Wet verbetering poortwachter; Advies en nader rapport
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27678, nr. A

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

24-04-2001

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

27678 nr. A

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Analyse van het probleem2. Uitgangspunt van het wetsvoorstel3. Effecten van het wetsvoorstel4. Toedeling van verantwoordelijkheden5. ConclusieOverige opmerkingenOndertekeningLichaamOndertekeningBijlage bij het advies van de Raad van State van 2 maart 2001, no.
W12.000531/IV, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27678Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 54 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 678Verbetering van de procesgang in het eerste ziektejaar en nieuwe regels
voor de ziekmelding, de reïntegratie en de wachttijd van werknemers alsmede
met betrekking tot de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever (Wet
verbetering poortwachter)AADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 2 maart
2001 en het nader rapport d.d. 17 april 2001, aangeboden aan de Koningin door
de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, mede namens de minister
van Justitie. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.Bij Kabinetsmissive van 22 november 2000, no. 00.006262, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. F. Hoogervorst, mede namens de Minister van Justitie, bij de Raad
van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet met memorie
van toelichting ter verbetering van de procesgang in het eerste ziektejaar
en houdende nieuwe regels voor de ziekmelding, de reïntegratie en de
wachttijd van werknemers alsmede met betrekking tot de loondoorbetalingsverplichting
van de werkgever (Wet verbetering poortwachter).Sinds 1996 ligt de verantwoordelijkheid voor de bestrijding van langdurig
ziekteverzuim van werknemers bij de werkgever. De werkgever is in het huidige
stelsel verplicht aan zijn zieke werknemer een jaar lang 70% van diens loon
uit te betalen2 (in collectieve arbeidsovereenkomsten
wordt dit vrijwel altijd aangevuld tot 100%); dit is een instrument om de
werkgever te bewegen zijn zieke werknemer te reïntegreren. De werkgever
moet uiterlijk binnen dertien weken een ziekmelding aan de uitvoeringsinstelling
(hierna: uvi) sturen, samen met een voorlopig of volledig reïntegratieplan.3 Binnen acht maanden moet hij een volledig plan aan de
uvi sturen. De uvi toetst de reïntegratieplannen en kan, als die plannen
ontbreken of onvolledig zijn, een bestuurlijke boete opleggen. De werknemer
die na afloop van het eerste jaar nog ziek is, heeft recht op een uitkering
ingevolge de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO).Volgens de toelichting hebben deze maatregelen niet het gewenste effect.
Gesteld wordt dat er onduidelijkheid bestaat over functie en doel van de reïntegratieplannen;
dat werkgevers zich nog onvoldoende bewust zijn van de grote financiële
consequenties van langdurige ziekte en arbeidsongeschiktheid; dat van de werknemer
te weinig initiatief wordt verwacht; en dat de toezichtsfunctie van de uvi's
te wensen overlaat (het is voornamelijk papieren rompslomp).4Om de mogelijkheden voor reïntegratie te verbeteren, worden in de
ontwerpwet verbetering poortwachter maatregelen voorgesteld, die tot doel
hebben de toegang tot de WAO beter te bewaken.De verantwoordelijkheden van werkgever en werknemer worden meer benadrukt
en zelfs uitgebreid. De uvi wordt daarentegen meer op afstand geplaatst. De uvi ontvangt geen reïntegratieplannen meer, maar krijgt alleen
aan het eind van het eerste ziektejaar een reïntegratieverslag, aan de
hand waarvan zij kan beoordelen of werkgever en werknemer voldoende inspanning
hebben geleverd om de werknemer te reïntegreren.De eerste ziekmelding wordt vervroegd naar zes weken. Werkgever en werknemer
ontvangen bij wijze van reactie informatie van de uvi over hun verantwoordelijkheden
in het eerste ziektejaar. Daarna komt de uvi er niet meer aan te pas. Als
de werknemer zich in de loop van het eerste ziektejaar onvoldoende inspant
voor reïntegratie kan de werkgever het loon inhouden.Als aan het eind van het eerste ziektejaar uit het reïntegratieverslag
blijkt dat werkgever en werknemer zich onvoldoende hebben ingespannen, kan
de uvi de loondoorbetalingsplicht met maximaal een half jaar verlengen. Blijkt
uit het verslag dat de werknemer onvoldoende inspanning heeft geleverd, dan
wordt de WAO-uitkering geheel of gedeeltelijk geweigerd. Ook kunnen werkgever
en werknemer zelf gezamenlijk besluiten om de WAO-beoordeling uit te stellen,
bijvoorbeeld wanneer de werknemer zich midden in zijn herstelperiode bevindt.De Raad van State merkt naar aanleiding van het wetsvoorstel op dat een
analyse van het probleem op grond van de sinds 1996 opgedane ervaringen ontbreekt.
Hij meent voorts dat er juridische en praktische belemmeringen zijn die aan
het succes van de voorgestelde maatregelen in de weg kunnen staan en dat de
effecten van het wetsvoorstel onvoldoende zijn overzien. Hij is van oordeel
dat in verband met deze opmerkingen over het voorstel in deze vorm niet positief
kan worden geadviseerd.Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 22 november
2000, no. 00.006262 machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan ons te doen toekomen.
Dit advies, gedateerd 2 maart 2001, no. W12.000531/IV bied ik U, mede namens
de Minister van Justitie, hierbij aan. De Raad van State is van oordeel dat
een aantal juridische en praktische belemmeringen het succes van het wetsvoorstel
in de weg kunnen staan, en dat de effecten van het wetsvoorstel onvoldoende
zijn overzien. De Raad is dan ook van oordeel dat in verband hiermee over
het wetsvoorstel in deze vorm niet positief kan worden geadviseerd.Het kabinet kan zich niet aan de indruk onttrekken dat de conclusie van
de Raad mede is gebaseerd op enkele misverstanden rond dit wetsvoorstel. Bovendien
had de Raad nog geen kennis kunnen nemen van – in het wetsvoorstel aangekondigde –
nadere regelgeving die nadere duidelijkheid verschaft over de verplichtingen
waaraan werkgevers en werknemers in het eerste ziektejaar moeten voldoen.
Tevens is de memorie van toelichting bij de wet op een aantal punten herzien
en aangevuld. Daarbij is met name aandacht besteed aan een betere beschrijving
van de huidige poortwachtersproblematiek en worden oplossingen gegeven voor
de juridische en praktische knelpunten waar de Raad op wijst. Met name wordt
daarbij aandacht geschonken aan de nadere regelgeving. Een concept van de
belangrijkste voorgenomen ministeriële regeling «Procesgang eerste
ziektejaar» zal ter completering van het beeld van het wetsvoorstel
worden meegezonden aan de Tweede Kamer.Aan de hand van de diverse opmerkingen van de Raad zullen in dit nader
rapport de vragen en kanttekeningen van de Raad worden beantwoord.1. Analyse van het probleemDe Raad mist in de toelichting een duidelijke analyse van de oorzaken
van de problemen. Er is in de afgelopen jaren een aantal onderzoeken verricht
waarin de problemen rond het langdurig ziekteverzuim – of deelaspecten
daarvan – werden onderzocht. Van deze onderzoeken wordt geen melding
gemaakt; in de toelichting wordt alleen kort verwezen naar rapportages van
het College van toezicht sociale verzekeringen. De WAO-problematiek, zo is
de afgelopen jaren wel gebleken, is weerbarstig. Het is, ondanks een reeks
van maatregelen, nog steeds niet gelukt om de groei van het langdurig ziekteverzuim
en de instroom in de WAO van personen voor wie die wet niet bedoeld is, tegen
te gaan. De maatregelen die nu worden voorgesteld, zijn beperkte veranderingen
van de nu al geldende maatregelen, die onvoldoende effectief zijn gebleken.
De wellicht meest verstrekkende maatregel houdt in dat de loondoorbetalingsplicht
met ten hoogste een half jaar kan worden verlengd. De geldende wetgeving voorziet
echter al in een loondoorbetalingsplicht van de werkgever van een jaar. Dat
roept de vraag op of de voorgestelde maatregelen de effectiviteit van het
stelsel zullen vergroten.Een meer diepgaande analyse van de problematiek acht de Raad dan ook noodzakelijk
alvorens tot wijzigingen in het systeem wordt overgegaan.1. De Raad mist in de toelichting een duidelijke analyse van de oorzaken
van het probleem, en zou willen zien dat daarop – mede in het licht
van recente onderzoeken – nader op wordt ingegaan. De Raad geeft daarbij
aan twijfels te hebben met betrekking tot de vraag of de in het wetsvoorstel
aangegeven maatregelen ter bevordering van een adequaat sociaal-medisch handelen
de effectiviteit zullen hebben die het kabinet daarvan verwacht, en verwijst
daarbij naar het structurele karakter van het hoge langdurig ziekteverzuim
en arbeidsongeschiktheidsrisico in Nederland. De Raad dringt dan ook aan op
een diepgaande analyse van deze problematiek.Het kabinet wijst erop dat de poortwachtersproblematiek slechts een onderdeel
van de totale WAO-problematiek is en dat dit wetsvoorstel derhalve niet de
plaats is voor een totaalanalyse van de structurele problematiek rond ziekte
en arbeidsongeschiktheid. Bovendien zijn in het Plan van aanpak WAO (Kamerstukken
II, 22 187, nr. 71) en de Voortgangsrapportage arbeidsongeschiktheidsregelingen
(Kamerstukken II, 22 187, nr. 104) diepgaande analyses gegeven van de
achtergronden van de arbeidsongeschiktheidsproblematiek en wordt aangegeven
hoe het kabinet deze aanpakt. Ook is in dat kader beschreven waar het huidige
poortwachtersmodel tekortschiet, en hoe dit wetsvoorstel eraan kan bijdragen
hier verbetering in aan te brengen. Eén en ander neemt vanzelfsprekend
niet weg dat het advies van de Raad voor het kabinet een signaal is dat het
wetsvoorstel op dit punt verheldering behoeft. In de memorie van toelichting
zullen de achtergronden bij het wetsvoorstel derhalve duidelijker belicht
worden.Ook in dit rapport wil het kabinet nog kort uiteenzetten wat de kernproblemen
bij de Poortwachter zijn. De belangrijkste conclusie die op basis van de voorhanden
informatie kan worden getrokken is dat de bestaande regelgeving op het punt
van de Poortwachter door partijen in het veld niet in voldoende mate wordt
gedragen. De voorschriften worden gezien als bureaucratisch en omslachtig,
en zouden te weinig aansluiten bij de eisen die vanuit een goed ziekteverzuimbeleid
als gewenst worden beschouwd. Ook de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
de verschillende spelers in het veld wordt als onhelder ervaren. Het kernprobleem
in de huidige poortwachter is dat er voor de werkgever algemeen geformuleerde
wettelijke verplichtingen zijn, maar dat die onvoldoende zijn uitgewerkt en
ingekaderd. Dat heeft onzekerheid geschapen bij werkgevers over waar zij wettelijk
toe verplicht zijn, en ook wat meer algemeen van hen verwacht mag worden als
goed werkgever. Ook heeft deze onhelderheid ertoe bijgedragen dat de toezichtsfunctie
door de uvi's niet goed kon worden uitgevoerd. De uvi's hebben zich daardoor
teveel geconcentreerd op de formele vereisten, en niet op de vraag of de werkgever
inhoudelijk goed heeft geopereerd ten aanzien van zijn langdurig zieke werknemers.
Dit resulteert er weer in dat de totale procedure vooral als te bureaucratisch
wordt ervaren. Tenslotte ontbreekt het de uvi's aan een adequaat sanctie-instrumentarium
wanneer werkgever en of werknemer in het ziektejaar gebrekkige reïntegratieprestaties
leveren.Het zijn met name deze tekortkomingen van het huidige model die dit wetsvoorstel
corrigeert. Er worden niet alleen nieuwe wettelijke criteria vastgelegd, vooral
van belang is dat er in de ministeriële regeling «Procesgang eerste
ziektejaar» wordt uitgewerkt welke concrete acties en stappen van de
werkgever en diens arbodienst vereist zijn om van afdoende reïntegratie-inspanningen
te kunnen spreken. Deze regeling is een uitwerking van afspraken gemaakt in
overleg met alle bij het ziektejaar betrokken partijen (arbodiensten, uvi's),
en in die zin de neerslag van de consensus die in de uitvoeringswereld bestaat
over wat onder een goed reïntegratiebeleid moet worden verstaan.
Dit normenkader dient werkgevers en werknemers in staat te stellen de aan
hen toebedeelde verantwoordelijkheid inhoudelijk vorm te geven. Indien werkgever
(en diens arbodienst) interveniëren op een wijze die in dit besluit wordt
aangeven, zullen zij daar al snel de vruchten van kunnen plukken in de vorm
van een lager ziekteverzuim. Voor die gevallen waarin de interventie niet
het gewenste effect heeft, stellen dit wetsvoorstel en het besluit in ieder
geval zeker dat het publieke domein hiermee inzicht krijgt in het verloop
van een ziektegeval en de verrichte reïntegratie-inspanningen. Zeer belangrijk
is ook dat het normenkader voor de uitvoeringsinstelling de mogelijkheid biedt
om beter toezicht te houden op de reïntegratie-activiteiten van de werkgever.
Immers, anders dan thans, is het op voorhand voor alle betrokkenen duidelijk
tot welke inspanningen de werkgever bij langdurig ziekteverzuim tenminste
gehouden is. Voorts kan aan de hand van het door de werkgever op te stellen
reïntegratieverslag worden bezien of hij ook in het concrete geval daadwerkelijk
het noodzakelijke heeft ondernomen om de werknemer te laten terugkeren in
de arbeid. Door onder meer de mogelijkheid tot verlenging van de wachttijd
voor de WAO wordt het reïntegratie-instrumentarium van de uvi aanzienlijk
versterkt. De poortwachtersfunctie van de publieke uitvoerder wordt daarmee
inhoudelijk versterkt, en wordt ook praktisch uitvoerbaar op ieder langdurig
ziektegeval dat – bij de claimbeoordeling WAO – aan de uitvoeringsinstelling
wordt voorgelegd. Daarmee beoogt het wetsvoorstel ook de huidige – bureaucratische –
werkwijze van het publieke domein te wijzigen in een meer op inhoudelijke
vereisten toegespitste werkwijze.Een goed uitgevoerd nieuw poortwachtersmodel zal de toeloop tot de WAO-claimbeoordeling
beperken, en daarmee een bijdrage leveren aan het beter beheersbaar maken
van de WAO-problematiek.2. Uitgangspunt van het wetsvoorstelHet uitgangspunt dat aan de voorgestelde maatregelen ten grondslag ligt
lijkt veeleer te zijn dat werkgevers en werknemers zich op het ogenblik onvoldoende
inspannen om reïntegratie van zieke werknemers zo snel mogelijk ter hand
te nemen. De Raad meent dat, zelfs wanneer dit tot uitgangspunt wordt genomen,
zulks onvoldoende wordt genuanceerd, omdat praktische, juridische of andere
belemmeringen een oplossing van de problemen in de weg kunnen staan.a. Onduidelijk is hoe maatregelen om werkgever en werknemer te stimuleren
tot reïntegratie te komen de mate van arbeidsongeschiktheid zouden kunnen
verminderen. Voorzover een werknemer geheel arbeidsongeschikt is, is het niet
zinvol om van werkgever en werknemer te verwachten dat zij zich een jaar of
zelfs anderhalf jaar lang inspannen om betrokkene te reïntegreren. Reïntegratie
is alleen mogelijk voorzover de werknemer arbeidsgeschikt is. Voorzover de
werknemer arbeidsgeschikt is, kan hij echter geen aanspraak maken op toelating
tot de WAO, ook niet als de werkgever en betrokkene zelf zich hebben ingespannen
om hem te reïntegreren. De concepten van reïntegratie en arbeidsongeschiktheid
lijken elkaar derhalve uit te sluiten, althans onderling op gespannen voet
te staan, en niet valt in te zien hoe deze spanning in het kader van de voorliggende
regeling wordt opgelost. Alleen in geval van partiële arbeidsongeschiktheid
treden ongeschiktheid en geschiktheid gelijk op; maar of er sprake is van
partiële arbeidsongeschiktheid wordt pas vastgesteld nadat de reïntegratieinspanning
is getoetst.b. De verantwoordelijkheid van de werkgever voor het reïntegreren
van de zieke werknemer wordt versterkt en kan in de tijd worden verlengd.
Als de werknemer zonder deugdelijke grond weigert mee te werken aan zijn eigen
reïntegratie zou veeleer ontslag moeten volgen; de ontslagbescherming
maakt dat nu echter onmogelijk.1c. Het wetsvoorstel geeft de werkgever het recht om het loon van de zieke
werknemer in te houden als deze zich onvoldoende inspant. Het zal aan de werkgever
zijn om de nalatigheid van de werknemer aannemelijk te maken, en dat zal niet
altijd eenvoudig zijn. d. Meer in het algemeen wordt in het wetsvoorstel niet nauwkeurig omschreven
wat er – onder het algemene begrip «reïntegratie» –
van werkgever en werknemer wordt verwacht. Welke rechten en verplichtingen
in het concrete geval voor werkgever en werknemer gelden zal niet altijd duidelijk
zijn. Toch kunnen beiden worden getroffen met sancties als zij zich onvoldoende
inspannen voor reïntegratie.e. Ook dient te worden bedacht dat het, in verband met de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer van de zieke werknemer, voor de werkgever
niet altijd eenvoudig is, over de (medische) gegevens te beschikken die nodig
zijn om de werknemer te reïntegreren.2. Met betrekking tot de uitgangspunten van het wetsvoorstel maakt de
Raad enkele opmerkingen van principiële aard. De Raad stelt dat het onduidelijk
is hoe voorliggende maatregelen de mate van arbeidsongeschiktheid zouden kunnen
verminderen. De Raad redeneert dat voorzover een werknemer arbeidsongeschikt
is, het niet zinvol is van de werkgever en werknemer te verwachten dat zij
zich inspannen om te reïntegreren. Voorzover de werknemer arbeidsgeschikt
is heeft hij geen aanspraak op WAO. De Raad stelt dat de concepten van reïntegratie
en arbeidsongeschiktheid elkaar lijken uit te sluiten, althans op gespannen
voet met elkaar staan.Bij zijn interpretatie van de betekenis van het arbeidsongeschiktheidsbegrip
gaat de Raad volgens het kabinet uit van enkele verkeerde veronderstellingen.
Ten eerste houdt de Raad geen rekening met het verschil tussen ongeschiktheid
tot het verrichten van de eigen arbeid (het Ziektewetcriterium) en arbeidsongeschiktheid
in de zin van de WAO (ongeschiktheid voor alle gangbare arbeid). Ten tweede
gaat de Raad er ten onrechte van uit dat arbeidsongeschiktheid een statische
toestand is, die geen verbetering meer toelaat. Dit is echter slechts in een
zeer gering deel van de gevallen aan de orde. In de overgrote meerderheid
van de gevallen sluiten ongeschiktheid tot werken en reïntegratie elkaar
niet uit, doch liggen direct in elkaars verlengde. In die zin miskent de Raad
de dynamiek in het ontstaans- en herstelproces van arbeidsongeschiktheid.Ter nadere toelichting hierop het volgende: het feit dat ziekte wordt
gedefinieerd als ongeschiktheid om de eigen arbeid te verrichten impliceert
dat er een (ruime) marge aan andere arbeid kan
zijn – al dan niet bij de eigen werkgever – die de werknemer nog
wel zal kunnen verrichten. Vaak blijkt een werknemer ook in staat de eigen
arbeid voor een gedeelte van de tijd te verrichten. De praktijk bewijst dit
ook. Ook thans levert gedeeltelijke werkhervatting een positieve bijdrage
aan het herstel van de zieke werknemer en kan zo arbeidsongeschiktheid in
de zin van de WAO worden voorkomen. Het gaat hier om de grote meerderheid
van de ziektegevallen. Onderzoeksresultaten bevestigen dit beeld: bijna driekwart
van het aantal langdurig zieken (langer dan acht weken) herstelt gedurende
het eerste ziektejaar. Mogelijkheden om het werk bij hervatting stapsgewijs
op te bouwen, (tijdelijk) aanpassing van taken, uren of werkplek dan wel een
andere passende functie zijn daarbij veel gebruikte reïntegratie-instrumenten.
Reïntegratie en ongeschiktheid tot werken sluiten elkaar derhalve niet
uit.Datzelfde geldt niet alleen voor het ziektejaar, maar ook voor de WAO.
Indien is vastgesteld dat een werknemer arbeidsongeschikt is, betekent dit
niet dat deze onomkeerbaar is. Een flink deel van de arbeidsongeschikten herstelt
in het eerste jaar van de arbeidsongeschiktheid. Ook herscholing of trainingen
maken het mogelijk dat arbeidsongeschikten, zelfs als hun functieverlies blijvend
is, zich door het verwerven van nieuwe vaardigheden, nieuwe mogelijkheden
verschaffen om inkomen te verwerven, en daarmee hun arbeidsongeschiktheid
verminderen. Ook hier geldt dus dat de WAO geen eindstation behoeft te zijn,
en dat ook in veel gevallen niet is.De Raad wijst erop dat in het wetsvoorstel niet nauwkeurig is omschreven
wat van werkgever en werknemer in het kader van reïntegratie wordt verwacht:
welke concrete rechten en verplichtingen in welk geval gelden. Dit klemt volgens
de Raad te meer omdat nalatigheid bij het vervullen van de reïntegratieverplichting
voor beide partijen kan leiden tot sanctionering. Ook is het daardoor niet
eenvoudig voor de werkgever om de werknemer aan te spreken op
zijn gedrag, waar – zo stelt de Raad – de mogelijkheid van ontslag
ontbreekt.Het is op zich juist dat het wetsvoorstel zelf niet volledig aangeeft
wat de concrete verplichtingen van de werkgever zijn, doch de Raad verliest
daarbij uit het oog dat in het wetsvoorstel wordt aangegeven dat deze bij
ministeriële regeling omschreven zullen worden. De wet zelf is daarvoor
geen goede plaats. Omdat de individuele situatie altijd meespeelt, kunnen
over de vraag aan welke voorwaarden adequate reïntegratie-inspanningen
moeten voldoen op het niveau van de wet geen zinvolle uitspraken worden gedaan.
Wel kunnen – en daarvoor is een ministeriële regeling het aangewezen
instrument – de randvoorwaarden voor een goede reïntegratie-inspanning
worden omschreven. In de hiervoor reeds vermelde nader te treffen ministeriële
regeling «Procesgang eerste jaar» worden aan werkgevers en werknemers
geprotocolleerde voorschriften gesteld die stapsgewijs beschrijven wat tenminste
van werkgever en werknemer op het gebied van reïntegratie mag worden
verwacht, binnen welke termijn dit moet gebeuren en welke vaste evaluatiemomenten
gewenst zijn. Deze regeling bevat duidelijke handvatten voor zowel werkgever/werknemer
als voor de uitvoeringsinstelling.De Raad merkt op dat bedacht moet worden dat het, in verband met de bescherming
van de persoonlijke levenssfeer van de zieke werknemer, voor de werkgever
niet altijd eenvoudig is, over de (medische) gegevens te beschikken die nodig
zijn om de werknemer te reïntegreren.Het kabinet is zich bewust van het bovenomschreven spanningsveld, maar
is van oordeel dat voor de werkgever relevante uitkomsten van de medische
beoordeling aan de werkgever ter beschikking kunnen worden gesteld, zonder
dat de werkgever over de daaraan ten grondslag liggende medische gegevens
hoeft te beschikken. Op zich zijn medische gegevens voor de werkgever ook
niet relevant. Het gaat er voor hem om welke arbeid de zieke werknemer nog
wel kan verrichten, en wanneer dat het geval zal zijn. Het is de taak van
de arbodienst de werkgever daar zo goed mogelijke informatie over te verschaffen.
Dit kan bijvoorbeeld in het kader van een herstel- en werkhervattingstraject,
waarbij werkgever en werknemer gezamenlijk een plan van aanpak kunnen opstellen
over herstel, reïntegratie en werkhervatting.Als voorbeeld van de praktische en juridische bezwaren die in de weg staan
aan maatregelen ter bevordering van de reïntegratie van zieke werknemers,
verwijst de Raad voorts nog naar de ontslagbescherming bij ziekte. Deze zou
een adequaat ingrijpen belemmeren indien de werknemer weigert mee te werken
aan reïntegratieactiviteiten.Het kabinet wijst erop dat het arbeidsrecht en het sociale verzekeringsrecht
aan de werkgever aangrijpingspunten bieden om de medewerking van de zieke
werknemer aan zijn reïntegratie te bewerkstelligen. Zo is de werkgever
(ook al onder de huidige wetgeving) niet verplicht het loon door te betalen
als een zieke werknemer zonder deugdelijke grond weigert passende arbeid te
verrichten. Met dit wetsvoorstel krijgt de werkgever ook de mogelijkheid om
het loon van de zieke werknemer in te houden als deze zonder deugdelijke grond
weigert mee te werken aan op reïntegratie in passende arbeid gerichte
maatregelen. Als de werkgever om genoemde redenen de loonbetaling aan de zieke
werknemer stopzet, zal deze ook niet in aanmerking komen voor een uitkering
op grond van de ZW of de WW. De looninhouding leidt tot een volledig verlies
van inkomen gedurende de periode waarover de werknemer zonder deugdelijke
grond zijn medewerking aan reïntegratie weigert. Het is daarmee een effectieve
arbeidsrechtelijke sanctie.Het is juist dat de werknemer in een dergelijk geval niet kan worden opgezegd.
Wel kan de werkgever, als in rechte vaststaat dat geen sprake is van een deugdelijke
weigeringsgrond, de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden.
Indien de kantonrechter van oordeel is dat, als gevolg van weigering van de
werknemer – zonder deugdelijke grond – om mee te werken aan zijn
reïntegratie, voortzetting van de arbeidsovereenkomst niet langer van
de werkgever te vergen is, zal hij dit verzoek in het algemeen inwilligen.
Bij de afweging of de werknemer een ontbindingsvergoeding toekomt, zal de kantonrechter rekening houden met de mate waarin de reden voor de ontbinding
aan de werknemer te wijten is. De werknemer zal verder rekening moeten houden
met een weigering van een WW-uitkering indien de ontstane werkloosheid aan
zijn gedrag is te wijten.De regering zal nog bezien of in de praktijk behoefte bestaat aan een
verdere nuancering van het opzegverbod.3. Effecten van het wetsvoorstelHet wetsvoorstel kan, zo meent de Raad, een aantal effecten hebben voor
bepaalde groepen van werknemers en bepaalde bedrijven. Uit niets blijkt dat
daarmee rekening is gehouden.a. In het geval van werknemers die door de fysieke werkomstandigheden
of de bedrijfscultuur ziek zijn geworden, is het de vraag of het nog verantwoord
is hen te laten terugkeren naar de oorspronkelijke arbeidsplaats of naar een
andere plaats binnen hetzelfde bedrijf. Volgens het huidige recht is de werkgever
een jaar lang medeverantwoordelijk voor de reïntegratie; in dit voorstel
kan dat worden verlengd met nog eens een half jaar.b. Er zijn voorts werknemers van wie de ziekte niet aan het werk is gerelateerd.
Het kan bijvoorbeeld gaan om sportblessures, maar ook om overbelasting door
de combinatie van werk en zorgtaken. In de Ziektewet en de WAO wordt geen
onderscheid gemaakt tussen de oorzaken van ziekte. Met de invoering van de
loondoorbetalingsplicht is de werkgever verantwoordelijk gemaakt voor de reïntegratie
van de zieke werknemer, ongeacht de oorzaak van de ziekte. Nu in dit wetsvoorstel
de loondoorbetalingsplicht van de werkgever wordt verlengd, roept dat de vraag
op of deze verplichting evenwichtig blijft bij ziekten die niet aan het werk
zijn gerelateerd.c. Het wetsvoorstel kan ook tot verschillende gevolgen leiden voor grote
en kleinere bedrijven. Bij werknemers die na een langdurige ziekte zijn hersteld,
is het probleem veelal dat hun arbeidsplaats inmiddels is ingenomen. Grote
werkgevers zullen vaak elders in de onderneming een baan kunnen vinden voor
de herstelde werknemer, kleine werkgevers missen deze mogelijkheid veelal
en hebben eerder behoefte aan hulp bij het vinden van werk buiten het bedrijf,
eventueel met inschakeling van een uvi. Zonder deze hulp zal reïntegratie
buiten het eigen bedrijf niet altijd eenvoudig zijn.3. De Raad merkt op dat uit de voorgestelde maatregelen niet blijkt dat
rekening is gehouden met het feit dat een werknemer in bepaalde situaties
niet (meer) terug kan keren naar het eigen bedrijf. Daarbij verwijst de Raad
naar de situatie waarin de arbeidsomstandigheden dit onmogelijk maken en naar
situaties waarin de ziekte niet gerelateerd is aan het werk. Ook wijst de
Raad op het verschil in reïntegratiemogelijkheden tussen grotere en kleine
werkgevers. Het verlengen van de loondoorbetalingsperiode zou in deze situatie
voor de werkgever extra hard aankomen.Het kabinet onderkent vanzelfsprekend dat in een deel van de gevallen
terugkeer tot het oude werk of de oude werkgever niet meer mogelijk zal zijn.
Het is dan echter zaak de terugkeer naar de arbeid bij een andere werkgever
krachtig ter hand te nemen, en dat – voorzover de beperkingen en mogelijkheden
van de werknemer dat toelaten – een bemiddelingstraject naar ander werk
wordt gestart. Indien uit het reïntegratieverslag blijkt dat er bij de
eigen werkgever weinig kansen op herintrede zijn, en dat daar door de werkgever
of zijn arbodienst de juiste actie op ondernomen is (bijvoorbeeld of de mogelijkheden
van outplacement zijn bezien) is verlenging van de loondoorbetalingsplicht
niet aan de orde.De overweging of het verzuim al dan niet arbeidsgerelateerd is, dan wel
of de werkgever aansprakelijk is voor het intreden van het verzuim, is in
het Nederlandse sociale verzekeringsstelsel niet relevant. Kern is dat ook
indien de werkgever niets te verwijten valt met betrekking tot het intreden
van de ziekte van zijn werknemer, hij nog steeds de meest aangewezen persoon
is om de reïntegratie van betrokkene te bevorderen. Daar liggen de meeste
kansen op werkhervatting; uit onderzoek is immers gebleken dat
de meeste werkhervattingen bij de eigen werkgever plaatsvinden.Met betrekking tot de positie van de kleine werkgever wordt nog opgemerkt
dat het voor hem veelal niet goed mogelijk is een werknemer die bij hem niet
meer terecht kan, buiten het eigen bedrijf te plaatsen.De wet verlangt ook niet dat hij dit zelf doet. Onder de huidige wetgeving
is de bemiddeling naar het tweede spoor een taak van de uvi. Na SUWI zal de
werkgever zich bij zijn reïntegratietaak moeten laten bijstaan door een
reïntegratiebedrijf. Op deze wijze kan elke werkgever – groot of
klein – zijn reïntegratietaak met behulp van een professionele
organisatie gestalte geven.4. Toedeling van verantwoordelijkhedenDe Raad meent voorts dat niet voldoende is overzien wat het wetsvoorstel
voor gevolgen heeft voor de verantwoordelijkheden van werkgever, werknemer
en overheid.a. In het eerste ziektejaar, dat volgens onderzoek van beslissende betekenis
is voor de reïntegratie, zal de uvi, anders dan in het huidige stelsel,
geen inzicht hebben in het verloop van de ziektegevallen. De Raad heeft in
zijn advies over het voorstel van Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk
en inkomen (SUWI) gepleit voor een toezichtsfunctie vanuit het nieuwe stelsel
op de reïntegratie-activiteiten van de individuele werkgever en werknemer.1b. De werkgever van een zieke werknemer moet aantekening houden van het
verloop van de arbeidsongeschiktheid en de reïntegratie. Tegen de negende
maand moet hij in overleg met de werknemer een reïntegratieverslag opstellen,
maar er is niet in voorzien dat de werknemer voor die tijd periodiek afschrift
ontvangt van de aantekeningen die de werkgever bijhoudt.2 Als de werkgever gedurende het eerste ziektejaar geen aantekening
bijhoudt, heeft de werknemer geen mogelijkheid om iets te ondernemen; de uvi
en de arbodienst hebben hierin evenmin een taak gekregen. Het opstellen van
een correct en volledig reïntegratieverslag wordt dan moeilijk.Als werkgever en werknemer het niet eens worden over de inhoud van het
reïntegratieverslag, zodat de werknemer geen reïntegratieverslag
kan indienen, wordt zijn WAO-aanvraag niet in behandeling genomen.3Voor deze situaties geeft het wetsvoorstel geen oplossing.4. De Raad stelt in zijn advies dat niet voldoende is overzien wat het
wetsvoorstel voor gevolgen heeft voor de verantwoordelijkheden van werkgever,
werknemer en overheid. In het ziektejaar zal de uvi, anders dan in het huidige
stelsel, geen inzicht hebben in het verloop van de ziektegevallen. De Raad
pleit dan ook voor een toezichtsfunctie vanuit het publieke domein op de reïntegratieactiviteiten
van de individuele werkgever en werknemer.Het kabinet deelt de mening van de Raad dat een toezichtsfunctie vanuit
het publieke domein op de reïntegratie-activiteiten onontbeerlijk is
en is ook van mening dat die functie door dit wetsvoorstel wordt versterkt.
Het zou in de optiek van het kabinet echter onjuist zijn om dit toezicht zo
vorm te geven dat de publieke uitvoerder alle individuele gevallen van langdurig
ziekteverzuim zou moeten volgen. Nog afgezien van het feit dat zoiets praktisch
onuitvoerbaar is, zou dit principieel onjuist zijn. De wet heeft aan de werkgever
een loondoorbetalingsverplichting en de reïntegratie-verplichting opgelegd:
hij is daarvoor in eerste instantie verantwoordelijk. Het is dan ook aan de
werkgever om die verplichtingen gestalte te geven, zonder dat daarbij continue
over zijn schouder wordt meegekeken door de uitvoeringsinstelling.De toezichtstaak van de publieke uitvoerder komt eerst aan de orde als
het handelen van de werkgever consequenties heeft voor het publieke domein.
De publieke uitvoerder toetst met andere woorden of de werkgever zijn verantwoordelijkheid
waargemaakt heeft, en doet dit vanuit zijn rol als poortwachter voor de WAO.
Het gaat hier om een toetsing achteraf, op basis van vooraf aangegeven criteria.
Dit heeft twee voordelen. Ten eerste is de toetsing beperkt tot een klein
deel van de ziektegevallen, namelijk alleen die waarin een WAO-uitkering wordt
aangevraagd. Dit maakt dat de toetsing ook uitvoerbaar is. Ten
tweede blijft de rolverdeling gedurende het ziektejaar helder. Het is de werkgever
die de volle verantwoordelijkheid draagt van zijn acties, en daarop aangesproken
kan worden. Dat schept ook voor de werknemer de duidelijkheid die noodzakelijk
is voor het inroepen van zijn rechten in het kader van reïntegratie.
Iedere partij weet derhalve wat er van hem verwacht wordt, en waar hij de
andere actoren op kan aanspreken. Door deze verhelderde rolverdeling zal naar
het oordeel van het kabinet het publieke domein zijn toezichtsfunctie veel
effectiever kunnen gaan vervullen dan thans het geval is. De effectiviteit
van de toezichtsfunctie wordt bovendien versterkt door de nieuwe mogelijkheid
om de claimbeoordeling uit te stellen en de loondoorbetalingsplicht te verlengen.Met betrekking tot de toedeling van verantwoordelijkheden pleit de Raad
ervoor om de werknemer periodiek afschriften te laten ontvangen van de aantekeningen
die de werkgever bijhoudt. Immers, als een werkgever gedurende het eerste
jaar geen dossier bijhoudt, hebben zowel werknemer als de arbodienst en het
publieke domein geen mogelijkheid om hiertegen iets te ondernemen. Ook stelt
de Raad dat het wetsvoorstel geen oplossing geeft voor het geval werknemer
en werkgever het niet eens worden over de inhoud van het reïntegratieverslag
waardoor zijn WAO-aanvraag niet in behandeling wordt genomen.Allereerst wordt hier opgemerkt dat de ministeriële regeling «Procesgang
eerste ziektejaar» er in voorziet dat de werknemer afschriften van alle
belangrijke stukken ontvangt die in het reïntegratiedossier worden opgenomen.
Hierdoor wordt bewerkstelligd dat werkgever en werknemer elkaar wederzijds
kunnen aanspreken op hun inzet en nakoming van gemaakte afspraken. Mocht de
werkgever onverhoopt weigeren aan zijn overige verplichtingen te voldoen,
dan biedt dit wetsvoorstel aan de werknemer ruime mogelijkheden om hier in
een vroeg stadium actie tegen te ondernemen. De werknemer kan aan het publieke
domein een second opinion vragen over de vraag of de werkgever voldoende reïntegratie-inspanningen
heeft verricht, of er sprake is van ongeschiktheid tot werken wegens ziekte,
of de door de werkgever verrichte reïntegratie-inspanningen voldoende
zijn, en of er in het eigen bedrijf of elders passende arbeid voor handen
is. Daarnaast kunnen beide partijen ook het publieke domein raadplegen als
er behoefte bestaat aan informatie over de sociale-verzekeringsaspecten van
het concrete geval.Anders dan de Raad veronderstelt, mag de werknemer een onvolledige WAO-aanvraag –
bestaande uit geen of een onvolledig reïntegratieverslag – indienen
als hem terzake niets te verwijten valt. Hiervan zal onder meer sprake zijn
als de werkgever ondanks herhaaldelijk aandringen van de werknemer weigert
zijn deel van het reïntegratieverslag te overleggen. De WAO-aanvraag
van de werknemer wordt dan in behandeling genomen. Na ontvangst van de onvolledige
WAO-aanvraag zal het publieke domein de werkgever verzoeken om binnen een
bepaalde termijn een volledig reïntegratieverslag te overleggen. Uitgangspunt
is dat een werknemer niet de dupe mag worden van een werkgever die zijn verplichtingen
in het kader van dit wetsvoorstel niet nakomt. Slechts als werkgever én
werknemer zonder deugdelijke grond allebei hun verplichtingen met betrekking
tot het reïntegratieverslag niet nakomen of niet volledig zijn nagekomen,
wordt ingevolge dit wetsvoorstel de WAO-aanvraag van de werknemer niet in
behandeling genomen.5. ConclusieDe Raad meent, alles overziende, dat niet alleen een analyse van het probleem
van het langdurig ziekteverzuim ontbreekt, maar dat er belemmeringen zijn
die de kans op succes van de voorgestelde maatregelen in de weg kunnen staan,
en dat de gevolgen van het wetsvoorstel onvoldoende zijn overzien. Om deze
redenen meent hij dat het voorstel zoals het nu luidt niet moet worden ingediend.Overige opmerkingenDe Raad adviseert bij de heroverweging van het wetsvoorstel voorts ook
aandacht te besteden aan de volgende punten. 6. In de toelichting wordt opgemerkt dat, gezien de jurisprudentie van
de Centrale Raad van Beroep (CRvB), gesteld kan worden dat een besluit van
het Lisv tot verlenging van de loondoorbetalingsplicht in de termen van artikel
6 EVRM1 geen «criminal charge» is.2 Een specifieke verwijzing naar jurisprudentie ontbreekt.
Voor zover wordt gedoeld op een uitspraak van de CRvB van 15 februari 19953 over de zogeheten malusregeling in de destijds bestaande
Algemene Arbeidsongeschiktheidswet, merkt de Raad het volgende op.De malusregeling hield in dat de werkgever een financiële bijdrage
is verschuldigd voor elk van zijn werknemers die recht krijgen op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
De malus bedroeg een jaarloon. De CRvB was van oordeel dat de malus geen «criminal
charge» is. De verlenging van de loondoorbetalingsplicht is tot op zekere
hoogte vergelijkbaar met de malusregeling waarover de CRvB oordeelde, maar
heeft toch ook een eigen karakter. Zo speelde voor de CRvB een rol dat de
werkgever voor een niet verwaarloosbaar aantal gevallen part noch deel heeft
aan het ontstaan van de arbeidsongeschiktheid, zodat in die gevallen de werkgever
niet te vermijden risico's draagt. Bij de verlenging van de loondoorbetalingsplicht
ligt dit anders, omdat van de werkgever alleen een inspanningsverplichting
wordt gevraagd.De omstandigheid dat de hoogte van de sanctie zal worden afgestemd op
de aard en ernst van het verzuim zou kunnen duiden op een punitieve sanctie.
De gerichtheid van de maatregel op het bereiken van inspanningen alsnog die
op reïntegratie zijn gericht, wijst daarentegen meer in de richting van
een herstelsanctie.De Raad beveelt aan het – klaarblijkelijk – beoogde reparatoire
karakter van de verlenging duidelijk in de regeling tot uitdrukking te brengen
en er een toereikende toelichting op te geven.6. De aanbeveling van de Raad om in de toelichting meer inzicht te bieden
in het reparatoire karakter van de verlengde loondoorbetalingsplicht is opgevolgd.
Dat de duur van de loondoorbetalingsverplichting wordt afgestemd op de aard
en de ernst van het verzuim en hangt samen met het reparatoire karakter van
de sanctie. Anders dan bij een punitieve sanctie kan de werkgever door het
verrichten van adequate reïntegratie-activiteiten het verzuim herstellen
en zo oplegging van de sanctie tegengaan dan wel de lengte ervan beperken.
Bepalend is dus de mate waarin het verzuim voortduurt. Voorts geldt dat hoe
langer een werkgever zijn plichten met betrekking tot reïntegratie verzaakt,
des te langer hij nodig zal hebben om dit verzuim te herstellen. Dat toch
bij deze sanctie met de aard en ernst van het verzuim rekening wordt gehouden
heeft te maken met het feit dat schending van procedurele criteria ten aanzien
van het reïntegratieverslag minder zwaar wordt aangerekend, dan het niet
of onvoldoende verrichten van reïntegratie-activiteiten. Een dergelijk
procedureel verzuim is makkelijker te herstellen. Voorts is in de toelichting
de verwijzing naar de jurisprudentie verduidelijkt.7. Het verzoek om de wachttijd voor de WAO te verlengen, kan door het
Lisv worden gehonoreerd. Het Lisv heeft dus een vrije beslissingsruimte. Zoals
ook blijkt uit de toelichting op het artikel kan het Lisv eventueel kiezen
voor een wachttijd die korter is dan partijen hebben verzocht. Het is niet
duidelijk welke gronden het Lisv kan hanteren om het verzoek af te wijzen
of een kortere wachttijd vast te stellen. Zo is niet duidelijk of het Lisv
kan – misschien zelfs moet – onderzoeken of de werkgever in staat
is om de loondoorbetalingsplicht na te komen. De opmerking in de toelichting
dat het Lisv het verzoek slechts marginaal toetst, vindt geen steun in de
wettekst.4 Het verdient aanbeveling in de wettekst
de gronden op te nemen waarop het Lisv het verzoek kan afwijzen of een kortere
wachttijd kan vaststellen. In dat verband adviseert de Raad tevens nader te
motiveren waarom een korte beslistermijn – twee weken – wordt
voorgeschreven.57. Naar aanleiding van de aanbeveling van de Raad is in artikel 19 WAO
en de daarbij behorende toelichting verduidelijkt dat het Lisv het verzoek
om verlenging van de wachttijd voor de WAO slechts marginaal toetst. Hierbij
is het uitdrukkelijk niet de bedoeling dat het Lisv gaat onderzoeken of de
werkgever in staat is zijn loondoorbetalingsverplichting na te komen. Naar
de mening van het kabinet is dit een civielrechtelijke kwestie. In dit verband
adviseert de Raad tevens nader te motiveren waarom een korte beslistermijn –
twee weken – wordt voorgeschreven. Het Lisv mag het verzoek van partijen
tot uitstel van de WAO-beoordeling slechts marginaal beoordelen.
Gelet hierop ligt een korte beslistermijn in de rede.8. In de toelichting wordt uiteengezet dat de zieke werknemer wiens loon
door de werkgever wordt doorbetaald zich actief zal moeten opstellen ten behoeve
van zijn herstel en reïntegratie.1 In het
wetsvoorstel zelf krijgt de werkgever nu wel het recht om de loondoorbetaling
op te schorten als de werknemer zich niet houdt aan door of namens de werkgever
gegeven «redelijke voorschriften of getroffen maatregelen» die
gericht zijn op de reïntegratie.2 Er wordt
echter niet uitdrukkelijk voorzien in het recht van de werkgever om de werknemer
voorschriften te geven voor diens reïntegratie-inspanningen. Artikel
660 Boek 7 BW heeft alleen betrekking op «voorschriften omtrent het
verrichten van de arbeid». Het verdient aanbeveling dit recht van de
werkgever op te nemen in titel 10, afdeling 7, van Boek 7 BW.8. De werkgever kan op grond van onderhavig wetsvoorstel het loon inhouden
als de werknemer weigert mee te werken aan de door of namens de werkgever
gegeven redelijke voorschriften of getroffen maatregelen die gericht zijn
op werkhervatting. De aanbeveling van de Raad om dit recht van de werkgever
om de werknemer deze voorschriften te geven op te nemen in titel 10, afdeling
7, van Boek 7 BW, wordt niet gevolgd.Het recht voor de werkgever om redelijke voorschriften te geven of maatregelen
te treffen die gericht zijn op reïntegratie volgt impliciet uit artikel
629 van Boek 7 van het BW. Dit recht voor de werkgever is uitsluitend aan
de orde in het kader van het recht op loondoorbetaling van de werknemer en
derhalve ook in artikel 629 van Boek 7 BW neergelegd. De voorgestelde maatregel
is op dezelfde wijze vormgegeven als het reeds bestaande artikel 629, vijfde
lid, van het BW waarin de werkgever impliciet het recht krijgt om voorschriften
te geven omtrent het verstrekken van inlichtingen die de werkgever behoeft
om het recht op loon vast te stellen.9. Bij de aanvraag om een WAO-uitkering moet een reïntegratieverslag
worden overgelegd, waaruit blijkt wat werkgever en werknemer hebben gedaan
om de werknemer te reïntegreren. Als werkgever en werknemer onvoldoende
reïntegratie-inspanningen hebben verricht, besluit het Lisv de aanvraag
niet te behandelen zolang de werkgever verplicht is het loon door te betalen.3Deze figuur lijkt te zijn ontleend aan artikel 4:5, eerste lid, van de
Algemene wet bestuursrecht. Daarin is geregeld dat, als de bij de aanvraag
verstrekte gegevens onvoldoende zijn, het bestuursorgaan kan besluiten de
aanvraag niet in behandeling te nemen.Dat onvoldoende reïntegratie-inspanningen zijn verricht, kan echter
niet worden geduid als een schending van de inlichtingenplicht, maar alleen
als een materiële weigeringsgrond. Het is in de systematiek van het bestuursrecht
juister om te bepalen dat het Lisv de aanvraag in dat geval moet afwijzen.
Het wetsvoorstel behoort te worden aangepast.9. Op grond van onderhavig wetsvoorstel (artikel 34a WAO) moet bij de
aanvraag om een WAO-uitkering een reïntegratieverslag worden overgelegd,
waaruit blijkt wat werkgever en werknemer hebben gedaan om de werknemer te
reïntegreren . Als werkgever en werknemer onvoldoende reïntegratie-inspanningen
hebben verricht, besluit het Lisv de aanvraag niet te behandelen zolang de
werkgever verplicht is het loon door te betalen. De Raad van State merkt op
dat het onvoldoende verrichten van reïntegratie-inspanningen als een
afwijzingsgrond moet worden geformuleerd.De aanbeveling van de Raad van State om te bepalen dat het Lisv de aanvraag
afwijst indien werkgever en werknemer onvoldoende reïntegratie-inspanningen
hebben verricht is opgevolgd. Artikel 34a WAO is in deze zin gewijzigd.Door de WAO-aanvraag inhoudelijk te toetsen en tevens termijnen te stellen
voor een nieuwe aanvraag is het bestuursrechtelijk gezien niet juist de aanvraag
buiten behandeling te laten, maar dient deze afgewezen te worden.Voorts is de in het tweede lid van artikel 34a WAO opgenomen verplichting
voor het Lisv om aan de werknemer een termijn te stellen waarbinnen het reïntegratieverslag
wordt verstrekt of aangevuld als deze niet of onvolledig is, vervallen. Deze
verplichting wordt al geregeld in artikel 4:5, eerste lid, van de Algemene
wet bestuursrecht.10. De uitvoeringsinstellingen kunnen nu, met schriftelijke toestemming
van de betrokkene, gegevens die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van de
Arbeidsomstandighedenwet 1998 verstrekken aan de gecertificeerde arbodienst.1In de gewijzigde tekst van het artikel is het toestemmingsvereiste niet
meer opgenomen. Deze wijziging is niet toegelicht. De wijziging past op zichzelf
in het streven naar een effectief ziektepreventiebeleid. Het verdient echter
aanbeveling deze wijziging alsnog te motiveren. De werkgever mag medische
gegevens verwerken voorzover dat noodzakelijk is voor de reïntegratie
van werknemers in verband met ziekte of arbeidsongeschiktheid (artikel 21,
eerste lid, onderdeel f, onder 2°, van de Wet bescherming persoonsgegevens).
De Raad beveelt aan hiervan melding te maken in de toelichting. Voorts dient
te worden bepaald dat de betrokkene van elke verstrekking op de hoogte wordt
gesteld.10. De aanbeveling van de Raad van State om in de toelichting op artikel
101, tweede lid, van de Osv 1997 te motiveren waarom het toestemmingsvereiste
is komen te vervallen, is opgevolgd. Met het schrappen van het toestemmingsvereiste
wordt voorkomen dat de betrokkene waarop de gegevens van toepassing zijn de
reïntegratietaak van de werkgever en de door hem ingeschakelde arbodienst
frustreert c.q. onmogelijk maakt door toestemming te weigeren.Deze wijziging sluit aan bij artikel 21, eerste lid, onderdeel f, onder
2, van de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP). Op grond van dit artikel
is voor de verwerking van (medische) gegevens die noodzakelijk zijn voor de
reïntegratie van of begeleiding van de werknemer of de uitkeringsgerechtigde
geen toestemming van de betrokkene nodig.De Raad van State beveelt aan om in de toelichting op te nemen dat de
werkgever medische gegevens mag verwerken voorzover dat noodzakelijk is voor
de reïntegratie van de werknemers in verband met ziekte of arbeidsongeschiktheid.Hiervoor werd al aangegeven dat medische gegevens voor de werkgever niet
dikwijls relevant zullen zijn. De verwerking van deze gegevens door de werkgevers
wordt scherp begrensd door het noodzakelijkheidsvereiste. Deze eis brengt
met zich dat in bepaalde situaties slechts een beperkt aantal gezondheidsgegevens
verwerkt mag worden. Het vijfde lid van artikel 21 van de Wet bescherming
persoonsgegevens (WBP) opent de mogelijkheid hierover bij algemene maatregel
van bestuur nadere regels te stellen. In deze algemene maatregel van bestuur
kunnen de bevoegdheden van de werkgever met betrekking tot de verwerking van
medische gegevens nader worden begrensd. In dat kader zal uitgebreid ingegaan
worden op de bevoegdheden van de werkgever met betrekking tot het verwerken
van medische gegevens. Het kabinet is derhalve van oordeel dat het op dit
moment nog niet aan de orde is in de toelichting hier iets over op te nemen.De aanbeveling van de Raad om in onderhavig wetsvoorstel te bepalen dat
de betrokkene van elke verstrekking van medische gegevens op de hoogte wordt
gesteld, wordt niet gevolgd. Uit artikel 33 en verder van de WBP volgt reeds
dat betrokkene van elke verstrekking op de hoogte wordt gesteld. Naast de
informatieplichten van de verantwoordelijke bevat de WBP tevens een aantal
rechten van de betrokkene (bijvoorbeeld inzagerecht). Het is derhalve naar
de mening van het kabinet overbodig om deze bepalingen in dit wetsvoorstel
op te nemen.11. Voor redactionele kanttekeningen verwijst het college naar de bij
het advies behorende bijlage.11. De redactionele kanttekeningen van de Raad zijn, met twee uitzonderingen,
verwerkt. De eerste betreft het opnemen van artikel 19, zevende lid, WAO in
een apart artikel en verdeling van de onderdelen over verschillende artikelleden.
Dit voorstel van de Raad heeft tot gevolg dat bij verwijzing naar de wachttijd
als bedoeld in het eerste lid van artikel 19 WAO onduidelijkheid zou kunnen
ontstaan over de vraag of daaronder ook de verlengde wachttijd is begrepen.
Bij een dergelijke verwijzing zou dan telkens een aparte verwijzing naar
de verlengde wachttijd moeten worden opgenomen, hetgeen de overzichtelijkheid
van de bepalingen niet ten goede komt. Daarnaast past het naar het oordeel
van het kabinet beter in de systematiek van de WAO om alle aspecten betreffende
het begin en het einde van de wachttijd zoveel mogelijk tezamen in één
artikel (19 WAO) onder te brengen.Ook de aanbeveling van de Raad om in artikel 71a, tweede lid, WAO de woorden
«in overleg met» te wijzigen in «in overeenstemming met»
is niet opgevolgd. Dit artikellid beoogt te garanderen dat de werknemer betrokken
wordt bij het voor hem op te stellen plan van aanpak. Er kan echter niet van
de werknemer geëist worden dat hij daarmee instemt. Het is immers goed
mogelijk dat er een fundamenteel verschil van mening bestaat tussen werkgever
en werknemer over welke interventies gewenst zijn. Ook dit feit dient in het
kader van het op te stellen plan van aanpak te worden vastgelegd.12. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt het wetsvoorstel op een aantal
punten aan te vullen:– Aan artikel 14 Arbowet is een bepaling toegevoegd die inhoudt
dat de arbodienst gebruik kan maken van het sofi-nummer bij uitvoering van
zijn in het derde lid omschreven taak in het kader van het verzuimbeleid.
Hiermee wordt voorzien in een wettelijke grondslag voor Arbo-diensten om het
sofi-nummer te gebruiken. Uit oogpunt van de privacy-wetgeving bestaat hiertegen
geen bezwaar.– Aan artikel 76f WAO is een bepaling toegevoegd die inhoudt dat
ten laste van de Arbeidsongeschiktheidskas komt de arbeidsongeschiktheidsuitkering
die is ontstaan na een verlenging van de wachttijd gedurende vijf jaar minus
de periode waarmee de wachttijd is verlengd.– In de artikelen 24 en 28 van de WAO wordt voorgesteld om de verplichting
van de verzekerde om mee te werken aan zijn reïntegratie te verduidelijken
en artikel 21, vierde lid, WAO te laten vervallen. Een wijziging van gelijke
strekking wordt voorgesteld in de WAZ en de WAJONG. Voorgesteld wordt om de
artikelen 43 en 46 van de WAZ, respectievelijk de artikelen 35 en 38 van de
WAJONG te wijzigen en artikel 9, derde lid, van de WAZ respectievelijk artikel
8, derde lid, van de WAJONG te laten vervallen.– De artikelen 6, 9, 15, 16 en 23 van de Arbowet zijn gewijzigd.
Het betreft hier technische aanpassingen.De Raad van State heeft mitsdien bezwaar tegen de inhoud van het voorstel
van wet en geeft U in overweging dit niet aldus te zenden aan de Tweede Kamer
der Staten-Generaal.De Vice-President van de Raad van State,H. D. Tjeenk WillinkIk moge U, mede namens de Minister van Justitie, verzoeken het hierbij
gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde memorie van toelichting
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,J. F. Hoogervorst Bijlage bij het advies van de Raad van State van 2 maart 2001, no.
W12.000531/IV, met redactionele kanttekeningen die de Raad in overweging geeft.– Artikel 19, zevende lid, van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering
(WAO) opnemen in een apart artikel en de onderdelen verdelen over verschillende
artikelleden. Voorts in dat artikel bepalen dat het gezamenlijk verzoek schriftelijk
en door werkgever en werknemer ondertekend moet worden ingediend.– In artikel 71a, eerste lid, WAO de woorden «tenzij het vierde
lid van dat artikel van toepassing is,» schrappen. Aan het slot toevoegen:
De eerste volzin geldt niet indien artikel 629 lid 4 van Boek 7 van het Burgerlijk
Wetboek van toepassing is.– In artikel 71a, tweede lid, WAO de woorden «in overleg met»
wijzigen in: in overeenstemming met (vergelijk aanwijzing 31 van de Aanwijzingen
voor de regelgeving).– De in artikel II, onder P, voorgestelde toevoeging van een nieuw
eerste lid aan artikel 87 WAO zoals dit is opgenomen in artikel XIII van het
wetsvoorstel beslistermijnen sociale verzekeringen (Kamerstukken I 2000/01,
27 248, nr. 123) eveneens doorvoeren in de tweede tekstversie van artikel
87 WAO die ten behoeve van inwerkingtreding per 1 januari 2004 is opgenomen
in artikel XIV van het vermelde wetsvoorstel.XNoot1De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van
toelichting zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2Artikel 629 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (BW).XNoot3Artikel 71a van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering.XNoot4Paragraaf 1a (Voorgeschiedenis) van de toelichting.XNoot1Artikel 670 lid 1 Boek 7 BW.XNoot1Advies van 14 december 2000, no. W12.000476/IV.XNoot2Artikel I, onderdeel J (artikel 71a, eerste en tweede lid, WAO).XNoot3Artikel I, onderdeel F (artikel 34a, tweede en derde lid, WAO).XNoot1Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden.XNoot2Toelichting op artikel I, onderdeel J, laatste tekstblok.XNoot3CRvB 15 februari 1995, RSV 1996/214, r.o. 4.2.XNoot4Paragraaf 11, onder b, van de toelichting.XNoot5Artikel II, onderdeel P (artikel 87 WAO).XNoot1Paragraaf 7 (Versterking verantwoordelijkheid werknemer) van de toelichting.XNoot2Artikel III, onderdeel A, onder 2.XNoot3Artikel I, onderdeel E (artikel 34a, derde lid, WAO).XNoot1Artikel 101, tweede lid, van de Organisatiewet sociale verzekeringen 1997. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27678-A.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl