Jaarverslagen over het jaar 2003; Rapport bij het jaarverslag van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29540, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

14-05-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2003-2004

29540 nr. 5

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInhoudSAMENVATTING 2003JaarverslagBedrijfsvoeringReactie minister BZK1 INLEIDING1.1 Rapport bij het jaarverslag1.2 Leeswijzer2 DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE KABINETTEN2.1 Inleiding2.2 Ontvangsten, uitgaven, verplichtingen2.3 Belangrijke ontwikkelingen2.4 Onderzoeksprogramma 20033 JAARVERSLAG VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE KABINETTEN3.1 Inleiding3.2 Oordeel jaarverslag3.3 Financiële informatieVerantwoordingsstaat Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
en toelichtingOverzicht 1 Bedragen van de verantwoordingsstaat 2003,
Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten (x € 1 miljoen)3.4 Saldibalans en toelichtingOverzicht 2 Bedragen van de saldibalans per 31 december
2003, Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten (bedragen x 1 miljoen)3.5 Informatie over beleidOordeelStaat van de beleidsinformatieVBTB-conformiteit3.6 Informatie over de bedrijfsvoering4 BEDRIJFSVOERING VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE
KABINETTEN4.1 Inleiding4.2 Oordeel financieel beheer en materieelbeheer4.3 Ontwikkeling bedrijfsvoering ten opzichte van 20025 REACTIE MINISTER5.1 Reactie minister BZKBIJLAGE 1FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE FINANCIELE INFORMATIE IN
HET JAARVERSLAG 2003 VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE KABINETTEN (BEDRAGEN
X 1 MILJOEN EURO)BIJLAGE 2ONVOLKOMENHEDEN IN HET FINANCIEEL BEHEER, HET MATERIEELBEHEER
EN DE DAARTOE BIJGEHOUDEN ADMINISTRATIES BIJ DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN
DE KABINETTENBIJLAGE 3GEBRUIKTE AFKORTINGENBIJLAGE 4VERKLARENDE WOORDENLIJSTAccountantsrapportAccountantsverklaringAdministratieve systemenAgentschapArtikelgewijze oordeelsvormingBaseline financieel beheer en materieelbeheerBaten-lastendienstBedrijfsvoeringBegrijpelijkheidBeleidsintensiveringenBeleidsprioriteitenBestuurskostenBetrouwbaarheidBezwaaronderzoekBudgetrecht Tweede KamerConformiteit aan wettelijke regels (voor de inhoud)Conformiteit aan wettelijke regels (voor vormvereisten)Departementale accountantsdienst/auditdienst (DAD)Deugdelijke weergaveEuropese aanbestedingsrichtlijnenFinancieel beheerFinancieel Jaarverslag en Saldibalans van het RijkFoutenJaarverslag (departementaal)M&O-beleidMaterieelbeheerOnvolkomenheidOnzeker (onzekerheden)OverdrachtsuitgavenPotentieel bezwaargevalPrestatiegegevenRechtmatigheidRechtspersoon met een wettelijke taak (RWT)Review
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29540Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 143 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 540Jaarverslagen over het jaar 2003nr. 5RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2003 VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN
DE KABINETTEN (II)Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 19 mei 2004Hierbij bieden wij u aan het op 10 mei 2004 door ons vastgestelde «Rapport
bij het jaarverslag 2003 van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten (II)».Algemene Rekenkamerdrs. Saskia J. Stuiveling,presidentJhr. mr. W.M. de Brauw,secretarisInhoudSamenvatting 20035   Audit Actielijst 20046   1Inleiding71.1Rapport bij het jaarverslag7 1.2Leeswijzer7   2De Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten92.1Inleiding9 2.2Ontvangsten, uitgaven, verplichtingen9 2.3Belangrijke ontwikkelingen10 2.4Onderzoeksprogramma 200310   3Jaarverslag van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten113.1Inleiding11 3.2Oordeel jaarverslag12 3.3Financiële informatie133.4Saldibalans en toelichting13 3.5Informatie over beleid15 3.6Informatie over de bedrijfsvoering16   4Bedrijfsvoering van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten174.1Inleiding17 4.2Oordeel financieel beheer en materieelbeheer19 4.3Ontwikkeling bedrijfsvoering ten
opzichte van 200219    5Reactie minister215.1Reactie minister van BZK21   Bijlage 1Fouten en onzekerheden in de financiële informatie in het
Jaarverslag 2003 van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten (bedragen
x 1 miljoen euro)22Bijlage 2Onvolkomenheden in het financieel beheer,
het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden admini- straties bij de Hoge
Colleges van Staat en de Kabinetten24Bijlage 3Gebruikte afkortingen25Bijlage 4Verklarende woordenlijst26SAMENVATTING 2003In dit rapport geeft de Algemene Rekenkamer haar beoordeling van het jaarverslag
2003 en over het financieel beheer en materieelbeheer en de daartoe bijgehouden
administraties van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten.JaarverslagOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
het jaarverslag over 2003 van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
voldoet aan de eisen van de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001).De verantwoordingsinformatie van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
is nog voor verbetering vatbaar.In de leeswijzer van het jaarverslag 2003 van de Hoge Colleges van Staat
en de Kabinetten is het volgende vermeld: «Gelet op de bijzondere positie
van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten ligt het niet zonder meer
voor de hand om de activiteiten van de Colleges en Kabinetten te benaderen
vanuit de VBTB-invalshoek. Binnen de context van de bijzondere positie van
de Colleges en Kabinetten is gewerkt aan vernieuwing van de begroting gericht
op verbetering van de informatiewaarde en de toegankelijkheid van de begroting.
In de verantwoording 2003 wordt waar mogelijk verantwoording afgelegd vanuit
de VBTB-invalshoek».De Algemene Rekenkamer heeft bij haar beoordeling daarmee rekening gehouden.BedrijfsvoeringOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de onderzochte onderdelen van het financieel beheer, het materieelbeheer en
de daartoe bijgehouden administraties in 2003 van de Hoge Colleges van Staat
en de Kabinetten hebben voldaan aan de eisen van de CW 2001, met uitzondering
van de volgende onderdelen:• De administratieve organisatie en interne controle (Tweede Kamer
der Staten-Generaal, Raad van State);• Het contractbeheer (Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal,
Raad van State);• Het materieelbeheer (Eerste Kamer der Staten-Generaal, Raad van
State).Reactie minister BZKHet positieve oordeel van de Algemene Rekenkamer over de financiële
informatie in het jaarverslag 2003 geeft hem geen aanleiding tot een nadere
reactie. Hij zal het rapport bespreken in het zogenaamde HOCOSTA-overleg.
De betreffende Hoge Colleges onderkennen de aandachtspunten en hebben inmiddels
een aanvang gemaakt met een verbeterslag.1 INLEIDING1.1 Rapport bij het jaarverslagIn dit rapport beoordeelt de Algemene Rekenkamer het jaarverslag 2003,
het financieel beheer, het materieelbeheer en de daartoe bijgehouden administraties
van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten.Om tot deze beoordeling te komen maakt de Algemene Rekenkamer gebruik
van de werkzaamheden van de departementale auditdienst van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en verricht zij eigen onderzoek.1.2 LeeswijzerDit Rapport bij het jaarverslag 2003 van de Hoge Colleges van Staat en
de Kabinetten omvat, behalve een samenvatting en een inleiding, vier hoofdstukken,
te weten: «De Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten» (hoofdstuk
2), «Jaarverslag van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten»
(hoofdstuk 3), «Bedrijfsvoering van de Hoge Colleges van Staat en de
Kabinetten» (hoofdstuk 4) en «Reactie minister» (hoofdstuk
5).Na de samenvatting vindt u de Audit Actielijst 2004 (AAL 2004). Deze bouwt
voort op de AAL 2003. De AAL laat zien op welke punten de Algemene Rekenkamer
vindt dat de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten actie moeten
ondernemen. Het overzicht meldt ook de verbetermaatregelen die de minister
heeft aangekondigd en de termijn waarbinnen ze moeten leiden tot verbetering.
Tevens biedt de AAL inzicht in de voortgang van verbeteracties die de minister
eerder heeft ingezet.Hoofdstuk 2 laat zien wat de belangrijkste geldstromen en de belangrijkste
ontwikkelingen zijn binnen de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten, en
naar welke onderwerpen de Algemene Rekenkamer onderzoek heeft gedaan.Hoofdstuk 3 beschrijft het oordeel van de Algemene Rekenkamer over het
jaarverslag en de saldibalans van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten.In hoofdstuk 4 wordt het oordeel van de Algemene Rekenkamer over het financieel
beheer en materieelbeheer en de ontwikkelingen daarin weergegeven.Hoofdstuk 5 bevat de reactie van de minister.2 DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE KABINETTEN2.1 InleidingDe Hoge Colleges van Staat zijn onafhankelijke staatsinstellingen met
veelal een grondwettelijke taak.Tot de Hoge Colleges van Staat behoren:• De Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal;• De Raad van State;• De Algemene Rekenkamer;• De Nationale ombudsman,• De Kanselarij der Nederlandse Orden en Kapittel voor de civiele
orden.Formeel stelt het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK) hun gezamenlijke financiële verantwoording op. In deze financiële
verantwoording zijn ook de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten van het
Kabinet der Koningin, het Kabinet van de Gouverneur van Aruba en het Kabinet
van de Gouverneur van de Nederlandse Antillen (de Kabinetten) weergegeven.
Materieel zijn de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten zelf verantwoordelijk.2.2 Ontvangsten, uitgaven, verplichtingenFiguur 2 toont de belangrijkste uitgaven van de Hoge Colleges van Staat
en de Kabinetten en de totale ontvangsten en verplichtingen in de verantwoording
van 2002 en 2003 en in de begroting van 2004.2.3 Belangrijke ontwikkelingenDe begroting van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten is met ingang
van de begroting 2004 gesplitst in twee delen. Het eerste deel bevat het onderdeel
Staten-Generaal en het tweede deel bevat de andere Hoge Colleges en de Kabinetten.
Deze splitsing is tot stand gekomen naar aanleiding van het verzoek van de
Staten-Generaal om de bijzondere positie van de Staten-Generaal zichtbaar
te maken in de begroting. De Comptabiliteitswet 2001 zal daartoe worden aangepast.
Het streven is dit in de begroting 2005 te formaliseren.Het Kabinet der Koningin draagt zorg voor de ambtelijke ondersteuning
van de Koningin bij de uitoefening van haar staatsrechtelijke taken en fungeert
als schakel tussen Koningin en ministers. In 2003 werd de positie van het
Kabinet der Koningin nader vastgelegd in een nieuw Koninklijk Besluit. Voorts
besloot de regering het beheer van het Kabinet der Koningin met ingang van
1 januari 2004 te verplaatsen van Hoofdstuk II (Hoge Colleges van Staat)
naar Hoofdstuk III (Algemene Zaken) van de rijksbegroting.De Algemene Rekenkamer heeft nader onderzoek gedaan naar de gevolgen van
de taakstellingen die de ministeries en de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
zijn opgelegd. Deze taakstellingen volgen uit de substantiële ombuigingsoperatie
zoals vastgelegd in het regeerakkoord 20021.De Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten geven in de verdiepingsbijlage
in de begroting 2003 van de Hoge Colleges en de Kabinetten de omvang van de
afzonderlijke taakstellingen van het strategisch akkoord per Hoog College
en Kabinet weer. In totaal is voor volume- en efficiencytaakstellingen en
vermindering inhuur externen circa € 3,7 miljoen opgenomen. De Colleges
en Kabinetten hebben met de minister van Financiën afgesproken dat hij
hen de volumetaakstelling (€ 2,2 miljoen) kwijtscheldt.Alle Colleges en Kabinetten vullen de efficiencytaakstelling (€ 0,6
miljoen) in, met uitzondering van de Tweede Kamer. Met de Tweede Kamer is
een inspanningsverplichting (circa € 0,3 miljoen) overeengekomen.
De auditdienst van BZK gaat in zijn samenvattend rapport niet in op de efficiencytaakstelling.2.4 Onderzoeksprogramma 2003De Algemene Rekenkamer maakt jaarlijks een risicoanalyse. Op basis van
de risicoanalyse 2003 en de Audit Action List (AAL) 2003 stelt zij een programma
op voor het jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek bij de Hoge Colleges van Staat
en de Kabinetten. De onderwerpen van onderzoek specifiek voor de Hoge Colleges
van Staat en de Kabinetten zijn:• de administratieve organisatie en interne controle (paragraaf 4.2);• het materieel- en contractbeheer(paragraaf 4.2).Voor al deze onderwerpen is gebruik gemaakt van de werkzaamheden van de
departementale auditdienst van het Ministerie van BZK, die belast is met de
controle van dit begrotingshoofdstuk.Naast de bovengenoemde onderwerpen bevat het onderzoeksprogramma ook reviewactiviteiten
om vast te stellen of de Algemene Rekenkamer gebruik kan maken van de werkzaamheden
van de departementale auditdienst van het Ministerie van BZK. 3 JAARVERSLAG VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE KABINETTEN3.1 InleidingDe Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2003 van de Hoge Colleges
van Staat en de Kabinetten beoordeeld. In paragraaf 3.2 staat het oordeel
van de Algemene Rekenkamer over dit jaarverslag als geheel. Dit oordeel is
opgebouwd uit deeloordelen over de volgende onderdelen van het jaarverslag:– financiële informatie,– informatie over beleid,– informatie over bedrijfsvoering.Deze deeloordelen komen aan de orde in de volgende paragrafen.Daarnaast beschrijft dit hoofdstuk het oordeel van de Algemene Rekenkamer
over de saldibalans van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten en de
toelichting op de saldibalans.Voor haar oordeelsvorming over het jaarverslag van de Hoge Colleges van
Staat en de Kabinetten maakt de Algemene Rekenkamer gebruik van de werkzaamheden
van de departementale auditdienst van het Ministerie van BZK. De oordelen
van de Algemene Rekenkamer over het jaarverslag zijn dan ook mede tot stand
gekomen op basis van de uitkomsten van de werkzaamheden van de auditdienst.3.2 Oordeel jaarverslagOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
het jaarverslag over 2003 van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt.De Algemene Rekenkamer is tot dit oordeel gekomen op basis van onderzoek
naar het jaarverslag van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten. Zij
heeft oordelen over de volgende onderdelen: financiële informatie, saldibalans
en toelichting, informatie over het gevoerde beleid en informatie
over de bedrijfsvoering. Zij baseert haar oordelen op de eisen die de CW 2001
stelt aan deze onderdelen. De eisen, de (deel)oordelen van de Algemene Rekenkamer
en de onderbouwing van de oordelen zijn in de volgende paragrafen te vinden.3.3 Financiële informatieOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de financiële informatie in het jaarverslag over 2003 van de Hoge Colleges
van Staat en de Kabinetten voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt.Met financiële informatie wordt bedoeld alle verplichtingen, uitgaven,
ontvangsten zoals opgenomen in de verantwoordingsstaat over het ministerie
en de toelichting daarbij.Verantwoordingsstaat Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
en toelichtingOnderstaand overzicht laat zien welke belangrijke fouten en/of onzekerheden
dan wel onvolledigheden de Algemene Rekenkamer heeft geconstateerd met betrekking
tot de rechtmatigheid en/of deugdelijke weergave.Overzicht 1 Bedragen van de verantwoordingsstaat 2003,
Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten (x € 1 miljoen) Verplichtingen1Uitgaven1OntvangstenTotaal201,8194,76,2 Belangrijke fouten/onzekerheden000Onvolledigheden0001 Het bedrag aan verplichtingen en uitgaven bevat in totaal € 4,3
miljoen respectievelijk € 0,1 miljoen aan overschrijdingen. Indien
de Staten-Generaal niet akkoord gaan met de desbetreffende slotwetmutaties,
zal de Algemene Rekenkamer haar oordeel over de financiële informatie
moeten herzien.3.4 Saldibalans en toelichtingOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de saldibalans 2003 en de toelichting van de Hoge Colleges van Staat en de
Kabinetten voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt.Onderstaand overzicht laat de totaalbedragen zien waaruit de saldibalans
per 31 december 2003 is opgebouwd en welke belangrijke fouten en/of onzekerheden
dan wel onvolledigheden de Algemene Rekenkamer heeft geconstateerd met betrekking
tot de rechtmatigheid en/of deugdelijke weergave.Overzicht 2 Bedragen van de saldibalans per 31 december
2003, Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten (bedragen x 1 miljoen) DebetCreditTotaal238,4238,4 -/- uitgaven respectievelijk ontvangsten en tegenrekeningen205,737,3Beoordeeld32,7201,1 Belangrijke fouten/onzekerheden00 Onvolledigheden00Het totaal aan openstaande voorschotten die zijn afgerekend, bedraagt € 43,9
miljoen. De Algemene Rekenkamer stelt vast dat deze afrekeningen aan de eisen
voldoen.3.5 Informatie over beleidOordeelOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de informatie over het gevoerde beleid in het jaarverslag 2003 van de Hoge
Colleges van Staat en de Kabinetten op deugdelijke wijze tot stand is gekomen
en voldoet aan de verslaggevingseisen, mede gelet op de bijzondere positie
van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten.De Algemene Rekenkamer kan voor het verslagjaar 2003 nog geen volledig oordeel geven over de informatie over het gevoerde
beleid in het jaarverslag. Volgens de CW 2001 hoort de Algemene Rekenkamer
te onderzoeken of de informatie over het gevoerde beleid in het jaarverslag
deugdelijk tot stand is gekomen en voldoet aan de daaraan te stellen kwaliteitsnormen.
Voor de kwaliteit van de informatie over beleid is het onderzoek beperkt tot
het voldoen aan de verslaggevingseisen. Dit heeft tot het bovenstaande oordeel
geleid.De kwaliteitsnormen voor de informatie over beleid zijn nog niet uitgewerkt.
Evenmin is er een bijbehorende controlestructuur opgezet. Bovendien doet de
departementale auditdienst volgens de CW 2001 slechts onderzoek naar de deugdelijke
totstandkoming van de informatie over beleid, en niet naar de kwaliteit van
de informatie. Hij geeft echter geen oordeel over de totstandkoming van de
informatie.Met betrekking tot de kwaliteit van de informatie over het gevoerde beleid
kan de Algemene Rekenkamer geen gebruik maken van de departementale voorcontrole,
zoals gebruikelijk bij andere onderzoeksobjecten.Met ingang van de begrotingscyclus 2005 moeten de normen en de controlestructuur
uitgewerkt zijn én toegepast worden (motie-Van Walsem1 ).Staat van de beleidsinformatieDe Algemene Rekenkamer onderzoekt sinds 2000 op gezette tijden hoe het
staat met de evaluatiefuncties bij de ministeries. Het rapport Staat van de beleidsinformatie 2004, dat de Algemene Rekenkamer ook
op Verantwoordingsdag 2004 publiceert, richt zich op de rol van de beleidsdirecties
in de evaluatiefunctie van de ministeries.De beleidsinformatie die ministeries opleveren en die deels voortkomt
uit beleidsevaluaties, is voor een groot deel terug te vinden in de jaarverslagen
van de ministeries. Daarmee is er een directe link tussen het jaarlijkse onderzoek
naar de staat van de beleidsinformatie en het jaarlijkse onderzoek van de
Algemene Rekenkamer naar de jaarverslagen van ministeries.Het rapport Staat van de beleidsinformatie 2004
bevat echter geen onderzoek naar en geeft dus geen oordeel over de kwaliteit
van evaluatieonderzoeken en de gegevens uit de systemen van reguliere prestatiegegevens.
Het rapport geeft daarom nog geen bevindingen voor het oordeel van de Algemene
Rekenkamer over de deugdelijke totstandkoming en de kwaliteit van de informatie
over het gevoerde beleid. Voor concrete bevindingen wordt verwezen naar genoemd
rapport.VBTB-conformiteitDe Algemene Rekenkamer heeft bij alle departementen in het kader van het
rechtmatigheidsonderzoek onderzoek gedaan naar de VBTB-conformiteit van de
niet-financiële informatie over het beleid in het jaarverslag. Gelet op de bijzondere positie van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten
ligt het echter niet zonder meer voor de hand om de activiteiten van de Colleges
en de Kabinetten te benaderen vanuit de VBTB-invalshoek.De Algemene Rekenkamer heeft geconstateerd dat desondanks binnen de context
van de bijzondere positie van de Colleges en Kabinetten is gewerkt aan vernieuwing
van de begroting, gericht op de verbetering van de informatiewaarde en de
toegankelijkheid van de begroting. In de verantwoording is waar mogelijk verantwoording
afgelegd vanuit de VBTB-invalshoek.De Algemene Rekenkamer merkt op dat het, met het oog op de verantwoording
naar VBTB-doelstellingen, wenselijk is dat de interne verantwoordingsinformatie
een koppeling laat zien tussen missie, strategische doelen, jaardoelen en
beantwoording van de drie w-vragen. Dit mede door de (verder ontwikkeling
van) kengetallen en prestatie-indicatoren.De Algemene Rekenkamer concludeert dat de verantwoordingsinformatie door
de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten in het jaarverslag 2003 nog voor
verbetering vatbaar is.3.6 Informatie over de bedrijfsvoeringOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2003 van de Hoge
Colleges van Staat en de kabinetten op deugdelijke wijze tot stand gekomen
is en voldoet aan de verslaggevingseisen.In het kader van de werkafspraken tussen de Hoge Colleges van Staat en
de Kabinetten en het Ministerie van BZK zijn afspraken gemaakt over het financieel
beheer en de presentatie daarvan in het jaarverslag. Uitgangspunt daarbij
is dat de Hoge Colleges en de Kabinetten in eerste instantie zelf verantwoordelijk
zijn voor het beheer en dat de minister van BZK zich strikt beperkt tot de
verantwoordelijkheden waarop hij aanspreekbaar blijft op basis van de Comptabiliteitswet
2001.In het jaarverslag van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten is
een hoofdstuk «mededeling over de bedrijfsvoering» opgenomen.
Toezending was facultatief. Het Ministerie van BZK heeft er niet op aangedrongen.4 BEDRIJFSVOERING VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE
KABINETTEN4.1 InleidingDit hoofdstuk beschrijft de resultaten van het onderzoek van de Algemene
Rekenkamer naar de bedrijfsvoering van de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten.
Onder «bedrijfsvoering» verstaat de Algemene Rekenkamer op de
eerste plaats het financieel beheer en materieelbeheer en de daartoe bijgehouden
administraties. Tot de bedrijfsvoering van het ministerie rekent de Algemene
Rekenkamer ook de controle door de departementale auditdienst van het ministerie
van BZK. De Algemene Rekenkamer baseert haar oordelen op basis van eisen die
de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) stelt aan deze onderdelen. De onderdelen
van de bedrijfsvoering en de eisen die de CW 2001 stelt aan de controle van
de bedrijfsvoering zijn samengevat in onderstaand figuur. Bij haar oordeelsvorming over het jaarverslag 2003 en de bedrijfsvoering
van de Hoge Colleges en de Kabinetten maakt de Algemene Rekenkamer gebruik
van de werkzaamheden van de departementale auditdienst van het Ministerie
van BZK. Vooraf beoordeelt de Algemene Rekenkamer of zij kan steunen op de
werkzaamheden van de auditdienst. Hiervoor doet zij uitvoerig onderzoek naar
deze werkzaamheden. Bij een positieve uitslag van dit onderzoek
zullen de oordelen van de Algemene Rekenkamer over de bedrijfsvoering mede
tot stand komen op basis van de uitkomsten van de werkzaamheden van de auditdienst.4.2 Oordeel financieel beheer en materieelbeheerOp grond van haar bevindingen is de Algemene Rekenkamer van oordeel dat
de onderzochte onderdelen van het financieel beheer, het materieelbeheer en
de daartoe bijgehouden administraties in 2003 van de Hoge Colleges van Staat
en de Kabinetten hebben voldaan aan de gestelde eisen, met uitzondering van
de volgende onderdelen:• Administratieve organisatie en interne controle;• Materieelbeheer;• Contractbeheer.Bij de organisaties die deel uit maken van dit begrotingshoofdstuk is
in 2003 in hoofdlijnen sprake geweest van een ordelijk financieel beheer.
Daar waar in vorige jaren opmerkingen waren naar aanleiding van de controles
van de auditdienst van BZK, heeft de Algemene Rekenkamer in 2003 verbeteringen
kunnen vaststellen. Er zijn echter bij enkele organisaties nog verbeterpunten
aanwezig.De Algemene Rekenkamer beveelt aan hier in 2004 aandacht aan te schenken.Het vastleggen, onderhouden en vooral het naleven van de administratieve
organisatie en interne controle (AO/IC) vragen nog aandacht (geldt voor Tweede
Kamer der Staten-Generaal, Raad van State). Onbekendheid met de beschreven
AO is vaak de achtergrond van het niet-naleven. Dit komt onder andere naar
voren bij onderwerpen zoals Europese aanbestedingen en inkopen, het tijdig
registreren van verplichtingen, en het contractbeheer (geldt voor onder andere
Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal, Raad van State) Als gevolg van
het niet naleven van het besluit verlening voorschotten 1994 is bij één
Hoog College een accountantsverklaring met beperking afgegeven. Dit had geen
invloed op de strekking van de accountantsverklaring bij dit begrotingshoofdstuk.Niet alle Hoge Colleges houden een (gedetailleerde) activa-administratie
van de kantoorinventaris en de automatiseringsapparatuur bij, hoewel er een
lichte verbetering is geconstateerd (Eerste Kamer der Staten-Generaal, Raad
van State).4.3 Ontwikkeling bedrijfsvoering ten opzichte van 2002Ten opzichte van vorig jaar is er een lichte verbetering in de bedrijfsvoering
bij de Hoge Colleges en de Kabinetten te signaleren. Dit laat onverlet dat
bij de organisaties die deel uitmaken van dit begrotingshoofdstuk nog verbeterpunten
aanwezig zijn.5 REACTIE MINISTER5.1 Reactie minister BZKDe minister deelt de Algemene Rekenkamer mee dat hij met belangstelling
kennis heeft genomen van het concept-rapport bij het Jaarverslag 2003 van
de Hoge Colleges van Staat en de Kabinetten. De minister schrijft dat het
positieve oordeel van de Algemene Rekenkamer over de financiële informatie
in het jaarverslag 2003 hem geen aanleiding geeft tot een nadere reactie.De minister geeft aan dat het rapport bij het Jaarverslag 2003 zal worden
besproken in het zogenaamde HOCOSTA-overleg. Tevens schrijft de minister dat
de aandachtspunten door de betreffende Hoge Colleges worden onderkend en hun
bijzondere aandacht hebben. Inmiddels hebben de betreffende Colleges een aanvang
gemaakt met een verbeterslag.BIJLAGE 1FOUTEN EN ONZEKERHEDEN IN DE FINANCIELE INFORMATIE IN
HET JAARVERSLAG 2003 VAN DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN DE KABINETTEN (BEDRAGEN
X 1 MILJOEN EURO)OmschrijvingTotaal w.v. Foutenw.v. Onzekerheden Artikel Toelichting in paragraafNr.Omschrijving OmvangVerplichtingen               Subtotaal fouten en onzekerheden buiten de tolerantiegrenzen000    Totaal overige fouten en onzekerheden binnen de tolerantiegrenzen433,9433,90    Totaal433,9433,90    Totaal verplichtingen = € 201,8       foutpercentage ten opzichte van totale verplichtingen=
0%       onzekerheidspercentage ten opzichte van totale
verplichtingen= 0%       OmschrijvingTotaal w.v. Foutenw.v. Onzekerheden Artikel Toelichting in paragraafNr.Omschrijving OmvangUitgaven               Subtotaal fouten en onzekerheden buiten de tolerantiegrenzen000    Totaal overige fouten en onzekerheden binnen de tolerantiegrenzen809,9809,943,1    Totaal809,9809,943,1    Totaal uitgaven = € 194,7       foutpercentage ten opzichte van totale uitgaven
= 0 %       onzekerheidspercentage ten opzichte van totale
uitgaven = 0%       OmschrijvingTotaal w.v. Foutenw.v. Onzekerheden Artikel Toelichting in paragraafNr.Omschrijving OmvangOntvangsten               Subtotaal fouten en onzekerheden buiten de tolerantiegrenzen000    Totaal overige fouten en onzekerheden binnen de tolerantiegrenzen55,7055,7    Totaal55,7055,7    Totaal ontvangsten = € 6,2       foutpercentage ontvangsten= 0 %       onzekerheidspercentage ontvangsten=0 %       OmschrijvingFoutenOnzekerheden* ArtikelToelichting in paragraafNr.Omschrijving OmvangSaldibalans             Totaal00    Gecorrigeerd totaal saldibalans = € 48,1      foutpercentage ten opzichte van gecorrigeerd
totaal      saldibalans = 0%      onzekerheidspercentage ten opzichte van gecorrigeerd
totaal saldibalans = 0%      OmschrijvingFoutenOnzekerheden* ArtikelToelichting in paragraafNr.Omschrijving OmvangAfgerekende voorschotten             Totaal00    * Het tussen haakjes geplaatste bedrag duidt op onzekerheden over de volledigheid
van de verantwoorde bedragen (dit bedrag is niet meegenomen in de telling).Bovenstaande tabel geeft alle fouten en onzekerheden aan die de Algemene
Rekenkamer heeft geconstateerd én die haar tolerantiegrenzen op artikelniveau
overschrijden. Het betreffen fouten en onzekerheden in de rechtmatigheid en
in de deugdelijke weergave in het jaarverslag. De tolerantie op artikelniveau
bedraagt voor fouten en onzekerheden bij elkaar opgeteld:– voor artikelen < € 50 miljoen: 10% van het artikelbedrag
(voor de saldibalans: per individuele post);– voor artikelen > € 50 miljoen en < € 0,5
miljard: € 5 miljoen (voor de saldibalans: per individuele post),
en– voor artikelen > € 0,5 miljard: 1% van het artikelbedrag
(voor de saldibalans: per individuele post).De goedkeuringstolerantie in de totalen bedraagt 1% voor alle fouten en
3% voor alle onzekerheden.Tegen fouten en onzekerheden kan de Algemene Rekenkamer bezwaar maken
op grond van artikel 88 CW 2001.BIJLAGE 2ONVOLKOMENHEDEN IN HET FINANCIEEL BEHEER, HET MATERIEELBEHEER
EN DE DAARTOE BIJGEHOUDEN ADMINISTRATIES BIJ DE HOGE COLLEGES VAN STAAT EN
DE KABINETTENOmschrijving Jaar van constateringArtikelToelichting in paragraafnromschrijving Omvang (x € 1
miljoen) Vastlegging, onderhoud en naleving van de Administratieve Organisatie
vormt blijvend aandachtspunt (Tweede Kamer, Raad van State). 2001    4.2.1 Het contractbeheer voldoet niet aan de daaraan te stellen eisen
(Eerste Kamer, Tweede Kamer, Raad van State).2000    4.2.1 Geen inventarisaties uitgevoerd met betrekking tot het materieelbeheer
(Eerste Kamer, Raad van State). 2001    4.2.1Bovenstaande tabel geeft alle (ernstige) onvolkomenheden weer die de Algemene
Rekenkamer heeft geconstateerd én die haar (kwalitatieve) tolerantiegrenzen
overschrijden. Deze onvolkomenheden merkt de Algemene Rekenkamer aan als «potentiële
bezwaargevallen». De Algemene Rekenkamer kan eventueel bezwaar maken
tegen deze onvolkomenheden op grond van Comptabiliteitswet 2001, artikel 88
en 89.BIJLAGE 3GEBRUIKTE AFKORTINGENAALAudit Actie LijstBZKBinnenlandse Zaken
en KoninkrijksrelatiesCWComptabiliteits wet VBTBVan beleidsbegroting
tot beleidsverantwoordingBIJLAGE 4VERKLARENDE WOORDENLIJSTHieronder vindt u in alfabetische volgorde een aantal veel voorkomende
belangrijke woorden en begrippen uit het rechtmatigheidsonderzoek van de Algemene
Rekenkamer. Van iedere term wordt de betekenis omschreven. Waar relevant wordt
ook het gebruik van de term in het onderzoek uitgelegd.AccountantsrapportSchriftelijk verslag van een accountant over de bevindingen naar aanleiding
van het onderzoek naar het jaarverslag van een departement dan wel het jaarverslag
van het Rijk.AccountantsverklaringSchriftelijke mededeling van een accountant waarin een oordeel wordt gegeven
over de deugdelijkheid van het departementale jaarverslag. De accountantsverklaring
geeft aan of de gegevens in het jaarverslag betrouwbaar zijn en of het jaarverslag
is opgesteld overeenkomstig de voorschriften, en bevat daarnaast ook een expliciete
uitspraak over de rechtmatigheid.Administratieve systemenSystemen waarin de uitkomsten van de uitvoeringssystemen aan de hand van
boekingsdocumenten worden vastgelegd en worden verwerkt tot deugdelijke informatie
over het beheer.AgentschapZie baten-lastendienst.Artikelgewijze oordeelsvormingWijze waarop het oordeel van de Algemene Rekenkamer over begrotingsartikelen
tot stand komt. Om het budgetrecht van de Staten-Generaal voor de afzonderlijke
begrotingsartikelen tot zijn recht te laten komen, hanteert de Algemene Rekenkamer
kwantitatieve tolerantiegrenzen op het niveau van begrotingsartikelen.Baseline financieel beheer en materieelbeheerDe algemene normen en de daaruit afgeleide criteria voor het financieel
beheer en het materieelbeheer van departementen. De baseline is door het Ministerie
van Financiën op 13 juni 2001 aan alle directeuren van de departementale
accountantsdiensten en van de directies Financieel-Economische Zaken toegezonden
met het verzoek deze vanaf 1 juli 2001 als handleiding toe te passen
en in deze toepassing ook het management te betrekken.Baten-lastendienstOnderdeel van de rijksdienst met een grotere zelfstandigheid dan andere
departementale (buiten)diensten. De ministeriële verantwoordelijkheid
en het budgetrecht van de Tweede Kamer worden niet ingeperkt door de instelling
van baten-lastendiensten. Een baten-lastendienst heeft een afzonderlijke plaats
in de begroting en de financiële verantwoording en voert een administratie
los van de begrotingsadministratie van het moederministerie.BedrijfsvoeringDe bedrijfsprocessen die tot doel hebben de door de minister geformuleerde
beleidsdoelstellingen te bereiken, alsmede de sturing en beheersing van deze
processen.BegrijpelijkheidNorm voor vorm en presentatie van het jaarverslag van departementen. Informatie
moet helder en eenvoudig gepresenteerd worden. Dit wordt bevorderd als er
een duidelijke structuur is, als de informatie eenduidig is, als de informatie
niet teveel vaktermen bevat, als het zelfstandig leesbaar is en zonodig duidelijke
verwijzingen bevat. Ook is het belangrijk dat er een helder onderscheid is
tussen middelen, activiteiten, prestaties en effecten.BeleidsintensiveringenVerhogingen van collectieve uitgaven en/of verlagingen van ontvangsten
ten opzichte van de begroting en/of meerjarencijfers, waaraan een beleidsbeslissing
ten grondslag ligt.BeleidsprioriteitenSpeerpunten in het beleid van de minister. Deze kunnen gebaseerd zijn
op het regeerakkoord en/of afspraken met de Tweede Kamer. Over de beleidsprioriteiten
wordt apart verslag gedaan in het beleidsverslag.BestuurskostenUitgaven waarmee de top van het ministerie zich persoonlijk bemoeit of
die rechtstreeks aan de top ten goede komen.BetrouwbaarheidNorm voor zowel de informatie in het jaarverslag van een ministerie zelf,
als voor het proces van informatieverzameling en informatieverwerking. De
informatie moet een getrouwe weergave vormen van hetgeen zij beoogt weer te
geven. Dat wil zeggen: de informatie mag geen materiële onjuistheden
of onvolledigheden bevatten en dient evenwichtig te zijn. Om betrouwbare informatie
te kunnen krijgen, moet er goed gemeten worden en moet herhaalde meting tot
hetzelfde resultaat leiden. Ook validiteit speelt een rol: er moet gemeten
worden wat men beoogt te meten. Verder kan de betrouwbaarheid en continuïteit
van geautomatiseerde systemen een rol spelen.BezwaaronderzoekOnderzoek ten behoeve van de besluitvorming door de Algemene Rekenkamer
over het al dan niet maken van bezwaar. De Algemene Rekenkamer kan bezwaar
maken op grond van artikelen 88 en 89 van de Comptabiliteitswet 2001. De Algemene
Rekenkamer hanteert een selectief bezwaarbeleid.Budgetrecht Tweede KamerRecht van het parlement om van tevoren toestemming te verlenen aan de
regering voor het aangaan van verplichtingen, het doen van uitgaven en het
innen van ontvangsten (belastingen).Conformiteit aan wettelijke regels (voor de inhoud)De vereiste dat de beleidsinformatie van een ministerie voldoet aan bepaalde
regels en richtlijnen. Een van de belangrijkste richtlijnen is de Regeling
Prestatiegegevens en Evaluatieonderzoek Rijksoverheid (RPE). Hierin is vastgelegd
dat (a) de kwaliteit van de systemen van reguliere prestatiegegevens
en (b) de aanwezigheid van (en de onafhankelijkheid van) evaluatieonderzoek
vast te stellen moeten zijn aan de hand van beschrijvingen van het systeem,
de administratieve organisatie en/of de onderzoeksdossiers.Conformiteit aan wettelijke regels (voor vormvereisten)De presentatie van de informatie in het jaarverslag van een ministerie
moet voldoen aan de verslaggevingseisen zoals die zijn opgenomen in de Rijksbegrotingsvoorschriften.Departementale accountantsdienst/auditdienst (DAD)Onderdeel van het ministerie dat belast is met de controle van het financieel
beheer van het departement en de verantwoording daarover. De DAD voert een
wettelijke taak uit. De Algemene Rekenkamer beschouwt de DAD principieel als
een interne accountant, zij het een relatief onafhankelijke. Een waarborg
voor deze relatieve onafhankelijkheid vormt het feit dat de taak en de plaats
van de DAD wettelijk geregeld zijn. De plaats, direct onder de secretaris-generaal,
waarborgt de onafhankelijkheid ten opzichte van de te controleren afdelingen
en diensten.Deugdelijke weergaveDe financiële verantwoording dient het gevoerde beheer deugdelijk
weer te geven. Dit houdt in dat de informatie betrouwbaar, aanvaardbaar en
toereikend moet zijn, zodat de Staten-Generaal als gebruiker van de informatie
een oordeel over de uitkomsten kan vormen.Europese aanbestedingsrichtlijnenRichtlijnen voor het openstellen van overheidsopdrachten voor leveranciers
uit alle Europese lidstaten gebaseerd op de beginselen: non-discriminatie,
transparant proces en objectieve selectie- en gunningscriteria.Financieel beheerHet geheel van beslissingen, handelingen en regels die zijn bedoeld voor
de sturing en beheersing van, alsmede de verantwoording over, de financiële
transacties en de saldi waarvoor de minister (mede)verantwoordelijkheid draagt.
Deze begripsomschrijving is gebaseerd op de Comptabiliteitswet (CW 2001).Financieel Jaarverslag en Saldibalans van het RijkDeze vormen samen de jaarlijkse financiële verantwoording van het
Rijk. Het jaarverslag bevat de rekening van uitgaven en ontvangsten van het
Rijk. De saldibalans van het Rijk sluit op deze rekening aan. Beide worden
opgesteld door de minister van Financiën.FoutenFouten zijn afwijkingen van de criteria «rechtmatigheid» en
«deugdelijke weergave». Rechtmatigheidsfouten en deugdelijke weergave
fouten worden beide onderscheiden in «onjuistheden» en «onvolledigheden».Jaarverslag (departementaal)Het departementale jaarverslag bestaat uit het beleidsverslag en de jaarrekening.
Hiermee legt de minister verantwoording af over het het gevoerde beleid en
de bedrijfsvoering van het ministerie.M&O-beleidHet geheel van maatregelen genomen door ministers om misbruik en oneigenlijk
gebruik van (subsidie)regelingen zoveel mogelijk te beperken.MaterieelbeheerDe zorg voor niet-geldelijke zaken vanaf het moment van ontvangst tot
aan het moment van afstoting. Deze definitie is gebaseerd op het besluit Materieelbeheer
1996.OnvolkomenheidOverschrijding van de kwalitatieve tolerantiegrens van de Algemene Rekenkamer.Onzeker (onzekerheden)Oordeel dat de Algemene Rekenkamer in bepaalde gevallen geeft over het
financieel beheer van een ministerie. Het oordeel «onzeker» wordt
gegeven wanneer de Algemene Rekenkamer door onvolkomenheden in het financieel
beheer niet kan vaststellen of de betreffende bedragen al dan niet rechtmatig
of al dan niet deugdelijk weergegeven zijn.OverdrachtsuitgavenSubsidies en specifieke uitkeringen.Potentieel bezwaargevalOnvolkomenheden in het financieel beheer of in de financiële verantwoording
van een ministerie die de kwalitatieve of kwantitatieve tolerantiegrenzen
van de Algemene Rekenkamer overschrijden.PrestatiegegevenOnder prestatiegegevens kunnen zowel effect(indicator)en als informatie
over de prestaties van de overheid worden verstaan.RechtmatigheidNorm waaraan de financiële verantwoordingen van de ministeries en
van het Rijk moeten voldoen, inhoudende dat: (a) de verantwoordingen zijn
opgesteld overeenkomstig de wijze waarop dat in wettelijke regelingen is voorgeschreven,
en (b) de in de verantwoordingen opgenomen bedragen bij de verplichtingen,
uitgaven en ontvangsten tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de begrotingswetten
en andere wettelijke regelingen.Rechtspersoon met een wettelijke taak (RWT)Instelling die een bij of krachtens de wet geregelde taak uitoefent en
daartoe geheel of gedeeltelijk wordt bekostigd uit de opbrengst van bij of
krachtens de wet ingestelde heffingen.ReviewDe beoordeling van de controle die is uitgevoerd door de departementale
accountantsdienst/auditdienst (DAD).Deze review dient om vast stellen of de DAD-controle zodanig is uitgevoerd
dat de Algemene Rekenkamer gebruik kan maken van de resultaten ervan.XNoot1Werken aan vertrouwen, een kwestie van aanpakken, strategisch akkoord
voor kabinet CDA, LPF, VVD, 3 juli 2002.XNoot1Motie-Van Walsem, Tweede Kamer, vergaderjaar 2001–2002, 27 849
en 28 035, nr. 24. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29540-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl