Milieuzorg; Brief minister met het beleidsstandpunt n.a.v. de resultaten van het onderzoeksrapp. "Evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1996"
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 20633, nr. 10

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

16-02-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

20633 nr. 10

09-02-1998

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamBeleidsstandpunt naar aanleiding van de evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen
van oktober 1996 HOOFDSTUK 1: EVALUATIE 1996 1.1. Inleiding1.2. Evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 19961.3. Samenvatting en conclusies evaluatie BedrijfsomvangVoortgang milieuzorg naar bedrijfsomvang in procenten. Voortgang op hoofdlijnen1.4. Samenvatting advies Coördinatiecommissie bedrijfsinterne
milieuzorgHOOFDSTUK 2: BELEIDSSTANDPUNT 2.1.Inleiding2.1.1. Grote en middelgrote bedrijven Onderscheid grote/middelgrote bedrijven versus kleinere
bedrijven2.1.2. Duurzaam ondernemenBedrijfsmilieuplannen met een hoger strategisch gehalteStrategisch Bedrijfsmilieumanagement2.1.3. Bedrijfsmilieuzorgsystemen op het niveau van ISO
14001 en EMASNiveau ISO 14001, EMAS en certificatieStimulering bedrijfsmilieuzorgsystemen naar het niveau
van ISO 14001/EMASTerugval in het niveau van bedrijfsmilieuzorgsystemen2.1.4. Vergunning op hoofdzaken versus gedetailleerde
vergunningen; een gedifferentieerde benadering door vergunningverleners en
handhavers Flankerend beleid/stand van zakenJuridische leidraadVoorlichting certificatieprocedures2.1.5. Verbetering van milieu-informatievoorziening door
bedrijven aan overheid en maatschappelijke omgeving; stroomlijning van rapportages;
integrale milieuverslagleggingProefproject verbeteren meet- en registratiemethoden2.2. Invoering bedrijfsmilieuzorgsystemen bij mkb-bedrijven
uit de 10 000-groep 2.2.1. Inleiding2.2.2. Milieubeleidsontwikkelingen en marktwerking binnen
het MKB2.2.3. Bedrijfsmilieuzorgsystemen in het MKB en de relatie
met de overheidStimulering van de vergunning op maat bij het MKBStimulering van bedrijfsmilieuzorgsystemen op het niveau
van ISO 14001 in het MKB2.2.4. Bedrijven uit de 250 000-groep2.3. Voorbeeldfunctie van de overheid
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 20633Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 67 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
20 633Milieuzorgnr. 10BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 9 februari 1998Op 17 oktober 1996 deed ik u mede namens mijn ambtgenote van Verkeer en
Waterstaat het onderzoeksrapport «Evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen
1996» toekomen.Dit onderzoek werd verricht als vervolg op de met de vaste commissie voor
milieubeheer besproken Notitie Bedrijfsinterne milieuzorg (Tweede Kamer, vergaderjaar
1988–1989, 20 633, nr. 3) en het standpunt naar aanleiding van
de tussenevaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1992 (TK, 1993–1994, 20 633,
nr. 5). De evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1996 geeft de stand van zaken
weer in de ontwikkeling van bedrijfsmilieuzorgsystemen in relatie tot de regeringsdoelstelling
uit 1989 en de beleidsbijstelling in 1993.Bij mijn aanbiedingsbrief van 17 oktober 1996 heb ik toegezegd u het beleidsstandpunt
naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek te doen toekomen. Aan
deze toezegging wil ik hierbij mede namens mijn ambtgenote van Verkeer en
Waterstaat gevolg geven.Kort samengevat is het in het standpunt voorgestelde beleid als volgt.Over de gehele linie wordt een gestage groei van het proces van invoering
van milieuzorgsystemen bij bedrijven geconstateerd, zowel in kwalitatieve
als in kwantitatieve zin. Dit duidt op een onomkeerbare ontwikkeling. Derhalve
zal worden verder gegaan op de ingeslagen weg, die de eigen verantwoordelijkheid
van het bedrijfsleven voorop stelt.Ten aanzien van de grote en middelgrote bedrijven staat vooral een nadere
kwalitatieve verbetering van de bedrijfsmilieuzorgsystemen centraal. Daartoe
wordt een aantal reeds in gang gezette ontwikkelingen voortgezet, met elkaar
in verband gebracht en in dit standpunt verder uitgewerkt. Het gaat dan om
het zogenaamde vierluik:– de ontwikkeling naar strategische bedrijfsmilieuplannen, duurzaam
ondernemen;– bedrijfsmilieuzorgsystemen op het niveau van ISO 14001/EMAS;– een milieujaarverslag/verbetering meet- en registratiemethoden; – de vergunning op hoofdzaken c.q. de vergunning op maat.Teneinde een goede toepassing in de praktijk van dit vierluik te waarborgen
worden in overleg met betrokkenen de nodige activiteiten ontplooid, waaronder
evaluaties van opgedane ervaringen en het zonodig op basis daarvan bijsturen
van onderdelen. In dit verband is van belang het flankerend beleid in relatie
met de vergunning op hoofdzaken, dat in samenwerking met de andere overheden
wordt uitgevoerd.Voor de verdere stimulering van de invoering van bedrijfsinterne milieuzorgsystemen
bij de kleinere bedrijven worden de volgende acties ondernomen:– ondersteuning van certificering van milieuzorgsystemen voor MKB-bedrijven;– LCA-methoden ontwikkelen toegesneden op MKB-bedrijven, het ontwikkelen
van performance indicatoren ten behoeve van het versterken van business to
business relaties;– overleggen met banken en verzekeraars over de mogelijkheden van
ondersteuning van financiële instellingen bij de nadere uitwerking en
implementatie van de reeds door een aantal banken onderschreven UNEP-verklaring.
In de UNEP-verklaring wordt een relatie gelegd tussen bedrijfsvoering en besluitvormingsprocedures
van financiële instellingen en duurzame ontwikkeling;– het integreren van voorlichting en subsidieregelingen gericht
op het MKB in het programma schoner produceren.Ook ten aanzien van kleinere bedrijven wordt een gedifferentieerde houding
van de overheid nagestreefd die afgestemd is op de mate waarin bedrijven met
milieuzorg zijn gevorderd, de zogenaamde vergunning en/of het toezicht op
maat.Tot slot handelt de laatste paragraaf van het beleidsstandpunt over de
voorbeeldfunctie van de overheid. Daarbij staat centraal de invoering van
milieuzorgsystemen op het niveau van ISO-14001 bij relevante overheidsinstellingen.
Dit zou in 2003 gerealiseerd moeten worden.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,M. de Boer Beleidsstandpunt naar aanleiding van de evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen
van oktober 1996 HOOFDSTUK 1: EVALUATIE 1996 1.1. InleidingHet thans voorliggende standpunt geeft het beleid weer ten aanzien van
de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen. Dit standpunt is mede gebaseerd
op de resultaten van de evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen van oktober 19961. De coördinatiecommissie bedrijfsinterne milieuzorg
heeft op 6 mei 1997 advies2 uitgebracht naar aanleiding
van voornoemde evaluatie. Het voorliggende standpunt is mede gebaseerd op
het advies van de coördinatiecommissie. Paragraaf 1.4. geeft daarvan
een samenvatting.In de notitie Bedrijfsinterne milieuzorg van 19893 is door de regering reeds een doelstelling geformuleerd met betrekking
tot de invoering van milieuzorgsystemen door bedrijven. Die regeringsdoelstelling
luidde dat in 1995 vrijwel alle 10 000 bedrijven met een (middel)grote
milieubelasting of bijzondere milieurisico's zouden moeten beschikken over
een integraal milieuzorgsysteem. Tevens werd in 1995 verwacht dat in alle
relevante branches van de circa 250 000 bedrijven met een minder grote
milieubelasting, duidelijke stappen zouden zijn ondernomen om te komen tot
de invoering van milieuzorg. Daarbij gold als uitgangspunt dat de invoering
van milieuzorgsystemen een eigen verantwoordelijkheid is van bedrijven. Reeds
in 19924 is de stand van zaken met betrekking
tot de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen geëvalueerd.De belangrijkste conclusie uit die tussenevaluatie was dat de bedrijven
vooruitgang hadden geboekt met de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen.
Tevens werd vastgesteld, dat ondanks de vorderingen, de regeringsdoelstelling
ten aanzien van de 10 000-groep niet gehaald zou worden. De doelstelling
ten aanzien van de 250 000 groep werd als gerealiseerd beschouwd.In het regeringsstandpunt5 naar aanleiding
van de tussenevaluatie van 1992 werd de oorspronkelijke doelstelling genuanceerd.
Door ervaringen uit de praktijk was het inzicht gegroeid dat het onderscheid
tussen de groep van 10 000 bedrijven en die van 250 000 bedrijven
geen harde grens was, maar een vloeiende overgang. Bovendien bleek dat relatief
veel bedrijven binnen de 10 000-groep behoren tot het midden- en kleinbedrijf.
Met de nuancering van de operationele doelstelling werd daarom meer de nadruk
gelegd op het invoeren van op bedrijven toegesneden milieuzorgsystemen en
de regeringsdoelstelling werd meer geïnterpreteerd als richtinggevend
voor het invoeringstempo van bedrijfsmilieuzorgsystemen bij bedrijven. Het
getalsmatig realiseren van de in 1989 geformuleerde doelstelling werd daardoor
minder van belang geacht dan de voortgang van het proces van invoering van
bedrijfsmilieuzorgsystemen. Het beleid werd nu met name gericht op bedrijven
uit de 10 000 groep.In de evaluatie van 1996 is voortgebouwd op de indeling in typen bedrijven
die reeds in de tussenevaluatie in 1992 werd gehanteerd. Deze indeling betreft
de inactieven, de beginners, de kandidaten en de gevorderden. In beide evaluaties
is uitgegaan van een driedeling naar bedrijfsomvang. Dit betreft: klein (20 –
99 werknemers); middelgroot (100 – 499 werknemers) en groot (meer dan
499 werknemers). Ook wordt in de evaluaties uitgegaan van een indeling naar
de verschillende bedrijfsklassen, zoals chemische industrie, bouwnijverheid
etc. In het thans voorliggende standpunt worden dezelfde zojuist aangehaalde
indelingen als uitgangspunt gehanteerd. Vanwege de resultaten van de laatste evaluatie wordt het huidige beleid,
zoals beschreven in hoofdstuk 2, meer toegesneden op de omvang van de bedrijven.
Om die reden wordt er onderscheid gemaakt in twee bedrijfsgroepen uit de 10 000
groep. De grote en middelgrote bedrijven (bedrijven met meer dan 499 werknemers
en bedrijven uit de categorie 100 – 499 werknemers) en de kleinere bedrijven
(20 – 99 werknemers).Paragraaf 2.1 van hoofdstuk 2 gaat in op het beleid dat gericht is op
de grote en middelgrote bedrijven, paragraaf 2.2 beschrijft het beleid ten
aanzien van de kleinere bedrijven. Paragraaf 2.3 tenslotte behandelt de voorbeeldfunctie
van de overheid. 1.2. Evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1996Evenals bij de eerdere evaluaties lag het accent in de derde evaluatie
(1996) op kwantitatief onderzoek bij de «groep bedrijven met een (middel)grote
milieubelasting» (de 10 000 groep uit de regeringsnotitie Bedrijfsinterne
milieuzorg van 1989), waardoor het voortgangsproces van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
kon worden vastgesteld. Daarnaast is een beperkt kwalitatief onderzoek uitgevoerd,
gericht op ervaringen en inzichten van een aantal maatschappelijke groeperingen
en bedrijven.De opzet van het onderzoek was er op gericht inzicht te verschaffen in:– de stand van zaken ten aanzien van milieuzorg anno 1996;– de voortgang bij inactieven, beginners, kandidaten en gevorderden;– de voorziene verdere ontwikkeling van bedrijfsmilieuzorgsystemen;– de baten van bedrijfsmilieuzorgsystemen;– de belemmerende en bevorderende factoren op de ontwikkeling van
milieuzorgsystemen bij bedrijven.Het onderzoek bestond uit drie delen:1. Een telefonische enquête onder ca. 1000 bedrijfsvestigingen met
20 of meer werknemers in geselecteerde bedrijfsklassen (stand van zaken milieuzorg
bij bedrijven met een (middel)grote milieubelasting of bijzondere milieurisico's);2. Gestructureerde mondelinge interviews (19) bij maatschappelijke organisaties
en bedrijven om inzicht te krijgen in de betekenis en het belang van milieuzorgsystemen
en de ontwikkeling daarvan zoals die gepercipieerd wordt door betrokken bedrijven
en instanties;3. Een beknopte literatuurstudie naar relevante informatie over recente
ontwikkelingen op milieugebied in bedrijven.De gegevens van de evaluatie in 1996 zijn in relatie gebracht met de tussenevaluatie
1992 en de nulmeting 1990. Er kan dus worden vastgesteld in hoeverre er in
diverse bedrijfssectoren de afgelopen jaren voortgang is geboekt met de invoering
van milieuzorgsystemen (trendmeting). Het onderzoek is uitgevoerd door KPMG
milieu en IVA en is tot stand gekomen onder de algemene begeleiding van de
coördinatiecommissie bedrijfsinterne milieuzorg, waarin alle bij de ontwikkeling
van bedrijfsinterne milieuzorg betrokken partijen zijn vertegenwoordigd. In
het bijzonder werd het onderzoek begeleid door een specifieke begeleidingscommissie
van meest betrokken partijen (VNO/NCW, FNV, MKB Nederland, Stichting Natuur
en Milieu en het ministerie van VROM) uit de coördinatiecommissie.De coördinatiecommissie heeft geconstateerd dat het onderzoeksrapport
een juiste (betrouwbare) weergave is van de stand van zaken betreffende de
invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen anno 1996. 1.3. Samenvatting en conclusies evaluatie BedrijfsomvangSinds de tussenevaluatie in 1992 en het daarop gebaseerde regeringsstandpunt
uit 1993 is sprake van een verdere voortgang in de toen reeds geconstateerde
gestage groei van de invoering van milieuzorgsystemen bij bedrijven. Voortgang milieuzorg naar bedrijfsomvang in procenten.  januari
1991september 1992augustus 1996 klein: 20–99 werknemers   inactieven23127 beginners403525kandidaten283839 gevorderden81629middelgroot: 100–499 werknemers    inactieven931beginners25179 kandidaten433829gevorderden234261     groot: >499 werknemers   inactieven110 beginners1250kandidaten282314 gevorderden597186Enerzijds is er sprake van verbreding van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
(steeds meer bedrijven zijn bezig met de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen)
en van een toename van de kwaliteit van de bedrijfsmilieuzorgsystemen (steeds
meer bedrijven schuiven op in de onderscheiden categorieën).Anderzijds blijft de kwantitatieve vooruitgang achter bij het oorspronkelijke
ambitieniveau en is er bij een op de vijf bedrijven een terugval te constateren
in de kwaliteit van het bedrijfsmilieuzorgsysteem. Tevens wordt steeds meer
evident dat de elementen van het bedrijfs-milieuzorgsysteem, als milieubeleidsverklaring,
-programma en cursussen, veel aandacht genieten, terwijl andere essentiële
zaken zoals meet- en registratiesystemen relatief onderbelicht blijven.Het midden- en kleinbedrijf (MKB), zo stelt het evaluatierapport, verdient
in dit kader extra aandacht. Over het algemeen treft het MKB wel milieumaatregelen,
maar voert het niet alle organisatorische elementen van een milieuzorgsysteem
in. Het MKB, aldus het evaluatierapport, zou niet zozeer behoefte hebben aan
milieuzorgsystemen. Deze bedrijven zijn veel meer gebaat bij praktisch toepasbare
milieuzorg per compartiment. Voortgang op hoofdlijnenIn vergelijking met de tussenevaluatie 1992 is er voortgang geboekt met
de invoering van bedrijfsinterne milieuzorg. Het aantal gevorderden is gestegen
van 21 tot 34 procent. De groei van de gevorderden is in alle omvangsklassen
bijna even groot. Bij de de middelgrote en de grote bedrijven bevinden zich
de grootste percentages gevorderden (61 en 86 procent). Bij de kleine bedrijven
is het percentage gevorderden bijna verdubbeld sinds 1992 (van 16 naar 29
procent). In alle omvangsklassen heeft zich een positieve ontwikkeling voorgedaan
ten aanzien van de vooruitgang van bedrijven.Bij alle sectoren is sprake van een toename van het percentage gevorderden.
De chemische industrie loopt voorop met de invoering van milieuzorg.
De voedings- en genotmiddelensector en de nuts- en overheidsbedrijven hebben
een opvallend grote voortgang geboekt. De sector bouwnijverheid blijft achter.
De sectoren dienstverlening, metaal en overige nijverheid behoren tot de middenmoot.Bedrijven, die op meer compartimenten milieubelastend zijn, blijken verder
gevorderd met de invoering van milieuzorg.De voortgang van milieuzorg in zijn totaliteit heeft in voldoende mate
doorgezet om te kunnen concluderen dat er sprake is van een geïnstitutionaliseerd
proces. Milieuzorg heeft bij de bedrijven wortel geschoten en komt steeds
verder tot ontwikkeling.Ondanks de vorderingen die zijn gemaakt, is de regeringsdoelstelling van
1989 ten aanzien van de 10 000-groep niet gehaald. Dat dit zou gebeuren,
was na de tussenevaluatie al duidelijk. Daarom heeft een beleidsbijstelling
plaatsgevonden. Het getalsmatig realiseren van de doelstelling werd minder
van belang geacht dan het tempo, waarin de op bedrijven toegesneden milieuzorgsystemen
worden ingevoerd. Het overheidsbeleid is sindsdien gericht op het zoveel mogelijk
versnellen van dit proces. Het invoeringstempo van milieuzorgsystemen is sinds
1993 in de breedte toegenomen. Deze ontwikkeling stemt overeen met het regeringsbeleid
om de druk op het invoeringsproces van milieuzorgsystemen bij bedrijven te
verhogen.Doordat de intermediaire organisaties voldoende activiteiten hadden ontplooid,
kon reeds in de tussenevaluatie worden geconcludeerd dat aan de regeringsdoelstelling
ten aanzien van de 250 000-groep werd voldaan. 1.4. Samenvatting advies Coördinatiecommissie bedrijfsinterne
milieuzorgDe coördinatiecommissie onderkent dat er sprake is van een gestage
positieve ontwikkeling ten aanzien van de invoering van het managementinstrument
bedrijfsmilieuzorgsystemen. Deze ontwikkeling werd ook al in de tussenevaluatie
van 1992 geconstateerd en heeft zich daarna voortgezet.De positieve ontwikkeling manifesteert zich zowel op kwantitatief (verbreding
van het aantal bedrijven dat bezig is met bedrijfsmilieuzorgsystemen) als
op kwalitatief (verdieping van het instrument van bedrijfsmilieuzorgsystemen)
niveau. Er is sprake van een onomkeerbare ontwikkeling. De coördinatiecommissie
adviseert daarom het standpunt van vrijwilligheid ten aanzien van de invoering
van bedrijfsmilieuzorgsystemen bij bedrijven niet los te laten. Vooralsnog
acht de coördinatiecommissie het bestaande en reeds aangekondigde wettelijk
instrumentarium voldoende om, indien nodig en gewenst, de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
op indirecte wijze te stimuleren. Wel zou de ontwikkeling blijvend kritisch
moeten worden gevolgd. Gelet op de resultaten van de evaluatie blijft de coördinatiecommissie
met name zorgen houden ten aanzien van de MKB-bedrijven in de 10 000-groep
(grootte klasse 20 – 99 werknemers). In het advies wordt dan ook aandacht
gevraagd voor de mogelijke oplossing van knelpunten bij de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
in deze bedrijfsgroep. Andere punten waarvoor aandacht gevraagd wordt, zijn:
onderzoek naar de oorzaken van de geringe terugval bij bepaalde bedrijven
van de kwaliteit van het milieuzorgsysteem; aandacht voor nog relatief onderbelichte
elementen van bedrijfsmilieuzorgsystemen, als meet- en registratiemethoden
bij bedrijven, en stimulering van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
bij specifieke sectoren door daarmee rekening te houden bij het overheidsaanschaffingenbeleid
(voor zover dat belangrijke milieuvoordelen kan opleveren). HOOFDSTUK 2: BELEIDSSTANDPUNT 2.1.InleidingIn de evaluatie van 1996 wordt een gestage groei van het proces van invoering
van bedrijfsmilieuzorgsystemen bij bedrijven geconstateerd. Dit geldt zowel
voor de grotere, de middelgrote als voor de kleinere bedrijven uit de onderzochte
doelgroep van 10 000 meer milieubelastende bedrijven. Over de gehele
linie is vooruitgang geboekt, zowel in kwantitatieve als in kwalitatieve zin.
Dit duidt op een onomkeerbare ontwikkeling. In zijn algemeenheid kan derhalve
geconcludeerd worden dat het beleid van de afgelopen jaren succesvol is geweest.
Om die reden is handhaving van de principiële uitgangspunten, die aan
dat beleid ten grondslag hebben gelegen, gerechtvaardigd.In zijn algemeenheid verbindt het kabinet hieraan de volgende conclusies:1. Het in 1990 gestarte activiteitenprogramma ter stimulering van de invoering
van bedrijfsmilieuzorgsystemen kan als definitief afgerond worden beschouwd.
In totaal zijn circa 300 projecten gesubsidieerd, met een totaal budget van
50,7 miljoen gulden.2. Er is nog slechts een beperkte beleidsinzet nodig specifiek gericht
op de stimulering van bedrijfsmilieuzorgsystemen, dit behoudens productgerichte
milieuzorg, waarover u onlangs bij brief van 10 juli 19971 bent geïnformeerd. Er wordt verder gegaan op de ingeslagen weg,
die de eigen verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven ten aanzien van de
invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen voorop stelt.3. De verdere ondersteuning van de ontwikkeling van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
zal met name geschieden via activiteiten, die meer indirekt stimulerend werken.
Deze activiteiten stellen nieuwe eisen aan het instrument bedrijfsmilieuzorgsysteem
en leiden met name tot een verdere kwalitatieve verdieping ervan.4. Een aantal bestuurlijk juridische instrumenten blijft van belang ter
ondersteuning van een aanhoudende voorspoedige ontwikkeling. Immers, daardoor
wordt op indirecte wijze de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen gestimuleerd.
Het bestaande en reeds aangekondigd wettelijk instrumentarium wordt echter
vooralsnog voldoende geacht om indien nodig en gewenst de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
op indirecte wijze te stimuleren.5. In 2000 zal opnieuw geëvalueerd worden wat de stand van zaken
is met betrekking tot de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen in Nederland.In de volgende paragrafen wordt met name uitwerking gegeven aan de tweede
en derde conclusie. Daarbij wordt, evenals in de evaluatie van 1996, onderscheid
gemaakt tussen de grote en de middelgrote bedrijven (respectievelijk meer
dan 500, 100 – 499 werknemers) en kleinere bedrijven(20 – 99 werknemers)
uit de 10 000 groep. In een separate paragraaf wordt tenslotte ingegaan
op de voorbeeldfunctie van de Rijksoverheid en de andere overheden in relatie
tot bedrijfsmilieuzorgsystemen. Over veel activiteiten, die meer indirect
van invloed zijn op het instrument van bedrijfsmilieuzorgsystemen is uw Kamer
reeds eerder geïnformeerd, onder meer in het kader van het wetsontwerp
milieuverslaglegging2, de evaluatie van de convenanten
met de basismetaal- en de chemische industrie3
en de Nota Milieu en Economie.4 In dit standpunt
worden deze activiteiten in het kort gememoreerd (o.a. de stand van zaken)
en wordt ingegaan op de relatie daarvan met de verdere ontwikkeling van het
instrument bedrijfsmilieuzorgsystemen.Productgerichte milieuzorg blijft in dit kader buiten beschouwing. Hierover
heb ik u geïnformeerd bij mijn hierboven reeds gememoreerde brief aan
de Tweede Kamer van 10 juli 1997. 2.1.1. Grote en middelgrote bedrijven Onderscheid grote/middelgrote bedrijven versus kleinere
bedrijvenHoewel een aantal algemene ontwikkelingen, zoals de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen,
het opstellen van bedrijfsmilieuplannen en de vergunning op maat zowel voor
de grote en middelgrote bedrijven als voor de kleinere bedrijven uit de 10 000
groep van toepassing is, is er wel een onderscheid in de uitwerking van het
beleid ten aanzien van deze bedrijven. Dit onderscheid is ingegeven door de
praktijkervaringen van de afgelopen jaren en beoogt dan ook zoveel mogelijk
rekening te houden met situaties die zich in die praktijk voor kunnen doen.
De verschillende benaderingen zullen hierna in de onderscheiden paragrafen
worden uiteengezet.Ten aanzien van de grote en de middelgrote bedrijven zal kwaliteitsverbetering
van het niveau van het bedrijfsmilieuzorgsysteem en verdere verbreding van
de invoering van deze systemen worden nagestreefd aan de hand van een viertal
ontwikkelingen waarvoor reeds de nodige activiteiten in gang zijn gezet. Deze
vier ontwikkelingen vormen als het ware een «vierluik» vanwege
de onderlinge samenhang die zij vertonen. Het vierluik refereert aan de volgende
vier ontwikkelingen:1. Bedrijfsmilieuplannen worden meer strategisch van aard. Het onderwerp
duurzaam ondernemen staat centraal;2. Bedrijfsmilieuzorgsystemen bereiken het niveau van ISO 14001/EMAS;3. Vergunningen op hoofdzaken nemen de plaats in van gedetailleerde vergunningen;4. Het verbeteren van de informatievoorziening door bedrijven aan overheid
en maatschappelijke omgeving onder meer door stroomlijning van rapportages.Kort gezegd is de samenhang van het bedrijfsmilieuplan, het bedrijfsmilieuzorgsysteem,
goede informatievoorziening en de vergunning op hoofdzaken als volgt:In een bedrijfsmilieuplan spreken bedrijf en overheid af welke milieudoelstellingen
voor het bedrijf van toepassing zijn. Het bedrijfsmilieuzorgsysteem schept
de voorwaarden voor het kunnen realiseren van de doelstellingen uit het bedrijfsmilieuplan.
Op basis van een adequaat functionerend milieuzorgsysteem kan de overheid
vervolgens milieuvergunningen verlenen die daarop zijn toegesneden. Dit kan
leiden tot een vergunning op hoofdzaken, waarbij de vergunning in beginsel
uitgaat van de doelen uit het bedrijfsmilieuplan. Tevens zou gekomen moeten
worden tot een integrale rapportage per bedrijf. De integratie van rapportages
draagt bij aan een beter overzicht van de milieuprestaties van bedrijven en
maakt tevens de monitoring van milieuprestaties mogelijk.Aan de hand van de onderwerpen van dit vierluik en de ontwikkelingen op
dat gebied zal hierna het beleid ten aanzien van de grote en middelgrote bedrijven
worden aangegeven. 2.1.2. Duurzaam ondernemenOnder de noemer van duurzaam ondernemen is in relatie tot bedrijfsmilieuzorgsystemen
een tweetal ontwikkelingen van belang, te weten bedrijfsmilieuplannen en strategisch
bedrijfsmilieumanagement. Bedrijfsmilieuplannen met een hoger strategisch gehalteIn het kader van het doelgroepenbeleid industrie is met een aantal geselecteerde
bedrijfstakken een intentieverklaring of convenant afgesloten om de doelstellingen
uit het nationaal milieubeleidsplan (NMP) te kunnen realiseren.
Door deze convenanten is het instrument bedrijfsmilieuplan geïntroduceerd
in de milieu-uitvoeringspraktijk. Inmiddels zijn de ervaringen binnen de verschillende
bedrijfstakken geëvalueerd, met het oog op het convenant als nieuw instrument.
Op 11 februari 1997 is over deze evaluaties een brief gezonden aan de Tweede
Kamer. Belangrijk onderdeel van deze evaluaties is de toetsing van het werken
met de bedrijfsmilieuplannen geweest. Uit de evaluaties blijkt dat het instrument
convenant een effectief en efficiënt instrument is voor de uitvoering
van het milieubeleid. In de evaluaties is tevens geconcludeerd dat, om de
integrale milieutaakstellingen zoals die voor 2000 en 2010 in de convenanten
zijn vastgelegd te realiseren, een meer strategische aanpak zal moeten worden
gevolgd. De nadruk zal daarbij moeten liggen op het vinden van lange termijn
oplossingen die vooral procesgeïntegreerde maatregelen in beeld brengen.
Deze procesgeïntegreerde maatregelen kunnen veelal echter pas op lange
termijn worden gerealiseerd, vanwege de samenhang op bedrijfsniveau met het
totale investeringsplan voor nieuwbouw en vervangingsinvesteringen. De ervaringen
met de uitvoering van de convenanten geven aan dat een dergelijke benadering
mogelijk is. Het vraagt van betrokkenen echter de inzet om zich te richten
op lange termijn oplossingen voor het realiseren van de doelstellingen.Ten behoeve van het versterken van het strategisch gehalte van BMP's zijn
met het oog op de tweede ronde BMP's in de basismetaalindustrie en de chemische
industrie een tweetal handreikingen opgesteld. In deze handreikingen wordt
voor de bedrijven een concrete uitwerking gegeven van meer strategische benaderingen
van milieuproblemen. Tevens is aangegeven hoe bevoegde gezagen hiermee om
kunnen gaan. Door de meer strategische benadering van BMP's wordt de scope
van het bedrijfsmilieubeleid en de in dat kader te realiseren doelen, als
onderdeel van het bedrijfsmilieuzorgsysteem, versterkt. Verbetering van de
kwaliteit van BMP's leidt derhalve ook tot een kwalitatieve verbetering van
het instrument van bedrijfsinterne milieuzorgsystemen. Strategisch BedrijfsmilieumanagementStrategisch bedrijfsmilieumanagement is één van de boegbeelden
uit de Nota Milieu en Economie. In deze nota is geconcludeerd dat het bedrijfsleven
de komende decennia voor grote uitdagingen staat. In een zeer dynamische omgeving
moeten ondernemingen hun continuïteit waarborgen. Daarvoor is het nodig
om tegelijkertijd de milieuprestaties en de concurrentiepositie te verbeteren.
De kostenverhoging, die het treffen van milieumaatregelen met zich meebrengt,
zou door strategisch bedrijfsmilieumanagement in een voordeel moeten worden
omgebogen.Daarbij gaat het enerzijds om dematerialisatie en energie-extensivering,
het sluiten van kringlopen, proces-geïntegreerde technologie en het realiseren
van technologische doorbraken. Anderzijds gaat het tevens om het maken van
kwalitatief betere producten met een concurrerende prijs. De synergie tussen
milieu en economie moet daarom ook binnen bedrijven veel meer gestalte krijgen.
Dit is alleen mogelijk, als binnen de bedrijven de thans vaak nog geïsoleerde
benadering van de onderwerpen milieu en economie, doorbroken wordt. De ontwikkelingen
van bedrijfsmilieuzorgsystemen naar het niveau van ISO 14001/EMAS en een meer
strategische benadering bij de opstelling van bedrijfsmilieuplannen, mede
bezien in het licht van een mogelijk positieve invloed op het financieel/economisch
bedrijfsbeleid, versterkt de synergie tussen milieu en economie binnen bedrijven.
Strategisch bedrijfsmilieumanagement beoogt derhalve milieurendement samen
te laten gaan met economisch rendement.Het concept voor strategisch bedrijfsmilieumanagement wordt in de periode
1998–2000 uitgewerkt. De uitwerking zal geschieden aan de hand van onderzoek,
workshops, het waar zinvol ontwikkelen van indicatoren, demonstratieprojecten
en voorlichting. Daarbij zal het accent liggen op het gezamenlijk uitvoeren
van activiteiten om de invoering van het concept van duurzaam ondernemen bij
individuele bedrijven te stimuleren. In de uitwerking van het onderwerp strategisch
bedrijfsmilieumanagement, wordt de samenhang daarvan met de toepassing van
de norm ISO 14001 en de uitvoering van de convenanten met de industrie centraal
gesteld.Het is daarom te verwachten dat de verdere ontwikkeling van strategisch
bedrijfsmilieumanagement een positieve invloed zal hebben op het kwalitatief
verbeteren van bedrijfsmilieuzorgsystemen, met name waar het gaat om de vaststelling
van het bedrijfsmilieubeleid. 2.1.3. Bedrijfsmilieuzorgsystemen op het niveau van ISO
14001 en EMASZoals reeds aangekondigd zal het beleid ten aanzien van de grote bedrijven
met name gericht worden op de bevordering van de kwaliteit van de bedrijfsmilieuzorgsystemen.Hoewel de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen in zijn algemeenheid
goed op gang is gekomen, is het nog niet zo dat alle bedrijfsmilieuzorgsystemen
een kwalitatief goed niveau bereikt hebben.Een tweetal aspecten is bij de bevordering van de kwaliteit van bedrijfsmilieuzorgsystemen
van belang :– het niveau van het bedrijfsmilieuzorgsysteem in zijn geheel (met
als richtsnoer de norm ISO 14001/EMAS), en;– de professionalisering van onderdelen van het bedrijfsmilieuzorgsysteem Niveau ISO 14001, EMAS en certificatieDoor de ontwikkelingen op het gebied van normalisatie en certificatie
van bedrijfsmilieuzorgsystemen is er inmiddels een adequaat referentiekader
vastgelegd voor de beoordeling van de kwaliteit van bedrijfsmilieuzorgsystemen.
De norm voor de certificatie van bedrijfsmilieuzorgsystemen is de ISO 14001.
Tevens is er de EMAS-verordening (Eco Management and Audit Scheme)1, een Europese verordening die niet alleen eisen stelt
aan het bedrijfsmilieuzorgsysteem, maar tevens verlangt dat er een milieuverslag
ten behoeve van het publiek wordt uitgebracht en dat dit verslag wordt geverifieerd.
De eisen in de EMAS-verordening ten aanzien van het bedrijfsmilieuzorgsysteem
komen nagenoeg overeen met de eisen zoals die gesteld worden in de norm ISO
14001. In Nederland wordt het bedrijfsmilieuzorgsysteem van bedrijven die
deelnemen aan de EMAS-verordening, op dezelfde wijze geverifieerd als dat
van bedrijven die een ISO 14001 certificaat wensen te behalen. Het verschil
is dat bij deelname aan de EMAS-verordening, de externe verificatie van het
milieuverslag wordt toegevoegd.Niet alleen is er een goed referentiekader vastgesteld, waardoor de toetsing
van de kwaliteit van bedrijfsmilieuzorgsystemen mogelijk is, ook wordt in
Nederland de kwaliteit van die toetsing op adequate wijze gewaarborgd. Onder
de vlag van de Stichting Coördinatie Certificatie Milieuzorgsystemen
(SCCM) is er een professioneel systeem opgezet waarbinnen de certificatie
van bedrijfsmilieuzorgsystemen op basis van ISO 14001 en de verificatie van
aan EMAS deelnemende bedrijven op een objectieve en onafhankelijke wijze kan
plaatsvinden. Dit systeem draagt bij aan een voortdurende verbetering van
de kwaliteit van bedrijfsmilieuzorgsystemen en ziet er op toe dat de afgegeven
certificaten en EMAS-verklaringen een kwalitatief hoogwaardig niveau vertegenwoordigen.
Zo kan aan het certificaat door belanghebbende partijen, waaronder de overheid,
maar bijvoorbeeld ook door banken en verzekeringsmaatschappijen, een zekere
tegenwaarde worden toegekend. Een belangrijk element in ISO 14001 en EMAS is het continu verbeteren
van de milieuprestaties. Om dit te realiseren zullen bedrijven gemiddeld iedere
vier jaar opnieuw moeten beoordelen of een verbetering van de milieuprestaties
kan worden bereikt. Het tijdstip van die beoordeling kan over het algemeen
samen vallen met de cyclus voor het opstellen van bedrijfsmilieuplannen. Middelen
tot verbetering van de milieuprestaties zijn; het treffen van end-of-pipe
maatregelen, procesgeïntegreerde maatregelen of het geheel vernieuwen
van productieprocessen. Het voorgaande impliceert een wisselwerking tussen
een bedrijfsmilieuzorgsysteem op basis van ISO 14001/EMAS en het strategisch
gehalte van bedrijfsmilieuplannen. De plannen van het bedrijf voor het continu
verbeteren van de milieuprestaties, alsmede de uitvoering daarvan, worden
door een certificatie-instelling gecontroleerd. Certificatie door een onafhankelijke
derde kan een ondersteuning voor het bedrijf zijn. Enerzijds zal certificatie
het behoud en de verbetering van de kwaliteit van het systeem bevorderen.
Anderzijds kan het bedrijf met het certificaat naar buiten toe aantonen dat
het een kwalitatief goed systeem heeft, dat hem in staat stelt de aan zichzelf
opgelegde milieudoelstellingen ook te behalen. Het certificaat dient derhalve
tevens als communicatiemiddel, zonder dat het bedrijf allerlei bewijzen (veel
meer op detailniveau) moet overleggen.Met het oog op het professionaliseren van bedrijfsmilieuzorgsystemen en
gelet op het effect dat dit heeft op de strategische kwaliteit van bedrijfsmilieuplannen,
zal het beleid er op gericht zijn bedrijven te stimuleren hun bedrijfsmilieuzorgsysteem
op het niveau van ISO 14001/EMAS te brengen. Het verdient de voorkeur dat
bedrijven door certificatie (via SCCM) het aldus bereikte niveau demonstreren.
Dit gelet op het kwalitatief goede en objectieve beoordelingssysteem dat daaraan
ten grondslag ligt. Een ander voordeel van certificatie via SCCM is dat dit
ook de uniformiteit in kwaliteit van bedrijfsmilieuzorgsystemen bevordert. Stimulering bedrijfsmilieuzorgsystemen naar het niveau
van ISO 14001/EMASHet bevorderen van de verhoging van het kwaliteitsniveau van bedrijfsmilieuzorgsystemen
naar dat van ISO 14001/EMAS zal als vast agendapunt aan de orde komen in het
overleg over de uitvoering van de convenanten. In dat overleg zullen hierover
nadere afspraken worden gemaakt. Dit in ieder geval voor de sectoren die ook
vallen onder de wet milieuverslaglegging. Terugval in het niveau van bedrijfsmilieuzorgsystemenIn de evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1996 is geconstateerd dat er
bij een op de vijf bedrijven een terugval is opgetreden ten aanzien van het
niveau van het bedrijfsmilieuzorgsysteem. Dit hoeft overigens niet per definitie
een constatering te zijn die een negatieve ontwikkeling impliceert. Het zou
immers ook zo kunnen zijn dat bedrijven door de ontwikkelingen op het gebied
van normalisatie en certificatie hun bedrijfsmilieuzorgsysteem anders waarderen
dan enige tijd geleden. Naar de oorzaken van deze terugval bij bedrijven zal
een onderzoek worden ingesteld. 2.1.4. Vergunning op hoofdzaken versus gedetailleerde
vergunningen; een gedifferentieerde benadering door vergunningverleners en
handhavers Voor de stimulering van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen op
het niveau van ISO 14001/EMAS is een daarop afgestemde vergunningverlening
en een daarbij passend toezicht van belang.Om de vergunningverlening en het toezicht af te stemmen op de ontwikkelingen
op het gebied van bedrijfsmilieuzorgsystemen en bedrijfsmilieuplannen,
is een gedifferentieerde benadering door overheden noodzakelijk. Dit vereist
maatwerk in de vergunningverlening, en in de wijze waarop het toezicht daarop
wordt afgestemd.Een bedrijf dat beschikt over een door de overheid goedgekeurd bedrijfsmilieuplan,
een bedrijfsmilieuzorgsysteem op het niveau van ISO 14001/EMAS en een integraal
milieu jaarverslag, komt in aanmerking voor een vergunning op hoofdzaken en
een daarop aangepast toezicht. Een dergelijke vergunning geeft het bedrijf
meer ruimte en flexibiliteit om veranderingen door te voeren in de bedrijfsvoering
zonder dat daarvoor wijzigingsprocedures noodzakelijk zijn. Tegenover de vergunning
op hoofdzaken staat een traditionele vergunning, die gedetailleerd voorschrijft
waaraan de bedrijven, op grond van de milieueisen, moeten voldoen en een daarbij
passend toezicht. Tussen de vergunning op hoofdzaken en de traditionele vergunning
zijn diverse varianten mogelijk. Afhankelijk van de stand van zaken met betrekking
tot milieuzorg binnen het bedrijf, kan meer of minder met doelvoorschriften
worden gewerkt. In feite gaat het om een vergunning op maat, die aansluit
bij het milieugedrag van een bedrijf. Om dit proces te bevorderen is het zogenaamde
flankerend beleid in gang gezet. Flankerend beleid/stand van zakenOm maatwerk te kunnen leveren zal van de vergunningverlenende en/of toezichthoudende
ambtenaar inzicht gevraagd worden op welke wijze het bedrijf tegemoet zou
moeten worden getreden en welke afspraken gemaakt kunnen worden met het oog
op het continu verbeteren van de milieuprestaties door het bedrijf. Dit betekent
dat de uitvoerende milieuambtenaar de stand van zaken met betrekking tot milieuzorg
binnen het bedrijf, objectief moet kunnen herkennen en beoordelen en zijn
werkwijze daarop moet kunnen aanpassen. Deze gedifferentieerde benadering
door vergunningverleners en handhavers vereist dat een milieuambtenaar inzetbaar
moet zijn in verschillende situaties, waarin hij in staat moet zijn telkens
een andere rol te vervullen die past bij de desbetreffende situatie. Met name
in het geval van pro-actieve bedrijven, die een vooruitstrevend milieugedrag
vertonen, is sprake van een nieuwe situatie die een andere dan de traditionele
benadering vergt. Maar ook bedrijven, die op weg zijn naar een beter milieugedrag
door de invoering van een bedrijfsmilieuzorgsysteem en het opstellen van een
bedrijfsmilieuplan, zouden gestimuleerd en gemotiveerd moeten worden daarmee
door te gaan, hetgeen ook weer andere kennis en vaardigheden vergt. De hiervoor
beschreven veranderingen hebben ingrijpende invloed op de huidige werkprocessen
bij de desbetreffende overheidsorganisaties. Het is dan ook van belang dat
bestuurders en management de noodzaak van deze veranderingen onderschrijven
en dat zij voor hun ambtenaren de voorwaarden scheppen om op deze ontwikkeling
in te kunnen spelen. In de verdere uitwerking van het flankerend beleid, maar
ook in de daarvoor geëigende bestuurlijke overleggremia, zal aan dit
laatste punt de nodige aandacht besteed worden.Voor een goede toepassing van de gedifferentieerde benadering door overheden
wordt in vervolg op de handreiking over dit onderwerp1 door de gezamenlijke overheden (Inter Provinciaal Overleg (IPO), Verkeer
en Waterstaat (VenW), Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
(VROM), Unie van Waterschappen (UvW) en Vereniging voor Nederlandse Gemeenten
(VNG)), flankerend beleid gevoerd. Dit flankerend beleid bestaat uit drie
sporen: Het verdiepend spoor, dat wordt uitgevoerd door IPO en VenW; het verbredend
spoor waarvoor VNG en UvW verantwoordelijk zijn en het kennisspoor, uitgevoerd
door VROM en SCCM.Het verdiepend spoor voorziet in het inventariseren van de ervaringen
van een 20- à 30-tal praktijkgevallen verspreid over Nederland, aan
de hand waarvan de veranderende eisen ten aanzien van de veranderende
rol van de uitvoerende milieuambtenaar nader worden vastgelegd. Voorts worden,
aan de hand van deze praktijkgevallen, allerlei inhoudelijke aspecten met
betrekking tot de vergunning en het toezicht op hoofdzaken geïnventariseerd
en worden de opgedane ervaringen onderling uitgewisseld.In het verbredend spoor is een training ontwikkeld, die met name gericht
is op het trainen van vaardigheden van uitvoerende milieuambtenaren. Deze
training, geheten Maatwerk in milieu, wordt uitgevoerd door de Bestuursacademies
in Nederland. Het doel van de training is uitvoerende milieuambtenaren voor
te bereiden op de gedifferentieerde aanpak van bedrijven. De training voorziet
in een onderdeel voor leidinggevenden c.q. voor personen die binnen de overheidsorganisaties
verantwoordelijk worden gesteld voor de invoering van het veranderingsproces
en in een onderdeel voor vergunningverleners en handhavers.Het kennisspoor tot slot, beoogt, naast de meer inhoudelijke aspecten
zoals die in het verdiepend spoor aan de orde komen, inzicht te geven in de
juridische aspecten van de vergunning op hoofdzaken en de betekenis van certificatieprocedures.
Er wordt een nauwe wisselwerking tussen de sporen onderling beoogd. Juridische leidraadOp basis van een praktijkonderzoek naar de juridische aspecten van de
vergunning en het toezicht op hoofdzaken, is in opdracht van VROM door de
Katholieke Universiteit Brabant een werkdocument gemaakt dat als basis dient
voor een nog te ontwikkelen juridische leidraad. Het werkdocument is reeds
beschikbaar1. De juridische leidraad zal onder
meer voorzien in de behoefte in de praktijk aan goede voorbeelden van vergunningen
op hoofdzaken, handige tips en suggesties etc.. De leidraad, die ook in de
publicatiereeks Milieu en Bedrijven zal worden uitgegeven, zal in mei 1998
gereed zijn. Voorlichting certificatieproceduresVan belang is dat uitvoerende overheden de betekenis van certificatie
in het kader van de vergunningverlening en het toezicht op waarde kunnen schatten.
Daartoe zal bij milieuambtenaren de benodigde kennis, met name over de wijze
waarop certificerende instellingen te werk gaan, aanwezig moeten zijn.Door de SCCM worden over deze materie voorlichtingsbijeenkomsten gegeven
aan overheden . Ook heeft de SCCM een brochure uitgegeven speciaal voor overheden
over de certificatie van bedrijfsmilieuzorgsystemen en over deelname aan de
EMAS verordening2. Zodra nieuwe, met name ook
voor overheden interessante ontwikkelingen worden geïntegreerd in de
certificatieprocedure op basis van ISO 14001, zal daar in de voorlichting
aan overheden rekening mee worden gehouden. Gedacht wordt dan met name aan
zaken als bijvoorbeeld de verbetering van meet- en registratiemethoden. 2.1.5. Verbetering van milieu-informatievoorziening door
bedrijven aan overheid en maatschappelijke omgeving; stroomlijning van rapportages;
integrale milieuverslagleggingHet vierde onderwerp van het vierluik betreft de stroomlijning van milieu-informatievoorziening
en integrale milieuverslaglegging.Het gaat hier onder meer om de wettelijke verplichting tot het jaarlijks
uitbrengen van milieuverslagen voor bepaalde categorieën van bedrijven.
Deze wettelijke verplichting voorziet in een overheidsverslag en in een publieksverslag.
Het publieksverslag zal een voor een algemeen publiek toegankelijke,
integrale rapportage bevatten over de belangrijkste milieu-effecten en milieuprestaties
van het bedrijf over één bepaald jaar. De maatschappelijke omgeving
zal daarmee over een op haar informatiebehoefte toegesneden instrument beschikken
met behulp waarvan de vorderingen van het bedrijf op milieugebied van jaar
tot jaar gevolgd kunnen worden. De gegevens voor het publieksverslag zullen
grotendeels kunnen worden afgeleid van de gegevens die het bedrijf toch al
moet genereren ten behoeve van het overheidsverslag.Het afleggen van verantwoording naar de overheid door middel van het overheidsverslag,
heeft twee componenten: het verstrekken van gegevens op basis waarvan kan
worden gecontroleerd of de vergunningvoorschriften zijn/worden nageleefd en
het verstrekken van gegevens die (na optelling) het mogelijk maken te beoordelen
of beleidsdoelstellingen voor de betrokken doelgroepen worden gehaald. Op
dit laatste punt raakt de verplichte milieuverslaglegging het stelsel van
doelgroepmonitoring. De nog vast te stellen algemene maatregel van bestuur Milieuverslaglegging
zal nader de eisen met betrekking tot het verstrekken van gegevens in het
overheidsverslag regelen. De amvb zal nauw worden afgestemd op de bestaande
monitoring van de beleidsdoelen voor de industrie, de raffinaderijen en de
energiesector. In de wet milieuverslaglegging is namelijk het uitgangspunt
vastgelegd dat het overheidsverslag in de plaats komt van in principe alle
overige (wettelijke en buitenwettelijke) milieurapportages aan de overheid,
dus ook die ten behoeve van beleidsmonitoring.Op dit punt zal gebruik worden gemaakt van de (reeds bereikte en nog te
verwachten) resultaten van het project «Integratie milieuverslaglegging
chemische industrie»1. In het project is
aangetoond dat het in de praktijk mogelijk en zelfs wenselijk is om alle kwartaal-
en jaarlijkse rapportages van de bedrijven aan de overheid te bundelen. Tevens
wordt in dit project gekeken naar de kwaliteit van de milieugegevens, c.q.
de wijze van meten en registreren bij bedrijven. De tabel voor de jaarlijkse
rapportages over uitvoering van bedrijfsmilieuplannen, waarin de gegevens
over de milieuprestaties van de bedrijven breed worden gepresenteerd, zal
als basis dienen voor een geïntegreerde rapportage aan de overheid.Een vraagstuk, dat in alle ontwikkelingen met betrekking tot informatievoorziening
aan de overheid terugkomt, is hoe de benodigde kwaliteit van de gegevens kan
worden gewaarborgd c.q. verbeterd. Algemeen wordt onderschreven dat een ander
aggregatieniveau van de informatievoorziening gewenst is. De gegevens zouden
niet op een meer gedetailleerd niveau en met een frequentie niet hoger dan
strikt noodzakelijk door de bedrijven gerapporteerd hoeven worden. Echter,
hoe hoger het aggregatieniveau waarin de gegevens worden gepresenteerd, hoe
moeilijker het is een beeld te hebben van de kwaliteit van de onderliggende
gegevens. Zo gaat de wettelijke regeling inzake de milieuverslaglegging uit
van een jaarlijkse overheidsrapportage met gegevens op inrichtingsniveau.
Bij de overheid bestaat de behoefte om in die situatie meer garanties te krijgen
op het punt van de kwaliteit van vooral meet- en registratiemethoden. Dit
is uiteindelijk ook in het belang van de bedrijven zelf: de overheid zal bij
een gewaarborgde kwaliteit van de gegevens geen of minder controle hoeven
plegen op de achterliggende bron- en installatiegegevens. Met andere woorden:
hoe meer vertrouwen in het meet- en registratiesysteem, hoe minder de overheid
het bedrijf zal «lastigvallen» met inspecties.Dit uitgangspunt sluit tevens goed aan op de ontwikkelingen ten aanzien
van de vergunning op hoofdzaken, waarbij, in de situatie waarin een bedrijf
beschikt over een goed werkend milieuzorgsysteem (inclusief een adequaat meet-
en registratiesysteem), de overheid meer op afstand en minder intensief hoeft
te controleren.Met het oog op het bovengestelde zijn of worden verschillende acties in gang gezet om te komen tot een verbetering van meet- en registratiemethoden
bij bedrijven. Proefproject verbeteren meet- en registratiemethodenEen prominent onderdeel van een bedrijfsmilieuzorgsysteem is een goed
functionerend meet- en registratiesysteem. Uit de evaluatie van 1996 blijkt
dat dit onderdeel niet altijd de aandacht krijgt die het verdient. In een
gezamenlijk project met overheden en bedrijven, zullen de contouren voor een
kwalitatief goed en meer uniform meet- en registratiesysteem bij bedrijven
in beeld worden gebracht. De contouren moeten voldoende waarborgen bieden
voor een informatievoorziening door bedrijven, die tegemoet komt aan de informatiebehoefte
van de overheid in verband met handhaving en aan de kwaliteitseisen in verband
met beleidsmonitoring. Dit project zal vooral een praktijkproject worden.
Op basis van de bestaande meet- en registratiesystemen van een aantal «koplopers»
zal een pakket randvoorwaarden worden opgesteld, waaraan meet- en registratiesystemen
moeten voldoen om de kwaliteit van de te rapporteren gegevens te garanderen.De resultaten van dit project kunnen worden gehanteerd in het kader van
de certificatieprocedure voor ISO14001. Daarnaast kan met de resultaten van
het onderzoek rekening worden gehouden bij de vormgeving van de AMvB milieuverslaglegging. 2.2. Invoering bedrijfsmilieuzorgsystemen bij mkb-bedrijven
uit de 10 000-groep 2.2.1. InleidingVoor een goed begrip van de doelgroep waar deze paragraaf aan refereert,
is een verwijzing naar de oorspronkelijke doelstelling (indeling 10 000-
en 250 000-groep) en datgene wat het kabinetsstandpunt naar aanleiding
van de tussenevaluatie 1992 daarover zegt, op zijn plaats.In dat kabinetsstandpunt is gesteld dat het onderscheid tussen beide groepen
geen harde grens kent, maar dat er eerder sprake is van een vloeiende overgang.
De doelstelling zoals vastgesteld voor het meten van het invoeringstempo van
bedrijfsmilieuzorgsystemen, zou daarom meer als richtinggevend worden beschouwd.
Toen reeds is gesteld dat met betrekking tot de zogenaamde 250 000-groep
geconcludeerd kon worden dat de doelstelling ten aanzien van de invoering
van bedrijfsmilieuzorgsystemen gehaald was en dat het beleid vooral gericht
zou worden op de 10 000-groep. De evaluatie 1996 richtte zich dan ook
in hoofdzaak op de 10 000-groep. Wel bestaat een groot deel van de 10 000-groep
uit MKB-bedrijven.Het is wellicht ook verhelderend om onderscheid aan te brengen in de begrippen
milieuzorgsystemen en systematische milieuzorg. Doelstelling is dat er een
op het individuele bedrijf toegesneden, toereikende milieuzorg is. Dit is
sterk afhankelijk van aard en omvang van het bedrijf. Kleinere bedrijven met
een beperkte milieubelasting en een eenvoudige organisatie kunnen volstaan
met een vorm van systematische milieuzorg, zonder dat het bedrijf beschikt
over een bedrijfsmilieuzorgsysteem dat is uitgewerkt voor alle basiselementen.Deze systematische milieuzorg is vooral van toepassing op bedrijven uit
de 250 000-groep. Van de MKB-bedrijven die behoren tot de 10 000-groep
verwacht de overheid echter wel dat zij een bedrijfsmilieuzorgsysteem implementeren.
Zoals gezegd is de overgang tussen deze groepen een glijdende schaal. Naar aanleiding van de evaluatie 1996 heeft de Raad voor het midden- en
kleinbedrijf (RMK) op 26 september 1997 advies uitgebracht1 . De conclusie daarvan is als volgt:«Voor een voortdurende versterking van de milieuzorg in het MKB
is een verschuiving in het perspectief van de overheid gewenst:– in termen van ondersteuning en waardering meer aandacht voor vormen
van milieuzorg die passen in het MKB; milieuzorg in het MKB hoeft niet per
definitie neer te komen op of te passen in het denken over milieuzorgsystemen;– door middel van convenanten met branche- of koepelorganisaties
kan aan het MKB zekerheid over milieu-randvoorwaarden worden geboden, waardoor
ruimte vrijkomt voor ondernemerschap;– in het contact van het bevoegd gezag met een kleine of middelgrote
onderneming dient meer gedacht te worden vanuit het perspectief van de ondernemer.
Een overheid die met milieurendement als leidend beginsel duidelijke randvoorwaarden
weet te stellen, wordt door het MKB erkend als een partner die mag komen afrekenen.»De RMK heeft zich bij het formuleren van dit advies mede gebaseerd op
een onderzoek van Coopers & Lybrand naar de stand van zaken van bedrijfsmilieuzorgsystemen
bij het MKB. In dit onderzoek, wordt geen onderscheid gemaakt tussen bedrijven
uit de 250 000-groep en de 10 000-groep. Het onderzoek is in tegenstelling
tot de evaluatie 1996 meer kwalitatief van aard. De onderzoeksresultaten van
beide onderzoeken (Coopers & Lybrand onderzoek en evaluatie 1996 KPMG/IVA)
vullen elkaar in dat opzicht aan, en spreken elkaar zeker niet tegen. Als
het gaat om bedrijven uit de 250 000-groep kan de eerste conclusie van
het advies van de RMK gedeeld worden. Voor deze groep bedrijven zou immers
systematische milieuzorg passend kunnen zijn. Op de overige twee conclusies
wordt in paragraaf 2.2.3. teruggekomen.Het beleid dat ten aanzien van de MKB-bedrijven gevoerd zal worden met
betrekking tot de stimulering van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen
moet bezien worden in het licht van de algemene kenmerken van de milieuproblematiek
bij die bedrijven. Dit beleid zal ook moeten passen bij de algemene milieubeleidsontwikkelingen
ten aanzien van de MKB-bedrijven. In paragraaf 2.2.2. zal hier nader op worden
ingegaan. 2.2.2. Milieubeleidsontwikkelingen en marktwerking binnen
het MKBDe milieubelasting van MKB bedrijven is per bedrijf en in veel gevallen
ook per sector gering. Een beperkt aantal productieprocessen in kleinere bedrijven
in de industrie veroorzaakt echter een dusdanige milieubelasting dat forse
reducties noodzakelijk zijn.In de praktijk blijkt dat het MKB een vrij hoge drempel heeft ten aanzien
van het toepassen van een systematische aanpak van milieuproblemen. Midden-
en kleinbedrijven ervaren de milieu-eisen van de overheid als complex, weinig
kosteneffectief en slecht toegesneden op hun specifieke omstandigheden. Met
als gevolg dat ze niet zo gemotiveerd zijn voor een coöperatief en pro-actief
milieubeleid. Daardoor ligt het initiatief voor implementatie en handhaving
van regelgeving vrijwel geheel bij de overheid. Alleen al door het grote aantal
bedrijven is de overheid echter niet in staat om alle bedrijven de nodige
aandacht te geven. Om dit te doorbreken is een andere aanpak noodzakelijk.
Belangrijk is dat het milieubeleid beter moet samenhangen met het economisch
beleid. Juist bij midden- en kleinbedrijven blijkt zo'n samenhang echter lastig
te realiseren. De hierboven beschreven specifieke kenmerken geven aanleiding
tot de volgende conclusies: Een succesvol milieubeleid voor het MKB moet aan drie basisvoorwaarden
voldoen. Het moet eenvoudig zijn; midden- en kleinbedrijven moeten de maatregelen
kunnen inpassen in de bedrijfsvoering. Het moet herkenbaar zijn voor de ondernemer.
Omdat deze in processen denkt, verdient het de voorkeur om de milieuproblematiek
zoveel mogelijk integraal en per sector aan te pakken (dus niet per stof en
per compartiment).Tenslotte moet het betaalbaar zijn (milieumaatregelen mogen de financiële
draagkracht van normaal renderende midden- en kleinbedrijven niet te boven
gaan).Naast afnemers stellen banken en verzekeraars steeds vaker milieu-eisen
aan bedrijven, om de financiële risico's van milieuschade beter af te
dekken. Verder hechten consumenten steeds meer waarde aan de milieuprestatie
van producten. En de overheid tenslotte kan met een milieuvriendelijk aanschaffingenbeleid
het goede voorbeeld geven en tegelijkertijd een markt van redelijke omvang
creëren.Kern van de vernieuwing van het milieubeleid gericht op MKB bedrijven
is daarom het stimuleren van de reeds zichtbare ontwikkeling naar meer marktwerking.
Dit kan door te stimuleren dat bedrijven elkaar eisen stellen ten aanzien
van de milieuprestaties van processen en producten. De volgende activiteiten, ter vergroting van de marktwerking in het milieubeleid
voor het MKB, zullen worden gestart:– het ondersteunen van certificering van milieuzorgsystemen voor
midden- en kleinbedrijven door het ontwikkelen van hulpmiddelen;– het, in overleg met sectororganisaties, ontwikkelen van op midden-
en kleinbedrijven toegesneden methoden voor Lifecycle Analysis (LCA) Verder
zal de ontwikkeling van performance indicatoren ondersteund worden. Dergelijke
instrumenten stellen het MKB in staat hun processen en producten te innoveren.
Bovendien zou de eenduidigheid van zakelijke milieu-eisen hierdoor bevorderd
kunnen worden, zodat midden- en kleinbedrijven dergelijke eisen makkelijker
kunnen toepassen;– het overleggen met banken en verzekeraars over mogelijke ondersteuning
van financiële instellingen bij de nadere uitwerking en implementatie
van de reeds door een aantal banken onderschreven UNEP-verklaring. In deze
UNEP-verklaring inzake de relatie banken, milieu en duurzame ontwikkeling
wordt, o.a. onderschreven dat financiële dienstverleners bij hun bedrijfsvoering
en besluitvormingsprocedures rekening gaan houden met milieuoverwegingen.Op deze wijze kan door banken en verzekeraars worden bijgedragen aan duurzame
ontwikkeling. Het overleg is vrijwillig en gaat uit van het behoud van ieders
verantwoordelijkheid. In dit overleg zullen ook de mogelijkheden aan de orde
komen tot verruiming van kredietfaciliteiten voor het investeren in milieumaatregelen
binnen het MKB.– het integreren van voorlichting en subsidieregelingen gericht
op het MKB en het nader beschouwen van het functioneren van de milieuadvies-infrastructuur.
Ondersteuning en advisering van MKB-bedrijven door intermediaire organisaties
blijkt een belangrijke factor te zijn in de verbetering van de milieuprestaties
van het MKB. De differentiatie in voorlichtingskanalen, subsidieregelingen
en aanspreekpunten maakt de ondersteuning echter minder effectief. Om de ondersteuning
van het MKB te versterken en deze ook beter aan te laten sluiten op de aard
van MKB-bedrijven zullen de voorlichting en een aantal subsidieregelingen
op milieu- en energiegebied richting het MKB geïntensiveerd en geïntegreerd
worden in het programma Schoner Produceren. Voor dit integrale programma zal
in de periode 1998 t/m 2002 een budget van 42 miljoen (inclusief voorlichting)
beschikbaar zijn.Daarnaast zal met MKB Nederland en de RMK worden bezien hoe in samenhang
met bedoeld integraal programma Schoner Produceren het functioneren van de
milieuadvies-infrastructuur verbeterd kan worden. In het bijzonder zal daarbij
aandacht geschonken worden aan het bereiken van synergie tussen branche-organisaties,
bedrijfsmilieudiensten, innovatiecentra ed.. 2.2.3. Bedrijfsmilieuzorgsystemen in het MKB en de relatie
met de overheidOok voor de MKB bedrijven is een gedifferentieerde benadering door de
overheid, zoals beschreven in paragraaf 2.1.4. van belang.De MKB bedrijven uit de 10 000 groep zijn doorgaans vergunningplichtige
bedrijven.Voor veel van de vergunningplichtige bedrijven worden in het kader van
de uitvoering van de convenanten met de industrie werkboeken met op de bedrijfstak
toegesneden milieumaatregelen ontwikkeld. Dit betreft onder meer de grafische,
de metaalelektro- en de textielindustrie.Hierdoor wordt een referentiekader gecreëerd met betrekking tot de
concrete milieumaatregelen die verwacht worden van MKB-bedrijven uit de 10 000
groep. Met dit referentiekader als richtlijn kan de gedifferentieerde benadering
door overheden van bedrijven c.q. de vergunning op maat gerealiseerd worden.
Van belang is daarbij in welke mate het bedrijf via milieuzorg de realisatie
van de milieumaatregelen geborgd heeft. Door de hierna genoemde activiteiten
zal ervaring worden opgedaan met een gedifferentieerde aanpak van MKB-bedrijven. Stimulering van de vergunning op maat bij het MKBZoals in paragraaf 2.2.3. al werd aangegeven is het van belang dat ter
stimulering van de invoering van bedrijfsmilieuzorgsystemen de overheden bij
de vergunningverlening en het toezicht een gedifferentieerde benadering toepassen.
In de praktijk blijkt dat er meer varianten zijn dan alleen de ultieme vergunningen
op hoofdzaken en de traditionele vergunning. Afhankelijk van de stand van
zaken met betrekking tot milieuzorg in het bedrijf, kan in de vergunning meer
of minder met doelvoorschriften worden gewerkt. Daarbij kan onderscheid worden
gemaakt tussen bedrijven zonder of met systematische milieuzorg, bedrijven
zonder of met certificaat voor het milieuzorgsysteem en bedrijven die bedrijfsmilieuplannen
opstellen gericht op milieumaatregelen (middelen) of bedrijfsmilieuplannen
gericht op doelen. Binnen de metaalelektrobranche is met het oog op de verschillende
situaties die zich in de praktijk kunnen voordoen een zogenaamde «variantennotitie»
opgesteld. Steeds wordt daarbij de relatie met de vergunningverlening en het
toezicht aangegeven. Deze mogelijke varianten pleiten immers voor een vergunning
die zodanig op maat is, dat rekening wordt gehouden met de wijze waarop het
bedrijf zijn milieuzorgsysteem geborgd heeft. Vaak zal met name voor de relatief
kleinere bedrijven een dergelijke vergunning op maat van toepassing zijn.
Met de vergunning op maat (en met de hiervoor beschreven variantennotitie)
zal, door middel van proefprojecten, ervaring worden opgedaan binnen de metaalelektrobranche
en de betonmortel branche. In beide branches is men op dit moment bezig is
met de uitvoering van convenanten in het kader van het doelgroepbeleid industrie.De ervaringen, opgedaan in deze proeftuinen zullen algemeen beschikbaar
komen en worden geïntegreerd in de verschillende activiteiten in het
kader van het flankerend beleid, die zich daarvoor lenen.Door de hiervoor beschreven wijze wordt recht gedaan aan de eerder aangehaalde
tweede en derde conclusie in het advies van de RMK. In deze conclusies wordt
gepleit voor concrete uitwerkingen van de milieumaatregelen die
van de MKB-bedrijven verwacht worden, in overleg met brancheorganisaties.
Tevens wordt in het advies gepleit voor de benadering dat ook MKB- bedrijven,
gebruik moeten kunnen maken van het principe van de gedifferentieerde benadering
door de overheid, waarbij de koplopers beloond worden. Stimulering van bedrijfsmilieuzorgsystemen op het niveau
van ISO 14001 in het MKBHet blijkt dat relatief kleinere bedrijven uit de 10 000 groep vaak
ook willen profiteren van een vergunning op maat en een daarop toegesneden
overheidstoezicht, maar dat zij opzien tegen het behalen van een certificaat
voor hun bedrijfsmilieuzorgsysteem. Dit terwijl in een aantal gevallen, zeker
bij bedrijven die onder de convenanten vallen, het bedrijfsmilieuzorgsysteem
al een behoorlijk niveau heeft en men ook al met bedrijfsmilieuplannen werkt.
Ook blijkt dat onder de nu al gecertificeerde bedrijven relatief veel kleinere
bedrijven zijn die kennelijk niet tegen de certificatieprocedure opzien en
die belang zien in de waarde van een afgegeven certificaat. Het zou kunnen
dat er een misvatting is over wat certificatie voor relatief kleinere bedrijven
inhoudt. Vaak bestaat het beeld dat certificatie overeenkomt met bureaucratische
procedures. Verduidelijking van de werkwijze van certificerende instellingen
bij MKB-bedrijven, alsmede het beter informeren over de voordelen van certificatie,
zou wellicht die misvatting kunnen wegnemen en certificatie ook onder de relatief
kleinere bedrijven kunnen stimuleren.Om die reden zal het bevorderen van bedrijfsmilieuzorgsystemen op het
niveau van ISO 14001 in het MKB centraal staan in een tweetal proeftuinen.
Deze proeftuinen zullen plaatsvinden binnen branches die vallen onder de convenanten
die zijn afgesloten in het kader van het doelgroepenbeleid industrie. Aan
de hand van voorbeeldprojecten, zal de werking van certificatieprocedures
op basis van ISO 14001 en de voordelen daarvan voor MKB-bedrijven worden duidelijk
gemaakt. 2.2.4. Bedrijven uit de 250 000-groepDe doelstelling, zoals geformuleerd in de beleidsnotitie van 1989, was
dat in 1995 in alle relevante branches van de circa 250 000 bedrijven
met een minder grote milieubelasting, duidelijke stappen zouden zijn ondernomen
om te komen tot de invoering van milieuzorg.Zoals reeds eerder vermeld is in feite op grond van de tussenevaluatie
in 1992 al geconstateerd dat de doelstelling ten aanzien van de invoering
van bedrijfsmilieuzorgsystemen toen (in 1992) reeds gerealiseerd was. Dat
wil uiteraard niet zeggen dat van bedrijven uit deze groep niets meer verwacht
wordt. In paragraaf 2.2.1. is reeds aangegeven dat van deze bedrijven een
meer op het bedrijf toegepaste vorm van systematische milieuzorg volstaat.
Daarmee wordt aangesloten bij de conclusie van het eerder aangehaalde advies
van het RMK.Door de RMK wordt het ontwikkelen van HAM-codes (Hygiëne, Arbeidsomstandigheden,
Milieu-codes) als suggestie geopperd. De overheid waardeert het bijzonder
dat branches het inititatief nemen om te komen tot deze HAM-codes als toelichting
op en uitwerking van de bestaande normen. Echter, zij vindt dat dit de verantwoordelijkheid
is van de branche. Erkenning van de code door de overheid zou de suggestie
kunnen wekken dat de overheid allerlei gedetailleerde middelverplichtingen
oplegt, hetgeen nu juist niet de bedoeling is. Immers de overheid wil aan
de branches de vrijheid laten om de milieu-eisen of doelstellingen op eigen
wijze te vertalen naar de bedrijfsvoering. Een aanzienlijk deel van de 250 000
groep bestaat uit AMvB bedrijven, waarvoor de vergunningplicht is vervangen
door algemene regels. Ook de AMvB's worden momenteel herzien met het oog op
een benadering die meer van hoofdzaken uit gaat. Voor de AMvB
bedrijven worden in overleg met de desbetreffende brancheorganisaties voor
een aantal doelvoorschriften uit de AMvB's branchespecifieke uitwerkingen
gemaakt door Infomil (Infomil is een facilitaire organisatie voor overheden).
De AMvB's geven het kader aan waarbinnen bedrijven mogen opereren. De infobladen,
die uitsluitend op preventieonderwerpen gericht zijn, zijn hulpmiddelen voor
een ondernemer bij de naleving van deze voorschriften. De infobladen kunnen
tevens worden gezien als een praktijkgerichte invulling van de preventie-onderwerpen,
zoals deze doorgaans zijn opgenomen in de diverse branchegerichte milieuzorghandboeken.
De AMvB's en de infobladen zijn steeds in overleg met de branches tot stand
gekomen. Het is aan de branche om te beoordelen of de door hen uitgewerkte
HAM-codes aansluiten op de milieuregelgeving (bij vergunningverlening dan
wel bij toepassing van de AMvB's). Overigens laat dit onverlet dat bij vragen
of knelpunten bij de uitwerking van HAM-codes overleg kan worden gevoerd met
Infomil of het ministerie van VROM. Mede gelet op het bovenstaande ligt het
dan ook niet op de weg van de overheid om financieel bij te dragen aan het
tot stand komen van dergelijke branche-codes. Met subsidies van de overheid
zijn veel hulpmiddelen, zoals branche-modelsystemen, combizorg-projecten en
diverse andere leerprojecten tot stand gebracht. Tezamen met de AMvB's, de
hierboven aangehaalde uitwerkingen van die AMvB's door Infomil en de werkboeken
die ontwikkeld worden in het kader van de convenanten, wordt door de overheid
voldoende richting gegeven aan de concrete verwachtingen met betrekking tot
milieumaatregelen voor het MKB. 2.3. Voorbeeldfunctie van de overheidDe overheid moet bij de uitvoering van het milieubeleid het juiste voorbeeld
te geven. Essentieel is dat bij overheidsaanschaffingen en -investeringen
de noodzakelijke milieumaatregelen worden getroffen en rekening met de milieu-aspecten
wordt gehouden. Essentieel is eveneens dat de milieu-effecten van milieubelastende
activiteiten met een milieuzorgsysteem worden beheerst en dat de milieuprestaties
continu worden verbeterd. Een en ander is in lijn met de regeringsnotitie
uit 1989 en het kabinetsstandpunt uit 1993 inzake milieuzorg.Uit de Evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1996 blijkt dat al veel overheidsbedrijven
of -instellingen beschikken over een milieuzorgsysteem of aan de invoering
daarvan werken. Gezien dit goede resultaat vindt het kabinet het belangrijk
om de geboekte resultaten nu te verankeren. Om de voorbeeldfunctie van de
overheid te benadrukken zullen de relevante bedrijven en instellingen van
rijksoverheid voor 2003 een goed functionerend milieuzorgsysteem realiseren.
De afzonderlijke departementen komen voor 1 januari 1999 met een plan van
aanpak daartoe. Het ministerie van VROM zal met de andere overheden over het
opstellen van een actieplan in overleg treden. Dit plan zal gericht zijn op
het bereiken van een vergelijkbaar resultaat bij de andere overheden. Dit
sluit overigens aan bij de meeromvattende kwaliteitszorg waarover al overleg
gaande is tussen de rijksoverheid en de andere overheden.Het kabinet zal het EMAS-systeem geschikt maken voor gebruik door Nederlandse
overheidsbedrijven en -instellingen. (Ook in het Verenigd Koninkrijk en Zweden
is het systeem vergelijkbaar aangepast.) Met het EMAS-systeem kunnen dan onderwerpen
zoals duurzaam bouwen, interne bedrijfsvoering (bijvoorbeeld afvalscheiding
en energieverbruik), overheidsaanschaffingen en -investeringen, in een milieuzorgsysteem
worden ingebed. Bovendien kan aan het publiek verslag over de bereikte resultaten
worden uitgebracht.Zoals ook al aangegeven in de Nota milieu en economie zullen overheden
het duurzaam produceren (indirect) stimuleren met een milieugericht aanschaffingenbeleid.
Een grotere vraag naar milieuvriendelijke producten maakt het voor bedrijven
aantrekkelijker om milieuaspecten mee te nemen bij de ontwikkeling en productie
van goederen en technieken. Met het oog op een milieugericht aanschaffingenbeleid
ontwikkelt het kabinet voor 2003 handreikingen voor overheidsinkopers en onderzoekt
de financiële gevolgen van een ander aanschaffingenbeleid. XNoot1Evaluatie bedrijfsmilieuzorgsystemen 1996, KPMG Milieu IVA, oktober 1996.XNoot2Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie.XNoot3Tweede Kamer, vergaderjaar 1988–1989, 20 633, nr. 3.XNoot4Bedrijfsmilieuzorgsystemen, Tussenevaluatie 1992, KPMG Milieu IVA, januari
1993.XNoot5Tweede Kamer, vergaderjaar 1993–1994, 20 633, nr. 5.XNoot1Tweede Kamer, vergaderjaar 1996–1997, 23 562, nr. 12.XNoot2Wet 10 april 1997 tot uitbreiding van de wet milieubeheer (milieuverslaglegging),
Staatsblad 1997, nr. 170, Kamerstukken 24 752.XNoot3Brief minister van VROM aan Tweede Kamer 11-2-1997.XNoot4Tweede Kamer, vergaderjaar 1996–1997, Kamerstuk 25 405, 1.XNoot1Council regulation (EEC) No 1836/93 of 29 june 1993.XNoot1Reeks Milieu & Bedrijven; Bedrijfsinterne milieuzorg als basis voor
een andere relatie tussen overheden en bedrijven, VROM 9554/b/11–95
14508/176 oktober 1995.XNoot1Juridische aspecten van de vergunning op hoofdzaken, Publicatiereeks Milieu
& Bedrijven, VROM 97696/h/11–97, 20609/201.XNoot2Certificatie van milieuzorgsystemen, informatie en achtergronden, uitgave
SCCM.XNoot1De resultaten van dit onderzoek zijn in maart 1998 beschikbaar.XNoot1Milieuzorg op maat van het MKB, RMK, publikatienummer 12, 1997, ISBN 90–5488 –0694 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-20633-10.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl