch moet
beschikken over een Verklaring Sociale Hygiëne.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen wie precies de zeer uitzonderlijke
gevallen zijn die niet aan de kenniseis hoeven te voldoen en waarom voor hen
een uitzondering wordt gemaakt.
 De regering stelt voor in de Drank- en Horecawet een uitzondering op te
nemen van de eis te beschikken over kennis en inzicht in sociale hygiëne
voor bepaalde leidinggevenden die geen enkele bemoeienis hebben met de bedrijfsvoering
of exploitatie van het horecabedrijf of het slijtersbedrijf waarvoor de vergunning
wordt gevraagd of is verkregen. In het verleden heeft het stellen van deze
eis een enkele maal tot schrijnende situaties geleid. In de praktijk ging
het bijvoorbeeld om een gepensioneerde bestuurder die permanent in Spanje
verbleef en om een vennoot die leed aan een psychische ziekte. In de toekomst
zouden deze personen onder de uitzonderingsbepaling komen te vallen. Overigens
alleen als wordt vastgelegd dat zij echt geen enkele bemoeienis hebben met
de bedrijfsvoering of exploitatie van het betreffende bedrijf. Deze uitzondering
is gemaakt op verzoek van Koninklijke Horeca Nederland. Voor de vergunninghouder
met een leidinggevende waarop deze uitzondering van toepassing is, betekent
een en ander overigens niet dat hij zich kan onttrekken aan het gestelde in
artikel 24 van de Drank- en Horecawet. Er zal dus in de reguliere horeca altijd
een leidinggevende met kennis en inzicht in sociale hygiëne aanwezig
dienen te zijn.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen de regering aan te geven welke maatregelen
door welke partijen kunnen worden genomen indien onomstotelijk vaststaat dat
een ondernemer/onderneming misbruik maakt van de nieuwe regelgeving die het
mogelijk maakt dat – tijdelijk – iemand leiding geeft aan een
vergunningplichtig bedrijf zonder gescreend te zijn.
 Als onomstotelijk vaststaat dat een vergunninghouder misbruik maakt van
de nieuwe meldplicht kan de burgemeester de vergunning intrekken. In de voorgestelde
wettekst wordt bepaald dat er sprake is van misbruik als een ondernemer/onderneming
in een periode van twee jaar ten minste driemaal iemand als nieuwe leidinggevende
heeft aangemeld en die aanmelding later geweigerd is.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben enkele vragen over de kosten van de
nieuwe bepaling omtrent het (digitaal) melden van een nieuwe leidinggevende.
 De regering gaat ervan uit dat een vergunninghouder in de toekomst per
melding € 43,38 kwijt zal zijn, exclusief
leges. Het is om twee redenen op dit moment formeel niet mogelijk een nieuwe
leidinggevende digitaal te melden. Ten eerste is het melden van een nieuwe
leidinggevende niet in de vigerende wet opgenomen. Ten tweede heeft de minister
van VWS thans geen elektronische informatiedragers voor het aanvragen van
vergunningen en ontheffingen vastgesteld.
 Zodra uw Kamer heeft ingestemd met dit onderdeel van het wetsvoorstel
zal gestart worden met de ontwikkeling van een standaard meldformulier dat
in de toekomst gedigitaliseerd zal worden. Het gaat derhalve niet om twee
verschillende systemen die vergeleken kunnen worden. Na inwerkingtreding van
het onderhavige wetsvoorstel zullen alle gemeenten van het door de minister
vastgestelde papieren en/of het elektronische formulier gebruik gaan maken.
 
 De leden van de VVD-fractie hebben enkele vragen over de maximale schorsingsduur
van de vergunning van twaalf weken. Zij vragen waarom de vergunning niet voor
een langere periode kan worden geschorst en wat de bezwaren hiertegen zouden
zijn. Zij vragen de regering in het antwoord op deze vragen ook de strafmaatregelen
bij herhaalde overtreding van artikel 20, eerste lid, mee te nemen.
 Iedere maatregel moet een zekere mate van proportionaliteit hebben ten
opzichte van de geconstateerde overtreding. Het instrument schorsing is geïntroduceerd
om een hiaat op te vullen tussen het niet kunnen optreden en het intrekken
van de vergunning. Inherent aan de introductie van een dergelijke maatregel
is dat het een maatregel van tijdelijke aard is. Een schorsingsperiode
van maximaal twaalf weken lijkt daarbij proportioneel te zijn. Bij het bepalen
van de schorsingsperiode is gekeken naar de geschatte directe winstderving
per bedrijf. De gemiddelde directe winstderving moet in de visie van de regering
minimaal het boetebedrag zijn dat wordt opgelegd bij het meermaals overtreden
van artikel 20, eerste lid, dus minimaal € 1 800. De wijze
waarop de gemiddelde directe winstderving is berekend is uitgebreid beschreven
in het artikelsgewijs deel van de memorie van toelichting van het wetsvoorstel.
 Daarnaast is een intrekkingstermijn tot 12 weken niet ongebruikelijk bij
gemeenten die een exploitatievergunningstelsel kennen. De regering heeft daarbij
aan willen sluiten.
 In ernstige gevallen kan de burgemeester direct overgaan tot het intrekken
van de vergunning. Voor dergelijke gevallen is het instrument schorsing dan
ook niet bedoeld.
 3. Burgemeester bevoegd gezag
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe voorkomen wordt
dat overmatig alcoholgebruik alleen wordt bestreden vanuit het oogpunt van
openbare orde.
 Uitgangspunt van het alcoholbeleid is een integrale aanpak van alcoholmisbruik
door jongeren. In de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid is een samenhangend pakket
van maatregelen opgenomen waar naast de nieuwe Drank- en Horecawet ook voorlichting
en vroegsignalering van alcoholproblematiek deel van uitmaken. De maatregelen
in het voorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet zijn gericht op bestrijding
van alcoholmisbruik door jongeren vanuit het oogpunt van zowel de openbare
orde als de bescherming van de gezondheid.
 
 De leden van de D66-fractie vragen zich af waarom het collegialiteitsbeginsel
buiten werking wordt gesteld en of er bij de regering gevallen bekend zijn
waarin het collegialiteitsbeginsel de handhaving van de leeftijdsgrens in
de weg gestaan heeft. De regering heeft deze keuze gemaakt omdat de handhaving
van de Drank- en Horecawet beter past bij het takenpakket van de burgemeester
dan bij dat van het college, niet omdat het collegialiteitsbeginsel beperkingen
met zich mee zou brengen. Er zijn ook geen gevallen bekend waarin dit beginsel
de handhaving van de leeftijdsgrens in de weg gestaan heeft, maar dat heeft
er vooral mee te maken dat deze handhaving op dit moment in handen is van
de VWA, die dit uit hoofde van de minister van VWS uitvoert.
 
 De leden van de D66-fractie vragen voorts op welke terreinen van het recht
medebewind wordt toegepast.
 Er zijn zeer veel verschillende terreinen waarop gemeenten landelijk wetgeving
in medebewind moeten uitvoeren, bijvoorbeeld in de sociale zekerheid of de
wetgeving rondom de gemeentelijke basisadministratie. Een voorbeeld van wetgeving
waarin de burgemeester taken in medebewind moet uitvoeren is de wet op de
kansspelen (speelautomatenvergunning). Ook in het onlangs ingediende wetsvoorstel
Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche wordt aan gemeenten taken in medebewind toegekend.
 
 De D66-fractie vraagt of de regering uiteen kan zetten wat haar criteria
zijn voor het wel of niet decentraliseren van beleid en toezicht in relatie
tot de voorgestelde wijzigingen in de Drank- en Horecawet.
 Uitgangspunt voor de regering voor de decentralisatie van beleid en toezicht
zijn de artikelen 116 en 117 van de Gemeentewet. Hierin is bepaald dat «voorstellen
van maatregelen waarbij bepaalde aangelegenheden tot rijks- of provinciaal
beleid worden gerekend, slechts worden gedaan indien het onderwerp van zorg
niet op doelmatige en doeltreffende wijze door de gemeentebesturen
kan worden behartigd.» Het toezicht op de Drank- en Horecawet zal doelmatiger
en doeltreffender worden uitgevoerd wanneer deze door gemeenten wordt uitgevoerd.
 Wat de criteria zijn voor decentralisatie heeft het kabinet geschetst
in een brief aan uw Kamer. Deze brief schetst
het kader dat het Rijk hanteert voor decentralisatie en differentiatie van
taken. Hierin zijn zeven criteria benoemd die een rol spelen bij de afweging
op welke overheidslaag een taak te beleggen. Voorbeelden zijn rechtsgelijkheid,
belangenbehartiging en doelmatigheid en doeltreffendheid.
 
 De leden van de fractie van D66 vragen naar de democratische legitimatie
van het handelen van de burgemeester.
 De burgemeester is op grond van artikel 180 van de Gemeentewet te allen
tijde verantwoording schuldig aan de gemeenteraad. Dat geldt ook voor de wijze
waarop hij gebruik maakt van zijn eigenstandige bevoegdheden die de burgemeester
als eenhoofdig bestuursorgaan zijn toebedeeld.
 
 De leden van de fracties van D66 en SGP verwijzen naar de notitie «Burgemeester
en Veiligheid» en vragen hoe de onderhavige
bevoegdheid zich verhoudt tot evengenoemde notitie.
 In de notitie «Burgemeester en Veiligheid» is een overzicht
gegeven van bestaande bevoegdheden van de burgemeester op het terrein van
openbare orde en veiligheid en een overzicht van relevante voorstellen die
ten tijde van het uitbrengen van de notitie «Burgemeester en Veiligheid»
bij de Raad van State of het parlement waren ingediend. De bevoegdheid die
de burgemeester krijgt na wijziging van de Drank- en Horecawet kon daarom
in het overzicht nog niet worden opgenomen.
 Zoals ook door uw Kamer is geconstateerd, zijn maatschappelijke problemen
op het terrein van integrale veiligheid altijd dynamisch. Als er sprake is
van een aanwijsbare behoefte en gebleken urgentie, bijvoorbeeld omdat het
bestaande instrumentarium niet voldoet, dan kunnen maatschappelijke ontwikkelingen
nopen tot aanpassing van bestaande of introductie van nieuwe bevoegdheden.
Dit is ook het geval bij de voorgestelde wetswijziging.
 Juist omdat de veiligheidsportefeuille van de burgemeester breed wordt
opgevat, is de vraag gerechtvaardigd hoe de portefeuille veiligheid van de
burgemeester zich verhoudt tot zijn andere rollen en taken. Daarom is uw Kamer
in het Algemeen Overleg van 30 september jl. toegezegd dat de minister
van BZK in het voorjaar van 2010 – mede op basis van suggesties van
de Kring van commissarissen van de Koningin en het Nederlands Genootschap
van Burgemeesters – de ontwikkeling van het burgemeestersambt zal schetsen
in een brief aan uw Kamer. Daarin zullen de eisen van de maatschappij aan
het burgemeestersambt, de benodigde competenties en de relatie tussen de burgemeester
en de gemeenteraad aan bod komen. In dit licht zij ook verwezen naar de motie-Kuiken
c.s. van 26 november 2009, waarin de regering
wordt verzocht voor 1 juni 2010 een voorstel te doen voor de wijze waarop
meer samenhang kan worden aangebracht tussen de onderscheiden bevoegdheden
van de burgmeesters op het brede terrein van openbare orde en veiligheid.
 
 De SGP-fractie wil graag weten welke bevoegdheden bij de burgemeester
komen te liggen in plaats van bij het college van burgemeester en wethouders.
 De regering neemt de aanbeveling van de Werkgroep Uitwerking Maatregelen
Openbare Inrichtingen over om de burgemeester als bevoegd gezag aan te wijzen.
In plaats van het college van burgemeester en wethouders wordt voortaan de
burgemeester in medebewind belast met de uitvoering van de Drank- en Horecawet.
De bevoegdheden die voortvloeien uit de Drank- en Horecawet passen goed bij
de bestaande verantwoordelijkheid van de burgemeester voor de openbare orde
en veiligheid. De wijzigingen ten opzichte van de vigerende regelgeving
betreffen de bevoegdheden ten aanzien van: het verlenen en intrekken van vergunningen,
het verstrekken van gewijzigde vergunningen, het sluiten van illegale horecagelegenheden
en het verlenen van ontheffingen aan paracommerciële rechtspersonen.
 4. Regels ten aanzien van paracommerciële instellingen
 De leden van de SP-fractie hebben een vraag over de positie van studentenverenigingen
voor wat betreft de nieuwe regels voor paracommerciële instellingen.
 De nieuwe regels met betrekking tot paracommerciële instellingen
hebben primair betrekking op het tegengaan van oneerlijke mededinging. Gemeenten
dienen regels op te stellen over het verstrekken van alcoholhoudende drank
in paracommerciële instellingen, onder andere wat betreft de dagen en
tijdstippen dat er alcoholhoudende drank mag worden verstrekt.
 Deze regels mogen naar de aard van de paracommerciële rechtspersoon
verschillend zijn. Dit betekent bijvoorbeeld dat een gemeente voor buurthuizen
andere regels kan opstellen dan voor sportverenigingen, al naar gelang de
lokale situatie daar aanleiding toe geeft.
 
 De VVD-fractie vraagt de regering aan te geven wat de concrete noodzaak
is voor het aanpassen van de paracommerciële bepalingen.
 In de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid is reeds aangekondigd dat het kabinet
voornemens was om landelijke paracommercieregels te introduceren. De huidige
regels voor wat betreft het tegengaan van paracommercialisme bestaan uit een
lappendeken aan mededingingsregelgeving: koepelovereenkomsten, zelfreguleringsovereenkomsten,
regels bij bestuursreglementen – al dan niet gebaseerd op diverse modelbestuursreglementen –
en gemeentelijke regels.
 Vooral gezien het feit dat de zelfreguleringsovereenkomsten die gesloten
zijn met het Bedrijfschap Horeca en Catering zijn opgezegd, omdat dit bedrijfschap
het sinds 2000 het niet meer tot zijn taak rekent om concurrentie door paracommerciële
instellingen te bestrijden, is er behoefte aan meer eenduidigheid op het terrein
van de regels ten aanzien van paracommerciële instellingen.
 De regering is van mening dat er een landelijke kader moet worden gesteld
voor de regels ten aanzien van paracommercialisme, dat voldoende ruimte biedt
aan lokaal maatwerk. Daarom wordt nu voorgesteld in nationale wetgeving vast
te leggen dat gemeenten verplicht worden een verordening op te stellen om
paracommercialisme te reguleren.
 
 De VVD-fractie vraagt welke belangen de regering ziet in de bepalingen
rond paracommercie, of het voorstel is getoetst bij vertegenwoordigers van
deze belangen en hoe zij hierop reageerden.
 De belangrijkste belangenpartijen omtrent paracommerciële regels
zijn NOC*NSF (vanuit het belang van de sport) en Koninklijke Horeca Nederland
(vanuit het belang van de reguliere horeca).
 Oorspronkelijk bestond het voornemen om de bestaande mededingingsregelgeving
(artikelen 4, 5 en 6) te schrappen en te vervangen door uniforme bepalingen.
Dit voornemen maakte deel uit van het concept voorontwerp dat is geconsulteerd
bij alle deelnemers van het Regulier Overleg Alcoholbeleid, waar NOC*NSF en
KHN ook aan deelnemen. Tijdens de consultatieronde werd er uiteenlopend gereageerd
op de voorstellen voor landelijke regels. Verschillende partijen waren een
voorstander van landelijke regelgeving, maar sommige (zoals KHN) wensten nog
striktere regels, terwijl andere partijen (zoals de VNG en NOC*NSF) de ruimte
voor lokaal maatwerk benadrukten. Alles overwegend heeft de regering
gekozen voor landelijke regels, waarbij ruimte is voor lokaal maatwerk. Deze
aanpassing van het wetsvoorstel is in het traject richting de Ministerraad
tot stand gekomen.
 
 De VVD-fractie vraagt of de regering de mening deelt dat sportfaciliteiten
een ander schenktijdenregime behoeven dan studentenverenigingen.
 De regering laat de beoordeling daarvan over aan gemeenten, maar heeft
voor de gemeenten wel de mogelijkheid gecreëerd om onderscheid te maken
naar de aard van de verschillende paracommerciële rechtspersonen, afhankelijk
van wat nodig is op lokaal niveau. Dit betekent dat er in een gemeente inderdaad
andere regels aan studentenverenigingen kunnen worden opgelegd dan aan sportverenigingen.
De regering gaat er vanuit dat gemeenten bij deze afweging de belangrijke
maatschappelijke functie van de verschillende paracommerciële instellingen
in acht neemt en geen onnodige beperkingen zal opleggen daar waar de mededinging
niet in het geding is en er geen sprake is van onverantwoorde verstrekking
van alcohol, met name aan jongeren.
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie vragen nadere toelichting op het
afzien van landelijke regels voor paracommerciële instellingen. Wordt
binnen het lokale maatwerk wel voldoende gegarandeerd dat jonge sporters in
bescherming genomen worden tegen de gevaren van alcoholgebruik?
 Het kabinet heeft in antwoord op de vragen van de VVD-fractie reeds uiteengezet
hoe zij tot het onderhavige voorstel is gekomen. De regering is van mening
dat er in dit wetsvoorstel wel degelijk landelijke regels worden gesteld.
De gemeente wordt namelijk verplicht om in een verordening regels te stellen
omtrent paracommercialisme. Gemeenten dienen regels op te stellen gedurende
welke dagen en tijdstippen in paracommerciële inrichtingen alcohol mag
worden verstrekt. De bestaande regelgeving over de wijze waarop paracommerciële
rechtspersonen moeten waarborgen dat in hun kantine, clubhuis of sociëteit
verantwoord alcohol wordt verstrekt, blijft grotendeels van kracht.
 Het kabinet heeft er vertrouwen in dat er op lokaal niveau een gedegen
afweging wordt gemaakt waarbij zowel aspecten van oneerlijke mededinging als
de bescherming van de jeugd mee worden genomen.
 Daarnaast heeft NOC*NSF geïnvesteerd in het herzien en digitaliseren
van de Instructie Verantwoord Alcoholschenken, waardoor barvrijwilligers in
de sportkantines nog beter op de hoogte zijn van de geldende regels omtrent
alcoholverstrekking. In deze instructie wordt tevens specifiek aandacht besteed
aan het nee-verkopen aan personen onder de 16 jaar die alcohol willen kopen.
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie vragen hoe wordt gegarandeerd dat
vrijwilligers binnen paracommerciële instellingen voldoende op de hoogte
zijn van de regelgeving. Of de gebruikte terminologie wel voldoet en of de
Instructie Verantwoord Alcoholschenken niet te vrijblijvend is.
 Op basis van artikel 24 van de Drank- en Horecawet, dient er, gedurende
de tijden dat er alcoholhoudende drank verstrekt mag worden in een paracommerciële
instelling, tenminste één barvrijwilliger aanwezig te zijn die
een voorlichtingsinstructie op het gebied van sociale hygiëne heeft gekregen.
In de praktijk gebruiken de meeste verenigingen hiervoor de Instructie Verantwoord
Alcoholschenken.
 De vervanging van de term «gekwalificeerde personen» door «een
barvrijwilliger die een voorlichtingsinstructie op het gebied van sociale
hygiëne heeft gekregen» maakt de eis aan kennis zeker niet zwakker,
omdat hierdoor juist wordt verduidelijkt aan welke eisen de barvrijwilliger
moet voldoen om verantwoordelijk te mogen zijn voor de alcoholverstrekking
in een paracommerciële instelling.
 Deelname is zeker niet vrijblijvend, de barvrijwilliger dient wel degelijk
een instructie te krijgen, alleen de vorm waarin dit gebeurt wordt niet door
de regering vastgelegd.
 
 De fractie van D66 vraagt of de regering signalen heeft van overmatig
alcoholgebruik in paracommerciële instellingen.
 Gezien de grote verscheidenheid aan paracommerciële instellingen
is het niet mogelijk om een algemeen beeld te geven van overmatig alcoholgebruik
in paracommerciële instellingen.
 
 De D66-fractie vraagt zich af waarom de regering ervoor kiest om het paracommerciebeleid
te decentraliseren in relatie tot nationaal beleid op het gebied van de mededinging.
 In het onderhavige wetsvoorstel is op dit punt geen sprake van decentralisatie
ten opzichte van de huidige situatie. In de huidige Drank- en Horecawet zijn
het al de gemeenten die nieuwe vergunningsaanvragen van paracommerciële
rechtspersonen dienen te toetsen op concurrentie met de commerciële horeca.
Een gemeente is immers het beste op de hoogte van de lokale situatie.
 
 De leden van de D66-fractie willen weten hoe het lokale toezicht op oneerlijke
concurrentie eruit komt te zien.
 In de voorgestelde wettekst worden gemeenten verplicht om regels op te
stellen gedurende welke dagen en tijdstippen in paracommerciële inrichtingen
alcohol mag worden verstrekt (ook wel schenktijden genoemd) en rond de verstrekking
van alcohol tijdens bijeenkomsten van persoonlijke aard en tijdens niet-verenigingsgebonden
activiteiten. De lokale toezichthouders zullen toe gaan zien op de naleving
van de door de gemeente op grond van de Drank- en Horecawet gestelde regels.
 De regering verwacht dat de nieuwe wettelijke eis dat elke gemeente een
paracommerciële verordening moet vaststellen, zal leiden tot een maatschappelijke
discussie op gemeentelijk niveau. De gemeente kan daarbij recht doen aan de
lokale situatie en aan de verschillen tussen de verschillende soorten paracommerciële
instellingen. Naar verwachting zal het feit dat de regels zullen worden gehandhaafd
door lokale toezichthouders ertoe leiden dat het toezicht effectiever wordt
ingezet. De lokale toezichthouders zijn immers het beste op de hoogte van
de lokale situatie.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen of de minimumleeftijd van barvrijwilligers
niet omhoog moet om makkelijker mensen te weerstaan die te veel dreigen te
drinken.
 De regering heeft er voor gekozen om de leeftijd van barvrijwilligers
niet te verhogen, mede gezien het feit dat het voor vrijwilligersorganisaties
nu al moeilijk is om voldoende vrijwilligers te vinden die zich willen inzetten
voor de club of vereniging. Een verhoging van de leeftijd van barvrijwilligers
zal dit verder bemoeilijken. Het kabinet vindt het belangrijk dat de barvrijwilligers
goed geïnstrueerd zijn over een verantwoorde alcoholverstrekking en is
dan ook positief over het feit dat in de hernieuwde Instructie Verantwoord
Alcoholschenken die NOC*NSF ontwikkeld heeft, uitdrukkelijk aandacht wordt
geschonken aan het nee-verkopen aan klanten.
 5. Nieuwe verordenende bevoegdheden voor gemeenten
 De leden van de CDA-fractie vinden het wenselijk en noodzakelijk dat de
burgemeester meer mogelijkheden krijgt happy hours aan te pakken, omdat dat
ruimte biedt voor lokaal maatwerk. De fracties van CDA, PvdA, SP en SGP pleiten
voor wat betreft het stunten met prijzen in supermarkten voor een landelijke
regeling. Graag horen zij hierop de reactie van de regering.
 In antwoord op de opmerking van de CDA wijst het kabinet erop dat de regering niet voornemens is de regelbevoegdheid ten aanzien van happy
hours bij de burgemeesters neer te leggen, maar bij de gemeenteraden. Dat
biedt ook ruimte voor lokaal maatwerk. Gemeenteraden kunnen overigens alleen
bij verordening regels stellen ter bescherming van de volksgezondheid of in
het belang van de openbare orde. Het is derhalve nodig dat een gemeente de
verordening in die zin motiveert.
 Bij landelijke regulering van prijsacties in de detailhandel kan geen
recht worden gedaan aan lokale verschillen. Daarom kiest de regering niet
voor een regeling in de formele wet. Het uitgangspunt van de regering is dat
in landelijke regelgeving de mogelijkheid geboden wordt aan gemeenten om,
indien zij daar gezien de lokale situatie aanleiding toe zien, in gemeentelijke
verordeningen regels op dit terrein op te stellen. In de landelijke regelgeving
wordt ook vastgelegd welke prijsacties de gemeente bij verordening kan beperken.
 
 De leden van de CDA-fractie horen graag van de regering of en zo ja welke
mogelijkheden zij ziet om de uitgangspunten voor de aanpak van zuipketen en
semicommerciële keten in de Alcoholwet te regelen.
 De vigerende Drank- en Horecawet biedt gemeenten in combinatie met de
VWA reeds voldoende mogelijkheden om zuipketen en semicommerciële keten
aan te pakken, aangezien het in deze gevallen vrijwel altijd gaat om illegale
horecagelegenheden (wegens het anders dan om niet verstrekken van alcoholhoudende
drank zonder daartoe strekkende vergunning). Wanneer de wijzigingen in de
voorgestelde wettekst van kracht worden, hebben gemeenten ook een toezichthoudende
taak en kunnen zij zelfstandig optreden tegen dergelijke keten.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen in welke mate gemeenten nu gebruik
maken van regelingen om happy hours en stuntprijzen te voorkomen. Waarom ligt
het in de lijn der verwachting dat de regeling met deze uitbreiding wel gebruikt
gaat worden door gemeenten?
 Er zijn nogal wat gemeenten die met de horeca convenanten hebben gesloten
om happy hours in het algemeen of happy hours gericht op jongeren tegen te
gaan. Er is het kabinet geen gemeente bekend die met de supermarkten afspraken
heeft gemaakt over stunten met prijzen.
 Het ligt in de lijn der verwachting dat het geven van de bevoegdheid aan
gemeenten om prijsacties op lokaal niveau bij verordening te reguleren zal
betekenen dat meer gemeenten daartoe zullen overgaan. Het probleem op dit
moment is namelijk dat als er in de convenanten die de gemeente met het plaatselijke
bedrijfsleven heeft gesloten geen regels zijn opgenomen ter uitvoering van
de publiekrechtelijke taak van de gemeente, er sprake kan zijn van ongeoorloofde
prijsafspraken. Het geven van de bevoegdheid aan gemeenten om bij verordening
regels te stellen, biedt de gemeenten en de ondernemers de gewenste duidelijkheid.
 
 De leden van de SP-fractie willen graag een reactie van de regering op
de mogelijke gevolgen van het hanteren van verschillende leeftijdsgrenzen
door gemeenten.
 De Tweede Kamer heeft via de motie Joldersma/Voordewind verzocht om een experiment met de verhoging van leeftijdsgrenzen.
Op basis van dit wijzigingsvoorstel wordt het een aantal gemeenten mogelijk
gemaakt voor een bepaalde periode te experimenteren met een verhoging van
de leeftijdsgrens naar 18 jaar. Deze experimenten zullen eerst grondig geëvalueerd
worden waarbij alle aspecten in ogenschouw worden genomen, de handhaafbaarheid,
het effect op het alcoholgebruik, de overlast, verstoring van de openbare
orde en criminaliteit. Op basis hiervan wordt bekeken of de leeftijdsgrens
voor het verstrekken van alcohol landelijk verhoogd wordt naar 18 jaar. In
deze kabinetsperiode is het kabinet evenwel niet voornemens de leeftijdsgrens
voor de verkoop van zwak-alcoholhoudende drank te verhogen.
 Om dranktoerisme en problemen in de nacht en met verkeer te voorkomen
is het van belang dat gemeenten onderling afspraken maken. Dat is overigens
ook nu al van belang in verband met de afstemming van sluitingstijden. Gemeenten
werken in toenemende mate samen in de aanpak van alcoholmisbruik en stemmen
het beleid in regionaal verband af. Dit verkleint de kans op alcoholtoerisme,
omdat jongeren dan naar een andere regio moeten gaan.
 
 De leden van de SP- en de ChristenUnie-fractie vragen welke maatregelen
er te nemen zijn tegen een discotheek in Sliedrecht die voor € 25
onbeperkt drinken aanbiedt. Worden met de nieuwe regeling ook arrangementen
voor onbeperkt drinken voor een vast bedrag aangepakt?
 Nee, de gemeente Sliedrecht kan geen maatregelen nemen tegen een ondernemer
die voor € 25 onbeperkt drinken aanbiedt. Wel zou de gemeente Sliedrecht
een verordening kunnen opstellen waarin prijsacties in de horeca worden gereguleerd.
Hiermee kunnen prijsacties die korter dan 24 uur duren tegen meer dan 40%
korting aangepakt worden. Voor deze specifieke casus zou dit betekenen dat
er maatregelen genomen kunnen worden als het onbeperkt drinken normaal gesproken
voor € 41,67 of meer wordt aangeboden en er in het kader van een
prijsactie tijdelijk een prijs van € 25 gevraagd wordt. Dan is er
immers sprake van een kortingspercentage hoger dan 40% ten opzichte
van de prijs die gewoonlijk wordt gevraagd.
 Wel zou op andere gronden tegen een dergelijke ondernemer kunnen worden
opgetreden, bijvoorbeeld als er sprake is van overtreding van het doortapverbod,
zoals neergelegd in artikel 252 van het Wetboek van Strafrecht.
 
 De leden van de VVD- en de SGP-fractie hebben vragen over hoe de voorgestelde
maatregelen die betrekking hebben op het bedrijfsmatig verstrekken van alcoholhoudende
dranken tegen tijdelijk sterk gereduceerde prijzen zich verhouden met artikel
28 van het EG-Verdrag.
 De regering twijfelt eraan of de thans geldende horecaconvenanten over
happy hours in alle gevallen de toets van het EG-Verdrag kunnen doorstaan.
Daarom wordt voorgesteld een en ander bij formele wet te regelen. Dan gaat
het immers per definitie om een regeling met een publiekrechtelijke karakter,
waardoor er geen discussie meer mogelijk is over ongeoorloofde prijsafspraken.
Met andere woorden: door de voorgestelde maatregel te effectueren, bestaat
er geen discussie meer over strijdigheid met artikel 28 EG-Verdrag.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie willen weten op welke manier
prijsacties kunnen worden aangepakt en hoe de controle op de naleving plaatsvindt.
 De gemeenten kunnen ter bescherming van de volksgezondheid of in het belang
van de openbare orde prijsacties aanpakken door bij verordening daaromtrent
regels te stellen. Artikel 25d, eerste lid van de voorgestelde wettekst regelt
op welke prijsacties de gemeentelijke beperking van toepassing kan zijn. In
het tweede lid is opgenomen dat de beperking alleen kan gelden voor een deel
van de gemeente, of voor bepaalde arrangementen. De controle op de naleving
geschiedt door de gemeentelijke toezichthouders.
 
 De fractieleden van D66 vragen hoe de regering verder uitvoering gaat
geven aan de motie Van der Ham/Dibi inzake het creëren van betere uitgaansmogelijkheden
voor 16-minners. Zij vragen of de regering het
met hen eens is dat door het ontbreken van goede uitgaansmogelijkheden er
door jongeren alternatieve ontmoetingsplekken worden gevormd die alcoholmisbruik
aanwakkeren.
 Het kabinet heeft in de notitie «Onze jeugd van tegenwoordig»
aangegeven dat er door het ontbreken van goede vrijetijdsvoorzieningen, waaronder
uitgaansgelegenheden, een toename is van de overlastproblematiek veroorzaakt
door overmatig alcoholgebruik door jongeren.
 In deze notitie vraagt het kabinet gemeenten hier nadrukkelijk aandacht
aan te besteden en worden zij opgeroepen dit actief te betrekken in hun vestigingsen
vergunningenbeleid. Aanvullend hierop heeft de minister voor Jeugd en Gezin
met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gesproken over deze motie.
De VNG beaamt het belang van goede uitgaansvoorzieningen voor jongeren en
de rol van de gemeenten daarbij en heeft toegezegd dit onderwerp bij de gemeenten
aan de orde te stellen. Zo is het onderwerp besproken tijdens een mini-symposium
in aansluiting op het VNG-Jaarcongres 2009. Tijdens de discussies heeft een
aantal gemeenten uitgaansmogelijkheden voor jongeren als voorbeeld aangedragen
om de hokken en keten-problematiek aan te pakken.
 
 De leden van de SGP-fractie hebben enkele vragen over de Vroeg-op-stap
bepalingen. Zij vragen ook naar de conclusies van de vier gespreksbijeenkomsten
met ouders, jongeren, bestuurders en horecaondernemers.
 Het kabinet vindt dat er beleid ontwikkeld moet worden om jongeren vroeger
op stap te laten gaan, maar is ook van mening dat het vaststellen van horecasluitingstijden
een lokale bevoegdheid moet blijven.
 In de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid werd toegezegd – zoals eerder
al aangekondigd in het Beleidsprogramma «Samen werken, samen leven» –
dat het kabinet over de sluitingstijden van de horeca in gesprek zou gaan
met de (horeca)branche, gemeenten, ouders en jongeren. De verwachting was
dat enkele bijeenkomsten rond het thema «vroeger stappen» met
de meest betrokken doelgroepen nuttige suggesties zouden kunnen opleveren.
Deze bijeenkomsten zijn in de eerste helft van 2008 gehouden. Uit de bijeenkomsten
bleek dat er nagenoeg geen draagvlak is voor het idee om de sluitingstijden
landelijk te vervroegen. Daarbij komt nog dat landelijk vastgestelde sluitingstijden
niet gezien werden als een oplossing voor het alcoholmisbruik onder jongeren.
 Het ontbreken van landelijk draagvlak was voor het kabinet een doorslaggevende
reden om het kabinetsstandpunt neergelegd in de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid,
niet te heroverwegen.
 In de voorgestelde wettekst worden gemeenten nu extra handvatten gegeven
om op lokaal niveau te bevorderen dat het tijdstip waarop jongeren uitgaan
vroeger wordt.
 
 De SGP-fractie vraagt of de politie of de lokale toezichthouder controleert
of de toegangsleeftijd wordt nageleefd en of er geen sprake is van overlap
van hun bevoegdheden. Verder wil de fractie weten welke mogelijkheden er zijn
om te voorkomen dat jongeren op straat blijven hangen en overlast veroorzaken.
 Het toezicht op naleving van de toegangsleeftijd door de horeca valt onder
het toezicht op de uitvoering van de Drank- en Horecawet en is na de decentralisatie
van het toezicht de taak van gemeentelijke toezichthouders. Het is niet de
verwachting dat vervroeging van de sluitingstijden voor jongeren leidt tot
meer overlast. Door de toegangstijden voor hen te beperken, wordt verwacht
dat zij minder alcohol zullen drinken, waardoor zij minder overlast veroorzaken.
Het is echter niet uit te sluiten dat jongeren op straat voor overlast zorgen.
In een dergelijke situatie is het de taak van de politie om de openbare orde
en veiligheid te handhaven.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen hoe de gemeenten «de prijs die
ter plaatse gewoonlijk wordt gevraagd» moeten bepalen.
 De toezichthouders kunnen «de prijs die ter plaatse gewoonlijk wordt
gevraagd» afleiden van de prijsaanduiding in de betreffende inrichting
of winkel. Ondernemers hebben de wettelijke plicht hun prijzen aan te geven (Besluit prijsaanduiding producten). De toezichthouders kunnen uitgaan
van die prijzen. Vaak zal de ondernemer overigens de «van/voor»
prijzen zelf aangeven.
 6. Introductie van het experimenteerartikel
 De CDA-fractie wil graag een nadere toelichting op het doel van het experiment
en wat het zou moeten opleveren. Graag horen zij van de regering hoe zij gemeenten,
regio’s en provincies zal stimuleren zich voor het experiment aan te
melden.
 Het doel van het experiment is om te onderzoeken welke effecten een verhoging
van de leeftijdsgrens heeft. Alle aspecten worden hierbij in ogenschouw genomen:
de handhaafbaarheid, het effect op het alcoholgebruik, de overlast, de verstoring
van de openbare orde en de criminaliteit. Mede op basis van de uit de experimenten
verkregen informatie zal vervolgens worden besloten of de leeftijdsgrens voor
verstrekking van zwak-alcoholhoudende drank al dan niet landelijk verhoogd
moet worden naar 18 jaar. In deze kabinetsperiode is het kabinet evenwel niet
voornemens de leeftijdsgrens voor de verkoop van zwak-alcoholhoudende drank
te verhogen. Het kabinet zal gemeenten uitnodigen om zich aan te melden voor
deelname aan het experiment.
 
 Ook willen de leden van de CDA-fractie graag weten in hoeverre het experimenteerartikel
voldoende ruimte biedt om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen.
 Het experimenteerartikel is alleen gericht op het tijdelijk verhogen van
de leeftijdsgrens voor het verstrekken van zwak-alcoholhoudende drank naar
18 jaar en kent geen mogelijkheid voor andere experimenten. Vanuit rechtstatelijk
oogpunt dient het onderwerp waarop het experimenteerartikel betrekking heeft
zo concreet en nauwkeurig mogelijk te worden begrensd. In de algemene maatregel
van bestuur zal het kader worden vastgesteld waarbinnen de experimenten dienen
plaats te vinden. Er is geen ruimte om buiten dit kader in te spelen op nieuwe
ontwikkelingen.
 
 De PvdA-fractie wil weten hoe ervoor gezorgd wordt dat gemeenten meer
werk maken van preventie en de pakkans bij overtreding verhogen. Welke verantwoordelijkheid
heeft de overheid bij het voorkomen van overmatig alcoholgebruik door jongeren
en het handhaven van de wet?
 Het toezicht zal naar verwachting door de decentralisatie naar gemeenten
efficiënter en gerichter ingezet worden. Ook zijn er meer sancties mogelijk,
zoals de three-strikes-out bepaling (artikel 19a) en de tijdelijke schorsing
van een vergunning. Naar verwachting heeft dit tevens een preventief effect.
Overigens doen gemeenten en partners zoals de GGD al veel aan preventie, ondermeer
door voorlichting. De regering heeft de overtuiging dat het onderhavige wetsvoorstel
zal bijdragen aan een verhoging van de pakkans bij overtreding en tot daling
van het alcoholgebruik door jongeren en alcoholgerelateerde overlast. Hier
ligt een taak voor de hele samenleving, omdat het nalevingsgedrag zal moeten
toenemen. Een consequente boodschap van alle actoren in de omgeving van jongeren
dat het de norm is om niet te drinken tot een leeftijd van 16 jaar, is het
meest effectief. De regering levert haar aandeel in de aanpak onder meer met
dit wetsvoorstel.
 
 De leden van de PvdA- en de ChristenUnie-fractie hebben enkele vragen
over de uitwerking van het experimenteerartikel en de effecten hiervan op
alcoholtoerisme. Zij willen verder weten of er al aanvragen zijn binnengekomen.
 De uitwerking van het experimenteerartikel vindt plaats in een algemene
maatregel van bestuur. Het aanbod en de bereidheid van gemeenten, de mate
van samenwerking en de wetenschappelijke eisen aan een dergelijk experiment
zullen van invloed zijn op deze uitwerking. Het is nog niet mogelijk voor
gemeenten een aanvraag in te dienen, al heeft een aantal gemeenten wel al
informeel laten weten interesse te hebben in deelname. Over de deelname van
specifieke gemeenten kan het kabinet nog geen uitspraken doen. Bij de uitvoering
van de experimenten zal ook bezien worden of er effecten zoals alcoholtoerisme
optreden.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen hoe het experimenteerartikel zich
verhoudt tot strafbaarstelling van bezit tot 16 jaar, ook in experimenteergemeente?
 Zoals de regering op pagina 14 van de memorie van toelichting bij de voorgestelde
wettekst heeft toegelicht blijft de leeftijd voor strafbaarstelling van bezit
gedurende de experimenteerperiode vastgesteld op 16 jaar. Een dergelijke strafbepaling
is landelijk en de regering acht het onwenselijk deze voor een periode van
twee jaar aan te passen.
 
 Ten slotte vraagt de PvdA-fractie welk effect het uitblijven van een sanctie
heeft op de overweging van een jongere om alcohol te kopen.
 Het kopen van alcoholhoudende drank onder een bepaalde leeftijd is niet
strafbaar gesteld in de wet. Het niet vaststellen van de leeftijd ten tijde
van de verkoop van alcoholhoudende drank aan jongeren, om zodoende te voorkomen
dat jongeren alcohol kunnen kopen, is wel strafbaar gesteld. Dit strookt met
het uitgangspunt dat de verantwoordelijkheid voor wat er in een onderneming
gebeurt primair bij de ondernemer ligt en deze dus ook gehouden is toe te
zien op de naleving van de wettelijke bepalingen binnen zijn bedrijf. Thuis
zijn de ouders verantwoordelijk voor hun kinderen en op de openbare weg is
de overheid verantwoordelijk. Aangezien het aanwezig hebben van alcohol op
de openbare weg straks strafbaar wordt gesteld, is een jongere onder de 16
jaar die in het bezit is van alcoholhoudende drank en zich op openbare weg
bevindt straks zelf strafbaar. Naar verwachting zal deze sanctie van evenveel
invloed zijn op de overweging alcohol te kopen als een sanctie op het kopen
van drank, zonder dat dit problemen oplevert met de bewijslast.
 
 De VVD-fractie wil graag weten op welke signalen en gegevens het experimenteerartikel
gebaseerd is en waarom het aantal gemeenten volledig opengelaten is.
 Het experimenteerartikel is in de voorgestelde wettekst opgenomen op verzoek
van uw Kamer, naar aanleiding van de motie Joldersma/Voordewind. Hieraan voorafgaand heeft het kabinet in de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid,
in navolging van de wens van een aantal gemeenten, voorgesteld om gemeenten
de mogelijkheid te geven om de overlastproblematiek tegen te gaan door de
leeftijdsgrens voor alcoholverstrekking op 18 jaar te zetten.
 Door te experimenteren met verhoging van de leeftijdsgrens naar 18 jaar
kan onderzocht worden welke effecten dit heeft. Mede pp basis van deze informatie
wordt besloten of een landelijke verhoging van de leeftijdsgrens voor de verstrekking
van alcoholhoudende drank in de rede ligt.
 In de evaluatieonderzoeken van de experimenten met één 18-jaarsgrens
zal de invloed van het ophogen van de verkoopleeftijd op het drankgebruik
vanzelfsprekend meegenomen worden.
 Uit onderzoek in het buitenland is bekend dat een jonge beginleeftijd
van invloed is op latere alcoholproblematiek.
Er zijn aanwijzingen dat dit risico wat afneemt naarmate jongeren later beginnen
met drinken en dan met name na het achttiende levensjaar.
 Het aantal gemeenten is nog opengelaten omdat eerst bezien wordt welke
criteria gehanteerd zullen worden, tevens zal het aantal afhangen van het
aanbod en de bereidheid van gemeenten om deel te nemen aan het experiment.
In de algemene maatregel van bestuur zal het aantal wel worden vastgelegd.
Een maximumduur is in de voorgestelde wettekst reeds vastgelegd:
gemeenten kunnen voor een periode van twee jaar worden aangewezen. In de voorgestelde
wettekst is echter wel een bepaling opgenomen die het mogelijk maakt dat,
indien de experimenten doeltreffend en effectief blijken te zijn, de ministers
van VWS en BZK bij algemene maatregel van bestuur kunnen bepalen dat de experimenteerperiode
wordt verlengd. Een dergelijke algemene maatregel van bestuur zal vooraf aan
de Kamer worden voorgelegd. Uiterlijk drie maanden na afloop van een experiment
zal een evaluatie van dit experiment aan de Tweede en Eerste Kamer worden
gezonden.
 
 De VVD-fractie vraagt voorts hoe de regering eventuele, al dan niet tijdelijke,
rechtsongelijkheid die ontstaat ten gevolge van het experimenteerartikel denkt
te voorkomen.
 Van rechtsongelijkheid mag alleen gesproken worden als binnen één
en hetzelfde rechtsgebied, in casu het rechtsgebied van een gemeente, twee
verschillende normen zouden gelden zonder dat daar een dragende rechtvaardiging
voor te vinden zou zijn. Daarvan is hier geen sprake. De experimenten zullen
plaatsvinden in daartoe aangewezen gemeenten. Binnen deze gemeenten geldt
voor een ieder dat aan jongeren tot 18 jaar bedrijfsmatig of anders dan om
niet geen alcohol mag worden verstrekt. In een algemene maatregel van bestuur
zal worden bepaald hoe dit verbod kenbaar moet worden gemaakt, zodat een ieder
op de hoogte kan zijn van de verhoging van de leeftijdsgrens in de betreffende
gemeenten.
 
 De fractie van de ChristenUnie vraagt wat de regering vindt van het gegeven
dat 60–70% van de gemeenten pleit voor uniforme verhoging van
de minimumleeftijd.
 Berichtgeving van de VNG gaf aan dat 60 tot 70% van de gemeenten
voorstander zou zijn van een landelijke leeftijdsgrens van 18 jaar. De regering
heeft met belangstelling kennisgenomen van dit signaal en gaat er van uit
dat voldoende gemeenten zich aanmelden voor de experimenteerregeling.
 
 De leden van de D66-fractie vragen zich af of met de verhoging van de
leeftijdsgrens het onderscheid tussen zwak-alcoholisch en sterke drank vervalt.
 De experimenten op grond van het nieuwe experimenteerartikel in de Drank-
en Horecawet hebben uitsluitend betrekking op de leeftijdsgrens voor de verstrekking
van zwak-alcoholhoudende drank. Na twee jaar wordt besloten of één
landelijke leeftijdsgrens voor alle alcoholhoudende dranken wordt voorgesteld.
Het valt thans nog niet te zeggen hoe een en ander dan wordt uitgewerkt en
of dat zal betekenen dat de regering dan gaat voorstellen ook op andere punten
het onderscheid tussen zwak-alcoholhoudende drank en sterke drank te laten
vervallen.
 
 De D66-fractie vraagt wie de resultaten van het experiment gaat meten
en hoe en wanneer het experiment is geslaagd.
 De resultaten van het experiment zullen door onafhankelijk onderzoek worden
vastgesteld. Wie dit gaat doen en op welke wijze is op dit moment nog niet
bekend. Het experiment is geslaagd als er een goed beeld is van de gevolgen
van de verhoging van de leeftijdsgrens in de experimenteergebieden. In het
onderzoek zullen alle aspecten in ogenschouw worden genomen, de handhaafbaarheid,
het effect op het alcoholgebruik, de overlast, verstoring van de openbare
orde en criminaliteit.
 
 De fractie van de SGP vraagt waarom – in navolging advies commissie
Drugsbeleid – de leeftijd voor bezit en verkoop van alcohol niet verhoogd
wordt naar 18 jaar.
 De Tweede Kamer heeft de regering per motie verzocht de huidige leeftijdsgrens
van 16 jaar te handhaven en in een aantal gemeenten experimenten
met een verhoging van de leeftijdsgrens mogelijk te maken. Op grond van de
evaluatie van de experimenten wordt bekeken of er één leeftijdsgrens
van 18 jaar moet komen voor alcohol en cannabis. Het kabinet is niet voornemens
om in deze kabinetsperiode een beslissing te nemen over het al dan niet verhogen
van de leeftijdsgrens voor de verkoop van zwak-alcoholhoudende drank.
 7. Wijziging sanctiebeleid voor detailhandel
 De CDA-fractie is een voorstander van het tijdelijk sluiten van een alcoholafdeling
van een supermarkt indien er alcohol wordt verkocht aan jongeren onder de
16 jaar, maar heeft er wel moeite mee dat de regering, ondanks de kritiek
van de Raad van State, toch kiest voor het verplicht opleggen van de sanctie.
Zij horen graag waarom het advies van de Raad van State niet is opgevolgd.
De leden van de SP-fractie vinden het principe van «three-strikes-out»
goed en vragen waarom er toch nog een voorbehoud wordt gemaakt.
 Bij de toezending van het voorstel tot wijziging van de Drank- en Horecawet
aan de Raad van State is de Raad expliciet de vraag voorgelegd of de in artikel
19a van het wetsvoorstel vervatte sanctie in het licht van artikel 6 van het
Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) een reparatoir (herstellend), dan wel een punitief (straffend)
karakter heeft. De Raad komt tot de eindconclusie dat dit type sanctie op
zichzelf van reparatoire aard kan worden geacht, maar dat de zwaarte maakt
dat de voorgestelde sanctie een punitief karakter krijgt, waardoor artikel
6 EVRM niettemin van toepassing is.
 De Raad is van mening dat het niet op voorhand te zeggen is dat in een
systeem van verplichte sanctie-oplegging ieder verkoopverbod de toets van
de evenredigheid zal kunnen doorstaan, omdat er omstandigheden denkbaar zijn
dat een winkelier alles in het werk heeft gesteld om aan de eisen te voldoen.
 Het oordeel van de Raad over de evenredigheidstoets deelt de regering
in zoverre dat zij het mogelijk acht dat er bijzondere omstandigheden optreden
waarmee rekening gehouden moet worden. Daarom heeft de regering een nieuw
lid toegevoegd aan artikel 19a op grond waarvan de burgemeester van de ontzegging
afziet, indien de ondernemer daardoor wegens bijzondere omstandigheden onevenredig
zou worden benadeeld. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan de bezwaren van de
Raad van State, maar wordt tevens recht gedaan aan de motie Bouwmeester waarin de regering verzocht wordt landelijk vast te
leggen wanneer een supermarkt de alcoholafdeling moet sluiten wegens verkoop
van alcohol aan jongeren onder de 16 jaar.
 
 De CDA-fractie vraagt zich af of het nieuwe wetsartikel tot gevolg kan
hebben dat de burgemeester kan worden veroordeeld tot het betalen van een
schadevergoeding vanwege het mogelijke onevenredige nadeel.
 Elk bestuursorgaan kan voor de rechter ter verantwoording worden geroepen
over zijn bestuurlijk handelen of nalaten. In beginsel is ieder bestuursorgaan
aansprakelijk voor de schadelijke gevolgen van zijn onrechtmatig handelen.
Zo ook hier. Maar bij dit nieuwe wetsartikel is er geen sprake van een hoog
aansprakelijkheidsrisico. Integendeel, het risico is hier juist kleiner dan
gemiddeld. Dat komt door de gekozen wettelijke constructie. De wetgever bepaalt
hier namelijk uitdrukkelijk dat in beginsel, behoudens bijzondere omstandigheden
die niet voor rekening van de ondernemer behoren te komen, altijd de sanctie
van tijdelijke sluiting van de drankafdeling moet worden opgelegd. Bij dergelijke
constructies pleegt de rechter de bedoeling van de wetgever zeer serieus te
nemen, niet op de stoel van het bestuur te gaan zitten en bestuursbesluiten
met een zekere terughoudendheid te toetsen. Dit brengt mee dat de rechter
niet snel van oordeel zal zijn dat het bestreden besluit in strijd met
de wettelijke regeling genomen is. Dat zal hier ook het geval zijn, zeker
in aanmerking genomen dat een absolute voorwaarde voor toepassing van de sanctie
is dat de betrokken ondernemer in betrekkelijk korte tijd (12 maanden) voor
de derde keer betrapt wordt op het verkopen van alcoholhoudende drank aan
te jeugdige personen. Bovendien geeft de bandbreedte van de sanctie –
ten minste een week en ten hoogste 12 weken – meer dan voldoende ruimte
om rekening te houden met de omstandigheden van het geval.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering het als mogelijkheid
ziet om bij overtredingen van de Alcoholwet de Wet op de economische delicten
van toepassing te verklaren en de mogelijkheid tot sluiting/schorsing bij
de rechter neer te leggen.
 De meeste overtredingen van de Drank- en Horecawet worden primair met
een bestuurlijke boete afgedaan. Daarnaast kan in de meeste gevallen –
in specifieke omstandigheden – nu ook al ook gebruik worden gemaakt
van het strafrecht, in casu de Wet op de economische delicten.
 Het karakter van het nieuwe instrument «three strikes out»,
dat in dit wetsvoorstel is opgenomen naar aanleiding van de motie Bouwmeester,
is echter imperatieve sanctieoplegging, met een primair reparatoir doel, op
te leggen door het bestuur, in casu de burgemeester.
 Er is bij deze sanctie derhalve geen sprake van het opportuniteitsbeginsel
in de vervolging zoals bij de WED, noch van vrijheid van het OM bij het formuleren
van een strafeis en van vrijheid van de rechter bij de straftoemeting.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen of uitgelegd kan worden waarom ervoor
gekozen is de burgemeester te laten bepalen binnen welke bandbreedte supermarkten
gestraft worden bij overtreding. Zij vragen of het in het kader van verlaging
van de administratieve lasten niet eenvoudiger zou zijn een landelijke gelijke
sanctionering in te voeren.
 Het kabinet heeft uw Kamer reeds per brief van 11 maart 2008 laten weten van oordeel te zijn dat binnen een bepaalde
bandbreedte rekening gehouden moet kunnen worden met de lokale situatie en
de gevolgen die een dergelijk verplicht sanctieregiem voor burgers kan hebben.
 Het instellen van landelijk gelijke sanctionering heeft geen invloed op
de administratieve lastendruk voor ondernemers; deze dienen zich hoe dan ook
aan de bepalingen van de wet te houden. Het heeft wel een klein gevolg voor
de bestuurslasten voor de gemeenten, zij dienen immers lokaal de hoogte van
de sanctie vast te stellen. Deze taak is meegenomen bij de berekening van
de bestuurslasten voor gemeenten, zoals die beschreven staat in hoofdstuk
17 van de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.
 
 De PvdA-fractie vraagt verder welke concrete maatregelen er worden genomen
om supermarkten te bewegen tot een actieve houding ten opzichte van het naleven
van de wet.
 Het kabinet is van mening dat de introductie van de «three-strikes-out-maatregel»
in artikel 19a supermarkten voldoende zal bewegen tot een actieve houding
ten opzichte van het naleven van de wet. De eerste resultaten daarvan zijn
reeds zichtbaar. Het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, de koepel van supermarkten
heeft sinds maart 2009 de maatregel ingevoerd dat iedereen die er jonger uitziet
dan 20 jaar en alcohol of tabak wil kopen in de supermarkt zijn of haar legitimatie
moet laten zien. De verwachting is dat als gevolg van deze maatregel de naleving
van de leeftijdsgrenzen door supermarkten zal toenemen.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen naar de mogelijke omslachtigheid
van de procedure van het opmaken van een bestuurlijke boete en de invloed
daarvan op het uitschrijven van boetes.
 Bij het opmaken van een boeterapport dient inderdaad een aantal elementen
zorgvuldig te worden omschreven. De achtergrond hiervan is dat uit jurisprudentie
blijkt dat in het boeterapport zo uitvoerig mogelijk moet worden aangetoond
dat het om een situatie ging die niet in overeenstemming was met het wettelijke
kader. De toezichthouder dient dus zorgvuldigheid te betrachten bij het opmaken
van een bestuurlijke boete. Vandaar dat het opmaken van een bestuurlijke boete
deel uitmaakt van de opleiding van toezichtouders bij de VWA. Het is de bedoeling
dat deze expertise in de toekomst ook onderdeel wordt van de opleiding van
lokale toezichthouders.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen de regering om een reactie op het
voorstel van KHN om de term «vergewisplicht» te schrappen.
 Dit voorstel gaat voorbij aan het feit dat de huidige redactie van artikel
20 ondernemers de mogelijkheid biedt om te kunnen vragen naar een identiteitsbewijs
van de potentiële koper. Dit wordt ze namelijk van rechtswege opgelegd.
 Indien het artikel aangepast zou worden conform het verzoek van KHN, dan
zouden ondernemers geen gebruik meer kunnen maken van deze mogelijkheid. Daardoor
zou het in de praktijk onmogelijk worden voor ondernemers om de leeftijdsgrenzen
op adequate wijze te kunnen controleren. Bij de introductie van de «vergewisplicht»
in 2000 heeft het College van Procureurs-generaal aangegeven dat een deugdelijke
controle, vooraf en ter plaatse, door de verstrekker op de leeftijd van de
aspirant-koper/consument een conditio-sine-qua-non is voor een optimale naleving
en een effectieve handhaving.
 
 De PvdA-fractie vraagt welke concrete maatregelen er worden genomen om
er voor te zorgen dat de wet gehandhaafd wordt en de reële pakkans wordt
vergroot. De leden van de ChristenUnie vragen hoe groot de kans is dat een
supermarkt drie keer wordt betrapt op het overtreden van de regels, omdat
het de vraag is of zij wel vaak genoeg gecontroleerd worden.
 In de toekomst zullen de lokale toezichthouders toezien op de naleving
van de Drank- en Horecawet in de detailhandel, waaronder supermarkten. De
verwachting is dat de lokale toezichthouders goed op de hoogte zijn van de
lokale situatie en dus ook weten waar het goed gaat en waar niet. Zij kunnen
hun toezichtsactiviteiten hier dan ook op afstemmen.
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie vragen naar de onderbouwing van de
bijzondere omstandigheden. Zij vragen zich af of de bijzondere omstandigheden
niet teveel ruimte bieden om van de sanctie af te zien.
 De beoordeling wanneer er sprake is bijzondere omstandigheden is aan de
burgemeester. Het is niet bij voorbaat aan te geven wanneer hier sprake van
zal zijn, maar het kabinet denkt hierbij aan uitzonderlijke gevallen die in
redelijkheid niet aan de ondernemer zijn toe te rekenen. De regering vertrouwt
erop dat de burgemeester deze bevoegdheid terughoudend zal benutten.
 
 De leden van de ChristenUnie-fractie hebben een aantal vragen rondom een
sluitende leeftijdscontrole, waaronder leeftijdscontrole op afstand.
 Het kabinet wil dat winkeliers effectieve systemen van leeftijdscontrole
inzetten, maar vindt het geen taak van de overheid een specifiek systeem of
enkele specifieke systemen aan te bevelen. Het ministerie van VWS heeft de
VWA onlangs verzocht om een overzicht te leveren van de voor- en nadelen van
leeftijdscontrole op afstand en andere leeftijdscontrolesystemen. De verwachting
is dat de resultaten hiervan begin 2010 gereed zullen zijn.
 Momenteel zijn nog geen resultaten van de leeftijdscontrole op afstand
bij de verkoop van alcoholhoudende drank bekend. Het kabinet kan dan ook niet op voorhand aangeven dat introductie van een dergelijk systeem
kan leiden tot minder intensieve controles in de detailhandel.
 8. Strafbaarstelling jongeren
 De leden van de CDA-fractie kunnen zich goed vinden in het voorstel dat
een jongere onder de 16 die in de openbare ruimte alcohol bij zich heeft strafbaar
is. Zij vragen wat hier nu precies de norm is die de regering wil handhaven.
 In het nieuwe artikel 45 wordt het aanwezig hebben van alcoholhoudende
drank op de openbare weg onder de 16 jaar strafbaar gesteld. Dat betekent
dat de norm straks zal zijn dat iemand onder de 16 jaar zich niet op de openbare
weg mag begeven als hij of zij in het bezit is van alcoholhoudende drank.
Dit ter voorkoming van gezondheidsschade en alcoholgerelateerde overlast door
jongeren.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen ook in hoeverre het strafbaar stellen
van de aanwezigheid van alcohol bij jongeren onder de 16 consequenties kan
hebben voor de definitie van alcoholverstrekking in artikel 20 van de wet.
 In de eerste twee leden van artikel 20 is, naast het verbod om alcoholhoudende
drank te verstrekken aan iemand die niet onmiskenbaar de vereiste leeftijd
heeft bereikt, ook een verbod op wederverstrekking opgenomen. Als het verbod
op wederverstrekking zou komen te vervallen kan het verbod op het verstrekken
van alcohol zonder leeftijdscontrole vooraf gemakkelijk worden omzeild. In
de praktijk zou dan niet meer kunnen worden opgetreden tegen de situatie dat
een 15-jarige vraagt aan de persoon die achter hem in de rij bij de kassa
staat of deze persoon de drank voor hem kan kopen. Dit acht het kabinet een
onwenselijke situatie. Er kan slechts sprake zijn van een overtreding van
het verbod op wederverstrekking als de drank «kennelijk» bestemd
is voor iemand onder de 16 jaar. Dat betekent dat het voor de ondernemer kenbaar
moet zijn dat er sprake is van wederverstrekking. Vaak vindt het doorgeven
van alcoholhoudende drank pas plaats buiten het zicht van de ondernemer, bijvoorbeeld
op het parkeerterrein van een supermarkt. Dit kan een ondernemer niet (meer)
worden aangerekend. Juist in deze gevallen kan straks gebruik worden gemaakt
van het nieuwe verbod op het aanwezig hebben van alcoholhoudende drank onder
de 16 jaar op de openbare weg. Het betreft hier artikelen die elkaar aanvullen,
niet uitsluiten.
 
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering bereid is en mogelijkheden
ziet om het verplicht meewerken aan een blaastest bij vermoedens van alcoholmisbruik
of een drugstest voor verdovende middelen in de Alcoholwet te regelen. De
leden van de SGP-fractie vragen de regering waarom zij het «gebruikt
hebben en zich dan in de openbare ruimte begeven» niet strafbaar wil
stellen.
 De regering heeft er voor gekozen het «gebruikt hebben» van
alcoholhoudende drank in de Drank- en Horecawet niet strafbaar te stellen
of een verplichte blaastest in deze wet in te voeren, omdat dit de drempel
naar de hulpverlening zou kunnen verhogen, zowel voor de gebruiker als voor
zijn omgeving. Als het «gebruikt hebben» strafbaar zou worden
gesteld, zullen jongeren wellicht minder snel hulp zoeken als zij onwel zijn
geworden na het drinken van alcohol. Dit zou kunnen leiden tot grotere gezondheidsrisico’s
bij jongeren.
 Het kabinet acht het wel noodzakelijk en gewenst om ter handhaving van
de openbare orde en de aanpak van overlast een wettelijke grondslag te treffen
om alcoholmisbruik in bepaalde risicogebieden effectief aan te pakken met
behulp van blaastesten. Daarom is het kabinet voornemens gemeenten in de Gemeentewet
de bevoegdheid te geven risicogebieden aan te wijzen waarbinnen,
gedurende bepaalde tijden, het gebruik van alcohol boven een bepaald promillage
strafbaar is gesteld.
 Om te kunnen aantonen dat er daadwerkelijk sprake is van een te hoog alcoholpromillage
wordt daarnaast de bevoegdheid om blaastesten af te nemen geïntroduceerd.
Ook wordt bezien in hoeverre het wenselijk is om bij bepaalde delicten, waar
onder gewelddelicten, alcoholgebruik als strafverzwarende omstandigheid aan
te kunnen merken en of hiervoor ook blaastesten nodig zijn.
 Het al dan niet verplicht meewerken aan een drugstest valt buiten de reikwijdte
van de Drank- en Horecawet.
 
 De PvdA-fractie vraagt welke concrete maatregelen worden genomen om er
voor te zorgen dat de strafbaarstellingsbepaling gehandhaafd wordt en de reële
pakkans wordt vergroot.
 Momenteel worden in de APV gebieden vastgesteld waarbinnen het niet is
toegestaan alcohol te nuttigen of aangebroken flessen of blikjes bij zich
te hebben. De politie heeft aangegeven dat het voor de handhaving lastig is
dat bewezen moet worden dat de alcohol op het moment van constateren werd
genuttigd of dat een flesje of blikje alcohol aangebroken was. Door strafbaarstelling
van bezit wordt het aantonen losgekoppeld van daadwerkelijk nuttigen of aanbreken:
het voorhanden hebben van alcohol is voldoende om een strafbaar feit te constateren.
Dit delict is veel eenvoudiger aan te tonen en zal de handhaving en de pakkans
derhalve vergroten.
 
 De VVD-fractie vraagt of de regering een reactie kan geven op de mening
dat er bij het voorliggende voorstel voor strafbaarstelling van jongeren geen
enkele prikkel voor hen bestaat om niet tot koop over te gaan.
 De regering heeft er expliciet voor gekozen om jongeren onder de 16 of 18
jaar die alcohol «kopen» niet strafbaar te stellen. De verantwoordelijkheid
voor wat er gebeurt in een horecabedrijf, een supermarkt of een slijterij
ligt primair bij de ondernemer. Als deze ten tijde van de verkoop vraagt naar
een legitimatiebewijs, dan is er geen noodzaak meer om de (te) jonge koper
strafbaar te stellen. Als de te jonge koper naast de verkoper óók
strafbaar zou worden gesteld, zou dat problemen kunnen opleveren bij de handhaving.
In dat geval is er namelijk sprake van een «duo delict» waarbij
zowel de verkoper als de koper verdachte zijn en zich kunnen beroepen op het
zwijgrecht. Hierdoor wordt het aanzienlijk gecompliceerder om het bewijs rond
te krijgen.
 
 De VVD-fractie vraagt de regering of zij bereid is te kijken naar de mogelijkheden
om voor de juridische complicaties rondom het «duo delict» een
uitzonderingsmaatregel op te nemen in de wet voor de koophandeling van alcohol
door jongeren beneden de toegestane leeftijd.
 Als de VVD-fractie met het opnemen van een uitzonderingsmaatregel doelt
op het introduceren van een spreekplicht voor verdachten van het plegen van
de hier bedoelde overtreding, dan is het kabinet daar geen voorstander van.
Een dergelijke spreekplicht strookt niet met het in artikel 6 van het EVRM
en in de Nederlandse wetgeving verankerde rechtsbeginsel, namelijk dat niemand
kan worden verplicht aan zijn eigen veroordeling mee te werken. Het is onwenselijk
af te wijken van een zo belangrijk en fundamenteel beginsel dat ten grondslag
ligt aan de Nederlandse rechtsstaat.
 
 De leden van de VVD-fractie vragen of de regering de mening deelt dat
de uitvoerbaarheid van de strafmaatregelen ernstig in het geding komt als
van horecapersoneel verwacht wordt dat zij bij twijfel de identiteitsgegevens
van alle kopers van alcoholhoudende dranken dienen te controleren.
 Deze mening deelt het kabinet niet. Artikel 20 van de wet verplicht de
ondernemer (en zijn personeel) om ten tijde van het verstrekken van alcoholhoudende drank de leeftijd vast te stellen van een ieder die niet
onmiskenbaar de vereiste leeftijd heeft bereikt. De huidige redactie van artikel
20 biedt ondernemers juist de mogelijkheid om te kunnen vragen naar een identiteitsbewijs,
om zodoende te kunnen voldoen aan de van rechtswege opgelegde verplichting.
 Als een ondernemer, ondanks deze wettelijke verplichting, achterwege laat
de leeftijd te controleren van de aspirant-kopers van alcoholhoudende drank
ten tijde van het verstrekken hiervan, neemt hij onvoldoende verantwoordelijkheid
en loopt hij daarmee bewust het risico dat hem een boete wordt opgelegd.
 
 Met betrekking tot de strafbaarstelling van jongeren vragen de leden van
de D66-fractie of de voorstellen er ook toe leiden dat jongeren die onder
toezicht van hun ouders alcohol drinken strafbaar kunnen zijn.
 Indien een jongere onder de 16 jaar, al dan niet in het bijzijn van zijn
of haar ouders, op de openbare weg alcoholhoudende drank drinkt, heeft hij
of zij dat per definitie ook aanwezig en is dus strafbaar. In dat geval kan
proces verbaal worden opgemaakt op grond van artikel 45 van de wet.
 
 De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze de regering jongeren
wil aanpakken, nu zij er expliciet niet voor kiest om jongeren onder de 16
of 18 jaar die alcohol kopen, strafbaar te stellen.
 Door middel van de in de wet neergelegde controle op de leeftijdsgrenzen
wordt beoogd te voorkomen dat er alcohol wordt verkocht aan jongeren. Als
een jongere onder de 16 jaar er vervolgens toch in slaagt alcohol te bemachtigen,
dan kan hij of zij worden aangepakt op grond van artikel 45 van de voorgestelde
wettekst, waarin is bepaald dat het verboden is alcoholhoudende drank aanwezig
te hebben op de openbare weg onder de 16 jaar. De regering heeft voor deze
aanpak gekozen, omdat deze instrumenten in de praktijk goed op elkaar aansluiten
en omdat hiermee mogelijke problemen bij de handhaving van de regels worden
voorkomen.
 
 De leden van de D66-fractie hebben enkele vragen over de bevoegdheden
van gemeenten ten aanzien van de handhaving van de leeftijdsgrenzen.
 Als er sprake is van een overtreding van artikel 20 van de wet kunnen
gemeenten straks, na wijziging van de wet, de betrokken ondernemer een bestuurlijke
boete opleggen. De verwachting is dat de lokale handhaving van de leeftijdsgrenzen
zal leiden tot betere naleving van dit artikel. Op dit moment zijn de mogelijkheden
om op te kunnen treden tegen notoire overtreders beperkt. Vandaar dat de regering
ervoor heeft gekozen het arsenaal aan mogelijkheden aan te scherpen en uit
te breiden. Zo is het de verwachting dat het nieuwe instrument van «three
strikes out» (artikel 19a) de detailhandel ertoe zal bewegen de regels
omtrent de controle op de leeftijdsgrenzen beter na te leven.
 
 De leden van de PvdA- en D66-fractie vragen de regering in te gaan op
de wenselijkheid om jongeren onder de 16 jaar bij overtreding van de leeftijdsgrens
te verplichten tot een Halt-traject.
 De Halt-afdoening Alcohol is een vroeginterventie voor jongeren in de
leeftijd van 12 tot 18 jaar, die overmatig alcohol gebruiken in de openbare
ruimte met ongewenste neveneffecten voor de maatschappij als gevolg. Soms
gaat het daarbij om overtreding van het Wetboek van Strafrecht, zoals vernieling
en vandalisme en openbare dronkenschap, soms om overtreding van alcoholgerelateerde
bepalingen in de APV. Er is een modelaanpak ontwikkeld, die de komende twee
jaar aan een proces- en effectevaluatie onderworpen wordt. Het Openbaar Ministerie
is verantwoordelijk voor het opstellen van het handhavingsarrangement, waarin
de afspraken opgenomen zijn binnen de driehoek ten aanzien van bepaalde wetsovertredingen.
Hierin worden opgenomen de leeftijdsgroep, de delicten op basis waarvan de
Halt-afdoening Alcohol kan worden gestart, de contra-indicaties
en de wijze van afdoening bij het niet volgen van een Halt-traject. Het kabinet
zal de suggestie om overtreding van de leeftijdsgrens op te nemen in het overzicht
van delicten in het handhavingsarrangement op basis waarvan de Halt-afdoening
Alcohol kan worden gestart, bespreken met het Openbaar Ministerie.
 
 De leden van de D66-fractie willen graag weten of er ervaringen zijn met
het «duo delict» in andere sectoren.
 Er zijn bijna geen ervaringen met «duo delicten» bekend in
andere sectoren, omdat de regering juist beducht is voor dergelijke situaties.
Er moet immers worden voorkomen dat er problemen rond de bewijsvoering kunnen
ontstaan. In de Wet op de kansspelen is overigens wel een dubbel verbod opgenomen,
daar waar het het (laten) bespelen van een kansspelautomaat door iemand onder
de 18 jaar betreft. Het bespelen van een kansspelautomaat staat los van het
al dan niet geven van toestemming voor het bespelen van zo’n automaat
door de uitbater van een speelautomatenhal. Het betreft in dit soort gevallen
twee afzonderlijke delicten, die zien op gedragingen die afzonderlijk en onafhankelijk,
dat wil zeggen zonder nadere verklaring van betrokkenen, zijn vast te stellen.
Dit geldt in veel mindere mate voor overtredingen van de Drank- en Horecawet
en zeker niet voor overtredingen van artikel 20. Zonder verklaring van een
jongere dat er ten tijde van het verstrekken niet werd gevraagd naar een identiteitsbewijs
is het vrijwel onmogelijk de bewijslast ten opzichte van de ondernemer rond
te krijgen. Als de jongere zichzelf vervolgens door zijn eigen verklaring
zou (kunnen) incrimineren, is hij niet gehouden mee te werken aan zijn eigen
veroordeling, met alle gevolgen van dien.
 
 De leden van de D66-fractie vragen of het zo is dat de VWA alleen in actie
komt op basis van eigen waarneming of ook op basis van verklaringen?
 Een proces-verbaal of boeterapport kan alleen worden opgemaakt op grond
van de eigen bevindingen van een buitengewoon opsporingsambtenaar of controleur.
Wel kunnen verklaringen van derden ertoe leiden dat een bepaalde locatie eerder
of vaker zal worden gecontroleerd.
 
 De leden van de D66-fractie vragen hoe de strafbaarstelling van het aanwezig
hebben van alcoholhoudende drank zich verhoudt tot het voornemen alcoholtesten
voor voetgangers in te voeren en de strafmaat aan te passen. Waarom is de
wet tegen openbaar dronkenschap hiertegen niet voldoende?
 De regering stelt in de memorie van toelichting bij de voorgestelde wettekst
dat er nu al instrumenten zijn om dronkenschap op straat aan te pakken. Artikel
453 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat het verboden is om in kennelijke
staat van dronkenschap op de openbare weg te zijn. Kenmerkend bij dit artikel
is dat er sprake moet zijn van zichtbare dronkenschap. Personen die te veel
gedronken hebben maar (nog) geen uiterlijke kenmerken vertonen, zoals bij
jongeren vaak het geval is, kunnen niet worden aangepakt.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen naar de uitleg van de term «openbare
weg» in relatie tot de bespreking van deze term in Stapel en de Koning.
 Zoals reeds aangegeven in de memorie van toelichting van de voorgestelde
wettekst moet het begrip «openbare weg» in deze wet ruim worden
uitgelegd, in de betekenis van «bestemming tot algemene toegankelijkheid».
Hierdoor worden ook de stationshallen, looppaden van overdekte winkelcentra
en voor het publiek toegankelijke plantsoenen onder het begrip «openbare
weg» gebracht. Introductie van het begrip «voor het publiek toegankelijke
plaats» acht de regering niet wenselijk, omdat onder dit begrip ook
supermarkten en horecagelegenheden kunnen worden geschaard en
daar is de ondernemer primair verantwoordelijk. Derhalve lijkt het het kabinet
niet opportuun een nota van wijziging op dit punt in te dienen.
 9. Decentralisatie van het toezicht op de naleving
van de Drank- en Horecawet door ondernemers en paracommerciële instellingen
 De leden van de CDA-, de PvdA- en de SP-fractie hebben enkele vragen over
de pilot Decentralisatie toezicht. Zij vragen waarom de uitkomsten van de
pilot niet worden afgewacht voordat er daadwerkelijk sprake kan zijn van overheveling,
zoals is afgesproken. Tevens vragen zij naar de voorlopige resultaten van
de pilot en of er knellende punten zijn die nu reeds in het wetsvoorstel zijn
te verwerken.
 De resultaten van de pilot Decentralisatie toezicht Drank- en Horecawet
zullen begin 2010 aan de Kamer worden aangeboden. Pas na invoering van de
voorgestelde wetswijziging zal daadwerkelijk sprake zijn van overheveling
van toezicht naar gemeenten.
 Het verloop van de pilot wordt gemonitord. De beschikbare voorlopige resultaten
geven geen aanleiding om te veronderstellen dat de resultaten van de pilot
ernstige knelpunten aan het licht zullen brengen, die zouden moeten leiden
tot een aanpassing van het wetsvoorstel. Vanzelfsprekend tellen uiteindelijk
alleen de definitieve resultaten van de evaluatie van de pilot. De leden van
de Kamer kunnen de resultaten van de pilot betrekken bij het bepalen van hun
mening over de voorgestelde overdracht van het toezicht.
 
 De PvdA-fractie stelt dat toezicht en handhaving in de openbare ruimte
zich naast de gezondheid ook richten op het handhaven van de openbare orde.
De VNG en de burgemeesters pleiten er daarom voor deze bevoegdheid bij de
politie neer te leggen als het gaat om handhaving van de openbare orde, zij
vragen naar de mening van de regering op dit punt. De PvdA vraagt tevens naar
de controle van verstrekking in bijvoorbeeld supermarkten. Kunnen daar buitengewone
opsporingsambtenaren worden ingezet?
 De in de voorgestelde wettekst opgenomen verdeling van het toezicht en
de handhaving van de openbare orde tussen (gemeentelijke) toezichthouders
en politie is niet anders dan de verdeling tussen toezichthouders van de VWA
en de politie in de huidige Drank- en Horecawet. Het is en blijft de taak
van de politie om de openbare orde in de openbare ruimte te handhaven. Het
toezicht op het bepaalde in de Drank- en Horecawet, waaronder het toezicht
op de verkoop in supermarkten, is thans een taak van de VWA en wordt na de
decentralisatie van het toezicht een taak van gemeentelijke toezichthouders.
De gemeentelijke toezichthouders hebben geen BOA-bevoegdheid nodig om deze
taak te kunnen uitvoeren.
 Dit is in lijn met de kabinetsnota Sanctiestelsels.
 
 De leden van de fractie van de PvdA vragen hoe gemeenten worden voorbereid
op hun nieuwe toezichttaak, mede gelet op de specifieke kennis en vaardigheden
die deze taak met zich meebrengt. Wat zijn momenteel de meest voorkomende
problemen bij het uitvoeren van de toezichtfunctie? Hoe kunnen deze problemen
worden ondervangen?
 Bij de voorbereiding van gemeenten op hun toezichtstaak zal gebruik worden
gemaakt van de resultaten van de pilot Decentralisatie toezicht Drank- en
Horecawet. De evaluatie van de pilot is begin 2010 beschikbaar, waarna deze
aan de Tweede Kamer zal worden gezonden. Dan zal ook inzichtelijk worden welke
problemen het meest voorkomen bij het uitvoeren van de toezichtfunctie. Het
lijkt er vooralsnog op dat vooral het handhaven van de leeftijdsgrenzen de
meeste vaardigheden vraagt van de toezichthouders Drank- en Horecawet.
 Tijdens de opleiding van de toekomstige controleurs van de gemeenten zal
specifiek rekening worden gehouden met de punten die uit de evaluatie naar
voren komen als aandachtspunten. Ook zullen de ervaringen van de deelnemers
aan de pilot worden gedeeld met andere gemeenten om deze goed voor te bereiden
op de overdracht van de toezichtstaak.
 
 De leden van de PvdA-, de ChristenUnie- en de SGP-fractie vragen hoe kan
worden voorkomen dat lokale controleurs van de Drank- en Horecawet worden
herkend en daardoor hun taak moeilijker kunnen uitvoeren.
 De herkenbaarheid van de lokale controleurs wordt door de meeste gemeenten
die deelnemen aan de pilot juist als positief ervaren, vanwege de generaal
preventieve werking die uitgaat van de herkenbaarheid en de daarmee samenhangende
zichtbaarheid van de lokale controleurs. Wel is het aan te bevelen dat gemeenten
ook niet herkenbare toezichthouders in zullen zetten voor anonieme controles.
Dit kan bijvoorbeeld via bovenlokale samenwerking of -uitwisseling.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen welke mogelijkheden de overheid heeft
indien een gemeente zijn toezichthoudende taak op de wet verwaarloost. Heeft
de regering sancties tot haar beschikking indien gemeenten hun taak niet naar
behoren uitvoeren?
 Het kabinet gaat uit van vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheid van
de decentrale overheden en de democratische controle die daar plaatsvindt,
ook waar het de uitvoering van taken in medebewind betreft. Indien er straks
toch sprake blijkt te zijn van taakverwaarlozing door gemeenten, krijgen de
bewindslieden – dus ook de minister van VWS – de mogelijkheid
om gebruik te maken van de instrumenten die zijn genoemd in het wetsvoorstel
revitaliseren generiek toezicht. Daarbij gaat het om de instrumenten «spontane
vernietiging» en «indeplaatsstelling». Door spontane vernietiging
kunnen besluiten van decentrale bestuursorganen ongedaan worden gemaakt en
met het instrument «indeplaatsstelling» kan de minister bij taakverwaarlozing
door de gemeente in de plaats van die gemeente een taak uitvoeren.
 
 De leden van de fracties van de PvdA, de SP en D66 vragen welk budget
er over gaat naar gemeenten om deze taak uit te voeren en op basis waarvan
is dit berekend.
 Conform artikel 2 van de Financiële Verhoudingswet is aangegeven
op welke wijze gemeenten de extra lasten kunnen financieren. In de memorie
van toelichting van de voorgestelde wettekst is een voorlopige berekening
gemaakt van de consequenties voor de bestuurslasten. Op basis van de evaluatie
van de pilot Decentralisatie toezicht, die begin 2010 beschikbaar is, zal
een betere inschatting van de financiële consequenties gemaakt kunnen
worden.
 De dekking van de verwachte netto lasten voor de uitvoering van de Drank-
en Horecawet, zal plaatsvinden uit de € 150 miljoen per jaar die
in het Beleidsprogramma 2007–2011 beschikbaar zijn gesteld aan het Gemeentefonds,
bestemd voor veiligheid, de zogenaamde «veiligheidsenveloppe».
 
 De leden van de SP-fractie vragen hoe kan worden voorkomen dat belangenverstrengeling
optreedt of dat gemeenten naar elkaar kijken om de inzet te verhogen dan wel
te verlagen.
 Het verlenen van de vergunningen op grond van de Drank- en Horecawet gebeurt
nu ook al door de gemeenten, meer specifiek door burgemeester en wethouders.
Straks wordt de burgemeester verantwoordelijk voor het verlenen van de daartoe
benodigde vergunningen. Het is van belang dat op lokaal niveau een goede belangenafweging
kan plaatsvinden. De uitvoering van deze taak door de burgemeester wordt gecontroleerd
door de gemeenteraad.
 Het kabinet heeft geen redenen om aan te nemen dat belangenverstrengeling
wordt gecreëerd door de overdracht van de toezichthoudende bevoegdheden
naar gemeenten. Veeleer is de verwachting dat het toezicht hierdoor zal verbeteren.
 Het is niet de verwachting dat gemeenten naar elkaar gaan kijken met de
intentie om de inzet te verhogen dan wel te verlagen. Recent onderzoek toont
aan dat gemeenten juist steeds vaker samenwerken en hun lokale alcoholbeleid
op elkaar afstemmen.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de resultaten van
de evaluatie van de pilot Decentralisatie toezicht nog verandering kunnen
brengen in de beslissing om het toezicht te decentraliseren.
 In het Bestuursakkoord Rijk en Gemeenten en de Hoofdlijnenbrief alcoholbeleid
is vastgelegd dat de toezichthoudende taken op de Drank- en Horecawet overgaan
van de VWA naar gemeenten. Het doel van de pilot is om inzicht te krijgen
in hoe gemeenten deze nieuwe toezichtstaak op lokaal of regionaal niveau vormgeven.
Er vindt een externe evaluatie plaats om de resultaten van de pilot in kaart
te brengen. In deze evaluatie wordt gekeken op welke manieren het lokale toezicht
vormgegeven is en welke resultaten de verschillende werkwijzen opleveren.
De resultaten van de pilot zullen gebruikt worden voor de nadere uitwerking
van de overdracht van het toezicht op de Drank- en Horecawet en om deze overdracht
zo goed mogelijk te laten verlopen. Het doel van de pilot is dus niet om de
resultaten te gebruiken om het besluit het toezicht over te dragen eventueel
te heroverwegen.
 
 Daarnaast vragen de leden van de ChristenUnie-fractie of de regering verwacht
dat de intensiteit van controles zal toenemen en of het de verwachting is
dat er grote verschillen tussen gemeenten zullen ontstaan.
 Een van de redenen van de overdracht van de toezichthoudende bevoegdheden
van de VWA naar gemeenten is dat gemeenten efficiënter en gerichter kunnen
controleren, zeker daar waar het de naleving van de leeftijdsgrenzen betreft.
 Het is niet te voorspellen hoe gemeenten hun taak op dit gebied precies
vorm zullen gaan geven. Het is niet uit te sluiten dat er lokaal verschillen
zullen ontstaan in de intensiteit van controles en in de handhavingsprotocollen.
Dit wordt immers afgestemd op de lokale situatie.
 
 De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de gemeentelijke
controleurs voldoende expertise hebben. Zijn ook kleinere gemeenten voldoende
in staat om de controlefunctie uit te oefenen?
 Het is de bedoeling dat bij de opleiding van de lokale controleurs straks
gebruik zal worden gemaakt van de expertise die de VWA op dit gebied heeft
opgebouwd. Op grond daarvan gaat de regering ervan uit dat ze over voldoende
expertise beschikken.
 Het ligt in de lijn der verwachting dat de kleine(re) gemeenten straks
de krachten zullen bundelen en het lokale toezicht op bovenlokaal niveau vorm
zullen geven, ook al omdat een groot aantal gemeenten zo weinig horecagelegenheden,
slijterijen en supermarkten kent, dat zij er mogelijk niet voor kiezen om
zelfstandig een toezichthouder aan te stellen. Op deze manier zullen dus ook
de kleine(re) gemeenten voldoende in staat zijn om het toezicht binnen hun
gemeente naar behoren vorm te geven.
 
 Met betrekking tot de effectiviteit van de bestaande instrumenten willen
de leden van de D66-fractie graag weten wat de ervaringen zijn met het uitdelen
van bestuurlijke boetes; hoeveel bestuurlijke boetes zijn opgelegd en geïnd?
 Sinds 2005 (toen het opleggen van bestuurlijke boeten mogelijk werd) zijn
in totaal 2009 bestuurlijke boeten opgelegd, waarvan er 1457 zijn geïnd.
 
 De leden van de D66-fractie vragen of de regering ook kan aangeven hoe
vaak een horecaonderneming momenteel wordt gecontroleerd op naleving van de
leeftijdsgrens. Hoe verhoudt deze controledichtheid zich volgens de regering
tot de effectiviteit van de beschikbare handhavingsinstrumenten?
 Op dit moment wordt een horecaonderneming gemiddeld eens in de twee jaar
bezocht in het kader van toezicht op de Drank- en Horecawet. In gelegenheden
waarvan bekend is dat er veel jeugd komt (de zogenaamde hotspots) wordt meer
frequent gecontroleerd op de naleving van de leeftijdsgrenzen.
 De controlefrequentie staat in principe los van de mogelijke effectiviteit
van de beschikbare instrumenten. Op dit moment zijn er geen signalen dat deze
instrumenten onvoldoende effectief zouden zijn. Wel zijn de mogelijkheden
om op te treden tegen notoire overtreders beperkt. Vandaar dat de regering
ervoor heeft gekozen het arsenaal aan mogelijkheden aan te scherpen en uit
te breiden.
 
 De leden van de D66-fractie vragen of de regering van mening is dat gemeenten
voldoende middelen tot hun beschikking hebben om vaker toezicht te kunnen
uitoefenen na decentralisatie van het toezicht op de Drank- en Horecawet.
 De regering is van mening dat gemeenten straks voldoende mogelijkheden
hebben om toezicht te kunnen houden en op te kunnen treden, zeker met de introductie
van nieuwe mogelijkheden, zoals het instrument van «three strikes out»
en de strafbaarstelling van jongeren die alcohol aanwezig hebben op de openbare
weg. De verwachting van het kabinet is dat met het invoeren van de voorgestelde
wetswijziging het toezicht op de Drank- en Horecawet door gemeenten gerichter
een efficiënter kan worden uitgevoerd. Hoe het toezicht precies wordt
ingericht en met welke frequentie het toezicht wordt uitgeoefend is aan gemeenten.
 
 De leden van D66-fractie constateren dat er steeds meer toezichttaken
bij de gemeenten komen te liggen. Naast deze ontwikkeling wordt onder andere
de politie door toenemende sturing van het Rijk steeds scherper in haar prioriteitsstelling
waardoor gemeenten allerlei handhavings- en toezichttaken op zich moeten nemen.
Zij vragen welke financiële afspraken daar tegenover staan.
 De ontwikkeling van de handhavings- en toezichttaken van gemeenten wordt
niet veroorzaakt door wijzigingen in de sturing door de Rijksoverheid ten
aanzien van de politie. Gemeenten worden voor de taken die zij in voorgestelde
wettekst krijgen gecompenseerd via de € 150 miljoen per jaar die
in het Beleidsprogramma 2007–2011 zijn toegevoegd aan het Gemeentefonds,
bestemd voor veiligheid, de zogenaamde veiligheidsenveloppe.
 
 Ten slotte hebben de leden van de D66-fractie enkele vragen over het beoogde
expertisecentrum.
 In de memorie van toelichting van de voorgestelde wettekst is reeds aangegeven
dat de regering er aan hecht dat de overdracht van het toezicht op een kwalitatief
verantwoorde wijze plaats vindt. Gemeenten zullen zo goed mogelijk worden
gefaciliteerd bij het vergaren van expertise op dit terrein. Een van de mogelijkheden
om dit te verwezenlijken is het creëren van een expertisecentrum. Waar
dit expertisecentrum uiteindelijk geplaatst zal worden ligt nog niet vast.
Een van de mogelijkheden daarvoor is de VWA, omdat deze organisatie op dit
moment de meeste kennis en ervaring heeft in het kader van het toezicht op
de Drank- en Horecawet.
 Plaatsing van het expertisecentrum bij de VNG of het CCV zou een mogelijkheid
kunnen zijn. Hoe één en ander concreet vorm zal krijgen zal
in een later stadium kenbaar worden gemaakt.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen hoe de regering gaat voorkomen dat
de jarenlange ervaring die de VWA heeft opgebouwd met toezicht, verdampt zonder
dat gemeenten daarvan kunnen profiteren?
 Het is de bedoeling dat bij de opleiding van de lokale controleurs straks
gebruik zal worden gemaakt van de expertise die de VWA op dit gebied heeft
opgebouwd. De vergaarde kennis zal dus niet verloren gaan, maar zal juist
worden ingezet ten bate van de lokale toezichthouders.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen of de regering het ook noodzakelijk
vindt dat de VWA de taak behoudt om de kwaliteit van het gemeentelijke toezicht
te bewaken.
 Deze mening deelt het kabinet niet. Het kabinet gaat uit van vertrouwen
in de eigen verantwoordelijkheid van de decentrale overheden en de democratische
controle die daar plaatsvindt, ook waar het de uitvoering van taken in medebewind
betreft. Op grond van de bevindingen van de Commissie Oosting is de regering
van mening dat het toezicht door de VWA op de uitvoering van de Drank- en
Horecawet door de gemeenten kan worden afgeschaft.
 
 De leden van de SGP-fractie denken dat een groot deel van de opsporing
in de praktijk bij de politie komt te liggen en dan met name de handhaving
van artikel 45.
 Genoemde leden vragen hoe de regering hier tegenaan kijkt in een tijd
waar de politie te maken heeft met grote bezuinigingen en er, wil de veiligheid
gewaarborgd blijven, taken afgestoten moeten worden.
 De maatregelen in de voorgestelde wettekst leiden niet tot een intensivering
van de opsporing door de politie. Controle op het aanwezig hebben van alcoholhoudende
drank door jongeren brengt per saldo geen extra werk voor de politie met zich
mee, omdat dit eenvoudiger te constateren is dan het nuttigen van alcohol
en/of in bezit hebben van een aangebroken flesje of blikje alcohol. De overige
toezichts- en handhavingstaken worden in beginsel door gemeentelijk toezichthouders
uitgevoerd. De afgesproken bezuinigingen bij de politie worden gerealiseerd
door een efficiëntere bedrijfsvoering en zullen niet ten koste van de
uitvoering door de politie gaan.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen of zij de toezegging krijgen dat het
bedrag van 150 miljoen euro wordt verhoogd als het bedrag in de praktijk niet
toereikend blijkt?
 In Hoofdstuk 16 en 17 van de memorie van toelichting is de regering ingegaan
op de financiële aspecten van de voorgestelde wettekst. Een bedrag van € 150
miljoen is gekoppeld aan een enveloppe «Aandeel gemeentefonds in lokale
veiligheid», de zogenaamde veiligheidsenveloppe. Van dit bedrag is nu
ongeveer € 30 miljoen gelieerd aan het Bestuursakkoord Rijk-gemeenten,
dat afspraken bevat tussen Rijk en gemeenten over het behalen van maatschappelijke
resultaten op een aantal terreinen. Een van de zaken die hierbinnen valt,
is de decentralisatie van het toezicht op de Drank- en Horecawet. Begin 2010
zal de evaluatie van de pilot Decentralisatie toezicht gereed zijn, waaruit
kan blijken dat de geschatte benodigde middelen voor de uitvoering van de
maatregelen uit de voorgestelde wettekst aangepast dienen te worden. Hiermee
is rekening gehouden, de veiligheidsenveloppe biedt voldoende ruimte voor
een aanpassing van dit bedrag.
 Overigens wordt jaarlijks een Periodieke Onderhoudsrapportage van het
Gemeentefonds uitgevoerd. Wanneer hieruit blijkt dat de inkomsten en de uitgaven
op clusterniveau teveel uiteenlopen, beziet het kabinet of dit moet leiden
tot een herverdeling van middelen of anderszins.
 
 De leden van de SGP-fractie vragen verder hoe de regering omgaat met het
probleem dat de handhaving van de Drank- en Horecawet niet hoog op het prioriteitenlijstje
staat van de politie.
 De inzet van de politie bij de aanpak van alcoholmisbruik wordt in het
lokaal driehoekoverleg vastgesteld, waarbij de inzet van gemeenten en politie
op elkaar wordt afgestemd. Meer dan 70% van de gemeenten heeft inmiddels
een lokaal alcoholbeleid ontwikkeld, waarbij de meeste gemeenten samenwerken
met de politie.
 10. Afschaffen van interbestuurlijk toezicht
 De leden van de PvdA- en de VVD-fractie hebben enkele vragen over de consequenties
van het afschaffen van het interbestuurlijk toezicht.
 Gelet op de reactie op het rapport «Van specifiek naar generiek»
van de Commissie Oosting gaat het kabinet uit van vertrouwen in de eigen verantwoordelijkheid
van de decentrale overheden en de democratische controle die daar plaatsvindt,
ook waar het de uitvoering van taken in medebewind betreft. Onlangs heeft
het kabinet besloten om het toezicht op provincies en gemeenten vanaf 2011
te verminderen. Het toezicht zal worden beperkt tot twee effectieve instrumenten
en maximaal één toezichthouder per beleidsdomein. Voor de Drank-
en Horecawet is dat de minister van VWS. Indien er in de nieuwe situatie sprake
blijkt te zijn van taakverwaarlozing door gemeenten, krijgen de bewindslieden –
dus ook de minister van VWS – de mogelijkheid gebruik te maken van de
instrumenten die zijn genoemd in het wetsvoorstel revitaliseren generiek toezicht.
Dit wetsvoorstel is voor advies aan de Raad van State verzonden en zal binnenkort
worden aangeboden aan de Tweede Kamer.
 De afschaffing van het specifieke interbestuurlijk toezicht heeft inderdaad
consequenties voor de informatiepositie van de minister van VWS. Het is ook
gebruikelijk om bij de decentralisatie van taken als Rijk een stap terug te
doen. De Tweede Kamer heeft de minister van BZK daar ook op gewezen in een
Algemeen Overleg op 4 februari 2009. De Tweede Kamer gaf hierbij aan
dat het van belang is als Rijk (waaronder de Tweede Kamer) terughoudend te
zijn met informatie vragen en oordelen over taken die aan het lokale bestuur
zijn toebedeeld.
 In ditzelfde overleg bleek er ook grote steun te zijn voor de beoogde
nieuwe wijze waarop met interbestuurlijk toezicht wordt omgegaan vanwege de
heldere interbestuurlijke verhoudingen en volwassen bestuurscultuur die hierdoor
ontstaat.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen welke rol de VWA in de toekomst gaat
spelen in het bewaken van de kwaliteit van toezicht op gemeentelijk niveau.
 De VWA speelt straks geen enkele rol meer op het gebied van interbestuurlijk
toezicht. Voor informatie over de lokale situatie is de minister van VWS straks
afhankelijk van de door gemeenten verstrekte informatie.
 
 De leden van de PvdA-fractie vragen hoe kan worden voorkomen dat de controleurs
net zoals bij tabakscontrole te maken krijgen met agressie. Als dit onverhoopt
het geval mocht zijn, welke sancties kan een controleur dan inzetten?
 Dit kan niet in alle gevallen worden voorkomen, omdat het inherent is
aan het toezichtdomein waarin de controleurs werkzaam zijn. Wel kan ervoor
worden gezorgd dat de controleurs goed op de uitvoering van hun taak zijn
voorbereid, bijvoorbeeld door het aanbieden van opleidingen die erop gericht
zijn om te gaan met verbale en fysieke agressie.
 Indien een toezichthouder wordt geconfronteerd met agressief gedrag tijdens
de uitoefening van zijn functie, dan heeft hij geen bevoegdheid tot het opleggen
van een sanctie. Zoals in de huidige situatie – waarbij het toezicht
door de VWA wordt uitgeoefend – ook al het geval is, kunnen hierover
uiteraard afspraken worden gemaakt met de politie.
 11. Overige aanpassingen
 De leden van de fracties van de ChristenUnie en de SGP hebben enkele vragen
naar aanleiding van de aanpassing van de regelgeving omtrent ontheffingen
voor het schenken tijdens evenementen.
 De voorstellen van de regering rond evenementenontheffingen betekenen
enerzijds een strenger beleid en anderzijds een versoepeling. De inzet is
om de burgemeester meer vrijheid te geven, de handhaving te vereenvoudigen
en de administratieve rompslomp te beperken.
 De burgemeester kan in de toekomst besluiten dat voor bepaalde evenementen
geen ontheffing per keer meer hoeft te worden aangevraagd. Het betreft overigens
alleen jaarlijks terugkerende identieke evenementen waarbij de alcoholverstrekking
telkenmale geschiedt onder leiding van dezelfde persoon. Een burgemeester
die ervoor kiest om een streng ontheffingenbeleid te voeren kan besluiten
geen gebruik te maken van deze nieuwe bevoegdheid. Het is een optie voor de
burgemeester, geen recht van een aanvrager van een ontheffing. Deze aanpassing
is op verzoek van de Interbestuurlijke Taskforce Regeldruk Gemeenten in de
voorgestelde wettekst opgenomen.
 De regering stelt verder voor om niet meer landelijk te bepalen dat een
evenementenontheffing alléén verleend kan worden als de persoon
die leiding geeft aan de verstrekking in het bezit is van een Verklaring Sociale
Hygiëne. Maar ook hierbij geldt dat de burgemeester kan beslissen dat
hij als voorwaarde stelt dat degene die leiding geeft aan de verstrekking
wel zo’n verklaring heeft. Het blijft een bevoegdheid van de burgemeester.
 Het is een misverstand dat de regering in dit wetsvoorstel een uitzondering
heeft gemaakt voor eendaagse kleinschalige evenementen. In de memorie van
toelichting bij de voorgestelde wettekst worden dergelijke evenementen slechts
als voorbeeld genoemd. Bij dat soort evenementen zou de burgemeester bijvoorbeeld –
zo hij dat wil – geen extra voorwaarden voor wat betreft de sociale
hygiëne kunnen stellen.
 12. Bedrijfseffecten en regeldrukaspecten
 De leden van de VVD-fractie vragen of in het kader van de doelstelling
van administratieve lastenverlichting gekeken is naar de mogelijkheid om vergunningen
samen te voegen waar mogelijk.
 De Drank- en Horecawetvergunning is een vergunning op basis van landelijke
regelgeving. Alle andere gebruikelijke horecagerelateerde vergunningen, zoals
de terrasvergunning, exploitatievergunning en nachtvergunning worden verleend
op basis van gemeentelijke verordeningen. Een samenvoeging van deze vergunningen
is vanuit de Rijksoverheid dan ook niet mogelijk.
 De regering hecht er wel belang aan dat de vergunningverleningsprocedure
voor de horeca-ondernemers gecoördineerd verloopt, zodat het niet meer
kan gebeuren dat een ondernemer die een bedrijf wil starten, wel een Drank-
en Horecawetvergunning krijgt, maar vervolgens geen exploitatievergunning
verleend krijgt. Door middel van de Wet samenhangende besluiten is de Algemene
wet bestuursrecht zodanig aangepast dat gemeenten verplicht zijn om bij een
aanvraag om een Drank- en Horecawetvergunning tegelijk de «horecavergunningen»
die in die gemeente verplicht zijn te behandelen.
 B: ARTIKELSGEWIJS
 ARTIKEL I
 Onderdeel A
 Artikel 1, eerste lid
 De leden van de CDA-fractie vragen of bepaalde hokken en keten gelijkgesteld
kunnen worden aan «paracommerciële rechtspersonen». En is
het mogelijk om dat in de begripsomschrijving mee te nemen?
 Het kabinet ziet geen reden om de begripsomschrijving van paracommerciële
rechtspersoon zodanig uit te breiden dat daaronder ook louter het beheer van
een hok of keet valt. Een ieder die denkt in aanmerking te komen voor een
paracommerciële vergunning kan deze (ook nu al) aanvragen. Verlening
van de vergunning kan echter alleen als de rechtspersoon die de vergunnning
aanvraagt voldoet aan de eisen die de wet stelt aan een paracommerciële
rechtspersoon. Zo moet het gaan om een rechtspersoon, niet zijnde een NV of
BV, die zich naast het in eigen beheer exploiteren van een horecabedrijf,
richt op activiteiten van recreatieve, sportieve, sociaal-culturele, educatieve,
levensbeschouwelijke of godsdienstige aard. De rechtspersoon die onder het
regiem van «paracommerciële rechtspersoon» wil vallen moet
dus minimaal één van de hiervoor opgesomde soort (neven)activiteiten
ontplooien.
 Onderdeel C
 Artikel 4, vierde lid
 Waarom is bij het verlenen van ontheffing bij bijzondere gelegenheden
aangegeven dat het moet gaan om een aaneengesloten periode van ten hoogste
twaalf dagen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 De termijn van twaalf dagen staat al sinds 2000 in de Drank- en Horecawet.
De 12-dagen-termijn is gebaseerd op het langst durende bijzondere evenement
dat destijds bekend was. Het kabinet ziet geen aanleiding die termijn te verlengen
en vindt het bovendien niet wenselijk dat voor langere tijd ontheffing wordt
verleend van het verbod zonder vergunning alcohol te verstrekken.
 Onderdeel F
 Artikel 8, vierde lid
 De leden van de CDA-fractie vragen wat de toegevoegde waarde is van dit
lid.
 Zoals eerder toegelicht is dit lid opgenomen omdat er soms schrijnende
gevallen zijn en er nu geen uitzonderingen mogelijk zijn op de eis te beschikken
over kennis en inzicht in sociale hygiëne. Het kan soms disproportioneel
zijn om van iemand die formeel leidinggevende is, maar in de praktijk geen
enkele bemoeienis heeft met de bedrijfsvoering of exploitatie van het bedrijf,
te verlangen dat hij/of zij aan deze kenniseis voldoet. In de praktijk zal
het gaan om situaties waarin een volmacht-constructie niet mogelijk of niet
wenselijk is.
 Artikel 8, zesde lid
 Waar is de keuze van twee leidinggevenden op gebaseerd en wat is de zin
van het hebben van twee leidinggevenden als zij niet worden geacht aanwezig
te zijn in een paracommerciële inrichting en zich mogen laten vervangen
door een barvrijwilliger, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
 Leidinggevenden van paracommerciële inrichtingen zijn verantwoordelijk
voor wat er in de kantine gebeurt. Als er problemen zijn dienen zij snel de
verantwoordelijkheid van de barvrijwilliger over te kunnen nemen. Daarom wordt
van deze leidinggevenden ook verlangd dat zij voldoen aan enige persoonsgebonden
eisen, waaronder de eis te beschikken over kennis en inzicht in sociale hygiëne
(Verklaring Sociale Hygiëne). Het nemen van deze verantwoordelijkheid
is niet goed mogelijk als er slechts één leidinggevende verbonden
is aan een paracommerciële instelling. Die kan in het buitenland verblijven
of ziek zijn. Als er twee leidinggevenden zijn kunnen zodanige afspraken gemaakt
worden dat één van beide leidinggevenden in noodgevallen altijd
op korte termijn ter plaatse kan zijn.
 Onderdeel I
 Artikel 13, tweede lid
 De leden van de CDA-fractie hebben enkele vragen omtrent het mogelijk
maken van het proeven van alcoholhoudende drank in slijterijen.
 In vrijwel elke bedrijfstak is het laten kennismaken met producten onderdeel
van promotionele activiteiten. Voor wat betreft de verkoop van alcohol is
dat verboden. De huidige Drank- en Horecawet verbiedt dat in een slijtlokaliteit
alcoholhoudende drank wordt verstrekt voor gebruik ter plaatse of dat wordt
toegelaten dat daar alcoholhoudende drank wordt genuttigd (artikel 13, tweede
lid). Dit verbod heeft tot gevolg dat consumenten geen mogelijkheid hebben
om- zo zij dat willen – een alcoholhoudende drank in het kader van een
aankoopbeslissing te proeven.
 De regering heeft deze belemmering vanuit het oogpunt van vermindering
van de ervaren regeldruk willen wegnemen, zonder daarbij de doelstellingen
van de Drank- en Horecawet in gevaar te brengen. Door de mogelijkheid van
het proeven te beperken tot de slijterij wordt voorkomen dat jongeren de doelgroep
kunnen worden van een dergelijke proefmogelijkheid. Het is krachtens artikel
20, derde lid, van de Dranken Horecawet immers verboden om personen onder
de 16 jaar toe te laten in een slijterij, tenzij zij onder het toezicht zijn
van een persoon van 21 jaar of ouder.
 Daarbij is een slijterij een plek waar personen met geen ander doel komen
dan het kopen van drank. Het is daarmee niet voor de hand liggend dat een
anonieme alcoholist in de verleiding gebracht wordt om alcoholhoudende drank
te proeven. Als deze persoon geen alcoholhoudende drank wil kopen, zal hij
of zij niet in de slijterij komen.
 Er dient tijdens de openingsuren van een slijterij altijd een leidinggevende
aanwezig te zijn die beschikt over de Verklaring Sociale Hygiëne. Deze
persoon kan dan ook een goede inschatting maken of het verantwoord is om een
klant alcoholhoudende drank te laten proeven.
 Het kabinet erkent dat het laten proeven van kaas iets anders is dan het
laten proeven van alcoholhoudende drank. Vandaar dat deze mogelijkheid ook
alleen aan slijterijen toegekend wordt.
 Onderdeel L
 Artikel 18, tweede lid, onder b
 Beoogt de wijziging van dit onderdeel te bewerkstelligen dat het voor
warenhuizen eenvoudiger wordt om alcoholische dranken te verkopen en wordt
daarmee een uitbreiding van het aantal verkooppunten van alcohol beoogd, zo
vragen de leden van de CDA-fractie.
 De regering beoogt met de hier bedoelde wijziging geen uitbreiding van
het aantal verkooppunten, maar slechts het scheppen van duidelijkheid over
welke warenhuizen alcoholhoudende dranken mogen verkopen. Thans zijn er immers
niet-levensmiddelenzaken, met name videotheken en drogisten,
die hun assortiment uitbreiden met een beperkt aantal levensmiddelen en op
grond daarvan menen gerechtigd te zijn om alcohol te verkopen. Op dit punt
was inmiddels een onduidelijke situatie ontstaan, wat voor de regering aanleiding
is dit te verhelderen.
 Artikel 18, derde lid
 De leden van de CDA-fractie vragen of de vermelde toevoeging van alcoholvrije
alternatieven voor bier en wijn beoogt te bevorderen dat klanten ongemerkt
gaan kiezen voor alcoholvrije bier en wijn.
 De regering heeft deze wijziging voorgesteld op verzoek van de levensmiddelenbranche.
Supermarkten willen klanten een breed aanbod doen van bier en wijn, dus ook
van alcoholvrij bier en alcoholvrije wijn. Klanten die dergelijke producten
zoeken schijnen deze te zoeken op de alcoholafdeling van de supermarkt en
niet op het schap met fris. Daarom wilde de branche deze alternatieve producten
daar kunnen zetten. Een erg strikte interpretatie van de huidige wet maakt
dat niet mogelijk. Hierbij moet wel worden aangetekend dat de huidige wet
nooit tot problemen heeft geleid.
 De regering heeft desondanks aan het verzoek tot aanpassing van dit artikel
willen voldoen. Het doel is dus niet het ongemerkt gebruik van deze dranken
te bevorderen.
 Onderdeel M
 Artikel 19a
 De leden van de CDA-fractie vragen waarom er bij dit wetsartikel is gekozen
voor een dergelijke strakke wetsformulering en of er geen andere mogelijkheden
waren om dit te regelen, zoals via een Amvb, via bestuursdwang of via de WED.
Het is de leden van de CDA-fractie ook niet duidelijk waarom is gekozen voor
een reikwijdte van de sanctie van een week tot drie maanden. Is het ook mogelijk
de sluiting verder te verlengen of definitief te sluiten zoals bij coffeeshops?
 Een straftoemeting nader te regelen bij algemene maatregel van bestuur
veronderstelt dat de wetgever in Den Haag een precies beeld heeft van de (lokale)
werkelijkheid en van de feiten en omstandigheden die zich zoal bij de verkoop
van alcohol aan te jeugdige personen kunnen voordoen en dat dat beeld op een
adequate manier kan worden omgezet in een sanctie-amvb. Dit beeld acht het
kabinet twijfelachtig. Een en ander staat bovendien op gespannen voet met
het uitgangspunt dat de burgemeester, gelet op de omstandigheden van het geval,
binnen de reikwijdte van de wet een passende sanctie zal opleggen. Overigens
blijft de algemene mogelijkheid tot het toepassen van bestuursdwang ingevolge
Titel 5.3 Awb volledig in tact. Als na de toepassing van artikel 19a de ondernemer
blijft persisteren in zijn onrechtmatig gedrag zou (tijdelijke) sluiting van
de onderneming in het kader van bestuursdwang overwogen kunnen worden. Voor
wat betreft de toepassing van de WED verwijst het kabinet naar een eerder
gegeven antwoord in hoofdstuk 7 van dit verslag.
 Ten aanzien van de reikwijdte van de gestelde sanctie kan het volgende
worden opgemerkt: Het maximum van 12 weken sluiting van de drankafdeling ingevolge
artikel 19a – een sanctie op te leggen aan niet-vergunningplichtige
ondernemers – sluit naadloos aan bij het maximum voor de schorsing van
een vergunning ingevolge artikel 32, namelijk ook 12 weken. De sluitingsduur
is daarmee voor beide categorieën van ondernemers op gelijke wijze gemaximeerd.
De gemiddelde directe winstderving voor een supermarkt is bij een sluiting
van de drankafdeling van 12 weken (op grond van artikel 19a) naar schatting € 22 500.
De gemiddelde winstderving bij het schorsen van een slijterijvergunning gedurende
12 weken (op grond van artikel 32) is naar schatting € 17 000
(uitgaande van een omzet per slijterij van € 425 000 en een
winst van 4%).
 Onderdeel N
 Artikel 20, eerste lid
 De leden van de CDA-fractie vragen of het, gezien het feit dat wederverstrekking
moeilijk te achterhalen is, niet nodig is de definitie van verstrekken aan
te passen, mede gelet ook op de strafbaarstelling van alcohol bij jongeren
onder de 16 jaar.
 Het kabinet is van oordeel dat er slechts sprake kan zijn van een overtreding
van het verbod op wederverstrekking als de drank «kennelijk» bestemd
is voor iemand onder de 16 jaar. Dat betekent dat het kenbaar moet zijn dat
er sprake is van wederverstrekking. Vaak vindt het doorgeven van alcoholhoudende
drank pas plaats buiten het zicht van de ondernemer, bijvoorbeeld op het parkeerterrein
van de supermarkt. Dit kan een ondernemer niet (meer) worden aangerekend.
Juist in deze gevallen kan straks gebruik worden gemaakt van het nieuwe verbod
op het aanwezig hebben van alcoholhoudende drank onder de 16 jaar op de openbare
weg. Het kabinet acht het dan ook niet nodig de in artikel 20 gebruikte definitie
van wederverstrekking aan te passen.
 Artikel 20, vijfde lid
 De leden van de CDA-fractie vragen waarin dit nieuwe vijfde lid verschilt
van het huidige zesde lid en of het nodig is het bestaande zesde lid te handhaven.
 Het nieuwe vijfde lid verschilt van het huidige zesde lid, in die zin
dat nu is geëxpliciteerd dat het straks alleen nog verplicht is om duidelijk
zichtbaar en goed leesbaar aan te geven welke leeftijdsgrens of leeftijdsgrenzen
gelden bij de voor het publiek bestemde toegang tot een horecalokaliteit,
een slijtlokaliteit, een ruimte als bedoeld in artikel 18, tweede lid, of
een vervoermiddel waarin bedrijfsmatig of anders dan om niet alcoholhoudende
drank wordt verstrekt.
 Artikel 20, zevende lid
 De leden van de CDA-fractie zien niet in waarom een inhoudelijke wijziging
van dit artikel noodzakelijk is. Waarom is er niet voor gekozen om het bestaande
zevende lid te behouden en een lid eraan toe te voegen?
 Het bestaande zevende lid is vernummerd tot zesde lid. Het zevende lid
is nieuw. Er is dus wel voor gekozen een lid aan artikel 20 toe te voegen.
 Onderdeel EE
 Artikel 40a
 Graag horen de leden van de CDA-fractie of de formulering van het experimenteerartikel
voldoende ruimte biedt voor aanvullende maatregelen die samenhangen met de
verhoging van de leeftijdsgrens naar 18 jaar. Zij willen graag weten of het
nodig is de experimenten in het wetsartikel aan een tijdsperiode te verbinden.
Zal het experimenteerartikel na twee jaar na de inwerkingtreding automatisch
vervallen of blijft experimenteren mogelijk?
 De experimenteerregeling is gericht op de afweging tot het al dan niet
verhogen van de leeftijdsgrens voor verstrekking van alcohol naar 18 jaar.
Er zijn geen aanvullende maatregelen voorzien. Vanuit rechtstatelijk oogpunt
dient het onderwerp waarop het experimenteerartkel betrekking heeft zo concreet
en nauwkeurig mogelijk te worden begrensd. Na afloop van de experimenten wordt
besloten of een landelijke verhoging van de leeftijdsgrens plaatsvindt. Het
is niet mogelijk een experiment te houden zonder dit te koppelen
aan een bepaalde periode, aangezien dit in plaats van een experiment dan een
structurele wijziging lijkt te zijn.
 In de voorgestelde wettekst is echter wel een bepaling opgenomen die het
mogelijk maakt dat, indien de experimenten doeltreffend en effectief blijken
te zijn, de ministers van VWS en BZK bij algemene maatregel van bestuur kunnen
bepalen dat de experimenteerperiode wordt verlengd. Een dergelijke algemene
maatregel van bestuur zal vooraf aan de Kamer worden voorgelegd.
 Onderdeel FF
 Artikel 41
 De leden van de CDA-fractie hebben enkele vragen over de taakverdeling
rond de naleving tussen door de minister en de burgemeester aan te wijzen
ambtenaren.
 In artikel 41 is neergelegd dat de burgemeester straks bevoegd wordt om
gemeentelijke toezichthouders aan te wijzen voor het toezicht op de Drank-
en Horecawet binnen een gemeente. Dat betekent dat de taken van de VWA voor
het grootste deel zullen worden overgenomen door de gemeentelijke toezichthouders
 Voor de landelijke toezichthouder blijven straks alleen nog de landelijke
taken over die niet te herleiden zijn tot een bepaalde gemeente, zoals het
toezicht op de bepalingen rond reclame, op de verstrekking van Verklaringen
Sociale Hygiëne door het SVH (voorheen Horeca Branche Instituut) en op
de naleving van enkele specifieke regels rond alcoholverstrekking in het personenvervoer
(treinen, cruiseschepen, vliegtuigen), op legerplaatsen en in taxfree shops
op luchthavens.
 Voor alle overige taken zijn straks alleen de lokale toezichthouders bevoegd,
hetgeen betekent dat straks ook alleen de burgemeester een boete kan opleggen.
 In artikel 44a en 44aa wordt beschreven voor welke wetsartikelen de landelijke
en lokale toezichthouders een bestuurlijke boete kunnen opleggen. Hierbij
is geen sprake van overlap, Bovendien wordt zo voorkomen dat er sprake kan
zijn van dubbel toezicht en eventueel daaruit voortvloeiende dubbele sancties.
 Artikel 19
 De leden van de CDA-fractie vragen of de regering het nodig en mogelijk
acht dit artikel bij te stellen in verband met de leeftijdscontrole op alcoholverkoop
via internet.
 Op dit moment acht het kabinet het niet noodzakelijk het wetsvoorstel
op dit specifieke punt aan te passen. Mocht uit de praktijk blijken dat er
onvoldoende aandacht wordt besteed aan de controle van leeftijdsgrenzen bij
de verkoop van alcoholhoudende drank via internet, dan zal in een breder kader
worden bezien of het mogelijk is extra maatregelen te nemen op het gebied
van het verkopen en afleveren van leeftijdsgebonden producten via internet.
Dezelfde problematiek kan zich namelijk voordoen bij de verkoop van bijvoorbeeld
wapens, games en pornografie.
 Artikel 22
 In dit artikel wordt de mogelijkheid geboden bij algemene maatregel van
bestuur mogelijke alcoholverboden te regelen. De leden van de CDA-fractie
vragen waarom hier alleen wordt verwezen naar stadions betaald voetbal, gezondheidszorg,
onderwijs en zwembaden. Zijn er geen andere recreatieve voorzieningen en sportvoorzieningen
waar een dergelijk alcoholverbod zinvol kan zijn? Ook kan hier volgens deze
leden een bepaald gebiedsverbod of een hangplekverbod worden opgenomen. Is
het niet wenselijk dit wetsartikel breder te formuleren en een
nadere uitwerking in de gemeentelijke verordening mogelijk te maken? Hoe verhoudt
dit artikel zich trouwens tot de nieuwe artikelen 25a tot en met 25c?
 Artikel 22 is in 2000 van kracht geworden. Tijdens de parlementaire behandeling
van dat wetsvoorstel is uitgebreid gesproken over andere recreatieve voorzieningen
en sportvoorzieningen waar landelijke alcoholverboden zinvol zouden kunnen
zijn. Uiteindelijk heeft de wetgever echter gekozen voor een beperkt aantal
specifiek opgesomde plaatsen waar bij algemene maatregel van bestuur landelijke
alcoholverstrekkingverboden konden worden ingesteld.
 Het huidige artikel 23 en het daarvoor in de plaats komende nieuwe artikel
25a biedt de lokale overheid wel de mogelijkheid om de alcoholverstrekking
in bepaalde inrichtingen te verbieden. Gemeenten kunnen dus nu al en mogen
ook in de toekomst verordeningen maken op dit gebied. De in artikel 25a opgenomen
bevoegdheid is echter niet zo breed dat ook het gebruik van alcohol op de
openbare weg in bepaalde gebieden of op bepaalde hangplekken bij verordening
verboden kan worden. De gemeenten beschikken op grond van de Gemeentewet reeds
over bevoegdheden om daartegen regulerend op te treden.
 
 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
 A. Klink
 
 
 
 
 Kamerstukken II 2007/2008, 27 565, nr. 35.
 
 
 Brief van Adviescollege Toetsing Administratieve Lasten aan de minister
van VWS d.d. 13 november 2008, kenmerk (RL/CM/2008/188).
 
 
 Kamerstukken II 2008/2009, 27 565, nr. 87.
 
 
 Kamerstukken II 2008/2009, 27 565, nr. 78.
 
 
 Nulmeting administratieve lasten ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport (Capgemini, 2003) en Nulmeting administratieve lasten bedrijven 2007
(Regiegroep Regeldruk, 2008).
 
 
 Kamerstukken II 2009/2010, 32 211.
 
 
 Kamerstukken II 2008/2009, 31 700 VII, nr. 100.
 
 
 Kamerstukken II 2008/2009, 28 684, nr. 212.
 
 
 Kamerstukken II 2009/2010, 31 123, nr. 38.
 
 
 Kamerstukken II 2007/2008, 27 565, nr. 36.
 
 
 Kamerstukken II 2007/2008, 27 565, nr. 50.
 
 
 Kamerstukken II 2007/2008, 27 565, nr. 36.
 
 
 Fysieke, functionele en gedragsmatige effecten van alcoholgebruik op de
ontwikkeling van 16–18 jarigen, Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht,
2009.
 
 
 Kamerstukken II 2007/2008, 27 565, nr. 43.
 
 
 Kamerstukken II 2007/2008, 27 565, nr. 60.
 
 
 Kamerstukken II 2009/2010, 27 565, nr. 97.
 
 
 Afspraak uit «Samen aan de slag» Bestuursakkoord Rijk en gemeenten
d.d. 4 juni 2007, de financiële dekking van deze afspraak is opgenomen
in het Beleidsprogramma van het kabinet voor 2007–2011 «Samen
werken, samen leven» d.d. 14 juni 2007.
 
 
 Afspraak uit «Samen aan de slag» Bestuursakkoord Rijk en gemeenten
d.d. 4 juni 2007, de financiële dekking van deze afspraak is opgenomen
in het Beleidsprogramma van het kabinet voor 2007–2011 «Samen
werken, samen leven» d.d. 14 juni 2007.