Vrij verkeer werknemers uit de nieuwe EU-lidstaten; Verslag algemeen overleg gehouden op 12 december 2006
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29407, nr. 60

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

29-01-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2006-2007

29407 nr. 60

25-01-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de staatssecretarisNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29407Toon alle publicaties in het hoofddossier
Kamerdossier 17050Toon alle publicaties in dit dossier
Kamerdossier 28442Toon alle publicaties in dit dossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 60 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 407Vrij verkeer werknemers uit de nieuwe EU lidstaten28 442Wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen in verband met de werving
van arbeidsaanbod uit landen van buiten de Europese Economische Ruimte op
een bij convenant overeengekomen wijze17 050Misbruik en oneigenlijk gebruik op het gebied van belastingen, sociale
zekerheid en subsidiesnr. 60VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 25 januari
2007De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1 heeft op 12 december 2006 overleg gevoerd met staatssecretaris
Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:– de brief d.d. 6 juli 2006 inzake de uitkomsten
van de inspecties van de Arbeidsinspectie (AI) naar naleving van de Wet arbeid
vreemdelingen in de sector land- en tuinbouw in 2005 (28 442, nr. 14);– de brief d.d. 7 juli 2006 inzake de uitkomsten
van de inspecties van de AI naar naleving van de Wet vreemdelingen in de sector
bouw in 2005 (28 442, nr. 13);– de brief d.d. 31 augustus 2006 inzake
de Integrale Rapportage Handhaving 2005 (17 050, nr. 329);– de brief d.d. 13 september 2006 inzake
het Handhavingsprogramma 2007–2010 (17 050, nr. 331);– de brief d.d. 15 september 2006 inzake
de vrijstelling sectoren in het kader van vrij verkeer werknemers (29 407,
nr. 51);– de brief d.d. 15 september 2006 inzake
de evaluatie bestuurlijke boete in Wet arbeid vreemdelingen (29 523,
nr. 332);– de brief d.d. 18 september 2006 inzake
de inspectieresultaten Arbeidsinspectie Intermediairs naar naleving van de
Wet arbeid vreemdelingen (28 442, nr. 15);– de brief d.d. 18 september 2006 inzake
de tewerkstellingsvergunningen in de fruitteelt (29 544, nr. 78);– de brief d.d. 29 september 2006 inzake
het werknemersverkeer nieuwe EU-lidstaten (29 407, nr. 52);– de brief d.d. 10 oktober 2006 inzake vrij
verkeer werknemers uit nieuwe EU-lidstaten (29 407, nr. 53);– de brief d.d. 16 oktober 2006 inzake het
IWI-rapport «Vreemdelingen aan het werk» (27 223, nr. 83);– de brief d.d. 28 november 2006 inzake
het werknemersverkeer Bulgarije en Roemenië (29 407, nr. 54);– de brief d.d. 1 december 2006 inzake het
werknemersverkeer nieuwe EU-lidstaten (29 407, nr. 55);– de brief d.d. 15 juni 2006 van de staatssecretaris
van SZW en de staatssecretaris van Financiën inzake bestrijding van fraude
en illegaliteit in de uitzendbranche (17 050, nr. 326).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Van Hijum (CDA) ziet de stap naar
open grenzen voor een vrij werknemersverkeer als onontkoombaar en gewenst.
Nederland heeft baat bij een flexibele en open arbeidsmarkt en nieuwe EU-lidstaten
hebben er recht op hetzelfde behandeld te worden als oude lidstaten. De grote
verschillen in loonkosten en welvaart tussen de EU-lidstaten rechtvaardigen
echter overgangsmaatregelen. De heer Van Hijum toont zich daarom tevreden
over het besluit van de regering om beperkende maatregelen te nemen bij de
toetreding van Bulgarije en Roemenië om vervolgens stapsgewijs en gecontroleerd
te werken aan de openstelling van de grenzen. Twee randvoorwaarden zijn hiervoor
van belang: 1. de arbeidsmarkt moet aanleiding geven tot openstelling van
de sectoren en 2. oneerlijke concurrentie, verdringing en illegale arbeid
moeten worden voorkomen, zodat aan het principe «gelijk loon voor gelijk
werk» recht wordt gedaan.Hij is het met de staatssecretaris eens dat de huidige situatie op de
arbeidsmarkt aanleiding geeft voor een ruimere toelating van buitenlandse
werknemers. Het aantal banen stijgt, de werkloosheid daalt en het aantal vacatures
is lange tijd niet zo groot geweest. In overleg met de sociale partners is
in 22 van de 73 sectoren de arbeidsmarkttoets afgeschaft, wat heeft geleid
tot een forse toename van de instroom van buitenlandse werknemers. Deze zorgvuldige
benadering laat de staatssecretaris los met zijn voorstel om per 1 januari
2007 het vergunningenstelsel definitief in te trekken. Waarom wil de staatssecretaris
dit besluit nemen en hoeveel sectoren hebben om een ruimere regeling verzocht?
De heer Van Hijum wijst erop dat de stapsgewijze benadering gehandhaafd kan
worden totdat de beoogde randvoorwaarden zijn gerealiseerd en de handhaving
is gegarandeerd. Hij heeft tot nu toe nog niet de indruk dat aan deze voorwaarden
is voldaan. De voorgestelde definitieve stap lijkt hem daarom voorbarig.Om de ontduiking van arbeidsvoorwaarden, cao’s en de WML (Wet minimumloon
en minimumvakantiebijslag) aan te pakken en illegale arbeid en schijnzelfstandigheid
te bestrijden is een goed flankerend beleid nodig. De heer van Hijum heeft
de indruk dat er nog steeds geen overeenstemming is over het conceptkader
voor samenwerking tussen SZW en sociale partners. Zijn er nog geschilpunten
en wordt hierover nog overleg gevoerd? Bovendien kunnen op centraal niveau
wel afspraken worden gemaakt, maar uiteindelijk moeten deze afspraken op decentraal
niveau, in de praktijk, worden nagekomen. Het CDA is voor het afschaffen van
de vergunning, maar dat kan pas als de toetsing achteraf goed is geregeld.De staatssecretaris acht het niet nodig om de capaciteit van de Arbeidsinspectie
uit te breiden, maar in een Kamermotie is de regering verzocht het niveau
van naleving substantieel te verhogen. Hoe wordt de samenwerking tussen de
Arbeidsinspectie (AI), de Belastingdienst, het UWV (Uitvoeringsorgaan werknemersverzekeringen)
en de SIOD (Sociale inlichtingen- en opsporingsdienst) versterkt? Gaan de
interventieteams bijvoorbeeld meer onderzoeken verrichten? Het is goed dat
de Arbeidsinspectie en de Belastingdienst met de Poolse counterparts intentieafspraken
hebben gemaakt over samenwerking en gegevensuitwisseling, maar wordt dit ook
daadwerkelijk in de praktijk gebracht? Het is de heer Van Hijum ook nog niet
duidelijk welke afspraken worden gemaakt met Tsjechië, Hongarije, Slowakije,
Bulgarije en Roemenië en of nu al kan worden gekozen voor
een effectieve internationale aanpak. Voorts blijft voor de nieuwe lidstaten
Bulgarije en Roemenië de Wet arbeid vreemdelingen vooralsnog van toepassing.
Ook daarvoor moet bij de Arbeidsinspectie capaciteit beschikbaar zijn. Hoe
verhoudt zich dit met de stelling dat juist capaciteit vrijkomt door de afschaffing
van het systeem van vergunningen?Het is bekend dat buitenlandse werknemers soms onder uitermate slechte
omstandigheden worden gehuisvest. De verdeling van de verantwoordelijkheid
voor de huisvesting – eerst de werkgevers, dan pas handhaving door gemeenten
en de VROM-inspectie – kan de heer Van Hijum onderschrijven. De afspraken
over gegevensuitwisseling tussen gemeenten en het Centrum voor Werk en Inkomen
(CWI) is een winstpunt, maar als het systeem van tewerkstellingsvergunningen
vervalt, is die gegevensuitwisseling niet langer mogelijk. Hoe kan de staatssecretaris
garanderen dat deze informatie-uitwisseling op orde blijft en welke afspraken
zijn hierover precies gemaakt?De heer Van Hijum vraagt de staatssecretaris tot slot nog in te gaan op
het vraaggerichte re-integratiebeleid voor de moeilijke groepen op de Nederlandse
arbeidsmarkt en op de ontwikkelingen in de buurlanden.Mevrouw Bussemaker (PvdA) is voor een vrij
verkeer van werknemers, mits dit gefaseerd en gecontroleerd wordt ingevoerd
en daarbij rekening wordt gehouden met de arbeidsmarktsituatie in Nederland
en de andere lidstaten. Ook het flankerend beleid moet op orde zijn voordat
de grenzen opengaan. Dat de staatssecretaris zégt dat besluitvorming
plaatsvindt over een wijziging van het SUWI-besluit of uitspreekt dat het
hem voldoende lijkt als de gewijzigde WML wordt aangenomen, is daarvoor niet
voldoende. Op alle punten moet gegarandeerd zijn dat het flankerend beleid
in orde is en dat is tot nu toe onvoldoende het geval. Werkgevers geven duidelijk
aan dat de tewerkstellingsvergunningen met het oog op de arbeidsvoorwaarden
en de huisvesting nog gehandhaafd moeten worden.De pakkans door de Arbeidsinspectie voor het niet betalen van het minimumloon
en schijnconstructies is al groter geworden, maar moet in ieder geval nog
verhoogd worden tot 25%. Het is onbegrijpelijk dat overtredingen niet
harder worden aangepakt. De afspraken tussen de sociale partners en de Arbeidsinspectie
over bestrijding moeten in januari nog worden gemaakt. Dat is veel te laat.
Dat moet gebeurd zijn voordat verdere stappen worden gezet.Mevrouw Bussemaker erkent dat werkgevers in sommige sectoren een grote
behoefte hebben aan werknemers uit andere landen. Tegelijkertijd vindt zij
dat onvoldoende wordt gedaan om kwetsbare groepen op de Nederlandse arbeidsmarkt
een kans te bieden. De oudere werkloze bouwvakkers en de herkeurde laag opgeleide
wao’ers geeft zij daarbij als voorbeeld. Als niet alles wordt gedaan
om deze mensen een kans te bieden, zullen Polen, Tsjechen en anderen in Nederland
het werk doen terwijl anderen ongewild aan de kant blijven staan. Zij heeft
de indruk dat de staatssecretaris zich bij zijn besluit over het laten vervallen
van de arbeidsmarkttoets primair heeft gericht op de daling van de werkloosheid,
terwijl hierbij juist een conglomeraat aan argumenten een rol speelt. Het
is immers ook mogelijk dat de werkloosheid daalt en dat toch een aantal mensen
langdurig werkloos is.Het conceptkader voor samenwerking tussen SZW en sociale partners ten
behoeve van de handhaving van arbeidsvoorwaarden bij grensoverschrijdende
arbeid moet een definitief kader worden. Als aan dit concept al goedkeuring
wordt verleend, zullen werkgevers of werknemers achteroverleunen en zal het
altijd een concept blijven. De staatssecretaris moet zich voor dit kader inzetten
en ervoor zorgen dat ook op decentraal niveau afspraken worden gemaakt. Mevrouw
Bussemaker heeft nu de indruk dat werkgevers makkelijk afhaken.De huisvesting is nog steeds onvoldoende, evenals de gegevensuitwisseling
dienaangaande. De pilot waartoe al lang geleden is besloten, gaat nu pas van
start. De staatssecretaris kan moeilijk verwachten dat de Kamer akkoord gaat
met het afschaffen van de tewerkstellingsvergunningen alleen omdat een desbetreffende
pilot is gestart. Mevrouw Bussemaker wijst erop dat de huisvesting in Groot-Brittannië
een enorm probleem is geworden omdat het aantal Polen dat daar kwam werken
vele malen groter was dan het verwachte aantal. Is de staatssecretaris bereid
om het CWI aan te spreken op het handhaven van de huisvestingstoets als prioriteit
en heeft hij hierover al gesproken met wethouders en sociale partners?Mevrouw Bussemaker is niet voor het afschaffen van de tewerkstellingsvergunningen
per 1 januari 2007. Zij vraagt de staatssecretaris om over een aantal
maanden een brief naar de Kamer te sturen waarin geen voornemens zijn vermeld,
maar duidelijke garanties zijn opgenomen die erop duiden dat het flankerend
beleid op orde is. Pas dan zal de fractie van de PvdA instemmen met een vrij
verkeer van werknemers.De heer Blok (VVD) vindt de jaarlijkse integrale
rapportage handhaving van wezenlijk belang voor het vertrouwen van burgers,
wier belasting- en premiegelden goed moeten worden besteed. Uit de Integrale
rapportage handhaving 2005 (27 050, nr. 329) blijkt dat bij 37%
van de inspecties overtredingen worden geconstateerd en dat in Nederland per
werkdag grosso modo voor 1 mln. wordt gefraudeerd. Kan de staatssecretaris
een inschatting maken van de totale fraude? Verder blijkt uit dit rapport
dat met de kinderbijslag is gefraudeerd. In 2005 zijn de leerplichtambtenaren
aangespoord om een verblijf van kinderen buitenlands direct aan de Sociale
Verzekeringsbank te melden. Is dit systeem wel waterdicht? Het is namelijk
niet alleen van belang om de fraude op te sporen, het moet ook duidelijk zijn
of de kinderen in Nederland verblijven of elders, zodat in ieder geval vaststaat
dat geen sprake is van verdwijning. Voorts blijkt dat in Marokko slechts acht
controles hebben plaatsgevonden op onroerend goed. Werkt de Marokkaanse overheid
wel goed mee aan de controles en als dat niet zo is, welke consequenties verbindt
de staatssecretaris daaraan?In het Handhavingsprogramma 2007–2010 (17 050, nr. 331)
worden veel goede intenties uitgesproken, maar slechts weinig concrete doelstellingen
terwijl in het kader van de VBTB wel is afgesproken dat met concrete doelstellingen
wordt gewerkt. Het onderwerp «fraudebestrijding» lijkt dringend
genoeg voor het stellen van concrete doelstellingen. Kan de staatssecretaris
deze nog verder invullen?Vrij verkeer van werknemers binnen de Europese Unie houdt in dat Nederland
kan profiteren van de inzet en de talenten van mensen die graag in Nederland
komen werken. Door concurrentie op de arbeidsvoorwaarden kunnen de Nederlandse
consumenten profiteren van goedkopere producten en kan een loonexplosie op
de krappe arbeidsmarkt worden voorkomen. Het is bekend dat Nederlandse bedrijven
die in Nederland onvoldoende werknemers kunnen vinden, uitwijken naar andere
landen. Daarmee zou een hoop werkgelegenheid voor Nederland verloren gaan.
Het probleem is dan ook niet zozeer de spanning tussen het Nederlandse socialezekerheidssysteem
en het vrije verkeer van werknemers, maar het vrije verkeer zelf. Enerzijds
krijgen honderdduizenden mensen een bijstandsuitkering of een werkloosheidsuitkering,
maar anderzijds is er een groot tekort aan arbeidskrachten. Deze situatie
kan niet blijven voortduren. De fractie van de VVD vindt daarom dat niet de
grenzen gesloten moeten worden, maar dat de socialezekerheidswetgeving strikter
moet worden uitgevoerd. Als passende arbeid beschikbaar is en mensen weigeren
die te aanvaarden, moet dat consequenties hebben voor de uitkering. Overigens
mogen de werkgevers hierbij ook worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid
in dezen.De heer Blok mist in de brieven van de staatssecretaris een langetermijnvisie
waaruit blijkt op welke manier op een open markt met de sociale zekerheid
moet worden ingegaan. Vragen daarover moeten beantwoord worden omdat zij een
onvermijdelijke consequentie zijn van de nieuwe wetgeving.Over de opmerkingen van de staatssecretaris over het flankerend beleid,
inclusief de daarin genoemde maatregelen op het gebied van de huisvesting,
toont de heer Blok zich tevreden.Voor mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie)
zijn twee aspecten belangrijk bij de invoering van een vrij verkeer van werknemers:
1. het flankerend beleid moet voldoende geïmplementeerd zijn en 2. hetzelfde
werk moet tegen een gelijke beloning en onder gelijke arbeidsvoorwaarden plaatsvinden.
Vooralsnog is onduidelijk of het concept centraal kader voor samenwerking
tussen SZW en sociale partners al definitief is vastgesteld. Dat het kader
definitief is, blijkt in feite nergens uit terwijl de staatssecretaris wel
stelt dat het flankerend beleid volledig is geïmplementeerd.In Nederland zijn heldere regels getroffen voor zelfstandigen zonder personeel
(zzp’ers). Werknemers kunnen bepaalde arbeidsvoorwaarden ontlopen door
zich voor te doen als zzp’er terwijl zij in feite reguliere werknemers
zijn. Het is daarom van belang dat de zuivere status van zzp’er wordt
vastgesteld. Welke regels gelden precies voor zzp’ers uit de Midden-
en Oost-Europese landen? Rekent de staatssecretaris het tot zijn taak om te
beoordelen of de zzp’ers uit deze landen zuivere zzp’ers zijn
en zo ja, hoe geeft de staatssecretaris hieraan dan invulling?Met de Poolse arbeidsinspectie en belastingdienst is een intentieverklaring
ondertekend over samenwerking en gegevensuitwisseling bij grensoverschrijdende
dienstverlening. Op basis van deze verklaring worden op korte termijn concrete
samenwerkingsafspraken gemaakt. Hoever staat het met deze afspraken en is
de staatssecretaris op dit vlak ook in overleg met de overige zeven Midden-
en Oost-Europese landen (MOE-landen)?De krapte op de arbeidsmarkt wordt gebruikt als argument om over te gaan
tot een vrij verkeer van werknemers. Tegelijkertijd zijn er nog veel mensen
zonder werk. Faalt het kabinetsbeleid dan om werklozen en bijstandsgerechtigden
aan het werk te helpen en hoe kan de staatssecretaris garanderen dat zij een
eerlijke kans op de arbeidsmarkt houden?De heer De Wit (SP) vindt de bedoeling van
de staatssecretaris niet helemaal duidelijk. Wil hij per 1 januari 2007
iedere toets en iedere controle opheffen en alleen voor Bulgarije en Roemenië
nog een beperkt regime laten gelden?Het aantal tewerkstellingsvergunningen dat in 2005 is verstrekt, komt
overeen met de in het Ecorys-rapport opgenomen schatting. In dit rapport is
evenwel uitgegaan van een volledig vrij verkeer van werknemers uit de MOE-landen.
Zou de instroom van werknemers groter zijn geweest als de toets op loon en
huisvesting was weggevallen? Voor Bulgarije en Roemenië zal per 1 januari
2007 het overgangsregime van toepassing zijn. Door de massale uitstroom van
Poolse werknemers is in Polen een groot tekort aan deskundigen en werknemers
ontstaan, waardoor de lonen daar zelfs iets zijn gestegen. Verwacht de staatssecretaris
dat het openstellen van de Poolse grenzen voor Bulgarije en Roemenië
leidt tot een grotere toestroom van Poolse werknemers naar West-Europa? Het
lijkt de heer De Wit overigens ook mogelijk dat Poolse werknemers door de
verbeterde situatie in Polen weer teruggaan naar Polen, maar er mag niet van
uit worden gegaan dat alle Poolse of Tsjechische werknemers uiteindelijk naar
hun land zullen terugkeren.Het is de bedoeling dat het CWI bij het verlenen van een tewerkstellingsvergunning
toetst of is voldaan aan de eis van fatsoenlijke huisvesting. Hoe toetst het
CWI dit en worden ooit vergunningen geweigerd omdat aan deze eis niet is voldaan?
Als de controle en de toets door het CWI per 1 januari 2007
komen te vervallen, wie controleert dan behalve de gemeenten of er sprake
is van deugdelijke huisvesting en wordt nu een einde gemaakt aan de erbarmelijke
situatie waarin sommigen gehuisvest zijn?Gelijk loon voor gelijke arbeid is voor de SP hét belangrijke uitgangspunt.
De staatssecretaris maakt in zijn brieven melding van afspraken op centraal
niveau, maar wat gebeurt er precies op decentraal niveau, in de sectoren?
De staatssecretaris schrijft dat op basis van het voorliggende onderhandelaarsakkoord
op decentraal niveau werkafspraken kunnen worden gemaakt. Signalen uit de
werknemersbonden duiden er echter op dat er dat nog niet zoveel zijn, wat
de staatssecretaris overigens zelf bevestigt. Wordt het vrij verkeer per 1 januari
een feit, dan hebben de staatssecretaris en de Kamer het nakijken en komen
er geen afspraken meer tot stand. Zolang de staatssecretaris niet de garantie
kan geven dat de cao’s worden nageleefd is het onverantwoord om de grens
open te stellen voor een vrij verkeer van werknemers.Het aantal werklozen is in de eerste helft van dit jaar gedaald, maar
het is toch nog aanzienlijk. De heer De Wit is ervan overtuigd dat de werkloosheid
nog verder zou zijn gedaald als geen instroom van buitenlandse werknemers
had plaatsgevonden en werkgevers dus meer mensen hadden moeten inschakelen
die aan de kant staan of een uitkering hebben. In het jaar 2005 heeft de Arbeidsinspectie
2,5 keer zoveel zzp’ers aangetroffen dan in 2004. Volgens recente cijfers
is 34% van hen gewone werknemer. Dat heeft de heer De Wit doen schrikken.
De zzp-constructie wordt kennelijk gebruikt om de afspraken die worden gemaakt,
over lonen, concurrentie, arbeidsomstandigheden en veiligheid, te ontduiken.
Als dit ongebreideld wordt toegelaten, wordt het een groot probleem. Is de
staatssecretaris van plan om voor zzp’ers op z’n minst basale
voorschriften uit te vaardigen, zodat ook zzp’ers zich aan de Arbowet
moeten houden?Samenvattend merkt de heer De Wit op dat nog onvoldoende zeker is dat
afspraken op het gebied van huisvesting en arbeidsvoorwaarden zullen worden
nagekomen. Vanuit dat oogpunt is het niet juist om per 1 januari de grenzen
verder open te stellen voor een vrij werknemersverkeer.Mevrouw Koşer Kaya (D66) wijst erop
dat elke economische paragraaf van bijna elk Europees verdrag het vrije verkeer
van goederen, diensten, kapitaal en arbeid als uitgangspunt heeft. Dat bevordert
de handel binnen de Europese Unie. Nederland heeft daarvan als exportland
bij uitstek geprofiteerd. Nederland is de grootste investeerder geweest in
Midden- en Oost-Europa en heeft daardoor het meest geprofiteerd van de uitbreiding.
Vanaf 1 januari 2007 krijgt de Nederlandse economie opnieuw volop
kansen om te groeien door de uitbreiding van de EU met Roemenië en Bulgarije.
Het is dan ook fatsoenlijk, sociaal en solidair als de werknemers en ondernemers
uit Midden- en Oost-Europa volledig de mogelijkheid hebben om in West-Europa
te werken en te ondernemen. Met het sluiten van de grenzen wordt deze werknemers
het fundamentele recht ontnomen om als EU-burger in de hele EU te kunnen werken.Het belangrijkste argument om de grenzen dicht te houden, is dat de Nederlandse
arbeidsmarkt nog niet klaar is voor grote groepen nieuwe werknemers. In 1990
zijn met Polen de eerste gesprekken gevoerd over de toetreding tot de Unie.
In de daarop volgende zestien jaar hebben de MOE-landen zich getransformeerd
van centraal-dictatoriaal geleide communistisch landen tot open en democratische
samenlevingen, maar in al die tijd is Nederland niet in staat gebleken om
zijn arbeidsmarkt en flankerend beleid zo in te richten dat alle EU-burgers
op de Nederlandse arbeidsmarkt aan de slag kunnen. In dat licht is het opmerkelijk
dat het voornemen van de regering om per 1 januari 2007 de arbeidsmarkt
vrij toegankelijk te maken voor de eerste acht MOE-landen, opnieuw moet worden
uitgesteld door het gebrek aan loketcapaciteit bij de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND). Zij vraagt zich af waarom zo lang is gewacht met
het inrichten van de IND-loketten. Afgelopen voorjaar was immers al duidelijk
dat het kabinet op korte termijn een vrij verkeer van werknemers wilde toestaan.
Waarom zijn de werknemers uit de nieuwe lidstaten verplicht om zich in te
schrijven bij de IND?In de landen die in 2004 hun arbeidsmarkt hebben opengesteld voor alle
werknemers uit de EU is geen sprake geweest van een grootschalige verdrukking
op de arbeidsmarkt. Zouden de werknemers over vijftien landen verdeeld zijn
in plaats van over drie, dan zou daarvan helemaal geen sprake zijn geweest.
Bovendien is gebleken dat een vrij verkeer van werknemers de beste bestrijding
is van illegale arbeid. Een sociaal Europa moet kiezen voor bescherming van
deze groep illegalen door hun toe te staan om net als alle ander Europeanen
op basis van gelijkwaardige lonen en bescherming te werken.Mevrouw Koşer Kaya sluit zich tot slot aan bij de opmerkingen van
de heer Blok over de fraudebestrijding.De heer Fritsma (PVV) verzet zich fel tegen
de vrije toegang van werknemers uit de nieuwe EU-lidstaten tot de Nederlandse
arbeidsmarkt per 1 januari 2007. Het is absurd dat werknemers uit het
buitenland worden gehaald terwijl in Nederland vele bijstandsgerechtigden
en andere werklozen ook werk kunnen verrichten. Mensen die een uitkering genieten
en nog kunnen werken, moeten eerst aan het werk worden gezet, voor zover nodig
met meer dwang. Waarom kiest het kabinet daar niet voor?Door de grote loonverschillen zal een enorme stroom migranten uit Oost-Europa
naar Nederland komen. De heer Fritsma verwijst naar de ervaringen van Groot-Brittannië
en Ierland, die werknemers uit nieuwe EU-lidstaten tot hun arbeidsmarkt hebben
toegelaten en nu met enorme sociale problemen te kampen hebben. Hij vindt
het onbegrijpelijk dat Nederland op het punt staat om precies dezelfde fout
te maken. Duitsland houdt de grenzen langer dicht voor werknemers uit de nieuwe
EU-landen. Nederland heeft daardoor puur op grond van zijn geografische ligging
een grote toestroom van Oost-Europese werknemers te verwachten. De heer Fritsma
is nieuwsgierig hoe het kabinet kan garanderen dat Nederland na het openstellen
van zijn grenzen niet te maken zal krijgen met een massale oncontroleerbare
en dus ongewenste immigratie vanuit deze landen.De Nederlandse verzorgingsstaat is nog lang niet berekend op de komst
van vele nieuwe Europeanen. Het mag niet uit het oog worden verloren dat mensen
die als werknemer naar Nederland komen, later toch een bijstandsuitkering
kunnen aanvragen die hun op grond van de Wet werk en bijstand niet kan worden
geweigerd. Het verstrekken van nog meer bijstand aan nog meer Europeanen vindt
de heer Fritsma ongewenst. Hoe denkt de staatssecretaris hierover?Hoewel het de bedoeling is dat de nieuw werknemers onder de gangbare cao’s
zullen vallen, zijn ook binnen de cao’s grote verschillen tussen arbeidsvoorwaarden
mogelijk. Nederlandse werknemers kunnen door de komst van werknemers uit de
nieuwe EU-landen daardoor wel degelijk buiten de boot vallen. Bovendien verrichten
veel mensen uit deze landen in Nederland werk als zelfstandige. Juist deze
categorie veroorzaakt oneerlijke concurrentie en verdringing op de arbeidsmarkt.
Waarom heeft de staatssecretaris hieraan in zijn brief van 1 december
(29 407, nr. 55) geen aandacht besteed? Het is verder niet chique
dat de vrije toelating van werknemers uit de nieuwe EU-landen per 1 januari
wordt doorgedrukt terwijl op landelijk niveau nog geen volledige overeenstemming
is bereikt over het flankerend beleid inzake de huisvesting en de arbeidsvoorwaarden.De uitbreiding van de EU met landen zoals Polen is te snel gegaan. Het
is ongewenst dat werknemers uit de nieuwe EU-landen vrije toegang krijgen tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Nu dit onafwendbaar lijkt, is de heer
Fritsma ervoor om de toegang zo lang mogelijk uit te stellen.De heer Vendrik (GroenLinks) roept in herinnering
dat de Kamer indertijd vrijwel unaniem heeft ingestemd met het verdrag tot
de uitbreiding van Europa met de tien Oost-Europese landen. Dat was voor deze
tien landen het beste perspectief dat Europa hun bieden kon. Deze beslissing
heeft uiteraard consequenties, voor de Kamer, maar ook voor deze staatssecretaris.
De fractie van GroenLinks is voorstander van het zo snel mogelijk openstellen
van de grenzen voor alle Europese werknemers, maar dit moet wel op een fatsoenlijke,
zichtbare en logische manier gebeuren. Hoe sneller wordt geregeld dat gelijk
werk tegen gelijk loon wordt verricht, hoe sneller de grenzen open kunnen.
De heer Vendrik heeft daarbij niet het oog op loonconcurrentie. Arbeidsvoorwaarden
worden in Nederland hoofdzakelijk via cao’s geregeld. Juist op een gespannen
arbeidsmarkt biedt dit belangrijke economische voordelen. De herinnering aan
het belang van deze sociale traditie is een krachtige boodschap aan alle werkgevers
in Nederland. De politiek zal namelijk niet meewerken aan een vrij verkeer
van werknemers als zij onder hun maatschappelijke verantwoordelijkheid uitkomen.
De werkgevers dienen de cao’s te handhaven ongeacht de herkomst van
de werknemer en ook eens werknemers in dienst te nemen met bijvoorbeeld een
wao-verleden.Het huiswerk van de staatssecretaris is nog niet af. Concurrentie op arbeidsvoorwaarden
is nog steeds mogelijk. Nederlandse werknemers «veroorzaken» immers
een verschil in loonkosten met andere werknemers, bijvoorbeeld door de verplichte
deelname aan het pensioenfonds, afspraken over zorgverlof enz., kosten die
werknemers uit Oost-Europa niet in alle gevallen hoeven te betalen. Kan de
staatssecretaris hierin meer inzicht bieden? Bovendien is er nog meer werk:
het voorkomen van onderbetaling, het aanpakken van malafide werkgevers of
het probleem van de schijn-zzp’ers. Dat moet allemaal nog geregeld worden.De heer Vendrik bestrijdt de stelling van de staatssecretaris dat hij
geen partij is bij het maken van afspraken tussen sociale partners op decentraal
niveau. Het kabinet hoort hier partij te kiezen voor de vertegenwoordigers
van de decentrale vakbewegingen die met werkgevers afspraken willen maken.
Door geen partij te kiezen worden de werkgevers in de kaart gespeeld. De staatssecretaris
moet hierbij van positie veranderen. Bij de opmerkingen over de huisvesting
van de andere sprekers sluit hij zich aan. Verder moet de capaciteit bij de
IND zo snel mogelijk op orde worden gebracht.Al deze zaken moeten op orde worden gebracht voordat de grenzen kunnen
worden opengesteld voor een vrij verkeer van werknemers. Hoe sneller dat geregeld
is, hoe beter.De heer Van der Vlies (SGP) zegt acht maanden
geleden nog terughoudend te zijn geweest om groen licht te geven voor een
vrij verkeer van werknemers per 1 januari 2007. De strikte voorwaarden
die toen zijn geformuleerd, concentreren zich op drie aspecten: handhaving
van de arbeidsvoorwaarden, de huisvesting en de veronderstelde verdringing.
Bovendien moest er zowel op macroniveau als op microniveau een balans zijn
tussen rechten en plichten. Voor de SGP-fractie blijft een gelijk loon voor
gelijk werk hét uitgangspunt. Over een en ander zijn op centraal niveau
afspraken gemaakt die doorwerken op decentraal niveau, maar het is de vraag
of deze constructie hecht genoeg is om de politieke eindverantwoordelijkheid
te borgen. De staatssecretaris lijkt een heel eind in deze richting opgeschoven,
maar nog veel dingen moeten worden afgehecht. Constructies die het mogelijk
maken om onder afspraken uit te komen, zoals de zzp-constructie, zijn misschien
wel legaal, maar maken het wellicht toch mogelijk om onder afspraken uit te
komen. Deze constructies moeten bekeken worden.Op het gebied van huisvesting is al veel bereikt. Toch blijft het de vraag
of de nog voorkomende illegale huisvesting adequaat wordt aangepakt en mensonwaardige
omstandigheden worden voorkomen. De eerste verantwoordelijkheid daarvoor ligt
bij de gemeenten, maar ook de VROM-inspectie speelt hierbij een rol. De heer
Van der Vlies vraagt de staatssecretaris in te gaan op de stand van zaken.De regering heeft beleid ontwikkeld om een aantal doelgroepen aan een
baan te helpen. Hiervoor is geen quoteringsregeling opgezet, maar op centraal
niveau een inspanningsverplichting aangegaan, die niet altijd evenveel resultaat
oplevert. Bepaalde groepen ongemotiveerde uitkeringsgerechtigden kunnen ongestoord
van een uitkering blijven genieten. Zij worden te weinig «opgejaagd»
en de werkgevers hebben liever gemotiveerde Polen. Deze positie van de werkgevers
is goed te begrijpen, maar het is een gewrongen situatie die in macro-economisch
opzicht ongewenst is. Juist bij een krappe arbeidsmarkt moet, eventueel door
gebruik te maken van de sanctiemogelijkheden die de bestaande wetgeving biedt,
alles worden gedaan om mensen die al lang een uitkering ontvangen algemeen
geaccepteerde arbeid te laten verrichten. Kan de staatssecretaris op dit punt
een toezegging doen?Door al deze aspecten is de fractie van de SGP nog niet toe aan het openstellen
van de grenzen voor een vrij verkeer van werknemers per 1 januari 2007.Antwoord van de staatssecretarisDe staatssecretaris benadrukt dat Nederland
met het onderschrijven van de Europese verdragen en door in te stemmen met
het toetreden van nieuwe lidstaten het vrij verkeer van zelfstandigen heeft
geaccordeerd. In deze verdragen worden aan het vrije verkeer geen voorwaarden
gesteld. Op een aantal plaatsen en in sommige situaties is in verhevigde mate
gebruikgemaakt van de mogelijkheden van deze internationale verdragen. In
het verleden zijn inderdaad quasi zzp’ers aangetroffen, maar dat feit
heeft niets te maken met het vrije verkeer van werknemers. Was er vrij verkeer
voor werknemers geweest, dan waren de werknemers uit de MOE-landen hier volgens
de regels aan de slag gegaan. Illegale tewerkstelling of de constructie van
schijnzelfstandigheid was dan minder voorgekomen. Juist als de ruimte er niet
is, wordt immers gezocht naar constructies om te ontduiken met als ongewenst
effect misbruik en oneigenlijk gebruik. Mensen zijn toch bereid om onder deze
omstandigheden te werken omdat dit nog steeds meer oplevert dan in het eigen
land blijven. Desalniettemin vindt de staatssecretaris dat deze schijnzelfstandigheid
niet kan en vervolgd moet blijven worden. Hij wijst erop dat ook de handhaving
van arbeidsvoorwaarden, zoals geregeld in de detacheringsrichtlijn, nu niet
aan de orde is. Hiervoor bestaat een eigenstandige regelgeving die niet het
vrije verkeer van werknemers, maar het vrij verkeer van diensten betreft.De vraag die in dit debat voorligt, is of Nederland het mogelijk moet
maken dat mensen uit de acht MOE-landen hier als reguliere werknemers komen
werken. Daarbij is het van groot belang uit elkaar te houden wie voor welke
regels verantwoordelijk is. De overheid is verantwoordelijk voor de wet, dus
voor zaken zoals het minimumloon, de arbeidsomstandigheden, de arbeidstijden.
Tot deze zaken beperkt zich ook de controle door de overheid op de arbeidsvoorwaarden.
De arbeidsvoorwaarden zelf, zoals geregeld in de cao’s, vallen onder
de verantwoordelijkheid van sociale partners. In het kader van het vrij verkeer
van werknemers geeft de overheid aan deze verantwoordelijkheid bijvoorbeeld
meer gestalte door een wijziging van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
(WML), waardoor de mogelijkheid tot een bestuurlijke boete en een dwangsom
wordt gecreëerd. Door deze uitbreiding van de wet kan de overheid haar
taak maximaal uitvoeren.De inzet van het kabinet is er steeds op gericht geweest om de Nederlandse
arbeidsmarkt per 1 mei 2006 toegankelijk te maken voor werknemers uit
de acht MOE-landen. Deze datum is verplaatst naar 1 januari 2007 om het
kabinet de gelegenheid te geven een pakket aan flankerend beleid samen te
stellen. In november heeft het kabinet de Kamer meegedeeld dat nog niet alle
elementen uit dit pakket gereed waren. In verband met de verkiezingen heeft
de Kamer verzocht geen onherroepelijke beslissingen te nemen en haar in december
te berichten over de stand van zaken. Het pakket aan flankerend beleid is
nu gereed met dien verstande dat de WML nog door de Eerste Kamer moet worden
aangenomen en dat voor een beperkt aantal sectoren nog een verdere uitwerking
nodig is. De staatssecretaris wijst erop dat met de Kamer niet is afgesproken
dat hij een onderhandelingsresultaat zou realiseren.In het kader van het flankerend beleid is door sociale partners en de
Arbeidsinspectie steeds de bereidheid uitgesproken om met elkaar op te trekken.
Als de AI bijvoorbeeld ontdekt dat een werkgever minder dan het minimumloon
betaalt, zal de inspectie het niet bij deze vaststelling laten en aan sociale
partners doorgeven dat waarschijnlijk ook de arbeidsvoorwaarden niet worden
nageleefd. Ook is het mogelijk dat werknemers of werkgevers die signaleren
dat arbeidsvoorwaarden niet worden nageleefd, de Arbeidsinspectie vragen om
een toets op het wettelijke deel uit te voeren. De staatssecretaris kan nog
niet aangeven of deze afspraken bijvoorbeeld in convenanten zullen worden
vastgelegd. Het concept dat hierover is opgesteld, is het «onderhandelaarsakkoord»
dat heeft geleid tot de aanvullende vragen die aan de Kamer zijn voorgelegd.
De staatssecretaris heeft al in een brief aangegeven dat een deel van deze
vragen niets of heel weinig met het vrije verkeer van werknemers te maken
heeft. Deze vragen staan naar de mening van de staatssecretaris het akkoord
gaan met het flankerend beleid dan ook niet in de weg. Hij wijst erop dat
het flankerend beleid pas geïmplementeerd kan worden als de grenzen zijn
opengesteld. Implementatie vooraf heeft geen zin. De staatssecretaris vindt
het onderhandelaarsakkoord adequaat, maar geeft wel toe dat over een aantal
punten van het akkoord nog een verduidelijkend gesprek moet worden gevoerd.
Ook vindt hij dat enkele elementen uit het akkoord niet in het akkoord thuishoren.
Een aantal zaken moet nog ingevuld worden, maar daarbij gaat het om «kleine»
dingen zoals internetsitelinks en dergelijke. Hiervoor verwijst hij ook naar
de bijlage van zijn brief van 12 december. De staatssecretaris wil niet
in de positie terechtkomen dat punten waarover geen overeenstemming wordt
bereikt, maar die niets te maken hebben met het vrije verkeer van werknemers
het vrije verkeer ophouden. Verwacht wordt dat de vakcentrales aan SZW vragen
om op korte termijn te worden uitgenodigd voor het bespreken van de nog openstaande
punten. Tot nu toe is dit verzoek nog niet ontvangen. De staatssecretaris
wijst erop dat hij verantwoordelijk is voor het flankerend beleid, maar niet
voor de afspraken die tussen de werkgevers en werknemers op decentraal niveau
worden gemaakt. Deze vormen geen onderdeel van het flankerend beleid en kunnen
zelfs niet via een algemeen verbindend verklaren van een cao een verantwoordelijkheid
van de overheid worden. Het is wel goed dat werkgevers en werknemers in de
sectoren afspraken maken over arbeidsvoorwaarden, werkgelegenheid, opleiding
enz., en daartoe is men in het algemeen ook goed in staat. Hij wijst er nogmaals
op dat decentrale afspraken geen voorwaardelijk element kunnen zijn in het
kader van het flankerend beleid voor het vrij verkeer van werknemers. Zij
vormen hiervan geen onderdeel en de staatssecretaris kan daarop ook niet worden
aangesproken. Overigens meent de staatssecretaris dat het flankerend beleid
wel extra werk oplevert, maar niet tot extra bureaucratie leidt. De punten
waarover nog gesproken wordt, kunnen waarschijnlijk in januari worden afgerond.
Dat is geen probleem omdat de openstelling van de grenzen nu is voorzien voor
1 maart 2007.Is een Poolse werknemer in dienst van een Nederlandse werkgever dan heeft hij dezelfde status als de Nederlandse werknemer. Dat betekent
dat volgens de cao wordt gewerkt. Een pensioenafspraak geldt dan dus ook voor
de Poolse werknemer. Dit kan dus geen verschil in loonkosten opleveren. Bij
dienstverlening kan zich op dit vlak wel een verschil voordoen. Daarop is
immers de detacheringsrichtlijn van toepassing met minimumnormen uit de wet
en minimumnormen uit de algemeen verbindend verklaarde cao-bepalingen. Bij
een vrij verkeer van werknemers wordt een reguliere werknemer op dezelfde
manier behandeld en betaald als iedere Nederlandse werknemer.De handhaving wordt vormgegeven door middel van het voeren van een preventief
beleid, bijvoorbeeld door voorlichting of door aan te geven waar en hoe vaak
de inspectie toezicht uitoefent. Repressief beleid in de vorm van controles
is hiervan ook een onderdeel. Het aantal inspecteurs bij de Arbeidsinspectie
is uitgebreid. Inmiddels wordt ook met een hogere boete gewerkt. Verder is
een samenwerking tot stand gebracht met een groot aantal instanties waardoor
de risicoanalyse veel omvangrijker en diepgaander is. Een effect hiervan is
dat meer tewerkstellingsvergunningen worden aangevraagd. Het percentage overtredingen
bij hercontroles is fors gedaald, ook in de land- en tuinbouwsector. De staatssecretaris
heeft er dan ook het volste vertrouwen in dat het nalevingsniveau hoger ligt
dan voorheen.Het aantal inspecteurs dat wordt ingezet op het traceren van illegale
arbeid is de afgelopen jaren fors uitgebreid. Wanneer er sprake is van vrij
verkeer zal 40% van deze capaciteit vrijvallen voor het opsporen van
overtredingen in het kader van de Wet minimumloon. De Bulgaarse en Roemeense
bewegingen zullen in de gaten gehouden worden. Gepland is om in 2007 op basis
van de analyses in risicosectoren ongeveer 11 000 controles uit te voeren.
De staatssecretaris verwacht hiervoor voldoende capaciteit te hebben. Mocht
overigens blijken dat dit aantal onvoldoende is, dan zullen maatregelen genomen
worden.Met de acht Midden- en Oost-Europese landen wordt een Memorandum of Understanding
afgesloten. Met Duitsland en Frankrijk worden hierover besprekingen gevoerd.
Met Groot-Brittannië is al een MOU afgesloten. Ook met Polen, Tsjechië
en Hongarije zijn gesprekken gestart. Het MOU met Slowakije is op 6 november
ondertekend.De Centrale Organisatie van Werk en Inkomen is de instantie die de tewerkstellingsvergunningen
afgeeft. Het CWI let daarbij op drie zaken: de arbeidsvoorwaarden, de huisvesting
en het prioriteitsgenietend arbeidsaanbod. De werkgever moet aan het CWI een
verklaring overleggen over de huisvesting. Ook het conceptarbeidscontract
wordt door het CWI gecontroleerd. In 2006 heeft dit in 1200 gevallen geleid
tot een weigering van de tewerkstellingsvergunning. Vervalt de toets door
het CWI dan verschuift de verantwoordelijkheid naar de gemeente. Nogal wat
gemeenten en regio’s hebben op dit gebied een actief beleid ontwikkeld.
Ook ondernemers geven hieraan de nodige aandacht. De VROM-inspectie heeft
een folder uitgegeven voor werkgevers waarin een en ander vermeld staat en
heeft inmiddels bij vijftig gemeenten onderzoek uitgevoerd waarbij ook specifiek
naar de huisvesting is gekeken. De gemeenten zijn op basis van de overleggen
goed geïnformeerd en worden thans door de VNG en de VROM-inspectie over
deze kwesties benaderd. Ook de regio’s en de provincies worden door
de VROM-inspectie hierbij betrokken. Het CWI blijft voor de derdelanders gewoon
toetsen.De staatssecretaris kan zich voorstellen dat de krapte op de arbeidsmarkt
in relatie wordt gebracht met de inzet van mensen met een uitkering. Hij is
het ermee eens dat zoveel mogelijk mensen die bekwaam zijn om werk te doen,
dat ook moeten doen. Hij ontkent niet dat in de bestanden van het CWI en de
gemeenten mensen voorkomen die tegemoet kunnen komen aan de vraag op de arbeidsmarkt.
Tegelijkertijd is er een spanningsveld tussen vraag en aanbod dat verband
houdt met opleiding, training, beschikbaarheid, inzetbaarheid enz. De staatssecretaris
noemt een aantal activiteiten die zijn ondernomen om dit spanningsveld
te overbruggen. Deze activiteiten worden voortgezet, maar het is de harde
werkelijkheid dat desondanks een groot aantal vacatures niet adequaat kan
worden vervuld. Hij is het ermee eens dat een sanctie gepast is als iemand
die een uitkering geniet op basis van de Wet werk en bijstand, zich niet beschikbaar
houdt of is voor de arbeidsmarkt, maar het gaat hem te ver om te stellen dat
de bestanden van het CWI en de gemeenten alleen maar mensen bevat die niet
zouden willen.De leidende beleidslijn in het Handhavingsprogramma (17 050, 331)
is het nalevingsniveau. De komende maanden wordt voor alle relevante wetgeving
het nalevingsniveau gekwantificeerd in de sfeer van de VBTB. In het beleidsstuk
wordt een omslag gemaakt van pakkans naar nalevingsniveau, wat een vertaling
moet krijgen in de relevante wetgeving. Een volgende stap is het vaststellen
van het na te streven niveau en de instrumenten die daarbij horen, preventief
en repressief. Het is kwalijk dat er wordt gefraudeerd, maar dat een fors
aantal fraudes wordt opgespoord is niet kwalijk. De overheid slaagt daar steeds
beter in.Met de Marokkaanse autoriteiten wordt intensief overleg gevoerd over een
aantal onderwerpen op het gebied van de handhaving, zorgverzekering en controles.
Het lijkt de staatssecretaris goed om na dit overleg te bezien hoe een en
ander kan worden geoptimaliseerd.Nadere gedachtewisselingDe heer Van Hijum (CDA) zegt niet uit te zijn
op het nodeloos oprekken van de termijn tot het openstellen van de grenzen,
maar de daarbij horende voorwaarde van een goed flankerend beleid is niet
voor niets gesteld. Het is uiteindelijk in het belang van de Nederlandse werknemer,
die geen verdringing wil, en van de buitenlandse werknemer, die geen uitbuiting
wil, dat de WML en de cao’s worden nageleefd. Naar zijn oordeel is daarvoor
een goede samenwerking tussen SZW en de sociale partners nodig. De staatssecretaris
moet daarom op dit vlak niet al te formalistisch zijn.Niet alle sociale partners zijn nog tevreden met het conceptkader voor
samenwerking, maar de heer Van Hijum heeft begrepen dat de staatssecretaris
bereid is om met de sociale partners in gesprek te gaan om te bekijken of
de geschilpunten kunnen worden opgelost. Hij is het met de staatssecretaris
eens dat niet allerlei oneigenlijke zaken moeten worden aangegrepen om een
uitstel te genereren. De vakcentrales vragen om een zicht op implementatie
en dat lijkt de heer Van Hijum niet onredelijk. Wil de staatssecretaris hier
uitdrukkelijk naar kijken en de Kamer hierover informeren? Kan de staatssecretaris
nog ingaan op de relatie tussen de capaciteit van de Arbeidsinspectie enerzijds
en de handhaving van de Wet arbeid vreemdelingen bij de toetreding van Bulgarije
en Roemenië en de internationale samenwerking tussen de arbeidsinspecties
in de verschillende landen anderzijds?Tot slot vraagt de heer Van Hijum in welke sectoren een vrijstelling van
de arbeidsmarkttoets op stapel staat. Hij stelt voor dat de staatssecretaris
uiterlijk in februari een brief naar de Kamer stuurt waarin op deze zaken
wordt ingegaan.Ook mevrouw Bussemaker (PvdA) heeft geen behoefte
aan nodeloos uitstel van de openstelling van de grenzen, maar zij wil de garantie
dat het flankerend beleid vanaf het moment dat het vrije verkeer een feit
is, goed is geregeld. Het antwoord van de staatssecretaris over de zzp’ers
en de sociale partners vindt zij te formalistisch. Zij roept hem op de regie
in handen te nemen en te bevorderen dat ook op decentraal niveau afspraken
worden gemaakt.Mevrouw Bussemaker stelt voor dat de staatssecretaris in februari of maart
een brief naar de Kamer stuurt waarin hij ingaat op de huisvesting en
op de desbetreffende situatie in België. Tot slot vraagt zij of de staatssecretaris
kan aangeven in welke sectoren de arbeidsmarkttoets de komende maanden wordt
afgeschaft.Het verbaast de heer Blok (VVD) dat van de
andere fracties alleen D66 aandacht heeft gevraagd voor fraude. Deze bedraagt
200 mln. per jaar en krijgt bijzonder weinig aandacht.In feite heeft de staatssecretaris aangegeven dat Marokko nog steeds niet
meewerkt. Hij verzoekt hem dringend de Kamer te informeren zodra er nieuws
is.Voldoet iemand die als arbeidsmigrant naar Nederland komt en geen Nederlands
spreekt aan het criterium «beschikbaar voor gangbare arbeid» als
hij een beroep doet op de sociale zekerheid?Mevrouw Ortega-Martijn (ChristenUnie) vraagt
zich af of het flankerend beleid straks inderdaad voldoende geïmplementeerd
zal zijn. Zij sluit zich in dit opzicht aan bij mevrouw Bussemaker.De heer De Wit (SP) vraagt of hij het goed
heeft begrepen dat de openstelling van de grenzen niet meer per 1 januari
is voorzien, maar per 1 maart. Heeft de staatssecretaris voor deze datum
overigens de openstelling van de grenzen voor ogen en zo ja, op welke voorwaarden
gebeurt dat dan, of dient de Kamer op dat moment daarover een besluit te nemen?Hij sluit zich verder aan bij de opmerkingen van mevrouw Bussemaker en
de heer Van Hijum over het flankerend beleid en de huisvesting. Voor 1 februari
wil hij inzicht in de stand van zaken op beide punten. De fractie van de SP
kan in elk geval nu nog niet instemmen met de openstelling per 1 januari
of 1 maart.Mevrouw Koşer Kaya (D66) vindt het
jammer dat er pas per 1 maart 2007 vrij verkeer van werknemers zal zijn
en gelet op de meningen van de andere fracties, wellicht zelfs nog later.
Zij wijst erop dat alle EU-burgers het fundamentele recht hebben om te werken
binnen de Europese Unie.Werknemers uit de nieuwe lidstaten moeten zich inschrijven bij de IND,
werknemers uit de oude lidstaten zijn daartoe niet verplicht. Mevrouw Koşer
Kaya vindt het niet juist dat deze werknemers niet gelijk worden behandeld.De heer Fritsma (PVV) heeft van de staatssecretaris
nog niet gehoord hoe voorkomen kan worden dat Nederland een oncontroleerbare
stroom migranten moet verwerken.Een beroep op de publieke middelen kan gevolgen hebben voor het verblijfsrecht
van een werknemer uit de EU, maar de heer Fritsma geeft er de voorkeur aan
het systeem zodanig vorm te geven dat deze mensen worden uitgesloten van sociale
voorzieningen. Hij sluit zich verder aan bij de opmerkingen van de heer Blok
over fraude.De heer Fritsma blijft erbij dat hoe meer zelfstandige Polen of Tsjechen
in Nederland werken, hoe slechter dat is voor de Nederlandse zelfstandige.De heer Vendrik (GroenLinks) gaat ervan uit
dat het kabinet de grenzen kan openstellen per 1 maart en dan de zaken
bij de IND op orde heeft. Hij vraagt de staatssecretaris voor 1 februari
een brief naar de Kamer te sturen waarin wordt ingegaan op het proces met
de sociale partners en de vakbeweging, de randvoorwaarden rond de huisvesting
en het flankerend beleid. Het is goed om na het overleg met de sociale partners
een definitief voorstel aan de Kamer voor te leggen. Bij de gemeenten kunnen
overigens ook nog een paar puntjes op de i gezet worden inzake de huisvesting.
Een folder van de VROM-inspectie lijkt hem onvoldoende; ook daar moet nog
een tandje bijgezet worden.De heer Van der Vlies (SGP) vraagt de staatssecretaris
of hij bereid is om de tijd tot 1 maart te benutten om een en ander af
te hechten en de Kamer begin februari te rapporteren over de stand van zaken.
De fractie van de SGP wil een vrij verkeer van werknemers, maar dan moeten
de randvoorwaarden optimaal zijn ingevuld.De staatssecretaris meldt dat er op dit moment
onder andere op het gebied van de zorgverzekering aanleiding is om met Marokko
te spreken. Zodra hierover iets te melden is, zal de Kamer worden bericht.
Tenzij het niet beheersen van de Nederlandse taal de arbeidsparticipatie in
de weg staat, is het geen belemmering voor het verkrijgen van een uitkering.Op basis van onderzoek worden ongeveer 50 000 of 60 000
migranten verwacht. De totale arbeidsbevolking is 7 miljoen. De staatssecretaris
vindt dan ook niet dat over een oncontroleerbare stroom gesproken kan worden.
Het pleidooi van de heer Fritsma komt erop neer dat geen enkele nieuwe ondernemer
meer tot de Nederlandse arbeidsmarkt mag toetreden, terwijl het kabinet het
nieuwe ondernemerschap nou net bevordert. Concurrentie op een markt heeft
juist grote voordelen, voor de werkgelegenheid en voor de consument.Volgens de EU-richtlijn over het verblijfsrecht moeten EU-werknemers zich
melden bij de IND als zij langer dan drie maanden in Nederland verblijven.
Voor de nieuwe lidstaten heeft de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
een voorbehoud gemaakt bij de implementatie van deze richtlijn. MOE-werknemers
moeten zich nu bij de gemeente melden. Als het vrije verkeer wordt ingevoerd,
is er sprake van gelijke behandeling en moeten zij zich bij de IND melden.
Daarop moet de IND voorbereid zijn.Met de Kamer is afgesproken dat een aantal sectoren zou worden vrijgesteld
van de arbeidsmarkttoets na overleg met de sociale partners. Een aantal andere
sectoren, waaronder de sector transport en de bouwsector, heeft nu het verzoek
gedaan om op dezelfde manier behandeld te worden. Tot nu toe is op dit verzoek
niet ingegaan om de Kamer niet voor dit algemeen overleg met een dergelijk
besluit te confronteren. Dat zal dus nu verder bekeken moeten worden.De staatssecretaris vindt het pakket flankerend beleid adequaat. Zoals
in de stukken is vermeld, moet een aantal zaken nog plaatsvinden. Daarvoor
is nog de tijd tot 1 maart. De datum 1 januari is niet haalbaar
gelet op de problematiek bij de IND. Binnen afzienbare tijd zal met de sociale
partners gesproken worden over de relevante zaken, maar ook niet meer dan
dat. De staatssecretaris zal de conclusie van dit overleg voor 1 februari
in de gevraagde brief aan de Kamer meedelen. Blijven er allerlei beren op
de weg en is het daardoor niet mogelijk om een conclusie te trekken, dan kan
het vrije verkeer per 1 maart niet doorgaan, althans niet onder de regie
van deze staatssecretaris.De voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,SmeetsDe griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid,EsmeijerXNoot1Samenstelling:Leden: Van der Vlies (SGP), Van Gent (GroenLinks), Verburg (CDA), Bussemaker
(PvdA), Blok (VVD), Ferrier (CDA), ondervoorzitter, Van Vroonhoven-Kok (CDA),
Nicolaï (VVD), Smeets (PvdA), voorzitter, Van Hijum (CDA), Luijben (SP),
Ulenbelt (SP), Verdonk (VVD), Ortega-Martijn (ChristenUnie), Blanksma-van
den Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Koppejan (CDA), Bosma (PVV), Spekman
(PvdA), Heerts (PvdA), Bouchibti (PvdA), Karabulut (SP) en Gesthuizen (SP).Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Vendrik (GroenLinks), Omtzigt (CDA),
Jacobi (PvdA), De Krom (VVD), Jan Jacob van Dijk (CDA), Kortenhorst (CDA),
Weekers (VVD), Depla (PvdA), Hessels (CDA), Irrgang (SP), Lempens (SP), Zijlstra
(VVD), Huizinga-Heringa (ChristenUnie), Biskop (CDA), Dezentjé Hamming
(VVD), Schinkelshoek (CDA), Fritsma (PVV), Hamer (PvdA), Tichelaar (PvdA),
Bouwmeester (PvdA), De Wit (SP) en Gerkens (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29407-60.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl