Wet op de formeel buitenlandse vennootschappen; Nota naar aanleiding van het nader verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-11 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24139, nr. 9

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

01-04-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

24139 nr. 9

24-03-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24139Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 139Regels met betrekking tot naar buitenlands recht opgerichte, rechtspersoonlijkheid
bezittende kapitaalvennootschappen die hun werkzaamheid geheel of nagenoeg
geheel in Nederland verrichten en geen werkelijke band hebben met de staat
naar welks recht zij zijn opgericht (Wet op de formeel buitenlandse vennootschappen)nr. 9NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAGOntvangen
24 maart 1997Een aanzienlijk deel van het nader verslag wordt gevuld door een uitvoerig
betoog van de leden van de fractie van de PvdA waarin zij de opzet van het
wetsvoorstel kritisch aan de orde stellen. Die opzet heeft in de ogen van
de aan het woord zijnde leden een voornamelijk repressief karakter. Dat leidt
ertoe dat pas wordt opgetreden tegen formeel buitenlandse vennootschappen
wanneer in rechte de vraag aan de orde komt of een buitenlandse vennootschap
die in Nederland opereert onder het regime van de wet valt. De ondernemer
kan – zelfs te goeder trouw – geen opgave hebben gedaan, maar
de rechter kan over de vraag of hij daartoe verplicht was een ander oordeel
hebben. Intussen kan de ondernemer met zijn formeel buitenlandse vennootschap
aan het Nederlandse rechtsverkeer hebben deelgenomen onder gunstiger voorwaarden
dan gelden voor hen die een vennootschap naar Nederlands recht gebruiken en
dus zich moeten conformeren aan de Nederlandse wet en de door haar voorgeschreven
procedures. In al deze gevallen is – aldus de aan het woord zijnde leden –
het kwaad dat het wetsvoorstel beoogt te bestrijden reeds geschied, ook al
zou er geen directe schade zijn ontstaan door het optreden van de formeel
buitenlandse vennootschap. Waarom – zo vervolgt het betoog – stelt
de regering slechts repressieve maatregelen voor en geen preventieve, die
toch beter zouden passen in het streven een dam op te werpen tegen criminele
activiteit van formeel buitenlandse vennootschappen in Nederland. Daarbij
wordt gewezen op gegevens betreffende deze vennootschappen in het rapport
van de Enquêtecommissie Opsporingsmethoden, waaruit blijkt dat een aanzienlijk
percentage daarvan statutair in Delaware (V.S.) is gevestigd.In verband met deze fundamentele bezwaren tegen de opzet van het wetsvoorstel
zouden de leden van de PvdA-fractie ten aanzien van in Nederland werkzame
buitenlandse vennootschappen een wettelijk vermoeden willen introduceren dat
zij formeel buitenlandse vennootschappen zijn, tegen welk vermoeden de buitenlandse
ondernemer bij een met het preventieve toezicht belaste instantie, bijvoorbeeld
de Kamer van Koophandel als beheerder van het Handelsregister, zou moeten
aantonen dat de vennootschap niet valt onder het bijzondere regime van de
wet. Een dergelijk op preventie gericht stelsel zou vele voordelen hebben omdat van meet af aan duidelijk zou zijn of het inderdaad een formeel
buitenlandse vennootschap betreft, er kunnen dan geen onzekere situaties ontstaan
en ook zou deze opzet de formeel buitenlandse vennootschap minder aantrekkelijk
maken voor criminele organisaties. Onoverkomelijke nadelen zien de aan het
woord zijnde leden niet in een dergelijk stelsel. Het preventieve toezicht
zien zij niet als een te zware administratieve last. De vennootschappen die
het toezicht hebben gepasseerd zijn daardoor als het ware gezuiverd van elke
verdenking van misbruik. Aan het incorporatiestelsel wordt geen wezenlijke
afbreuk gedaan.De leden van de fractie van de PvdA zien een uitvoerige reactie op hun
voorstel met belangstelling tegemoet. Ik ben gaarne bereid deze te geven.
Wat de analyse van het stelsel van het wetsvoorstel betreft ben ik het met
de aan het woord zijnde leden eens dat, in het algemeen gesproken, een repressief
stelsel noodzakelijkerwijs met zich meebrengt dat de sanctie – i.c.
de toepassing van het wetsvoorstel – pas zal intreden wanneer in rechte
is komen vast te staan dat er misbruik van het incorporatiestelsel wordt gemaakt
omdat het gaat om een formeel buitenlandse vennootschap en dat, zolang dat
niet het geval is, zo'n vennootschap bij wijze van spreken in Nederland vrij
spel heeft. Om het stelsel van het wetsvoorstel daarom als uitsluitend repressief
te kwalificeren gaat mij evenwel te ver. Een wetsvoorstel dat beoogt maatschappelijk
onwenselijk gedrag tegen te gaan door daarop bepaalde sancties te stellen
heeft toch allereerst ten doel dat gedrag te voorkomen door het als onwenselijk
aan te merken en de burgers ervan af te schrikken, althans te waarschuwen
dat zulk gedrag niet zonder gevolgen blijft. Een dergelijke afschrikkende
of waarschuwende werking kan aan het onderhavige wetsvoorstel niet worden
ontzegd. Ik maak mij sterk dat het gebruik van formeel buitenlandse vennootschappen
sterk zal verminderen wanneer het kracht van wet zal hebben gekregen. Immers
de voornaamste voordelen daarvan worden weggenomen. Het preventieve effect
van de regeling kan mijns inziens niet worden ontkend enkel door het betoog
dat de opzet een repressief karakter draagt. Pas wanneer zou blijken dat de
sancties geen uitwerking hebben omdat zij niet zwaar genoeg zijn of omdat
hun toepassing in de praktijk op problemen stuit kan worden bezien of de gekozen
opzet deugdelijk is. Ik geef er dan ook de voorkeur aan om af te wachten hoe
de wet werkt en ik zie er weinig heil in om de opzet van het voorstel zodanig
radicaal te herzien als door de leden van de fractie van de PvdA wordt voorgesteld,
gesteld al dat zulks aanvaardbaar en uitvoerbaar zou zijn.Met betrekking tot de werking van het wetsvoorstel zou ik, als reactie
op het betoog van de aan het woord zijnde leden, nog wel een enkele opmerking
willen maken.Zij lijken de voorgestelde regeling zo te hebben begrepen, dat zij pas
zou intreden nadat de bestuurders van de formeel buitenlandse vennootschap
deze als zodanig hebben laten registreren. De regeling zou voor haar effect
mitsdien afhankelijk zijn van het al dan niet voldoen aan de registratieplicht.
Dat is evenwel niet het geval. Dat blijkt wel uit artikel 4, vierde lid, dat
de bestuurders naast de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk stelt voor haar
schulden zolang niet is voldaan aan de registratieplicht en de plicht tot
het fourneren van het minimumkapitaal. Met andere woorden: het voornaamste
effect van de rechtspersoonlijkheid treedt dan niet in. Dat betekent dat iedere
schuldeiser die handelt met een in Delaware geïncorporeerde vennootschap
de bestuurders persoonlijk kan aanspreken, ongeacht of deze hun vennootschap
hebben laten registreren. Verweren de bestuurders zich door te stellen dat
hun vennootschap een werkelijke band heeft met Delaware, dan zal in het algemeen
de rechter hun de bewijslast daarvan opleggen. Tenslotte zal in rechte worden
beslist of er al dan niet sprake is van een formeel buitenlandse vennootschap
in de zin van het wetsvoorstel. De wet werkt dus onafhankelijk van de inschrijving
ex artikel 2. Uit het betoog van de leden van de fractie van de PvdA proef ik toch nog
wel enig misverstand omtrent de strekking van het wetsvoorstel. Dat heeft
de bedoeling een correctie aan te brengen op het incorporatiestelsel, zoals
dat is uitgewerkt in wetsvoorstel 21 141. Beoogd is misbruik van dat stelsel
af te snijden, althans onaantrekkelijk te maken, door de daaraan verbonden
voordelen zoveel mogelijk weg te nemen. Het verwijt dat ik proef in de opmerking
in het nader verslag – vijfde alinea van blz. 2 – dat ik de gelegenheid
niet zou (willen) te baat nemen om door middel van een privaatrechtelijke
regeling een dam op te werpen tegen mogelijk crimineel handelen berust mijns
inziens dan ook op een misverstand.Ik zou het uiteraard van harte toejuichen als het terugdringen van het
gebruik van formeel buitenlandse vennootschappen de criminaliteit in vennootschapsland
zou verminderen, maar dat is niet het primaire doel van het wetsvoorstel.
Misbruik van internationaal privaatrecht is niet identiek met criminele activiteit
en het zou best eens kunnen blijken dat de meeste «Delaware-vennootschappen»
zijn opgericht door kleine ondernemers die door dubieuze adviseurs zijn benaderd
om goedkoop en snel een vennootschap aan te schaffen, zodat zij niet naar
de notaris behoeven te gaan en een minimumkapitaal van ƒ 40.000
fourneren. Vermoedelijk zullen weinigen van hen begrijpen dat het handelen
als «Delaware-incorporated» niet alleen maar voordelen heeft.
Wie zal immers met zo'n vreemde eend in de Nederlandse bijt handelen zonder
enige achterdocht te koesteren ten aanzien van de betrouwbaarheid en de kredietwaardigheid
van de ondernemer? Ik verwacht bovendien dat het aanbod van buitenlandse vennootschappen
door handelaren zal verminderen door de – bij nota van wijziging ingevoerde –
eis dat jaarlijks een bewijs van inschrijving in het buitenlandse register
aan het handelsregister moet worden overgelegd. Een niet onaanzienlijk deel
van die vennootschappen zou namelijk naar schatting van de bij die handel
betrokken personen in het land van oprichting al lang zijn ontbonden. Op de
rol van tussenpersonen bij de handel in (óók buitenlandse) rechtspersonen
wordt ingegaan in het rapport Enquêtecommissie Opsporingsmethoden, Bijlage
X, blz. 128–130.Een bezwaar tegen een preventief stelsel als door de leden van de fractie
van de PvdA voorgesteld is wel, dat het zich zeer slecht verdraagt met de
strekking van het in wetsvoorstel 24 141 neergelegde, ook door de leden van
de fractie van de PvdA onderschreven incorporatiestelsel, dat immers waarborgt
dat buitenlandse vennootschappen de bescherming van hun eigen landsrecht blijven
genieten en mitsdien een in beginsel onbelemmerde toegang tot Nederland veronderstelt.
Om die reden heeft het Nederlandse bedrijfsleven ook steeds zijn steun aan
dit stelsel gegeven. Het opzetten van een soort grenscontrole voor alle buitenlandse
vennootschappen, die bij wijze van spreken slechts op vertoon van een geldig
paspoort of bewijs van goed gedrag in Nederland actief mogen zijn onder de
bescherming van hun eigen landsrecht – zo begrijp ik de strekking van
het preventieve stelsel – zou Nederland voor activiteit van buitenlandse
vennootschappen wel eens minder aantrekkelijk kunnen maken.De vraag rijst ook hoe een dergelijk stelsel zich verhoudt tot de verdragen
waarbij het Koninkrijk partij is, die betrekking hebben op de erkenning van
buitenlandse vennootschappen en die, evenals het daarmee concorderende Nederlandse
internationaal privaatrecht, deze erkenning in het algemeen aan zo min mogelijk
beperkingen onderhevig maken. Ook moet men zich afvragen hoe een preventief
stelsel zich verhoudt tot het Europese recht, met name met betrekking tot
in landen van de Europese Unie geïncorporeerde vennootschappen. Het lijkt
mij dat een preventief stelsel, dat de bewijslast omkeert en een wettelijk
vermoeden introduceert dat er op neerkomt dat elke in Nederland actieve buitenlandse
vennootschap wordt verdacht een formeel buitenlandse vennootschap te zijn,
op zijn minst op gespannen voet staat met het Europese recht.
Ook dat is voor mij een belangrijke reden om het voorstel van de leden van
de fractie van de PvdA niet te volgen.Afgezien van deze principiële bezwaren, zie ik nog al wat praktische
problemen in de uitvoering. De leden van de PvdA-fractie tillen daar niet
zwaar aan, maar ik zie dat anders. Het met het preventieve toezicht belaste
orgaan zal bij elke zich aanmeldende buitenlandse vennootschap moeten verifiëren
of deze valt onder de werking van de wet. Een voor de ondernemer zo belangrijke
beslissing moet met grote nauwkeurigheid worden voorbereid en overwogen en
daarmee zal noodzakelijkerwijs heel wat tijd en ambtelijke energie gemoeid
zijn. Er zal niet aan zijn te ontkomen dat een dergelijke beslissing door
beroepsinstanties kan worden gecontroleerd. Ook daarmee zal de nodige tijd
gemoeid zijn. Het is bepaald niet uitgesloten dat een stuwmeer van aanvragen
ontstaat en dat de afhandeling vertraging ondervindt. Het zal dus regelmatig
kunnen voorkomen dat buitenlandse ondernemers lange tijd in het ongewisse
verkeren over de vraag welk rechtsregime in Nederland op hun vennootschap
wordt toegepast. Als zij niet willen wachten tot dit alles is uitgezocht en
uitgeprocedeerd, zullen zij moeten aanvaarden dat zij als formeel buitenlandse
vennootschap worden behandeld met als gevolg dat het incorporatiestelsel niet
volledig op hun vennootschap toepasselijk is en dat zij – althans voorlopig –
moeten voldoen aan de eisen van de wet, onder meer wat betreft het fourneren
van een minimumkapitaal. Als dan uiteindelijk de vennootschap de preventieve
controle passeert, en blijkt dat de wet daarop niet toepasselijk is geweest,
ontstaat er een nieuwe onduidelijke situatie. Dat alles maakt de zaak niet
bepaald eenvoudig. Wat is de situatie wanneer de beslissing in beroep wordt
vernietigd? Wat is de situatie wanneer de vennootschap in eerste instantie
door het preventief toezicht is goedgekeurd, maar in de loop van de tijd haar
activiteiten volledig naar Nederland verplaatst met handhaving van de formele
buitenlandse statutaire vestiging? Wat is de situatie van een vennootschap
die verzuimd heeft zich aan te melden en die niettemin in Nederland actief
is? Moet het preventieve stelsel terugwerkende kracht krijgen ten aanzien
van alle reeds in Nederland werkzame buitenlandse vennootschappen? Aan dit
alles zal aandacht moeten worden besteed. Zo zijn er tal van vragen die bij
de uitvoering onder ogen moeten worden gezien of die in de wettelijke regeling
moeten worden beantwoord. Ik zie hier, anders dan de leden van de PvdA-fractie,
wel degelijk problemen, met de noodzaak van veel nieuwe regulering en ambtelijke –
wellicht ook rechterlijke – bemoeiing. Dat maakt het voorstel niet aantrekkelijk.Ik heb de gedachte om het handelsregister aan te wijzen als controlerende
instantie voorgelegd aan de Vereniging van Kamers van Koophandel. De Vereniging
heeft mij medegedeeld dat zij de bezwaren tegen dit systeem als hiervoor geschetst
volledig deelt.Uit dit alles blijkt wel, dat ik de vraag of dit systeem voor bonafide
buitenlandse vennootschappen zodanig onaantrekkelijk wordt dat de voordelen
van het incorporatiestelsel worden tenietgedaan, anders beantwoord dan de
leden van de fractie van de PvdA. Bijzonder onaantrekkelijk in het door deze
leden bepleite stelsel vind ik, dat het ervan uitgaat dat de wet de (vele)
goeden doet lijden onder de (weinige) slechten. Het is jammer genoeg niet
altijd te vermijden dat bij de bestrijding van misstanden de wetgever daartoe
wordt gedwongen, maar dan moet er toch ten minste een zekere proportionaliteit
bestaan tussen de ernst van het te bestrijden maatschappelijke euvel en de
maatregelen waarmee men dit denkt te moeten bestrijden. Naar mijn gevoel hebben
de leden van de PvdA aan dit voor de wetgeving zo belangrijke algemene beginsel
te weinig aandacht gegeven in hun voorstel. Anders dan zij ben ik voorshands
van oordeel dat het misbruik van internationaal privaatrecht dat wordt gemaakt
door formeel buitenlandse vennootschappen niet kan worden beschouwd als een
maatschappelijk kwaad van een zodanige ernst, dat dit alleen bestreden kan
worden op de door hen voorgestelde, buitengewoon ingrijpende wijze.
Ik blijf van mening dat het wetsvoorstel voldoende effectief is om aan het
misbruik een einde te maken of terug te dringen. Het vormt een adequate correctie
van het incorporatiestelsel, waarop het geen onaanvaardbare inbreuk maakt.
Ik hoop met de vorenstaande beschouwingen te hebben voldaan aan het verzoek
om een uitvoerige reactie. Tevens hoop ik dat zij de leden van de PvdA-fractie
aanleiding geven hun standpunt in nadere overweging te nemen.In het algemeen overleg over de planning van wetgeving dat ik op 11 december
1996 met de vaste commissie heb gevoerd (kamerstukken II, 1996/97, 25 000
VI, nr. 34) is besproken of het wenselijk is de behandeling van dit wetsvoorstel
te laten rusten in afwachting van het wetsvoorstel dat betrekking heeft op
het departementale preventieve toezicht bij de oprichting van nv's en bv's
(blz. 8–9). Zoals ik in mijn reactie op deze suggestie tijdens het overleg
al heb aangegeven, meen ik dat er geen grond is voor koppeling van beide onderwerpen.
Het preventieve toezicht als bedoeld in de artikelen 2:68 en 2:179 BW houdt
in dat voor de oprichting van een nv of bv een verklaring van geen bezwaar
van de Minister van Justitie vereist is. De verklaring kan alleen worden geweigerd
op grond dat er, gelet op de voornemens en antecedenten van de personen die
het beleid van de vennootschap zullen bepalen of mede bepalen, grond bestaat
dat de vennootschap zal worden gebruikt voor ongeoorloofde doeleinden of dat
haar werkzaamheid zal leiden tot benadeling van haar schuldeisers, of dat
de akte in strijd is met de openbare orde of de wet. De wijziging die wordt
voorgestaan, is dat het departement niet meer het juridisch toezicht zal uitoefenen
op de inrichting van de statuten, de laatste weigeringsgrond. Dat betekent
dat voor het overgrote deel de departementale richtlijnen waarin dit toezicht
nader wordt uitgewerkt, kunnen vervallen. Wel zal het waarschijnlijk nodig
zijn om enige onderdelen van deze richtlijnen die betrekking hebben op essentiële
voorschriften omtrent de bevoegdhedenverdeling in de vennootschap en de rechten
van aandeelhouders, in de wet op te nemen. Het toezicht dat beoogt oneigenlijk
gebruik van vennootschappen tegen te gaan zal blijven bestaan en meer nadruk
krijgen. De bedoeling is dat daarbij veel minder tijd zal verlopen tussen
de aanvraag van de verklaring en de afgifte ervan (waardoor ook een van de
argumenten om voor andere rechtsvormen te kiezen vervalt).Het lijkt mij weinig aantrekkelijk de behandeling van dit wetsvoorstel
op te houden in afwachting van deze aanpassing van het preventief toezicht.
Het zou wat anders zijn als de volgorde omgekeerd was én het nieuwe
voorstel inhield de volledige afschaffing van het preventieve toezicht. Dit
is echter niet het geval.De leden van de CDA-fractie hebben behoefte aan inzicht in aard en type
gerubriceerd naar activiteit en buitenlands recht van de in de nota naar aanleiding
van het verslag genoemde 4000 vennootschappen die onder het bereik van het
wetsvoorstel vallen. Zij refereerden voorts aan een in TVVS gepubliceerd onderzoek
van I.D. Lalisang naar het aantal buitenlandse rechtspersonen in Nederland
waarbij 11 000 van dergelijke vennootschappen zijn gesteld.Het laatstgenoemde onderzoek betrof het totaal van het aantal bij de verschillende
instanties geregistreerde buitenlandse vennootschappen. Het betreft hier dus
niet louter formeel of pseudo buitenlandse vennootschappen. Van de 4664 in
1993 bij de Kamers van Koophandel geregistreerde buitenlandse rechtspersonen
zou volgens de onderzoeker 52% pseudo-buitenlandse rechtspersoon zijn. De
onderzoeker heeft bij zijn aantal van circa 11 000 buitenlandse rechtspersonen
ook meegeteld zo'n 4000 buitenlandse rechtspersonen die fungeren als oprichter
of bestuurder van een Nederlandse b.v. of n.v., zonder dat blijkt dat het
hier in Nederland gevestigde ondernemingen betreft. Dat maakt de verschillende
aantallen moeilijk vergelijkbaar. Bij het in 1995 in opdracht van het ministerie verrichte onderzoek naar
het aantal vennootschappen die onder het bereik van het wetsvoorstel vallen,
waaraan ik op blz. 8 van de nota naar aanleiding van het verslag (nr. 6) gerefereerd
heb, is ook onderzocht naar welk buitenlands recht de vennootschappen waren
opgericht, het aantal en de nationaliteit van de functionarissen en het geplaatste
kapitaal. Daaruit blijkt bijvoorbeeld dat van de EU-vennootschappen vooral
de Engelse limited populair is en van de Amerikaanse de Delaware corporation.
Driekwart van de vennootschappen heeft één bestuurder en het
overgrote deel van de functionarissen heeft de Nederlandse nationaliteit.
Slechts een minderheid (vermoedelijk zo'n 10%) heeft een geplaatst kapitaal
dat meer bedraagt dan het in Nederland geldende minimumkapitaal voor b.v.'s.
Ik verwijs in het bijzonder naar de bijlagen VI en VII van het verrichte onderzoek
dat ik bij deze nota voeg.1De leden van de CDA-fractie vragen zich af of de wetsvoorstellen niet
te zeer alleen redeneren vanuit de crediteurenbescherming en of zij niet te
kort schieten in de bestrijding van het misbruik van buitenlandse vennootschappen.
Ook vanuit het oogpunt van concurrentievervalsing is er naar het oordeel van
deze leden behoefte aan een wetsvoorstel dat oneigenlijk gebruik en misbruik
van buitenlandse rechtspersonen met sancties bedreigt. Met betrekking tot
deze opmerkingen wijs ik er allereerst op dat het wetsvoorstel tot doel heeft
het aanbrengen van een correctie op het ook door de leden van de fractie van
het CDA onderschreven incorporatiebeginsel zoals dat is uitgewerkt in wetsvoorstel
24 141. Het betreft hier dus het misbruik van internationaal privaatrecht
dat wordt gemaakt door formeel buitenlandse vennootschappen. Crediteurenbescherming
is in zoverre aan de orde, dat de crediteuren worden beschermd tegen de schijn
van rechtspersoonlijkheid naar buitenlands recht. Wanneer buitenlandse rechtspersonen
met het land van de incorporatie geen wezenlijke band hebben en in feite alleen
in Nederland actief zijn, moeten zij zich in belangrijke mate conformeren
aan het Nederlandse recht. Laten zij zich niet registreren overeenkomstig
artikel 2 van het voorstel, dan zijn de bestuurders ook persoonlijk naast
de vennootschap aansprakelijk voor haar schulden. Naar het mij voorkomt is
deze regeling voldoende effectief om het misbruik dat zij beoogt te bestrijden
inderdaad terug te dringen en mogelijk zelfs te elimineren. Daarmee wordt
ook bereikt dat de concurrentievervalsing, die er in is gelegen dat formeel
buitenlandse vennootschappen doorgaans gemakkelijker kunnen worden opgericht
dan vennootschappen naar Nederlands recht, vermindert of zelfs verdwijnt.
Uit het vorenstaande moge blijken dat ik de door de leden van de fractie van
het CDA geuite twijfel aan de doelmatigheid van het wetsvoorstel niet deel.
Het is mij overigens ook niet duidelijk kunnen worden op welke gronden die
twijfel berust. Ik moge in dit verband herinneren aan de uitvoerige beschouwingen
die ik aan dit alles heb gewijd in de nota naar aanleiding van het verslag
(nr. 6). De Nederlandse misbruikwetgeving (ketenaansprakelijkheid; bestuurdersaansprakelijkheid)
is, dat blijkt daaruit (zie blz. 7), ook van toepassing op buitenlandse rechtspersonen.
Hetzelfde geldt voor de wetgeving inzake aansprakelijkheid van bestuurders
en commissarissen wegens kennelijk onbehoorlijk bestuur, zie artikel 5 van
wetsvoorstel 24 141. Mijns inziens is daarmee aan de door de aan het woord
zijnde leden gevoelde behoeften voldaan. Ik hoop dat mijn uiteenzettingen
tot geruststelling leiden op dit punt.De leden van de VVD-fractie herhalen de vragen die zij in het verslag
(nr. 5) hebben gesteld, waarop zij een naar hun mening te weinig concreet
antwoord hebben ontvangen. In de nota naar aanleiding van het verslag heb
ik getracht om, waar dat mogelijk was, op die vragen een zo volledig mogelijk
antwoord te geven. Ik zou daarover nog willen opmerken dat het misbruik van
buitenlandse vennootschappen verschillende vormen kan aannemen. Het kan zijn
dat men niet kan voldoen aan de financiële eisen die bij
oprichting van Nederlandse vennootschappen door de wetgever zijn gesteld als
waarborg voor de schuldeisers. Het kan gaan om ontwijking van het preventief
toezicht of van de eisen die de wetgever bijvoorbeeld heeft gesteld aan de
inrichting en publicatie van de jaarrekening om aldus een concurrentievoordeel
te behalen. Denkbaar zijn ook fiscale motieven, zoals de ontwijking van BTW
(vgl. bijv. Hof Arnhem, 25 april 1995, NJ kort 1995, 19). Bij de onderzoeken
naar de omvang van het misbruik van buitenlandse vennootschappen is niet altijd
even duidelijk welk aspect de boventoon voerde. Een onderzoek naar de omvang
van de fraude gepleegd door buitenlandse rechtspersonen onder leiding van
Nederlandse bestuurders onderzoek is verricht door mrs. Siemer en Helmig,
«Een onderzoek naar de omvang van fraude door keuze van een buitenlandse
rechtspersoon», TVVS 1987, blz. 41–43. Zij telden bij de CRI 845
rechtspersonen, waarbij in 587 gevallen proces-verbaal is opgemaakt en in
258 gevallen sprake is van zgn. zacht bewijsmateriaal. Van recentere datum
is een onderzoek van de afdeling Wetenschappelijke Recherche-Advisering van
de CRI uit 1994 naar georganiseerde fraudes in de regio Rijnmond. In het kader
van dat onderzoek is een experiment gehouden op het gebied van informatie-uitwisseling
over het mogelijk misbruik van rechtspersonen. Het experiment is uitgevoerd
in samenwerking met de afdeling rechtspersonen van het Ministerie van Justitie,
de Rotterdamse Kamer van Koophandel en de rechtbank, het Bureau Fraude en
Milieuzaken van de gemeentepolitie Rotterdam, de FIOD-Rotterdam, de bedrijfsvereniging
SFB en de CRI. Van 20 nieuwe inschrijvingen in het handelsregister zijn daarbij
de antecedenten van bij de inschrijving betrokken natuurlijke personen nagetrokken
in de verschillende registers. Voorts is bij de belastingdienst nagegaan of
zij aan hun plicht tot aangifte van vennootschapsbelasting hadden voldaan.
De onderzoekers hebben op basis van de daarbij verkregen gegevens geconcludeerd
dat 16 van de 20 ingeschreven buitenlandse vennootschappen als dubieus kunnen
worden omschreven. Verwezen zij tenslotte naar het rapport Enquêtecommissie
Opsporingsmethoden, Bijlage X, blz. 127, waar gesteld wordt dat criminele
groepen hoe langer hoe meer lijken uit te wijken naar buitenlandse rechtspersonen.Deze leden vragen of de regering mogelijkheden ziet om te komen tot een
Nederlands initiatief tot Europese harmonisatie van een kapitaalbeschermingsrecht,
nu de Europese Commissie daar niet voor voelt. Ik ben wat dat betreft afhankelijk
van de Europese Commissie, die het initiatiefrecht heeft. Ik heb bij mijn
besprekingen met de Commissie over het werkprogramma tijdens het Nederlandse
voorzitterschap wederom aangedrongen op een initiatief tot harmonisatie van
het minimumkapitaal. Gelet op de angelsaksische inslag van de Commissie op
dit terrein, acht ik een voorstel op korte termijn niet te verwachten.Over het verband tussen formeel buitenlandse vennootschappen en criminele
activiteit heb ik in de nota nr. 6 op diverse plaatsen beschouwingen ten beste
gegeven. Ook in de onderhavige nota heb ik daaraan de nodige aandacht gewijd
in mijn reactie op de opmerkingen dienaangaande van de leden van de PvdA-fractie.
Ik moge daarnaar verwijzen.Ik heb er geen behoefte aan om over de interpretatievragen die in artikel
1 van het wetsvoorstel verscholen zouden liggen het oordeel te vragen van
de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak. Ik verwacht dat men mijn mening
zal delen dat deze vragen door de rechter beantwoord kunnen worden, in het
ene geval met meer moeite dan in het andere, maar dat er geen sprake is van
een voor de rechter onvervulbare opgave. Wat betreft de vraag naar evaluatie
kan ik de aan het woord zijnde leden gerust stellen. Het lijkt mij zeker wenselijk
dat na een aantal jaren wordt nagegaan hoe de wet werkt en of zij het gewenste
effect heeft. De artikelen 2 en 11 van het wetsvoorstel dwingen de ondernemers
die zich bedienen van een formeel buitenlandse vennootschap deze te laten
registreren. Bij het handelsregister kan dus worden nagegaan of dit inderdaad
ook gebeurt en de effectiviteit van de regeling is daaraan gemakkelijk af
te lezen. Voorts kan in de gepubliceerde rechtspraak worden nagegaan welke
problemen de toepassing van de wet heeft opgeleverd en op welke wijze de rechter
deze heeft aangepakt.De leden van de VVD-fractie en van de SGP-fractie vragen of niet uitdrukkelijk
in de wet moet worden bepaald dat opgaves niet bij volmacht kunnen geschieden.
Met deze leden meen ik dat deze toevoeging wenselijk is. In de nota van wijziging
is dat bepaald.De Minister van Justitie,W. Sorgdrager XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24139-9.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl