Wijziging WBO, ISOVSO en WVO i.v.m. decentralisatie van huisvestingsvoorzieningen; Verslag algemeen overleg over de implementatie van de wetgeving betreffende decentralisatie huisvesting primair en voortgezet onderwijs
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24455, nr. 52

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-01-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

24455 nr. 52

04-11-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieAntwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24455Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 48 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 455Wijziging van de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs, alsmede de Wet op het voortgezet
onderwijs in verband met de decentralisatie van de huisvestingsvoorzieningennr. 52VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 november 1997De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft op 25 september 1997 overleg gevoerd met staatssecretaris Netelenbos
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen over de implementatie van de
wetgeving betreffende decentralisatie huisvesting primair en voortgezet onderwijs
(PO/VO).Hierbij waren aan de orde haar brieven van:– 14 november 1996 inzake plan van aanpak monitoring decentralisatie
huisvesting (PO/VO) (Kamerstuk 24 455, nr. 50);– 24 maart 1977 inzake algemeen overleg over decentralisatie huisvesting
(OCW-97–395);– 3 september 1997 inzake monitoring decentralisatie huisvesting
PO/VO;– 12 september 1997 met o.a. een overzicht van bezwaarschriften
en een inventarisatie van de nulmeting.Tevens was aan de orde het verslag van het schriftelijk overleg over het
Uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting PO/VO (Kamerstuk 25 000-VIII,
nr. 124).Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Cornielje (VVD) was verheugd te kunnen spreken over
implementatie van beleid, omdat het goed is dat de Kamer de vinger aan de
pols kan houden bij de uitvoering van beleid.Bij de behandeling van het wetsontwerp heeft de staatssecretaris volmondig
haar politieke verantwoordelijkheid beaamd. Dat was blijkbaar terecht, mede
gegeven het feit dat er tot op heden geen ernstige systeemfouten aan het licht
zijn getreden en weinig bezwaarschriften zijn ingediend.Wel is er een aantal knelpunten. De heer Cornielje was van mening dat
als gemeenten beleid mogen voeren, het ook mogelijk moet zijn dat scholen
naar een ander schoolgebouw gaan zonder dat dit wordt aangemerkt als verplaatsing.
Volgens de staatssecretaris moet de gemeente nagaan of er sprake is van verandering
van voedingsgebied. Zo'n verandering van voedingsgebied kan ook betrekking
hebben op de naastliggendegemeente. Welke gemeente is dan in procedurele
zin bevoegd te reageren? De heer Cornielje was er tevreden mee dat er volgens
de staatssecretaris wel degelijk sprake kan zijn van verplaatsing binnen de
gemeente als dit niet leidt tot wijziging van het voedingsgebied.Hij noemde het opmerkelijk dat er op 100 000 verplichtingen slechts
30 bezwaarschriften zijn ingediend. In de opsomming van de soorten bezwaarschriften
ontbreken bezwaarschriften van pijplijngemeenten, zoals Holten, Zutphen en
Weststellingwerf, van nadeelgemeenten, zoals Groenlo, en van groeigemeenten,
zoals Almere, Houten en Nieuwegein. Betekent dit dat voor die gemeenten de
genomen maatregelen adequaat zijn geweest?Als een deel van de 30 gemeenten die een bezwaarschrift hebben ingediend
in het gelijk wordt gesteld, op welke begroting komen dan de extra kosten?
Op die van het Gemeentefonds of die van OCW?Er zijn gemeenten, zoals Smallingerland, die zeggen dat er indertijd door
het ministerie wel een startbrief voor een nieuw schoolgebouw is afgegeven,
maar dat zij onvoldoende middelen krijgen om die bouw te realiseren. Hoe wordt
daarmee omgegaan? Het ministerie heeft een beschikking afgegeven voor de sloop
van een schoolgebouw in de gemeente Nederlek, maar de gevolgen daarvan komen
volledig voor rekening van de gemeente.Voor sommige scholen is in het verleden een huurvergoeding gegeven. Het
Vechtdalcollege kreeg jaarlijks een huurvergoeding van f 720 000
en claimt dat bedrag nu bij de gemeente Hardenberg, die dat niet kan betalen.
Is die claim terecht? Hoe wordt met een problematiek als deze omgegaan?Ingaand op de monitoring, zei de heer Cornielje te kunnen instemmen met
het ter uitvoering van zijn motie (24 455, nr. 46) voorgestelde vooronderzoek
dat moet leiden tot een definitief onderzoek naar de gevolgen van decentralisatie
van onderwijshuisvesting voor groeikernen, onder het beding dat de resultaten
van het vooronderzoek en het definitieve onderzoek tijdig beschikbaar komen
voor de aanvang van het periodiek onderhoud van de Financiële-verhoudingswet.In het kader van het Uitvoeringsbesluit vroeg hij hoe een verschil in
drempelbedrag van vroeger f 75 000 en thans f 600 000
te verklaren is.Er zou een gemengde werkgroep van VNG en besturenorganisaties worden ingesteld
om een checklist te maken van zaken waaraan bij doordecentralisatie in ieder
geval zal moeten worden voldaan. Is die checklist er inmiddels en, zo ja,
kan de Kamer daarover worden geïnformeerd en, zo nee, wil de staatssecretaris
de Kamer dan informeren als de lijst er is?De heer Van de Camp (CDA) vond dat er alle reden was om als
Kamer al zo snel na de inwerkingtreding van de wet over de implementatie en
monitoring te spreken. Hij herinnerde eraan dat zijn fractie tegen de wet
heeft gestemd en dat de Eerste Kamer de wet slechts heeft aangenomen onder
gelijktijdige aanvaarding van de motie-De Jager c.s. (nr. 245g EK) waarin
is neergelegd waaraan in ieder geval in de monitoring aandacht moet worden
besteed.Hij bespeurde bij de staatssecretaris een neiging tot non-interventie
onder het motto: de uitvoering van de wet is gedecentraliseerd, daar ga ik
niet meer over. Directeuren van scholen worden voor het een verwezen naar
het Vervangingsfonds, voor het ander naar het Participatiefonds, voor het
derde naar staatssecretaris Van de Vondervoort en voor het vierde naar de
gemeente. Het is de vraag of er niet een zekere spanning ontstaat tussen wat
er wel en niet is gedecentraliseerd en lid 1 van artikel 23 van de Grondwet.
Schoolbesturen, rectoren en schooldirecteuren moeten hieromtrent helderheid
hebben.Over het algemeen zijn er in de samenleving positieve geluiden te horen
over de wijze waarop de gemeenten de Wet decentralisatie huisvesting PO/VO uitvoeren. Er is slechts één geschil aangemeld
bij de Onderwijsraad. In het algemeen verdient de werkwijze van de gemeenten
en de VNG lof. De heer Van de Camp was wel bang dat er snel een einde zal
komen aan de euforie. Er wordt thans gewerkt met het huisvestingsoverzicht
1997, grotendeels een overname van de materiële plannen die al op het
ministerie bekend waren. De huisvestingsplanning 1998 en 1999 zal de eerste
testcase zijn. Is er enig zicht op de te verwachten financiële problemen?Ingaand op de relatie tussen de huisvesting en spreiding van scholen binnen
de gemeenten, wees de heer Van de Camp op berichten die de vraag oproepen
of gemeentebesturen niet op onevenredige wijze invloed krijgen op het spreiden
van scholen binnen – en bij nevenvestigingen zelfs ook buiten –
de gemeente. Hij vroeg hoe snel het risico van vermenging van plannen en gebouwen
werkelijkheid zal worden.Op het ministerie zijn 76 FTE's ingeleverd op huisvestingsgebied. In samenwerking
met ICS zijn inmiddels 1200 gemeentelijke ambtenaren opgeleid om, uiteraard
niet fulltime, te kunnen fungeren als huisvestingsambtenaar. Wat doen al die
mensen wanneer en hoe? Is er enig inzicht in de kosten van de externe adviseurs
in het kader van deze operatie? Het schijnt voor te komen dat zowel het schoolbestuur
als de betrokken wethouder zich door twee ICS-medewerkers laat adviseren als
zij met elkaar overleggen, met alle kosten van dien. Deze gang van zaken bevestigt
de heer Van de Camp in zijn scepsis over decentralisatie.Is er al iets naders mede te delen over het door de minister en staatssecretaris
van de decentralisatie verwachte multipliereffect?De heer Van de Camp vreesde de komende jaren in toenemende mate problemen
bij de verrekening van de kosten van nevenvestigingen in andere gemeenten
in het kader van artikel 74 van de Wet op het basisonderwijs.De meeste scholen voor speciaal onderwijs hebben een voedingsgebied dat
de gemeentegrenzen overschrijdt. Er zijn signalen dat ook de groep 1-scholen
(de scholen behorend bij het Weer samen naar schooldossier) moeilijkheden
ondervinden bij huisvestingsvoorzieningen in een de gemeentegrenzen overschrijdend
voedingsgebied. Een ander probleem speelt een rol bij de groep 2- en 3-scholen.
Hoe wordt een dossier als dat van Sint-Michielsgestel opgelost? Ook de blindeninstituten
lopen tegen dit probleem aan. De heer Van de Camp vroeg expliciet een reactie
van de staatssecretaris ten aanzien van de positie van het speciaal onderwijs,
nevenvestigingen groep 1-scholen en de positie speciaal onderwijs groep 2en
3-scholen.Een voordeel van de wet lijkt dat veel leegstand wordt opgeheven doordat
de gemeenten nogal streng zijn, maar het gevolg is dat bijvoorbeeld openbare
scholen worden gedwongen één of twee groepen van een school
voor bijzonder onderwijs op te nemen en omgekeerd, ook als de scholen niet
vlak bij elkaar liggen, met alle negatieve gevolgen van dien. Welke ervaringen
zijn hiermee tot nu toe opgedaan? Ook komt het voor dat een basisschool die
vanwege extra formatie besluit tot groepsgrootteverkleining in de onderbouw
per 1 augustus 1997, geen extra groep kan huisvesten, omdat de gemeente per
die datum groepen van een andere school in het schoolgebouw heeft ondergebracht.Bij de groepsgrootteverkleining in het basisonderwijs doet zich nog het
probleem voor dat uitbreiding van het aantal vierkante meters in 1998 niet
mogelijk is en dat een aanvraag voor 1999 moet worden ingediend vóór
1 februari 1998. Hoe gaat het in het kader van de groepsgrootteverkleining
met het beperken van de leegstand en met het medegebruik en wat zijn de mogelijkheden
voor daadwerkelijke uitbreiding?De heer Van de Camp heeft overigens gevraagd of op twee punten de monitoring
kan worden aangepast, namelijk op het punt van de nevenvestigingen en gemeentegrensoverstijgingen
in relatie tot artikel 74 WBO en op het punt van de gevolgen van de groepsgrootteverkleining basisonderwijs. Toen de ontwerpwet decentralisatie huisvesting PO/VO
in de Kamer werd besproken, was er immers nog geen sprake van het aantrekken
van 15 000 extra leerkrachten.Waarom is in de begeleidingscommissie monitoring geen vertegenwoordiger
opgenomen van de besturenorganisaties?De heer Van de Camp sloot zich aan bij de vragen over doordecentralisatie
en over de positie van de gemeenten Smallingerland en Groenlo.De heer Van der Vlies (SGP, sprekend mede namens de fractie
van de RPF) herinnerde eraan dat destijds in het wetsvoorstel is voorzien
in een overlegverplichting – gericht op overeenstemming, met de mogelijkheid
de Raad van State in te schakelen – en in doordecentralisatie. Wat het
laatste betreft, maken de meeste gemeenten pas op de plaats in overleg met
de zich binnen hun grenzen bevindende scholen om orde op zaken te stellen.
Daar waar men dat wil, zal er serieus werk moeten worden gemaakt van de doordecentralisatie.
De fracties zullen daar de vinger bij blijven leggen. Over het overleg bereiken
de heer Van der Vlies gelukkig meer positieve dan negatieve signalen. Met
de onvermijdelijke overgangsproblemen zal binnen de grenzen van wet- en regelgeving
zo soepel mogelijk omgegaan moeten worden.Ook hij achtte 1997 in dit geval geen representatief jaar, omdat er nog
wordt gewerkt met een rijkshuisvestingsoverzicht. Wanneer de gemeenten eenmaal
zelf huisvestingsbeleid gaan voeren, zullen er fricties kunnen ontstaan als
er binnen het huisvestingsplan, lettend op het beschikbare budget, keuzes
moeten worden gemaakt op basis van de rangschikking van de diverse behoeften
en opties. In dat kader is de monitoring van belang.Ook de heer Van der Vlies vroeg of het niet goed zou zijn geweest om in
de begeleidingscommissie ook iemand namens de besturenorganisaties van het
bijzonder onderwijs op te nemen.Een belangrijke vraag is, in welke mate de diversiteit aan beleidsreacties
van gemeentebesturen van invloed zal worden op het rijksbeleid terzake van
onderwijs. De rijksoverheid kan besluiten nemen met gevolgen voor de huisvesting,
zoals groepsgrootteverkleining en nevenvestigingenbeleid, maar wat gebeurt
er als een gemeentebestuur met goede redenen zegt zo'n besluit niet te kunnen
uitvoeren?De heer Van der Vlies sloot zich aan bij de opmerkingen van de voorgaande
sprekers, op één onderdeel na.Graag hoorde hij het oordeel van de staatssecretaris over de problemen
in de praktijk met dislocaties in het speciaal onderwijs.Wat het medegebruik betreft, sloot de heer Van der Vlies zich aan bij
de opmerkingen van de heer Van de Camp. De pedagogische eenheid van een school
wordt bemoeilijkt door huisvesting van groepen elders. Er moet niet alleen
gelet worden op beschikbare ruimte, maar ook op eenheden die het pedagogisch-didactische
klimaat garanderen en op infrastructurele omgevingsfactoren.De begeleidingsgroep zal een representatieve steekproef onder gemeenten
houden, maar gegeven de grote diversiteit van voorzieningenniveau in gemeenten
en van voedingsgebieden, is het de vraag hoe men dit denkt aan te pakken.De heer Van der Vlies was het wat het onderwerp verplaatsing/verhuizing
betreft met de staatssecretaris eens dat strategisch gedrag van het bevoegde
gezag van scholen ongewenst is. De repercussies die een verplaatsing voor
andere scholen kan hebben, moeten uiteraard worden meegewogen, maar waar die
ontbreken, moet de verplaatsing zo soepel mogelijk verlopen. Het is daarom
goed dat een en ander in een circulaire zal worden verhelderd.De VNG-richtlijn inzake huurvergoeding van sportvelden wordt niet in alle
opzichten nageleefd door gemeentebesturen. Naar verluidt is de divergentie
in huurvergoedingen enorm. De heer Van der Vlies vulde de reeds gegeven voorbeelden aan met Urk,
een groeigemeente met een geboortecijfer dat ver boven het landelijk gemiddelde
ligt. Het scholenbestand groeit er buitenproportioneel in vergelijking tot
andere gemeenten. De peildatum voor de historische vergoeding was 1 juli 1996.
Urk heeft een vergissing begaan, maar heeft bij brief van 13 december 1996
argumenten aangevoerd om die recht te zetten. De staatssecretaris heeft de
gemeente op 31 januari 1997 medegedeeld dat zij sinds 1 januari 1997 niet
meer bevoegd was in dezen. Als de staatssecretaris meteen had gereageerd op
de brief van de gemeente, dan had zij de beschikking nog voor 1 januari 1997
kunnen afgeven en was dit probleem tijdig opgelost.Mevrouw Liemburg (PvdA) constateerde dat het vertrouwen dat
haar fractie bij de behandeling van het wetsvoorstel heeft uitgesproken in
de gemeenten, tot nu toe niet is beschaamd. Zij heeft destijds evenwel ook
zorg uitgesproken over de effecten die zouden kunnen optreden bij deze ingrijpende
operatie. De Eerste Kamer heeft die zorg extra benadrukt door expliciet in
een motie vast te leggen aan welke vereisten de monitoring van de gevolgen
zal moeten voldoen. Het doet de fractie deugd dat het kabinet die wensen heeft
overgenomen.Het gaat haar vooral om de gevolgen voor het onderwijs, zodat ook na 1
januari 1997 een adequate huisvesting gegarandeerd blijft. Het is nog te vroeg
om er nu al een goed beeld van te kunnen krijgen. De wet voorziet in een overgangsregeling
die de nadelige effecten de eerste jaren verzacht. Ook mevrouw Liemburg stelde
vast dat er weinig klachten zijn over de overgangsregeling, zelfs niet van
de grootste nadeelgemeente, Groenlo, die wel wijst op de gevolgen na 2002
als de gemeente de ontstane tekorten niet zal kunnen dekken. Het is weinig
zinvol vóór de eerste volledige monitoring in september 1999
in te gaan op een situatie die daarna zal ontstaan. Mevrouw Liemburg veronderstelde
dat de monitoring te zijner tijd een duidelijk beeld zal geven van de situatie
in afzonderlijke gemeenten.Wel nieuw is de ontwikkeling met betrekking tot de klassenverkleining.
Bij de wetsbehandeling heeft de staatssecretaris de gemeenten opgeroepen overtollige
vierkante meters zo snel mogelijk af te stoten, wat ook is gebeurd in gemeenten
waar daar vraag naar was. In die gemeenten ontstaan de grootste knelpunten
bij gebrek aan ruimte voor uitbreiding in verband met klassenverkleining.
Zij ondersteunde de wens van de heer Van de Camp om dit element ook te betrekken
bij de monitoring. Kan de staatssecretaris er nu al iets over zeggen?Bij interruptie werd erop gewezen dat de Kamer zelf ná de aanvaarding
van de wet is gekomen met de kleineklassenmotie, met de opmerking dat de consequenties
voor de huisvesting zouden moeten worden meegenomen in het project klassenverkleining.
Mevrouw Liemburg beaamde dat tijdens de wetsbehandeling ook vanuit de Kamer
is geadviseerd zo efficiënt mogelijk met de ruimte om te gaan. Er is
toen nog gesproken over schoolgebouwen met grote gangen die moeilijk van de
rest van het gebouw afgescheiden kunnen worden. Daarna heeft de Kamer inderdaad
tot klassenverkleining besloten, wat effecten heeft voor het aantal benodigde
vierkante meters. Dat de overheid in vrij korte tijd twee tegengestelde signalen
heeft afgegeven, is een probleem dat opgelost moet worden.Geven de door de Kamer doorgezonden brieven waarover de brief van 12 september
gaat, een volledig beeld van de problemen die zijn ontstaan? Zo ja, dan is
de reactie van de staatssecretaris dat er geen middelen meer beschikbaar zijn
op de begroting van OCW, wel heel zuinig. Het gaat in een aantal gevallen
om situaties waarin het ministerie een startbrief heeft laten uitgaan en een
voorbereidingskrediet heeft uitbetaald, terwijl de gemeente staat voor de
daarop volgende lasten. Waar blijft de vrije beleidsruimte voor een gemeente
als Smallingerland? Tegenover de 31 mln. die de gemeente uit het
Gemeentefonds krijgt, staat dat zij investeringen moet doen voor twee brede
scholengemeenschappen (voor één is de startbrief afgegeven)
en ook plannen heeft voor het basisonderwijs in het kader van Weer samen naar
school. De onderwijsinspectie heeft daar geconcludeerd dat schoolleiding en
schoolbestuur veel tijd nodig hebben voor organisatorisch-financiële
problemen en nauwelijks toekomen aan de onderwijsvernieuwing, terwijl men
juist zo actief was om de ook door de Kamer gewenste ontwikkelingen op het
terrein van het onderwijs zo goed mogelijk te laten doorwerken in de manier
van lesgeven. De directeur verzuchtte: als wij dit geweten hadden, dan waren
we misschien wel nooit aan de fusie begonnen. Het is pijnlijk dat als er al
enthousiasme op de werkvloer is voor de door de rijksoverheid gewenste vernieuwing,
die op deze manier wordt gefrustreerd.In reactie op de brief van de gemeente Grave stelt de staatssecretaris
dat de financiering van de vervangende huisvesting voor het Merletcollege
is opgenomen in de historische vergoeding van de gemeente. Waarop baseert
zij zich? De school is bestemd voor drie gemeenten, maar de andere twee gemeenten
weigeren bij te dragen in de kosten van de noodzakelijke nieuwbouw. Wat moet
er in zo'n geval gebeuren?Mevrouw Liemburg was blij met de constatering van de staatssecretaris
dat de gesignaleerde onduidelijkheid over verhuizingen en verplaatsingen moet
worden beëindigd. Zij had daar eerdere schriftelijke vragen over gesteld
vanwege de situatie in Etten-Leur en Oss. Met voorlichting alleen wordt het
probleem niet opgelost. Op welke termijn zal die oplossing er zijn? Zou het
niet verstandig zijn om bij ieder besluit dat moet worden genomen op basis
van artikel 63a WBO en 60a ISOSVO, ook de betrokken gemeenten nadrukkelijk
te betrekken? Er blijft zo weinig over van de vrije beleidsruimte van gemeenten.Hoever is de afhandeling van de bezwaarschriften gevorderd? Ook mevrouw
Liemburg wilde weten waaruit de kosten bij toewijzing van bezwaarschriften
worden betaald.Ook mevrouw Van Vliet (D66) vond het een goede zaak dat de
Kamer via monitoring het proces van de invoering van de decentralisatie van
de huisvesting PO/VO goed kan volgen, zeker omdat er altijd onvoorziene knelpunten
optreden. Het is zaak nu al na te gaan of er al acute knelpunten zijn waardoor
gemeenten hun taken niet goed meer kunnen uitvoeren.De monitoring is zorgvuldig ingericht. Mevrouw Van Vliet had zich wel
afgevraagd of er niet ook een vraag opgenomen zou moeten worden over de stand
van zaken betreffende achterstallig onderhoud en de reserveringen voor schoolgebouwen.
Er zijn de laatste tijd nogal wat onderwijsvernieuwingen afgerond, zoals de
klassenverkleining en de tweede fase. Daar komt straks mogelijk nog de integratie
van voortgezet onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs bij. Het ziet ernaar
uit dat een en ander nogal wat huisvestingseffecten zal hebben. Het is de
vraag wanneer en op welke wijze deze in het proces zullen worden verwerkt.Een andere vraag voor de monitoring zou kunnen zijn hoe de verhouding
is tussen het naar het Gemeentefonds gedecentraliseerde budget en het totale
budget dat de gemeenten beschikbaar stellen voor huisvesting. Misschien past
die vraag overigens beter bij de evaluatie.Sommige gemeenten kunnen goed rondkomen van hun huisvestingsbudget en
andere niet. Is duidelijk hoe dat komt? Kan de ene gemeente een voorbeeld
zijn voor de andere?De eerste monitoring roept niet veel vragen op over de fysieke aspecten
van de gebouwen en de werkwijze van de gemeenten. Mogelijk wordt het pas echt
interessant na de besprekingen over de huisvestingsprogramma's voor 1998.
Misschien dat er dan meer beroepszaken volgen, maar dat hoopte mevrouw Van
Vliet niet.Al gaat deze eerste monitoring niet over de financiën, toch wilde
zij wel een reactie op de door vele gemeenten geuite noodkreet dat het toegekende budget huisvesting lager is dan de vastliggende verplichtingen.
Zij vroeg zich af of een aantal gemeenten niet door specifieke historisch
gegroeide situaties onbedoeld en onvoorzien in een ongelijke startpositie
is komen te verkeren in vergelijking met andere gemeenten. Mevrouw Van Vliet
sloot zich aan bij de vragen over al genoemde knelpunten.In de brief van 12 september staat dat de verplaatsingsproblematiek is
opgelost: een school kan volstaan met het melden van een verhuizing als die
niet leidt tot verandering van het voedingsgebied. Is het waar dat de gemeenten
hiermee akkoord zijn gegaan? De Landelijke vereniging voor beleidsadviseurs
onderwijs wil een verdergaande aanpassing van de verplaatsingsregeling, omdat
het verplaatsingsmodel gemeenten verhindert om een eigen huisvestingsbeleid
te voeren. De vereniging wil zo'n aanpassing op het moment dat er in zo'n
gebied overeenstemming is tussen alle schoolbesturen. Hoe denkt de staatssecretaris
hierover?Bij de monitoring van de financiële aspecten zal bijzondere aandacht
worden gegeven aan de financiële aspecten bij kleinere gemeenten die
een school voor speciaal onderwijs hebben met een regionale of landelijke
functie. Dat is terecht, maar levert op dit moment geen oplossing voor Sint-Michielsgestel
dat een groot tekort heeft door de aanwezigheid van het doveninstituut dat
een landelijke functie heeft. Komt de bijzondere positie van dit instituut
wel tot haar recht in de algemene verdeelcriteria? Zijn er geen noodvoorzieningen
nodig om ervoor te zorgen dat instituut en gemeente niet in grote problemen
komen? Is het mogelijk de monitoring in 1999 af te wachten?Mevrouw Van Vliet sloot zich aan bij de schets die voorgaande sprekers
hebben gegeven van bepaalde situaties, met name de situatie van Nederlek.Er is haar ter ore gekomen dat nogal wat gemeenten klachten hebben over
het functioneren van de helpdesk: ze worden wel vriendelijk, maar niet altijd
even deskundig geholpen. Hebben die signalen de staatssecretaris ook bereikt? Antwoord van de regeringDe staatssecretaris beaamde dat er verhoudingsgewijs niet veel
problemen zijn met de uitvoering van de wet. Een aantal van de problemen is
al uitvoerig besproken bij de behandeling van het wetsvoorstel.Zij beaamde de politieke verantwoordelijkheid bij deze grote operatie
ter verschuiving van verantwoordelijkheden van de ene naar de andere overheid.
Decentralisatie met gebruikmaking van het Gemeentefonds heeft natuurlijk een
eigen dynamiek. Bovendien is tijdens het debat over het wetsvoorstel voorgerekend
dat er tot de eeuwwisseling enige spanning zou zijn tussen de wensen en mogelijkheden
als gevolg van de gekozen budgettaire procedure met onder meer een korting
van 7%. Verder zijn er de suppletieregeling en de overgangsregeling. Sommige
gemeenten rekenen vanwege de meerjarenbegroting nu al uit wat hen na de overgangsperiode
in financieel opzicht te wachten staat.Bij de monitoring wordt goed gevolgd of de praktijk overeenkomt met de
premisses waarvan werd uitgegaan. In oktober zullen de meeste gemeenten bij
de begrotingsbehandeling het huisvestingbudget voor het komende jaar vaststellen.
Dat is een belangrijk moment in de monitoring. Veel gemeenten gebruiken de
modelverordening van de VNG om inhoud te geven aan het overleg met de schoolbesturen.
Sommige gemeenten hebben een lichter model gekozen en lopen zo het risico
dat zij te veel aan huisvestingsvergoeding zullen moeten toekennen in verhouding
tot hun budgettaire ruimte. Ook daarop wordt bij de monitoring gelet. De gemeenten
moeten samen met de schoolbesturen ervaring opdoen. Een van de zorgpunten
was toch of de gemeenten goed zouden omgaan met de vrijheid van onderwijs
en de vrijheid van alle scholen en of de gemeenten geen problemen
zouden hebben met hun dubbele pet. Dat er slechts één procedure
is aangespannen waarbij bovendien de betrokken gemeente in het gelijk is gesteld,
geeft een indruk van degelijkheid.Bij nieuw beleid dat direct wordt gevolgd, bestaat het risico dat te snel
conclusies worden getrokken. De organisaties en gemeentebesturen moeten de
tijd krijgen om aan de nieuwe situatie te wennen. Mocht er een evidente systeemfout
worden geconstateerd, dan zou het natuurlijk dwaas zijn om daar niet vóór
1999 iets aan te doen. Ook toen het Rijk nog verantwoordelijk was voor de
huisvesting, werd slechts een klein deel van de vele wensen van de schoolbesturen
gehonoreerd. Ook toen moesten scholen bij moeilijke huisvestingssituaties
soms lang op een positieve reactie wachten. Dat zal ook het geval zijn nu
de gemeenten verantwoordelijk zijn. Wel moet goed bekeken worden welk bedrag
voor de huisvesting in het Gemeentefonds wordt gestort en welk bedrag effectief
wordt besteed. Er zijn sinds de decentralisatie hier en daar interessante
ontwikkelingen gaande.Als gevolg van het amendement-Liemburg staat in de wet het minimumaantal
vierkante meters per leerling vermeld. Bij de monitoring is dat een belangrijke
parameter. Bij groepsgrootteverkleining in de onderbouw moet het aantal vierkante
meters aangepast worden. De aangepaste ruimtebehoefte kan gevolgen hebben
voor de onderbouwing van de minimumoppervlakte per leerling. In de monitoring
zal eveneens met dit aspect rekening worden gehouden. Tot nu toe is het beschikbare
aantal vierkante meters 30% hoger dan de minimale behoefte. De staatssecretaris
beaamde dat daarbij ook gangen en berghokken meetellen.Met de VNG is uitvoerig onderhandeld over groepsgrootteverkleining, formatieve
ruimte en ruimtebehoefte in de school. Omdat de formatie met 3,6% wordt uitgebreid,
is het huisvestingsbudget met eenzelfde percentage verhoogd. Voor de tweede
en derde fase geldt het motto: voor iedere FTE een extra lokaal. De VNG is
daar tevreden over.Het zou vreemd zijn als het Rijk zich mengde in de verdeling door de gemeenten
van scholen over schoolgebouwen. Gemeenten doen er soms verstandig aan, die
verdeling als dat kan, aan te passen door middel van verhuizingen. Dit vanwege
de problemen die het onderbrengen van groepen van de ene school in het gebouw
van de andere school kan opleveren.Voor verplaatsingen is een oplossing gevonden, ervan uitgaande dat het
Rijk zich er niet in moet mengen wanneer men binnen een gemeente om praktische
redenen tot verplaatsing en herschikking overgaat. Vandaar dat er in de brief
van 12 september sprake is van verhuizing, waarbij de gemeente een eigen beleid
kan voeren. Verhuizing binnen het voedingsgebied die tot conflicten leidt,
kan niet doorgaan. Aannemelijk moet worden gemaakt dat er geen sprake is van
het creëren van oneigenlijke concurrentieverhoudingen. Daarvan is geen
sprake wanneer er geen wijziging komt in het voedingsgebied. Verplaatsing
van een school naar een ander deel van het voedingsgebied wil niet altijd
zeggen dat het voedingsgebied verandert. Zijn er twijfels over zo'n verplaatsing,
dan moet de gemeente in goed overleg een oplossing zoeken. Bij verplaatsing
van een school uit een oude kern naar een nieuwe wijk is ook sprake van een
nieuw voedingsgebied. In dat geval geldt de normale stichtingsprocedure.Een gemeente kan een besluit tot stichting van een school niet tegenhouden
op basis van de huisvestingsbehoefte. Het besluit tot huisvesting is en blijft
een ander besluit dan dat tot stichting. Een nieuw te stichten school werd
vroeger wel op het plan van scholen geplaatst, maar moest voor de huisvesting
wachten op het tijdstip van de bekostiging. In het voortgezet onderwijs was
dit vijf jaar. De zorgplicht van de gemeente is niet aan een termijn gebonden
en geldt ook voor nevenvestigingen. De staatssecretaris was voornemens met
de VNG te overleggen over een mogelijke limitering van deze zorgplicht
in de tijd. De Kamer zal hieromtrent nog schriftelijk worden geïnformeerd.De gemeente Zeewolde is géén groeikern meer en is evenmin
een Vinex-locatie. De gemeente probeert voor de school waarom het gaat een
passende huisvesting te vinden.Ook de staatssecretaris vond het een goed signaal dat er slechts 30 bezwaarschriften
zijn ingediend. De gemeenten waarover uitvoerig is gesproken tijdens de behandeling
van het wetsontwerp hebben inderdaad geen bezwaarschrift ingediend. Het ministerie
van Financiën hoopt in overleg met de medebeheerder van het Gemeentefonds
(Binnenlandse Zaken) de bezwaarschriften voor het eind van dit jaar af te
wikkelen.De staatssecretaris wees erop dat de bijdrage in het Gemeentefonds zo
nodig ieder jaar kan worden aangepast.Er is een werkgroep van VNG en besturenorganisaties die een aantal modellen
voor doordecentralisatie heeft ontwikkeld. Het boekje dat de werkgroep daarover
heeft gemaakt, zal in oktober worden rondgestuurd, ook naar de Kamer.Gemeenten die de staatssecretaris schrijven dat zij bepaalde verlangens
niet kunnen financieren, blijken nogal eens à fonds perdu te financieren,
wat zeer onverstandig is. Kennelijk ziet men niet, dat men ook creatiever
kan financieren. Bij een lineaire financiering over een periode van twintig
of dertig jaar bijvoorbeeld kan men veel meer binnen de gemeentebegroting
doen. Ondanks de cursussen van die 1200 ambtenaren is het nodig de gemeenten
hierover nader te informeren.De staatssecretaris beklemtoonde dat het totale budget voor onderwijshuisvesting
is gestort in het Gemeentefonds, zodat zij geen geld heeft om op vragen om
hulp te reageren. Bovendien zou een positieve reactie harerzijds rechtsongelijkheid
veroorzaken. Conform de afspraak met de VNG is het geheel, inclusief lopende
beroepen, toekenningen en overgangsproblemen, aan de gemeenten overgedragen.Bij interruptie werd erop gewezen dat de minister van OCW bij de decentralisatie
van de huisvesting van HBO en MBO/BVE met forse aanvullende middelen heeft
gewerkt. De staatssecretaris betoogde dat men deze decentralisatieoperaties
niet met elkaar mag vergelijken. In het ene geval ging het om decentralisatie
naar instellingen van hoger onderwijs en BVE die juridisch en economisch eigenaar
van de gebouwen werden, terwijl de financiële omstandigheden van de instellingen
nogal verschillend waren evenals hun omvang, zodat er allerlei voorzieningen
nodig waren om te voorkomen dat instellingen failliet zouden gaan. In dit
geval gaat het om decentralisatie naar gemeenten. En die kunnen hoogstens
artikel 12-gemeente worden, maar niet failliet gaan.De staatssecretaris bestreed dat er inzake Smallingerland sprake was van
een soortgelijk probleem. Het is een complex probleem dat mede verband houdt
met de verhouding tussen openbaar en bijzonder onderwijs. Na nogal wat emoties
is Smallingerland nu samen met het schoolbestuur van het Liudgercollege aan
het onderzoeken hoe fasegewijs tot realisatie van de huisvesting kan worden
gekomen. De staatssecretaris had er het volste vertrouwen in dat men eruit
zal komen. Het bezwaarschrift is inmiddels ingetrokken. Dat er hier en daar
overgangsproblemen zijn, ontkende zij niet, maar haars inziens kan men overheden
die een taak moeten uitvoeren niet vergelijken met schoolbesturen die hun
taak uitvoeren.Zij vond het een goed teken dat 1200 ambtenaren naar de aangeboden cursussen
zijn gegaan. Ook veel schoolbesturen volgden die cursussen. Op die manier
komt de kennis die noodzakelijk is om het proces goed te laten verlopen, op
de juiste plaats.Er zijn nog geen conclusies te trekken inzake de kwestie van de nevenvestigingen
buiten de gemeente van hoofdvestiging. Deze kwestie wordt ook bij de monitoring
betrokken.Ook toen de huisvesting nog een rijksaangelegenheid was, werd leegstand
niet zo maar geaccepteerd en konden schoolbesturen worden verplicht
om een klas onder te brengen in een ander gebouw binnen een straal van 2 kilometer
van het hoofdgebouw. Ook toen werden soms klassen van openbare en bijzondere
scholen in één gebouw ondergebracht. Meestal ging dat harmonieus.
Met overheidsmiddelen moet zuinig omgegaan worden en leegstand, terwijl er
elders ruimtebehoefte is, kan niet worden geaccepteerd. Wanneer dat tot rare
verhoudingen leidt, moet worden nagegaan of via herschikking een betere indeling
kan worden bereikt.De begeleidingscommissie is onafhankelijk van zowel overheid als besturen.
Er is wel een klankbordgroep in het leven geroepen, waarin ook de besturenorganisaties
vertegenwoordigd zijn.Bij de verdeling in het Gemeentefonds is rekening gehouden met het speciaal
onderwijs. Er is onderscheid gemaakt tussen goedkoop speciaal onderwijs en
duur speciaal onderwijs. Bij het interdepartementale overleg over de te volgen
systematiek heeft de staatssecretaris steeds weer Groenlo als voorbeeld genoemd:
een kleine gemeente met een grote residentiële instelling met grote instituten
voor VBO, ZMOK en dergelijke in een parkachtige omgeving. Men heeft geconcludeerd
dat de systematiek ook op Groenlo toegepast kan worden. Dit punt wordt uiteraard
betrokken in de monitoring.Het is te vroeg om te zeggen dat de problemen in Sint-Michielsgestel het
gevolg zijn van de systematiek. Er zijn immers ook veranderingen gaande in
de wereld van het dovenonderwijs.De staatssecretaris stelde vast dat de Kamer haar brief van 24 september
over het bezwaarschrift van Sint-Michielsgestel nog niet heeft ontvangen.
De VBO-school De Schalm is alleen toegankelijk voor leerlingen van het instituut
voor doven. Op grond daarvan claimt de gemeente de vergoeding conform de maatstaf
voor dure SO-leerlingen. Het ministerie van Financiën is bij het vaststellen
van de vergoeding uit het Gemeentefonds uitgegaan van de vergoedingsmaatstaf
VO-leerling. Het Instituut voor doven in Sint-Michielsgestel is een van de
twee scholen in Nederland die op basis van artikel 19a ISOSVO de mogelijkheid
hebben leerlingen dubbel te tellen. In een aantal gevallen zal er sprake zijn
van een dubbele vergoeding voor dezelfde leerlingen. Daarbij gelden de vergoedingsbedragen
die zijn vastgesteld voor de verschillende schooltypen. De gemeente heeft
zich kennelijk niet gerealiseerd dat zij voor de tijd die een leerling op
de VBO-school doorbrengt een VO-vergoeding krijgt en voor de tijd die dezelfde
leerling doorbrengt in de VSO- of SO-school de dure vergoeding. De staatssecretaris
wilde het resultaat van de bezwarenprocedure afwachten. Voor gemeenten als
deze zijn overgangsmaatregelen genomen.Als een gemeente de zaken te complex vindt, dan kan zij in overleg met
schoolbesturen tot doordecentralisatie besluiten.Er komt nog een aparte notitie over monumenten en schoolgebouwen. Sommige
gebouwen staan op grote landgoederen en daarvoor is geen enkele regeling passend.
Als men op basis van historische gronden wil gaan vergoeden, dan komt men
er niet meer uit. Dat geldt ook voor schoolgebouwen die in een dure periode
zijn gebouwd met zeer brede gangen en dergelijke en voor VBO-scholen met veel
te grote technieklokalen.Erop gewezen dat deze situaties ook bestonden toen de huisvesting nog
rijksverantwoordelijkheid was en dat in de wet is bepaald dat school en gemeente
er, binnen een zekere bandbreedte, niet op achteruit hoefden te gaan, antwoordde
de staatssecretaris eerst te willen weten wat precies het probleem is. Dat
zal blijken tijdens de bezwaarprocedure. Vervolgens zal er gemonitord worden
en zal moeten worden gekeken naar leerlingentalontwikkelingen. Een deel van
het dure 2/3-onderwijs heeft te maken met afnemende leerlingentallen. De monitoring
zal ook gegevens opleveren ten aanzien van duur 2/3-onderwijs met landelijke
functie. Het is natuurlijk niet de bedoeling dat dergelijke voorzieningen
in de problemen komen. Dus als een aantal aannames niet klopt,
zal een en ander moeten worden aangepast. De voorzieningen kunnen anderzijds
uiteraard niet weigeren de tering naar de nering te zetten.Bij interruptie werd gesteld dat de omgeving waarin de kinderen les krijgen
ook belangrijk is en dat het kwalijk zou zijn als de overheid bijvoorbeeld
de school voor voortgezet onderwijs in Ter Apel uit kostenoogpunt niet meer
zou willen bekostigen. Er worden zelfs prijsvragen uitgeschreven voor het
ontwerpen van mooie scholen. De staatssecretaris antwoordde dat de monitoring
veel feiten en cijfers zal opleveren.Financiële gevolgen van uitspraken over bezwaarschriften zullen collectief
gefinancierd worden.Of de thans voorgelegde brieven een volledig beeld geven, zal de monitoring
leren.Klachten over de helpdesk waren de staatssecretaris niet bekend. Het gaat
om ingewikkelde zaken, zodat het voor de mensen aan de telefoon wel eens erg
moeilijk zal zijn om goed te antwoorden. Het panel zal worden gevraagd of
daar klachten bekend zijn.Ook ten aanzien van Nederlek wilde zij de uitspraak in de bezwaarschriftprocedure
afwachten.Er loopt ook een beroep van Hardenberg inzake het Vechtdalcollege.Wat Urk betreft, wees de staatssecretaris erop dat als het aantal nul-
t/m negentienjarigen in een gemeente stijgt, ook de vergoeding uit het Gemeentefonds
hoger wordt. De hoogte van de historische vergoeding is alleen gebruikt in
het kader van de overgangsmaatregelen en de suppletieregeling. Urk heeft overigens
geen bezwaar aangetekend.De staatssecretaris herinnerde eraan dat bij de wetsbehandeling is afgesproken
dat wanneer het tekort in 2001 meer is dan 3,75%, een gemeente in aanmerking
komt voor de suppletieregeling. De hoogte van de suppletie wordt via een bepaalde
systematiek bepaald. Het bedrag wordt in vijf gelijke delen uitbetaald. Een
gemeente die denkt in 2001 in de problemen te komen, kan zelf door het percentage
uit te rekenen bepalen of zij in aanmerking komt voor de suppletieregeling.
De gemeente kan ook de helpdesk te hulp roepen.Door de toestemming tot verplaatsing van de school van de rooms-katholieke
stichting in Etten-Leur naar de nieuwbouwwijk is voorkomen dat er een nieuwe
basisschool moest worden gesticht, die de gemeente ook had moeten financieren.
Bij interruptie werd erop gewezen dat deze gemeente, net als Oss, enthousiast
met de schoolbesturen een plan wilde maken voor de huisvesting en zich gepasseerd
voelt door de toestemming van het ministerie. De staatssecretaris stelde dat
er overleg over is geweest tussen ministerie en gemeente. Als een stichtingsaanvraag
wordt voorgelegd die aan de normen voldoet, kan zij die niet afwijzen.Grave is een nadeelgemeente en krijgt compensatie via de suppletie- en
aanvullende suppletieregeling.In de wet is geregeld dat de beslissing inzake stichting, instandhouding
en verplaatsing van scholen rijksbeleid is.Het achterstallig onderhoud komt aan de orde bij het schouwen van de gebouwen.Het vergoedingssysteem is anders dan het vorige. Nu wordt uitgegaan van
een bedrag van f 600 per leerling. Berekend is dat dit per saldo voor
de meeste scholen budgettair neutraal zal zijn. Er zijn bij globaal genormeerde
systemen echter altijd uitzonderingen op de regel. Of er een groot verschil
is met de oude vergoeding hangt ervan af of de school destijds royaal is gebouwd.
Bij interruptie werd gesteld dat betwijfeld kan worden of de Kamer destijds
op basis van de goede gegevens een amendement op dit punt heeft
aangenomen. De staatssecretaris beaamde dat dit onderdeel expliciet in de
monitoring wordt betrokken. De voorzitter van de commissie,M. M. H. KampDe griffier van de commissie,Mattijssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Vlies (SGP), Van Nieuwenhoven
(PvdA), M. M. H. Kamp (VVD), voorzitter, De Cloe (PvdA), Janmaat (CD), Van
Gelder (PvdA), ondervoorzitter, Van de Camp (CDA), Mulder-van Dam (CDA), Hendriks,
Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten (D66), De Koning (D66), Koekkoek
(CDA), J. M. de Vries (VVD), Liemburg (PvdA), Stellingwerf (RPF), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Cornielje (VVD), Cherribi (VVD), Dijksma (PvdA), Sterk
(PvdA), Van Vliet (D66) en Bremmer (CDA).Plv. leden: Reitsma (CDA), Schutte (GPV), Lilipaly (PvdA),
Klein Molekamp (VVD), Valk (PvdA), Poppe (SP), Duivesteijn (PvdA), Ten Hoopen
(CDA), Van der Hoeven (CDA), Verkerk (AOV), Oedayraj Singh Varma (GroenLinks),
Bakker (D66), Van 't Riet (D66), De Haan (CDA), Van Heemskerck Pillis-Duvekot
(VVD), Rehwinkel (PvdA), Leerkes (Unie 55+), Versnel-Schmitz (D66), Essers
(VVD), Korthals (VVD), Passtoors (VVD), Huys (PvdA), Van Zuijlen (PvdA), Verhagen
(CDA) en Lansink (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24455-52.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl