Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2005; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29800-V, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-09-2004

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

29800-V nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVEA. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)Wetsartikel 2 (baten-lastendiensten)OndertekeningLichaamB. BEGROTINGSTOELICHTINGLEESWIJZERWaarom is de Begroting 2005 veranderd?Hoe wordt de Begroting nu ingedeeld?De relatie met de HGIS-notaMISSIEBELEIDSAGENDAEen geïntegreerd buitenlandbeleidEffectief multilateralismeEen slagvaardige Europese UnieEen samenhangend regionaal beleidOp weg naar 2015 – Millennium ontwikkelingsdoelstellingen
(MDG's)Doeltreffende diplomatieDE BEGROTING 2005 OP HOOFDLIJNENSpecifiekBELEIDSARTIKEL 1: VERSTERKTE INTERNATIONALE RECHTSORDE
EN EERBIEDIGING VAN MENSENRECHTENA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringBELEIDSARTIKEL 2: GROTERE VEILIGHEID EN STABILITEIT,
EFFECTIEVE HUMANITAIRE HULPVERLENING EN GOED BESTUURA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 6Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 7Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringBELEIDSARTIKEL 3: VERSTERKTE EUROPESE SAMENWERKINGA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringBELEIDSARTIKEL 4: MEER WELVAART EN MINDER ARMOEDEA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringBELEIDSARTIKEL 5: TOEGENOMEN MENSELIJKE ONTPLOOIING
EN SOCIALE ONTWIKKELINGA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 5Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 6Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstelling in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringBELEIDSARTIKEL 6: BESCHERMD EN VERBETERD MILIEUA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMondiale contextNationale context in ontwikkelingslandenMiddelenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringBELEIDSARTIKEL 7: WELZIJN EN VEILIGHEID VAN NEDERLANDERS
IN HET BUITENLAND EN REGULERING VAN HET PERSONENVERKEERA. Algemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringMonitoringsystemen:BELEIDSARTIKEL 8: VERSTERKT CULTUREEL PROFIEL
EN POSITIEVE BEELDVORMING IN EN BUITEN NEDERLANDAlgemene beleidsdoelstellingB. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 2Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenMiddelenOperationele doelstelling 3Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenOperationele doelstelling 4Na te streven resultatenInstrumenten/activiteitenC. Budgettaire gevolgen van beleidD. BudgetflexibiliteitE. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingF. EvaluatieprogrammeringNIET-BELEIDSARTIKEL 9: GEHEIMNIET-BELEIDSARTIKEL 10: NOMINAAL EN ONVOORZIENNIET-BELEIDSARTIKEL 11: ALGEMEENApparaatskostenBudgettaire gevolgen van beleidBEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFBeleidsoverstijgende bedrijfsvoeringonderwerpenVerbetering informatievoorzieningsfunctie en inbedding
nieuw financieel management informatiesysteemBZ «in control»: aandacht voor risicomanagementKennis van de financiële functieShared services center HRMIntroductie meerjarenplanning en vereenvoudiging jaarplancyclusVersterking monitoring en evaluatieBedrijfsvoeringonderwerpen met een directe relatie met
één van de beleidsdoelstellingenKwaliteit en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking
en bedrijfsvoeringToetsing hulpmodaliteitenUitvoering van het Nederlandse vreemdelingenbeleidEuropese Samenwerking en bedrijfsvoeringAGENTSCHAPSPARAGRAAFCentrum tot Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden
(CBI)1. Algemeen2. Baten en LastenBatenOpbrengsten moederdepartement«Sectorale Exportontwikkeling»«Business Support Organisation Development»
(BSOD)«Marktinformatie»«Bedrijfsbemiddeling»«Human Resource Development»«Bijdrage aan het ITC»«Overige»Overige batenLasten3. VermogensontwikkelingToelichting op de vermogensontwikkeling4. KasstroomoverzichtToelichtingOperationele kasstroomToelichting5. DoelmatigheidVERDIEPINGSBIJLAGEBeleidsartikel 1: Versterkte internationale rechtsorde
en eerbiedigingmensenrechten Beleidsartikel 2: Grotere veiligheid en stabiliteit, effectieve
humanitaire hulpverlening en goed bestuurToelichtingBeleidsartikel 3: Versterkte Europese samenwerkingToelichtingToelichtingEU-afdrachten NederlandBeleidsartikel 4: Meer welvaart en minder armoedeToelichtingBeleidsartikel 5: Toegenomen menselijke ontplooiing en
sociale ontwikkelingToelichtingBeleidsartikel 6: Beter beschermd en verbeterd milieuToelichtingBeleidsartikel 7: Welzijn en veiligheid van Nederlanders
in het buitenland en regulering van personenverkeerToelichtingToelichtingBeleidsartikel 8: Versterkt cultureel profiel en positieve
beeldvorming in en buiten NederlandToelichtingNiet-beleidsartikel 9: GeheimNiet-beleidsartikel 10: Nominaal en onvoorzienToelichtingNiet-beleidsartikel 11: AlgemeenToelichting11 Niet-Beleidsartikel: AlgemeenBIJLAGE 1WORDT-WAS TABELBIJLAGE 2MOTIES EN TOEZEGGINGEN IN HET VERGADERJAAR 2003–2004BIJLAGE 3LIJST MET PARTNERLANDENPartnerlandBIJLAGE 4BEDRIJFSLEVENLIJST PSOM EN ORET/MILIEV1BIJLAGE 5LIJST VAN AFKORTINGENBIJLAGE 6TREFWOORDENLIJST
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29800-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 383 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 800 VVaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken (V) voor het jaar 2005nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTINGINHOUDSOPGAVEA. Artikelsgewijze toelichting bij het wetsvoorstel2  B. Begrotingstoelichting3  Leeswijzer3  Missie6  Beleidsagenda7  De begroting 2005 op hoofdlijnen18  Beleidsartikel 1: Versterkte internationale rechtsorde en
eerbiediging van mensenrechten22Beleidsartikel 2: Grotere veiligheid en
stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuur27Beleidsartikel 3: Versterkte Europese samenwerking40Beleidsartikel 4: Meer welvaart en minder armoede50Beleidsartikel 5: Toegenomen menselijke ontplooiing en sociale
ontwikkeling64Beleidsartikel 6: Beschermd en verbeterd milieu77Beleidsartikel 7: Welzijn en veiligheid van
Nederlanders in het buitenland en regulering van het personenverkeer84Beleidsartikel 8: Versterkt cultureel profiel en positieve beeldvorming
in en buiten Nederland89  Niet-Beleidsartikel 9: Geheim97Niet-Beleidsartikel 10: Nominaal en onvoorzien98Niet-Beleidsartikel 11: Algemeen99  Bedrijfsvoeringsparagraaf102  Agentschapsparagraaf: CBI106  Verdiepingsbijlage115  Bijlage 1. Wordt-was tabel126Bijlage 2. Moties en toezeggingen in het vergaderjaar
2003/2004130Bijlage 3. Lijst met partnerlanden135Bijlage 4. Bedrijfslevenlijst PSOM en ORET/MILIEV136Bijlage 5. Lijst van afkortingen138Bijlage 6. Trefwoordenlijst144A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTELWetsartikel 1 (uitgaven/verplichtingen en ontvangsten)De begrotingstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden
op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begrotingsstaat
van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2005 vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2005. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2005.Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2005 vastgesteld. De in die begroting opgenomen
begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting
toegelicht (de zogenoemde begrotingstoelichting).Wetsartikel 2 (baten-lastendiensten)Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de in de begrotingsstaat
opgenomen begrotingen van baten en lasten en van kapitaaluitgaven en -ontvangsten
van de baten-lastendienst Centrum voor de Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden
(CBI) voor het jaar 2005 vastgesteld. De in die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen
worden toegelicht in onderdeel B (Begrotingstoelichting) van deze memorie
van toelichting en wel in de paragraaf inzake de baten-lastendiensten.De Minister van Buitenlandse Zaken,B. R. BotDe Minister voor Ontwikkelingssamenwerking,A. M. A. van Ardenne-van der HoevenB. BEGROTINGSTOELICHTINGLEESWIJZERWaarom is de Begroting 2005 veranderd?Zoals aangekondigd in de brief van Buitenlandse Zaken aan de Tweede Kamer
op 3 mei is de indeling van de begroting van het ministerie van Buitenlandse
Zaken voor het jaar 2005 herzien. Het doel van de herindeling is een betere
aansluiting bij de prioriteiten van het buitenlandbeleid, meer resultaatgerichtheid
en een grotere toegankelijkheid.De uitwerking van beleidsartikelen in algemene en operationele doelstellingen
van de begroting is meer gericht op het actuele buitenlandbeleid van het kabinet
Balkenende II. De nieuwe beleidsartikelen weerspiegelen het geïntegreerde
karakter van het buitenlandbeleid beter. Dit komt naar voren in de verschillende
beleidsartikelen waar zowel ODA-doelstellingen en middelen als non-ODA doelstellingen
en middelen worden verantwoord. Er is ook een verbeterd inzicht in de prioriteiten
van ontwikkelingssamenwerking. In de notitie Aan Elkaar
Verplicht1 is een aantal prioritaire
thema's benoemd waarop gestuurd wordt, zoals basic education, milieu en water, HIV/aids en reproductieve gezondheid en -rechten.
De begroting 2005 is consistent ingedeeld naar thema's. Hierdoor is het beter
mogelijk per thema inzichtelijk te maken welke doelen worden gesteld. De oude
begroting bevatte zowel beleidsartikelen met een thematisch karakter (bijvoorbeeld
artikel 12 Samenwerking met het bedrijfsleven),
alsmede beleidsartikelen die betrekking hadden op een kanaal via welke BZ
haar beleid ten aanzien van ontwikkelingssamenwerking uitvoerde (bijvoorbeeld
artikel 6 Bilaterale Ontwikkelingssamenwerking).
Doelen en middelen van bepaalde beleidsthema's op het terrein van ontwikkelingssamenwerking
werden door deze indeling in kanalen (te) versnipperd weergegeven.De begroting 2005 voldoet beter aan de eisen van VBTB. Anders dan bij
de oude begroting sluiten de middelen in de nieuwe begroting in bijna alle
gevallen aan bij de operationele doelstellingen. Hierdoor is het eenvoudiger
om de te behalen doelstellingen en resultaten en de daarvoor in te zetten
middelen aan elkaar te koppelen.Tenslotte is de toegankelijkheid en leesbaarheid van de begroting en daarmee
ook de mogelijkheid tot sturing op hoofdlijnen sterk verbeterd. Het aantal
beleidsartikelen en daarmee het aantal algemene doelstellingen is gedaald
van vijftien naar acht; het aantal operationele doelstellingen is verminderd
van 95 naar 34; het aantal pagina's van de begroting is afgenomen met circa
100 bladzijden. In de vorige begroting was nog sprake van vijf hoofddoelstellingen
die de samenhang tussen de vijftien algemene doelstellingen van de beleidsartikelen
weergaf. Deze hoofddoelstellingen vertoonden vaak overlap met de algemene
doelstellingen en zorgden daarmee voor verwarring. In de nieuwe begroting
worden de vijf hoofddoelstellingen dan ook niet langer opgenomen; de acht
nieuwe algemene doelstellingen van de artikelen vormen min of meer de nieuwe
hoofddoelstellingen van het buitenlandbeleid. De verbeterde toegankelijkheid
is tenslotte ook zichtbaar in de nieuwe missie van het ministerie van Buitenlandse
Zaken die kernachtig weergeeft waar het ministerie van Buitenlandse Zaken
voor staat.In de bijlage treft u een zogenaamde «wordt-was»-tabel aan,
waarin een relatie wordt gelegd tussen de sub-beleidsartikelen in de oude
en nieuwe begrotingsindeling.Hoe wordt de Begroting nu ingedeeld?De beleidsartikelen worden voorafgegaan door een beleidsagenda waarin
de beleidsprioriteiten van het Nederlandse buitenlandbeleid voor 2005 worden
aangegeven. In het onderdeel De begroting 2005 op hoofdlijnen worden de belangrijkste beleidsmatige mutaties ook in financiële
termen toegelicht.Elk beleidsartikel kent dezelfde opbouw: allereerst wordt bij onderdeel
A ingegaan op de algemene beleidsdoelstelling
van het artikel. Per algemene doelstelling van het buitenlandbeleid wordt
een korte toelichting gegeven.De algemene beleidsdoelstelling is geformuleerd op een relatief hoog abstractieniveau.
Onderdeel B laat daarom zien hoe de algemene beleidsdoelstelling zich laat
vertalen in een aantal operationele doelstellingen.
De operationele doelstellingen zijn vastgesteld voor de huidige kabinetsperiode.
Er geldt in de meeste gevallen dat Nederland op het internationale toneel
slechts een van de vele actoren is, waardoor Nederland voor de realisatie
van doelstellingen slechts indirect verantwoordelijk is.Per operationele doelstelling is onder Na te streven
resultaten aangegeven welke specifieke resultaten in het begrotingsjaar
2005 nagestreefd worden. Deze resultaten worden zodanig concreet geformuleerd
dat achteraf plausibel is te maken in hoeverre een operationele doelstelling
en daarmee de algemene doelstellingen wel of niet is bereikt. Indien de resultaten
meerjarig van karakter zijn en naar verwachting later dan 2005 gerealiseerd
gaan worden, wordt dit expliciet aangegeven. Voor de na
te streven resultaten geldt de hierboven genoemde indirecte verantwoordelijkheid
veelal ook. De relatie tussen door Buitenlandse Zaken uit te voeren activiteiten
en te behalen resultaten is vaak een plausibele in plaats van een causale.Het kopje Instrumenten/activiteiten geeft
antwoord op de zogenaamde tweede w-vraag: wat gaan we ervoor doen? Het benoemt,
zonder in detail te treden, de belangrijkste in te zetten instrumenten en
activiteiten.In de nieuwe begrotingsindeling is de koppeling tussen middelen en doelstellingen
beter aan te geven dan voorheen. Echter door een aantal specifieke eigenschappen
van het buitenlandbeleid is een één-op-één-koppeling
tussen operationele doelstellingen en middelen niet altijd mogelijk. Onder
het kopje Middelen wordt enkel een toelichting
gegeven als de middelen voor de realisatie van de operationele doelstelling
ook gedeeltelijk onder andere sub-beleidsartikelen staan. Zo komen bijvoorbeeld
de afdrachten aan de Europese Unie ook ten goede aan operationele doelstelling
3.2 «een effectief, efficiënt en coherent optreden
van de Unie ten opzichte van derde landen of regio's», terwijl
deze middelen zijn opgenomen bij de operationele doelstelling 3.1 «een democratische, slagvaardige en transparante Europese
Unie die haar burgers vrijheid, recht en veiligheid biedt en in staat is tot
duurzame groei».In de oude begrotingsindeling was naast de budgettaire tabel ook een tabel
met aan het beleidsartikel toegerekende apparaatskosten opgenomen.
In de begroting 2005 is deze tabel niet opgenomen omdat het niet mogelijk
was een reële schatting van de apparaatskosten per beleidsartikel te
maken. In eerdere jaren konden de apparaatskosten extracomptabel worden toegerekend
op basis van een tijdschatting van de directies en van de posten. Door gebrek
aan ervaring met de nieuwe begrotingsstructuur is het ondoenlijk in te schatten
hoeveel tijd een werknemer per beleidsartikel zal besteden.In de onderdelen D en E wordt respectievelijk ingegaan op de Budgetflexibiliteit en de Veronderstellingen in
effectbereiking, doelmatigheid en raming. Onder F Evaluatieprogrammering is te lezen wat de belangrijkste evaluaties
zijn per operationele doelstelling. Een uitgebreid overzicht van alle evaluaties
per operationele doelstellingen is te vinden in de evaluatieprogrammering
van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dit overzicht is ook te vinden
in het «Evaluatie Overzicht Rijksoverheid» (EOR) op het RYX-intranet.De acht beleidsartikelen worden gevolgd door drie niet-beleidsartikelen, de Agentschapsparagraaf over de baten-lastendienst Centrum voor de Bevordering van de Import
uit ontwikkelingslanden (CBI), de Bedrijfsvoeringsparagraaf, de Verdiepingsbijlage en de bijlage Moties & toezeggingen. De verdiepingsbijlage toont
de aansluiting tussen de begroting 2004 en de begroting 2005. Vanwege de conversie
naar de nieuwe begrotingsindeling worden alleen de mutaties na voorjaarsnota
toegelicht. De mutaties tussen begroting 2004 en de voorjaarsnota zijn immers
al toegelicht in de eerste suppletore begroting van Buitenlandse Zaken. In
de begroting op hoofdlijnen komen wel alle belangrijkste mutaties tussen begroting
2004 en begroting 2005 aan bod.De relatie met de HGIS-notaVoor een overzicht van de uitgaven van het buitenlandbeleid in de breedste
zin wordt verwezen naar de nota Homogene Groep Internationale
Samenwerking (HGIS). De HGIS omvat naast het grootste deel van de
BZ-uitgaven (inclusief ontwikkelingssamenwerking) tevens de buitenlanduitgaven
van de overige departementen. De HGIS-nota geeft daarnaast weer welk deel
van de buitenlanduitgaven als officiële ontwikkelingshulp («ODA»)
kwalificeert.MISSIEElke dag en elk uur behartigt het ministerie van Buitenlandse Zaken de
Nederlandse belangen in het buitenland. Als naar buiten gericht land zet Nederland
zich van oudsher in voor de internationale rechtsorde. Nederland bouwt mee
aan een veilige, stabiele en welvarende wereld. Wij zetten ons in om conflicten,
armoede en onrecht te bestrijden. Buitenlandse Zaken geeft, in overleg met
andere ministeries, vorm aan het Europa van de toekomst en zorgt ervoor dat
Nederland in de EU met één stem spreekt.Op meer dan 150 plekken in de wereld en in Den Haag doen landgenoten,
bedrijven en instellingen een beroep op de kennis van onze medewerkers. Buitenlandse
Zaken – wereldwijd thuis.BELEIDSAGENDANederland heeft een ideaal: een veilige, rechtvaardige en vreedzame wereld
zonder armoede. Nederland is in staat te werken aan dit ideaal en doet dit
ook. Door het voeren van een actieve buitenlandse politiek, door in de voorhoede
mee te spelen in vele internationale organisaties en door – ook financieel –
bij te dragen aan de ontwikkeling van landen. In de afgelopen vier jaar heeft
Nederland als lid van de VN-Veiligheidsraad, als voorzitter van de OVSE, de
Raad van Europa en de Europese Unie, maar ook op tal van minder zichtbare
plekken, voortgang geboekt bij de verwezenlijking van onze visie op de wereld.
Nederland krijgt hiervoor internationaal erkenning, zoals onder meer blijkt
uit de vele Nederlanders op belangrijke internationale posten en de waardering
voor ons ontwikkelingsbeleid. Op het brede terrein van buitenlandbeleid blijft
Nederland zich vol motivatie en energie inzetten voor het bevorderen van onze
doelstellingen.Er moet nog steeds veel werk worden verzet. De mondialisering en het vervagen
van grenzen hebben ervoor gezorgd dat steeds meer mensen perspectief hebben
op een beter leven. Steeds meer economieën vinden internationale aansluiting
en kennis, geld en goederen verplaatsen zich steeds sneller. Er is echter
ook een keerzijde. Nog niet iedereen kan de vruchten plukken van de mondialisering.
Daarnaast is er, mede door het wegvallen van de grenzen, sprake van een toenemende
dreiging van terrorisme en de verspreiding van massavernietigingswapens, milieudegradatie,
pandemieën als HIV/aids en Sars en grensoverschrijdende handel in drugs
en mensen. De klassieke scheiding tussen nationale en internationale veiligheidsvraagstukken
vervaagt hiermee. Deze uitdagingen vragen op zowel nationaal, regionaal als
mondiaal niveau om effectieve antwoorden. Wil de internationale gemeenschap
zich teweer kunnen stellen tegen de uitdagingen en bedreigingen van de eenentwintigste
eeuw, dan zullen internationale bestuursstructuren en samenwerkingsverbanden
moeten worden hervormd en gemoderniseerd. Alleen slagvaardige en geloofwaardige
internationale instellingen en organisaties kunnen voorkomen dat de internationale
betrekkingen verworden tot een «Hobbesiaanse jungle» waarin het
recht van de sterkste geldt. Dat is niet in het belang van Nederland, noch
in dat van Europa of de wereld.Nederland streeft daarom naar sterke collectieve instellingen, waarin
alle landen elkaar op hun verantwoordelijkheden kunnen aanspreken.Op mondiaal niveau wordt gewerkt aan een beter functionerend multilateraal
stelsel. Het huidige VN-systeem – ontworpen in de jaren veertig van
de vorige eeuw – is onvoldoende toegerust voor het geven van een effectief
antwoord op alle moderne dreigingen, in het bijzonder die van terrorisme en
de proliferatie van massavernietigingswapens. Zoals onder andere bleek in
de aanloop naar de Irak-crisis, schieten de middelen voor het afdwingen van
de naleving van afspraken en het optreden tegen schendingen tekort. Nederland
blijft er voorstander van dat internationaal optreden plaatsvindt binnen de
door het VN-Handvest gestelde regels. Om te voorkomen dat landen zich in de
toekomst gedwongen zien buiten dit systeem om te handelen, is versterking
van het multilaterale stelsel dringend nodig, onder meer door het ontwerpen
van instrumenten die vroegtijdige, snelle en waar nodig krachtige actie mogelijk
maken.Ook regionale organisaties maken deel uit van het multilaterale stelsel.
En ook deze organisaties en samenwerkingsverbanden passen zich aan de eisen
van de tijd aan. Dit geldt voor de OVSE, de OESO, de Raad van Europa en de
NAVO. Heel in het bijzonder geldt dit voor de Europese Unie. De bereidheid
van de EU-lidstaten om problemen en uitdagingen gezamenlijk aan te pakken
is groeiende, zoals is te zien in de strijd tegen terrorisme of bij de ontwikkeling
naar een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid. Het akkoord over een
nieuw Grondwettelijk Verdrag vloeit voort uit de wens van de lidstaten om
de effectiviteit, de transparantie en het democratische gehalte van de zich
uitbreidende Europese Unie te vergroten. Het akkoord vormt ook een antwoord
van de Europese regeringen op de verlangens van de burgers naar een Europese
Unie die effectieve antwoorden formuleert op Europese uitdagingen, uitdagingen
die niet meer alleen door EU-lidstaten zelfstandig en afzonderlijk het hoofd
kunnen worden geboden. Tegelijkertijd schept de grondwet voorwaarden voor
een heus Europees burgerschap, met gegarandeerde rechten, en wordt de beleidsvrijheid
van de lidstaten niet nodeloos beperkt.Om actief te kunnen bijdragen aan de modernisering en hervorming van het
multilaterale stelsel is binnen Nederland voldoende draagvlak voor buitenlandbeleid
gewenst. Buitenlandse Zaken zal daartoe resultaatgericht werken, op basis
van concrete en geloofwaardige doelstellingen. Het afleggen van verantwoording
over die doelstellingen en resultaten is mede van belang voor het behoud van
de steun van de burger voor buitenlandbeleid, ongeacht of het nu gaat om het
ontwikkelingsbeleid, om hulp aan Nederlanders en Nederlandse bedrijven in
het buitenland of om het bevorderen van vrede en veiligheid. Tegelijkertijd
zal steeds duidelijk moeten worden gemaakt dat Buitenlandse Zaken opereert
in een complexe internationale omgeving, met een voor Nederland beperkte speelruimte.
In de samenleving zal er begrip voor moeten bestaan dat de mogelijkheden tot
optreden voor de Nederlandse overheid in andere landen niet onbegrensd zijn.
De burger dient zich ook bewust te zijn van zijn eigen verantwoordelijkheden
en van de gevolgen van zijn handelen. Dit laatste is met name van belang bij
consulaire dienstverlening.Een geïntegreerd buitenlandbeleidNederland heeft de ambitie een actief en effectief buitenlandbeleid te
voeren, waarin de verschillende terreinen van buitenlandpolitiek in hun onderlinge
samenhang worden behandeld. Vraagstukken op het gebied van vrede en veiligheid,
goed bestuur en mensenrechten, handel, armoede, milieu en migratie zijn immers
nauw met elkaar verbonden. Dit vereist een geïntegreerde benadering waarbij
steeds een optimale combinatie van diplomatieke, veiligheidspolitieke, militaire,
economische en ontwikkelingssamenwerkings instrumenten wordt ingezet.Op het terrein van vrede, veiligheid en conflictbeheersing komt de keuze
voor een geïntegreerde aanpak prominent tot uiting door Nederlandse betrokkenheid
bij crisisbeheersing en conflictpreventie, deelname aan vredesoperaties, bijdragen
aan wederopbouw en door de inzet van het Nederlandse Stabiliteitsfonds en
de «Peace facility» van de Europese
Unie. Het Nederlandse pleidooi voor veiligheid als voorwaarde voor ontwikkeling
krijgt internationaal steeds meer bijval. De aanslagen in Madrid van 11 maart
2004 onderstreepten daarnaast de kwetsbaarheid van onze open samenleving voor
terrorisme. De bestrijding hiervan vraagt om een daadkrachtige
aanpak, op nationaal en internationaal niveau, binnen de EU en de NAVO en
vis-à-vis derde landen.Nederland kiest ook een integrale benadering waar het gaat om het versterken
van de internationale economische rechtsorde. De succesvolle afronding van
de WTO-onderhandelingen – de Doha Development Agenda – blijft
ook in 2005 een belangrijk streven. Een geslaagde Doha-ronde is nodig voor
de vitaliteit van het wereldhandelsstelsel en bevordert wereldwijd handel
en investeringen. Dit betekent een stimulans voor de stagnerende Europese
en Nederlandse economie en stelt de ontwikkelingslanden in staat inkomsten
uit handel aan te wenden voor armoedebestrijding. De ministeriële WTO-conferentie
in Hong Kong is in 2005 een belangrijk moment om inhoud te geven aan de ontwikkelingsdimensie
van de Doha-ronde, door onder meer in te zetten op versnelde afschaffing van
handelsverstorende subsidies en verbeterde markttoegang. De vooruitzichten
hierop zijn verbeterd nu eind juli 2004 de 147 landen van de WTO er in Genève
in geslaagd zijn om een akkoord te bereiken over een raamwerk voor verdere
onderhandelingen. Na het verlies aan momentum vanwege de mislukking in Cancún,
kan nu de blik weer naar de toekomst gericht worden. Bovendien is dit akkoord
tot stand gekomen in het licht van de nieuwe geopolitieke verhoudingen, waarin
ontwikkelingslanden volwaardiger onderhandelingspartners worden.De integrale benadering staat ook ten dienste aan effectieve armoedebestrijding.
In mei heeft Nederland als eerste de balans opgemaakt van de eigen bijdrage
aan de millennium ontwikkelingsdoelen (MDG 8 rapport). Met de notitie Aan Elkaar Verplicht, ontwikkelingssamenwerking op weg naar 2015 zijn heldere prioriteiten vastgesteld. Centraal hierbij staat een
meer resultaat- en verantwoordingsgericht beleid, waarin een belangrijke rol
is weggelegd voor partnerschappen met burgers, bedrijven, kennisinstellingen,
organisaties en overheden. Met 36 landen zal langjarig bilateraal worden samengewerkt.
Een sterke inzet op coherentie en coördinatie en harmonisatie blijft
ook in 2005 gehandhaafd.Effectief multilateralismeNederland is van mening dat de tijd rijp is voor ingrijpende hervormingen
van de VN. Een goed functionerend en effectief multilateraal systeem, regionaal
en mondiaal, is over de hele linie van belang: of het nu gaat om het functioneren
van de mensenrechtencommissie, een verbeterde naleving van verdragen en normen
op het gebied van non-proliferatie van massavernietigingswapens en de bevordering
van de universaliteit hiervan, verdere ontwikkeling en implementatie van internationale
milieunormen, de internationale aanpak van het vluchtelingenvraagstuk en gezondheidsvraagstukken,
de implementatie van de Millennium Development Goals
of de aanscherping van handelsregels. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar
landen die hun verantwoordelijkheden ten aanzien van hun eigen bevolking dan
wel hun verantwoordelijkheden in internationaal verband door onmacht of onwil
in ernstige mate verwaarlozen.Nederland speelt een actieve rol bij het proces dat uiteindelijk tot deze
hervormingen moet leiden, onder andere door de input die het heeft gegeven
aan het High Level Panel on Threats, Challenges and Change dat door de Secretaris-Generaal van de VN is ingesteld. Daarbij
is vooral aandacht gevraagd voor de plicht of verantwoordelijkheid die de
internationale gemeenschap heeft om in bepaalde situaties, zoals bij ernstige schendingen van mensenrechten of genocide, handelend op te
treden. Nederland zal zich er in 2005 voor inspannen dat aanbevelingen die
de effectiviteit en legitimiteit van de VN daadwerkelijk kunnen verbeteren
met gepaste urgentie zullen worden geïmplementeerd.De hervormingen van het VN-stelsel zullen ook op ontwikkelingsgebied gevolgen
hebben voor de diverse fondsen en programma's van de VN. Nederland zal zich
in dit kader inspannen voor een stabiele financieringsstructuur en sterkere
coördinatie en harmonisatie met overige donoren. Nederland zal in multilateraal
verband zijn positie als belangrijke donor handhaven in die VN-organisaties
en internationale financiële instellingen waar sprake is van een duidelijke
bijdrage aan de Nederlandse beleidsdoelen. Hierbij is de effectiviteit van
die instellingen van belang bij de beoordeling van de hoogte van de Nederlandse
bijdrage.De uitdagingen van deze tijd vragen ook om een systeem dat minder vrijblijvend
is. Met de Veiligheidsraadsresoluties inzake terrorisme (VRR1373, 28 september
2001) en non-proliferatie (VRR1540, 28 april 2001) zijn overigens al
stappen gezet in de richting van een daadkrachtiger aanpak. Deze manier om
algemeen geldende internationale verplichtingen te scheppen vormt een belangrijke
aanvulling op de klassieke systematiek zoals het Non-proliferatie Verdrag
en de anti-terrorismeconventies. Ook op het gebied van het internationaal
recht doen zich positieve ontwikkelingen voor. Als gastland en verdragspartij
van het Internationaal Strafhof bevordert Nederland het effectief functioneren,
de integriteit en universaliteit van het Strafhof. In juni 2004 kondigde de
Aanklager een formeel onderzoek aan in de Democratische Republiek Congo. Naar
verwachting zullen de eerste rechtszaken in 2005 aanvangen.De taken van de NAVO zijn eveneens aan het veranderen. De NAVO blijft
weliswaar voorbereid op aanvallen van buitenaf, maar acht een grootschalige
aanval met conventionele middelen op het bondgenootschappelijk grondgebied
niet erg waarschijnlijk. Daar zijn nieuwe taken tegenover komen te staan,
bijvoorbeeld crisisbeheersing en de bestrijding van terrorisme. De NAVO is
de enige organisatie die op een geloofwaardige manier onder moeilijke omstandigheden
militaire missies kan uitvoeren. De NAVO moet hiervoor voldoende toegerust
blijven. Nederland steunt ook in 2005 het Bondgenootschappelijk streven naar
verbetering van de inzetbaarheid van de Bondgenootschappelijke strijdkrachten.
Nederland is voorstander van een goede en wederzijds versterkende samenwerking
tussen de NAVO en de EU, mede om onnodige duplicatie te vermijden.De uitdagingen van deze tijd vragen om een gezamenlijke aanpak. Bij het
oplossen van de huidige complexe problemen blijft samenwerking met de Verenigde
Staten cruciaal.Daarbij zal actief worden gezocht naar mogelijkheden voor afstemming op
hoofddossiers als het Midden-Oosten, Irak, Iran, Afghanistan, de Balkan, Sudan,
terrorismebestrijding, non-proliferatie, VN-hervormingen, samenwerking EU-NAVO
en WTO (Doha). Dit alles vanuit het besef dat versterking van het multilaterale
systeem alleen mogelijk is mèt de VS. Inzet hierbij is om vanuit de
gedeelde belangen zoveel mogelijk tot overeenstemming te komen. Dit neemt
niet weg dat zorgen over de VS-opstelling op een aantal terreinen, en in het
bijzonder de Amerikaanse houding ten aanzien van het Internationaal Strafhof,
bilateraal of in EU-verband uitdrukkelijk aan de orde worden gesteld.Een slagvaardige Europese UnieHet akkoord over de nieuwe Europese grondwet effent de weg naar een slagvaardiger
Unie. In dit verdrag is de institutionele structuur vernieuwd waardoor de
Unie beter in staat is de gevolgen van de uitbreiding op te vangen. De verdeling
van bevoegdheden tussen de Unie en haar lidstaten is helder weergegeven, waarbij
ook een rol is weggelegd voor de nationale parlementen. Daarnaast zal de Europese
samenwerking worden verdiept op terreinen als interne en externe veiligheid
en het gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid. Ook zal Nederland
zich richten op het verhogen van de kwaliteit en effectiviteit van de Europese
ontwikkelingssamenwerking, onder meer door versterkte coördinatie van
OS-inspanningen van de lidstaten en van de Europese Commissie en verbeterde
coherentie tussen alle beleidsterreinen die van invloed zijn op ontwikkelingslanden.In 2005 zal in de verschillende lidstaten verder worden gewerkt aan de
ratificatie van het Grondwettelijk Verdrag. In een aantal lidstaten, waaronder
Nederland, zullen hierover referenda worden gehouden. Het gehele ratificatieproces
zal ongeveer twee jaar in beslag nemen, zodat het Grondwettelijk Verdrag op
zijn vroegst eind 2006 in werking kan treden. De voorbereidingen voor de inwerkingtreding
zullen echter al meteen na ondertekening in gang gezet moeten worden, opdat
nieuwe structuren na inwerkingtreding ervan operationeel kunnen zijn. Te denken
valt aan het voorzitterschap van de Europese Raad, de teamvoorzitterschappen
van de overige Raadsformaties en de Europese Minister van Buitenlandse Zaken
en de Europese diplomatieke dienst.Los van de toepassing van het nieuwe verdrag, zal het nog enige tijd duren
voordat de uitgebreide EU zich heeft «gezet». De vijftien «oude»
lidstaten moeten zich opnieuw positioneren in het nieuwe krachtenveld; nieuwe
lidstaten moeten hun plaats vinden. Nieuwe patronen zullen ontstaan van vaste
en wisselende coalities. Voor Nederland betekenen deze ontwikkelingen dat
in de context van het EU-beleid sprake zal zijn van een sterkere bilaterale
inzet, teneinde langs deze weg de Nederlandse standpunten meer weerklank te
doen vinden. Dit is onder meer van groot belang in het licht van de onderhandelingen
over de nieuwe meerjarenbegroting voor de Unie, de Financiële Perspectieven,
waarbij overeenstemming moet worden bereikt over de grote politieke lijnen
voor de jaren 2007–2013 én de bijbehorende financiële middelen.
Nederland hecht grote waarde aan een effectievere implementatie van de Lissabonstrategie,
mede op basis van de inbreng van het rapport Kok. Ten aanzien van de Europese
ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zal in 2005 een nieuwe
fase aanbreken gericht op de ontwikkeling van een gemeenschappelijk asiel-
en migratiebeleid en op effectieve terrorismebestrijding.Na de grootste uitbreidingsronde uit de geschiedenis van de EU van 2004,
wacht nog een aantal landen op een besluit over lidmaatschap. Besluiten over
afronding van de onderhandelingen met Bulgarije en Roemenië en over een
mogelijke start van de onderhandelingen met Turkije staan op de agenda van
het Nederlands voorzitterschap. Daarnaast zal de Raad in december ook het
mandaat bepalen voor de toetredingsonderhandelingen met Kroatië die in
2005 zullen beginnen.Een samenhangend regionaal beleidMeer en meer problemen hebben een grensoverschrijdend karakter. Een effectief
buitenlandbeleid zal zich hiervan rekenschap moeten geven. Nederland kiest
daarom ook voor een geïntegreerde aanpak binnen een regionale benadering. Daarbij geeft Nederland zijn beleid in toenemende
mate tezamen met EU-partners vorm.De Westelijke Balkan houdt de bijzondere aandacht
van Nederland en van de Unie. De sleutel voor duurzame stabiliteit en welvaart
in de regio is gelegen in economische ontwikkeling, blijvende betrokkenheid
van de regionale organisaties als de Unie, de OVSE en de NAVO en integratie
van de Balkanlanden in Euro-Atlantische structuren. De snelheid van deze integratie
wordt bepaald door de landen zelf, door te voldoen aan de zogenaamde conditionaliteiten
zoals democratisering, respect voor mensenrechten en minderheden, terugkeer
van vluchtelingen en ontheemden, economische hervormingen en volledige samenwerking
met ICTY. Nederland zal dit proces ook bilateraal blijven ondersteunen, in
het bijzonder via de relatie met OS-partnerlanden Bosnië-Herzegovina,
Macedonië, Albanië en door het nieuwe, op regionaal niveau uitgevoerde
Balkan-programma. Met operatie ALTHEA neemt de EU de militaire presentie van
de NAVO in Bosnië-Herzegovina over. Nederland zal ook hieraan deelnemen.
Door middel van deelname aan de Peace Implementation Council blijft Nederland nauw betrokken bij ontwikkelingen op het gebied
van de rechtsstaat en de economie in Bosnië-Herzegovina. In 2005 zullen
naar verwachting in de toenadering tot de EU verdere stappen worden gezet
in het Stabilisatie en Associatieproces, onder meer ten aanzien van kandidaat-lidstaat
Kroatië en de lidmaatschapsaanvraag van Macedonië. Ook zal met deze
landen verder worden gewerkt aan het pad naar het lidmaatschap van Partnerschap
voor de Vrede en de NAVO. Kosovo vraagt onverminderde betrokkenheid van alle
aanwezige internationale organisaties, en vergt ook blijvende politieke en
militaire betrokkenheid van de NAVO. De uitkomst van de presidentsverkiezingen
in Servië biedt hoop op een verbetering van de samenwerking met het ICTY
en een betere regionale samenwerking.In de Hoorn van Afrika zal verdere invulling
gegeven worden aan de regionale benadering ten aanzien van vredesprocessen,
het beheer van natuurlijke hulpbronnen en economische integratie. Velen in
deze regio, vooral vrouwen en kinderen, leven in mensonterende omstandigheden,
die onze inzet en betrokkenheid eisen. Nederland zal zich richten op programma's
op het gebied van humanitaire hulp, vredeswaarneming en Disarmament, Demobilisation and Reintegration, bescherming en herintegratie
van ontheemden en vluchtelingen in de regio. Verder is capaciteitsversterking
van cruciale overheidsdiensten en niet-statelijke actoren van groot belang
voor de bevordering van stabiele verhoudingen en staatsvorming. Nederland
zal inzetten op versterking van intergouvernementele organisaties die een
leidende rol hebben in de regio, zoals de InterGovernmental
Authority on Development en het Nile Basin Initiative. Daarnaast zal Nederland op bilateraal, Europees en VN-niveau ook
in 2005 een bijdrage blijven leveren aan het bevorderen van de vrede en wederopbouw
in Sudan, zowel in het zuiden als in Darfur. Het verzoeningsproces tussen
Ethiopië en Eritrea is een ander punt van constante aandacht in deze
regio.Met regionaal en geïntegreerd beleid draagt Nederland bij aan het
beheersen en zo mogelijk oplossen van conflicten en het scheppen van de voorwaarden voor ontwikkeling in de Grote Meren
regio. Afhankelijk van de stand van zaken in het regionale vredesproces
ligt het zwaartepunt in 2005 op voorwaardenscheppende activiteiten of activiteiten
gericht op wederopbouw. Daarnaast zet Nederland net als andere partners de
kritische dialoog voort en zal het bijdragen aan vrede, veiligheid, stabiliteit
en goed bestuur en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen. Nederland
zal ook in 2005 een substantiële bijdrage leveren aan activiteiten in
multilateraal verband gericht op demobilisatie, ontwapening en integratie
van ex-strijders in goede samenhang met hervorming van de veiligheidssector.
Op regionaal niveau ondersteunt Nederland in 2005 de Conferentie van de Verenigde
Naties en de Afrikaanse Unie, waar een actieplan voor vrede, veiligheid, stabiliteit
en ontwikkeling in de regio wordt opgesteld. Ook zal Nederland innovatieve
activiteiten gericht op grensoverschrijdende samenwerking blijven steunen.Ten aanzien van Afghanistan zal Nederland
zich blijvend inspannen voor verbetering van de veiligheid en wederopbouw.
De betrokkenheid vindt op een geïntegreerde wijze plaats; naast het verlenen
van militaire steun participeert Nederland actief in de dialoog tussen de
Afghaanse regering en de internationale gemeenschap inzake het politieke proces
(uitvoering van de Bonn Agenda) en is het een voorname donor. Nederland heeft
de leiding over het Provincial Reconstruction Team
(PRT) in de provincie Baglan. Hiermee stelt Nederland de centrale regering
in staat haar gezag in de provincie te vergroten en worden wederopbouwactviteiten
van de regering en andere organisaties gefaciliteerd. Tijdens de internationale
Afghanistan-conferentie in Berlijn heeft Nederland zich langjarig gecommitteerd
aan de wederopbouw door een toezegging van EUR 100 miljoen voor de komende
drie jaar; deze gelden zullen voornamelijk worden besteed via het Afghanistan Reconstruction Trust Fund. Daarnaast zal een
aantal activiteiten op het gebied van de veiligheidssector worden gefinancierd
ten laste van het Stabiliteitsfonds.De regering in Irak moet verder worden ondersteund
bij de overgang naar een stabiele, democratische en welvarende samenleving.
De verkiezingen in 2005 vormen in dit verband een belangrijke stap. Een krachtige
rol van de VN bij het politieke proces is onontbeerlijk. Op verzoek van de
interim-regering draagt de NAVO bij aan de opbouw van de Irakese strijdkrachten.
De ondersteunende rol van de EU, waar tijdens het Nederlandse Voorzitterschap
een begin mee is gemaakt, zal in 2005 verder ontwikkeld worden. Nederland
draagt onder andere via deze organisaties en door de eigen inzet van militairen
bij aan de opbouw van Irak en daarmee aan regionale stabiliteit.Verbetering van de betrekkingen met, en ondersteuning van hervormingen
binnen de landen in de bredere Midden-Oostenregio blijven hoge prioriteit
houden voor Nederland, bilateraal en in EU-verband. In de verhouding met deze
landen staan behalve mensenrechten, media en bevordering van pluriformiteit
binnen de samenlevingen, ook non-proliferatie en terrorisme-bestrijding centraal.
De Europese Unie werkt aan de invulling van het Strategisch Partnerschap met de Mediterrane landen en het Midden-Oosten, in samenhang
met het Barcelona-proces en het Europese nabuurschapsbeleid. Vanzelfsprekend
is hierbij van belang dat nauw wordt gecoördineerd met andere initiatieven,
zoals het G8 «Broader Middle East and North Africa»-initiatief, om elkaar wederzijds te versterken en te complementeren.
De in 2003 op gang gekomen initiatieven komen in een fase waarin een begin
wordt gemaakt met projecten en samenwerkingsprogramma's. Onze bilaterale activiteiten
zijn gericht op de geleidelijke hervorming (op specifieke terreinen)
in eerste instantie in landen waar de vooruitzichten het meest gunstig zijn.
Nederland zet daarbij in op verbreding van het draagvlak in de landen zelf;
bij regeringen en samenleving. Het Barcelona-proces biedt, naast kennis en
ervaring met een dergelijke aanpak, ook bredere toepassingsmogelijkheden.Bevordering van de stabiliteit in de regio vereist betere verhoudingen
tussen de Arabische wereld en Israël, waarvoor een politieke oplossing
van het Israëlisch – Palestijnse conflict
essentieel is. Nederland zet zich in voor een actieve betrokkenheid van de
EU binnen «het Kwartet» (de Verenigde Staten, Rusland, de Verenigde
naties en de Unie), waarbij nauwe samenwerking met de VS een belangrijke en
noodzakelijke voorwaarde voor vooruitgang in de regio vormt. Het centrale
uitgangspunt is en blijft de uitvoering van de Routekaart voor Vrede als basis
voor een rechtvaardige en duurzame Twee-Statenoplossing, waar Israël
en een levensvatbare en onafhankelijke Palestijnse staat naast elkaar in vrede
en veiligheid leven.De EU en Rusland hebben besloten hun strategisch
partnerschap vorm te geven door de uitwerking van de tijdens de EU-Rusland
Top te St. Petersburg in 2003 overeengekomen vier gemeenschappelijke ruimten:
economisch; externe veiligheid; interne veiligheid; vrijheid en rechtvaardigheid;
onderzoek, onderwijs en cultuur. De samenwerking op deze terreinen zal in
2005 verder worden geconcretiseerd. Op bilateraal gebied is de samenwerking
gebaseerd op het Gemeenschappelijk Actieprogramma 2004–2005, dat onder
meer ruimte biedt voor een regelmatige politieke dialoog. Rusland blijft een
prioriteitsland op economisch en cultureel gebied. Het Matraprogramma zal
in 2005 worden voortgezet en verruimd met een Nabuurschapsfaciliteit.Het strategisch belang van Azië in de
wereld neemt toe: economisch (in termen van BBP zullen de Aziatische economieën
de Europese binnen vijftien jaar tijd kunnen overvleugelen), demografisch
(Azië omvat nu al tegen de zestig procent van de wereldbevolking) en
politiek (met hun grotere economische gewicht zullen de Aziatische landen
ook een zwaardere politieke rol regionaal en mondiaal – opeisen). Het
EU-voorzitterschap geeft Nederland de kans sterk in te zetten op versteviging
van de relatie tussen de EU en Azië, onder andere door topontmoetingen
met de belangrijke spelers China en India.Het streven is die vergrote aandacht in de komende jaren om te zetten
in een meer strategische relatie met deze belangrijke regio door zowel bilateraal
als in EU-verband verder te investeren in de samenwerking op politiek, economisch
en cultureel vlak, inclusief de belangrijke gebieden van mensenrechten, non-proliferatie
en terrorismebestrijding. Hiertoe zal Nederland de dialoog voortzetten met
landen als Pakistan, India, China, Japan, Zuid-Korea en Indonesië. De
bijzondere aandacht van Nederland en de EU voor Indonesië in het verkiezingsjaar
2004 was er mede op gericht de hervormingsprocessen te stimuleren, in de hoop
daarmee de relatie met het grootste moslimland ter wereld in 2005 en daarna
verder te verbreden en te intensiveren, ook bilateraal. Speciale aandacht
blijft uitgaan naar «zorgenland» Noord-Korea en het verloop van
het zes-partijenoverleg.Het Nederlands buitenlandbeleid betreft het hele Koninkrijk, dus ook de
Nederlandse Antillen en Aruba. De centrale ligging van deze eilanden op het
Westelijk Halfrond geeft een speciale dimensie aan de betrekkingen met die
regio. Ontwikkelingen in die regio kunnen immers van betekenis zijn
voor het gehele Koninkrijk. Het Nederlandse beleid ten aanzien van Latijns-Amerika
en de Caraïben is gericht op bevordering van duurzame stabiliteit en
ontwikkeling door middel van de bestrijding van de internationale misdaad
(in het bijzonder de drugshandel en daaraan gerelateerde praktijken zoals
het witwassen van geld, mensenhandel), het bevorderen van de wederzijdse handel,
de versterking van de rechtsstaat en de democratie, en de samenwerking op
het gebied van armoedebestrijding. Buitenlandse Zaken streeft ernaar dit beleid
op geïntegreerde wijze vorm te geven, waarbij tevens gebruik gemaakt
wordt van de internationale verbanden waarvan Nederland deel uitmaakt, zoals
de Europese Unie, de VN en internationale financiële instellingen.Nederland blijft zich inzetten voor de versterking van de relatie tussen
de EU en de Verenigde Staten. Naar aanleiding van het tienjarig bestaan van
de New Transatlantic Agenda tussen de EU en de VS zal in 2005 de EU-VS relatie
worden herzien en herbevestigd. Nederland zal met de ervaringen opgedaan tijdens
het EU-voorzitterschap een actieve bijdrage aan dit proces leveren. Voor alle
dossiers die spelen in de Transatlantische relatie geldt dat gezamenlijke
analyses en betere beleidsafstemming zullen moeten leiden tot vergroting van
het wederzijds begrip en waar mogelijk een gezamenlijke aanpak.Met betrekking tot een aantal regio's zoals het Midden-Oosten, Noord-
en West-Afrika, de Centraal-Aziatische republieken en Rusland wil Nederland
meer aandacht geven aan energiebeleid, door het verder ontwikkelen van bilaterale
en multilaterale relaties met landen in deze regio's en het opzetten van een
extern energiebeleid in EU-verband. Een sterk groeiende mondiale energieconsumptie
zal immers, zolang alternatieven nog niet in voldoende mate voorhanden zijn,
voornamelijk ingevuld moeten worden door fossiele brandstoffen. Dit leidt
tot een sterke toename in de mondiale concurrentie van afnemers van met name
olie en gas. De EU is op dit punt kwetsbaar. Beleid dat zich richt op het
veiligstellen van de nationale en Europese energievoorziening wordt daarom
des te noodzakelijker.Op weg naar 2015 – Millennium ontwikkelingsdoelstellingen
(MDG's)Het jaar 2005 zal in het teken staan van de tussentijdse evaluatie van
de inspanningen om de MDG's in 2015 te bereiken. Nederland zal zich binnen
het kader van de MDG's concentreren op verhoging van de kwaliteit en effectiviteit
van ontwikkelingssamenwerking, het zichtbaar maken van de resultaten van onze
inspanningen, de concentratie van de bilaterale samenwerking op 36 partnerlanden
en beperking van het aantal sectoren per land. Hierbij zal conform de notitie Aan Elkaar Verplicht geconcentreerd worden op onderwijs,
HIV/aids, reproductieve gezondheidszorg en -rechten, milieu en water. De focus
van de Nederlandse hulpinspanningen is gericht op Sub Sahara Afrika. Dit vertaalt
zich naar de volgende doelstellingen:– Verdubbeling van het budget voor HIV/aids, tbc en malaria tot
EUR 270 miljoen in 2007. Deze middelen zijn, naast politiek commitment
en maatschappelijk draagvlak, onontbeerlijk in de strijd tegen aids en om
ontwikkelingslanden beter in staat te stellen de Caïro-agenda versneld
uit te voeren. Coördinatie en afstemming zijn de sleutelbegrippen.– 0,1 procent van het BNP zal uiterlijk in 2007 worden besteed aan
milieu en water.– 15 procent van het ODA-budget wordt uiterlijk in 2007 besteed
aan onderwijs. Deze middelen zijn nodig om niet alleen de toegang tot onderwijs te verhogen, maar ook de kwaliteit. Nederland zal naast
aandacht voor primair onderwijs, ook meer steun geven aan volwassenenonderwijs
en alfabetisering en beroepsonderwijs .– 50 procent van het bilaterale ODA-budget gaat naar Sub Sahara
Afrika.Om de effectiviteit van de Nederlandse OS
te vergroten, wordt zo veel mogelijk met de ontvangende landen samengewerkt
in sectorale programma's, waar mogelijk via begrotingssteun. De verantwoordelijkheid
voor de uitvoering van programma's ligt primair bij deze landen. Tevens zal
Nederland inzetten op het vergroten van de voorspelbaarheid van donorbijdragen
alsmede coördinatie en harmonisatie van donor- en multilaterale inspanningen,
zowel op regionaal als op landenniveau.De focus op het verhogen van de effectiviteit van OS past in het streven
het draagvlak voor OS te behouden en te vergroten. Ook het verbeteren van
het interne sturingsmechanisme bij het ministerie van Buitenlandse Zaken,
waarbij een vernieuwde planning, monitoring en evaluatie systematiek ondersteunend
is, speelt in dit streven een belangrijke rol.Behalve de bilaterale en multilaterale hulp kunnen ook partnerschappen
met het maatschappelijk middenveld en het bedrijfsleven een prominente rol
spelen in het effectiever bereiken van de MDG's. In dit kader zal 2005 in
het teken staan van verdere implementatie van de «Call
for Ideas», die is voortgevloeid uit de Johannesburg agenda
(WSSD) van 2002. Deze publiek-private samenwerkingsverbanden zijn met name
gericht op water, landbouw, energie, gezondheidszorg en biodiversiteit.Nederland streeft ernaar een bijdrage te leveren aan de verbetering van
het ondernemingsklimaat in partnerlanden. In zoveel mogelijk partnerlanden
zal ingezet worden op het wegnemen van knelpunten op gebieden als economisch
bestuur, marktwerking en markttoegang, financiële sector, fysieke infrastructuur
en capaciteit. Voorts wordt meer aandacht besteed aan de rol van het bedrijfsleven
bij duurzame armoedebestrijding. Zo worden PSOM en ORET/MILIEV1 van toepassing op alle partnerlanden.In een tweezijdig proces met andere departementen wordt verder gewerkt
aan coherentie op beleidsterreinen die van belang
zijn voor ontwikkelingslanden. Dit betreft onder meer landbouw (met daarbinnen
de speerpunten EU suikerhervorming en katoensubsidies in WTO-kader), productstandaarden
en visserij-akkoorden. Binnen de OESO en de VN bepleit Nederland nadere afspraken
met betrekking tot nationale rapportages door OESO-landen over hun beleidsinspanningen
in het kader van het mondiale partnerschap (MDG-8).Om een leefbare toekomst voor volgende generaties te waarborgen is het
van wezenlijk belang dat ook bij hulpinspanningen het pad van duurzame ontwikkeling
wordt gevolgd. Er is sprake van duurzame ontwikkeling wanneer zowel het menselijke
handelen als het te ontwikkelen beleid consequent rekening houden met het
spanningsveld dat bestaat tussen de sociale, economische en milieu componenten
van de maatschappij. De Nederlandse strategie, zoals uitgewerkt in zowel het
nationale als het internationale deel van het Actieprogramma Duurzame Daadkracht,
zal verder worden uitgevoerd. Er worden daarmee verdere stappen gezet die
bijdragen aan de haalbaarheid van de Millennium ontwikkelingsdoelen en de
doelen overeengekomen bij de WSSD-duurzaamheidstop in Johannesburg. Vooral
door het stimuleren en ontwikkelen van partnerschappen, tussen alle relevante
groeperingen, in het bijzonder met de particuliere sector (hier)
nationaal en (daar) in partnerlanden, dient traditioneel onduurzaam gebruik
van de leefomgeving meetbaar om te worden gebogen.Doeltreffende diplomatieDe uitdagingen van deze tijd hebben ook hun weerslag op de werkwijze van
Buitenlandse Zaken. Een optimale coördinatiestructuur ten behoeve van
de Nederlandse inbreng in Europese en internationale fora is onontbeerlijk.
Een coherente uitvoering van het beleid is alleen mogelijk in goede samenwerking
met andere departementen, maatschappelijke groeperingen en het bedrijfsleven.
Alleen zo kan worden verzekerd dat Nederland een duidelijke en verantwoorde
afweging maakt tussen de verschillende belangen en internationaal met één
mond spreekt. Hierdoor zal Nederland optimaal de belangen van het Koninkrijk
in het buitenland kunnen behartigen.De tendens naar een voorwaarden scheppende overheid doet zich ook op het
internationale vlak gelden. Buitenlandse Zaken en in het bijzonder haar postennet
voorziet in deze behoefte. Door uitgebreide netwerken, een hoog kennisniveau
en een strategisch inzicht in de verschillende ontwikkelingen in de landen
van vestiging kunnen de Nederlandse ambassades, consulaten-generaal, consulaten
en economische steunpunten adequaat opkomen voor de belangen van Nederlandse
bedrijven en burgers.DE BEGROTING 2005 OP HOOFDLIJNENDe begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken in 2005 omvat in
totaal EUR 10,3 miljard aan uitgaven en EUR 0,6 miljard aan ontvangsten.
Een groot gedeelte van de uitgaven en alle ontvangsten behoren tot de Homogene
Groep Internationale Samenwerking (HGIS). De Nederlandse bijdrage aan de EU
en de hieraan gerelateerde vergoeding van de Europese Unie aan Nederland vallen
niet onder het regime van de HGIS. Vanaf 2002 worden alle afdrachten aan en
vergoedingen van de EU op de BZ-begroting verantwoord.In 2003 is per Nota van Wijziging 2004 een aanvulling gekomen op de begroting
2004. Het betrof hier intensiveringen en ombuigingen op het ODA-programma,
die voortvloeiden uit de beleidsnotitie Aan Elkaar Verplicht. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste wijzigingen op
de uitgaven ten opzichte van de ontwerpbegroting 2004 en voor ODA ten opzichte
van de Nota van Wijziging. Alleen de beleidsmatig belangrijkste mutaties zijn
opgenomen.SpecifiekVanwege de prioriteit die wordt gegeven aan mensenrechten en goed bestuur
wordt het budget voor de «Strategische faciliteit Mensenrechten en Goed
Bestuur» structureel verhoogd met EUR 2 miljoen.Bij voorjaarsnota 2004 is het structurele budget voor noodhulp meerjarig
verhoogd met EUR 16 miljoen tot EUR 100 miljoen per jaar. De verdere
voorgenomen ophoging van EUR 25 miljoen zal deels gebruikt worden voor
de Nederlandse bijdragen aan de zogenaamde Consolidated
Appeals van de VN, met name voor de appeals
voor de regio van de Grote Meren, West-Afrika en Sudan. Met name de zeer ernstige
humanitaire situatie in Sudan vereiste reeds substantiële extra inspanningen.
Overstromingen in delen van Azië vragen eveneens om aandacht. Alleen
al in Bangladesh dienen vijf miljoen mensen met voedselhulp de komende maanden
te worden doorgeloodst. Daarnaast zal aandacht worden geschonken aan de hongerdreiging
ten gevolge van de droogte in Kenia en aan voedseltekorten in diverse andere
delen van Afrika.Voor de wederopbouw in Sudan wordt vanaf 2005 EUR 100 miljoen gereserveerd
in tranches van EUR 25 miljoen per jaar. Hiervan zal een substantieel
bedrag geoormerkt worden voor Darfur. Nadat er een vredesakkoord tussen Noord
en Zuid Sudan wordt gesloten en zodra de situatie in Darfur is verbeterd,
is het van belang dat er direct met de wederopbouw gestart wordt om terugval
te voorkomen. Prioriteiten daarvoor zijn: de consolidering van het vredesproces,
veiligheid, openbaar bestuur, herstel van de economie, basisvoorzieningen
en humanitaire hulp.Voor de Nederlandse contributie aan het 9e Europees ontwikkelingsfonds
wordt voor de jaren 2005–2008 een extra bedrag van circa EUR 25
miljoen meerjarig gereserveerd. De Europese Commissie heeft aangegeven dat
zij zich inspant om binnen vijf jaar het 9e EOF volledig te committeren,
wat een stijging van de contributies tot gevolg zal hebben. Gezien de verwachte
gunstige effecten van de hervorming van de diensten van de Commissie en met
name de effecten van de decentralisatie van de diensten naar de ACS-landen
is deze aanname realistisch.De verhoging van het budget voor samenwerking met het bedrijfsleven hangt
samen met de grotere rol voor de particuliere sector in ontwikkelingssamenwerking.
Het budget voor samenwerking met het bedrijfsleven is per saldo verhoogd vanaf
2006. Deze verhoging wordt vooral veroorzaakt door het PSOM-programma uit
te breiden naar alle partnerlanden (respectievelijk EUR 1,9 miljoen,
EUR 9,8 miljoen en EUR 15,7 miljoen).Op grond van de goede kwaliteit van de ingediende voorstellen voor het
Programma Thematische Mede-financiering is het voor TMF-ronde 2005–2008
beschikbare bedrag verhoogd met in totaal EUR 14,5 miljoen. In de jaren
2005–2007 gaat het om een stijging ten opzichte van het oorspronkelijk
begrote bedrag van jaarlijks EUR 36 miljoen. In 2008 gaat het om een
daling van EUR 4,8 miljoen.De wijzigingen op het artikel macro-georiënteerde programmahulp zijn
de resultante van verschillende mutaties en houden mede verband met het gebruikelijke
parkeerkarakter van dit artikel, waar mee- en tegenvallers, zoals BNP-bijstellingen,
tijdelijk worden geparkeerd in afwachting van allocatie over de andere artikelen.Uit de laatste inzichten blijkt dat minder schulden kwijtgescholden kunnen
worden dan verwacht. De geraamde EKI-toerekening in 2004 zal daardoor niet
worden gerealiseerd. Dit betekent dat de raming van de EKI-toerekening met
EUR 300 miljoen naar beneden kan bijgesteld worden. De extra ODA-ruimte
wordt vooralsnog geparkeerd op sub-beleidsartikel 4.2 «Armoedebestrijding».
De komende periode wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de besteding
van deze middelen.De intensivering voor onderwijs houdt voor 2007 verband met de Nederlandse
bijdrage aan het Education for All Fast Track Initiative (FTI). Het FTI komt voort uit de belofte van donoren, dat geen enkel
OS-land met goede onderwijsplannen en politieke wil door gebrek aan financiële
middelen gehinderd zal worden bij de uitvoering van zijn onderwijsplannen.
Nederland speelde een initiërende rol bij de opzet van dit initiatief.Een deel van het bedrag dat in 2005 geraamd is voor het Global Fund to Fight Aids, Tuberculose and Malaria (GFATM) is van
2005 naar 2004 gehaald vanwege een grotere liquiditeitsbehoefte bij dit fonds.
Het GFATM voorziet in een grote behoefte aan additionele financiële middelen
op landenniveau ter bestrijding van deze drie ziekten. Zoals reeds in de Aids-notitie
was opgenomen zal Nederland de bijdrage vanaf 2006 continueren op het niveau
van EUR 45 miljoen. Daarnaast wordt vanaf 2006 EUR 5 miljoen gereserveerd
voor het nog op te richten Global Commodity Fund
dat een belangrijke rol gaat spelen in het lenigen van het nijpende tekort
aan preventiemiddelen. Beide maatregelen vergen een jaarlijks beslag van EUR 50
miljoen vanaf 2006.De bijstellingen in het MFO-budget in de jaren 2005–2009 hangen
samen met de aanpassing van het totale ODA-budget als gevolg van bijstellingen
van het BNP.De toerekening van eerstejaarsopvang van asielzoekers valt lager uit vanwege
de lagere instroom van asielzoekers.Naar verwachting zal medio 2005 het afnemen van het inburgeringsexamen
in het buitenland plaatsvinden op de posten. Daartoe worden de posten
versterkt met lokaal personeel. Voorts heeft dit gevolgen voor de ICT, de
beveiliging en de infrastructuur voor een aantal posten. De extra uitgaven
voor BZ in dit kader bedragen in 2004 circa EUR 2,1 miljoen en voor 2005
en verder wordt structureel een bedrag geraamd van circa EUR 4,2 miljoen.Vanaf 2005 wordt EUR 5 miljoen voor een stageprogramma beschikbaar
gesteld. Het programma heeft als doel jongeren door middel van stages en uitwisseling
meer te betrekken bij armoedevraagstukken. Via een aanbestedingsprocedure
wordt een organisatie geselecteerd, die uitvoering zal geven aan het beleidskader
voor stage/uitwisseling en die namens het ministerie van Buitenlandse Zaken
de aanvragen zal beoordelen.Vanaf 2005 is wederom sprake van een rijksbrede efficiencytaakstelling
voor de apparaatsuitgaven van jaarlijks 1,1 procent in de periode 2005–2007
(cumulatief 3,3 procent). Deze taakstelling komt bovenop de efficiencytaakstellingen
van de kabinetten Balkenende I en II.Het budget voor landenspecifieke samenwerking wordt meerjarig verhoogd.
De verhoging past binnen het streven de hulp via de landenprogramma's te intensiveren
(motie-Ferrier; TK 29 234, 2003–2004, nr. 19). De verhoging komt
vooral ten goede aan de prioriteiten uit de notitie Aan
Elkaar Verplicht: milieu/water, «basic education», HIV/aids en reproductieve gezondheidszorg en -rechten in partnerlanden
en werkt meerjarig door. Hiermee samenhangend is het budget voor thematische
samenwerking aanmerkelijk verlaagd. Waren in de begroting 2004 nog intensiveringsmiddelen
voor prioritaire thema's hierop geparkeerd, bij eerste suppletore wet zijn
omvangrijke middelen van het thematische budget overgeheveld naar de bilaterale
landenprogramma's. Verder daalt het budget voor thematische samenwerking omdat
de thema's in toenemende mate via het TMF (thematische medefinanciering met
maatschappelijke organisaties) lopen.Het budget voor het multilaterale kanaal is verlaagd, aangezien gekozen
is om de middelen te concentreren bij beleidsrelevante organisaties waar sprake
is van resultaat en effectiviteit. Daarnaast vraagt de motie-Ferrier om een
verschuiving van middelen ten faveure van het bilaterale kanaal. Vanwege bovengenoemde
redenen is een aantal multilaterale programma's gekort. Het gaat met name
om UNDP (vanaf 2006), UNICEF, UNCDF, de speciale multilaterale activiteiten
VN en de IFI's en het multilateraal deskundigenprogramma.Belangrijkste beleidsmatige mutaties
(in EUR mln) 20042005200620072008Stand ontwerpbegroting 2004 na verwerking Nota
van Wijziging9 41410 40410 66111 01311 206Belangrijkste beleidsmatige prioriteiten:     FSA mensenrechten22222Humanitaire hulp415555Wederopbouw Sudan 25252525Afdrachten aan de EU– 81– 129100159334Europees ontwikkelingsfonds 20253024Bedrijfslevenprogramma– 5– 521016TMF-programma 852– 5Macro-georienteerde programmahulp2509– 11– 66EKI meevaller300    Onderwijs   6060HIV/aids39– 39505050MFO's – 8– 7– 7– 7Asiel– 88– 70– 67– 70– 78Inburgering24444Stageprogramma 5555Efficiencytaakstelling – 2– 3– 5– 5Landenspecifieke samenwerking891411197932Thematische samenwerking2– 13– 75– 124– 124VN-instellingen– 5– 5– 20– 19– 17      Overige mutaties31068– 12– 8Stand ontwerpbegroting 20059 76610 34310 90811 19611 453BELEIDSARTIKEL 1: VERSTERKTE INTERNATIONALE RECHTSORDE
EN EERBIEDIGING VAN MENSENRECHTENA. Algemene beleidsdoelstellingBevordering van de internationale rechtsorde, met specifieke aandacht
voor bescherming van de rechten van de mens.Een goed functionerende rechtsorde is onlosmakelijk verbonden met de realisatie
van de andere doelstellingen op het gebied van buitenlandbeleid. Een sterke
internationale rechtsorde is immers een middel om te komen tot een meer rechtvaardige,
vreedzame en welvarende wereld. Een wereld waarin de beginselen van vrijheid,
gelijkheid, democratie en menselijke waardigheid beter worden gewaarborgd.
Nederland zet zich hiervoor in. Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar
het mensenrechtenbeleid. Nederland richt zich daarbij niet alleen op het multilaterale
kanaal, maar ook in belangrijke mate op individuele landen.Versterking van de internationale rechtsorde betreft niet alleen het vastleggen
van normen, maar vooral ook naleving ervan. Daarbij zijn rechtstoegang en
rechtspraak onmisbare instrumenten. Een goede rechtsgang, zowel nationaal
als internationaal, is nog lang niet overal gewaarborgd. Internationaal zijn
we op de goede weg met de ontwikkeling van de individuele strafrechtspraak,
naast de al bestaande mogelijkheden voor geschillenbeslechting tussen staten.
Nederland speelt in dit verband een belangrijke rol door een groot aantal
van de verantwoordelijke internationale organen te huisvesten, met als nieuwste
loot aan de stam het Internationaal Strafhof.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Een goed functionerende internationale rechtsorde.De ontwikkelingen van de afgelopen jaren, met name de toegenomen terroristische
dreiging en de Irak-crisis, hebben de al lang lopende discussies omtrent de
revitalisering en effectiviteit van het multilaterale systeem in het midden
van de politieke en publieke schijnwerpers gebracht. Dit systeem behoeft op
veel punten versterking om de hedendaagse problemen en bedreigingen het hoofd
te kunnen bieden. Vanuit het besef dat structurele veranderingen nodig zijn
om de effectiviteit en legitimiteit van de Verenigde Naties (VN) te kunnen
waarborgen, heeft Secretaris-Generaal Kofi Annan in november 2003 een «High Level Panel on Global Threats, Challenges and Change» benoemd. Dit panel kreeg als taak onderzoek
te doen naar de wijze waarop collectieve actie het hoofd kan bieden aan de
huidige bedreigingen van vrede en veiligheid. Naar verwachting zal het panel
in het najaar 2004 of begin 2005 rapport hierover uitbrengen aan de Secretaris-Generaal
die op zijn beurt zijn aanbevelingen zal voorleggen aan de Algemene Vergadering
der Verenigde Naties (AVVN). De stelling dat de VN-structuren, die grotendeels
dateren uit 1945, aan de huidige tijd dienen te worden aangepast, wordt breed
onderschreven. Het is nu echter geboden de stap te maken van probleemanalyse
naar het uitwerken van concrete oplossingen.Na te streven resultaten• Actieve Nederlandse bijdrage aan de discussie over VN-hervormingen,
mede naar aanleiding van de voorstellen die de SGVN hierover naar verwachting
in de loop van 2005 zal doen;• Bijdragen aan de totstandkoming van een effectiever multilateraal
systeem;• Ontwikkeling van rechtsregels over onder meer het misdrijf «agressie»
in het kader van het Statuut van het Internationaal Strafhof.Instrumenten/activiteitenMede gezien de actieve betrokkenheid van Nederland bij het VN-hervormingsproces
tot nu toe, zoals bij de organisatie van de zogeheten «Green Tree-seminars», zal Nederland voortgaan een bijdrage
te leveren aan de discussie over grondslagen en functioneren van het VN-systeem.Belangrijke onderwerpen die in deze discussie aan de orde moeten komen
zijn: de verantwoordelijkheid om collectief te handelen ter voorkoming van
humanitaire catastrofes, preëmptieve gewapende actie, non-proliferatie
en terrorismebestrijding, «falende staten», een effectiever geheel
van multilaterale OS-instellingen, hervorming van de Veiligheidsraad en de
revitalisatie van de AVVN.Operationele doelstelling 2Bescherming van de rechten van de mens.De bevordering en bescherming van de rechten van de mens krijgt vorm in
het bilaterale en multilaterale beleid. Versterking en effectiever functioneren
van internationale mechanismen als de Mensenrechtencommissie en het EU-mensenrechtenbeleid
staan hoog op de agenda. De implementatie van een mensenrechtenbenadering
binnen Ontwikkelingssamenwerking zal, met inachtneming van het advies van
de Adviescommissie Internationale Vraagstukken (AIV), krachtig worden voortgezet.
Bestrijding van geweld tegen vrouwen zal ook in 2005 een belangrijk aandachtsveld
blijven, met name wat betreft onze inzet in multilateraal verband. Tevens
verdienen de rechten van kinderen en jongeren meer aandacht.Na te streven resultaten• Concrete verbeteringen op het gebied van de effectiviteit van de
multilaterale mensenrechtenfora;• Implementatie binnen de EU van enkele in 2004 aangenomen EU-GBVB-richtlijnen,
met name die inzake kinderen en gewapend conflict en mensenrechtenactivisten;• Beter functioneren van regionale mensenrechtenmechanismen, met
als specifieke inzet het volledig operationeel zijn van het Afrikaanse Hof
voor de Mensenrechten in 2005;• Concrete vooruitgang in de dialoog met de Arabische wereld, met
name op het gebied van de ondersteuning van mensenrechtenorganisaties in de
regio;• Betere integratie van mensenrechten in het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid,
zoals aangekondigd in de notitie Aan Elkaar Verplicht
(AEV).Instrumenten/activiteitenNederland zal actief bijdragen aan de discussies over VN-hervormingen
en praktische initiatieven ondersteunen die gericht zijn op verbetering van
de werkwijzen van de Mensenrechtencommissie en de derde commissie van de AVVN.
Het eind 2004 verwachte advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken
terzake kan hierbij een nuttige rol spelen.Als vervolg op de in 2003 door Nederland ingediende resolutie in de Derde
Commissie van de AVVN over geweld tegen vrouwen zal Nederland een
VN-studie financieren die de betrokkenheid van multilaterale fora bij dit
belangrijke onderwerp kan versterken.Nederland zal zich in 2005 inzetten om zowel in multilateraal verband
als bilateraal diverse activiteiten, zoals het organiseren van seminars en
bijeenkomsten, te ontplooien gericht op verbetering van de mensenrechtensituatie
in de Arabische wereld. De steun aan mensenrechtenorganisaties in de regio
wordt verder uitgebouwd via de faciliteit strategische mensenrechtenactiviteiten
(FSA).Wat betreft het bilaterale ontwikkelingssamenwerkingsbeleid zal in 2005
de beoogde integratie van mensenrechten en ontwikkelingssamenwerking op basis
van de in 2004 ontwikkelde plannen verder worden geïmplementeerd. De
samenhang tussen HIV/aids en mensenrechten (inclusief kinderrechten) is een
bijzonder aandachtsveld in dit verband. De mensenrechtenambassadeur zal op
alle bovengenoemde terreinen worden ingezet om de standpunten van de Nederlandse
regering uit te dragen.MiddelenDe middelen die aan artikel 1.2 gekoppeld zijn corresponderen grotendeels
met de doelstelling «Bescherming van de rechten van de mens».
Een gedeelte van de middelen onder art. 4.2 «Armoedebestrijding»
wordt eveneens ingezet voor de realisatie van deze operationele doelstelling.Operationele doelstelling 3Goed functionerende internationale juridische instellingen
in Den Haag (juridische hoofdstad).De aanwezigheid in Den Haag van de vele internationale juridische en rechtsprekende
organisaties en wetenschappelijke instellingen biedt de basisinfrastructuur
voor een klimaat waarin de ontwikkeling van rechtsregels en de toepassing
van internationale rechtspraak gedijen. Nederland zal zich blijven inspannen
om deze organisaties zo goed mogelijk te ondersteunen en de infrastructuur
in materiële en immateriële zin verder uit te bouwen (zie ook de
toelichting bij beleidsartikel 8, operationele doelstelling 4).Na te streven resultaten• Afronding en goedkeuring door het parlement van de zetelovereenkomsten
tussen Nederland en de organisaties Eurojust en het Internationaal Strafhof;
de overeenkomsten zullen garanties bieden voor het onafhankelijk functioneren
van de organisaties in Nederland en tevens de privileges en immuniteiten van
de organisaties en hun stafleden regelen;• Goedkeuring door het parlement van de multilaterale overeenkomst
die de privileges van het Internationaal Strafhof wereldwijd vastlegt;• Verdere uitbreiding van het aantal lidstaten bij het Statuut van
Rome, teneinde de universaliteit van het Internationaal Strafhof te bevorderen;• Besluitvorming over de definitieve locatie van Eurojust, vaststelling
van de definitieve ontwerp-nieuwbouw Europol en vaststelling van het programma
van eisen voor het Internationaal Strafhof;• Betere beveiliging van het Vredespaleis, waar het Permanente Hof
van Arbitrage en het Internationaal Gerechtshof zijn gevestigd;• Opzet van een samenhangend systeem, in samenwerking met de internationale
juridische instellingen, wetenschappelijke wereld en de gemeente Den Haag,
voor de verbreiding en ontsluiting van juridische kennis in het
kader van «Den Haag, stad van vrede en recht», opdat wereldwijd
kennis kan worden genomen van deze internationale rechtsregels en rechtspraak.Instrumenten/activiteitenNederland voert een actief beleid ter bevordering van wereldwijde ratificatie
en implementatie van het Statuut van Rome. Daartoe worden onder andere technisch-juridische
adviezen gegeven aan andere staten, wordt bijstand verleend aan NGO's en deelgenomen
aan regionale seminars.Om de beoogde resultaten met betrekking tot de zetelovereenkomsten voor
Eurojust en het Internationaal Strafhof te bereiken, voert het ministerie
van Buitenlandse Zaken onder meer onderhandelingen met de besturen van de
organisaties en met de lidstaten.In het kader van «Den Haag, juridische hoofdstad van de wereld»
richten de activiteiten zich onder meer op het opzetten van websites met informatie over de diverse in Den Haag vertegenwoordigde
deelterreinen van het internationaal recht, inclusief het internationale strafrecht.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft hierbij een ondersteunende functie.MiddelenMiddelen ten aanzien van Eurojust staan op de begroting van het ministerie
van Justitie.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 1 Versterkte internationale rechtsorde en
eerbiediging mensenrechtenBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen116 62782 38455 50254 59754 09253 81353 813        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal88 47194 72375 44359 15458 64358 36458 3641.1Internationale rechtsorde33 46543 21444 14632 04632 04632 04632 0461.2Mensenrechten40 84227 42121 04216 75315 80915 53015 5301.3Internationale juridische instellingen14 16424 08810 25510 35510 78810 78810 788D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 1 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 75,44 59,15 58,64 58,36 58,362.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 75,44 59,15 58,64 58,36 58,36Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht90%67,9085%50,2884%49,2673%42,6161%35,605.complementair noodzakelijk2%1,515%2,964%2,3510%5,8414%8,176.bestuurlijk gebonden5%3,776%3,556%3,526%3,506%3,507.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)0%0,000%0,000%0,000%0,007%4,098.beleidsmatig nog niet ingevuld3%2,264%2,376%3,5211%6,4212%7,009.Totaal (=3)100%75,44100%59,15100%58,64100%58,36100%58,36E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingNederland zet zich op tal van manieren actief in om de genoemde doelstellingen
op het gebied van internationale rechtsorde en rechten van de mens te realiseren
en het ideaal van een rechtvaardige, vreedzame en welvarende wereld dichterbij
te brengen. Dit is een continu proces. De afhankelijkheid van vele externe
factoren en onzekerheden maakt dat de Nederlandse invloed aan beperkingen
onderhevig is. Uiteindelijk is Nederland slechts een rader in het grotere
krachtenveld. Het zou daarom pretentieus zijn een direct verband te leggen
tussen de Nederlandse inzet en behaalde resultaten.Uitkomsten van de complexe onderhandelingsprocessen in de VN en andere
multilaterale fora zijn bovendien per definitie compromissen, die zelden exact
overeenkomen met de Nederlandse inzet. Resultaten dienen om die reden te worden
getoetst aan de context, de gevoerde strategie en de mate waarin de uitkomst
van het onderhandelingsproces nog acceptabel is ten opzichte van de geformuleerde
doelstelling. Complicerend element vanuit VBTB-perspectief is dat het, als
het gaat om de Nederlandse inzet in onderhandelingsprocessen, niet mogelijk
is vooraf aan te geven waar bodemlijnen liggen, omdat daarmee de Nederlandse
onderhandelingspositie bij voorbaat zou worden weggegeven.Nederland probeert uiteraard wel, onder andere door verbetering van de
EU-coördinatie in VN en andere fora en het aangaan van coalities met like-minded landen, zijn slagkracht zo groot mogelijk
te maken.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620071.1–      1.2POBBX      Mensenrechtenbeleid   X  1.3IBO internationale
organisaties X    BELEIDSARTIKEL 2: GROTERE VEILIGHEID EN STABILITEIT,
EFFECTIEVE HUMANITAIRE HULPVERLENING EN GOED BESTUURA. Algemene beleidsdoelstellingBevordering van de nationale, regionale en mondiale veiligheid en stabiliteit,
effectieve humanitaire hulpverlening en bevordering van goed bestuur.Deze doelstelling staat in nauwe samenhang met de andere doelstellingen
van het buitenlandbeleid. Veiligheid en stabiliteit zijn randvoorwaarden voor
effectieve armoedebestrijding en de opbouw van rechtvaardige en democratische
samenlevingen. Voor landen die dreigen af te glijden naar of zich trachten
te ontworstelen aan een gewelddadig conflict, is consolidering van vrede en
veiligheid een absolute voorwaarde voor maatschappelijke, politieke en economische
ontwikkeling. Hiervoor is een brede en zo goed mogelijk op elkaar afgestemde
inzet van instrumenten en middelen nodig. Vanwege genoemde nauwe samenhang
met andere doelstellingen hebben veiligheidsvraagstukken een centrale plaats
in het Nederlandse buitenlandbeleid.Het risico van grootschalige agressie tegen het Nederlandse of bondgenootschappelijke
grondgebied is sinds het einde van de Koude Oorlog afgenomen. Daar staan minder
voorspelbare dreigingen tegenover, onder andere door de opkomst van internationaal
terrorisme, de verspreiding van massavernietigingswapens en, in het ernstigste
geval, een combinatie van beide. Het onderscheid tussen interne en externe
veiligheid is hierdoor steeds verder komen te vervagen.Daar komt bij dat hedendaagse conflicten complex van karakter zijn, onder
meer door de rol van niet-statelijke actoren die vaak nauw betrokken zijn
bij illegale internationale wapenhandel, smokkel van natuurlijke rijkdommen
en drugs. Van deze conflicten, die zich over het algemeen niet tussen, maar
binnen staten afspelen, kan een sterk destabiliserende invloed uitgaan op
een gehele regio. Regionale conflicten kunnen ook uitstraling hebben naar
onze eigen veiligheidssituatie, bijvoorbeeld door het doen ontstaan van vluchtelingenstromen.De negatieve humanitaire gevolgen van gewelddadige conflicten, maar ook
van natuurrampen, zijn een belangrijk punt van zorg. De regering blijft zich
inzetten voor zo adequaat mogelijke leniging van levensbedreigende menselijke
noden. Humanitaire uitgangspunten blijven de belangrijkste basis voor hulpverlening
vormen. Daarnaast streeft de regering, met name in post-conflictsituaties,
uiteraard naar maximale synergie met andere beleidsinstrumenten.Behalve leniging van directe noden is gerichte steun voor goed bestuur
en politieke hervormingen een belangrijke manier om de stabiliteit in de wereld
te vergroten. Bevordering van democratiseringsprocessen, versterking van lokaal
bestuur, terugdringen van corruptie en goed beheer van de begroting zijn belangrijke
elementen van goed bestuur. Goed bestuur draagt bovendien bij aan armoedebestrijding
en een rechtvaardige verdeling van de welvaart.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Goede internationale samenwerking ter bevordering van
de nationale en bondgenootschappelijke veiligheid.De NAVO zal ook in 2005 hoeksteen van het Nederlandse veiligheidsbeleid
blijven. De aandacht zal vooral uitgaan naar een verdere invulling van de
nieuwe Bondgenootschappelijke taken, de relaties met de partnerlanden, de
transatlantische band en de verhouding met het Europees Veiligheids- en Defensie
Beleid (EVDB). Nederland steunt de verdere ontwikkeling van het EVDB, waarbij
onnodige duplicatie met de NAVO moet worden vermeden. EU en NAVO moeten elkaar
wederzijds versterken. Nederland is voorstander van intensivering van Europese
materieelsamenwerking, mits deze geen exclusief karakter krijgt, en zet zich
tevens in voor de verdere operationalisering van het Europees defensieagentschap.Na te streven resultaten• Implementatie van de afspraken van de NAVO Top in Istanbul (juni
2004);• Verdere invulling van de NAVO-taken in antwoord op nieuwe bedreigingen
zoals terrorisme, massavernietigingswapens en falende staten;• Voortzetting van NAVO's open-deurbeleid en het ondersteunen van
landen met lidmaatschapsambities; blijvende aandacht voor de relatie met Rusland;• Versterking van de NAVO-banden met landen op de Balkan en in Centraal-Azië,
de Kaukasus en het Midden-Oosten in brede zin;• Waar nodig en mogelijk versterking van de nationale militaire capaciteit,
mede in het licht van de afspraken over de NATO Response
Force (NRF) en de EU Battle Groups;• Nadere invulling van het EVDB als instrument voor het Europese
buitenland- en veiligheidsbeleid, mede in het licht van de EU Veiligheidsstrategie
en optimalisering van de relatie NAVO-EU;• Toetreding van Nederland tot de «Organisation
Conjointe de Cooperation en Matiere d'Armament» (OCCAR); operationalisering
Europees Defensieagentschap; eenduidige interpretatie, bij voorkeur door inperking
van de reikwijdte, van artikel 296 EU-Verdrag, dat maatregelen van de lidstaten
betreffende de productie en handel in militair materieel uitsluit van de werking
van het EU-Verdrag.Instrumenten/activiteitenNederland zal in NAVO- en EU-verband blijven bevorderen dat in het geval
van een crisisbeheersingsoperatie de «Berlijn Plus afspraken»
in acht worden genomen. Ons land zal zich in NAVO- en bilateraal verband inzetten
voor versterking van de banden met de partnerlanden (inclusief Rusland), en
deze landen waar nodig en mogelijk actief ondersteunen in hun hervormingsprocessen.
De aandacht zal de komende jaren tevens uitgaan naar de verdere invulling
van de Nederlandse bijdragen aan de NATO Response Force (NRF) en de EU Battle Groups, met de
nadruk op multinationale samenwerking. Het EVDB zal verder handen en voeten
worden gegeven (onder meer door de ontwikkeling van Battle
Groups en verdere capaciteitsverbetering in het kader van het European Capability Action Plan, (ECAP)), gericht op de
doelstellingen van de Headline Goal 2010. Ook
daarbij blijven de «Berlijn Plus afspraken» een belangrijk ijkpunt.Operationele doelstelling 2Bestrijding en terugdringing van het internationale
terrorisme.Terrorismebestrijding vergt een gedegen aanpak – nationaal en internationaal,
binnen de Europese Unie en de NAVO en vis-à-vis derde landen. Interne
en externe veiligheid zijn niet meer van elkaar te scheiden. In Nederland
is met de notitie Terrorismebestrijding en de bescherming
van de rechtsorde een brug geslagen tussen internationale verplichtingen
en nationale verantwoordelijkheden. In EU-kader zal de komende periode hard
gewerkt worden aan de implementatie van de afspraken die zijn gemaakt tijdens
de Europese Raad van juni 2004 op basis van het rapport van EU-contraterrorismecoördinator
De Vries. Ten aanzien van het externe beleid van de Europese Unie zet Nederland
daarbij in op een verbetering van de instrumenten van de EU voor het bestrijden
van financiering van terrorisme en het versterken van de politieke dialoog
met derde landen. Ook zal gewerkt worden aan het versterken van het instrumentarium
dat de EU ten aanzien van derde landen heeft, bijvoorbeeld door opname van
een terrorismeclausule in akkoorden met derde landen en door technische assistentie
bij de uitvoering van de VN-anti-terrorismeconventies, implementatie van wetgeving
en versterking van de capaciteit voor terrorismebestrijding in specifieke
landen. Tevens zal Nederland afstemming van activiteiten tussen de EU en de
NAVO op dit gebied blijven bevorderen.Daarnaast zal Nederland zich inzetten voor de versterking van de capaciteiten
en mogelijkheden van het Counter Terrorism Committee
(CTC) van de VN. Nederland wil dat het CTC ruimere taken krijgt ten aanzien
van bestrijding van terrorisme en dat het van de huidige praktijk van het
evalueren van genomen maatregelen meer gaat naar het beoordelen van landen
en het al dan niet dwingend doen van aanbevelingen voor verdere maatregelen.Nederland zal in de Raad van Europa actief participeren in de discussie
over de toegevoegde waarde die de Raad van Europa kan hebben bij de bestrijding
van terrorisme, met inachtneming van de activiteiten van andere internationale
instellingen op het gebied van terrorismebestrijding teneinde doublures te
voorkomen.Na te streven resultaten• Succesvolle implementatie van het EU-actieplan ter bestrijding
van terrorisme en eventuele verdere maatregelen voortvloeiend uit het rapport
van EU-contraterrorismecoördinator De Vries;• Versterking van het EU-instrumentarium voor bevriezing van tegoeden;• Versterking van EU-hulp aan derde landen voor de uitvoering en
implementatie van anti-terrorismewetgeving voortvloeiend uit VN-conventies;• Intensivering van de politieke dialoog van de EU met derde landen
op het gebied van bestrijding van terrorisme;• Implementatie van NAVO-activiteiten op het gebied van terrorismebestrijding;• Versterking van het CTC van de VN-Veiligheidsraad, inclusief uitbreiding
van de bevoegdheden van het CTC.Instrumenten/activiteitenNederland zal in EU-, NAVO- en VN-kader een actieve bijdrage leveren aan
de discussies over versterking van maatregelen ter bestrijding van terrorisme.
Nederland zal inhoudelijk bijdragen aan de implementatie van het EU-beleid
ten aanzien van derde landen, onder andere door zich actief in te zetten voor
de introductie van terrorismeclausules in Gemengde Akkoorden van de EU met
derde landen of regio's. Op het gebied van technische assistentie door de
EU aan derde landen zet Nederland in op een keuze voor een beperkte groep
landen van zorg, zoals Indonesië, Pakistan en de Filippijnen, met daarbinnen
per land een keuze voor specifieke sectoren, onder andere versterking van
de politie- en justitiecapaciteiten. Nederland wil daarnaast werken aan internationale
samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding door de versterking van
de dialoog met de Euromed-landen en de landen van de Gulf
Cooperation Council, onder andere over de bestrijding van financiering
van terrorisme.Operationele doelstelling 3Bestrijding van proliferatie van massavernietigingswapens
en hun overbrengingsmiddelen en bevordering van ontwapening.Versterking van het huidige multilaterale stelsel ter voorkoming van proliferatie
van massavernietigingswapens en hun overbrengingsmiddelen en ter bevordering
van wapenbeheersing en ontwapening blijft prioriteit houden. De inzet is vooral
gericht op betere naleving en bevordering van universele deelname aan de bestaande
regimes. Daarbinnen past ook aanscherping van de nationale exportcontroles
in het kader van internationale exportcontroleregimes. Versterking van de
internationale regimes is echter niet voldoende. Via multinationale en bilaterale
kanalen zal er tevens toe moeten worden bijgedragen proliferatiegevaarlijke
situaties te voorkomen en waar deze al zijn opgetreden terug te dringen.Na te streven resultaten• Succesvolle afronding van de Toetsingsconferentie van het Non-proliferatieverdrag
(NPV);• Vermindering van de voorraden chemische wapens en splijtstof van
de Russische Federatie;• Zicht op een verbeterd internationaal regime inzake de splijtstofcyclus;• Identificatie van praktische maatregelen ter verdere versterking
van het Biologische Wapensverdrag;• Verdere implementatie van de EU-non-proliferatiestrategie, waaronder
introductie van non-proliferatieclausules in Gemengde Akkoorden;• Terugdringing van proliferatie door verbeterde internationale samenwerking
bij interdictie van illegale transporten van materialen die gebruikt kunnen
worden in massavernietigingswapensprogramma's.Instrumenten/activiteitenNederland zal zich nationaal en internationaal, door initiatieven in EU-kader
en met gelijkgezinde NAVO-leden, inzetten voor aanname van een consensusdocument
tijdens de Toetsingsconferentie van het NPV dat praktische aanbevelingen bevat
op het vlak van non-proliferatie en kernontwapening. Het gaat om aanbevelingen
als de aanvang van onderhandelingen over een Fissile Material
Cut-off Treaty, besprekingen over juridisch bindende negatieve veiligheidsgaranties
en inwerkingtreding van het Algeheel Kernstopverdrag. Verder blijft Nederland
een personele bijdrage aan het Voorlopige Technische Secretariaat van de Organisatie
van het Alomvattend Kernstopverdrag (CTBT) financieel ondersteunen en zal
het de werkzaamheden van de (Nederlandse) Speciale Vertegenwoordiger van de
Verdragspartijen voor de Spoedige Inwerkingtreding van het CTBT
financieren. Om de totstandkoming te bevorderen van onderhandelingen over
een verdrag inzake een verbod van productie van splijtstoffen voor ontploffingsdoeleinden,
zal Nederland deelnemen aan een studie van het International
Atomic Energy Agency (IAEA) naar een verbeterd internationaal regime
inzake de splijtstofcyclus. Nederland zal een financiële bijdrage leveren
aan de vernietiging van chemische wapens in de Russische Federatie en aan
de vermindering, dan wel de veilige opslag, van de voorraden splijtstof aldaar.
Tot slot zal Nederland blijven deelnemen aan uitwerking, inclusief oefeningen,
van het Proliferation Security Initiative.MiddelenEen aantal activiteiten worden gefinancierd uit het Programma Ondersteuning
Buitenlands Beleid (POBB) (artikel 2.1).Operationele doelstelling 4Goede internationale afspraken op het gebied van conventionele
wapenbeheersing en een restrictief en transparant wapenexportbeleid.De regering stelt zich ten doel het bestaande instrumentarium voor de
beheersing dan wel de terugdringing van conventionele wapens te versterken
en de voortrekkersrol die Nederland internationaal op sommige van deze gebieden
speelt, te handhaven. Nederland zal zijn restrictieve beleid ten aanzien van
de export van militaire goederen voortzetten en een verantwoord en effectief
wapenexportbeleid in derde landen bevorderen. De regering streeft voorts naar
verbetering van de (wereldwijde) controle op de tussenhandel in kleine en
lichte wapens.Na te streven resultaten• Acceptatie en implementatie door zo veel mogelijk landen van Protocol
V bij het Conventionele Wapensverdrag, inzake ontplofbare oorlogsresten; ratificatie
door Nederland en inwerkingtreding van het Protocol in 2005; verdere versterking
van het Conventionele Wapensverdrag;• Nadere internationale (regionale) afspraken over het voorkomen
van illegale (tussen)handel in kleine en lichte wapens; overeenstemming over
een VN-instrument inzake «marking and tracing»; versterking van de internationale afspraken ter voorkoming van de
ongecontroleerde verspreiding van wapens tegen luchtdoelen, de zogenaamde
Manpads (Man portable air defense systems);• Verdere universalisering alsmede verbeterde naleving van het Ottawa
Verdrag inzake anti-personeelmijnen; bestendiging van de rol van het CSE-Verdrag
(Conventionele Strijdkrachten Europa); deelname van een zo groot mogelijk
aantal landen, met name uit Afrika en het Midden-Oosten, aan het VN-wapenregister
en verdere versterking van het register; nieuwe projecten in de OVSE ter vermindering
van de risico's van surplus munitievoorraden, op basis van een Frans-Nederlands
initiatief terzake;• Restrictief en zo transparant mogelijk wapenexportbeleid; verbetering
van de afstemming van het wapenexportbeleid tussen de EU-lidstaten;• Een uit buitenlandspolitiek oogpunt verantwoord en effectief defensiematerieelbeleid.Instrumenten/activiteitenDe regering zal zich in 2005 actief inzetten voor de internationale promotie
van Protocol V bij het Conventionele Wapensverdrag, inclusief een coördinerende
rol. Wat betreft de kleine-wapensproblematiek zal Nederland zich
richten op voortzetting van regionale activiteiten, onder meer door voortzetting
van het Noors/Nederlands initiatief terzake onder andere in de OVSE voor een
gedragscode voor betere controle op «brokering» (tussenhandel
in kleine wapens). Nederland zal actief deelnemen aan de VN-conferentie over
kleine en lichte wapens in 2005. Ter bevordering van verdere internationale
afspraken over Manpads overweegt Nederland de
organisatie van een seminar.Nederland zal actief betrokken blijven bij de verschillende commissies
die toezien op de naleving van het Ottawa Verdrag. De regering zal projecten
op het gebied van wapenvernietiging, munitievernietiging en voorraadbeheer
ondersteunen. Ter ondersteuning van het voorzetten van het terugtrekkingsproces
van Russische troepen en materieel uit Moldavië en Georgië zal gebruik
kunnen worden gemaakt van OVSE Trustfunds. In 2005 zal Nederland tijdens de
AVVN wederom een resolutie indienen ter versterking van het VN-Wapenregister.
In de EU-werkgroep Conventionele wapenexport (COARM) zal Nederland zich richten
op een sterker «geharmoniseerd» Europees wapenexportbeleid op
basis van de Gedragscode van de EU betreffende wapenuitvoer. Nederland zal
zich ook inzetten voor verdere uitwisseling van expertise op het gebied van
wapenexportregelgeving, -beleid en -controle met de kandidaat-lidstaten Slowakije,
Roemenië en Bulgarije, alsmede Oekraïne.MiddelenEen aantal activiteiten wordt gefinancierd uit het POBB (artikel 2.1).Operationele doelstelling 5Regionale stabiliteit door effectieve inzet op conflictpreventie,
crisisbeheersing, conflictoplossing en post-conflict wederopbouw.Hedendaagse conflicten zijn veelal intra-statelijk en complex van karakter,
onder meer door de rol van niet-statelijke actoren die nauw betrokken zijn
bij illegale internationale wapenhandel, smokkel van natuurlijke rijkdommen
en drugs. Deze conflicten kunnen een sterk destabiliserende invloed hebben
op een gehele regio, mede vanwege de grensoverschrijdende gevolgen en het
ontbreken van adequate regionale veiligheidsstructuren.Het voorkomen en oplossen van dit soort conflicten vergt een geïntegreerde
en vaak regionale inzet van beleidsinstrumenten op onder andere de terreinen
conflictpreventie, conflictbemiddeling, vredeshandhaving en vredesopbouw.
Beleidsinstrumenten op het terrein van vredesopbouw zijn onder andere hervormingen
binnen de veiligheidssector en demobilisatie- en reïntegratieprogramma's
en wederopbouw, toegesneden op lokale omstandigheden en behoeften.Als actief lid van de EU, de NAVO, de OVSE en de VN draagt Nederland bij
aan het herstel van vrede en stabiliteit door deel te nemen aan internationale
crisisbeheersingsoperaties, civiele missies en waarnemersmissies. Hierbij
worden prioriteiten gesteld zoals aangegeven in de notitie uit mei 2004 naar
aanleiding van de motie-Koenders.Vrede, veiligheid en stabiliteit zijn voorwaarden voor duurzame ontwikkeling.
Zaken als de hervorming van leger en politie zullen nog meer dan voorheen
een integraal onderdeel moeten gaan vormen van ontwikkelingssamenwerking.
Momenteel laat de regelgeving van de OESO-DAC nog niet toe dat ontwikkelingssamenwerkinggelden
worden aangewend voor een groot deel van de SSR-agenda, bijvoorbeeld de hervorming
van het leger, terwijl dit wel is toegestaan voor wat betreft de hervorming
van de politie. Een duidelijke inconsistentie die in de praktijk ondermijnend
werkt op de stabiliteit in post-conflictlanden zoals Afghanistan en Burundi.Na te streven resultaten• Een adequate en geslaagde Nederlandse bijdrage aan internationale
crisisbeheersingsoperaties, civiele missies en waarnemersmissies;• Verdere ontwikkeling van Europese militaire en civiele capaciteiten
op het gebied van conflictpreventie en crisisbeheersing (onder andere met
als doelstelling de Headline Goal 2010);• Bevordering van vredesprocessen in geselecteerde landen en regio's
zoals de Grote Meren en de Hoorn van Afrika;• Bevorderen van stabiliteit in het Midden-Oosten in bredere zin
en specifiek bijdragen aan vlottrekken van het Midden-Oosten Vredesproces,
onder meer door een versterkte rol voor de EU;• Bijdragen aan stabilisering en wederopbouw in geselecteerde landen,
onder andere Sudan, de Westelijke Balkan en Afghanistan;• Bijdragen aan hervormingen binnen de veiligheidssector (Security Sector Reform) in voor Nederland in dit verband
relevante landen zoals Burundi, Afghanistan en Sudan;• Naast de Nederlandse pogingen om SSR-activiteiten meer onder ODA
te mogen rekenen, wordt momenteel bezien hoe op relatief korte termijn een
Nederlandse multidisciplinaire geïntegreerde aanpak van SSR op te zetten
valt. Aangezien legerhervormingen een cruciaal (en vaak ten onrechte onderbelicht)
onderdeel van SSR vormen, behoeft een dergelijke aanpak een gestructureerde
samenwerking tussen Buitenlandse Zaken en Defensie op basis van gezamenlijk
beleid, planning en operationaliteit;• Een coherent en geïntegreerd veiligheidsbeleid, onder meer
via inzet van middelen uit het Stabiliteitsfonds.Instrumenten/activiteitenDe Nederlandse inspanningen op het gebied van conflictpreventie, conflictbemiddeling,
vredeshandhaving en vredesopbouw zullen bij voorkeur in EU-, NAVO-, VN- en
OVSE-verband plaatshebben. Voor activiteiten in Afrika zullen daar de Afrikaanse
Unie en Afrikaanse regionale organisaties bij worden betrokken.Versterking en ondersteuning van de vredesprocessen in onder na te streven
resultaten genoemde gebieden vindt plaats door geïntegreerde inzet van
politieke, diplomatieke en financiële steun. Aan de wederopbouw wordt
bijgedragen door deelname aan multilaterale trust funds en via internationale organisaties. Daarnaast wordt bijgedragen
aan de versterking van regionale veiligheidsstructuren ten behoeve van conflictpreventie
en conflictoplossing, zoals de verbetering van Afrikaanse capaciteiten op
het gebied van crisisbeheersing door middel van training. In geselecteerde
regio's, zoals Burundi en Afghanistan, zal de regionale stabiliteit worden
bevorderd door activiteiten gericht op Disarmament, Demobilization
and Reintegration (DDR) en Security Sector Reform (SSR). De activiteiten zullen worden ingebed in internationaal verband,
bijvoorbeeld in de Grote Meren via het Wereldbank programma Multi-Country Reintegration and Demobilization Program (MRDP). Op
nationaal niveau zal ook de samenwerking met Defensie op dit gebied worden
geïntensiveerd, onder andere door inzet van militaire adviseurs.Op het gebied van internationale crisisbeheersingsoperaties wordt primair
gedacht aan Nederlandse deelname aan de EU-geleide militaire en civiele missie
in Bosnië-Herzegovina, de door de NAVO-geleide ISAF-missie in Afghanistan
en de multinationale stabilisatiemacht in Irak. Ook het civiel-militaire instrumentarium
(CIMIC) zal, conform het beleidskader CIMIC, in dit kader worden ingezet.
Daarnaast wordt zorggedragen voor de coördinatie van de
Nederlandse inzet in internationale civiele missies en een adequate Nederlandse
presentie in internationale waarnemersmissies.Het Stabiliteitsfonds bestaat uit zowel ODA- als non-ODA middelen en kan
snel en flexibel voor vredesbevorderende initiatieven van het geïntegreerde
buitenlandbeleid worden ingezet. Dit kan zijn daar waar Nederland deelneemt
aan een crisisbeheersingsoperatie, maar dit is geen voorwaarde voor inzet
van het Stabiliteitsfonds. Wel wordt gebruikgemaakt van de expertise van het
ministerie van Defensie bij activiteiten die militair van karakter zijn. Nederland
zet de inspanningen voor aanpassing van de OESO-DAC-regels op het gebied van
activiteiten die verband houden met vrede en veiligheid, waaronder hervormingen
van de veiligheidssector (SSR), onverminderd voort. Tijdens de OESO-DAC High Level Meeting in april 2004 is het belang van SSR-activiteiten
voor ontwikkeling erkend en zijn enkele specifieke punten voor aanpassing
van de DAC-regels overeengekomen. In de komende maanden worden de besprekingen
over verdergaande aanpassingen voortgezet met het oog op besluitvorming tijdens
de High Level Meeting in het voorjaar van 2005.De oprichting in EU-kader van de zogeheten «African
Peace Facility» (APF) ten behoeve van de ontwikkeling van Afrikaanse
crisisbeheersingscapaciteit, is een belangrijke stap in het streven naar een
meer geïntegreerd veiligheidsbeleid. Om hieraan verder vorm te geven,
zullen de door het APF te financieren activiteiten ingebed dienen te worden
in een breder EU-beleid ter bevordering van vrede, veiligheid en ontwikkeling
en afgestemd moeten worden met de bilaterale programma's van de lidstaten
terzake.MiddelenDe additionele kosten voor crisisbeheersingsoperaties staan op de begroting
van het ministerie van Defensie en vallen onder de HGIS. De ODA-middelen ten
behoeve van CIMIC zijn beschikbaar conform de afspraken in het CIMIC-beleidskader.
Een deel van de activiteiten bij deze operationele doelstelling wordt gefinancierd
uit het POBB (artikel 2.1).Operationele doelstelling 6Effectieve humanitaire hulpverlening.Deze doelstelling betreft de leniging van (levensbedreigende) humanitaire
noden die voortvloeien uit chronische crisissituaties en/of natuurrampen.
De belangrijkste uitgangspunten daarbij zijn het zogenoemde «humanitair
imperatief» (hulp wordt dáár verleend waar dat het meest
noodzakelijk is), en de principes van onpartijdigheid, onafhankelijkheid en
neutraliteit. Humanitaire hulpverlening vindt in principe wereldwijd plaats,
maar in het bijzonder in een tiental crisisgebieden en ontwikkelingslanden1.De belangrijkste basis voor hulpverlening vormen de Consolidated Appeals van de Verenigde Naties, alsmede Emergency Appeals van de VN en/of het Internationale Rode Kruis.
Het humanitair ontmijnen en de bestrijding van kleine wapens – beide
budgettair ondergebracht in het Stabiliteitsfonds – zijn onderdeel van
humanitaire hulpverlening.Na te streven resultaten• Effectieve hulpverlening door internationale organisaties en NGO's
aan de slachtoffers van conflicten en natuurrampen, onder andere door verminderen
van beheerslast en verbeteren van onderlinge informatieuitwisseling en coördinatie;• Een effectiever functionerend multilateraal humanitair systeem,
met daarin een centrale rol voor het Office for the Coordination
of Humanitarian Affairs (OCHA), en een brede acceptatie en implementatie
van de principes en het actieplan van het zogenaamde Good
Humanitarian Donorship proces;• Een effectieve internationale rampenrespons onder leiding van de
Verenigde Naties (OCHA) met optimale samenwerking op dit terrein tussen EU
en VN;• Verankering van humanitair ontmijnen in het Stabiliteitsfonds,
onder meer betreffende de geografische spreiding van activiteiten; bewerkstelligen
van betere samenwerkingsrelaties tussen VN, NGO's en bedrijfsleven (en als
gevolg daarvan doelmatiger ontmijningsoperaties in het veld).Instrumenten/activiteitenDe uitvoering van de Nederlandse humanitaire hulpdoelstellingen geschiedt
via VN-organisaties, de Rode-Kruisorganisaties en niet-gouvernementele organisaties.De beleidsdialoog met deze organisaties, waarmee deels Kanaalfinancierings-Overeenkomsten
(KFO's) zijn afgesloten, is het aangewezen instrument om de samenwerking van
de betreffende organisaties met OCHA, de aanpak op het vlak van HIV/aids,
exit-strategieën en advocacy aan de orde
te stellen.Om de beoogde vergroting van de effectiviteit te realiseren, zal Nederland
met gelijkgezinde donoren (onder andere Canada, Zweden, Verenigd Koninkrijk,
Denemarken) het belang van goed humanitair donorschap blijven benadrukken
en trachten in het gelijknamige proces concrete resultaten te boeken (harmonisatie
van rapportageverplichtingen, gezamenlijke beoordelingen van behoeften en
tussentijdse evaluaties in conflictgebieden). Nederland zal zich in 2005 beijveren
om deze resultaten zo snel mogelijk te integreren in reguliere werkzaamheden
van donoren, OCHA en OESO/DAC. Ook zal Nederland met minimale oormerking tijdig
humanitaire hulpfondsen beschikbaar stellen als vast onderdeel van de Nederlandse
beleidsuitvoering.Naar verwachting zal in 2004 tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap
een basis worden gelegd voor betere samenwerking tussen EU en VN op het vlak
van rampenrespons. Consolidatie hiervan zal ook in 2005 van Nederland een
actieve opstelling vergen richting met name de Commissie.Nederland heeft sinds 2003 het USAR-team. Bestaande afspraken en procedures
rondom de inzet van dit team zullen, indien gelegenheden zich voordoen, aan
de praktijk getoetst worden en waar nodig verbeterd.MiddelenDe middelen behorend bij de onder sub-beleidsartikel 2.6 «Humanitaire
hulpverlening» vallende programma's worden volledig aangewend voor humanitaire
hulpverlening. Daarnaast kunnen ook de middelen voor humanitair ontmijnen,
ondergebracht bij sub-beleidsartikel 2.5 «Regionale stabiliteit en crisisbeheersing»
(Stabiliteitsfonds), worden gerekend tot de middelen bestemd voor humanitaire
hulpverlening.Operationele doelstelling 7Goed bestuur in prioritaire landen.Ontwikkelings- en transitieprocessen zijn onlosmakelijk verbonden met
de kwaliteit van bestuur. Daarom wordt in alle partnerlanden verbetering van
bestuur betrokken bij de ontwikkelingsinspanning, als transversaal thema en/of
als component van sectorprogramma's. Hierbij is de mensenrechtenbenadering
van ontwikkeling uitgangspunt; burgers hebben recht op participatie en medezeggenschap
in het bestuur van hun land; regeringen zijn gehouden de mensenrechten van
hun onderdanen te eerbiedigen, niet alleen de economische en sociale, maar
ook de burger- en politieke rechten, waardoor voortdurende participatie mogelijk
wordt. Voorts wordt onderscheid gemaakt tussen effectiviteit en legitimiteit
van bestuur. Het eerste heeft betrekking op de daadkracht van de overheid,
het tweede op het draagvlak onder de bevolking. Gestreefd wordt naar een optimum
van beide. Hiertoe worden hervormingsprocessen in overheid en samenleving
ondersteund, die dit naderbij brengen. Democratisering en politieke participatie
van vrouwen zijn onderwerpen met een legitimiteitsdimensie. Ook participatie
van jongeren verdient aandacht. Ondernemingsklimaat en openbare financiën
hebben met name betrekking op effectief bestuur. Versterking van de rechtsstaat
en corruptiebestrijding zijn «tweedimensionaal».Het Matra-programma voorziet in de ondersteuning van het maatschappelijke
transformatieproces gericht op de door Nederland gewenste vestiging van democratisch
geregeerde rechtsstaten in vijftien Midden-, Zuidoost- en Oost-Europese landen.
Deze ondersteuning verloopt grotendeels via de bevordering van goed bestuur.
Prioriteit wordt daarbij gegeven aan de opbouw en versterking van het maatschappelijk
middenveld en de versterking van lokaal bestuur in de geselecteerde landen.
Voor EU-kandidaatlidstaten neemt daarnaast de steun aan partnerschap en de
voorbereiding op de toetreding een belangrijke plaats in (zie beleidsartikel
3). Daarnaast beoogt Matra de stimulering van de bilaterale samenwerking met
doellanden en de versterking van het draagvlak daarvoor in de Nederlandse
maatschappij, onder andere door subsidiëring van samenwerkingsinitiatieven
van Nederlandse organisaties met partners in deze landen (twinning).Na te streven resultaten• De 36 partnerlanden dienen ultimo 2004/begin 2005 een «Strategische
Meerjarenplan» te hebben opgesteld. Bij het opstellen van dit MJSP zal
een grondige analyse gemaakt worden van de goed-bestuurssituatie. Het meerjarig
interventiekader zal derhalve ook goed-bestuursinterventies omvatten;• Nadrukkelijker aanspreken van partnerlanden via bilaterale contacten
en de daartoe geëigende internationale fora – zoals de Consultatieve
Groep – op voortgang bij de verbetering van de kwaliteit van bestuur,
zowel in het kader van de hulpinspanning als in de politieke dialoog;• Dankzij de Nederlandse inspanning maakt versterking van de bestuurlijke
condities nadrukkelijk deel uit van de programma's en interventies in de PRSP's
of vergelijkbare plannen;• Versterkte capaciteit van niet-gouvernementele organisaties, lokale
bestuursorganisaties en (waar mogelijk) organisaties van de centrale overheid
in Midden-, Zuidoost- en Oost-Europa met het oog op versterking van het democratische
bestel aan de hand van twaalf thema's, waarbij het accent ligt op democratisering
(wetgevende macht), lokaal bestuur (uitvoerende macht), functioneren van de
rechtsstaat, stimulering van burgerparticipatie in de besluitvorming, mensenrechten/minderheden, wetgeving en recht, openbare orde en politiesamenwerking,
voorlichting/media, welzijn, volksgezondheid en milieu;• Scheppen van voorwaarden voor actieve betrokkenheid van Nederlandse
maatschappelijke organisaties bij de samenwerking met Midden-, Zuidoost- en
Oost-Europa, zodat het draagvlak in Nederland voor deze samenwerking wordt
vergroot;• Stimulering van de opbouw van het maatschappelijk middenveld in
zes landen in de wijdere Midden-Oostenregio.Instrumenten/activiteitenBevordering van goed bestuur wint aan kracht als instrumenten van buitenland
en ontwikkelingsbeleid beide en in samenhang worden ingezet. De ontwikkelingsinspanning
in de partnerlanden wordt ondersteund door politieke dialoog met de overheid,
alsmede contacten met het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld.
Andere thema's die voorwaarde zijn voor verbetering van bestuur, zoals bevordering
van veiligheid en politieke stabiliteit, worden hierbij betrokken. Op landenoverstijgend
niveau worden thematisch relevante internationale organisaties ondersteund.
Voorts wordt het multilaterale kanaal benut voor zowel de politieke als de
beleidsdialoog.Het Matra-programma zal de komende jaren worden aangewend ter intensivering
van de brede samenwerking met Bulgarije, Roemenië, Turkije en Kroatië.
Ook zal het programma worden ingezet voor de op versterking van het maatschappelijk
middenveld en lokaal bestuur gerichte samenwerking met Belarus, Oekraïne,
de Russische Federatie en Servië/Montenegro. In het kader van de dialoog
met de Arabische wereld zal in zes landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten
met Matra-gelden een begin worden gemaakt met de versterking van het maatschappelijk
middenveld. De samenwerking met de acht Matra-landen, die per 1 mei 2004
zijn toegetreden tot de EU, zal in de periode tot medio 2007 worden uitgefaseerd.MiddelenEen deel van de middelen voor deze doelstelling staat op sub-beleidsartikel
1.2 «Mensenrechten» (FSA Mensenrechten en goed bestuur).C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 2 Grotere veiligheid en
stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuurBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen441 294449 951516 255455 532447 462435 350410 350        Uitgaven:       Programma-uitgaven totaal416 866464 150524 338473 857444 834441 530416 5302.1Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid7 79415 68718 87817 42317 42317 42317 4232.2Bestrijding internationaal terrorisme00000002.3Non-proliferatieen ontwapening7 8008 2318 2318 2318 2318 2318 2312.4Conventionele wapenbeheersing00000002.5Regionale stabiliteit en crisisbeheersing39 14680 151151 234133 373113 823111 51586 5152.6Humanitaire
hulpverlening221 579216 010186 185186 360186 360186 360186 3602.7Goed bestuur140 547144 071159 810128 470118 997118 001118 001        Ontvangsten2842562562562562562562.10Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid1351351351351351351352.70Humanitaire
hulpverlening149121121121121121121D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 2 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 524,34 473,86 444,83 441,53 416,532.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 524,34 473,86 444,83 441,53 416,53Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht20%104,8712%56,865%22,243%13,253%12,505.complementair noodzakelijk8%41,958%37,918%35,598%35,328%33,326.bestuurlijk gebonden2%10,493%14,225%22,240%0,000%0,007.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)69%361,7976%360,1374%329,1871%313,4971%295,748.beleidsmatig nog niet ingevuld1%5,241%4,748%35,5918%79,4818%74,989.Totaal (=3)100%524,34100%473,86100%444,83100%441,53100%416,53E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingDe bevordering van vrede, veiligheid en goed bestuur is een continu proces,
dat door Nederland samen met andere partners wordt uitgevoerd in een complexe,
voortdurend aan veranderingen onderhevige politieke context. Goede internationale
coördinatie en samenwerking is een voorwaarde voor het behalen van resultaat.
Het gaat onder meer om samenwerking in NAVO-kader op het gebied van de bescherming
van het Nederlandse en bondgenootschappelijke grondgebied, samenwerking in
VN-, NAVO- en EU-kader op het gebied van terrorismebestrijding en de bestrijding
van proliferatie van massavernietigingswapens, afstemming in VN-, EU- en OVSE-verband
op het gebied van conventionele wapenbeheersing, en coördinatie met bilaterale
en multilaterale donoren als het gaat om bevordering van goed bestuur in de
doellanden.Nederland is in al deze organisaties en verbanden een actieve, maar over
het algemeen geen doorslaggevende speler. Ook hier geldt het gestelde onder
paragraaf E van beleidsartikel 1.Ondanks goede afstemming kunnen bovendien onvoorziene ontwikkelingen optreden,
die ervoor zorgen dat doelstellingen niet of niet tijdig worden gerealiseerd.Dat geldt a fortiori op het gebied van crisisbeheersing, conflictpreventie
en humanitaire hulpverlening. Slechts een deel van de taken is voorspelbaar.
Nieuwe conflicten en natuurrampen kunnen onvoorziene behoeften scheppen.Daar waar het gaat om bewerkstelligen van (Europese of internationale)
veranderingen, bijvoorbeeld op het vlak van humanitaire hulpverlening zoals
in het kader van het Good Humanitarian Donorship
proces, of voor wat betreft de versterking van coördinatie tussen VN-organisaties
of binnen de Europese Unie, geldt uiteraard eveneens dat de Nederlandse invloed
aan beperkingen onderhevig is. Ook hier komt het resultaat van onderhandelingen
zelden volledig overeen met de vooraf geformuleerde inzet. Resultaten dienen
om die reden achteraf te worden getoetst aan de specifieke context en de gevoerde
strategie.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620072.1Beredeneerd afwijken      2.2Beredeneerd afwijken      2.3Voorkoming proliferatie massavernietigingswapens    X 2.3 en 2.4Conventionele wapenbeheersing  X   2.5Vredesfonds  X   2.5Stabiliteitsfonds    X 2.6 en 2.7Humanitaire
assistentie   X  2.8Corruptiebestrijding    X 2.8Ondersteuning goed
bestuur in partnerlanden     XBELEIDSARTIKEL 3: VERSTERKTE EUROPESE SAMENWERKINGA. Algemene beleidsdoelstellingHet beleid van de regering is erop gericht constructief bij te dragen
aan het realiseren van de doelstellingen van de Europese Unie, zoals vastgelegd
in de Europese verdragen. Optimale behartiging van de belangen van Nederland,
de Nederlanders en de Unie zelf staat hierbij centraal; niet alleen binnen
de communautaire fora, maar ook via de bilaterale contacten en andere samenwerkingsverbanden
zoals de Benelux.Nederland vindt een verdere verdieping van de Europese integratie gewenst
en zet zich daarvoor actief in. In een groter wordende Unie is het van belang
de samenhang tussen de lidstaten te behouden. Het (ontwerp-)grondwettelijk
verdrag biedt hiertoe alle ruimte.Tijdige en effectieve interdepartementale coördinatie van het Nederlandse
beleid in de Unie en de instructies aan de onderhandelaars is onontbeerlijk
voor de verwezenlijking van de operationele doelstellingen ten aanzien van
Europese samenwerking. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is daarvoor verantwoordelijk.
In de discussie rond de Rijksbrede takenanalyse en de departementale takenanalyse
Andere Overheid zal in 2005 onder meer aandacht aan dit onderwerp worden besteed.De regering bepleit nauwere samenwerking tussen de Europese Unie en de
Raad van Europa om synergie en complementariteit tussen beide te bewerkstelligen.Doelstellingen van de Europese Unie en de Raad van
EuropaDe Europese Unie (25 lidstaten) stelt zich ten doel de vrede, menselijke
waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkwaardigheid, de rechtsstaat en eerbiediging
van de mensenrechten binnen haar lidstaten te bevorderen. De Unie zet zich
in voor de duurzame ontwikkeling van Europa, op basis van een evenwichtige
economische groei, van een sociale markteconomie met een groot concurrentievermogen
die gericht is op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, en van
een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu.
De Unie biedt haar burgers een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
zonder binnengrenzen, en een interne markt waarin de mededinging vrij en eerlijk
is.In haar externe betrekkingen draagt de Unie bij tot vrede, veiligheid,
terrorismebestrijding, duurzame ontwikkeling, vrije en eerlijke handel, uitbanning
van armoede en de bescherming van de mensenrechten. De Europese Unie alsook
de Raad van Europa willen de mensenrechten, een pluralistische democratie
en gerechtigheid, alsmede de culturele identiteit en diversiteit van Europa
bevorderen en aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken in de Europese
samenleving en aan de democratische stabiliteit in Europa bijdragen.De doelstelling van de Raad van Europa (45 leden) is het realiseren van
een grotere eenheid tussen de lidstaten door het bespreken van vraagstukken
van gemeenschappelijk belang, besluiten tot overeenkomsten en gemeenschappelijke
acties op sociaal, cultureel, wetenschappelijk juridisch en administratief
gebied, alsmede door handhaving en verdere realisering van mensenrechten en
fundamentele vrijheden.Een overzicht van Nederlands beleid ten aanzien van de Europese Unie wordt
jaarlijks vastgelegd in de Staat van de Unie.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Een democratische, slagvaardige en transparante Europese
Unie die haar burgers vrijheid, recht en veiligheid biedt en in staat is tot
duurzame groei.Met de overeenstemming over het Grondwettelijk Verdrag tijdens de Europese
Raad van juni 2004 in Brussel is een nieuwe mijlpaal bereikt in de Europese
samenwerking. Het Verdrag waarborgt de slagvaardigheid, transparantie en het
democratisch gehalte van een Unie van 25 of meer lidstaten. De volgende grote
opdracht is het bereiken van een akkoord over de nieuwe Financiële Perspectieven
(2007–2013). Eind 2006 loopt immers het huidige financiële kader
af. Daarnaast werkt de EU aan de uitvoering van de Lissabonagenda waartoe
de Europese Raad in maart 2000 besloot. De Unie heeft zich te Lissabon ten
doel gesteld voor 2010 «de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie
van de wereld te worden, die in staat is tot duurzame economische groei, met
meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang». Ten aanzien
van milieu heeft de EU de ambitie om een eco-efficiënte economie te worden
die natuurlijke hulpbronnen gebruikt in overeenstemming met de draagkracht
van het milieu. Tevens werkt de Unie verder aan de Europese ruimte van vrijheid,
veiligheid en rechtvaardigheid, zoals vastgelegd in het Verdrag van Amsterdam
en uitgewerkt in 1999 te Tampere. De EU zal in 2005 een begin maken met een
nieuwe fase van samenwerking op dit gebied. De bestrijding van terrorisme
geeft deze samenwerking eens te meer prioriteit. Daarbij dienen effectiviteit
en het waarborgen van de rechtstaat hand in hand te gaan.Na te streven resultaten• Voorbereiding in EU-verband van de inwerkingtreding van de Grondwet.
Een aantal zaken dient daartoe te worden uitgewerkt, waaronder het opzetten
van een Europese Diplomatieke Dienst, invulling van het «team-voorzitterschap»
alsmede nadere regelingen voor de minister van Buitenlandse Zaken van de EU
en de vaste voorzitter van de Europese Raad. Hierbij zijn voor Nederland dezelfde
principes richtinggevend als tijdens de Conventie en Inter-Gouvernementele
Conferentie: een versterkte communautaire methode, een centrale positie voor
de Commissie en gewaarborgde gelijkwaardigheid van lidstaten. Voorts zal worden
bijgedragen aan het debat in de aanloop naar het referendum (in zoverre dat
in 2005 plaatsvindt);• Bijdragen aan een succesvolle tussentijdse evaluatie van de Lissabonstrategie
in maart 2005, die moet leiden tot een effectievere implementatie van de Lissabonstrategie,
waarvoor het rapport Kok een belangrijke inbreng levert;• Een hoog beschermingsniveau op het gebied van milieu en gezondheid
met behulp van kosteneffectieve maatregelen waarbij rekening wordt gehouden
met de consequenties voor niet EU-landen en producenten. Brede erkenning en
benutting van de bijdrage die schone technologie en eco-efficiënte innovaties
kunnen bijdragen aan duurzame economische groei en daarmee aan de Lissabonstrategie;• Een strak begrotingskader dat voldoende middelen bevat voor de
financiering van Europese beleidsprioriteiten en een faire netto-positie garandeert
voor Nederland, neergelegd in een politiek akkoord over het hele financiële
pakket;• Uitwerking nieuwe agenda voor justitie en binnenlandse zaken met perspectief op de ontwikkeling van een gemeenschappelijk asiel- en
migratiebeleid en op effectieve terrorismebestrijding (zie ook beleidsartikel
7).Instrumenten/activiteitenIntensivering van bilaterale betrekkingen, coalitievorming met daarvoor
in aanmerking komende partnerlanden en gezamenlijke initiatieven met andere
lidstaten (bijvoorbeeld, maar niet exclusief, in Benelux verband), tijdige
contacten met de instellingen van de Unie, uitwisseling met denktanks en NGO's,
vergroting van de toegankelijkheid en kennis van Europees recht en regelgeving
(onder andere door ECER), bijdragen aan het maatschappelijk debat en publieksvoorlichting.MiddelenDe Eigen Middelen van de EU bestaan uit landbouwheffingen, invoerrechten,
BTW-afdrachten en afdrachten gebaseerd op het nationaal inkomen. De Nederlandse
afdrachten aan de Eigen Middelen worden sinds 2002 tezamen gepresenteerd op
de begroting van Buitenlandse Zaken. De beleidsdoelstellingen op de diverse
deelterreinen van de Europese samenwerking zijn uitgewerkt in de memories
van toelichting op de begrotingen van de afzonderlijke departementen, waaronder
Buitenlandse Zaken (sub-beleidsartikelen 3.1 «Nederlandse afdrachten
aan de EU», 3.2 «Ondersteuning bij pre- en post-accessie»
en 3.3 «Europees ontwikkelingsfonds»).Operationele doelstelling 2Een effectief, efficiënt en coherent optreden
van de Unie ten opzichte van derde landen of regio's.Om in te spelen op de uitdagingen van globalisering, internationale interdependentie
en nieuwe dreigingen op mondiaal niveau is een coherent en slagvaardig extern
beleid van de Unie noodzakelijk. Voor de oplossing van alle grote vraagstukken
heeft de Unie partners in de wereld nodig. Het gaat hierbij onder meer om
terrorisme- en criminaliteitsbestrijding, non-proliferatie, bevordering democratisering
en rechtstaat, bevordering internationale rechtsorde, liberalisering van de
wereldhandel, beheer van migratiestromen en bescherming van het milieu en
armoedebestrijding (zie operationele doelstelling 3). De Unie dient op het
wereldtoneel een speler te worden wiens politieke verantwoordelijkheid overeenkomt
met zijn economisch gewicht. De regering meent dat een eensgezind en slagvaardig
Europees extern beleid dat recht doet aan de gemeenschappelijke belangen en
waarden van de EU hiertoe bijdraagt. Ten aanzien van landen die kandidaat
zijn voor toetreding tot de EU, die op langere termijn uitzicht op toetreding
hebben of die tot de buren van de uitbreidende Unie behoren, voert de Unie
een actief beleid.Na te streven resultaten• Verhoging beleidseffectiviteit door middel van betere prioriteitsstelling
in het externe beleid inclusief betere aansluiting bij de EU-begrotingscyclus
waardoor de inhoudelijke prioriteiten duidelijk herkenbaar in de EU-begroting
terugkomen;• Versterkt ontschot extern EU-beleid, onder meer door uitwerking
van de functie van de Europese Minister van Buitenlandse Zaken (EMBZ) en zijn
ondersteunende dienst waarbij een evenwichtige verhouding tussen het GBVB
en het overige externe beleid van de Gemeenschap tot uitdrukking komt;• Verbetering van de uitvoering van de regionale programma's (Phare, CARDS, TACIS, MEDA en ALA), tot uitdrukking komend in hogere uitgavenpercentages
en kortere behandeltijden, door goede monitoring van de werkzaamheden van
de Commissie;• Actieve Nederlandse deelname aan twinningprojecten in het kader
van Phare, CARDS, TACIS, MEDA en ALA;• Verbetering gebruik van de instrumenten die de Unie ter beschikking
staan per land/regio waarbij prioriteit gegeven wordt aan de volgende regio's:– VS: nauwe samenwerking en afstemming onder andere op het terrein
van internationale veiligheid (inclusief terrorismebestrijding), stabiliteit
en vredeshandhaving en handel (inclusief de beheersing van handelsconflicten).– Westelijke Balkan: verdere voortgang van het Stabilisatie en Associatie
Proces onder handhaving van de gestelde voorwaarden, met name versterking
van de rechtsstaat, samenwerking met het Joegoslavië-Tribunaal, bestrijding
georganiseerde misdaad en bevordering van regionale samenwerking en van economische
hervormingen.– De landen aan de oostgrens van de EU: verbeterde implementatie
van de Partnerschaps- en Samenwerkingsovereenkomsten en uitwerking van nationale
Actieplannen in het kader van het Europese nabuurschapsbeleid met aandacht
voor democratische en economische hervormingen en de sluiting van terug- en
overnameovereenkomsten.– Rusland: verdere voortgang in de uitwerking van de vier gemeenschappelijke
ruimten (economische, externe veiligheid, interne veiligheid, cultuur) zoals
vastgelegd in het EU-Rusland actieprogramma.– Mediterrane regio: intensivering van de bilaterale (Associatie
Akkoorden) en regionale samenwerking (Barcelona-proces) met betrokken landen
gericht op mensenrechten, democratisering, veiligheid/terrorisme, migratie,
(economische) hervormingen en dialoog met de Arabisch/Islamitische wereld.
Implementatie van de nationale Actieplannen in het kader van het Europese
nabuurschapsbeleid.– Azië: intensiveren van de relaties met Azië –
met China en India als belangrijke regionale spelers – door implementatie
van de EU-Zuidoost-Azië strategie en de EU-China strategie met aandacht
voor: regionale stabiliteit, terrorismebestrijding; mensenrechten, democratisering
en handel en investeringen. Voor sommige van deze regio's, i.c. Westelijke
Balkan, de landen aan de oostgrens van de EU en de Mediterrane regio, streeft
de regering synergie na tussen het bilaterale programma voor Maatschappelijke
Transformatie, Matra (zie onder beleidsartikel 2) en de EU-instrumenten.• Vergroting van samenhang tussen Europese beleidsinspanningen in
het bijzonder op de gebieden migratie en werkgelegenheid, vrede en veiligheid,
energie, landbouw, handel, ontwikkelingssamenwerking en milieu;• Verantwoorde voortzetting van het lopende uitbreidingsproces door –
indien nog nodig – afronding van de onderhandelingen met Roemenië
en Bulgarije, steun bij de transformatie, en de pre-accessie (de implementatie
van het EU-acquis), en de opbouw van bilateraal partnerschap, continuering
van de beoordeling van landen voor toekenning van de kandidaat-lidstatus,
opening van toetredingsonderhandelingen of toetreding aan de hand van de Kopenhagen-criteria
en strikte monitoring.In de Staat van de Unie wordt uitgebreider ingegaan op de externe betrekkingen
van de Unie. Het Europees Veiligheids- en Defensiebeleid wordt behandeld in
beleidsartikel 2.Instrumenten/activiteitenCoalitievorming en gezamenlijke initiatieven met andere lidstaten (onder
meer in Beneluxverband), tijdige contacten met de instellingen van de Unie,
uitwisseling met denktanks en NGO's, bijdragen aan het maatschappelijk debat
en publieksvoorlichting, waar mogelijk gezamenlijke analyses en dialoog met
partners buiten de EU, optimaal gebruik van bilaterale en EU transformatie-
en, pre -accessieprogramma's, alsmede en partnerschaps- en nabuurschapsfaciliteiten.MiddelenDe Nederlandse afdrachten aan de Eigen Middelen van de Unie worden ook
ingezet ter financiering van het externe beleid van de Unie. Voor het realiseren
van deze doelstelling zijn verschillende regionale EU-fondsen en programma's
beschikbaar: Phare, ALA, MEDA, TACIS en CARDS.Daarnaast is het Fonds Departementale Initiatieven Pre-Accessie aan de
vakdepartementen gedelegeerd.Operationele doelstelling 3Een effectief, efficiënt en coherent optreden
van de EU ten opzichte van ontwikkelingslanden of -regio's.Centrale doelstelling van het EU-beleid voor ontwikkelingssamenwerking
is de duurzame vermindering van armoede. Het gaat hierbij onder meer om de
bevordering van duurzame integratie van hulp ontvangende landen in de wereldeconomie
en het bevorderen van rechtstaat en democratie. Het Europese ontwikkelingssamenwerkingsbeleid
heeft de laatste jaren een aantal veranderingen ondergaan waardoor verder
vorm is gegeven aan de betrekkingen tussen de Unie en de ontwikkelingslanden.
Leidend daarbij zijn de EU-Beleidsverklaring inzake Ontwikkelingssamenwerking
van 2000 waarin de prioritaire beleidsterreinen van de Commissie zijn vastgelegd,
het Verdrag van Cotonou, het hervormingsproces van de Commissie en de afspraken
die voortkomen uit internationale conferenties (met name Financing for Development en World Summit on Sustainable
Development (WSSD), beide in 2002). Met het oog op deze laatstgenoemde
conferenties maakte de Europese Raad van Barcelona (2002) afspraken over onder
meer de omvang van de official development aid
(ODA; 0,7 procent BNI), harmonisatie, innovatieve financieringsbronnen en
technische assistentie. De regering meent dat voortgang op deze onderwerpen
in EU-kader noodzakelijk is voor het kunnen voldoen aan de Millennium Development Goals in 2015.Na te streven resultaten• Verbetering van de effectiviteit van het Europese ontwikkelingsbeleid,
waarbij met name wordt gestreefd naar voortgang van het hervormingsproces
van Commissie-diensten en voortgaande bevordering van coherentie, coördinatie
en complementariteit in de Europese ontwikkelingssamenwerking alsmede het
nakomen van internationale afspraken (FFD, WSSD);• Verder vormgeven van de ontwikkelingsdimensie in het externe beleid
van de Unie onder meer door het vaststellen van een duidelijke OS-uitgavencategorie
in de nieuwe EU-begroting;• Verbetering gebruik van de instrumenten die de Unie ter beschikking
staan voor de regio Sub Sahara Afrika, waarbij prioriteit wordt gegeven
aan: versterking van de betrokkenheid bij conflictpreventie en conflictbeheersing
met inzet van de Afrikaanse Vredesfaciliteit;
intensivering van de EU-Afrika dialoog en ondersteuning regionale organisaties
mede ten behoeve van beter functionerende regionale interne markten; actieve
bemoeienis met processen van ontwapening, vredesonderhandelingen en wederopbouw,
de bestrijding van HIV/aids en de verbetering van de uitvoering van het Europees
Ontwikkelingsfonds (EOF);• Vergroting van OS-coherentie tussen Europese beleidsinspanningen
in het bijzonder op de gebieden migratie en werkgelegenheid, vrede en veiligheid,
energie, landbouw, milieu en handel (WTO-Doha Development Agenda, Economic Partnership Agreements (EPA's) en Algemeen Preferentieel
Stelsel, zie ook beleidartikel 4), zodat een OS-vriendelijker beleid tot stand
komt;• Bevordering van de integratie van de nieuwe lidstaten in het proces
van beleidsvorming en uitvoering m.b.t. de Europese ontwikkelingssamenwerking;• Intensieve samenwerking met Polen, Slowakije, Tsjechië en
Hongarije bij de voorbereiding van EU ontwikkelingssamenwerking, gekoppeld
aan samenwerking bij bilaterale OS-programma's en versterking van het draagvlak
voor OS in genoemde landen;• Een constructieve en zichtbare bijdrage van de EU aan de VN-bijeenkomst
over de Millennium Development Goals in 2005.Instrumenten/activiteitenCoalitievorming en gezamenlijke initiatieven met andere lidstaten (onder
meer in Beneluxverband, bovengenoemde Midden-Europese landen en in het kader
van het EU-Coherentie Netwerk), tijdige contacten met de instellingen van
de Unie, blijvende agendering van OS-coherentiedossiers op de agenda van de
RAZEB en andere relevante Raden, samenwerking gelijkgezinden buiten de EU
zoals in Utsteinverband, uitwisseling met denktanks en NGO's, bijdragen aan
het maatschappelijk debat en publieksvoorlichting, waar mogelijk gezamenlijke
analyses en dialoog met partners buiten de EU.MiddelenDe Nederlandse afdrachten aan de Eigen Middelen van de Unie worden ook
ingezet ter financiering van het OS-beleid van de Unie. Het EOF wordt buiten
de EU-begroting gefinancierd. Voorts wordt een bijzondere bijdrage aan het
Noord-Zuidcentrum geleverd van de Raad van Europa voor versterking van het
draagvlak voor OS in vier Midden-Europese landen.Operationele doelstelling 4Versterkte Nederlandse positie in de Unie van 25.In een Unie van 25 is het relatieve gewicht van Nederland afgenomen. Binnen
de officiële kaders als de Raad, het Coreper, het PSC en de diverse werkgroepen
zijn inhoudelijke discussies vaak tijdrovend. De uiteindelijke besluitvorming
wordt daarom in toenemende mate omgeven door allerlei contacten buiten de
vergaderzalen. Dit vereist met name een sterke bilaterale inzet op alle niveaus
om de Nederlandse positie duidelijk(er) over te brengen. Nederland moet hierbij
verantwoord assertief te werk gaan en trachten zijn invloed te vergroten door
te pogen andere lidstaten te winnen voor zijn standpunten. In dit kader zal
Nederland naar verwachting vaker coalities aangaan, zowel institutioneel (Benelux)
als ad hoc, op basis van gelijke belangen. Het is te verwachten dat vooral
het Frans-Duitse-koppel en de EU3 (Frankrijk, het VK en Duitsland)
hun samenwerking in het voortraject verder zullen intensiveren. Gezien hun
invloed is verdere intensivering van de contacten met deze landen noodzakelijk.
Daarnaast is het van belang actieve medestanders te zoeken onder de overige
lidstaten. Nederland zal openstaan voor deelneming aan mogelijke kopgroepen,
zeker waar dit thematische samenwerking betreft. Deze aanpak mag evenwel voor
Nederland geen afbreuk doen aan de communautaire methode: een sterke Commissie
blijft dan ook geboden. Mocht een nieuwe vorm van formele samenwerking tussen
een beperkt aantal lidstaten ontstaan, streeft Nederland ernaar dat dit binnen
de mogelijkheden die het verdrag hiertoe biedt, zal geschieden.Na te streven resultaten• Effectievere aanwending van bilaterale betrekkingen voor het realiseren
van Nederlandse doelstellingen in EU-kader, met name door coalitievorming;• Verder uitbouwen van de bilaterale betrekkingen en het verbreden
van de maatschappelijke betrokkenheid hierbij door middel van conferenties,
seminars en workshops met relevante partnerlanden in de huidige EU waarbij
niet alleen overheidsinstanties maar ook andere geledingen worden betrokken;• Intensivering van de Benelux-samenwerking alsook de betrekkingen
met de grote lidstaten;• Versterking (grensoverschrijdende) bilaterale samenwerking met
buurlanden België en Duitsland.Instrumenten/activiteitenDe regering zal zoveel mogelijk gebruik maken van alle instrumenten die
haar ter beschikking staan zoals regelmatig Benelux-overleg binnen de daar
voor bestaande formele en informele Benelux-fora, regelmatig Benelux-Visegrad-overleg,
intensief bilateraal overleg – zowel op politiek als ambtelijk niveau –,
inzet en uitwisseling van ambtelijke expertise en subsidiering van projecten,
gericht op de intensivering van de bilaterale betrekkingen met een aantal
landen, waaronder conferenties, seminars en workshops met de partnerlanden
Duitsland, Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië
en Polen. Inzet van accessie Matra-middelen voor partnerschap met nieuwe lidstaten
en nabuurschap met aan de uitgebreide EU grenzende landen. Tenslotte zullen
er grensoverschrijdende activiteiten met Vlaanderen en Noordrijn-Westfalen
worden uitgevoerd.Operationele doelstelling 5Een hechtere Europese waardengemeenschap.Na de afsluiting van zijn voorzitterschap van de Raad van Europa zet Nederland
door met zijn streven naar concentratie van de Raad van Europa op de beleidsterreinen
bevordering van de democratie, mensenrechten en rechtsstaat. Dat zijn immers
de beleidsterreinen waar de Raad van Europa zichzelf heeft bewezen. De Raad
van Europa kan in dit kader ook aandacht schenken aan de bevordering van de
maatschappelijke omstandigheden waarin de bevordering van mensenrechten, democratie
en rechtsstaat tot hun recht kunnen komen (bijv. sociale cohesie, onderwijs
en cultuur). Activiteiten op onder meer de gebieden van sociale cohesie, onderwijs
en cultuur zullen daarnaast worden voortgezet, maar daartoe moet de functionele
relatie met de werkterreinen democratie, mensenrechten en rechtsstaat nadrukkelijker
dan voorheen worden getoetst. Concentratie op deze kernterreinen zal naar
verwachting leiden tot effectievere aanwending van de schaarse financiële
midelen voor toezicht op en naleving van de in de conventies
neergelegde verplichtingen. Zo dienen het Europese Hof voor de Rechten van
de Mens en andere toezichthoudende instellingen van de Raad van Europa een
steviger financieel fundament te krijgen. Nederland streeft naar nauwe institutionele
en operationele samenwerking tussen de Raad van Europa en de Europese Unie,
gericht op optimale complementariteit tussen beide instellingen.Na te streven resultaten• Concentratie van de activiteiten van de Raad van Europa op democratie,
mensenrechten en rechtsstaat en het scheppen van maatschappelijke randvoorwaarden
daarvoor;• Uitbreiding van de institutionele en operationele samenwerking
tussen de Raad van Europa en de Europese Unie, onder meer tot uitdrukking
komend in een permanente vertegenwoordiging van de EU bij de Raad;• Verzekering van de terugdringing van de werklast van het Hof, alsmede
besluitvorming over een meer solide financiële basis van het Europese
Hof voor de Rechten van de Mens en andere toezichthoudende instellingen van
de Raad;• Herziening van de (thematische) monitoring door het Comité
van Ministers en grotere betrokkenheid van lidstaten bij de monitoring;• Verdere ontwikkeling van het acquis, onder meer door aanvaarding
van een conventie inzake mensenhandel.Instrumenten/activiteitenNederlandse deelname aan de discussies in stuurgroepen, rapporteurgroepen
en Comité van Ministers op de individuele beleidsterreinen; inbreng
in de speciale werkgroepen van het Comité van Ministers betreffende
de Derde Top van de Raad van Europa en Monitoringsvraagstukken; afstemming
van de Nederlandse inzet in Europees verband via met name de EU Raadswerkgroep
COSCE (OVSE en Raad van Europa) en waar mogelijk coalitievorming en gezamenlijke
initiatieven met andere lidstaten; afstemming met het Secretariaat van de
Raad van Europa.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 3 Versterkte Europese
samenwerkingBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen5 611 2805 689 5216 383 6166 859 7926 988 0357 162 6827 342 137        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal5 724 3155 774 6416 502 0016 976 6777 124 9207 293 5957 473 0503.1Nederlandse afdrachten aan de EU5 586 2315 611 8076 363 6936 840 3696 968 6127 143 2597 322 7143.2Ondersteuning bij pre- en post-accessie14 46414 70010 60010 10010 10010 00410 0043.3Europees ontwikkelingsfonds114 84190 071110 071115 071135 071129  195129 1953.4Nederlandse positie in de EU70849 4499 8553 3553 3553 3553 3553.5Raad van Europa8 0718 6147 7827 7827 7827 7827 782        Ontvangsten426 179429 500458 500480 000504 750530 323557 3673.10Intern beleid EU426 104429 500458 500480 000504 750530 323557 3673.40Restitutie Raad
van Europa75000000D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 3 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 6 502,00 6 976,68 7 124,92 7 293,60 7 473,052.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 6 502,00 6 976,68 7 124,92 7 293,60 7 473,05Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht100%6 502,00100%6 976,68100%7 124,92100%7 293,60100%7 473,055.complementair noodzakelijk0%0,000%0,000%0,000%0,000%0,006.bestuurlijk gebonden0%0,000%0,000%0,000%0,000%0,007.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)0%0,000%0,000%0,000%0,000%0,008.beleidsmatig nog niet ingevuld0%0,000%0,000%0,000%0,000%0,009.Totaal (=3)100%6 502,00100%6 976,68100%7 124,92100%7 293,60100%7 473,05E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingEuropese integratie is in eerste instantie een politiek proces. Aangezien
hierbij op zowel (inter-)nationaal als communautair niveau een groot aantal
actoren is betrokken, zijn de resultaten in de regel compromissen, gesloten
in een complex onderhandelingsproces. De doelstellingen waarmee een lidstaat
het onderhandelingsproces ingaat, zijn maar zelden identiek aan de uitkomst
daarvan. De beoordeling van resultaten gaat dan over de marge van acceptatie
ten opzichte van de eerder geformuleerde doelstelling. Doorslaggevend voor
het behalen van de aangegeven resultaten is de mate waarin Nederland er in
slaagt medestanders te vinden voor haar standpunt en coalities aan te gaan.Voor een groot aantal beleidsterreinen van Europese integratie geldt voorts
dat de inhoudelijke verantwoordelijkheid primair ligt bij de betreffende vakdepartementen.
Het is de verantwoordelijkheid van Buitenlandse zaken ervoor te zorgen dat
door Nederland in te nemen standpunten interdepartementaal worden afgestemd
en dus door het gehele kabinet worden gedragen. Hetzelfde geldt – a
fortiori – voor multidisciplinaire onderwerpen waar de verantwoordelijkheden
van verschillende departementen samenkomen. Op deze terreinen is het door
Buitenlandse Zaken te behalen resultaat dus een goed gecoördineerd en
effectief standpunt.Een evaluatie van de effectiviteit en doelmatigheid van het beleid en
de Nederlandse inzet moet ook rekening houden met de nieuwe methode van «open
coördinatie», waarbij lidstaten gezamenlijke uitdagingen en doelstellingen
identificeren maar een ruime marge krijgen voor het in dat kader te voeren
nationale beleid. Meetpunten kunnen worden vastgesteld en de gegevens van
het best presterende land – binnen of buiten de EU – worden beschouwd
als de referentiewaarden (benchmarking). De overige
landen stellen zich ten doel deze waarden te evenaren. Door regelmatig gegevens
uit te wisselen, van elkaar te leren (best practices)
en elkaar de maat te nemen (peer pressure) kan
het beleid van de afzonderlijke lidstaten convergeren. In het kader van de
Lissabonstrategie (zie operationele doelstelling 1) zijn zelfs formele streefcijfers
tot stand gekomen. Hier kan wel worden bepaald of de doelstellingen zijn gehaald,
zij het dat dit Europese doelstellingen zijn.De Commissie is eerstverantwoordelijk voor de uitvoering van de communautaire
hulpprogramma's. Het succes van de Nederlandse inzet om deze te hervormen
en effectiever en efficiënter te beheren is om die reden mede afhankelijk
van de opstelling van andere lidstaten en de Commissie.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620073.1EvaluatieTampere
agenda  X   3.1Tussentijdse evaluatieLissabonstrategie   X  3.2EvaluatieGemeentelijke
Internationale Samenwerking en Pre-accessiebeleid  X   3.2Pre-accessiebeleid  X   3.3Drie deelstudies naar
de 3 C's (coördinatie, coherentie en
complementariteit) van het verdrag van Maastricht:   XXX3.4Inzet van bilaterale
betrekkingen voor multilaterale doelstellingen    X 3.5VoorzitterschapRaad
van Europa   X  3.5Duidelijke identificering
van taken van de RvE, mede dankzij een «Derde Top»    X Daarnaast zal in 2005 het Nederlands Voorzitterschap van de EU worden
geëvalueerd.BELEIDSARTIKEL 4: MEER WELVAART EN MINDER ARMOEDEA. Algemene beleidsdoelstellingDuurzame vergroting van welvaart in alle landen door vermindering van
armoede, een open handels- en financieel systeem, alsmede het behartigen van
de belangen van het Nederlands bedrijfsleven.Mondialisering biedt zowel kansen voor welvaartsgroei in Nederland en
de Europese Unie als voor armoedebestrijding in ontwikkelingslanden. Ter realisering
van deze kansen streeft Nederland naar het versterken van de internationale
economische rechtsorde om zo bij te dragen aan het verbeteren van de internationale
marktwerking. Het is immers goed als internationale handel en grensoverschrijdende
investeringen zo weinig mogelijk belemmeringen ontmoeten. Dit geldt in het
bijzonder voor Nederland dat van oudsher een open economie kent. Daarnaast
is het zowel vanuit sociaal als economisch oogpunt onverantwoord dat in een
deel van de wereld landen gemarginaliseerd blijven. De integratie van ontwikkelingslanden
in de wereldeconomie is een belangrijke voorwaarde om mondialisering ten goede
te laten komen aan allen. In dit kader streeft Nederland naar meer coherentie
tussen het handelsbeleid en het ontwikkelingsbeleid. Handelsbeleid moet leiden
tot meer markttoegang; belangrijk is echter ook dat ontwikkelingslanden in
staat zijn om van de toegenomen kansen te profiteren.Een sterke particuliere sector en een goed functionerende financiële
infrastructuur zijn hiervoor onontbeerlijk. Binnenlandse productieve bedrijvigheid
moet worden bevorderd zodat van de gecreëerde kansen geprofiteerd kan
worden. Een goed ondernemingsklimaat met oog voor de armen kan hieraan bijdragen,
maar ook opbouw van capaciteit om bijvoorbeeld te voldoen aan voedselveiligheidseisen.Binnen ontwikkelingslanden is duurzame armoedebestrijding gebaat bij effectieve
nationale armoedestrategieën (PRSP's). Nederland sluit bij die strategieën
aan en streeft daarbinnen naar samenwerking op sectoraal niveau. Aan donorzijde
is de Nederlandse inzet erop gericht om de kwaliteit en effectiviteit van
ontwikkelingssamenwerking te verhogen door concentratie op landen en sectoren,
coördinatie en harmonisatie en het zichtbaar maken van de inzet en de
resultaten van de Nederlandse inspanningen.Het kader voor de Nederlandse inzet op dit terrein wordt gevormd door
de Millennium Development Goals en de internationale
afspraken die hierover gemaakt zijn tijdens de conferentie Financing for Development (Monterrey, april 2002) en de WSSD (Johannesburg,
september 2002. De Nederlandse regering stelt zich daarbij ten doel: het vergroten
van een actieve betrokkenheid van een ieder bij het bereiken van de MDG's
in 2015 en het regelmatig afleggen van verantwoording over de bereikte resultaten.Hoewel vrijhandel van groot belang is voor de Nederlandse economie, mag
niet voetstoots worden aangenomen dat Nederland zijn handelspositie zal weten
te handhaven als de wereldhandel verder groeit. De ministeries van Economische
en van Buitenlandse Zaken werken dan ook gezamenlijk, in Den Haag en op de
posten, aan het scheppen van gunstigevoorwaarden voor en het
geven van nieuwe impulsen aan de internationale economische activiteiten van
burgers en bedrijven opdat zij bijdragen aan duurzame economische groei.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Een open, op regels gebaseerd en voorspelbaar, niet-discriminerend
handels- en financieel systeem.Een open handelssysteem kan niet zonder regels. Regels en disciplines
beschermen juist de zwakste landen tegen willekeurige handelsmaatregelen door
sterke landen. De WTO vormt het kader waarbinnen deze ordening op steeds meer
economische terreinen gestalte krijgt. Nederland wil dit verder versterken
in de Doha Development Agenda, de handelsronde
waartoe de vierde Ministeriële Conferentie van de WTO in 2001 in Doha
besloot. Nederland streeft naar een spoedige succesvolle afronding van deze
WTO-onderhandelingsronde (zie op dit punt ook de begroting van het eerstverantwoordelijke
ministerie voor de handelspolitiek, het ministerie van Economische Zaken,
de algemene instructie voor de Nederlandse delegatie voor Doha, de brief van
de Minister van Economische Zaken 25 074 nr. 43 van 23-10-2001, en daarop
volgende brieven aan de Tweede Kamer, laatstelijk de brief van de Minister
van Economische Zaken 25 074 nr. 76 van 16-04-2004).Ook het handelsinstrumentarium van de Europese Unie moet wat Nederland
betreft maximaal bijdragen aan dit doel. In dat kader hecht Nederland veel
belang aan de herziening van het Algemeen Preferentieel Stelsel (APS) van
de Europese Unie en de onderhandelingen van de EU met de ACS-landen (Afrika,
Caraïben, Stille Oceaan) over de Economic Partnership
Agreements (EPA's), die respectievelijk moeten zijn afgerond in 2005
en 2007, alsmede aan de herziening van de preferentiële oorsprongsregels
van de EU.De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) speelt
een belangrijke rol bij het analyseren van wereldhandels- en overige economische
vraagstukken en bij het verzamelen en toegankelijk maken van relevante onderzoeksgegevens.
Als forum voor discussie vervult de OESO voor Nederland ook een belangrijke
rol in het kader van coherentiekwesties en de nationale MDG-rapportages. Tenslotte
biedt de OESO en de gelieerde Consensusgroep het platform om te spreken over
verdere ontbinding van de hulp.Het kader voor deze operationele doelstelling wordt met name gevormd door
MDG 8.Na te streven resultaten• Binnen de Doha Development Agenda afspraken
maken over: 1) verbeterde markttoegang, in het bijzonder voor sectoren van
belang voor ontwikkelingslanden zoals landbouw en textiel; 2) afschaffing
van alle vormen van exportsteun vóór 2015 en forse vermindering
van binnenlandse handelsverstorende steun op het gebied van landbouw, met
name voor producten die van belang zijn voor ontwikkelingslanden zoals katoen,
suiker en rijst; 3) evenwichtige regels voor onder andere Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPs) en
handelsfacilitatie, die rekening houden met de beperkte implementatiecapaciteit
van ontwikkelingslanden; 4) adequate technische assistentie aan
ontwikkelingslanden gericht op de opbouw van duurzame onderhandelings- en
handelscapaciteit;• Draagvlak creëren voor navolging door andere OESO-landen en
rijkere ontwikkelingslanden van het Europese Everything
But Arms initiatief en de afspraken over nationale MDG-8 rapportages
door OESO-landen;• Verdere ontwikkeling van een visie op de missie en taken van de
OESO op de middellange termijn, mede in het licht van de uitbreiding van de
OESO naar 40 à 45 leden; overeenstemming bereiken over een strategie
over die uitbreiding en over samenwerking met niet-leden, waaronder ontwikkelingslanden;• Bij de herziening van het APS komen tot een vereenvoudiging van
procedures en voorwaarden alsmede streven naar versoepeling, vereenvoudiging
en harmonisatie van de oorsprongsregels opdat markttoegang wordt verbeterd;• Voortgang van de EPA-onderhandelingen waarbij met name wordt gestreefd
naar evenwichtige partnerschapsakkoorden die op korte termijn meer marktkansen
bieden voor de ACS-landen, ruimte bieden voor ontwikkeling van het productiepotentieel
in de ACS-landen en die regionale integratie bevorderen;• Bij het ontwerpen van Sanitary and Phytosanitary
Standards- (SPS-) en Technical Barriers to Trade- (TBT-) maatregelen in EU en WTO worden de effecten op ontwikkelingslanden
meegewogen, zodat nieuwe productnormen die uit het oogpunt van gezondheid,
milieu of voedselveiligheid worden gesteld zo min mogelijk handelsbelemmerend
werken;• Een goed zicht op de wijze waarop het besluit tot ontbinding van
de hulp aan MOL's in de praktijk door de verschillende OESO-landen wordt geïmplementeerd
en voortgang in de internationale discussie over verdere ontbinding van de
hulp, op basis van reciprociteit.Instrumenten/activiteitenIn samenwerking met andere ministeries (met name EZ als eerstverantwoordelijk
op handelspolitiek terrein, LNV en VROM) werken aan coalitievorming en gezamenlijke
initiatieven met gelijkgezinde landen en het maatschappelijk middenveld binnen
en buiten de Europese Unie. In de beleidsdialoog met VN- en andere multilaterale
en internationale organisaties de Nederlandse prioriteiten naar voren brengen
en bijdragen aan studies die de effecten berekenen van verschillende liberaliseringsopties
op armen in ontwikkelingslanden. Het geven van handelsgerelateerde technische
assistentie, zowel bilateraal als multilateraal. Inzet van het postennetwerk
voor een beter inzicht in de opstelling respectievelijk positie van met name
Afrikaanse landen in de internationale onderhandelingen en een beter begrip
van de Nederlandse en EU-positie aan Afrikaanse zijde.MiddelenDe reguliere bijdrage aan de WTO staat op de begroting van het ministerie
van Economische Zaken en valt binnen de HGIS. De reguliere bijdragen aan de
IFI's staan op de begroting van Financien.Operationele doelstelling 2Een significante vermindering van het percentage mensen
dat moet rondkomen van minder dan een dollar per dag.Duurzame armoedebestrijding is de centrale doelstelling van de Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking. De MDG's vormen daarbij de leidraad. De eerste
van de acht MDG's luidt: halvering van het aantal mensen dat
moet rondkomen van minder dan een dollar per dag. Armoedebestrijding is een
complexe zaak waarin diverse actoren een rol spelen. In de internationale
fora volgt Nederland de VN-organisaties en de internationale financiële
instellingen nauwlettend bij de invulling van deze doelstelling en de wijze
waarop zij in hun programma's aandacht geven aan het operationaliseren van
de MDG's en de afstemming met de nationale armoedestrategieën van de
ontvangende landen.Ook in de bilaterale samenwerking staan deze elementen centraal. Als organiserend
principe geldt de sectorale benadering, bij voorkeur in de vorm van programmahulp
en waar mogelijk begrotingssteun. Met het oog op de doelstelling van duurzame
armoedebestrijding dienen zowel de sectorale hulp als de sectoroverstijgende
hulp gekoppeld te zijn aan de nationale armoedestrategieën (PRSP's) van
de ontvangende landen. Nieuwe elementen in dat verband zijn versterkte aandacht
voor de dialoog met het ontvangende land (inclusief bestuurlijke en politieke
onderwerpen zoals mensenrechten), bredere maatschappelijke participatie (maatschappelijk
middenveld, bedrijfsleven), resultaatsgerichtheid en resultaatmeting, goed
bestuur en institutionele ontwikkeling en capaciteitsopbouw. Institutionele
ontwikkeling betreft zowel formele (instellingen, organisaties) als informele
aspecten (cultuur, machtsverhoudingen) en een geïntegreerde benadering.Het Nederlandse beleid ten aanzien van de schuldenproblematiek in de ontwikkelingslanden
richt zich enerzijds op het verminderen van de kwetsbare positie van deze
landen (schuldverlichting) en anderzijds op het creëren van een evenwichtigere
macro-economische situatie (schuldhoudbaarheid) als kader voor verbetering
van de lange-termijnperspectieven voor structurele armoedebestrijding. Nederland
maakt daarbij gebruik van schuldhoudbaarheidsanalyses die door de Wereldbank
en het IMF worden opgesteld. Deze analyses zijn bedoeld om vast te stellen
hoeveel schulden een land aankan. Daarbij worden verschillende factoren betrokken
zoals: schuldendiensten, gevoeligheid voor exogene schokken en de kwaliteit
van het schuldenbeheer.Naast de bilaterale en multilaterale samenwerking draagt de samenwerking
met de particuliere organisaties en het bedrijfsleven bij aan de realisatie
van deze doelstelling. Zie hiervoor de operationele doelstellingen 5.6 en
4.3.Na te streven resultaten• De Fondsen en Programma's van de VN, de gespecialiseerde VN-organisaties,
de multilaterale ontwikkelingsbanken en het IMF zijn door Nederland aangespoord
en financieel ondersteund om de beleidsmatige (MDG's) en de operationele (VN-coördinatie,
aansluiting bij PRSP's, PSIA's, schuldhoudbaarheid) randvoorwaarden voor duurzame
armoedebestrijding in ontwikkelingslanden te verbeteren;• Bestaande en nieuwe partnerschapsprogramma's met de VN-organisaties
en de internationale financiële instellingen zijn aantoonbaar gericht
op duurzame armoedebestrijding in ontwikkelingslanden;• In de bilaterale samenwerking wordt in alle partnerlanden de ontwikkeling
en implementatie van nationale armoedestrategieën (PRSP's of vergelijkbare
beleidskaders) door Nederland ondersteund met speciale aandacht voor partnerschappen
met bedrijfsleven en maatschappelijk middenveld en de afstemming van lokale
beleidsprioriteiten op de MDG's;• In alle partnerlanden is de sectorale benadering het organiserend
principe met specifieke aandacht voor een directe relatie met het PRSP-proces
(of vergelijkbare beleidskaders voor armoedebestrijding), versterkte betrokkenheid
van maatschappelijke organisaties en lokaal bedrijfsleven alsmede integratie
van sectordoorsnijdende thema's;• In alle partnerlanden waar begrotingssteun wordt verstrekt is deze
direct gekoppeld aan het PRSP-proces, een effectieve beleidsdialoog (goed
bestuur, politiek, armoedebestrijding) en ex-ante overeengekomen resultaten
en indicatoren op het gebied van institutionele en beleidshervormingen;• Ter ondersteuning van de realisatie van bovengenoemde resultaten
in de bilaterale samenwerking zijn in minimaal 20 partnerlanden gecombineerde
armoede- en institutionele analyses beschikbaar en in minimaal vijf partnerlanden
ambassades betrokken bij de uitvoering van Poverty and
Social Impact Analyses (PSIA's). Voorts is in minimaal 24 partnerlanden
de capaciteit van de ambassades op het gebied van Public
Finance Management (begrotingsbeleid, openbare financiën) versterkt
en/of zijn in dat verband partnerschappen met
andere donoren aangegaan;• Bij de afronding van het HIPC-initiatief is de schuldenproblematiek (debt overhang) van de MOL's verminderd en heeft Nederland
door actieve beleidsmatige en financiële ondersteuning ertoe bijgedragen
dat met zogenaamde optoppingsfinanciering op het «HIPC eindpunt»
ook daadwerkelijk de debt overhang in de betrokken
landen is opgelost;• Bij afronding van het HIPC-initiatief zijn ter vormgeving van de
nazorgfase van het HIPC kwalitatieve schuldhoudbaarheidsanalyse-instrumenten
ontwikkeld. Op internationaal niveau is actief bijgedragen aan de besluitvorming
over het schuldhoudbaarheidsbeleid in WB/IMF-kader en de toepassing ervan
in de besluitvorming door de Club van Parijs; op nationaal niveau worden schuldhoudbaarheidsanalyses
toegepast in het dekkingsbeleid ten behoeve van herverzekering van exportkredieten
(in het kader van de Commissie Advisering Landenbeleid).Instrumenten/activiteitenNederland verschaft algemene en specifieke bijdragen aan een aantal cruciale
multilaterale organisaties die bijdragen aan armoedebestrijding in de wereld.
De beleidsbeïnvloeding door Nederland in de beheersorganen van de organisaties
van de VN, de multilaterale ontwikkelingsbanken en het IMF en de middelenaanvullingen
van IDA (14) en het African Development Fund (X)
is gericht op vergroting van de effectiviteit van het functioneren van deze
organisaties. De onderhandelingen over dit onderwerp met het Asian Development Fund (IX) zijn weliswaar afgerond, maar de Nederlandse
inzet op effectiviteit van het fonds blijft overeind. Buiten middelenaanvullingen
om blijft Nederland invloed uitoefenen op de Board
en via de Nederlandse kiesgroepvertegenwoordiging daarin.In de bilaterale ontwikkelingssamenwerking met alle partnerlanden vormen
de sectorale benadering, het streven naar programmahulp (met name begrotingssteun)
en de koppeling met de nationale armoedestrategieën centrale elementen.
Specifieke ondersteuning met betrekking tot institutionele- en armoede analyses
en public finance management staat voor meerdere
ambassades en hun partners op de agenda.Schuldverlichting vindt plaats door middel van financiële bijdragen
via multilaterale en bilaterale kanalen. Een meer verantwoord uitleen- en
leenbeleid vormt de basis voor verbetering van de schuldhoudbaarheid van ontwikkelingslanden
en zal de noodzaak voor nieuwe schuldkwijtscheldingsexercities
als HIPC moeten voorkomen. Hieraan draagt Nederland bij door ondersteuning
van gezamenlijke ontwikkeling en toepassing van verbeterde schuldhoudbaarheidsanalyses
door IMF en Wereldbank in het kader van het zogenaamde «debt sustainability framework». Tevens wordt via de
Bretton Woods-instellingen, maar ook bilateraal capaciteitsversterking van
ontwikkelingslanden op het gebied van schuldmanagement nagestreefd.De «HGIS-faciliteit non-ODA macrosteun» is hernoemd tot «HGIS-faciliteit
non-ODA steun in het kader van de kiesgroeprelatie» teneinde misverstanden
over het karakter van de steun te voorkomen. De faciliteit beoogt de speciale
relatie met de kiesgroeplanden Oekraïne, Kroatië, Bulgarije en Roemenië,
waarmee geen OS-relatie bestaat, op een zichtbare wijze te versterken.MiddelenOnderdeel van sub-beleidsartikel 4.2 is het voormalige sub-beleidsartikel
macro-georiënteerde programmahulp. Ook in de nieuwe begrotingsopzet zal
sprake zijn van het gebruikelijke parkeerkarakter van het artikel waarop de
macro-georiënteerde programmahulp staat verantwoord.Operationele doelstelling 3Een beter ondernemingsklimaat in ontwikkelingslanden
en versterking van hun concurrentievermogen, zowel nationaal als internationaal.Een gezonde concurrerende particuliere sector genereert inkomen en werkgelegenheid
en draagt bij aan duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding. In dit kader
is het noodzakelijk beleid te ontwikkelen en uit te voeren dat de particuliere
sector stimuleert om haar potentieel voor duurzame ontwikkeling en armoedebestrijding
waar te maken. Het beleid richt zich hierbij op de verbetering van het ondernemingsklimaat
in partnerlanden, aangevuld met een gerichte aanpak van specifieke problemen
van het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden. Het ministerie van Buitenlandse
Zaken en het ministerie van Economische Zaken richten zich in dit verband
samen op de bijdrage die het Nederlandse bedrijfsleven kan leveren aan de
verbetering van het ondernemingsklimaat in ontwikkelingslanden.De aanpak van specifieke problemen van het bedrijfsleven in ontwikkelingslanden
richt zich met name op het opheffen van knelpunten van bedrijven op het gebied
van kennis (van eigen bedrijfsvoering, marktontwikkelingen en toegang tot
internationale markten) en toegang tot financiering door een aantal specifieke
instrumenten. Het opheffen van deze knelpunten kan de bedrijvigheid stimuleren,
en daarmee ook de bijdrage van bedrijven in ontwikkelingslanden aan economische
ontwikkeling vergroten. Teneinde het instrumentarium effectiever en overzichtelijker
te maken is in de loop van 2004 een zestal initiatieven ontplooid (zie ook
de brief van BZ en EZ «Ontwikkelingssamenwerking en bedrijfsleven»,
TK 29 234, nr. 26).Na te streven resultaten• Op basis van de scan ondernemingsklimaat,
kennisuitwisseling en ondersteuning van (inter)nationale bedrijven en organisaties
zijn uiterlijk in 2006 in 60 procent van de partnerlanden meerjarige actieplannen
voor Nederlandse ondersteuning uitgewerkt in samenhang met wat
al door andere donoren wordt gedaan. Tevens dient Nederland als bilaterale
donor duidelijk toegevoegde waarde te hebben;• Verdere operationalisering van Publiek Private Samenwerking door
een aantal partnerschappen met specifieke bedrijven en bedrijfstakken (onder
meer financiële sector);• Nieuwe relatie tussen de Staat- en de Financieringsmaatschappij
Ontwikkelingslanden (FMO) op basis van de in 2004 afgeronde evaluatie van
de Overeenkomst Staat-FMO. Inzet is dat de FMO in 2005 evolueert tot hét
loket en expertisecentrum voor de investeringscapaciteit in ontwikkelingslanden;• Op het gebied van ondersteuning van investeringen in private infrastructuur
hebben aanpassingen in ORET (openen van waterluik onder ORET, uitbreiding
landenlijst, meer maatwerk) en het MOL-fonds in 2005 geleid tot een toename
van het aantal goedgekeurde projectaanvragen ten opzichte van 2004. Deze projecten
hebben ontwikkeling van de private infrastructuur tot doel;• Het Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM) is uiterlijk
eind 2005 open gesteld in alle partnerlanden. Tenminste de helft van alle
PSOM-investeringen krijgt een commercieel vervolg;• Met 2005 als, door de VN uitgeroepen, jaar voor microfinanciering
zal bijzondere aandacht besteed worden aan dit ontwikkelingsinstrument resulterend
in een grotere bekendheid zowel onder particulieren als onder financiële
instellingen;• Binnen PUM (Programma Uitzending Managers) zullen in 2005 80 PUM-jong
missies gerealiseerd worden. Daarnaast zullen in 2005 met PUM de mogelijkheden
onderzocht worden om PUM-programma's op te zetten op de terreinen van goed
bestuur en onderwijs op het gebied van bedrijfsondersteuning.Instrumenten/activiteitenOp dit moment ondersteunt Nederland bilateraal al activiteiten ter verbetering
van het ondernemingsklimaat in de helft van de partnerlanden. Dit gebeurt
binnen sectoren/thema's als water, milieu, landbouw, rurale economische ontwikkeling
en het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) en/of door concrete interventies waarvoor
met ingang van 2004 extra fondsen beschikbaar zijn gesteld aan de ambassades.
Ook multilateraal wordt intensief aan verbetering van het ondernemingsklimaat
gewerkt (handelscapaciteit, financiële sector ontwikkeling, infrastructuur
en lokale economische ontwikkeling).De in 2003 en 2004 met kennisinstituten, bedrijfsleven en maatschappelijke
organisaties opgestarte activiteiten binnen het WSSD partnerschap «Markttoegang»
zullen in 2005 verder uitgebouwd worden. Daarnaast wordt veel verwacht van
de in 2004 uit te werken goedgekeurde landbouw-gerelateerde ideeën uit
de «PPP Call for Ideas» alsmede de
concrete uitkomsten van de Commissie Doornbos. Deze laatste is gevraagd om
met voorstellen te komen hoe en waar in Nederland aanwezige expertise bij
bedrijven, kennisinstellingen en niet-gouvernementele organisaties gebruikt
kan gaan worden op terreinen die door boerenorganisaties in het zuiden als
meest belemmerend voor economische groei worden ervaren.FMO ondersteunt direct de investeringscapaciteit van bedrijven in ontwikkelingslanden.
Hiervoor staan FMO verschillende instrumenten ter beschikking: participaties
en leningen aan bedrijven en financiële instellingen. De ondersteuning
van investeringen in fysieke en sociale infrastructuur vindt bilateraal plaats
door ORET/MILIEV en het MOL-fonds. In 2005 zal met de FMO een
nieuwe uitvoeringsovereenkomst ORET gesloten worden; de criteria hierbij zijn
effectiviteit en klantgerichtheid.Daarnaast vindt ook samenwerking met maatschappelijke organisaties plaats
in het kader van het TMF-programma (onder meer verbeterd ketenbeheer en het
bevorderen van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) in ontwikkelingslanden).Via het multilaterale kanaal, zoals het Partnerschapsprogramma met de International Finance Corporation (IFC) en de Wereldbank,
draagt Nederland ook bij aan de versterking van de particuliere sector, onder
meer door activiteiten te ondersteunen ter verbetering van lokale wet- en
regelgeving.Het in 2005 door de VN uigeroepen «International
Year for Microcredit» zal worden aangegrepen om het belang
van microfinanciering voor een breder publiek uit te dragen. Hierbij zijn,
behalve de overheid, ook in Nederland gevestigde instellingen gericht op microfinanciering
betrokken. De vaak te wensen overlatende toegang tot financiële diensten
voor armen verdient een verdere positieve impuls. Nederland zet met name in
op versterking van in ontwikkeling zijnde financiële instellingen in
ontwikkelingslanden, die toegang tot financiering voor armen bevorderen, bij
voorkeur door de inzet van middelen, die hetzij een risico dragend karakter
dragen hetzij capaciteitsopbouw ondersteunen. In internationaal verband ondersteunt
Nederland organisaties zoals Consultative Group to Asssist
the Poor (CGAP), Women's World Banking,
de International Finance Corporation (IFC) en
een Zuidelijk wereldomspannend netwerk van microfinancieringsinstellingen
(INAFI).Het agentschap Centrum voor de Bevordering van Import uit Ontwikkelingslanden
(CBI) draagt bij aan de opbouw van exportcapaciteit in bedrijven in ontwikkelingslanden
(zie verder voor informatie over het CBI de agentschapsparagraaf bij de begroting).Operationele doelstelling 4Verhoogde kwaliteit en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking.Om de kwaliteit en effectiviteit van de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking
te verhogen, worden zowel in de multilaterale als bilaterale samenwerking
beleidsveranderingen doorgevoerd. Multilateraal zal Nederland zijn positie
als belangrijke donor handhaven in de VN-organisaties en internationale financiële
instellingen. De regering verwacht van deze instellingen onder meer een duidelijke
bijdrage aan de Nederlandse beleidsdoelen, zoals focus op de MDG's, kwaliteit,
effectiviteit en resultaat alsmede aansluiting bij de nationale armoedestrategieën.De bilaterale samenwerking wordt geconcentreerd op 36 partnerlanden waarmee
langjarig wordt samengewerkt (zie de notitie Aan Elkaar
Verplicht). Sectorale concentratie vindt plaats op onderwijs, HIV/aidsbestrijding,
reproductieve gezondheidszorg en -rechten, milieu en water. Het aantal sectoren
per land wordt beperkt tot twee, hooguit drie (over de voortgang van dit proces
werd de Kamer in het voorjaar van 2004 geïnformeerd).In de bilaterale samenwerking is het verder de ambitie om zo veel mogelijk
in programma's samen te werken, waar mogelijk via begrotingssteun.
Hierdoor wordt het mogelijk om op effectieve wijze inhoud te geven aan de
door de regering voorgestane verantwoordelijkheid van het ontvangende land,
de voorspelbaarheid van donorbijdragen alsmede coördinatie en harmonisatie
van donorinspanningen. Door in de uitvoering aansluiting te zoeken bij de
beleids- en beheerssystemen van het ontvangende land (alignment) worden de (transactie-)kosten voor het ontvangende land verlaagd.
Ook kan een efficiëntere werkverdeling tussen donoren, onder andere in
zogenaamde silent partnerships, zorgen voor een
grotere effectiviteit van de hulp.Teneinde de meest effectieve inzet van hulpmodaliteiten te bepalen wordt
door de posten in de partnerlanden jaarlijks, tezamen met het jaarplan, een track record analyse van het ontvangende land opgesteld,
waarin een beoordeling wordt gemaakt van het economische en sociale beleid,
de kwaliteit van bestuur en de processen van dialoog, donorcoördinatie
en- harmonisatie. Voorts leveren planning, monitoring en evaluatie in onderlinge
samenhang de benodigde informatie om te leren van praktijkervaring en om de
uitvoering (bij) te sturen en kwalitatief te verbeteren.Na te streven resultaten• Aansluiting van de ontwikkelingsactiviteiten van de VN-organisaties
op landenniveau bij PRSP's en sector wide approaches
(SWAP's) is binnen de VN tot norm verheven;• Het Nederlandse Assistent-Deskundigenprogramma heeft in 2007 een
duidelijke focus op Afrika wat blijkt uit het toegenomen aantal uitzendingen
naar dit continent;• De bilaterale concentratie op 36 partnerlanden is voltooid en in
elf van de veertien exit-landen is de afbouw van de ontwikkelingsrelatie op
zorgvuldige wijze afgerond. In de resterende exit-landen zal dit in 2007 het
geval zijn;• Het aantal sectoren per partnerland is beperkt tot twee, hooguit
drie (met uitzondering van Suriname) en daarbinnen vindt concentratie plaats
op de sectoren onderwijs, gezondheid met focus op HIV/aidsbestrijding en reproductieve
gezondheidszorg en reproductieve rechten, milieu en water;• In alle partnerlanden is begin 2006 door de ambassades een track record analyse opgesteld, die de basis vormt voor
de in het jaarplan voorgestelde keuze van hulpmodaliteiten. Dit heeft geresulteerd
in een effectieve inzet van hulpmodaliteiten, bij voorkeur in de vorm van
een programmatische aanpak en programmahulp, waar mogelijk begrotingssteun;• In internationaal verband is toezicht gehouden op de implementatie
van de Rome-Declaration on Harmonisation (februari
2003). Het resultaat hiervan is vertaald naar een tweede internationale Declaration on Harmonisation. Tevens is het Joint Action Plan on Harmonisation van de Nordic+ groep, waar Nederland
deel van uitmaakt, uitgevoerd. Op bilateraal niveau is in minimaal negen partnerlanden1 tenminste één nieuw praktijkgeval van
harmonisatie op uitvoeringsniveau gerealiseerd, waarbij harmonisatie is geoperationaliseerd
in verschillende vormen van programmahulp of silent partnerships;• Uiterlijk in 2006 beschikken alle posten in de partnerlanden over
een Meerjarig Strategisch Plan als kader voor hun jaarplannen/verslagen;• Sturing en monitoring van de beleidsmatige en financiële resultaten
van het ontwikkelingsbeleid is beter mogelijk met behulp van het informatiesysteem
Piramide. Onderdeel hiervan is het waarderingssysteem van activiteiten
en sectoren. In 2005 is meer dan 90 procent van de activiteiten gewaardeerd
en is de kwaliteitsborging geregeld;• Begin 2005 zal een rapportage plaatsvinden aan de Kamer over de
in 2004 in het bilaterale kanaal behaalde resultaten op de prioritaire AEV-thema's
en mensenrechten en goedbestuursbeleid in de partnerlanden. Deze resultatenrapportage
zal gerealiseerd worden met behulp van onder andere het nieuwe management
informatiesysteem Piramide. Dit systeem bevat naast gegevens over de geleverde
bijdrage tevens informatie over de specifieke resultaten van het Nederlandse
beleid.Instrumenten/activiteitenDe monitoring van de effectiviteit van de multilaterale instellingen zal
worden gesystematiseerd. Ten eerste zal een vaste set van aandachtspunten
voor alle instellingen worden gehanteerd, zodat instellingen beter met elkaar
kunnen worden vergeleken. Daarnaast zal per instelling worden bijgehouden
wat de verbeterpunten zijn. Deze zullen worden opgebracht in de beleidsdialoog
met de instellingen.Nederland zal verder de mogelijkheden aangrijpen om harmonisatie, coördinatie
en gezamenlijke planning door multilaterale instellingen te bevorderen, bijvoorbeeld
door het onderlinge samenwerkingsverband van VN-instellingen (UN Development Group) te stimuleren.In de bilaterale samenwerking wordt uitvoering gegeven aan het proces
van landenconcentratie en sectorconcentratie. Voorts wordt invulling gegeven
aan brede toepassing van de track record analyse
en het instrumentarium van meerjarige planning, monitoring, sector- en activiteitenwaardering
en evaluatie, alsmede terugkoppeling van de uitkomsten hiervan naar de inrichting
van werkprocessen en interventiestrategieën. Op het gebied van harmonisatie
neemt Nederland actief deel in de eerder genoemde internationale samenwerkingsverbanden.
Voorts zal Nederland bijdragen aan de uitvoering van het in april 2004 overeengekomen
MoU/actieplan tussen Zambia en de donoren, de replicatie daarvan in minimaal
één ander land en de ontwikkeling van silent
partnerships met andere donoren.Operationele doelstelling 5Verhoogde kwaliteit en effectiviteit van de Nederlandse
handelsen investeringsbevordering.Gezamenlijk werken de ministeries van Economische- en van Buitenlandse
Zaken aan het scheppen van gunstige voorwaarden voor en het geven van nieuwe
impulsen aan de internationale economische activiteiten van burgers en bedrijven,
opdat zij bijdragen aan de duurzame groei van de Nederlandse economie.Het postennet is een belangrijk instrument om invulling te geven aan de
Nederlandse handels- en investeringsbevordering in het buitenland. Zo dragen
de posten onder meer zorg voor het opzetten en het onderhouden van een goed
netwerk ter plaatse, rapporteren zij over de economische ontwikkelingen, zorgen
voor actuele informatie over wet- en regelgeving en ondersteunen zij het Nederlandse
bedrijfsleven bij het betreden van nieuwe markten.Na te streven resultaten• Goede, herkenbare overheidsdienstverlening op het gebied van Nederlandse
handels- en investeringsbevordering in het buitenland, aansluitend op de vraag
van het bedrijfsleven;• Optimale samenwerking tussen de ministeries van Economische- en
Buitenlandse Zaken, de EVD en de posten op het gebied van economische betrekkingen
en handels- en investeringsbevordering;• Snel kunnen inspelen op ontwikkelingen in de markt en behoeften
van het bedrijfsleven door de flexibele inzet van mensen en instrumenten;• Goede samenwerking tussen het ministerie en het internationaal
opererend en georganiseerd bedrijfsleven op verschillende niveaus in Den Haag
en op de posten.Instrumenten/activiteitenHet leveren van kwalitatief hoogwaardige en effectieve dienstverlening
op het gebied van handels- en investeringsbevordering vergt een gezamenlijke
inspanning van de ministeries van Economische- en Buitenlandse Zaken en van
de EVD. Het onderhouden van contacten met het bedrijfsleven is daarom voor
alle betrokken partijen van groot belang. Hoewel het zwaartepunt van de contacten
met het bedrijfsleven binnen BZ bij de posten ligt, overleggen het georganiseerd
bedrijfsleven en internationaal opererende bedrijven ook geregeld en op verschillende
niveaus met het departement. Een goede dienstverlening is gebaat bij een sterk
netwerk en goede uitwisseling van informatie.Sinds begin 2002 hebben de ministeries van Economische- en Buitenlandse
Zaken en de EVD een categorisering ingesteld voor de economische dienstverlening
van de posten. Dit systeem kent «sterren» aan landen toe op grond
van hun economisch belang voor Nederland, variërend van nul (minst belangrijk)
tot drie sterren (meest belangrijk). Aan deze indeling zijn gestandaardiseerde
takenpakketten voor de dienstverlening gekoppeld. Dat zal ertoe leiden dat
per categorie landen alle posten hetzelfde niveau van dienstverlening bieden
aan het bedrijfsleven. Voor de verdere uitwerking van deze standaardisering
wordt gestart met de categorie landen met drie sterren. Voor 2005 betekent
dit dat alle posten in driesterrenlanden dezelfde dienstverlening bieden aan
het bedrijfsleven. Ook wordt de interne rapportagesystematiek gestandaardiseerd
en ondergebracht in het geautomatiseerde systeem «Matchbase», dat in 2005 op alle posten in driesterrenlanden operationeel zal
zijn. Voor deze posten is dan tevens structureel klanttevredenheidsonderzoek
ingevoerd.De samenwerking en de uniformiteit van de dienstverlening van de ministeries
van Economische- en Buitenlandse Zaken en de EVD wordt daarnaast verbeterd
door de kennis en informatie samen te brengen in één platform:
«Hermes». Ook wordt geïnvesteerd in toegespitste opleidingen
van economisch medewerkers op posten en LNV-attachés, zodat zij kunnen
optreden als een goede gesprekspartner voor het bedrijfsleven en gerichte
dienstverlening kunnen bieden.Een continu punt van aandacht is het snel kunnen inspelen op ontwikkelingen
in de markt en op de behoeften van het bedrijfsleven. In samenwerking met
het ministerie van Economische Zaken zijn de Netherlands
Business Support Offices (NBSO's) opgezet. Deze NBSO's ondersteunen
individuele bedrijven bij het betreden van moeilijk toegankelijke markten,
opdat meer Nederlandse bedrijven aldaar zaken doen. Jaarlijks wordt bezien
of de NBSO's op de juiste plekken gevestigd zijn en of veranderingen in het
netwerk nodig zijn. In de landen waar NBSO's gevestigd zijn, aangevuld met
Duitsland, Turkije en Italië, is in 2004 een pilot van start gegaan waarin
alle posten in dat land de dienst «individuele marktbewerking»
aanbieden, gelijk aan dat van een NBSO. Indien deze pilot een succes
blijkt te zijn, zal dit concept in 2005 breder worden toegepast. Om specifiek
in te spelen op de vraag naar Nederlandse technologieën en kennis in
de agribusiness sector worden, in nauwe samenwerking
met LNV, Agribusiness Support Offices (ABSO's)
en Centra voor Kennis- en Technologieoverdracht (CKT) opgezet. Daarnaast wordt
gewerkt aan flexibilisering van de inzet van economisch medewerkers op posten,
tijdelijke versterkingen van economische afdelingen en de plaatsing van Technisch
Wetenschappelijk Attachés (TWA).MiddelenHet ministerie van Buitenlandse Zaken draagt rechtstreeks circa EUR 1,5
miljoen bij uit eigen middelen. Dit bedrag wordt aangevuld met circa EUR 4,5
miljoen ten laste van de HGIS-middelen ter versterking van de economische
functie van het postennet. De financiering van de EVD-thuishaven komt voor
rekening van het ministerie van Economische Zaken.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 4 Meer welvaart en minder
armoedeBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen544 087918 910526 942679 918725 351726 5891 086 503        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal1 059 5521 226 626859 984835 943765 735811 1461 156 4534.1Handels- en financieel systeem97 62561 82262 48563 04262 79262 66662 6664.2Armoedebestrijding628 372781 045431 502417 721359 232402 583747 8904.3Ondernemingsklimaat ontwikkelingslanden298 316348 954332 921330 314321 916324 102324 1024.4Kwaliteit en effectiviteit ontwikkelingssamenwerking32 45529 51027 78119 57116 50016 50016 5004.5Nederlandse handels- en investeringsbevordering2 7845 2955 2955 2955 2955 2955 295        Ontvangsten38 62964 13315 09113 92813 77513 77513 7754.10Ontvangsten tijdelijke financiering NIO en
restituties38 62964 13315 09113 92813 77513 77513 775D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 4 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 859,98 835,94 765,74 811,15 1 156,452.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 859,98 835,94 765,74 811,15 1 156,45Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht53%455,7928%234,0623%176,1210%81,129%104,085.complementair noodzakelijk6%51,605%41,805%38,293%24,333%34,696.bestuurlijk gebonden15%129,0016%133,755%38,297%56,787%80,957.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)25%215,0049%409,6164%490,0769%559,6966%763,268.beleidsmatig nog niet ingevuld1%8,602%16,723%22,9711%89,2315%173,479.Totaal (=3)100%859,98100%835,94100%765,74100%811,15100%1 156,45E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingIn het multilaterale veld is Nederland een van de vele spelers, wat betekent
dat Nederlands beleid veelal niet onverkort wordt overgenomen en dat resultaten
slechts ten dele zijn toe te schrijven aan de Nederlandse inzet en activiteiten.Het voorgaande geldt des te meer voor het handelsbeleid. De Europese Gemeenschap
heeft op basis van artikel 133 van het EG-verdrag exclusieve competentie voor
de gemeenschappelijke handelspolitiek. In dat kader worden de EU en haar lidstaten
in de WTO vertegenwoordigd door de Europese Commissie. Het aantal stemmen
van de Europese Unie binnen de Algemene Raad van de WTO is gelijk aan het
aantal EU-lidstaten. Binnen Nederland is het ministerie van Economische Zaken
eerstverantwoordelijk voor handelspolitieke dossiers.Nederland tracht zijn invloed te maximaliseren door zoveel mogelijk samen
te werken in groepen van landen. Dergelijke samenwerkingsverbanden zijn echter
onderhevig aan beleidswijzigingen in hoofdsteden, waardoor afstemming en gezamenlijk
optreden kunnen worden bemoeilijkt. Zo is Nederland op het vlak van de harmonisatie
afhankelijk van bereidheid van andere donoren, zowel op het hoofdkwartier
als in het veld, om daadwerkelijk gestalte te geven aan de internationale
afspraken en het hiervan afgeleide mandaat van de OESO/DAC Working Party on Aid Effectiveness.Voor het bevorderen van duurzame economische ontwikkeling in de partnerlanden
zijn de Nederlandse instrumenten slechts een van de factoren. Het welslagen
van de Nederlandse activiteiten op dit vlak wordt mede bepaald door de internationale
omgeving (onder meer de WTO-regels), het ondernemingsklimaat in het partnerland
alsmede de bereidheid van bedrijven om zaken te doen en te investeren.Niet in de laatste plaats is voor het welslagen van Nederlandse programma's
en projecten en, meer in het algemeen, het behalen van de MDG's in 2015 het
nationale armoedebeleid van het ontvangende land van cruciale betekenis.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620074.1Evaluatiehandelsgerelateerde
technische assistentie  X   4.1Evaluatie herziene
Integrated Framework for Trade Related Technical Assistance  X   4.1Sanitaire en Phytosanitairy
standards     X4.2Mainstreaming armoede    X 4.3Thematische evaluaties
rurale ontwikkeling en sectorale benadering  X   4.3FMOA-financieringen  X   4.4Review Harmonisatie Action
Plans   X  4.4UNDG   X  4.5ORET-MILIEV   X  4.5Effectiviteit- en
kwaliteitsevaluatie NBSO's
2003    X BELEIDSARTIKEL 5: TOEGENOMEN MENSELIJKE ONTPLOOIING
EN SOCIALE ONTWIKKELINGA. Algemene beleidsdoelstellingHet bevorderen van menselijke ontplooiing en sociale ontwikkeling van
armen in ontwikkelingslanden, in het bijzonder kinderen en vrouwen.Ontwikkeling kan slechts duurzaam zijn als naast economische groei (beleidsartikel
4) aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van mens en maatschappij, met
extra aandacht voor kwetsbare groepen als vrouwen en kinderen (beleidsartikel
5), alsmede aan het milieu (beleidsartikel 6).Het belang van goed basisonderwijs in ontwikkelingslanden kan moeilijk
worden onderschat. Onderwijs geeft kinderen perspectief en draagt bij aan
een betere en meer gelijke verdeling van de kansen van armen in de samenleving
en aan het versterken van hun sociale, economische en politieke weerbaarheid.
In lijn met de motie-Hessing zal nog binnen deze kabinetsperiode vijftien
procent van het ontwikkelingsbudget worden besteed aan alfabetisering, basisonderwijs
en lager beroepsonderwijs.Naar schatting 42 miljoen mensen zijn inmiddels geïnfecteerd met
HIV, de veroorzaker van aids. Twintig miljoen mensen zijn al aan aids overleden.
Vrouwen en jongeren worden onevenredig zwaar getroffen. Het zwaartepunt van
de pandemie ligt in Afrika. Doemscenario's dreigen echter ook voor de Caraïben,
Azië en de Kaukasische en Centraal-Aziatische republieken. Zonder grote
extra inspanningen zullen in het jaar 2010 zeventig miljoen mensen met HIV
geïnfecteerd zijn. Daarmee is aids niet uitsluitend een gezondheidsprobleem.
De pandemie vertraagt economische ontwikkeling en bedreigt in de zwaarst getroffen
landen de stabiliteit. De bestrijding van HIV/aids is dan ook een prioriteit
voor Nederland.De bestrijding van armoede en HIV/aids vergt ook aandacht voor reproductieve
gezondheid en -rechten. Nederland is sinds de International
Conference on Population and Development in Caïro (ICPD; 1994)
een voortrekker op het gebied van de reproductieve gezondheid en -rechten.
De Nederlandse doelstellingen zijn het bewerkstelligen van grotere politieke
betrokkenheid voor reproductieve gezondheid en -rechten en een sterkere focus
op de uitvoering en financiering van de Caïro-agenda.De Nederlandse ontwikkelingssamenwerking zet niet uitsluitend in op intergouvernementele
of multilaterale samenwerking. Ook een krachtig maatschappelijk middenveld
in ontwikkelingslanden is een bouwsteen voor duurzame ontwikkeling. Maatschappelijke
organisaties spelen een belangrijke rol bij het ondersteunen en versterken
van het maatschappelijk middenveld in de ontwikkelingslanden. Zij verdienen
daartoe de steun van Nederland.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Alle kinderen, zowel jongens als meisjes, hebben de
mogelijkheid om volledig basisonderwijs te doorlopen, en alle jongeren en
volwassenen hebben de mogelijkheid om te komen tot een hogere alfabetiseringsgraad
en om beter lager beroepsonderwijs te volgen.Basic education is een belangrijke voorwaarde
voor het verbeteren van de positie van arme groepen in de samenleving, want
het geeft mensen de kans een beter bestaan op te bouwen. Nederland heeft zich
daarom gecommitteerd aan de MDG's voor onderwijs. Specifieke aandacht gaat
uit naar het behalen van de MDG op het gebied van het uitbannen van genderverschillen
in het basis- en voortgezet onderwijs bij voorkeur in 2005 en op alle niveaus
(inclusief voorschools onderwijs en hoger onderwijs) niet later dan 2015.
Dit zal in het beleid en in de onderwijsplannen van de partnerlanden specifieke
aandacht krijgen, evenals de verbetering van de kwaliteit en relevantie van
het onderwijs.Voor het behalen van de MDG's zijn naast investeringen in het formele
onderwijs ook investeringen in het bredere onderwijssysteem nodig zoals volwassenenonderwijs,
inclusief alfabetisering en lager beroepsonderwijs en beroepstraining. Dit
sluit aan bij de Education for All (EFA) doelstellingen,
die zijn afgesproken in Dakar (2000). Daarnaast draagt het behalen van de
onderwijs MDG's door investering in basic education
bij aan het behalen van andere MDG's, zoals armoedebestrijding, reductie in
kinder- en moedersterfte en het terugdringen van HIV/aids.Na te streven resultaten• Ter ondersteuning van het behalen van de MDG's zijn in 2005 voor
vijftien partnerlanden voorstellen uitgewerkt voor intensivering van de huidige
bilaterale steun aan onderwijssectorplannen, niet alleen met betrekking tot
het formeel lager onderwijs maar ook voor andere subsectoren van het onderwijssysteem,
zoals lager beroepsonderwijs en training, volwassenenonderwijs, inclusief
alfabetisering;• Het aantal silent partnerships wordt
uitgebreid naar minimaal zes in 2007 en basic education programma's via ILO, UNHCR en UNICEF worden ondersteund;• De continue dialoog met donoren in het kader van het Fast Track Initiative (FTI) heeft geleid tot betere afstemming van
ondersteuning aan de onderwijssector op landenniveau, tot het betrekken van
meerdere donoren bij het initiatief en tot een meerjarige ondersteuning van
onderwijssectorprogramma's. Acht nieuwe landen met een PRSP en een onderwijssectorplan
zijn aan het FTI toegevoegd, en via het Catalytic Fund worden drie van deze nieuwe landen in 2005 gefinancierd;• De rol van het lokale maatschappelijk middenveld in de partnerlanden
als dialoogpartner met de overheid ten aanzien van basic
education is versterkt in 2007;• Reproductieve gezondheid en HIV/aids, evenals specifieke maatregelen
om gendergelijkheid te bereiken, zijn in 2007 geïntegreerd in de nationale
onderwijsplannen van tien partnerlanden. De beleidsdialoog die de ambassades
in deze landen met de overheid hebben gevoerd heeft hierbij een belangrijke
stimulerende rol gespeeld;• Bij het opzetten van een gezamenlijke set van indicatoren in het
kader van donorcoördinatie en harmonisatie in de onderwijssector
hebben de ambassades een voortrekkersrol gespeeld. Deze indicatoren zullen
in 2006 operationeel moeten zijn.Instrumenten/activiteitenBilateraal worden de resultaten bereikt door middel van steun aan de implementatie
van onderwijssectorplannen in vijftien partnerlanden. In partnerlanden waar
onderwijs geen (Nederlandse) sector is, vindt steun aan basic education plaats via silent partnerships en het FTI Catalytic Fund. In het particuliere
kanaal is er samenwerking met lokale en internationale NGO's op het gebied
van onderwijs alsmede maatschappelijke organisaties in het Noorden en in ontwikkelingslanden.
Multilateraal is er steun aan onderwijsprogramma's van ILO, UNICEF en de Wereldbank.
Ondersteuning van het behalen van de EFA-doelstellingen vindt mede plaats
door voortdurend overleg met andere donoren, nationale en lokale overheden
en het maatschappelijk middenveld, door gezamenlijke sectorbeoordelingen en
het afstemmen van procedures en regelgeving.MiddelenDe onder deze operationele doelstelling genoemde middelen dragen grotendeels
bij aan het behalen van deze doelstelling. Voor de realisatie van operationele
doelstelling 5.1 worden ook middelen uit de volgende sub-beleidsartikelen
ingezet: art. 2.6 «Humanitaire Hulpverlening», art. 2.7 «Goed
Bestuur», art. 4.2 «Armoedebestrijding» en art. 5.6 «Participatie
Civil Society». Het is onze inzet dat deze gezamenlijke financiële
inspanning in 2007 vijftien procent van de ODA-middelen zal uitmaken.Education for All en Fast Track InitiativeHet Fast Track Initiative (FTI) komt voort
uit de in 2000 in Dakar door de internationale donorgemeenschap uitgesproken
belofte, dat geen enkel land met goede onderwijsplannen en de politieke wil
door gebrek aan financiële middelen gehinderd zal worden bij de uitvoering
van zijn plannen. Het FTI is hiervan een concretisering en dus een belangrijke
stap voorwaarts in het behalen van de MDG's op het gebied van onderwijs. Het
feit dat er extra financiële middelen nodig zijn om de Education for All doelstellingen en de daaruit voortvloeiende MDG's
te behalen vormt de basis voor het FTI. Het is een overeenkomst tussen nationale
overheden en financieringsorganisaties, waarbij nationale overheden zich committeren
aan onderwijshervormingen en internationale donoren (bi- en multilaterale)
beloven de extra kosten hiervan te zullen financieren. Het is gericht op het
verbeteren van het onderwijsbeleid van het partnerland aan de hand van een
indicatief raamwerk en is gekoppeld aan PRSP-processen. Daarnaast geeft het
FTI extra aandacht aan donorharmonisatie en coördinatie, doordat het
bilaterale donoren en multilaterale organisaties, zowel op internationaal
als op landenniveau, op één lijn probeert te brengen in het
ondersteunen van de onderwijssector. In het FTI zijn niet alleen de zogenaamde
gelijkgezinde donoren actief, maar ook diegenen die kiezen voor meer projectmatige
steun. Donoren en partnerlanden vinden elkaar echter in hun afspraak om de
EFA-doelstellingen te behalen.Het FTI is gericht op het accelereren van al bestaande plannen en processen
via:• Het verhogen van de steun op landenniveau door daar al aanwezige
donoren (bi- en multilateraal);• Voor die landen die voldoen aan de criteria (PRSP, goede onderwijsplannen
en een financieel tekort om die uit te voeren) en waar onvoldoende donoren
aanwezig zijn om dit tekort op te vullen bestaat er het Catalytic Fund. Deze landen kunnen hier voor een korte periode (2–3
jaar) een beroep op doen, waarna dit kan worden overgenomen door de donorgemeenschap.
Aan het Catalytic Fund nemen op dit moment Nederland,
België, Italië en Noorwegen deel. Andere donoren, waaronder het
Verenigd Koninkrijk, zijn geïnteresseerd om ook een bijdrage te leveren.
Nederland is de belangrijkste donor in het Catalytic Fund met EUR 195 miljoen tot en met 2007.Operationele doelstelling 2De opbouw en versterking van relevante kennis en versterking
van onderzoekscapaciteit. Vermindering van kwalitatieve en kwantitatieve tekorten
aan geschoold middenkader en duurzame institutionele versterking van de capaciteit
van tertiair onderwijs.Het bevorderen van ontwikkelingsrelevant onderzoek, het versterken van
de eigen onderzoekscapaciteit in ontwikkelingslanden en het stimuleren van
nationale strategieën ten behoeve van kennisproductie zijn van eminent
belang voor duurzame ontwikkeling. Er wordt naar gestreefd aandacht voor onderzoek
in de landenprogramma's te doen toenemen.De vermindering van tekorten aan geschoold middenkader en de duurzame
capaciteitsversterking worden nagestreefd door middel van het Nederlandse
internationaal onderwijsprogramma. De vraag uit ontwikkelingslanden is daarbij
richtinggevend. Het gaat met name om versterking van het hoger onderwijs en
de scholing van professioneel middenkader in ontwikkelingslanden. Hiervoor
staan de volgende programma's ter beschikking:• Programma voor institutionele versterking (Netherlands Programme for institutional strengthening of post-secondary education
and Training Capacity, NPT);• Twee programma's voor beursverlening (Netherlands
Fellowships Programmes, NFP);• Programma Samenwerking Internationale Instituten (SII).Na te streven resultaten• De heroriëntatie van het onderzoeksprogramma zal zijn afgerond
en het programma zal geheel gericht zijn op het produceren, verspreiden en
benutten van kennis voor het bereiken van de MDG's en de doelstellingen van
AEV. De te publiceren subsidiekaders voor 2006 en verder zullen dit weerspiegelen;• In partnerlanden zullen nationale en sectorale strategieën
inzake kennis en onderzoek ten behoeve van ontwikkeling worden gestimuleerd.
Drie ambassades zullen hiervoor door beleidsdialoog aandacht vragen. In 2007
zullen vijftien ambassades deze taak vervullen;• Subsidieverlening aan onderzoeksprogramma's en programma's voor
onderzoeksfinanciering zal zijn gericht op de productie van kennis voor het
bereiken van de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid. Tenminste de helft
van het gesubsidieerde onderzoek zal, zoals blijkt uit rapportage, een expliciete
bijdrage leveren aan kennisproductie ten behoeve van de prioritaire thema's
van AEV of de MDG's. Dit zal oplopen tot 100 procent in 2007;• Aan de hand van de resultaten van de evaluatie in 2005/2006 zijn
de internationaal onderwijsprogramma's waar nodig in 2007 aangepast;• Aantoonbare vermindering van het tekort aan geschoold middenkader
in de landen waarvoor het NFP van toepassing is. Dit zal vanaf 2007 worden
gemeten door middel van zogenoemde tracer studies
(studies naar de effecten van beurzen);• De capaciteit van het tertiair onderwijs is in de vijftien NPT-landen
versterkt door uitvoering van projecten in zowel de gekozen samenwerkingssectoren
als op sectordoorsnijdende dan wel sectoroverstijgende terreinen en in de
sector tertiair onderwijs in het algemeen. Enkele kleine projecten
zullen al in 2004 en 2005 worden afgerond. Het merendeel zal echter 3–4
jaar in beslag nemen.Instrumenten/activiteitenHet instrument van actieve themavoering zal worden ingezet ter bevordering
van nationale en sectorale strategieën inzake onderzoek ten behoeve van
ontwikkeling. In dat kader zullen ambassades worden ondersteund in het uitwerken
van expliciete aandacht voor kennis in de sectorprogramma's en in het aangaan
van een dialoog met overheden om een visie op kennis en innovatie te integreren
in de PRSP.Subsidies worden ingezet ter ondersteuning van programma's die zich bezighouden
met het uitvoeren dan wel financieren van ontwikkelingsrelevant onderzoek
en van programma's die gericht zijn op samenwerking tussen onderzoeksinstituten
ten behoeve van het versterken van onderzoekscapaciteit.Ter bevordering van kennisontwikkeling en kennisuitwisseling is aan het
Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) met ingang van 2004 een nieuwe subsidiebeschikking
verleend. Het KIT levert voor de verleende subsidie producten en diensten
op het terrein van cultuur, landbouw en gezondheid.In 2002 is met de Nuffic een overeenkomst gesloten om voor de periode
van vier jaar uitvoering te geven aan de drie nieuwe internationaal onderwijsprogramma's.
In 2003 is begonnen met de gefaseerde opbouw van deze programma's. De nieuwe
programma's bestaan uit twee beurzenprogramma's voor het volgen van opleidingen
in Nederland (NFP) en één programma voor institutionele versterking
van post-secondair onderwijs en trainingscapaciteit in ontwikkelingslanden
(NPT). Het NFP staat open voor 57 landen1; het
NPT zal in vijftien landen2 operationeel worden.
De nieuwe programma's worden gefinancierd uit de financiële middelen
die vrijkomen door de geleidelijke afbouw van de oude programma's.Het departement is verantwoordelijk voor de externe monitoring en evaluatie
op programmaniveau en controleert de Nuffic op de wijze waarop deze het programma
beheert. Posten hebben een taak om de synergie met het bilaterale beleid te
bevorderen. De Nuffic houdt toezicht op de goede uitvoering door de Nederlandse
onderwijsinstellingen van de beursverlening aan de geselecteerde kandidaten
(NFP) en de programmacriteria (NPT). Het departement heeft om die reden een
indirecte verantwoordelijkheid voor een adequate uitvoering van de nieuwe
programma's.Het SII-programma richt zich op samenwerking tussen ontwikkelingslanden.
Het programma financiert (hoger onderwijs-)projecten met een regionale annex
«meer-landen» focus. In 2005 zullen de aanbevelingen uit de programma-evaluatie
van het SII uit 2004 worden verwerkt.Operationele doelstelling 3Gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen. Daartoe
is de zeggenschap van vrouwen vergroot.Het verankeren van gender in het buitenlandbeleid
en specifieke aandacht voor empowerment van meisjes
en vrouwen, heeft als doel het bestrijden van seksespecifieke discriminatie
en het bevorderen van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Hiermee wordt duurzame armoedebestrijding effectiever. Het vergroten van de
zeggenschap van vrouwen draagt bij aan het oplossen van conflicten en aan
een veilige, stabiele en leefbare wereld. De inspanningen van Nederland, zowel
voor wat betreft het buitenlandbeleid in brede zin als in het kader van ontwikkelingssamenwerking,
dienen daarom consequent ten goede te komen aan zowel mannen als vrouwen.Uit rapportages blijkt dat veranderingen op het gebied van gendergelijkheid
traag verlopen en afhankelijk zijn van nationale processen. De integratie
van gender in werkprocessen is bovendien nog niet
systematisch en vraagt om heldere monitoring en verantwoording (accountability).Na te streven resultaten• In 2005 is het tien jaar geleden dat het Pekingactieplan tot stand
kwam. Deze afspraken worden in VN-verband en in de OESO-DAC herbevestigd.
Ook zijn er hernieuwde afspraken over de uitvoering van het Pekingactieplan;• Verankering en integratie van gender
binnen multilaterale organisaties moet in versneld tempo vorm krijgen. Dit
vormt onderdeel van het hervormingsprogramma van de VN. In overleg met gelijkgezinden
heeft Nederland hieraan een effectieve bijdrage geleverd, in het bijzonder
binnen de EU, Wereldbank, UNDP en UNHCR;• De uitvoering door Nederland van VN-Veiligheidsraadresolutie 1325,
over de rol van vrouwen in (pre-, post-)conflictsituaties, vindt op een voortvarende
en gecoördineerde wijze plaats in alle Nederlandse ambassades in (post)conflictlanden
en relevante BZ directies;• Verdergaande integratie van gender
in werkprocessen in ontwikkelingssamenwerking en in het bredere buitenlandbeleid
heeft plaatsgevonden. Daartoe hebben ambassades in 20 partnerlanden in 2007
in hun meerjarige strategische planning concrete en meetbare doelstellingen
geformuleerd ten aanzien van de verankering van gender in het eigen ambassadebeleid en in de uitvoering van het buitenlandbeleid
in brede zin. Per post is er een strategie met heldere doelstellingen, gericht
op alle sectoren, PRSP's en, waar relevant, de uitvoering van VN-Veiligheidsraadsresolutie
1325.Instrumenten/activiteitenVia de bilaterale beleidsdialoog en het stimuleren van donorcoördinatie
worden overheden in partnerlanden gestimuleerd om gender te integreren in hun beleid. NGO's moeten daarin een actieve rol
kunnen spelen. In 2005 is op vier ambassades en één directie
een verantwoordingssysteem uitgetest en geëvalueerd.De internationale beleidsagenda ter bevordering van gelijkheid van mannen
en vrouwen, het Pekingactieplan, moet overeind blijven. Daartoe zal Nederland
samenwerken met gelijkgezinde partners, met name in DAC-verband. Ook organiseert
Nederland, bij voorkeur in samenwerking met een aantal relevante organisaties,
rondom Wereldvrouwendag een evenement dat hieraan moet bijdragen.Tijdens de beleidsdialoog in multilateraal verband, in het bijzonder via
de EU, UNDP, UNHCR en de Wereldbank, zal agendering van gender mainstreaming worden bevorderd. Op werkniveau vinden regelmatig
bijeenkomsten plaats om de concrete voortgang te meten.Operationele doelstelling 4Een halt aan de verspreiding van HIV/aids, malaria
en andere levensbedreigende ziekten.De aidsepidemie blijft zich in snel tempo verder uitbreiden en wordt inmiddels
als één van de grootste bedreigingen voor ontwikkeling gezien.
De relatie tussen armoede en de verspreiding van HIV/aids wordt steeds meer
zichtbaar. Aan de ene kant vergroot armoede de kans om geïnfecteerd te
raken, aan de andere kant brengt HIV/aids hoge medische kosten met zich mee
en een enorm verlies aan arbeidskrachten.Om de verdere verspreiding van aids terug te dringen en de gevolgen van
de pandemie op te vangen, wordt ingezet op: 1) het versterken en verbreden
van het politieke en maatschappelijke draagvlak voor de wereldwijde strijd
tegen aids: 2) het verbeteren van de coördinatie van de Aids Response, zowel in ontwikkelingslanden als internationaal (de
zogenaamde «Three Ones»1 ) en: 3) het vergroten van de capaciteit in ontwikkelingslanden om
goede en samenhangende aidsprogramma's2 uit te
voeren.Het gaat hier om een doelstelling die een groot aantal terreinen van het
buitenlandbeleid raakt.Het kader voor deze doelstelling vormen de MDG's (met name de MDG's 4,
5 en 6) alsmede de internationale afspraken over HIV/aids die gemaakt zijn
door de International Conference on Population and Development (ICPD; Caïro 1994), de vervolgconferentie in 1999 (ICPD + 5),
en tijdens de Speciale Sessie van de AVVN over HIV/aids (UNGASS, 2001). Voorts
is er de motie-Koenders/Terpstra (TK 28 600, 2002, nr. 25), die leidt
tot verdubbeling van uitgaven voor HIV/aids, tuberculose en malaria van EUR 135
miljoen in 2002 tot EUR 270 miljoen in 2007.Na te streven resultaten• Integratie in beleid: de overheden van vijf landen zijn door de
ambassades geassisteerd bij het opnemen van HIV/aids in hun strategische planning
en PRSP;• Intensivering en verbreding van de aandacht voor aids: Nederland
vraagt waar relevant aandacht voor HIV/aids bij (inter-)nationale bijeenkomsten
op het gebied van bijvoorbeeld veiligheid, handel (WTO/TRIPS), mensenrechten,
migratie, landbouw, conflictpreventie en humanitaire hulpverlening. Daarnaast
is intensivering van preventie nodig waarbij jongeren de meeste aandacht verdienen;• Uitwerken van de verdere mogelijkheden voor het sluiten van partnerschappen
met het bedrijfsleven op basis van bestaande ervaringen (onder andere in Ghana).
In 2006 zijn minstens twee partnerschappen met participatie van het bedrijfsleven
opgericht;• Intensiveren van samenwerking met de VS: reeds vier ambassades
hebben de samenwerking, en met name die met het bedrijfsleven verder uitgewerkt
en vormgegeven. Tevens zal waar mogelijk samengewerkt worden aan de opvang
van aidswezen. Internationaal wordt onderzoek naar nieuwe preventieve technologieën
zoals een aids-vaccin en microbiciden geïntensiveerd;• Versterken van coördinatie en harmonisatie: vijf ambassades
spelen een faciliterende rol bij het coördineren van de nationale Aids Response (overheid, NGO's, private sector, donoren
en VN-organisaties- UNAIDS-, NGOs);• In stand houden van één van de belangrijke randvoorwaarden
voor aidsbestrijding door in twaalf partnerlanden de steun aan de sector gezondheid
te continueren.Instrumenten/activiteitenVia de bilaterale beleidsdialoog, het stimuleren van donorcoördinatie
en het verlenen van financiële ondersteuning van programma's worden overheden
in partnerlanden gesteund om multisectoraal HIV/aids-beleid uit te voeren.
HIV/aids wordt geadresseerd in onder meer de dialoog over mensenrechten en
goed bestuur en in humanitaire hulpverlening. Tevens zijn steun aan de gezondheidssector
en de onderwijssector voorwaarde voor een effectieve aidsbestrijding. Multilaterale
kanalen (onder andere UNAIDS, WHO en de Wereldbank) en globale partnerschappen
worden gesteund om tot een meer effectieve, coherente en consistente aanpak
van de aidsproblematiek te komen, deels via PPP's. Conform de afspraken die
gemaakt zijn tijdens de Dublin-conferentie, wordt extra geïnvesteerd
in nieuwe preventieve technologieën voor aidsbestrijding onder andere
via het International Aids Vaccin Initiative (IAVI)
en het International Partnership on Microbiocides
(IPM). De steun aan het Global Fund to fight Aids, Tuberculosis
and Malaria (GFATM), wordt gecontinueerd. Het GFATM is een relatief
nieuwe, maar belangrijke bron van additionele financiering voor programma's
op landenniveau. Nederland is actief betrokken bij het GFATM en stuurt onder
meer aan op betere afstemming en harmonisatie. Nederland zal zich blijven
inzetten om in het kader van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) ontwikkelingslanden
daadwerkelijk toegang te geven tot goede en goedkope medicijnen.De aidsambassadeur zal een duidelijker en hoger profiel aan het Nederlandse
aidsbeleid geven als integraal onderdeel van het buitenlandbeleid. De aidsambassadeur
zal zich met name richten op de relatie tussen aids en thema's als conflict
en stabiliteit en economische ontwikkeling. Tijdens de beleidsdialoog met
VN-organisaties en internationale organisaties zullen de Nederlandse prioriteiten
naar voren worden gebracht. In partnerlanden wordt de dialoog geïntensiveerd
met maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en andere actoren om
elkaars complementariteit te vergroten en HIV/aids interventies effectiever
te laten verlopen.MiddelenDe onder operationele doelstelling 5.4 genoemde middelen dragen grotendeels
bij aan het behalen van deze doelstelling en de verdubbeling van het HIV/aids
budget in 2007.De begrote middelen zullen zoveel als mogelijk ingezet worden overeenkomstig
de verdeelsleutel zoals voorgesteld in de Aidsnotitie (ref DSI/SB-327/04),
te weten multilateraal (35 procent), bilateraal (15 procent), publiek-private
samenwerking (30 procent) en TMF (20 procent). In deze kanaalverdeling zijn
de voorgenomen bijdragen zoals beschreven in het aan de Kamer gezonden Werkplan
(ref DSI/SB-345/2004) met betrekking tot de jaarlijkse bijdragen aan GFATM,
UNAIDS, WHO en ondersteuning van European and Developing
Countries Clinical Trial Partnership en de Global
Commodity Facility reeds meegenomen. Uiteraard blijft effectiviteit
centraal staan bij de te plegen interventies.Aangezien deze operationele doelstelling een groot aantal terreinen raakt
van het buitenlandbeleid komen HIV/aids gerelateerde uitgaven in meerdere
artikelen terug. Het betreft in ieder geval de volgende artikelen: art. 1.2
«Mensenrechten», art. 2.5 «Regionale stabiliteit en crisisbeheersing»,
art. 2.6 «Humanitaire Hulpverlening», art. 2.7 «Goed Bestuur»,
art. 4.2 «Armoedebestrijding», art. 4.3 «Ondernemingsklimaat
Ontwikkelingslanden», art. 5.1 «Onderwijs», art. 5.3«Gender»,
art. 5.5 «Reproductieve Gezondheid» en art. 5.6 «Participatie
Civil Society».De beleidsdialoog met partners over het belang dat Nederland hecht aan
de bestrijding van HIV/aids zal worden geïntensiveerd. Naar verwachting
zal hierdoor een groter deel van de bijdragen aan deze partners HIV/aids gerelateerd
zijn en bijdragen aan de realisatie van deze operationele doelstelling.Het streven is om deze gezamenlijke inspanning te laten leiden tot een
verdubbeling van de uitgaven naar EUR 270 miljoen in 2007.Operationele doelstelling 5Een wereldwijde betrokkenheid bij reproductieve gezondheid
en het onverkort uitvoeren van de Caïro-agenda.Verbeterde reproductieve gezondheid is cruciaal voor de menselijke ontplooiing
en daarmee voor duurzame armoedebestrijding. Goede zwangerschapscontrole en
begeleiding bij de bevalling zijn cruciale voorwaarden voor het terugdringen
van moeder- en kindsterfte (MDG 4 en 5). Het recht op reproductieve en seksuele
gezondheid is ingebed in internationaal geldende mensenrechtenovereenkomsten
en -verdragen. Adequate reproductieve en seksuele gezondheid en -rechten wereldwijd,
van eenieder, maar met name van vrouwen en jongeren, vraagt hernieuwde en
grotere inzet op dit onderwerp.Tevens zijn de uitoefening van reproductieve en seksuele rechten alsmede
verbeterde reproductieve gezondheid cruciale factoren in de preventie van
HIV/aids. Veel aandacht gaat momenteel uit naar het beschikbaar maken van
aidsremmers. Daardoor mag de aandacht voor preventie niet verslappen, wat
expliciete aandacht vereist voor reproductieve en seksuele gezondheid en rechten,
met name van adolescenten en jongeren. Versterking van het politiek, bestuurlijk
en financieel draagvlak hiervoor is derhalve nodig, vooral ook institutioneel.
Agendering is dus van groot belang. Daarnaast is ook aandacht nodig voor het
uitvoeren van concrete programma's.Reproductieve gezondheid en -rechten raakt aan een groot aantal terreinen
van het buitenlandbeleid. Naast agendering gaat het om kwalitatieve en kwantitatieve
verbetering van en toegang tot dienstverlening voor reproductieve en seksuele
gezondheid. Een essentiële opdracht daarbij is een snellere en betere
uitvoering van de in 1994 te Caïro vastgestelde agenda. Nederland kan
dit verder brengen door het voortouw te nemen bij strategisch en gezamenlijk
optreden met partners tegen de conservatieve lobby, zeker ook in Europees
verband. Dat is nodig om de verworvenheden van Caïro te behouden en reproductieve
gezondheid en rechten te verbeteren.Het kader voor deze doelstelling wordt gevormd door de internationale
afspraken, gemaakt tijdens de Internationale Bevolkingsconferentie (ICPD)
in 1994 in Caïro, aangescherpt in 1995 in Peking, en de evaluaties na
vijf jaar. Tijdens de Millennium Top werd de overkoepelende agenda voor armoedebestrijding
vastgesteld. Deze moet net als de Caïro-agenda in het jaar 2015 behaald
zijn. Reproductieve gezondheid draagt bij aan alle millennium doelstellingen,
maar in het bijzonder aan de MDG's 4, 5 en 6.Na te streven resultaten• Integratie in beleid: reproductieve en seksuele gezondheid respectievelijk
rechten (inclusief aids) zijn opgenomen in de meerjarenplannen van minimaal
tien partnerlanden en er wordt over dit onderwerp een dialoog gevoerd met
die partnerlanden;• Overeengekomen teksten en afspraken van Peking en Caïro overeind
houden: in internationale bijeenkomsten in aanloop naar «10 jaar Peking»,
en daar waar de Caïro-agenda ter sprake komt, zijn de overeengekomen
teksten en afspraken behouden;• Reproductieve en seksuele gezondheid respectievelijk rechten, met
bijzondere aandacht voor (uitvoering van) de Caïro-agenda en de essentiële
rol van UNFPA hierin, zijn adequaat ingebracht in de «Millennium+5 Top»
in New York;• Agenderen van reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in
de bilaterale beleidsdialoog: de aandacht voor reproductieve en seksuele gezondheid/-rechten
(inclusief de relatie met HIV/aids) is door vijf ambassades aan de orde gesteld
in hun bilaterale contacten in het kader van mensenrechten, goed bestuur,
conflictpreventie of humanitaire hulpverlening;• In stand houden van één van de belangrijke randvoorwaarden
voor het uitvoeren van de Caïro-agenda door in twaalf partnerlanden de
steun aan de sector gezondheid te continueren waarmee de toegang tot diensten
en voorzieningen op het gebied van reproductieve en seksuele gezondheid en
rechten en HIV/aids wordt gerealiseerd.Instrumenten/activiteitenDe resultaten zullen worden bereikt via het bilaterale kanaal door middel
van steun aan de gezondheidssector, de onderwijssector en specifieke activiteiten
gericht op bevordering van (reproductieve) rechten van vrouwen en jongeren.
Ook wordt de steun aan internationale NGO's en maatschappelijke organisaties
in het Noorden en het Zuiden voortgezet.Multilaterale partners (waaronder UNFPA, WHO, UNICEF, UNAIDS en de Wereldbank)
en internationale partnerschappen worden gesteund om tot een meer effectieve
en consistente aanpak van reproductieve gezondheid en rechten te komen, mede
in relatie tot de aanpak van HIV/aids. De complementariteit van alle actoren
zal beter benut worden om de agenda's sneller en beter uit te voeren. De geleerde
lessen van «10 jaar na Caïro» zullen daartoe een input vormen.Via de beleidsdialoog met multilaterale organisaties, in bilateraal verband
met de overheden in partnerlanden en via intensivering van de dialoog met
maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en andere actoren, wordt
het draagvlak voor reproductieve gezondheid en -rechten extern verbeterd en
de betrokkenheid vergroot. De aidsambassadeur zal hierin ook een positieve
rol spelen. Intern wordt het traject van kennisverbreding en opleiding, ingezet
in 2004, verder opgebouwd en uitgevoerd.MiddelenOok middelen onder de volgende artikelonderdelen dragen gedeeltelijk bij
aan realisatie van deze operationele doelstelling: art. 1.2 «Mensenrechten»,
art. 2.6 «Humanitaire hulpverlening», art. 2.7 «Goed Bestuur»,
art. 4.2 «Armoedebestrijding», art. 5.1 «Onderwijs»
en art. 5.4 «HIV/aids».Operationele doelstelling 6Een grote participatie van civil society in ontwikkelingsactiviteiten.Duurzame armoedebestrijding is alleen mogelijk als er sprake is van goed
bestuur. Een goed georganiseerd maatschappelijk middenveld speelt een cruciale
rol in het bevorderen daarvan. Organisaties als politieke partijen, vakbonden,
belangenorganisaties, media, mensenrechten- en vrouwenorganisaties maken participatie
van de bevolking bij beleidsvorming en beleidsuitvoering mogelijk. Nederland
wil het maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden versterken door
eigenstandige Nederlandse maatschappelijke organisaties in staat te stellen
hun ondersteunende rol naar het maatschappelijk middenveld in ontwikkelingslanden
goed in te vullen.In het nieuw te ontwikkelen beleidskader medefinancieringsstelsel (MFS),
dat in 2007 in werking treedt, zullen in ieder geval het oude medefinancieringsprogramma
(MFP) alsmede het thematisch medefinancieringsprogramma (TMF) geïntegreerd
worden.Naast het MFS zijn er het communicatieprogramma, het programma «Cultuur
en ontwikkeling», het samenwerkingsprogramma versterking lokaal bestuur
en de technische assistentie (TA). Het communicatieprogramma is gericht op
de ontwikkeling van een pluriform landschap van onafhankelijke media ten behoeve
van een levendig en stemhebbend maatschappelijk middenveld, dat tegenwicht
kan bieden aan de markt en de overheid alsmede transparantie in besluitvorming
kan afdwingen. Het programma «Cultuur en ontwikkeling» streeft
naar versterking van culturele identiteit en de bevordering van het cultureel
zelfbewustzijn van gemeenschappen in ontwikkelingslanden alsmede begrip tussen
verschillende culturen. Het beleidskader «Cultuur en ontwikkeling»
is op 28 mei 2004 verzonden naar de Tweede Kamer. Vanuit dat kader worden
activiteiten gesteund die voldoen aan criteria van duurzaamheid, ontwikkelingsrelevantie,
(artistieke) kwaliteit en betekenis voor de culturele sector. Technische assistentie
betreft de inzet van kennis en menskracht voor capaciteitsopbouw en institutionele
versterking ten behoeve van duurzame armoedebestrijding.Na te streven resultaten• Hervorming van het medefinancieringssysteem (TMF en MFP): 1) een
nieuw beleidskader MFS is in overleg met de maatschappelijke organisaties
opgesteld, 2) een voorstel is geformuleerd over uitbesteding van de beoordeling
van MFS-voorstellen en 3) beleidsdialoog op beleidsthema's reproductieve gezondheidszorg,
HIV/aids, onderwijs, milieu en water;• Medefinancieringsstelsel: een werkwijze om complementariteit tussen
het bilaterale en particuliere kanaal te bevorderen is overeengekomen;• Technische Assistentie: PSO en SNV zijn geëvalueerd en de
resultaten zijn vergezeld van een beleidsreactie aan de Tweede Kamer toegegaan;• Herzien samenwerkingsprogramma met de VNG gericht op versterking
van lokaal bestuur in ontwikkelingslanden met gebruikmaking van gemeentelijke
samenwerking.Instrumenten/activiteitenHet instrument van subsidieverlening zal worden ingezet ter ondersteuning
van maatschappelijke organisaties. Dat geldt zowel het MFS, het communicatieprogramma,
het programma «Cultuur en ontwikkeling», alsmede
het samenwerkingsprogramma met de VNG gericht op lokaal bestuur in ontwikkelingslanden
als de technische assistentie.Het stroomlijnen van aandachtspunten in de sectorprogramma's zoals ICT
en communicatie zal actief worden bevorderd. Hiertoe zal de samenwerking tussen
Nederlandse ambassades en terzake kundige Civil Society
Organizations (CSO's) worden gestimuleerd.Beleidsdialoog is het instrument voor de afstemming van beleid op AEV-thema's
tussen het bilaterale en particuliere kanaal; werkafspraken dienen vervolgens
om de specifieke complementariteit per partnerland vorm te geven. Deze kunnen
in bepaalde gevallen uitmonden in partnerschappen. Waar wordt gekomen tot
gezamenlijke resultaatafspraken zullen ook gezamenlijk overeengekomen meetinstrumenten
worden gehanteerd om de implementatie daarvan te monitoren.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 5 Toegenomen menselijke
en sociale ontwikkelingBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen341 124655 645587 6592 924 790821 537917 108917 108        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal1 101 4621 053 0581 195 8681 312 5861 531 3581 541 7001 541 7005.1Onderwijs155 644167 707235 337319 604521 035542 422542 4225.2Kennisontwikkeling110 586108 639108 786109 211107 849107 849107 8495.3Gender5 7415 8473 4982 7923 5423 1003 1005.4HIV/Aids217 915157 384214 891213 602232 790222 872222 8725.5Reproductieve gezondheid60 96056 48665 23475 31278 08179 38679 3865.6Participatie civil
society550 616556 995568 122592 065588 061586 071586 071D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 5 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 1 195,87 1 312,59 1 531,36 1 541,70 1 541,702.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 1 196,87 1 312,59 1 531,36 1 541,70 1 541,70Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht81%968,6571%931,346%91,883%46,251%15,425.complementair noodzakelijk0%0,006%78,762%30,632%30,832%30,836.bestuurlijk gebonden2%23,922%26,256%91,889%138,759%138,757.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)15%179,3815%196,8970%1 071,9569%1 063,7770%1 079,198.beleidsmatig nog niet ingevuld2%23,926%78,7616%245,0217%262,0918%277,519.Totaal (=3)100%1 195,87100%1 312,59100%1 531,36100%1 541,70100%1 541,70E. Veronderstelling in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingVoor het behalen van de doelstellingen op het vlak van de menselijke ontplooiing
en sociale ontwikkeling is de gezamenlijke inspanning vereist van een groot
aantal partners: multilaterale organisaties, andere bilaterale donoren, overheden
in partnerlanden, maatschappelijk middenveld en ook het bedrijfsleven. Hierdoor
zijn resultaten en effecten slechts ten dele toe te schrijven aan de Nederlandse
inzet en activiteiten.Nederland kan echter een duidelijke rol van betekenis spelen, bijvoorbeeld
bij het oproepen van andere donoren om te investeren in onderwijs en gezondheidszorg.
Hierbij is het wel van belang dat andere donoren bereid zijn en blijven tot
gezamenlijke inspanning en tot het zoeken naar gezamenlijke doelstellingen
en werkwijzen. Het komen tot gezamenlijke resultaatafspraken impliceert ook
gezamenlijk overeengekomen monitoring-meetinstrumenten.Het gaat niet alleen om andere donoren. Er is een scala van andere organisaties
betrokken bij de uitvoering van het beleid, alle met een eigen identiteit,
doelstelling en werkwijze. Enerzijds is het benutten van die variëteit
de kracht van partnerschappen, anderzijds dient een juiste balans te worden
gevonden tussen de eigenheid van die organisaties en de wenselijkheid van
complementariteit met het beleid zoals dat is neergelegd in de notitie Aan Elkaar Verplicht. De veronderstelling is dat de toenemende
bereidheid tot afstemming omgezet kan worden in effecten, zonder al te hoge
transactiekosten.Het wordt steeds duidelijker dat de politieke betrokkenheid van ontvangende
landen een doorslaggevende randvoorwaarde is voor de kwaliteit van OS. Zo
is het noodzakelijk dat regeringsleiders in Afrika de omvang van de aidspandemie
erkennen en hun verantwoordelijkheid nemen in het bestrijden ervan. Verondersteld
wordt dat de politieke wil voor armoedebestrijding nog verder zal toenemen.
Naast het «politiek willen» is ook het «bestuurlijk kunnen»
in kwantitatieve en kwalitatieve zin een belangrijke factor. Verbetering op
het terrein van goed bestuur is impliciet of expliciet een veronderstelling
achter de ambities om de MDG's te halen. Om die reden is goed bestuur ook
een belangrijk thema in de relatie van Nederland met alle partnerlanden.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620075.1Joint Evaluation on external support to basic education in
Developing Countries (De beleidsreactie met nummer DCO-035/04 is op 1 maart
2004 toegezonden aan het Parlement) X    5.2Onderzoeksbeleid
1991–2001   X  5.2Internationaal onderwijs (IO-programma's
NFP en NPT)    X 5.3Gendermainstreaming
in OS op weg naar Beijing 2005   X  5.4Effectiviteit van
de Nederlandse ondersteuning aan HIV/aids beleid
op landenniveau.   X  5.5Rol internationale NGO als
dienst- verlener reproductieve gezondheid op nationaal niveau    X 5.5Bijdrage reproductieve
gezondheid in MDG's   X  5.6IOB-evaluaties MFP-breed
(5 a 6 studies)  XXXX5.6Evaluatie TMF
(8 a 10 studies)  XXXXBELEIDSARTIKEL 6: BESCHERMD EN VERBETERD MILIEUA. Algemene beleidsdoelstellingWaarborgen van een duurzame leefomgeving door het integreren van de beginselen
van duurzame ontwikkeling in de mondiale context, in nationaal beleid en in
nationale programma's van ontwikkelingslanden alsmede het keren van het verlies
van natuurlijke hulpbronnen.Duurzame ontwikkeling impliceert dat toekomstige generaties minstens zoveel
kans op ontplooiing en ontwikkeling hebben als wijzelf. Duurzaamheid vergt
naast aandacht voor economische groei en menselijke ontplooiing óók
aandacht voor natuur en milieu. Het betekent ook relaties leggen tussen ons
handelen «hier» en de gevolgen daarvan elders in de wereld.Zorgen over de wereld die de huidige generatie overdraagt aan de volgende,
en de nadelige gevolgen die met name ontwikkelingslanden ondervinden van het
productie- en consumptiepatroon van de westerse wereld, zijn voor Nederland
belangrijke redenen om te werken aan duurzame ontwikkeling, waarvan natuur
en milieu een essentieel onderdeel uitmaken.De term duurzame ontwikkeling is voor het eerst op de internationale agenda
gezet in Rio de Janeiro, tijdens de VN-conferentie over Milieu en Ontwikkeling
in 1992. Daar spraken de lidstaten af te zullen streven naar duurzame ontwikkeling.
Tien jaar later volgde in Johannesburg de WSSD (september 2002). In Johannesburg
werd nadrukkelijk de koppeling gemaakt tussen milieu en armoedebestrijding.Een van de resultaten van de conferentie in Johannesburg is een implementatieplan
met uitgewerkte doelen en daartoe te treffen maatregelen. Dit plan geeft ook
invulling aan de uitkomsten van eerdere internationale conferenties en de
MDG's. De deelnemende landen hebben zich verplicht de afspraken uit het plan
te vertalen in eigen implementatieplannen. Het Nederlandse aandeel is vastgelegd
in de nota Duurzame daadkracht, een actieprogramma voor
duurzame ontwikkeling. Nederland streeft ernaar om 0,1 procent BNP
uit te geven aan internationaal milieu, natuur en water.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Bescherming en duurzaam gebruik van milieu en water
in de mondiale context en de nationale context in ontwikkelingslanden.De hardnekkigste milieuproblemen kunnen alleen via een internationale
aanpak, in combinatie met nationale programma's, op effectieve wijze bestreden
worden. Voorbeelden zijn klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit en
schadelijke stoffen. Behalve het afsluiten en implementeren van milieuverdragen
vergt dit ook de integratie van milieu-overwegingen in de besluitvorming op
andere internationale beleidsterreinen, zoals het energiebeleid en het handelsbeleid.De invloed van Nederland op deze internationale verdragen en besluitvorming
is beperkt, maar de regering stelt groot belang in het onderhoud van het internationale stelsel dat moet voorzien in globale publieke goederen.
Daarbij geldt in het bijzonder dat de belangen van ontwikkelingslanden worden
meegenomen en dat er een relatie met armoedebestrijding wordt gelegd.In de nationale context is de relatie tussen milieu, water en armoede
meer direct. Juist voor armen is een duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen
letterlijk van levensbelang voor hun bestaanszekerheid en hun gezondheid.
Voor dat duurzaam beheer van land, water en bos zal waar nodig een regionale
benadering worden gevolgd, bijvoorbeeld voor regio's met een bijzondere waarde
voor de wereldwijde biodiversiteit. Ook in deze context is het van groot belang
dat «milieu» wordt geïntegreerd in macro-economisch en sectoraal
beleid.Om deugdelijk waterbeheer op nationaal niveau te kunnen realiseren heeft
de WSSD in 2002 aanbevolen nationale plannen op te stellen voor geïntegreerd
waterbeheer. Daarin worden diverse vormen van watergebruik – door huishoudens,
industrie, landbouw, natuur – in overweging genomen.Stroomgebieden vormen het uitgangspunt voor verbeterd waterbeheer en ook
de basis voor regionale samenwerking en ontwikkeling. In de Hoorn van Afrika
speelt grensoverschrijdend stroomgebiedbeheer een belangrijke rol bij conflictpreventie.Tenslotte is een belangrijk uitgangspunt van het Nederlands beleid ten
aanzien van de diverse milieuthema's, dat de wisselwerking tussen enerzijds
multilaterale afspraken en anderzijds bilaterale programma's en projecten,
alsmede samenwerking in regio's, de effectiviteit van het beleid versterkt.Na te streven resultaten• Duurzame ontwikkeling: 1) Uitvoering van de verplichtingen die
Nederland tijdens de VN-top inzake duurzame ontwikkeling (WSSD) in september
2002 op zich genomen heeft en die vertaald zijn in het Actieprogramma Duurzame
Daadkracht; daarbij in het bijzonder aandacht voor publiek-private partnerschappen,
2) versterkte inbreng van UNEP in de discussie over international
environmental governance;• Klimaat: 1) spoedige inwerkingtreding van het Kyoto Protocol per
2005 via ratificatie door Rusland, 2) bereiken van Europese consensus tijdens
de Voorjaarsraad 2005 over de voortzetting van het Kyoto Protocol na afloop
van de zogenaamde eerste budgetperiode per 2012, 3) ontwikkelingslanden worden
ondersteund bij hun aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering (adaptatie);
Nederland zal adaptatie integreren in duurzame ontwikkelingsprogramma's;• Biodiversiteit (CBD): Nederland steunt actief de lancering van
een internationaal regime voor genetische bronnen, alsmede het veiligstellen
van traditionele kennis van inheemse volken. In drie partnerlanden geeft Nederland
steun aan agrobiodiversiteitsprogramma's. Drie ecologische netwerken worden
beschermd (in Oost-Azië, Midden-Amerika en Afrika);• Bossen: Het programma voor de bossen zal financieel op het huidige
niveau worden voortgezet. In het Congo-bekken en de Grote Meren regio zijn
samen met overheden en maatschappelijke organisaties bosprogramma's geïnitieerd.
In Europees verband zijn in 2007 samen met de Europese Commissie
overeenkomsten afgesloten met minimaal vier landen over de aanpak van illegaal
hout (FLEGT);• Woestijnbestrijding (CCD): Nederland ondersteunt de versterking
van het uitvoeringsmechanisme (CRIC) en toepassing hiervan in tenminste vier
partnerlanden in Afrika in 2007;• Gevaarlijke stoffen: binnen Europa politiek akkoord in de Raad
over het wetgevingspakket chemische stoffen (REACH); mondiale implementatie
en versterking van de afspraken over het toezien op verantwoorde handel in
chemicaliën en het uitfaseren van bepaalde gevaarlijke stoffen binnen
de Verdragen van Rotterdam (PIC) en Stockholm (POP);• Water: het opstellen van nationale plannen voor geïntegreerd
waterbeheer voor duurzame armoedebestrijding wordt gesteund in tien landen,
waarvan zes in Afrika. Nederland steunt ook de uitvoering van deze plannen
indien het partnerlanden betreft. Daarnaast wordt op regionale schaal gewerkt
aan verbeterd waterbeheer in zes grensoverschrijdende stroomgebieden, waarvan
vier in Afrika. BZ participeert ook in het interdepartementale programma «Partners
voor Water»;• Energie: 1) Nederland zal over de periode 2005–2007 1,5 miljoen
mensen toegang tot duurzame energiediensten verschaffen. Dit door middel van
het stimuleren van investeringen door IFI's, VN-organisaties, het bedrijfsleven
en door samenwerking met andere donoren (via silent partnerships). Additionele financiering zal ten laste komen van de 0,1 procent
voor milieu, 2) op het terrein van de veiligheid van nucleaire energie draagt
Nederland financieel bij via de EBRD, en inhoudelijk aan normstelling en internationaal
toezicht via de IAEA en Euratom;• Milieu is als dwarsdoorsnijdend thema in 2005 een expliciete prioriteit
in de samenwerking met twaalf van de 36 partnerlanden. Met de meeste overige
partnerlanden zal dit in 2006 en 2007 vormgegeven worden;• Jongeren: Jongeren van nu zijn direct belanghebbenden bij duurzame
ontwikkeling. Om hen hierin de komende jaren te betrekken zal er veel aandacht
zijn voor integratie van milieu in het onderwijs in de partnerlanden. Daarnaast
zullen jongerenorganisaties meer betrokken worden bij vraagstukken van milieu
en ontwikkeling, onder andere door een stageprogramma voor jongeren;• Antarctica: Versterkte internationale samenwerking met betrekking
tot de poolgebieden door de aanname van regels ten aanzien van Antarctisch
toerisme.Instrumenten/activiteitenMondiale contextNederland draagt bij aan de integriteit en uitvoering van het stelsel
van internationale milieuverdragen via een effectieve inzet op de Bijeenkomsten
van Partijen (in 2005 onder andere CoP XI van het Klimaatverdrag en CoP I
van het Verdrag van Stockholm) en, in de tussenliggende periodes, in werkgroepen
en bijeenkomsten van subsidiaire verdragsorganen. Indien van toepassing wordt
deze onderhandelingsinzet in EU-verband voorbereid.De Nederlandse bijdragen aan de Global Environment
Facility (GEF) dragen bij aan de implementatie van de verschillende
milieuverdragen. Verder worden partnerschappen uitgevoerd met de Wereldbank
en regionale banken FAO, UNEP, en UNDP met het oog op integratie van milieu
in hun beleid en programma's.Nationale context in ontwikkelingslandenDe bilaterale samenwerking richt zich op capaciteitsopbouw voor de uitvoering
van de drie Rio-verdragen en het WSSD-implementatieplan. Daarnaast wordt de
uitvoering van (strategische) milieu-effectrapportages bevorderd.In partnerlanden waar Nederland de sector water of milieu ondersteunt,
wordt deze steun de komende jaren geïntensiveerd. Daarbinnen geeft Nederland
systematisch steun voor de aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering
via multilaterale programma's, bilaterale samenwerking en het Netherlands Climate Change Studies Assistance Program (NCCSAP).In partnerlanden zonder sectoraal milieu- of waterprogramma is het zaak
inhoudelijke aanknopingspunten en institutionele mogelijkheden te vinden voor
de integratie van milieu in andere sectoren en thema's van samenwerking, zoals
volksgezondheid, onderwijs, fiscaal-economisch beleid, goed bestuur et cetera.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van het instrument environmental
screening: ambassades in partnerlanden lichten jaarlijks de door
Nederland gesteunde sectoren door op de milieurisico's en -kansen, met als
doel verduurzaming van sectoraal beleid. Activiteiten die op dit vlak uitgevoerd
worden, betreffen onder andere de introductie van milieu in het basis- en
beroepsonderwijs en verduurzaming van het landbouwbeleid via agrobiodiversiteitsprogramma's.
Daarnaast wordt milieu geïntegreerd in financieel-economisch, handels-
en investeringsbeleid, onder andere door fiscaal-economische instrumenten;
stimulering van biotrade en certificeringssystemen,
bevordering van sociaal en milieuvriendelijke investeringen (SRI) en maatschappelijk
verantwoord ondernemen.Milieu- en waterproblemen overschrijden vaak grenzen. Regionale problemen
vragen om regionale oplossingen. Waar nodig zal een regionale benadering gevolgd
worden zoals in de Hoorn van Afrika, de Grote Meren regio en het Congo-bekken,
waar een rechtvaardig en duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen (water,
bossen) een bijdrage moet leveren aan regionale stabiliteit.MiddelenEen deel van de middelen voor deze doelstelling staat onder sub-beleidsartikel
6.2 «Water en stedelijke ontwikkeling». De middelen onder dit
sub-beleidsartikel en sub-beleidsartikel 6.2 vormen integraal onderdeel van
de 0,1 procent BNP voor internationaal natuur, milieu en waterbeleid. Ook
andere middelen worden ingezet voor deze doelstelling, zoals een deel van
de bilaterale ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's (artikel 4). Een totaal
overzicht van de 0,1 procent wordt gepresenteerd in de HGIS-nota.De verplichte contributie aan de CBD (Conventie inzake Biologische Diversiteit)
staat verantwoord op de begroting van het ministerie van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit en valt binnen de HGIS. De middelen voor een verbeterd
beheer van het Antarctisch gebied staan op de begrotingen van het ministerie
van Verkeer en Waterstaat, van het ministerie Volkshuisvesting, Ruimtelijke
Ordening en Milieubeheer en van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
De middelen voor het programma «Partners voor Water» staan op
de begroting van het ministerie van Verkeer en Waterstaat.Operationele doelstelling 2Een hoger percentage mensen dat duurzame toegang heeft
tot veilig drinkwater en sanitatie en een aanzienlijke verbetering van de
levensomstandigheden van een significant aantal bewoners in sloppenwijken.Toegang tot veilig drinkwater en adequate sanitaire voorzieningen zijn
fundamenteel voor een gezonde leefomgeving. De Nederlandse ondersteuning richt
zich op: 1) integratie van de drinkwater- en sanitatie in nationale beleidskaders,
2) institutionele ontwikkeling en capaciteitsopbouw van relevante actoren,
en 3) vergroten van de beschikbaarheid en toegankelijkheid van veilig drinkwater
en sanitatie voor de armsten, waarbij gendergelijkheid uitgangspunt vormt.
Behalve op drinkwater en sanitatievoorzieningen is de Nederlandse ondersteuning
ook gericht op drainage, geïntegreerd afvalbeheer en luchtverontreiniging
ter verbetering van de leefomgeving in sloppenwijken.Na te streven resultaten• In 2005 wordt steun gegeven aan drinkwater- en sanitatieprogramma's
in dertien landen, waarvan twaalf in Afrika. Hieronder zijn begrepen stedelijke
strategische sanitatieplannen in zes landen, waarvan vier in Afrika en geïntegreerde
water en sanitatieprogramma's in uitvoering in twintig steden in Zuid-Oost
Azië en Sub-Sahara Afrika. Additioneel worden in Afrika in vijf andere
landen drinkwater- en sanitatieprogramma's opgestart. In 2007 zal het aantal
landen zijn toegenomen tot achttien, waarvan twaalf in Afrika;• In 2005 worden de overheden van acht partnerlanden door de ambassades
geassisteerd bij het opnemen van water in hun nationale beleidskader (zoals
PRSP);• In 2005 worden drie regionale of landelijke anchor institutes op het gebied van drinkwater en sanitatie gesteund,
die de eigen nationale capaciteitsopbouw kunnen verzorgen en de institutionele
ontwikkeling kunnen begeleiden.Instrumenten/activiteitenBilaterale beleidsdialogen en donorcoördinatie worden ingezet om
voldoende aandacht te krijgen voor water in PRSP's. Voor het oplossen van
knelpunten uit sectoranalyses alsmede voor het versterken van nationale en
regionale capaciteitsopbouw zullen specifieke programma's worden ondersteund.
Deze ondersteuning loopt zowel via bilaterale als multilaterale kanalen (UNESCO-IHE,
ontwikkelingsbanken). De steun aan drinkwater- en sanitatieprogramma's zal
waar mogelijk via het bilaterale kanaal geschieden; daar waar dat niet gaat,
zal financiering lopen via particuliere (NGO's) en multilaterale kanalen (ontwikkelingsbanken).
Waar mogelijk wordt gestreefd naar publiek-private samenwerking bij het realiseren
van de benodigde investeringen (betrokkenheid van bijvoorbeeld drinkwater-bedrijven,
banken en lokale private sector).De programma's gericht op een gezondere leefomgeving in sloppenwijken
worden voornamelijk via het multilaterale en particuliere kanaal uitgevoerd.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 6 Beter beschermd en verbeterd milieuBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen229 856320 550208 578329 974259 802319 668319 668        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal237 645252 419278 108305 694327 568360 530360 5306.1Milieu en
water198 465191 756198 987235 589274 177298 065298 0656.2Water en stedelijke ontwikkeling39 18060 66379 12170 10553 39162 46562 465D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 6 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 278,11 305,69 327,57 360,53 360,532.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 278,11 305,69 327,57 360,53 360,53Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht73%203,3343%131,3731%101,7116%57,6815%54,085.complementair noodzakelijk14%40,888%25,659%30,737%25,247%25,246.bestuurlijk gebonden8%21,2531%95,9234%112,2336%129,7936%129,797.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)5%12,6514%41,6924%77,7332%115,3732%115,378.beleidsmatig nog niet ingevuld0%0,004%11,072%5,179%32,4510%36,059.Totaal (=3)100%278,11100%305,69100%327,57100%360,53100%360,53E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingEen belangrijke voorwaarde voor het slagen van sectorbeleid dat uitgaat
van zowel een duurzaamheids- als armoedeperspectief is de integratie daarvan
in het nationale beleidskader zoals PRSP's. De volgende stappen zijn de analyse
van de relatie water met armoede in de specifieke context van het partnerland
en de institutionele ontwikkeling en capaciteitsversterking die nodig is om
tot een effectieve uitvoering van de programma's te kunnen komen. Goed bestuur,
decentralisatie en participatie vanuit de bevolking en het maatschappelijk
middenveld zijn daarbij sleutelbegrippen. MDG's zijn alleen te bereiken als
deze vertaald worden naar het lokale niveau. De Nederlandse ondersteuning
voor doelstelling 2 is gericht op directe ondersteuning van water- en milieuprogramma's
alsmede op institutionele ontwikkeling en capaciteitsopbouw binnen de water-
en milieusector. De invloed die Nederland kan uitoefenen op het realiseren
van de doelstellingen ligt voornamelijk in de sfeer van de beleidsdialoog
met de partnerlanden, donorcoördinatie onder leiding van het partnerland,
ondersteuning van sectorale programma's, harmonisatie van procedures en concentratie
van activiteiten in de diverse kanalen. In multilateraal verband liggen de
sturingsmogelijkheden bij de beïnvloeding van beleid en uitvoering van
multilaterale organisaties, de invulling en monitoring van grote partnerschapprogramma's
en het daarbij betrekken van andere, gelijk gezinde donoren.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620076.1Regeringsstandpunt Tropisch Regenwoud     X6.2Geïntegreerd
waterbeleid     XBELEIDSARTIKEL 7: WELZIJN EN VEILIGHEID VAN NEDERLANDERS
IN HET BUITENLAND EN REGULERING VAN HET PERSONENVERKEERA. Algemene beleidsdoelstellingWelzijn en veiligheid van Nederlanders in het buitenland en regulering
van het personenverkeer.Het ministerie van Buitenlandse Zaken spant zich in om de belangen van
Nederlanders in het buitenland te beschermen en om het personenverkeer naar
Nederland in goede banen te leiden. De Europese integratie, het wegvallen
van grenzen binnen Europa en de globalisering leiden ertoe dat de mobiliteit
van mensen toeneemt. Naarmate de mobiliteit van mensen groter wordt, neemt
de vraag naar consulaire diensten en regulering van het personenverkeer toe.
Tot het laatste behoort het – mede in Europees verband – organiseren
van de visumuitgifte en het asielbeleid.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Professionele consulaire dienstverlening.Het ministerie van Buitenlandse Zaken zet zich actief in voor de veiligheid
en het welzijn van de Nederlanders in het buitenland. Het gaat daarbij om
verlening van consulaire bijstand aan Nederlanders die in het buitenland in
een noodsituatie terechtkomen en de hulp van BZ (departement en/of posten)
inroepen. Daarbij moet worden gedacht aan zaken zoals detentie, bomaanslagen,
beroving, ongeluk, ziekte, overlijden, vermissing, ontvoering, gijzeling,
psychische problemen en kindontvoering. Daarnaast geeft BZ door middel van
reisadviezen voorlichting aan het Nederlandse publiek over veiligheidsrisico's
in bepaalde landen of regio's en komt het ministerie in actie als Nederlanders
uit dergelijke risicogebieden moeten worden geëvacueerd. Tenslotte worden
uiteenlopende reguliere diensten verleend, zoals verstrekking van reisdocumenten,
consulaire verklaringen en adviezen over vraagstukken op het gebied van personen-
en familierecht en nationaliteitsrecht.Na te streven resultaten• De gestelde normen voor de begeleiding van Nederlandse gedetineerden
(circa 2150 in juni 2004) worden door alle posten gehaald. Doordat, na de
invoering van een nieuw geautomatiseerd gegevenssysteem, alle posten en het
departement tegelijkertijd over dezelfde actuele informatie kunnen beschikken,
kan de gedetineerdenbegeleiding efficiënter en slagvaardiger worden uitgevoerd;• De reisadviezen zijn verder geprofessionaliseerd;• Departement en posten zijn op hetzelfde moment als de Nederlandse
gemeenten klaar om biometrische kenmerken af te nemen in verband met aanvragen
voor reisdocumenten, naar verwachting met ingang van 2006 of 2007;• Nederlanders in het buitenland zijn geïnformeerd over het
aflopen op 1 april 2005 van de tweejarige optietermijn in het kader van
de gewijzigde Rijkswet op het Nederlanderschap.Instrumenten/activiteitenDepartement en posten verlenen aan Nederlanders consulaire diensten volgens
de daarvoor opgestelde normen. De vraag naar dergelijke diensten
blijft gestaag toenemen. Om een efficiënte en adequate dienstverlening
mogelijk te blijven maken, zullen de consulaire diensten verder worden geautomatiseerd
en zal – op Nederlands initiatief – een intensivering van de Europese
samenwerking op consulair gebied worden nagestreefd, onder andere door middel
van de vorming van consulaire noodteams. Overigens wordt in verband met de
gestaag toenemende vraag ook steeds nadrukkelijker de grens van de verantwoordelijkheid
van de overheid aan de orde gesteld: Waar eindigt de verantwoordelijkheid
van de overheid en waar begint die van de burger? Welke verplichting heeft
de burger zijn risico's af te dekken en de financiële gevolgen van zijn
eigen handelen of nalatigheid te dragen? Voorts wordt de professionalisering
verder ingevuld door het uitvoeren van een evaluatie van het in 2002 aangescherpte
beleid met betrekking tot de begeleiding van Nederlandse gedetineerden in
het buitenland. Daarnaast worden de reisadviezen voortdurend herzien en geactualiseerd.
Ook hier werkt het ministerie van Buitenlandse Zaken steeds intensiever samen
met andere EU-landen. Niet alleen op het gebied van harmonisatie van reisadviezen,
maar ook op andere relevante terreinen wordt de EU-samenwerking geïntensiveerd
zoals ten aanzien van ontvoering van EU-onderdanen en hulp bij grootschalige
rampen.Het ministerie bereidt zich tevens voor op de introductie van biometrie
in paspoorten, visa en in vreemdelingendocumenten in samenwerking met de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Justitie, zodat departement
en posten op hetzelfde moment als de Nederlandse gemeenten klaar zijn om biometrische
kenmerken af te nemen in verband met aanvragen voor reisdocumenten.Aangezien op 1 april 2005 een belangrijke optietermijn afloopt in het
kader van de gewijzigde Rijkswet op het Nederlanderschap, is het zaak dat
Nederlanders in het buitenland hierover worden geïnformeerd. Daarom wordt
een informatiecampagne gestart via de posten en met inschakeling van de Wereldomroep
en BVN-TV.Operationele doelstelling 2Als ketenpartner kwalitatief hoogwaardige bijdragen
leveren aan de uitvoering van het Nederlandse vreemdelingenbeleid.Het ministerie van Buitenlandse Zaken levert een hoogwaardige bijdrage
aan de uitvoering van het migratiebeleid, zowel in nationaal als internationaal
verband. Dit beleid komt tot stand in samenwerking met andere departementen,
zoals Justitie/IND en Binnenlandse Zaken. Het omvat zaken als visumbeleid,
legalisatie en verificatie van documenten, bestrijding mensensmokkel en mensenhandel,
migratie en ontwikkeling, terugkeerbeleid, bescherming in de regio, terug-
en overname-overeenkomsten, informatievoorziening voor de beoordeling van
asielverzoeken en de vaststelling van het landgebonden asielbeleid en inburgering
van nieuwkomers. De betrokkenheid van het ministerie van Buitenlandse Zaken
bij deze onderwerpen vertoont een duidelijk stijgende lijn. Internationale
samenwerkingsverbanden als de Europese Unie, UNHCR en IOM plaatsen migratie
steeds nadrukkelijker in de context van buitenland- en ontwikkelingsbeleid,
en ook de regering onderkent het belang dit onderwerp sterker dan voorheen
in het buitenlandbeleid te integreren. Het ministerie van Buitenlandse Zaken
speelt in dit streven een prominente rol, onder meer op het gebied van terugkeer,
bescherming in de regio, migratie en ontwikkeling en inburgering in het buitenland.Na te streven resultaten• Verdergaande harmonisatie van het EU-asiel en migratiebeleid met
specifieke aandacht voor de externe dimensie van dit beleid en de samenwerking
met derde landen;• Verdergaande harmonisatie van het EU-visumbeleid;• Het uitwerken en uitvoeren van praktische activiteiten volgend
op de notitie over ontwikkeling en migratie en afspraken in EU-verband;• Voortzetting van de samenwerking met UNHCR ten aanzien van concrete
voorstellen voor bescherming in de regio, bij voorkeur in EU-verband;• Bevordering van de terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers
en illegalen, mede in het kader van het geïntegreerde buitenlandse beleid
en de EU-samenwerking met derde landen;• Een adequate voorbereiding van het Nederlandse voorzitterschap
van de Inter-Governmental Consultations on asylum, refugee
and migration policies in Europe, North America and Australia (IGC)
van medio 2005 tot 2006;• Tijdige en accurate informatievoorziening ten behoeve van de beoordeling
van asielverzoeken en de vaststelling van het landgebonden asielbeleid. In
2005 zullen 30 tot 35 algemene ambtsberichten worden uitgebracht;• Vanaf juni 2005 zijn de posten in staat operationele taken te vervullen
op het gebied van inburgering in het land van herkomst. Naar verwachting zullen
er jaarlijks zo'n 17 000 inburgeringsexamens op de posten worden gefaciliteerd;• Afronding in 2005 van een herzien legalisatie/verificatiebeleid
dat, met inachtneming van hedendaagse eisen van klantgerichtheid, zekerheid
biedt over de authenticiteit van documenten die in het Nederlandse rechtsverkeer
komen. In relatie hiermee wordt voor 2005 gestreefd naar het terugbrengen
van de werkvoorraad af te handelen bezwaarschriften met vijftien procent tot
circa 1200;• De rechten en plichten voor de betrokkenen bij het visumproces
zijn eenduidig en zullen worden vastgelegd in de visumwet, die tot stand wordt
gebracht in samenwerking met het Ministerie van Justitie en de IND. De parlementaire
behandeling van de ontwerp-Visumwet wordt in 2005 voorbereid. Eind 2005 zal
een aanvang worden gemaakt met de implementatie van het Nieuw Visum Informatie
Systeem (NVIS).Instrumenten/activiteitenIn Europees verband blijft Nederland zich inzetten voor de ontwikkeling
van een gemeenschappelijk asielstelsel, een gemeenschappelijk visumbeleid
en een gemeenschappelijk beleid ten aanzien van het beheer van de buitengrenzen.
Het ministerie van Buitenlandse Zaken richt zicht hierbij meer specifiek op
de facilitering van de samenwerking op het gebied van migratiebeheer tussen
de EU en derde landen van herkomst en doorreis. Het ministerie van Buitenlandse
Zaken is tevens actief bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid gericht
op de terugkeer van afgewezen asielzoekers. Dit doet het ministerie onder
meer door het verlenen van technische bijstand bij uitzetting van afgewezen
asielzoekers, het voeren van onderhandelingen over het voortzetten en initiëren
van terug- en overnameovereenkomsten in EU- en Benelux verband en het bevorderen
van de opname van terugen overnameclausules in verdragen.Ook in 2005 zal het ministerie van Buitenlandse Zaken zich blijven inzetten
voor een krachtig Europees extern asiel- en migratiebeleid. Onderwerpen als
ontwikkeling en migratie en bescherming in de regio zullen naar gezamenlijke
en concrete activiteiten moeten worden vertaald. Het ministerie van Buitenlandse
Zaken zal zich hier hard voor maken. De inzet in de werkgroep
op Hoog Niveau voor Asiel en Migratie zal gericht zijn op de versterking van
de samenwerking tussen de EU en derde landen op het gebied van migratiebeheer,
alsmede coördinatie van de financiering van projecten die worden ingediend
onder het programma voor financiële en technische bijstand aan derde
landen op gebied van migratie en asiel (AENEAS) en ontwikkeling van richtlijnen
voor de reïntegratie van slachtoffers van mensenhandel in het land van
herkomst.Met het Nieuw Visum Informatie Systeem (NVIS) dat in ontwikkeling is,
kan beter dan voorheen managementinformatie worden verkregen. NVIS zal bovendien
worden aangesloten op de Basis Voorziening Vreemdelingen (BVV) van Justitie,
waardoor gegevensuitwisseling met andere ketenpartners mogelijk wordt. Nederland
is tevens actief betrokken bij de opbouw van het EU Visum Informatiesysteem
(VIS). Invoering van dit systeem wordt voorzien voor eind 2006. Bij de ontwikkeling
van NVIS wordt rekening gehouden met toekomstige aansluiting op het EU Visum
Informatiesysteem.Het ministerie van Buitenlandse Zaken krijgt een operationele taak bij
de voorbereiding op de inburgering in het buitenland. Personen die in het
kader van gezinsvorming en gezinshereniging naar Nederland willen komen moeten
in het herkomstland een inburgeringsexamen afleggen. Op verzoek van het ministerie
van Justitie is in 2004 een project gestart om het afnemen van dit examen
op de posten mogelijk te maken.Het ministerie blijft tevens continu zorgdragen voor het tijdig aanleveren
van kwalitatief hoogwaardige algemene en individuele ambtsberichten aan het
ministerie van Justitie.Om een bijdrage te leveren aan de bestrijding van document- en identiteitsfraude
legaliseert het ministerie van Buitenlandse Zaken Nederlandse documenten bestemd
voor het buitenland en legaliseert (en verifieert in voorkomende gevallen)
buitenlandse documenten bestemd voor Nederland. Het overleg over herziening
van het beleid ten aanzien van legalisatie van (bron)documenten zal in 2005
worden afgerond.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 7 Welzijn en veiligheid van
Nederlanders in het buitenland en regulering van personenverkeerBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen171 096117 657133 768136 445134 091125 812125 812        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal170 958117 657133 768136 445134 091125 857125 8577.1Consulaire dienstverlening5 7587 7575 9956 2026 3726 4976 4977.2Vreemdelingenbeleid165 200109 900127 773130 243127 719119 360119 360        Ontvangsten21 15319 12922 06525 00125 00125 00125 0017.10Consulaire
dienstverlening21 15319 12922 06525 00125 00125 00125 001D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 7 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 133,77 136,45 134,09 125,86 125,862.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 133,77 136,45 134,09 125,86 125,86Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht2%2,682%2,732%2,682%2,522%2,525.complementair noodzakelijk3%4,012%2,731%1,341%1,261%1,266.bestuurlijk gebonden93%124,4194%128,2695%127,3995%119,5793%117,057.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)1%1,341%1,361%1,342%2,521%1,268.beleidsmatig nog niet ingevuld1%1,341%1,361%1,342%2,523%3,789.Totaal (=3)100%133,77100%136,45100%134,09100%125,86100%125,86E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingHet consulaire werk wordt sterk door de vraag bepaald. Onder andere door
voorlichting wordt getracht het ontstaan van consulaire gevallen te voorkomen,
maar bij een toenemend reizigersverkeer valt een verdere stijging ervan niet
te voorkomen. De middelen zullen naar verwachting niet sterk toenemen. De
oplossing wordt gezocht in verdere efficiëntieverhoging, onder andere
door verregaande automatisering.De invoering van de visumwet is sterk afhankelijk van de voortgang in
het wetgevingstraject en de werkafspraken die dienen te worden gemaakt met
de overige ketenpartners. Invoering van de wet wordt in de huidige planning
voorzien in 2007. Met de invoering van de Visumwet zal niet langer de Minister
van Buitenlandse Zaken, maar de Minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie
de bevoegde minister zijn voor visumverlening.De ontwikkeling van het Nieuw Visum Informatie Systeem (NVIS) heeft vertraging
opgelopen. De oplevering van het systeem zal daardoor niet, zoals eerder verwacht
in 2004, maar naar verwachting medio 2005 plaatsvinden. Vanaf eind 2005 kan
dan een start worden gemaakt met de implementatie.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620077.1 en 7.2Stemmen
vanuit het buitenland X    7.1 en 7.2Gedetineerdenbegeleiding   X  7.1 en 7.2Visum verlening X    7.1 en 7.2Legalisatie/verificatiebeleidX     Monitoringsystemen:Prisonvanaf medio/eind 2004PAMvanaf 2000VIS/CONVOSvanaf 1997Victoryvanaf 2002BELEIDSARTIKEL 8: VERSTERKT CULTUREEL PROFIEL
EN POSITIEVE BEELDVORMING IN EN BUITEN NEDERLANDAlgemene beleidsdoelstellingVersterkt cultureel profiel en positieve beeldvorming in en buiten Nederland.Deze doelstelling is tweeledig. Enerzijds streeft de regering naar een
versterkt internationaal cultureel profiel en anderzijds naar een grotere
kennis van en waardering voor Nederland in het buitenland en het Nederlandse
buitenlandbeleid in eigen land.Cultuur geeft Nederland onder meer mogelijkheden om zich te profileren
en te positioneren als een vooruitstrevend, vernieuwend en open land. Onze
positie in het buitenland wordt hierdoor versterkt. Internationale culturele
samenwerking profileert de kwaliteiten alsook de diversiteit van de Nederlandse
cultuur en de rol van Nederland als gastland voor internationale culturele
uitwisseling. Deze culturele profilering beïnvloedt de bredere politieke,
sociale en economische betrekkingen met andere landen. Daarnaast dragen internationale
contacten in belangrijke mate bij aan de verdere kwalitatieve ontwikkeling
van de Nederlandse cultuur zelf.Het Nederlands Internationaal Cultuurbeleid (ICB) heeft als doel het culturele
profiel van Nederland optimaal vorm te geven en de culturele betrekkingen
met andere landen te stimuleren. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en
het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen zijn hiervoor samen
verantwoordelijk. Voor een aantal landen is het belang van culturele samenwerking
vanzelfsprekend. Dat zijn bijvoorbeeld onze onmiddellijke buurlanden en de
overige EU-partners, maar in het bijzonder ook de nieuwe lidstaten van de
Europese Unie. Daarnaast zijn landen als de VS, Canada en Japan van belang
voor de culturele uitwisseling. Met enkele landen heeft Nederland ook bijzondere
banden op basis van een gemeenschappelijk verleden, zoals Zuid-Afrika, Suriname
of Indonesië. Het Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed-beleid vormt onderdeel
van het ICB.Naast de culturele profilering draagt voorlichting in belangrijke mate
bij aan het beeld dat het buitenland van Nederland heeft. Om het Nederlandse
beleid in het buitenland op de juiste wijze voor het voetlicht te brengen,
bevordert het ministerie culturele uitwisseling en investeert het tevens in
publieksdiplomatie. Door goede voorlichting en actief gebruik van de communicatie-instrumenten
die departement en posten ter beschikking staan, wordt geprobeerd Nederland
in het buitenland zo goed mogelijk op de kaart te zetten. Dat betekent dat
er wordt gewerkt aan een positief, realistisch beeld van Nederland in het
buitenland.Ook met goed gastheerschap voor de in Nederland gevestigde internationale
organisaties, kan de regering de beeldvorming over Nederland in positieve
zin beïnvloeden.Omgekeerd geldt dat het buitenlandbeleid staat of valt bij het draagvlak
daarvoor onder de eigen bevolking. Medewerkers van het ministerie van Buitenlandse
Zaken werken daarom hard aan het vergroten van de betrokkenheid van de Nederlandse
bevolking bij internationale aangelegenheden.B. Operationele doelstellingen en instrumentenOperationele doelstelling 1Grotere buitenlandse bekendheid met de Nederlandse
cultuur.De regering streeft met haar internationaal cultuurbeleid (ICB) een versterkt
internationaal cultureel profiel van Nederland na. Dit geschiedt door het
bevorderen van zowel de rol van Nederland als gastland voor internationale
culturele uitwisseling als intensieve(re) culturele betrekkingen met een aantal
prioritaire landen en regio's.Na te streven resultaten• Geconcentreerde culturele presentatie in Nederland in het kader
van «Nederland Vrijhaven»;• Geconcentreerde presentatie van Nederlandse cultuuruitingen in
Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en in het bijzonder in nieuwe
EU-lidstaten;• Voortzetting van het internationale culturele bezoekersprogramma
(voor buitenlandse cultuurprofessionals).Instrumenten/activiteitenVoor de tenuitvoerlegging van deze component van het ICB is gekozen voor
een aantal prioriteitslanden. Bij de selectie van deze landen staan het belang
voor de ontwikkeling van de Nederlandse cultuur, de omvang van de uitwisseling
tussen Nederland en het betreffende land en algemene buitenlandse politieke
overwegingen voorop.Twaalf ambassades en één consulaat-generaal beschikken over
een gedelegeerd cultuurbudget, het Programma Culturele Ambassade Projecten
(PCAP), ter versterking van de culturele functie. Dit zijn de ambassades in
Berlijn, Boedapest, Jakarta, Londen, Madrid, Moskou, Ottawa, Parijs, Praag,
Pretoria, Rome, Tokio en het consulaat-generaal in New York. Zij genieten
de hoogste prioriteit in het ICB. Behalve de hier genoemde prioritaire posten
hebben de overige EU-staten (en de kandidaat-lidstaten), Turkije, Marokko
en Egypte de status van prioriteitsland in het ICB. Posten in deze landen
kunnen, net als alle overige Nederlandse diplomatieke vertegenwoordigingen,
een beroep doen op een centraal beheerd budget, het Programma Internationaal
Cultuurbeleid (PICB).Verder wordt voor de tenuitvoerlegging van de doelstelling het prioritaire
thema «Nederland Vrijhaven» gehandhaafd. Dit thema bevordert buitenlandse
presentaties in Nederland en draagt bij aan het verwerven van een centrale
positie van Nederland in de internationale kunstwereld. Onder dit thema vallen
vele soorten projecten in diverse disciplines: dans, theater, muziek, mime,
fotografie, film en festivals, al dan niet multidisciplinair. De totstandkoming
van internationale festivals wordt ondersteund door onder meer bevordering
van contacten (internationaal bezoekersprogramma, makelaarsfunctie van de
ambassades) als door financiële ondersteuning. De landenspecifieke invulling
van deze doelstelling vergt voortdurend inspanning; de uitvoering zal worden
getoetst. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan het ICB in verhouding tot
de nieuwe Cultuurnota (2005–2009). Daarnaast is de beoordeling van en
advisering over ingediende projectvoorstellen een permanente activiteit. In
2005 zal bijzondere aandacht uitgaan naar de ontwikkeling van een beleidskader
voor het onlangs opgerichte Vlaams-Nederlands Huis in Brussel.MiddelenHet HGIS-cultuurprogramma valt onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid
van het ministerie van Buitenlandse Zaken en het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen.Operationele doelstelling 2Het gezamenlijk met partnerlanden werken aan behoud
van Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed en het werken aan een multilateraal
kader voor het behoud van erfgoed.De regering streeft door bilaterale samenwerking met een aantal landen
het duurzaam behoud en beheer van Gemeenschappelijk Cultureel Erfgoed (GCE)
na. Daarnaast bevordert zij in multilateraal kader de totstandkoming van juridische
waarborgen ten aanzien van internationale culturele samenwerking en het behoud
van erfgoed.Na te streven resultaten• Landenspecifieke GCE beleidskaders voor Rusland, India en Indonesië
ondertekenen;• Goede, zorgvuldige selectie van GCE-projecten. Bij de beoordeling
gelden de criteria van het raamwerk GCE (Kamerstuk TK 1999–2000, 27 032,
nr. 2);Instrumenten/activiteitenHet ministerie van Buitenlandse Zaken streeft naar het afsluiten van landenspecifieke
beleidskaders met de zeven geselecteerde partnerlanden voor het GCE, te weten
de Russische Federatie, India, Indonesië, Suriname, Sri Lanka, Ghana
en Zuid-Afrika. Voor Suriname, Sri Lanka, Ghana en Zuid-Afrika zijn deze kaders
al ondertekend. Er wordt overleg gevoerd met relevante autoriteiten van de
overige partnerlanden over de nog af te sluiten beleidskaders. Met Suriname
zal worden gesproken over het herzien van het bestaande beleidskader. Alle
bestaande beleidskaders zullen periodiek worden geëvalueerd. Ook zal
het ministerie de ervaringen die daarmee worden opgedaan, monitoren. Het beoordelen
van en adviseren over ingediende GCE-projecten behoort tot de permanente taken
van het ministerie.Daarnaast valt het onderhandelen, sluiten, ratificeren, toetsen en implementeren
van multilaterale verdragen op cultureel gebied onder de activiteiten die
invulling geven aan deze doelstelling. Het ministerie zal bijvoorbeeld onderhandelingen
voeren over een instrument inzake de bescherming van culturele diversiteit
en het ratificeren van het Tweede Protocol bij het UNESCO-verdrag uit 1954
inzake bescherming van cultureel erfgoed in het geval van gewapend conflict.
Ook worden onderhandelingen gevoerd ten aanzien van restitutie of recuperatie
van culturele kostbaarheden.MiddelenSlechts een deel van de middelen van Unesco kunnen worden toegerekend
aan de realisatie van deze doelstelling, aangezien de activiteiten van Unesco
niet enkel in het kader staan van het behoud van cultureel erfgoed maar onder
andere ook activiteiten op het gebied van de wetenschap.Operationele doelstelling 3Vergroten begrip en/of steun voor Nederlandse zienswijze,
standpunten en beleid in het buitenland en het versterken van het draagvlak
in eigen land voor het buitenlandbeleid.Posten en departement zetten zich in voor het uitdragen van een positief
en realistisch beeld van Nederland door zowel actieve woordvoering en voorlichting
als door het onderhouden van goede contacten met media en relevante doelgroepen,
waaronder opinieleiders. Omgekeerd probeert het ministerie van Buitenlandse
Zaken door middel van voorlichtingsactiviteiten de aandacht voor internationale
betrekkingen onder de Nederlandse bevolking te vergroten. Daarnaast verschaft
het ministerie voorlichting over landen en reizen.Na te streven resultaten• Opzet en uitvoering programma publieksdiplomatie in een aantal
prioritaire landen om ter plaatse het begrip voor Nederlandse standpunten
en beleid te bevorderen;• Toegenomen betrokkenheid van de burger bij Europese samenwerking
en beter inzicht bij de burger in de wijze waarop Europa in het dagelijks
leven relevant is;• Toegenomen bekendheid met en betrokkenheid bij het ontwikkelingsbeleid
van het Nederlandse publiek;• Betere kennis en begrip bij het publiek over de consulaire dienstverlening
van BZ.Instrumenten/activiteitenDe publieksdiplomatie zal worden vormgegeven in landenspecifieke programma's,
die met name door de posten zullen worden uitgevoerd. Binnen deze programma's
wordt nadruk gelegd op vier thema's: Nederland in Europa, Vrede veiligheid
en ontwikkeling, Internationaal recht en Water. Daarnaast wordt algemene informatie
verstrekt over Nederland en over «typisch» Nederlands beleid op
het gebied van bijvoorbeeld euthanasie, drugs, abortus, mensenhandel en het
integratie-, asiel- en migratiebeleid. De instrumenten die in deze landenspecifieke
publieksdiplomatieprogramma's worden ingezet zijn onder meer debatten, seminars,
artikelen, lezingen, presentaties, evenementen, perscontacten en voorlichtingsactiviteiten.
Daarnaast worden bezoekersprogramma's georganiseerd voor buitenlandse beleidsbeïnvloeders
en opiniemakers in Nederland. Tevens wordt imago- en opinieonderzoek verricht,
om de activiteiten beter toe te kunnen spitsen.Om de betrokkenheid van de burger bij Europese samenwerking te vergroten
en het inzicht te laten toenemen in de wijze waarop Europa in het dagelijks
leven relevant is, is het ministerie van Buitenlandse Zaken in 2004 een publiekscampagne
gestart met de slogan «Europa. Best belangrijk». De campagne zorgt
voor artikelen en programma's over Europa via mediaverbreding, het inzetten
van commerciële communicatie als radio/TV-spots en advertenties en het
onderhouden van de website www.bestbelangrijk.nl.
Deze bewustwordingscampagne wordt in 2005 voortgezet.Met betrekking tot het vergroten van de bekendheid met en de betrokkenheid
bij ontwikkelingssamenwerking wordt ingezet op een verbreding van de mediabenadering
naar specifieke doelgroepen. Daarnaast zal meer worden gecommuniceerd over
de behaalde resultaten via de bestaande kanalen als het tijdschrift Pauze (No Kidding), het op nieuwe leest geschoeide tijdschrift
IS, internet en andere publicaties. Ook door publieke optredens van de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking en door actieve deelname aan manifestaties
wordt geïnvesteerd in het draagvlak bij de Nederlandse bevolking. De
afzonderlijke activiteiten in de campagnes met betrekking tot ontwikkelingssamenwerkingworden
op regelmatige basis geëvalueerd.Een ander gebied waarop actieve voorlichting en communicatie plaatsvindt
is consulaire dienstverlening. Over dit onderwerp worden regelmatig persbriefings
georganiseerd. Daarnaast heeft het ministerie preventieve publiekscampagnes
ontwikkeld om reizigers zich goed voor te laten bereiden op een buitenlandse
reis (Wijs op Reis) en hen te waarschuwen voor de gevolgen van het meenemen
van drugs over de grens (Met Drugs over de Grens). In het verlengde hiervan
neemt het ministerie van Buitenlandse Zaken deel aan beurzen als de vakantiebeurs
en de expatbeurs. Daarnaast worden verschillende voorlichtingsbrochures uitgegeven.De voorlichtingsuitgaven die betrekking hebben op de algemene informatievoorziening
over het buitenlandbeleid van Nederland, de nieuwsvoorziening van het ministerie
en de informatie over Nederland in het buitenland worden ook in dit artikel
verantwoord.Operationele doelstelling 4Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor internationale
organisaties in Nederland.Nederland wil graag een goed gastheer zijn voor de 32 in Nederland gevestigde
internationale organisaties en een aantrekkelijk vestigingsklimaat bieden.
Dit draagt bij tot een positief beeld van Nederland en een vergroting van
de internationale statuur. Ook is het zo dat de stem van Nederland als gastland
extra zwaar weegt bij beleidsvorming en bestuur van de betrokken organisatie.
Dit geldt met name voor organisaties waarvan de hoofdzetel dan wel een belangrijke
sub-vestiging in Nederland gevestigd is. Goed gastheerschap heeft ook een
positieve invloed op de beeldvorming over Nederland bij de vele buitenlandse
ambassades en consulaten in Nederland.Na te streven resultaten• Internationale organisaties en ambassades functioneren zo optimaal
mogelijk in Nederland;• Een nieuw beleidskader voor internationale organisaties wordt afgerond
en geïmplementeerd in 2005;• Goede uitvoering van internationale verplichtingen betrekking hebbend
op het functioneren van internationale organisaties;• De interdepartementale coördinatie en de infrastructuur is
verbeterd ter ondersteuning aan de creatie van een aantrekkelijk vestigingsklimaat;• De communicatie met de organisaties en met key-players/stakeholders, zoals de Nederlandse vertegenwoordigers
in de besturen van de organisaties, is toegenomen.Instrumenten/activiteitenAls uitvloeisel van het kabinetsstandpunt naar aanleiding van de IBO «beleidskader
werving en opvang internationale organisaties in NL» wordt onder meer
een interdepartementale structuur onder leiding van het ministerie van Buitenlandse
Zaken opgezet als eerstverantwoordelijk en coördinerend departement.
Daarnaast bevordert Buitenlandse Zaken een samenhangende aanpak met de gemeente
Den Haag en andere instellingen voor infrastructurele aangelegenheden, zoals
huisvesting van internationale organisaties, conferentiefaciliteiten,
internationale scholen, medische voorzieningen in de regio Den Haag.Er wordt een onderzoek gestart naar verbeterde registratie door Buitenlandse
Zaken van de doelgroep, te weten medewerkers en familieleden van internationale
organisaties en ambassades en consulaten. Dit is van belang om de Weense verdragen
inzake diplomatieke en consulaire betrekkingen en de vele (zetel)overeenkomsten
goed ten uitvoer te kunnen brengen. In dit kader wordt tevens geïnvesteerd
in vergroting van de kennis van de uitvoerders van (zetel)overeenkomsten op
alle niveaus opdat deze juist worden toegepast. Ook de externe beveiliging
van internationale organisaties, ambassades en consulaten behoort onder het
volkenrecht tot de verantwoordelijkheid van het gastland. De Nederlandse overheid
geeft aan deze verantwoordelijkheid de vereiste invulling. In overleg met
de ministeries van BZK en Justitie zal worden bezien of en hoe een grotere
zichtbaarheid van maatregelen en een intensievere communicatie met betrekking
tot veiligheidsaangelegenheden gerealiseerd kan worden.Het beleidskader voor de internationale organisaties zal een belangrijk
instrument zijn in de versterking van de «corporate
identity» van Nederland als gastland. In samenhang daarmee
zijn enkele specifieke activiteiten gepland gericht op verbetering van de
communicatie, zoals reguliere bijeenkomsten op hoog niveau met de management
teams van de internationale organisaties, het houden van «dossierhoudersconferenties»
met de Nederlandse vertegenwoordigers in de besturen van de organisaties over
gastlandaangelegenheden, het verder professionaliseren van de BZ Engelstalige
website met informatie voor de doelgroep (www.minbuza.nl) en van andersoortige informatie en hernieuwde uitgave van de «Protocol-guides»
voor de internationale organisaties en van de ambassades. Terugkoppeling over
de wijze waarop de regering erin slaagt deze doelstelling tot uitvoering te
brengen, zal het ministerie van Buitenlandse Zaken onder meer verkrijgen door
onafhankelijke onderzoeken en contacten met de directies van internationale
organisaties. Een beoordeling van de Nederlandse positie zal voorts kunnen
plaatsvinden door middel van vergelijkingen met andere belangrijke gastlanden
zoals Zwitserland en Oostenrijk.C. Budgettaire gevolgen van beleidBeleidsartikel 8 Versterkt cultureel
profiel en positieve beeldvorming in en buiten NederlandBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen59 37248 50149 551133 86448 96948 41048 410        Uitgaven:               Programma-uitgaven totaal67 93167 66971 26570 92870 92870 92870 9288.1Nederlandse cultuur14 61214 56413 05212 15212 15212 15212 1528.2Cultureel erfgoed5 7414 6004 6004 6004 6004 6004 6008.3Draagvlak Nederlands buitenlands beleid47 57848 50553 61354 17654 17654 17654 1768.4Vestigingsklimaat internationale organisaties
in Nederland0000000        Ontvangsten7557557557557557557558.10Doorberekening Defensie diversen755755755755755755755D. BudgetflexibiliteitBeleidsartikel 8 (x Euro miljoen) 2005 2006 2007 2008 20091.Totaal geraamde kasuitgaven 71,27 70,93 70,93 70,93 70,932.Waarvan apparaatsuitgaven          3.Dus programma-uitgaven 71,27 70,93 70,93 70,93 70,93Waarvan op 1 januari 2005:          4.juridisch verplicht87%61,6877%54,5426%18,2620%13,8810%7,095.complementair noodzakelijk0%0,000%0,000%0,000%0,000%0,006.bestuurlijk gebonden4%2,814%2,794%2,724%2,729%6,387.beleidsmatig gereserveerd (o.g.v. een
wettelijke regeling of beleidsprogramma)5%4,089%6,2653%37,9053%37,9156%39,728.beleidsmatig nog niet ingevuld4%2,7110%7,3417%12,0523%16,4225%17,739.Totaal (=3)100%71,27100%70,93100%70,93100%70,93100%70,93E. Veronderstellingen in effectbereiking, doelmatigheid
en ramingBasis van het ICB is samenwerking met een aantal landen en regio's. Daarbij
is enerzijds de stabiliteit van de bilaterale betrekkingen en wederzijdse
interesses van invloed. Anderzijds is de efficiënte interdisciplinaire
samenwerking tussen de culturele actoren in Nederland (instellingen, fondsen,
et cetera), met beide ministeries (Buitenlandse Zaken en OCW) en de cultureel
attachés op de posten medebepalend voor de uitkomsten en effecten van
het beleid. Bij de bepaling van de effectbereiking, doelmatigheid en raming
moet rekening gehouden worden met de volgende context:• De feitelijke culturele uitwisselingen vinden plaats door het Nederlandse
en buitenlandse veld;• De vorm van de uitwisseling is afhankelijk van de omstandigheden
in het land waarmee uitwisseling plaatsvindt;• Een belangrijk deel van de HGIS-cultuurmiddelen is gedelegeerd
naar fondsen en instellingen. Hier zijn in het verleden goede ervaringen mee
opgedaan.Het vergroten van steun, kweken van begrip, overdragen van kennis en versterken
van draagvlak zijn doelstellingen die je door een heldere en consistente communicatie
wilt bereiken. Communicatie is in die zin echter altijd ondersteunend van
aard. Indien de boodschap of het onderwerp waarover gecommuniceerd wordt,
of de omstandigheden waarin de communicatie plaatsvindt veranderen en bijvoorbeeld
een negatieve lading krijgen, kan communicatie daar weinig meer aan doen dan
uitleggen wat gebeurd is.Voor het bereiken van de doelstellingen en behalen van de genoemde resultaten
inzake een aantrekkelijk vestigingsklimaat in Nederland is Buitenlandse Zaken
in grote mate afhankelijk van andere spelers: veel maatregelen zullen liggen
op het terrein van andere departementen en ook in de uitvoerende sfeer is
de medewerking van betrokken partners essentieel.Waar het gaat om zaken die zetelovereenkomsten raken, heeft ook de internationale
organisatie een stem en moet deze instemmen met de voornemens van regeringsbeleid.
In sommige gevallen, zoals met het Internationaal Strafhof, spelen de lidstaten
van de organisatie eveneens een grote rol bij gastlandzaken.Aan Buitenlandse Zaken de taak om op heldere consistente wijze met alle
betrokkenen te communiceren om steun en vergroting van het draagvlak van de
voorgestelde maatregelen te verkrijgen. Komt het op daadwerkelijke actie aan,
bijvoorbeeld in de vorm van wijziging van wet- en regelgeving, dan bepalen
andere departementen echter grotendeels de inhoud en het tempo.Waar het gaat om (infrastructurele) zaken die «The
Hague, legal capital of the world» raken is BZ eveneens afhankelijk
van de gemeente Den Haag.F. EvaluatieprogrammeringOperationele doelstellingTitel van de evaluatie2002200320042005200620078.1 en 8.2Internationaal cultuurbeleid     X8.1 en 8.2Cultuur en
ontwikkelingX     8.3Effectmeting Europa
campagne (2 keer per jaar)   X  8.4IBO internationale
organisatiesX     NIET-BELEIDSARTIKEL 9: GEHEIMOp dit artikel worden geheime uitgaven verantwoord.Niet-beleidsartikel 9 GeheimBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen0pmpmpmpmpmpm        Uitgaven0pmpmpmpmpmpmNIET-BELEIDSARTIKEL 10: NOMINAAL EN ONVOORZIENOp dit artikel worden de uitgaven verantwoord die samenhangen met de HGIS-indexering
en onvoorziene uitgaven.Niet-beleidsartikel 10 Nominaal en onvoorzienBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen2444 26557 77478 913103 561115 565134 003        Uitgaven:       Uitgaven totaal2444 26557 77478 913103 561115 565134 00310.1Nominaal en onvoorzien2444 26557 77478 913103 561115 565134 003NIET-BELEIDSARTIKEL 11: ALGEMEENDit artikel behandelt de apparaatsuitgaven van zowel het departement in
Den Haag als het postennet. Het omvat de verplichtingen en uitgaven aangaande
het ambtelijk personeel, overige personele uitgaven, materieel en voorlichting.Het ambtelijk personeel betreft de algemene leiding van het departement
(inclusief de minister en de staatssecretarissen), de beleidsdirecties, de
ondersteunende diensten, het uitgezonden personeel op de posten, inclusief
themadeskundigen en het lokaal aangenomen personeel op de posten. Daarnaast
worden in dit artikel de buitenlandvergoedingen aan uitgezonden personeel,
overige vergoedingen en diverse overige personele uitgaven verantwoord. Tevens
zijn de uitgaven voor het post-actieve personeel van het ministerie opgenomen.De materiële uitgaven hebben betrekking op de uitgaven voor de exploitatie
van en investeringen in het departement in Den Haag en de posten in het buitenland.
Hieronder vallen onder andere de verplichtingen en uitgaven voor huur van
kanselarijen, residenties, personeelswoningen en het gebouw in Den Haag, beveiligingsmaatregelen,
automatisering en communicatiemiddelen, klein onderhoud en bouwkundige projecten.Op de personele en materiële kosten zijn de jaarlijkse (reguliere)
loon-, prijs-, en koersontwikkelingen van toepassing. Deze ontwikkelingen
dekt Buitenlandse Zaken af binnen de daarvoor in de HGIS getroffen voorziening.
Loonkostenstijgingen vloeien met name voort uit afgesloten CAO's; de prijsstijgingen
waarmee Buitenlandse Zaken te maken heeft passen binnen het kader van algehele
(mondiale) inflatie. Daarnaast spelen koersfluctuaties tussen met name de
euro en de Amerikaanse dollar een belangrijke rol.ApparaatskostenDit jaar zijn de apparaatskosten per beleidsartikel niet opgenomen in
de memorie van toelichting. Aan dit besluit liggen de hierna volgende redenen
ten grondslag.Al in de memorie van toelichting 2002 en 2003 is toegelicht dat de bijzondere
structuur van het ministerie van Buitenlandse Zaken met zijn netwerk van vertegenwoordigingen
in het buitenland en regiodirecties op het departement, het precies toerekenenen
van apparaatsuitgaven aan de respectievelijke beleidsartikelen verhindert.
Daar waar andere departementen hele dienstonderdelen kunnen toeschrijven aan
een beleidsartikel, werken medewerkers op de posten en regiodirecties van
het ministerie van Buitenlandse zaken voor meerdere beleidsterreinen. Daarom
is er in 2001 voor gekozen de apparaatskosten extracomptabel toe te rekenen
aan de beleidsartikelen.Deze apparaatskostentoerekening wordt elk jaar gebaseerd op de tijdschatting
van het aantal besteedde uren per beleidsartikel. Zoals gezegd, onder de oude
begrotingsstructuur bleek deze schatting vaak moeilijk, onder de nieuwe structuur
is dit niet anders. Voor de memorie van toelichting 2005 in het bijzonder
geldt dat posten en directies laat in het jaar geïnformeerd zijn over
de nieuwe structuur en gebrek aan ervaring met deze nieuwe begrotingsstructuur
maakt een reële schatting vrijwel onmogelijk. Dit besef is leidend geweest
voor de keuze in overleg met het ministerie van Financien om
dit jaar de apparaatskosten per beleidsartikel niet op te nemen in de memorie
van toelichting.Kengetallen personeel en materieel 2003200420052006200720082009Personeel       Loonkosten departement       Gemiddelde bezetting1 9371 9701 9561 8911 8451 8151 815Gemiddelde prijs57 88759 25560 19261 41162 31363 24463 244Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)112 127116 733117 735116 128114 967114 787114 787        Loonkosten posten (excl. themadeskundigen)       Gemiddelde bezetting1 2311 2231 2961 2591 2331 2151 215Gemiddelde prijs67 89980 53978 45480 30081 78482 97082 970Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)83 58498 499101 676101 098100 840100 809100 809        Loonkosten themadeskundigen (posten)       Gemiddelde bezetting65777675747373Gemiddelde prijs73 87574 92275 89576 85377 89278 95978 959Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)4 8025 7695 7685 7645 7645 7645 764        Totaal loonkosten ambt. Personeel       Gemiddelde bezetting3 2333 2703 3283 2253 1523 1033 103Gemiddelde prijs62 02167 58467 66269 14470 29571 33771 337Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)200 513221 001225 179222 990221 571221 360221 360        Vergoedingen       Gemiddelde bezetting1 2961 3001 3721 3341 3071 2881 288Gemiddelde kosten56 93958 80556 85857 30858 00258 78058 780Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)73 79376 44678 00976 44975 80975 70975 709        Lokaal personeel       Gemiddelde bezetting2 0502 1501 9801 9752 0002 0002 000Gemiddelde prijs33 92835 12434 97034 77335 25035 25035 250Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)69 55375 51669 24068 67770 50070 50070 500        Materieel       Gemiddelde bezetting (inclusief attachés)5 5535 7205 6085 5005 4525 4035 403Gemiddelde kosten45 77237 16436 75243 56240 59740 41838 635Toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)254 172212 577206 108239 592221 337218 379208 727        Totaal toegelicht begrotingsbedrag (x EUR1000)598 031585 540578 536607 708589 217585 948576 296        Overige apparaatskosten*
(x EUR1000)75 19285 67866 05649 83345 07448 07458 574Totaal artikel 11 Apparaatsuitgaven (x EUR1000)673 223671 218644 592657 541634 291634 022634 870* Overige apparaatskosten hebben o.a. betrekking op bedrijfsvoering posten,
opleidingen, vernieuwing personeelsbeleid, wachtgelden en investeringen in
automatisering. (Exploitatie automatisering valt onder materieel.)** De derde rijksbrede efficiencytaakstelling is reeds verwerkt in de
totaalstand van de apparaatsuitgaven. In afwachting van de nadere invulling
is het te bezuinigen bedrag volledig ten laste van de post «overige
apparaatsuitgaven» gebracht.Budgettaire gevolgen van beleidNiet-beleidsartikel 11 AlgemeenBedragen in EUR10002003200420052006200720082009Verplichtingen650 174677 128648 305657 794634 541634 022634 870        Uitgaven:               Uitgaven totaal673 223671 218644 592657 541634 291634 022634 87011.1Apparaatsuitgaven673 223671 218644 592657 541634 291634 022634 870        Ontvangsten128 232127 83375 83350 83350 83350 83350 83311.10Diverse ontvangsten45 98872 83350 83350 83350 83350 83350 83311.20Koersverschillen82 24455 00025 0000000BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFIn deze paragraaf komen alleen de ontwikkelingen op het terrein van de
bedrijfsvoering aan de orde die van belang zijn in termen van risico's en
daarmee samenhangende beheersingsmaatregelen. Hierbij wordt een onderscheid
gemaakt tussen beleidsoverstijgende bedrijfsvoeringonderwerpen en bedrijfsvoeringonderwerpen
met een directe relatie met één van de beleidsdoelstellingen.Beleidsoverstijgende bedrijfsvoeringonderwerpenVerbetering informatievoorzieningsfunctie en inbedding
nieuw financieel management informatiesysteemNa de wereldwijde invoering van het nieuwe informatiesysteem voor de financiële-
en activiteitenadministratie (Piramide) in 2003, is veel aandacht besteed
aan de verbreding en verdieping van de kennis van het systeem. Om het systeem
optimaal te benutten blijft echter ook in 2005 verdere opbouw en organisatie
van kennis en capaciteit nodig. Concreet houdt dit in het zo mogelijk verder
doorvoeren van vereenvoudigingen (verbeteringen) in het systeem, (on-the-job)
training en – waar noodzakelijk en mogelijk – «concentreren
(centraal/regionaal)» van administratieve werkzaamheden. Verwacht mag
worden dat eind 2005 het systeem is ingesleten en de voornaamste wijzigingen
ten behoeve van de gebruikers zijn aangebracht.BZ «in control»: aandacht voor risicomanagementHet instrument risicoanalyse werd in 2002 in zowel de begrotingscyclus
als de jaarplancyclus geïntroduceerd. Tot nog toe zijn de door posten
en directies uitgevoerde risicoanalyses en daarop gebaseerde beheersingsmaatregelen
nog wisselend van kwaliteit en uiteenlopend van aard. Belangrijk aandachtspunt
voor de komende jaren is dat de analyse zich meer richt op het identificeren
van mogelijke knelpunten bij de uitvoering van beleid en zich niet louter
beperkt tot financieel beheer. De introductie van meerjarige strategische
plannen in de meeste partnerlanden biedt daarvoor goede aanknopingspunten.
Bij het opstellen van deze plannen wordt namelijk gebruik gemaakt van een
analysemodel waarbij zowel externe als interne kansen en risico's worden afgewogen.De decentraal uitgevoerde risicoanalyses vormen een onderdeel van het
management control systeem van BZ. Ook tal van andere centraal en decentraal
beheerde instrumenten voor kwaliteitsborging, alsmede de auditprogrammering
maken daar deel van uit. In 2005 zal dit instrumentarium verder worden gestroomlijnd.
Vereenvoudiging en een scherpere kosten-batenafweging bij gesignaleerde risico's
en beheersingsmaatregelen zijn daarbij uitgangspunten.Kennis van de financiële functieHet kennisniveau van de financiële functie blijft een punt van aandacht.
De introductie van het financiële managementsysteem Piramide heeft dit
niet eenvoudiger gemaakt. Ook de veranderende eisen op het gebied van financieel
beheer ten gevolge van sectorale en macrosteun blijven de komende jaren extra
investeringen vragen in de kwaliteit van (financiële) medewerkers. Dit
is niet een kwestie van opleiding en training alleen. Dit vergt een aanpak
voor kennismanagement waarin opleiding, toegang tot informatie(bronnen), vereenvoudiging
van regelgeving en planning van personeelsbezetting met elkaar in relatie
wordt gebracht.Shared services center HRMBZ bereidt zich voor – samen met andere ministeries – op de
komst van een rijksbreed Shared Service Center
voor de personeels- en salarisadministratie. BZ verwacht vooral een kwaliteitsverbetering
en weinig tot geen toename van efficiency. Een punt van zorg is hierbij –
naast uiteraard de personele gevolgen – de impact van de aansluiting
van het SSC HRM op BZ als wereldwijd opererende organisatie, ondersteund door
één geïntegreerd ERP-pakket voor onder andere financiële,
personele en facilitaire aangelegenheden.Introductie meerjarenplanning en vereenvoudiging jaarplancyclusDoor de introductie van Meerjarig Strategische Plannen in de meeste van
de partnerslanden wordt beoogd de kwaliteit van de Nederlandse hulp te verbeteren.
Daarnaast biedt het aanknopingspunten voor een inhoudelijke vereenvoudiging
en verbetering van de planning & control-cyclus. In 2004 is een aantal
maatregelen voorbereid om de Meerjarige Strategische Plannen in te bedden
in de planning en controlcyclus. Enerzijds is er daarbij voor gewaakt om op
hoofdlijnen eenduidigheid te handhaven, anderzijds is aan enkele OS-specifieke
wensen ten aanzien van sturing en verantwoording tegemoet gekomen. Beoogde
resultaten voor 2005 zijn:Alle posten/directies hebben een vereenvoudigd jaarplan opgesteld;In het merendeel van de partnerlanden is het Meerjarig Strategisch Plan
een geïntegreerd onderdeel geworden van de beleidsplanning en -uitvoering.Besluit over de wenselijkheid tot verdere uitrol van meerjarenplannen
op basis van ervaringen met meerjarige planning in een aantal non-ODA posten.Versterking monitoring en evaluatieMonitoring en evaluatie draagt bij aan de verhoging van de kwaliteit van
(de uitvoering van) beleid. Om ervoor te zorgen dat de beleidsinformatie in
begroting en jaarverslag aan de geldende kwaliteitseisen voldoet en om het
resultaatgericht sturingsmodel een impuls te geven, zijn verandering en versterking
van de rol van monitoring en evaluatie nodig. In het kader van het opstellen
van de onderhavige memorie van toelichting is er naar gestreefd om de evalueerbaarheid
van de doelstellingen te vergroten en tot een beter dekkende evaluatieprogrammering
te komen. In 2005 zullen de resterende «witte vlekken» in de programmering
worden ingevuld. Bedoeling is dat de evaluatieprogrammering evenals de memorie
van toelichting eens in de vier jaar systematisch wordt herzien. In de tussenliggende
jaren kent de evaluatieprogrammering een voortrollend karakter.Bedrijfsvoeringonderwerpen met een directe relatie met
één van de beleidsdoelstellingenKwaliteit en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking
en bedrijfsvoeringToetsing hulpmodaliteitenDe kern bij de beoordeling van macrosteun ligt in ex-ante toetsing op
basis van in voorgaande periodes geleverde prestaties. De toetsing is breed
omdat macrobeleid brede impact tracht te sorteren en daarom ook met een breed
spectrum van risico's wordt geconfronteerd. In de track
record toetsing worden beleids- en beheersrisisco's in onderlinge
samenhang in kaart gebracht. Vanuit een blik terug (prestaties) en een blik
vooruit (beleidsvoornemens) ontstaat een oordeel over de haalbaarheid van
verschillende hulpmodaliteiten. Het track record
wordt zodanig aangepast dat niet slechts toetsing van macrosteun,
maar ook van andere hulpmodaliteiten mogelijk wordt. Hierbij zal gebruik worden
gemaakt van toetsingen in meer specifieke appreciatiekaders (PRSP, PFM, Ondernemingsklimaat),
opdat overlap wordt vermeden en consistentie vergroot. Deze track records zullen per einde 2005 verplicht zijn voor alle partnerlanden.
Al naar gelang behoefte zal staf worden getraind in het gebruik ervan.Uitvoering van het Nederlandse vreemdelingenbeleidBij een teruglopend aantal asielverzoeken in Nederland zal het aantal
(beleids)medewerkers dat zich met het opstellen van individuele en algemene
ambtsberichten op het departement bezig houdt in de toekomst afnemen. Hetzelfde
geldt voor medewerkers asiel en migratie op de posten. De mate waarin deze
afname zich zal voordoen is afhankelijk van exogene factoren, zoals de vraag
van het ministerie van Justitie. Gekoppelde bedrijfsvoeringbudgetten zullen
naar verwachting navenant kunnen afnemen. De medewerkers asiel en migratie
zullen mogelijk kunnen worden ingezet voor de terugkeerwerkzaamheden.Het operationaliseren van de maatregel «Inburgering in land van
herkomst» vereist personele en financiële capaciteit zowel op de
posten als op het departement. Het organisatorisch klaarstomen van de posten
voor het afnemen van taalexamens zal geschieden door een projectgroep onder
leiding van een projectleider. Omdat in de nabije toekomst principiële
keuzes zullen moeten worden gemaakt over de manier waarop de examenstructuur
in het buitenland moet worden vormgegeven, blijven personele en financiële
consequenties niet uit.Om asielverzoeken tijdig en accuraat te kunnen beoordelen en de algemene
kwaliteit van het asielbeleid te verbeteren is besloten extra aandacht aan
het legalisatie- en verificatiebeleid te besteden. De verificatie van alle
voor legalisatie aangeboden documenten zal op een budgetneutrale manier en
marginaal geschieden door middel van registerchecks en identificerende vragen.
Daartoe zal een vijftiental nog te identificeren risicolanden worden aangewezen.
Voorafgaand aan definitieve invoering van de nieuwe procedure zal in alle
risicolanden gedurende circa vier maanden op beperkte schaal worden proefgedraaid.Het in ontwikkeling zijnde nieuwe geautomatiseerde visum informatiesysteem
(NVIS) blijft een belangrijke aandachtspunt in de bedrijfsvoering. Het bepaalt
in belangrijke mate het beschikbaar komen van meer managementinformatie. De
totstandkoming van dit systeem is een complex project met wederzijdse afhankelijkheden
tussen de ketenpartners en tussen Nederland en de Europese Unie. De verwachting
is dat de implementatie van het systeem pas in de loop van 2006 zijn beslag
zal krijgen.Door beleidsontwikkelingen op het terrein van asiel en migratie krijgt
BZ steeds meer verantwoordelijkheden te dragen in de uitvoering daarvan. Getracht
zal worden om, in overleg met de ketenpartners, de beheerslast te beperken
tot een aanvaardbaar niveau, zonder dat hierbij de kwaliteit van de uitvoering
wordt aangetast. Inmiddels is het ministerie begonnen met verkenningen naar
de mogelijkheden van verregaande geautomatiseerde ondersteuning van consulaire
processen.Europese Samenwerking en bedrijfsvoeringHet Nederlandse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie leidt
tot een buitengewone beheerslast tot en met de eerste helft van het jaar 2005. Het extra werk dat beleidsdirecties verrichten tijdens het
voorzitterschap zal zich mogelijk uitstrekken tot in 2005. Voorts zal Nederland
gedurende de eerste helft van 2005 het inkomende Luxemburgse voorzitterschap
waarnemen in landen waar Luxemburg geen diplomatieke vertegenwoordiging heeft.
De centrale projectgroep voor organisatorische en logistieke aspecten op het
departement van Buitenlandse Zaken zal voortbestaan tot 1 juli 2005 ter afwikkeling
van het Nederlandse voorzitterschap.AGENTSCHAPSPARAGRAAFCentrum tot Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden
(CBI)1. AlgemeenDe missie van het CBI is het duurzaam versterken van de concurrentiekracht
van bedrijven uit OS-landen op de EU-markt door verbetering van bedrijfsinterne
factoren. Borging van sociale- en milieuwaarden zijn een integraal onderdeel
van het beleid en de activiteiten van het CBI.De visie van het CBI is om herkend en erkend te worden als de leidende
organisatie voor bedrijven en bedrijfsondersteunende organisaties in ontwikkelingslanden
bij het verwerven van, consolideren en uitbreiden van marktpositie op de EU-markten.
De strategie van het CBI omvat vier volgtijdelijke elementen: (1) de sectorkeuze,
(2) de landenkeuze, (3) de keuze van kerncompetenties en (4) de in te zetten
producten. Het CBI kiest voor de niet-traditionele sectoren waar ontwikkelingslanden
toegevoegde waarde kunnen realiseren, te weten: (a) tuinbouw, bosbouw en visserij;
(b) consumentenproducten (c) industriële producten; en (d) diensten.
Bij de selectie van doellanden spelen onder andere het ondernemersklimaat,
het inkomen per hoofd van de bevolking en sociale- en politieke factoren een
rol. In haar ondersteuningsactiviteiten concentreert het CBI zich op vijf
kerncompetenties: marktkennis, exportmarketing en -management, markttoegang,
product(ieproces)adaptatie en kwaliteitszorg. De producten van het CBI worden
door het ministerie ingezet om de beleidsdoelstellingen uit artikel 4 «Meer
welvaart en minder armoede» te realiseren.Een nadere toelichting op deze producten is opgenomen onder «5.
begroting, baten». Sommige producten omvatten meerdere programma's.
In 2004 zijn de in het kader van de producten te leveren resultaten geherdefinieerd.
Voor de meerjarige programma's (het sectorale export ontwikkelingsprogramma
en het «Business Support Organisation Development» programma)
betekent dit dat niet meer jaarlijks tussentijds (op activiteitenniveau) worden
afgerekend, maar dat de afrekening, en derhalve de toekenning van de baten,
plaatsvindt op het moment dat de resultaten worden gerealiseerd. Door deze
wijziging is er een optische trendbreuk ontstaan in de omvang van het onderhanden
werk en de productie.De concurrentiekracht van bedrijven uit ontwikkelingslanden op de Europese
markten staat onder druk. Dit is onder andere een gevolg van de toenemende
complexiteit van het zakendoen binnen Europa. Te denken valt daarbij bijvoorbeeld
aan de wet-, regel-, en normgeving van Europese instituties, nationale overheden,
brancheorganisaties en NGO's. Ten einde de effectiviteit van de CBI-producten
te blijven waarborgen is het daarom noodzakelijk om te investeren in de monitoring
van marktontwikkelingen binnen de Europese Unie. Verder zal het netwerk van
Europese relaties (importeurs, brancheorganisaties, et cetera) dat cruciaal
is voor het exportsucces van de CBI-cliënten, worden uitgebreid. In het
bijzonder geldt dit voor de EU-lidstaten die op 1 mei 2004 zijn toegetreden.Het CBI streeft naar een continue groei van partnerschappen. Het doel
is om per 2007 met 25 Bedrijfsondersteunende Organisaties en 1000 bedrijven
in ontwikkelingslanden in partnerschap te zijn.2. Baten en LastenTabel 1 Meerjaren baten en lasten (bedragen
in EUR1000) 2003200420052006200720082009Baten       opbrengst moederdepartement5 5786 15611 90916 80527 91014 88511 650bijdrage moederdepartement m.b.t. ITC*1 5861 5861 5861 5861 5861 5861 586opbrengst overige departementen0000000opbrengst derden114260270275275275275Rentebaten51757575757575buitengewone baten4000000exploitatiebijdrage0000000Totaal baten7 3338 07713 84018 74129 84616 82113 586        Lasten       Apparaatskosten       *personele kosten1 0971 10020002 9004 8002 6002000*materiële kosten4 4635 20010 05014 05023 25012 4509 900Bijdrage ITC1 5861 5861 5861 5861 5861 5861 586Rentelasten991010999Afschrijvingskosten       *materieel148138162165178135100*immaterieel0000000Dotaties voorzieningen21555555Buitengewone lasten0000000Totaal lasten7 3248 03813 81318 71629 82816 78513 600        Saldo van baten en lasten93927251836– 14BatenOpbrengsten moederdepartement«Sectorale Exportontwikkeling»Sectorale Exportontwikkeling wordt uitgevoerd via meerjarige programma's
waaraan groepen gelijksoortige bedrijven uit verschillende ontwikkelingslanden
deelnemen. De programma's kennen een wisselende start- en looptijd en richten
zich op bedrijfsinterne factoren die bepalend zijn voor succesvol exporteren
naar de EU. Aandacht kan hierbij ook uitgaan naar specifieke thema's zoals
certificering, aangaan van strategische allianties, marktstandaarden en institutionele
versterking.Tabel 2 Sectorale Exportontwikkeling
(bedragen in EUR1000) 2003200420052006200720082009Productie/tot.kosten4349666 4699 86518 8208 6455 200Kasmiddelen8 3877 2007 6007 7007 8007 9008 000Aantal competente bedrijven74718713839615394Aantal evaluaties––13663De doelstelling is bedrijven uit ontwikkelingslanden in staat stellen
om als leverancier actief te worden of blijven op EU-markten en/of hun positie
in de EU te versterken. Het resultaat van dit product is het aantal bedrijven
dat competent is om te (blijven) exporteren naar de Europese markt. In 2005
zullen vijf programma's worden afgerond. Als resultaat van die vijf programma's
zullen 187 competente bedrijven worden opgeleverd. Het betreft bedrijven die
actief zijn op de markt voor (1) uitgangsmateriaal voor potplanten; (2) confectie;
(3) fijne en speciale chemische producten; (4) medische artikelen en (5) toerisme.Vijf programma's zullen worden afgerond, zes zullen in 2005 starten. De
keuze van de nieuwe programma's vindt plaats op basis van een inschatting
van de marktpotentie en dynamiek van de vraag in de EU, het potentieel van
de ontwikkelingslanden, maximale toegevoegde waarde van de producten, de kostprijs
en de risico's. Bij de keuze van de programma's zal het (beperkte) potentieel
van Afrikaanse landen meewegen.De gemiddelde kostprijs per competent bedrijf bedraagt EUR 49 500.
Deze kostprijs verbergt een aanzienlijke variatie tussen de programma's als
gevolg van de specifieke problematiek van de sector en/of regio waarvoor het
programma is ontworpen. Doelmatigheidswinst wordt onder andere gevonden door
de programma's regionaal te clusteren en per land te werken met een minimaal
aantal deelnemers. In de nieuw te starten programma's zal in een vroeg stadium
als regel van elk deelnemend bedrijf een bijdrage ad EUR 1000 worden
geïnd. Het beoogde effect is het verhogen van het commitment van de deelnemende
bedrijven. In 2005 wordt het ICT-programma geëvalueerd.«Business Support Organisation Development»
(BSOD)Business Support Organisations zijn organisaties die het lokale bedrijfsleven
ondersteunen bij het exporteren naar de Europese Unie. In het kader van dit
product ondersteunt het CBI dergelijke organisaties bij het verwerven van
competenties die cruciaal zijn bij die ondersteuning van het lokale bedrijfsleven.Tabel 3 Business Support Organisation
Development (bedragen in EUR1000) 2003200420052006200720082009Productie/tot.kosten05004501 7503 700650860Kasmiddelen1 1561 0601 80020002 2002 4002 600Competentiegebieden01171524Evaluaties0117423De doelstelling is om «Business Support Organisations» (BSO's)
in CBI-doellanden in staat te stellen effectieve dienstverlening aan te bieden
aan het lokale bedrijfsleven dat wil exporteren naar de Europese Unie. Het
resultaat (de Q) is het aantal competentiegebieden waarop één
of meer BSO's de kennis en vaardigheid hebben om het naar de Europese markt
exporterende bedrijfsleven effectief te ondersteunen. In 2005 zal een «train
de consultant» module worden opgeleverd bij drie BSO's in Centraal Amerika:
Agrexpront (Guatemala), Cadexco (Costa Rica) en Coexport (El Salvador). In
totaal zijn 27 consultants opgeleid die bedrijven kunnen ondersteunen bij
het exporteren naar de Europese Unie.Met ongeveer vijftien BSO's in ontwikkelingslanden zal in partnerschap
worden samengewerkt bij het opbouwen van handelsbevorderingscapaciteit. Vanaf
2005 is er een sterke toename van het aantal activiteiten in uitvoering bij
BSO's in Sub Sahara Afrika en Noord Afrika. Zo zal in Kenia,
Tanzania en Uganda worden geïnvesteerd in een regionaal programma dat
als doel heeft lokale trainingscapaciteit op te bouwen op het gebied van exportmarketing
en -management.In 2005 zal het hierboven genoemde «train-de-consultant» programma
in Centraal Amerika worden geëvalueerd.«Marktinformatie»In het kader van dit product wordt informatie over de marktontwikkelingen
binnen Europa beschikbaar gesteld aan de doelgroep. Dit geschiedt in de vorm
van marktstudies, handleidingen, prognoses et cetera. Speciale aandacht gaat
daarbij uit naar de zogenaamde non-tarifaire handelsbelemmeringen.Tabel 4 Marktinformatie (bedragen in
EUR1000) 2003200420052006200720082009Productie/tot.kosten2 0901 5001 7001 8001 90020002000Kasmiddelen2 0801 5001 7001 8001 90020002000Marktinformatie-eenheden (MIE)113 000153 000170 000185 000200 000215 000215 000Kostprijs per MIE1810109,79,59,39,3Aantal Evaluaties       De doelstelling van het product Marktinformatie is om exporteurs en BSO's
in de CBI-doellanden te laten beschikken over relevante informatie over trends,
structuur, kenmerken en vereisten van de EU-markt voor de voor hen meest relevante
productsectoren. Het resultaat (de Q) is het aantal marktinformatie-eenheden
dat door exporteurs en BSO's in de CBI-landen wordt ontvangen. Het gaat hierbij
zowel om hardcopies in de vorm van onder andere magazines en gidsen, cd-roms
als downloads van documenten via de CBI-website en de AccessGuide. De AccessGuide
is een elektronische database van non-tarifaire handelsbelemmeringen. In 2005
zullen in totaal 170 000 marktinformatie-eenheden (MIE) worden opgeleverd.
Dit is een stijging van 70 procent ten opzicht van de in 2003 gedane prognose.In 2004 zal de kostprijs met 45 procent dalen als gevolg van een toename
in de distributie van marktinformatie in combinatie met lagere productiekosten
door onder andere het overstappen op goedkopere informatiedragers (cd-roms,
CBI-website). Ook in de komende jaren zal de kostprijs gestaag, hoewel minder
spectaculair, dalen.In 2005 zal het gehele product wederom worden geëvalueerd. Er zal
worden gemeten in hoeverre de ontvangers daadwerkelijk kennis hebben van de
verstrekte informatie (norm: minimaal 75 procent van de ontvangers), hoe de
informatie wordt gewaardeerd (norm: minimaal een acht op een schaal van tien)
en in welke mate de informatie heeft bijgedragen aan de vergroting van de
kennis over de EU markt (norm: 75 procent van de lezers).«Bedrijfsbemiddeling»Het CBI beheert een database met betrouwbare en competente bedrijven uit
ontwikkelingslanden die in contact willen komen met afnemers in de Europese
Unie. Veel van deze bedrijven hebben deelgenomen aan sectorale
ontwikkelingsprogramma's. Op het internet is een virtuele ontmoetingsplaats
gecreëerd voor afnemers en exporteurs.Tabel 5 Bedrijfsbemiddeling (bedragen
in EUR1000) 2003200420052006200720082009Productie/tot.kosten353400300300300300300Kasmiddelen353400300300300300300Bemiddelde Exporteurs400300400450500500500Kostprijs 1 335750670600600600De doelstelling van het product Bedrijfsbemiddeling is om zakelijke relaties
tot stand te brengen tussen bedrijven in de CBI-doellanden en het importerende
bedrijfsleven in de EU. Het resultaat (de Q) is het aantal exporteurs dat
een geslaagd contact heeft met een importeur. Als indicator voor geslaagd
contact geldt dat er een eerste directe informatie-uitwisseling tussen exporteur
en importeur heeft plaatsgevonden. Het aantal bemiddelde exporteurs is 400
in 2005.Het product bedrijfsbemiddeling centreert zich op de daartoe ingerichte
faciliteit op de CBI-website waarop in een besloten omgeving zorgvuldig geselecteerde
exporteurs uit de CBI-landen en importeurs uit de EU zakelijke contacten kunnen
leggen. De activiteiten die ondernomen zullen worden zijn het actueel houden
van de bestandsgegevens, het vergroten van het aantal deelnemers met 150 exporteurs
en 250 importeurs en de daarmee gepaard gaande activiteiten op het gebied
van acquisitie, selectie en relatieopbouw/beheer met importeurs en importeursverenigingen.In 2004 is de kostprijs relatief hoog als gevolg van opstartproblemen
en de benodigde aanvangsinvesteringen onder andere voor importeursacquisitie
en public relations. Door het verder tot wasdom komen van dit product, wordt
nagenoeg een halvering van de kostprijs en daarmee aanzienlijke doelmatigheidswinst
verwacht. Deze trend zal zich in de komende jaren geleidelijk aan voortzetten.Het product bedrijfsbemiddeling zal in 2006 worden geëvalueerd. Oorspronkelijk
stond een evaluatie voor 2005 gepland. Vanwege de aanloopproblemen in 2003
zullen de te meten effecten in 2005 te weinig significant zijn.«Human Resource Development»In het kader van dit product verstrekt het CBI trainingen aan medewerkers
van exporterende bedrijven en bedrijfsondersteunende organisaties. De trainingen
vinden zowel in Europa als in derde wereldlanden plaats. De trainingen zijn
markt- of themaspecifiek.Tabel 6 Human Resource Development (bedragen
in EUR1000) 2003200420052006200720082009Productie/tot.kosten2 24120002 2002 3002 4002 5002 500Kasmiddelen2 21220002 2002 3002 4002 5002 500Aantal BSO-deelnemers410370395420420420420Kostprijs BSO-deelnemer3,93,83,73,73,73,73,7Aantal bedrijfsdeelnemers610594738746846946946Kostprijs bedrijfsdeelnemer1,11,01,01,01,01,01,0Evaluaties2031211De doelstelling van het product Human Resource Development is om kennis
en vaardigheden over te dragen op het gebied van exporteren naar de EU. De
kennisoverdracht vindt plaats door middel van training aan medewerkers van
bedrijfsondersteunende organisaties en van bedrijven in ontwikkelingslanden
die verantwoordelijk zijn voor exporteren of exportbevordering. Het resultaat
(de Q) is het aantal getrainde personen. In 2005 worden 395 medewerkers van
BSO's getraind en 738 medewerkers van bedrijven. Het CBI beoogt dat de deelnemers
tevreden zijn over de training en dat het geleerde direct toepasbaar is in
hun (dagelijkse) exportbevorderende werkzaamheden.De gemiddelde kostprijs daalt met 2,6 procent. In 2005 evalueren we drie
trainingprogramma's en in de periode 2006–2009 vijf programma's.«Bijdrage aan het ITC»Het International Trade Centre in Genève is het technische assistentie
agentschap van de WTO en UNCTAD voor operationele en bedrijfsgeoriënteerde
aspecten van de handelsontwikkeling. Het CBI is budgethouder voor het ITC
en werkt in meerdere opzichten nauw samen met het ITC. Volgens planning zal
in 2005 een multi-donor evaluatie van het ITC zijn afgerond. Op basis van
de uitkomsten van deze evaluatie zal worden bepaald of en op welke wijze de
Nederlandse relatie met het ITC in de toekomst vorm zal krijgen.Tabel 7 Bijdrage ITC (bedragen in EUR1000) 2003200420052006200720082009Kasmiddelen1 5861 5861 5861 5861 5861 5861 586Nederland draagt via het International Trade Centre in Genève bij
aan het opbouwen van exportcapaciteit van ontwikkelingslanden. Fondsen die
beschikbaar gesteld worden via het ITC worden gebruikt voor, in het bijzonder,
de opbouw van regionale handelscapaciteit.«Overige»In deze categorie vallen een aantal activiteiten van het CBI die niet
rechtstreeks zijn te koppelen aan één van de bovengenoemde producten.
Het betreft onder andere adviseringsactiviteiten en activiteiten op het gebied
van public relations en innovatie.Tabel 8 Overige (bedragen in EUR1000) 2003200420052006200720082009Kasmiddelen459790790790790790790Overige batenOpbrengsten van derden hebben betrekking op bijdragen van bedrijven en
BSO's uit ontwikkelingslanden aan de diverse programma's. Deze bijdragen hebben
als doel de betrokkenheid bij de programma's te vergroten. De rentebaten komen
voort uit het gebruik van de rekening courant bij de RHB en het gebruik van
mogelijk depositofaciliteit van het ministerie van Financiën. Het rentepercentage
wordt vastgesteld door ditzelfde ministerie.LastenDe omvang van de personele formatie wijzigt niet. Voor 2005 wordt het
aantal fte's op 32 geraamd, onderscheiden in 22 ambtenaren en tien inhuurkrachten.
De gemiddelde kosten per medewerker bedragen EUR 56 000. De hoogte
van de personele kosten wordt bepaald door het productieniveau en door prijs-
en volumeontwikkelingen. Het meerjarige karakter van twee producten draagt
ervoor zorg dat niet alle uitgaven ook in hetzelfde jaar als productiekosten
worden opgenomen. Directe materiële kosten zijn de kosten ten behoeve
van de gerealiseerde productie. In 2005 worden deze kosten op EUR 10
miljoen geraamd. Onder kosten vallen ook de verantwoorde bijdragen aan het
International Trade Center ten behoeve van het Netherlands Trust Fund en het
Global Trust Fund. Indirecte materiële kosten zijn kosten die niet direct
aan een product toe te rekenen zijn. De grootste post betreft huisvestingskosten
(EUR 250 000). De afschrijvingstermijnen bedragen voor verbouwingen
vijf jaar, voor inventaris vijf jaar en voor automatisering drie jaar. In
2005 bedragen de totale afschrijvingskosten EUR 162 000. Geraamd
is een jaarlijkse dotatie aan de voorziening voor dubieuze debiteuren. Deze
voorziening is bedoeld voor de opvang van het risico van wanbetaling door
contractpartijen uit onder andere ontwikkelingslanden. Rentelasten komen voort
uit het gebruik van de rekening courant bij de RHB en het gebruik van de leenfaciliteit
van het ministerie van Financiën.3. VermogensontwikkelingTabel 9 Overzicht vermogensontwikkeling
(bedragen in EUR1000) 20032004200520062007200820091.Eigen vermogen 1/1354363402429454472508        2.Saldo van baten en lasten93927251836– 14        3a.Uitkering aan moederdepartement00000003b.Bijdrage moederdepartement ter versterking
van eigen vermogen00000003c.Overige mutaties00000003.Totaal directe mutaties in eigen vermogen0000000        4.Eigen vermogen 31/12363402429454472508494Toelichting op de vermogensontwikkelingIn het risicobeleid van het CBI wordt aangegeven welke risico's worden
gedekt door het CBI. Risico van wanbetaling wordt gedekt door een voorziening;
overige risico's waarvan het CBI risico-eigenaar is, worden gedekt uit de
exploitatiereserve.4. KasstroomoverzichtTabel 10 Kasstroomoverzicht 2005 (bedragen
in EUR1000) 20032004200520062007200820091.Rekening courant
RHB 1 januari (incl. deposito)2 83288141181202208239        2.Totaal operationele kasstroom– 2 478100100100100100100        3a.–/– totaal investeringen– 185– 70– 90– 50– 90– 110– 1103b.+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen00000003.Totaal investeringskasstroom– 185– 70– 90– 50– 90– 110– 110        4a.–/– eenmalige uitkering
aan moederdepartement       4b.+/+ eenmalige storting door moederdepartement       4c.–/– aflossingen op leningen– 81– 47– 60– 79– 94– 68– 784d.+/+ beroep op leenfaciliteit0709050901101104.Totaal financieringskasstroom– 812330– 29– 44132        5.Rekening courant
RHB 31 december (incl. deposito) (=1+2+3+4) (maximale roodstand EUR 0,5
miljoen)88141181202208239261ToelichtingOperationele kasstroomDe positieve operationele kasstroom uit 2002 van EUR 2,8 miljoen
is in 2003 bijna geheel gebruikt voor productie in onderhandenwerken. Voor
2004 en volgende jaren is een stabiele situatie ontstaan met een kleine positieve operationele kasstroom. In deze operationele kasstroom
is verwerkt de te ontvangen kasmiddelen van opdrachtgever DGIS ten behoeve
van alle producten. Deze bedragen zijn vermeld in tabel 11 en zijn gelijk
aan de som van de kasmiddelen zoals vermeld in tabel 2 t/m 8.Tabel 11 Ontvangen kasmiddelen van opdrachtgever
DGIS (bedragen in EUR1000) 2003200420052006200720082009Kasmiddelen13 77614 53615 97616 47616 97617 47617 776ToelichtingDe investeringskasstroom omvat hoofdzakelijk vervangingsinvesteringen.
Daarnaast is er een klein bedrag gereserveerd voor kleine investeringen in
computerapparatuur en inventaris. De financieringskasstroom behelst de mutaties
in de leenfaciliteit van het ministerie van Financiën. CBI heeft als
doelstelling al haar investeringen te financieren met deze leenfaciliteit.
Per 1 januari 2004 was 40 procent van de investeringen gefinancierd met
deze leenfaciliteit.5. DoelmatigheidTen einde beter sturing te kunnen geven aan de doelmatigheid en doeltreffendheid
van het agentschap is in 2003 besloten om te gaan werken met de systematiek
van de Balanced Score Card. In dat kader zijn
begin 2004 een aantal zogenaamde kritische succesfactoren, inclusief daarbij
behorende normen, geformuleerd. Gedurende het jaar 2004 zal deze normstellingen
worden gekalibreerd en ervaring worden opgedaan met dit systeem van meten.
Hieronder vindt u de huidige stand van zaken met betrekking tot de kritische
succesfactoren en normstelling. NormKostprijsZie
toelichting productenGoedkeurende accountantsverklaringJaPercentage directe product uren> 70%LiquiditeitenbeheerConform planningKlanttevredenheid (schaal 1–10)> 7,5UitvalpercentageNog nader te bepalenUren opleiding per medewerkerGemiddeld
30 urenZiekteverzuim< 6,7%Ingehuurde expertise: periode betrokkenheid bij CBINog nader te bepalenIngehuurde expertise: waarderingscijfer> 7,5Innovatie uren per medewerkerGemiddeld
50 urenBovenstaande normen zijn onder andere gebaseerd op landelijke gemiddelden,
de eerste metingen en extrapolatie van die metingen. Vanaf 2005 zal worden
gewerkt met meerjarige streefcijfers voor de gekalibreerde kritische succesfactoren.VERDIEPINGSBIJLAGEBeleidsartikel 1: Versterkte internationale rechtsorde
en eerbiedigingmensenrechten 1 Versterkte internationale rechtsorde en
eerbiediging mensenrechtenOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 82 38455 50254 59754 09253 813 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2005116 62782 38455 50254 59754 09253 81353 813Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 94 72375 44359 15458 64358 364 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 200588 47194 72375 44359 15458 64358 36458 364Beleidsartikel 2: Grotere veiligheid en stabiliteit, effectieve
humanitaire hulpverlening en goed bestuur2 Grotere veiligheid en
stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuurOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 423 951490 255430 532422 462410 350 nieuwe mutaties 26 00026 00025 00025 00025 000 Stand ontwerpbegroting 2005441 294449 951516 255455 532447 462435 350410 350Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 438 150498 338448 857419 834416 530 nieuwe mutaties 26 00026 00025 00025 00025 000 Stand ontwerpbegroting 2005416 866464 150524 338473 857444 834441 530416 530ToelichtingHet Programma Ondersteuning Buitenlands Beleid (POBB) wordt incidenteel
opgehoogd met EUR 1 miljoen (2004 en 2005) in verband met de crisis in
Irak. Het gaat om extra uitgaven in het kader van zowel wederopbouw als het
terugbrengen van stabiliteit.Voor de wederopbouw in Sudan wordt vanaf 2005 EUR 100 miljoen gereserveerd
in tranches van EUR 25 miljoen per jaar. Hiervan zal een substantieel
bedrag geoormerkt worden voor Darfur.Voor de incidentele verhoging in 2004 met EUR 25 miljoen extra middelen
zal ruim EUR 10 miljoen gebruikt worden voor de Nederlandse bijdragen
aan de zogenaamde Consolidated Appeals van de
VN, met name voor de appeals voor de regio van
de Grote Meren, West-Afrika en Sudan. Met name de zeer ernstige humanitaire
situatie in Sudan vereiste reeds substantiële extra inspanningen. Daarnaast
zal aandacht worden geschonken aan de hongerdreiging ten gevolge van de droogte
in Kenia en aan voedseltekorten in diverse andere delen van
Afrika.2 Grotere veiligheid en
stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuurOpbouw ontvangsten (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 256256256256256 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2005284256256256256256256Beleidsartikel 3: Versterkte Europese samenwerking3 Versterkte Europese samenwerkingOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 5 771 2136 512 5296 760 1086 829 0706 829 070 nieuwe mutaties – 81 692– 128 91399 684158 965333 612 Stand ontwerpbegroting 20055 611 2805 689 5216 383 6166 859 7926 988 0357 162 6827 342 137Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 5 856 3336 610 9146 851 9936 935 9556 935 859 nieuwe mutaties – 81 692– 108 913124 684188 965357 736 Stand ontwerpbegroting 20055 724 3155 774 6416 502 0016 976 6777 124 9207 293 5957 473 050ToelichtingDe mutaties hangen samen met de Nederlandse afdrachten aan de Europese
Unie (zie hieronder). Daarnaast is in 2004 naar het ministerie van Binnenlandse
Zaken een bedrag van EUR 830 000 overgeheveld voor extra vervoersbegeleiding
van ministeriële delegaties in het kader van het kader van het EU-voorzitterschap.
Dit bedrag wordt gefinancierd uit het centrale voorzitterschapsbudget.Daarnaast wordt de Nederlandse contributie aan het 9e Europees
ontwikkelingsfonds wordt voor de jaren 2005–2008 een extra bedrag van
circa EUR 25 miljoen meerjarig gereserveerd. De Europese Commissie heeft
aangegeven dat zij zich inspant om binnen vijf jaar het 9e EOF
volledig te committeren, wat een stijging van de contributies tot gevolg zal
hebben. Gezien de verwachte gunstige effecten van de hervorming van de diensten
van de Commissie en met name de effecten van de decentralisatie van de diensten
naar de ACS-landen is deze aanname realistisch.3 Versterkte Europese samenwerkingOpbouw ontvangsten (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 425 851456 408479 318503 975487 250 nieuwe mutaties 3 6492 09268277543 073 Stand ontwerpbegroting 2005426 179429 500458 500480 000504 750530 323557 367ToelichtingDe mutaties hangen samen met de perceptiekostenvergoedingen (inning landbouwheffingen
en invoerrechten) in verband met de EU-afdrachten (zie ook hieronder).EU-afdrachten NederlandTabel 3 geeft de verwachte ontwikkeling weer van de Nederlandse afdrachten
aan de EU tot en met 2008. Het totaal van de afdrachten aan de Europese Unie
neemt in de loop van de jaren toe, doordat de uitgaven van de EU conform de
Financiële Perspectieven van Berlijn tot en met 2006 toenemen (de ramingen
voor 2007 en 2008 betreffen een extrapolatie). Het belangrijkste gedeelte
van de stijging is toe te schrijven aan het bedrag dat vanaf 2004 beschikbaar
is gesteld voor toetreding van de landen in Midden- en Oost-Europa tot de
EU.Ingevolge het nieuwe Besluit Eigen Middelen, dat per 1 maart 2002
van kracht is, treedt vanaf 2002 een verschuiving op van de traditionele eigen
middelen (landbouwheffingen en invoerrechten) en de BTW-afdrachten naar de
BNP-afdrachten. Conform het Besluit Eigen Middelen zijn de perceptiekostenvergoedingen
voor het heffen van de landbouwheffingen en invoerrechten verhoogd, is het
maximum heffingspercentage voor de BTW-afdrachten verlaagd en geldt een korting
op de financiering van de VK-compensatie voor Nederland, Duitsland, Zweden
en Oostenrijk.Voor het jaar 2005 is de raming van de afdrachten gebaseerd op de totale
EU-uitgaven volgens de ontwerpbegroting 2005 van de EU. Voor 2006 worden de
financiële perspectieven in betalingskredieten als uitgangspunt genomen.
Voor de jaren daarna is een reëel constant niveau van de Financiële
perspectieven van 2006 verondersteld.Tabel 3: Nederlandse afdrachten aan de
EU, in mln euro's 200320042005200620072008Uitgavenkant      5.1BNP-afdracht2 6813 2603 8134 1844 1894 2355.2BTW-afdracht1 1966307157347587845.3Landbouwheffingen3282452452402402405.4Invoerrechten1 3821 4771 5911 6821 7811 885       Totaal EU-afdrachten(bruto)5 5865 6126 3646 8506 9697 143Ontvangstenkant      5.21Perceptiekostenvergoeding voor inning
landbouwheffingen8261616060605.22Perceptiekostenvergoeding voor inning
invoerrechten344368397420445470       Totaal perceptiekostenvergoedingen426430459480505530Totaal EU-afdrachten(netto)5 1605 1825 9056 3606 4646 613Tabel 4 geeft een toelichting op de mutatie van de Nederlandse afdrachten
aan de EU tussen Miljoenennota 2004 en Miljoenennota 2005.Het BNP middel is in 2004 ligt neerwaarts bijgesteld, met name als gevolg
van onderuitputting van de begroting 2003. Voor 2005 is het BNP-middel neerwaarts
bijgesteld als gevolg van het relatief lage niveau van de betalingskredieten
in de EU-begroting 2005 ten opzichte van de financiële perspectieven.De BTW-afdracht is als gevolg van de lagere BTW-grondslag, veroorzaakt
door lager consumptiegroei in Nederland, licht neerwaarts bijgesteld.De Landbouwheffingen en invoerrechten zijn nauwelijks aangepast ten opzichte
van de Miljoenennota 2004.Tabel 4: Verticale toelichting Nederlandse EU-afdrachten,
in mln euro's 200320042005200620072008(1) MJN 2004 Totaal EU-afdrachten(bruto)5 5225 6936 4936 7416 8106 810       mutaties:      5.1BNP-afdracht92– 77– 145851321775.2BTW-afdracht– 107– 20– 34– 41– 45– 205.3Landbouwheffingen9815151010105.4Invoerrechten– 191354662166(2) Totaal mutaties64– 81– 129– 100– 159– 334       (3=1+2) MJN 2005 Totaal EU-afdrachten(bruto)5 5865 6126 3646 8406 9697 143(4) MJN 2004 Totaal perceptiekostenvergoedingen408427447467487487       Mutaties:      5.21Perceptiekostenvergoeding voor inning
landbouwheffingen24443335.22Perceptiekostenvergoeding
voor inning invoerrechten– 6– 18111541(5) Totaal mutaties19312141843       (6=4+5) MJN 2005 Totaal perceptiekostenvergoedingen426430459480505530       (7=3–6) MJN 2005 Totaal EU-afdrachten(netto)5 1605 1825 9056 3606 4646 613Beleidsartikel 4: Meer welvaart en minder armoede4 Meer welvaart en minder armoedeOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 582 552616 263823 473922 969926 325 nieuwe mutaties 336 358– 89 321– 143 555– 197 618– 199 736 Stand ontwerpbegroting 2005544 087918 910526 942679 918725 351726 5891 086 503Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 888 768947 305978 998962 653997 549 nieuwe mutaties 337 858– 87 321– 143 055– 196 918– 186 403 Stand ontwerpbegroting 20051 059 5321 226 626859 984835 943765 735811 1461 156 453ToelichtingDe mutaties op dit artikel hangen voornamelijk samen met de doelstelling
«armoedebestrijding». De verhoging in 2004 is vooral het gevolg
van de neerwaartse bijstelling van de EKI-toerekening met EUR 300 miljoen,
welke op het sub-beleidsartikel «armoedebestrijding» is geparkeerd.
De verlagingen vanaf 2005 hangen voor een bedrag van circa EUR 100 miljoen
samen met een neerwaartse BNP-bijstelling voor de jaren 2004 tot en met 2008,
welke heeft geleid tot een neerwaartse bijstelling op sub-beleidsartikel 4.2.
Verder is vanaf 2006 een bedrag van EUR 50 miljoen overgeheveld naar
sub-beleidsartikel 5.4 «HIV/aids» en is vanaf 2007 een bedrag
van EUR 60 miljoen overgeheveld naar sub-beleidsartikel 5.1 «Onderwijs».Daarnaast wordt, in het licht van de motie-Ferrier, vanaf 2006 de Nederlandse
bijdrage aan UNDP structureel verlaagd met circa EUR 1 miljoen. Naast
genoemde verlagingen wordt voor de jaren 2008 en 2009 het verwachte aandeel
van de Nederlandse bijdrage in de nieuwe IFAD VII Ronde in de begroting opgenomen.
Dit leidt tot een verhoging van sub-beleidsartikel 4.2 met respectievelijk
EUR 13,3 miljoen en EUR 15,3 miljoen. De kasramingen van de nieuwe
IFAD VII ronde zijn een extrapolatie van het huidige niveau, waarbij de verplichting
echter over drie jaar wordt uitgesmeerd conform de IFAD-standaard.Op grond van de goede kwaliteit van de ingediende voorstellen voor het
Programma Thematische Medefinanciering is het voor TMF-ronde 2005–2008
beschikbare bedrag verhoogd met in totaal EUR 14,5 miljoen. In de jaren
2005–2007 gaat het om een stijging ten opzichte van het oorspronkelijk
begrote bedrag van jaarlijks EUR 36 miljoen. In 2008 gaat het om een
daling van EUR 4,8 miljoen.4 Meer welvaart en minder armoedeOpbouw ontvangsten (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 64 13315 09113 92813 77513 775 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 200538 62964 13315 09113 92813 77513 77513 775Beleidsartikel 5: Toegenomen menselijke ontplooiing en
sociale ontwikkeling5 Toegenomen menselijke en sociale ontwikkelingOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 655 711586 4752 902 732713 875810 446 nieuwe mutaties – 661 18422 058107 662106 662 Stand ontwerpbegroting 2005341 124655 645587 6592 924 790821 537917 108917 108Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 1 053 3381 202 6921 267 5211 431 3651 442 707 nieuwe mutaties – 280– 6 82445 06599 99398 993 Stand ontwerpbegroting 20051 101 6651 053 0581 195 8681 312 5861 531 3581 541 7001 541 700ToelichtingDe mutaties binnen beleidsartikel 5 zijn de resultante van enkele verhogingen
en enkele verlagingen. Sub-beleidsartikel 5.1 «Onderwijs» is vanaf
2007 verhoogd met EUR 60 miljoen. Deze verhoging houdt voor 2007 verband
met de Nederlandse bijdrage aan het Education for All Fast
Track Initiative (FTI).Daarnaast zal het budget voor operationele doelstelling 5.4 vanaf 2006
met EUR 50 miljoen worden verhoogd. Hiervan is EUR 45 miljoen bestemd
voor het Global Fund to Fight Aids, Tuberculose and Malaria en de resterende EUR 5 miljoen voor de op te richten Global Commodity Facility.In 2005 en 2006 wordt het budget van het STUNED-beurzenprogramma met EUR 1,8
miljoen verhoogd. Het STUNED-beurzenprogramma heeft als doel de professionaliteit
van mid-career Indonesiërs die werkzaam zijn bij de overheid, universiteiten
en de particuliere sector te verhogen door beurzen te verlenen voor post-graduate
opleidingen aan Nederlandse instellingen van hoger onderwijs. Het programma
wordt uitgebreid met een faciliteit waarbij Nederlandse expertise wordt ingezet
voor opleidingsprogramma's op maat, die direct aansluiten bij behoefte aan
versterkte capaciteit op beleidsniveau.In 2006 en 2007 wordt een bedrag van EUR 2,3 miljoen beschikbaar
gesteld voor de programma's Renewable Energy Support Programme en het Biodiversity Sector Support Programme in Nepal. Om kapitaalverlies te voorkomen en continuïteit te
waarborgen worden deze programma's overgedragen aan SNV. Nepal staat niet
meer op de lijst van partnerlanden waarmee Nederland een OS-relatie onderhoudt.
De neerwaartse bijstellingen in het MFO-budget in de jaren 2005–2009
(met circa EUR 9,4 miljoen per jaar) hangen samen met aanpassingen van
het totale ODA-budget als gevolg van bijstellingen van het BNP. Daarnaast
daalt het budget voor het communicatieprogramma vanwege overdracht naar TMF.Beleidsartikel 6: Beter beschermd en verbeterd milieu6 Beter beschermd en verbeterd milieuOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 320 564208 592330 005259 816319 705 nieuwe mutaties – 14– 14– 31– 14– 37 Stand ontwerpbegroting 2005229 856320 550208 578329 974259 802319 668319 668Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 252 434278 123305 704327 574360 536 nieuwe mutaties – 15– 15– 10– 6– 6 Stand ontwerpbegroting 2005237 645252 419278 108305 694327 568360 530360 530ToelichtingDe marginale mutaties hangen samen met valutamutaties bij het Verwoestijningsverdrag.Beleidsartikel 7: Welzijn en veiligheid van Nederlanders
in het buitenland en regulering van personenverkeer7 Welzijn en veiligheid van
Nederlanders in het buitenland en regulering van personenverkeerOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 140 360138 608138 825139 000139 080 nieuwe mutaties – 22 703– 4 840– 2 380– 4 909– 13 268 Stand ontwerpbegroting 2005171 096117 657133 768136 445134 091125 812125 812Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 140 360138 608138 825139 000139 125 nieuwe mutaties – 22 703– 4 840– 2 380– 4 909– 13 268 Stand ontwerpbegroting 2005170 958117 657133 768136 445134 091125 857125 857ToelichtingDe toerekening van eerstejaarsopvang van asielzoekers valt lager uit vanwege
de lagere instroom van asielzoekers.Opbouw ontvangsten (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 19 12919 12919 12919 12919 129 nieuwe mutaties 02 9365 8725 8725 872 Stand ontwerpbegroting 200521 15319 12922 06525 00125 00125 00125 001ToelichtingDe hogere ontvangsten hebben betrekking op het doorberekenen van examengeld
ad EUR 350 voor het afnemen van inburgeringsexamens op de posten. Naar
verwachting zullen circa 17 000 examens per jaar worden afgenomen.Beleidsartikel 8: Versterkt cultureel profiel en positieve
beeldvorming in en buiten Nederland8 Versterkt cultureel profiel en positieve
beeldvorming in en buiten NederlandOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 48 50144 551128 86443 96943 410 nieuwe mutaties 05 0005 0005 0005 000 Stand ontwerpbegroting 200559 37248 50149 551133 86448 96948 41048 410Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 67 66966 26565 92865 92865 928 nieuwe mutaties 05 0005 0005 0005 000 Stand ontwerpbegroting 200567 93167 66971 26570 92870 92870 92870 928ToelichtingVanaf 2005 wordt EUR 5 miljoen voor een stageprogramma beschikbaar
gesteld. Het programma dient om jongeren door middel van stages en uitwisseling
meer te betrekken bij armoedevraagstukken. Via een aanbestedingsprocedure
wordt een organisatie geselecteerd, die uitvoering zal geven aan het beleidskader
voor stage/uitwisseling en die namens het ministerie van Buitenlandse Zaken
de aanvragen beoordeelt.8 Versterkt cultureel profiel en positieve
beeldvorming in en buiten NederlandOpbouw ontvangsten (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 755755755755755 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2005755755755755755755755Niet-beleidsartikel 9: Geheim9 GeheimOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 pmpmpmpmpm nieuwe mutaties       Stand ontwerpbegroting 20050pmpmpmpmpmpmOpbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 pmpmpmpmpm nieuwe mutaties       Stand ontwerpbegroting 20050pmpmpmpmpmpmNiet-beleidsartikel 10: Nominaal en onvoorzien10 Nominaal en onvoorzienOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 38 23574 75885 192111 640123 544 nieuwe mutaties 6 030– 16 984– 6 279– 8 079– 7 979 Stand ontwerpbegroting 20052444 26557 77478 913103 561115 565134 003Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 38 23574 75885 192111 640123 544 nieuwe mutaties 6 030– 16 984– 6 279– 8 079– 7 979 Stand ontwerpbegroting 20052444 26557 77478 913103 561115 565134 003ToelichtingDe voorgestelde wijzigingen zijn het saldo van diverse verhogingen en
verlagingen die ten gunste, respectievelijk ten laste van dit artikel werden
gebracht. De belangrijkste verhoging (circa EUR 13 miljoen structureel)
is het gevolg van een lagere toerekening van de EU-begroting aan de HGIS/non-ODA.
Daarnaast is het artikel bijgesteld op grond van mutaties in de ramingen voor
de inflatie (prijscomponent van het BBP). Verder zijn uit dit artikel overboekingen
gedaan naar diverse begrotingen zoals naar het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (nieuw WHO-partnerschap en een extra attaché), het
ministerie van Defensie (voorziening voor crisisbeheersingsoperaties), het
ministerie Verkeer en Waterstaat (extra attaché) en naar artikel 2
van de begroting van het ministerie van Buitenlandse Zaken (POBB).Niet-beleidsartikel 11: Algemeen11 AlgemeenOpbouw verplichtingen (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 677 503646 513657 467635 747635 228 nieuwe mutaties – 3751 792327– 1 206– 1 206 Stand ontwerpbegroting 2005650 174677 128648 305657 794634 541634 022634 870Opbouw uitgaven (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 670 793643 600657 214635 497635 228 nieuwe mutaties 425992327– 1 206– 1 206 Stand ontwerpbegroting 2005673 223671 218644 592657 541634 291634 022634 870ToelichtingAls gevolg van de derde rijksbrede efficiencytaakstelling van jaarlijks
1,1 procent, oplopend tot 3,3 procent in 2007, wordt de BZ-begroting in 2005
verlaagd met circa EUR 1,5 miljoen, in 2006 met circa EUR 3,1 miljoen
en vanaf 2007 structureel met ca EUR 4,6 miljoen.In verband met de rijksbrede taakstelling «professioneel inkopen
en aanbesteden» wordt de BZ-begroting verlaagd met circa EUR 0,5
miljoen in 2004 en vanaf 2005 circa EUR 0,9 miljoen structureel.Naar verwachting zal medio 2005 het afnemen van het inburgeringsexamen
in het buitenland plaatsvinden op de posten. Daartoe worden de posten versterkt
met lokaal personeel. Voorts heeft dit gevolgen voor de ICT, de beveiliging
en de infrastructuur voor een aantal posten. De extra uitgaven voor BZ in
dit kader bedragen in 2004 EUR 2,1 miljoen en voor 2005 wordt een bedrag
geraamd van EUR 4,2 miljoen. De financiële ramingen zijn gebaseerd
op een verwacht aantal van circa 17 000 examens per jaar. De totale ontvangsten
in dit kader bedragen in 2005 ruim EUR 2,9 miljoen en vanaf 2006 EUR 5,8
miljoen structureel (zie ontvangsten artikel 7). Van dit bedrag
wordt vanaf 2006 structureel EUR 1,6 miljoen overgeheveld naar het ministerie
van Justitie.Voor 2004 en 2005 wordt respectievelijk EUR 1,2 miljoen en EUR 0,8
miljoen door BZ overgeheveld naar EZ in verband met de BZ-bijdrage aan de
deelname van de wereldtentoonstelling in 2005 in AICHI.De komende jaren wordt een grootschalige vervanging voorzien van de klimaatinstallaties
in het gebouw op de Bezuidenhoutseweg. De uitgaven hiervoor zijn ondermeer
gedekt uit de eindejaarsmarge van de HGIS en derhalve reeds verwerkt in de
stand «1e suppletore begrotingswet 2004».11 Niet-Beleidsartikel: AlgemeenOpbouw ontvangsten (EUR1000)2003200420052006200720082009Stand 1e suppletore begroting 2004 127 83375 83350 83350 83350 833 nieuwe mutaties 00000 Stand ontwerpbegroting 2005128 232127 83375 83350 83350 83350 83350 833BIJLAGE 1WORDT-WAS TABELUitgaven & VerplichtingenNIEUWOUD 1.Versterkte
internationale rechtsorde en
eerbiediging van mensenrechten 1.1 Internationale rechtsorde1.1 Verenigde Naties1.3 Bijdragen Internationaal Recht    1.2 Mensenrechten1.1 Verenigde Naties4.1 Centraal programma GMV in
Ontwikkelingslanden4.3 POBB/MR6.1
Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2 Thematische samenwerking10.4 Speciale
activiteiten13.1 Programma kleine projecten    1.3 Internationale juridische
instellingen1.6 Internationaal
strafhof2.7 POBB/VB   2.Grotere veiligheiden
stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuur    2.1 Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid2.1 NAVO2.2 WEU2.7 POBB/VB2.8 Subsidies
en bijdragen13.3 Voorzitterschappen
en Staatsbezoeken    2.2 Bestrijding internationaal terrorisme  2.3 Non-proliferatie en ontwapening1.1 Verenigde Naties2.4 OPCW2.5 CTBTO    2.4 Conventionele wapenbeheersing  2.5 Regionale stabiliteit
en crisisbeheersing2.3 OVSE2.6 Vredesfonds2.8 Subsidies
en bijdragen2.9 Stabiliteitsfonds3.1 NoodhulpOntwikkelingslanden3.3 Ontmijnings-
en kleine wapen fonds6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking10.4 Speciale
activiteiten    2.6 Humanitaire
hulpverlening2.8 Subsidies
en bijdragen3.1 Noodhulp Ontwikkelingslanden3.2 Noodhulpniet-Dac-landen3.4
VN-Vluchtelingenprogramma's3.5 Wereldvoedselprogramma3.6 Internationaal Comite
Rode Kruis6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking    2.7 Goed
bestuur4.1 Centraal programma GMV in
Ontwikkelingslanden4.2 MATRA/Goed
Bestuur4.4 Gemeente-initiatieven6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking10.4
Speciale activiteiten   3.Versterkte Europese samenwerking    3.1 Nederlandse afdrachten
aan de EU5.1 Vierde Eigen Middel5.2 BTW-afdrachten5.3
Landbouwheffingen5.4 Invoerrechten    3.2 Ondersteuning bij
pre- en post-accessie5.5 MATRA/pre-accessie    3.3 Europees Ontwikkelingsfonds7.1 Europees Ontwikkelingsfonds    3.4 Nederlandse positie
in de EU5.8 Benelux-bijdrage13.2 POBB/Algemeen13.3 Voorzitterschappen
en Staatsbezoeken    3.5 Raad
van Europa5.6 Raad
van Europa13.3 Voorzitterschappen
en Staatsbezoeken   4.Meer welvaart en minder armoede    4.1 Handels- en financieel
systeem1.2 OESO6.5 Garanties Internationale
samenwerking6.6 Rentesubsidies
en apparaatskosten NIO6.7
Tijdelijke Middelenvoorziening NIO8.11
Gemeenschappelijk grondstoffenfonds    4.2 Armoedebestrijding1.1 Verenigde Naties6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2
Thematische samenwerking6.3 Macro-georienteerde programmahulp6.8 Macrosteun
niet DAC-landen8.1 UNDP8.6 UNCDF8.10
IFAD8.12 Speciale multilaterale activiteiten9.1 Partnership programma's Wereldbank groep9.2 IMF/PRGF9.3
Speciale Multilaterale Activiteiten IFI's10.4 Speciale activiteiten    4.3 Ondernemingsklimaat
ontwikkelingslanden6.1 Landenspecifieke sectorale
samenwerking6.2 Thematische samenwerking9.1 Partnership programma's Wereldbank groep10.4
Speciale activiteiten12.1 Bedrijfslevenprogramma12.2 FMO12.3
Centrum tot Bevordering van de Import uit ontwikkelingslanden (CBI)    4.4 Kwaliteit en effectiviteit
ontwikkelingssamenwerking8.12 Speciale multilaterale
activiteiten6.4 Deskundigenprogramma8.13
Multilaterale deskundigen    4.5 Nederlandse handels-
en investeringsbevordering18.1 Apparaatsuitgaven   5.Toegenomen menselijke en sociale
ontwikkeling    5.1 Onderwijs6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2 Thematische
samenwerking8.2 UNICEF8.12 Speciale
multilaterale activiteiten10.4 Speciale activiteiten9.1 Partnership programma's Wereldbankgroep    5.2 Kennisontwikkeling10.7 Onderzoeksprogramma11.1
Internationaal Onderwijs Programma    5.3 Gender6.2 Thematische samenwerking8.4 UNIFEM/Instraw10.4
Speciale activiteiten    5.4 HIV/aids1.1 Verenigde Naties8.3 UNFPA8.5 UNAIDS8.12
Speciale multilaterale activiteiten9.1 Partnership programma's Wereldbank groep6.1
Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2 Thematische samenwerking10.4 Speciale
activiteiten    5.5 Reproductieve gezondheid6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2
Thematische samenwerking10.4 Speciale activiteiten    5.6 Participatie civil
society6.2 Thematische
samenwerking10.1 Medefinanciering particuliere
organisaties10.2 SNV10.3 Kleine
plaatselijke activiteiten10.4 Speciale activiteiten10.6 Communicatieprogramma   6.Beter beschermd en verbeterd milieu 6.1 Milieu en
water1.1 Verenigde Naties1.5 Overige Bijdragen6.1
Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2 Thematische samenwerking8.7 UNEP8.8 GEF/Montreal
Protocol8.9 Verwoestijningsverdrag8.12 Speciale multilaterale activiteiten10.4
Speciale activiteiten    6.2 Water en stedelijke
ontwikkeling6.1 Landenspecifieke sectorale samenwerking6.2
Thematische samenwerking10.4 Speciale activiteiten   7.Welzijn en veiligheid van
Nederlanders in het buitenland en regulering van het personenverkeer 7.1 Consulaire
dienstverlening14.3 Consulaire
Dienstverlening14.4 Gedetineerdenbegeleiding14.5
Overig    7.2 Vreemdelingenbeleid14.1 Opvang en terugkeer asielzoekers14.2 Asiel en Migratie14.5
Overig   8.Versterkt cultureel profiel, positieve
beeldvorming in en buiten Nederland 8.1 Nederlandse cultuur15.1 Internationaal cultuurbeleid15.2
Bijdragen aan Instituten    8.2 Cultureel
erfgoed15.1 Internationaal
cultuurbeleid15.2 Bijdragen aan Instituten6.1 Landenspecifieke
sectorale samenwerking1.1 Verenigde Naties    8.3 Draagvlak Nederlands
buitenlands beleid1.4 AIV2.8 Subsidies
en bijdragen5.7 Europese Bewustwording10.5 Voorlichting op het terrein van
OS13.1 Programma kleine projecten13.2 POBB/Algemeen13.3 Voorzitterschappen
en Staatsbezoeken13.4 Diverse bijdragen13.5 Internationale manifestaties18.1
Apparaatsuitgaven    8.4 Vestigingsklimaat
internationale organisaties in Nederland    9.Geheim 9.1 Geheim16.1 Geheim   10.Nominaal en onvoorzien 10.1 Nominaal en onvoorzien17.1 HGIS-indexering17.2
Onvoorzien   11.Algemeen 11.1 Apparaatsuitgaven18.1 Apparaatsuitgaven18.2 KoersverschillenOntvangstenNIEUWOUD 2.Grotere veiligheid en
stabiliteit, effectieve humanitaire hulpverlening
en goed bestuur 2.1 Nationale en bondgenootschappelijke veiligheid2.20 Doorberekening subsidies
en bijdr. aan andere ministeries    2.7 Humanitaire
hulpverlening2.21 Restituties
contributies, vrede, veiligheid en
confl. beh.3.20 Doorberekening ICRC aan Defensie5.20 Restituties contributies
RvE   3.Versterkte Europese samenwerking 3.1 Intern beleid EU5.21 Vergoeding voor inning Landbouwheffingen5.22 Vergoeding
voor inning invoerrechten    3.4 Restitutie Raad
van Europa5.20 Restituties
contributies RvE   4.Meer welvaart en minder armoede 4.1 Ontvangsten en tijdelijke financiering NIO en
restituties5.20 Restituties contributies RvE6.20
Inkomsten uit Leningen OS en garantiebetalingen NIO6.21
Tijdelijke financiering van de NIO   6.Beter beschermd en verbeterd milieu 6.1 Milieu en
water8.20 Doorberekeningen UNEP aan
andere ministeries   7.Welzijn en veiligheid van
Nederlanders in het buitenland en regulering van het personenverkeer 7.1 Consulaire
dienstverlening14.20 Kanselarijrechten en
paspoortgelden   8.Versterkt cultureel profiel, positieve beeldvorming
in en buiten Nederland 8.1 Doorberekening Defensie diversen1.10 Doorberekening AIV aan
Defensie2.20 Doorberekening subsidies
en bijdr. aan andere ministeries   11.Algemeen 11.1 Diverse ontvangsten6.22 Diverse ontvangsten OS18.20 Ontvangsten algemeen    11.2 Koersverschillen18.20 Ontvangsten algemeenBIJLAGE 2MOTIES EN TOEZEGGINGEN IN HET VERGADERJAAR 2003–2004OmschrijvingHerkomstStand van zakenEvaluatie van
de Nederlandse inspanningen op het gebied van directe verkiezingsondersteuningHandelingen TK nr. 28Voorzien maart 2005Precieze bijdrage die Nederland aan de NRF zal leveren29 200V nr. 4Verzonden op 3 oktober 2003 (29 200, nr. 8)23 490, Nr. 279 Van der Laan c.s.: Ontwerpbesluiten
Unie-Verdrag (verzoekt de regering in te stemmen met ontwerpovereenkomsten
tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten inz.
uitlevering en rechtshulp)23 490 nr. 282Verzonden door minister voor V&I op 11 juli
2003 (23 490, nr. 286)23 490, Nr. 280 Halsema c.s. Ontwerpbesluiten
Unie-Verdrag (verzoekt in te stemmen met de ontw.ovk. indien deze volledig
voldoen aan de aanbeveling van het EP om bij uitvoering van rechtshulp-en
uitleveringsverz. de rechtsnormen van het EVRM na te leven23 490 nr 282Verzonden door minister voor
V&I op 11 juli 2003 (23 490, nr. 286)Bepleiten bijeenkomst EU-Israël Associatie Raad23 432 nr. 130Plaatsgevonden en marge van de RAZEB van 18 november 2003 (215 001–02,
nr. 505)Nederlandse inzet in de IGC inzake stemmenweging
in de EUHandelingen TK nr. 9Verzonden op 30 oktober 2003 (29 213 nr. 3)Brief aan de kamer over Hezbollah23 432 nr. 130Verzonden op 12 december
2003 (29 200 V nr. 36)Brief aan de kamer over kosten vernieling Gaza Haven23 432 nr. 130Verzonden op 3 december 2003 (23 432, nr. 135)Informatie over Nederlandse aanpak achterstand implementatie-wetgeving
voor Europese regelgevingHandelingen TK nr. 9Verzonden op 28 oktober 2003 (nr. 13 pag.
755–775)Kabinetsreactie op rapport SapirHandelingen TK nr. 9Verzonden op 2 december 2003
(29 201, nr. 9)29 201 nr.2 Timmermans c.s. Openbaarheid van
IGCHandelingen TK nr. 9Verzonden op 31 oktober 2003 (29 213) en 3 november 2003 (227)29 201 nr.4 Timmermans Totstandkoming van onfhankelijk
Europees bureau voor de statistiekHandelingen
TK nr. 9Is bereikt in IGC resultaat29 201 nr.5 Van Baalen Toekomstige groepsgewijze uitbreiding EU/voldoen
aan politieke Kopenhagen criteriaHandelingen TK
nr. 9Ondersteuning van beleidInformatie over Nederlandse EP-zetels en sleutels
voor QMVHandelingen TK nr. 9Verzonden op 30 oktober 2003 (29 213 nr. 3)Indien nodig precisering gehanteerde termen, definities
beleidskader TMF inzake wederopbouw27 433
nr. 22Verzonden op 30 maart 2004 (27 433,
nr. 25)Informatie over hoe BZ/OS de komende TMF ronde omgaat
met de toelating van buitenlandse organisaties tot TMF middelen.27 433 nr. 22Verzonden op 30
maart 2004 (27 433, nr. 25)Informatie over de ontschotting van TMF en MFP27 433 nr. 22Voorzien
december 2004Analyse over het verloop van de WTO-top
in CancunHandelingen TK nr. 3Verzonden op 5 december 2003 (25 074, nr. 72)29 201 nr.8 Dittrich c.s.EU-systeem van Peer
review van grondrechtenHandelingen TK nr. 9Verzonden op 5 juli 2004(29 201, nr. 10)Eindevaluatie van
de Nederlandse bijdrage aan ISAF (de komende maanden)27 925 nr. 100Verzonden op 7 juli 2004 (27 925
nr. 135)Eindevaluatie EPAF
(European Participating Air Forces)27 925
nr. 100Verzonden op 7 juli 2004 (27 925 nr.
135)29 234 nr.15 Motie Van der Staaij c.s. over
afbouw bilaterale hulprelaties29 234 nr. 17Verzonden op 12 december 2003 (29 234 nr. 20)29 234 nr.8 Motie Hirsi Ali over onderbouwing
landenkeuze29 234 nr. 17Verzonden op 12 december 2003 (29 234 nr. 20)Rol Indonesische marine bij het conflict in Atjeh22 054 nr. 79Verzonden op 10 februari 2004 (940)Het bepleiten door de EU van de screening van Iraanse
kandidaat-parlementariërs door de Raad van Hoeders op politiek niveau29 216 nr. 4RAZEB 8 en 9 december 2003 (21 501-02 nr. 512Bij de EU zal worden aangekaart of zij verkiezingswaarneming
organiseert bij de parlementsverkiezingen in Iran van februari 2004.29 216 nr. 4RAZEB 8 en
9 december 2003 (21 501-02 nr. 512)Regeringsreactie op de bestaande regels om de jaarbegroting
in co-decisie vast te stellen21 109 nr. 119Brief verzonden op 1 december 2003 (29 213
nr. 7)27 433, Nr. 20 alternatief financieringsvoorstel
voor de Nederlandse wederopbouworganisaties.27 433Verzonden op 4 december 2003, (27 433 nr.
24)27 433, Nr. 21 voorwaarden creëren bij
ontschotting waardoor een eerlijk speelveld ontstaat en waarbij de comparatieve
meerwaarde van de organisatie die nu onder TMF vallen behouden blijft.27 433Voorzien december
2004Het functioneren van bedrijfsleveninstrumenten
onder FMO29 234 nr. 17Verzonden, op 15 juni 2004 (29 234,
nr. 26)Noodhulpbudget
in 2004 weer op niveau van € 100mln. 29 234 nr. 17Behandeld WO Begrotingsonderzoek (29 200V
nr. 56)Inventarisatie culturele aspecten van OS29 234 nr. 17Adviesaanvraag AIV verzonden
op 10 februari 2004, (29 234, nr. 22).Notitie over relatie migratie en
ontwikkeling, mede obv consultatie met migrantenorganisaties29 234 nr. 17Verzonden op 9
juli 2004 (29 693 nr. 1)Stand van zaken Gaza Haven mbt eventuele compensatie
regeling29 234 nr. 17Verzonden op 3 december 2003 (23 432, nr. 135)Bilaterale programma voor Indonesië zichtbaar
maken29 234 nr. 17Verzonden op 30 juni 2004 (26 049, nr. 44),Beleidsnotitie Westelijke Balkan29 234 nr. 17Verzonden
op 11 maart 2004 (29 478, nr. 1)Informeren over uitkomsten sector-insnoering29 234 nr. 17Verzonden
op 16 juli 2004 (29 234, nr. 28)Bereidheid om het duurzaamheidsbeleid van de Europese
Investeringsbank (EIB) tijdens de RAZEB aan de orde te stellen. 21 501-02, nr. 501Verzonden
op 8 december 2003 (21 501-02, nr. 511)Informatie over luchtvaartbetrekkingen en visumverlening;20 361 nr. 111Verzonden op 5 december 2003 (20 361 nr. 110)Informatie over de Min Planning&OS/Suriname consulteren
over vrijgeving van conceptrapport over «Lessons Learned»; resultaat
mededelen aan Kamer;20 361 nr. 111Verzonden op 5 december 2003Informatie over overzicht tijdstippen afronding sectoranalyses20 361 nr. 111Verzonden op 5 december 2003Navraag doen bij UNMOVIC naar de lijst van bedrijven
die mogelijk door Irak was overhandigd
aan UNMOVIC n.a.v. VNNR resolutie 1441. 23 432,
nr. 139Verzonden op 22 december 2003(23 432,
nr. 141)Gevolgen van de conditionaliteit van schuldverlichting voor
de budgetten voor gezondheidszorg en onderwijs bij
IFI's aan de orde stellen. 29 200V nr. 54Voorzien september 2004Verzoek aan DAC-secr.
om informatie over DAC-criteria
voor de behandeling van het eigen risico en premies van exportkredietverzekeringen. 29 200V nr. 54Verzonden op 13 februari 2004 (BuZa040055)Infomatie aan de Kamer over het schenkingenloket
van de Wereldbank.29 200V nr.54Voorzien september
2004Nadere informatie over Dom Holenderski te Gdansk
PolenHandelingen TK nr. 38Verzonden op 10 februari 2004 (29 200, nr. 63)29 200V nr. 43 Motie Wilders c.s. Versoepeling
transitvisabeleid EU voor Taiwanese hoogwaardigheidsbekledersHandelingen TK nr. 38Verzonden op
30 januari 2004 (29 200, nr. 59) en 8 maart 2004 (29 200, nr. 47)Notitie Latijns-AmerikaHandelingen TK nr. 38Verzonden op 4 juni 2004
(29 653, nr. 1)29 200V nr. 31 Motie Koenders verzoek om een
beleidsnotitie om duidelijkheid te scheppen over de politieke uitgangspunten
voor NL deelname aan mogelijke vredesmissies in de nabije toekomst.Handelingen TK nr. 38Verzonden
op 9 februari 2004 (29 200, nr. 62)29 200V nr.36 Motie Eurlings Hezbollah een terroristische
organisatieHandelingen TK nr. 38In afwachting rapportage BZK/AIVDSteun VN OrganisatiesHandelingen TK nr. 38Voorzien oktober 200429 200V nr.53 Motie Huizinga c.s. Mensenrechten in
Noord KoreaHandelingen TK nr. 38Ondersteuning van beleid.Informatieuitwisseling UNHCRHandelingen TK nr. 38 (Motie 29 200 V, nr. 35)Verzonden op 18 december 2003 (460)Informatie over aanvalsplan HIV/AIDSHandelingen TK nr. 38Verzonden
op 27 mei 2004 (29 648, nr. 1)Brief over stabiliteitsfonds/ODA definitieHandelingen TK nr. 38Verzonden op 12 maart 2004 (29 200 V, nr. 67)Informatie over nadere doelstellingen en resultaatsgebieden
AEVHandelingen TK nr. 38Verzonden op 16 juli 2004 (29 234, nr. 28)MDG Jaarlijkse rapportage over de Nederlandse bijdrage
aan de MDGHandelingen TK nr. 38Verzonden op 23 juni 2004 (BuZa040 219)Informatie over ratificatie UnidroitHandelingen TK nr. 38Brief minister
van Justitie op 21 november 2003
(Just 031 304)29 200V nr.48 Motie Dittrich c.s. Meldpunt gedetineerden
in buitenlandse gevangenissen op BZHandelingen
TK nr. 38Ondersteuning van beleid.29 200V nr.46 Motie Dittrich c.s. 1 miljoen
Euro voor Pharm access ten behoeve van uitvoeren Tanzania Aids planHandelingen TK nr. 38UitgevoerdBrief over resultaat overleg met VROM en LNV over
invulling milieu- en waterdoelstellingHandelingen TK nr. 38Voorzien oktober 2004Informatie over MatraHandelingen TK nr. 38Voorzien september 200429 200V nr.42 Motie Wilders c.s. Verduistering
gelden door de Palestijnse Autoriteiten(PA); korten op EU hulp aan de PAHandelingen TK nr. 38Verzonden,
30 januari 2004 (29 200 V, nr. 59)29 200V nr.47 Motie Dittrich c.s. Benoeming
EU speciaal vertegenwoordiger voor TibetHandelingen
TK nr. 38Verzonden op 30 januari 2004 (29 200
V, nr. 59) en brief van 8 maart 2004 (29 200 V, nr. 47)29 200V nr.33 Motie Koenders c.s. verzoek tot
revitaliseren Barcelonaproces; voorstellen hiervoor voor 1 maart 2004 aan
de Kamer voor te leggenHandelingen TK nr. 38Verzonden op 13 april 2004 (21 501–02, nr.
537)29 200V nr.41 Motie Wilders c.s. Universele
waarden als democratie, rule of law, vrijheid, gelijkheid en mensenrechtennadrukkelijk
in het buitenlandsbeleid laten doorklinken; indien landen niet voldoende deze
waarden bevorderen ze af te rekenenHandelingen
TK nr. 38Ondersteuning van beleid.21 109 nr. 118 Motie Van Dijk c.s. over implementatieachterstand
van de Europese regelgeving in Nederlandse wetgevingHandelingen TK nr. 39Verzonden op 12 februari
2004 (21 109, nr. 121) en op 7 mei 2004 (21 109 nr. 130)Indien nodig precisering gehanteerde termen, definities
beleidskader TMF inzake wederopbouw. 27 433
nr. 22Verzonden op 30 maart 2004 (27 433,
nr. 25)Nagaan of NL assistentie kan bieden bij versterking
van het Surinaamse OMHandelingen TK nr. 34Binnen het grotere geheel van de sector goed
bestuurwordt gewerkt aan samenwerking tussen het Nederlandse
en Surinaamse OM ter versterking hiervan.Zorgen aantal fracties over trage voortgang in sector goed
bestuur worden overgebracht aan Surinaamse AutoriteitenHandelingen TK nr. 34Verzonden op 19 januari 2004 (20 361, nr. 112)Notitie over vorm en inhoud van toekomstige betrekkingen
Nederland en Suriname.Handelingen TK nr. 34Verzonden
op 4 juni 2004 (20 361, nr. 116)21 501–20/nr. 230: verzoek aan de regering
om zich in RAZEB-verband uit te spreken tegen opheffing van het wapenembargo
tegen ChinaHandelingen TK nr. 39Verzonden op 30 januari 2004
(21 501–02, nr. 520)Sturen brief over bijeenkomst mensenrechtencommissie. 21 501–02 nr. 523Verzonden op 23 februari 2004 (Buza040057)Geen standpunt innemen tijdens RAZEB d.d. 26/1/2004
inzake wapenembargo China tevens
aangeven dat Kamer tegen opheffing wapenembargo Chinais.21 501-02 nr. 523Verzonden op 23 januari 2004 (21 501-02 nr. 517), op 27 januari 2004
(21 501-02, nr. 518) en op 30 januari 2004 (21 501-02 nr. 520)21 501 nr. 522 Motie Van Baalen/Bakker over
uitvoering van moties inzake Europese besluitvormingHandelingen TK nr. 48Verzonden op 9 februari 2004
(21 501-02, nr. 524)21 501-02 nr. 522 Motie Van Baalen en Bakker
over wapenexport ChinaHandelingen TK nr. 48Verzonden
op 9 februari 2004(21 501-02, nr. 524)27 925, nr. 113 Motie Karimi c.s.Om aan Saoedische
ambassadeur mee te delen dat Nederland niet gediend is van Saoedische financiële
steun voor activiteiten ultra-orthodoxe imams. Handelingen TK nr. 48Verzonden op 20 februari
2004 (27 925, nr. 116)Notitie over grenzen van Europa. Van Moermansk tot
MarrakeshHandelingen EK nr. 17Wordt opgenomen in de Staat van de Unie 2005Notitie over tweede pijler EU, EVDB en GBVB in
relatie tot WEU en NAVOHandelingen EK nr. 17Verzonden
op 9 februari 2004 (21 501-02 nr. 525) Ontbieden Saoedische ambassadeur inzake de financiering
van imams. Handelingen TK nr. 48 Verzonden op 20 februari 2004(27 925, nr. 116)Rapportage over 1) wat Nederland doet in de watersector
in welke landen, 2) hoe dit bijdraagt aan de Millennium
Development Goals en 3) welke partnerschappen er zijn
afgesloten op watergebied. 29 200XII nr.
111Verzonden op 25 mei 2004 (Buza040182)Nadere uitwerking van regionaal beleid in de praktijk
met inbegrip van de rol van de buurlanden die geen partnerlanden zijn29 237 nr. 9Voorzien
december 2004Resultaten HLM OESO-DAC over
aanpassing van de OESO DAC criteria29 237 nr. 9Verzonden op 10 mei 2004 (29 200 V, nr. 80)Brief over MOU Rwanda29 237 nr. 9Voorzien september 2004Informatie over de mogelijkheden voor donorharmonisatie in
andere landen. 29 237 nr. 9Verzonden op 11
juni 2004 (29 234, nr. 27) Brief over stand van zaken op basis van jaarplannen
over uitvoering AEV per land en per sector29 237
nr. 9Verzonden op 16 juli 2004 (29 234, nr.
28)Notitie over handelscapaciteit, WTO en Afrika in
zijn geheel. Ook differentiëren naar regio's met potentie en concrete
conclusies29 237 nr. 10Verzonden op 2 juli 2004 (29 237, nr. 12)Informatie over het aan de orde stellen van de mensenrechtensituatie
in Eritrea in Europees verband29 237 nr.
10Verzonden op 3 mei 2004 (22 831, nr. 47)Uitbreiding PSOM programma
naar alle 36 partnerlanden en het verhogen van het budget met 18 miljoen Euro29 237 nr. 10Verzonden op 15 juni 2004 (29 234, nr. 26)Informatie over de programma's t.a.v. genitale verminking
van vrouwen waar Nederland aan bijdraagt en de mogelijke intensiveringen29 237 nr. 10Voorzien
september 2004Rapport van IAEA Directeur Generaal El Baradei inzake
Iran21 501–02 nr. 530Verzonden op 18 maart 2004 (21 501–02, nr. 532)Voortgangsrapportage (nationaal-Internationaal) met
betrekking tot Duurzame Daadkracht29 200XI
nr. 106Voorzien januari 2005Informatie over OS in EU tijdens Nederlandse voorzitterschap29 200XI nr. 106Verzonden
op 28 mei 2004 (29 361, nr. 5)Informatie over bevindingen Zeehondenjacht. Handelingen TK nr. 66Verzonden
op 1 juni 2004 (21 501–02, nr. 555)instellen van een besluit- en vertrekmoratorium voor
Noord-IrakHandelingen TK nr. 67Verzonden door Minister van
V&I op 20 april 2004 (19 637 nr. 813)Informeren over vooruitgang van de Zuid-Zuid-integratieHandelingen TK nr. 68Voorzien september 2004Stand van zaken mensenrechtenmededeling
van Commissie en mensenrechtenevaluatie van
landen met een associatie akkoord (inclusief Egypte)Handelingen TK nr. 68Voorzien september 2004Informeren over contacten met Algaut, Libaut en EU
partners over een aanvullende regeling voor terug- en overname. Handelingen TK nr. 68Verzonden op
24 juni 2004 (28 848, nr. 7)Afsluiting van WOTS-verdragen met Algerije en LibanonHandelingen TK nr. 68Voorzien oktober 2004Informeren over invloed van Syrië op LibanonHandelingen TK nr. 68Voorzien oktober 2004Al Manar uitzoeken of programma's aanstootgevend
zijnHandelingen TK nr. 68Voorzien oktober 2004Aanvullend advies van AIV over
de rol van de Parlementaire Assemblee in de Raad van
Europa28 810 nr. 5Verzonden 2 juli 2004 (BuZa040226)Informatie over seminar over rol en functie van bibliotheken
(OCW). 28 810 nr. 5Voorzien september 2004Verslag over voorzitterschapRvE28 810 nr. 5Voorzien januari 2005Overwegen steun aan gezamelijk onderzoek door
zowel Kosovo-Serviërs als Kosovo-Albanezen naar de oorzaken en gevolgen
van de gebeurtenissen van 17 en 18 maart jl. 21 501–02 nr. 522Verzonden op 10 mei
2004 (21 501–02, nr. 557)Informeren in kwalitatieve en kwantitatieve zin over
de in- en uitstroom van Algerijnen en Libanezen.Handelingen TK nr. 68Verzonden op 30 juni 2004
(28 848, nr. 8)Brief aan EK over de betekenis van Protocol nr. 12
bij het EVRM in verband met de vraag of scholen die worden gesticht door vreemdelingen
voor bekostiging in aanmerking komen. Handelingen
EK nr. 27Verzonden op 1 juli 2004 (28 100
nr. D)29 200V, D Rabbinge c.s. Om bij priortering
voor de samenwerking met de partnerlanden de bevordering van de agrarische
productie en voedselzekerheid te betrekken, hetzij via additionele sectorkeuze
hetzij via intermediaire structuren. Handelingen
EK nr. 30Ondersteuning van beleidUitvoeren van een evaluatie van
de 25 jaar OS in Suriname met
name op effectiviteit en doelmatigheid door IOB of
evt. andere instelling20 361 nr. 117Verzonden op 19 juli 2004 (20 361 nr. 118)Informeren over Ontwikkelingshulp aan de Palestijnse
Gebieden naar aanleiding van aangehouden motie
Meulenbelt (29 200V, C)Handelingen EK nr.
30Informatie over Europees consultatief referendum. 21 501–02 nr. 561Voorzien september 2004Informatie over Ethiopië/Eritrea, Congo en Soedan
in het kader van de EU-conflictpreventie. 21 501-02 nr. 561Verzonden op 15 juni 2004 (21 501-02 nr. 559)brief over «water, partnerschappen en bijdrage
aan MDG's»29 200XII nr. 111Voorzien oktober 2004Het geven van een specificatie van de hoger uitvallende
kosten op het bouwproject ambassade Berlijn.29 540
nr. 97Verzonden op 17 juni 2004 (29 540 nr.
99)Brief overzicht micro-financiering29 540 nr. 97Voorzien oktober
2004Reactie op problemen bij aanvraag studievisa.29 540 nr. 97Verzonden
op 16 juli 2004 (29 540 nr. 121)Nadere informatie inzake resultatenrapportage. 29 540 nr. 97Verzonden
op 16 juli 2004 (29 234, nr. 28)Openstaande Vragen29 540
nr. 97Verzonden op 17 juni 2004 (29 540,
nr. 99)Brief Ontwikkelingssamenwerking en bedrijfsleven.29 540 nr. 97Verzonden op 15 juni 2004 (29 234, nr. 26)Vermindering administratieve lastendruk van programma's
met maatschappelijke organisaties29 540 nr.
97Voorzien najaar 2004Verloop aangeven over consultaties door DAC-secretariaat
met leden van de DAC over de
toerekeningssystematiek EKI (premies en eigen risico's)19 200V nr. 89Verzonden op 25 juni 2004 (29 200,
nr. 97)Uitleg Handvest Grondrechten, onderscheid rechten
en principes21 501–02 nr. 257Voorzien september 200429 625, nr. 1: Handhaving van het veto bij de
vaststelling van Financiële Perspectieven dan wel juridisch bindende
afspraken over een structurele netto-begrenzing van de NL bijdrage aan de
financiën van de EUHandelingen TK nr. 80Verzonden op 22 juni 2004 (21 501-02, nr.
553)29 625, Nr. 2: pleiten voor het opgeven van
blokkerende veto's op het terrein van de buitenlandse politiek (GBVB)Handelingen TK nr. 80Verzonden op 22 juni 2004 (21 501-02, nr. 553)21 501-02, Nr. 556: onrechtmatige toepassing
van het Protocol Oorsprongsregels in IsraëlHandelingen TK nr. 81Voorzien september 2004Nadere informatie over concrete uitvoering notitie
in regio's Grote Meren Hoorn van Afrika en Balkan29 439 nr.Voorzien oktober
2004Aangeven in MvT 2005 hoe de verdubbeling van middelen
voor aids, tuberculose en malaria (motie Koenders, Terpstra 2002) zal worden
uitgevoerd. AO HIV/Aids, d.d. 29 juni 2004Voorzien september 2004Verhogen van de bijdragen aan UNAIDS en
GlobalAO HIV/Aids, d.d. 29 juni 2004Voorzien september 2004Regulier verslag van activiteiten van de Aids ambassadeurAO HIV/Aids, d.d. 29 juni 2004Voorzien juli 2005BIJLAGE 3LIJST MET PARTNERLANDENPartnerland1. Afghanistan2. Albanië3. Armenië4. Bangladesh5. Benin6. Bolivia7. Bosnië Herzegovina8. Burkina Faso9. Colombia10. Egypte11. Eritrea12. Ethiopië13. Georgië14. Ghana15. Guatemala16. Indonesië17. Jemen18. Kaap Verdië19. Kenia20. Macedonië21. Mali22. Moldavië23. Mongolië24. Mozambique25. Nicaragua26. Pakistan27. Palestijnse autoriteit28. Rwanda29. Senegal30. Sri Lanka31. Suriname32. Tanzania33. Uganda34. Vietnam35. Zambia36. Zuid-AfrikaBIJLAGE 4BEDRIJFSLEVENLIJST PSOM EN ORET/MILIEV1 ORETOngebonden ORET2PSOMAfghanistan XXAlbaniëX XArmeniëX XBangladesh XXBenin XXBoliviaX XBosniëX XBurkina Faso XXColombiaX XEgypteX XAlgerijeX  AzerbadjanX  BelizeX  ChinaX XCubaovb ovbDominicaanse Rep.X  EcuadorX  El SalvadorX  Eritrea X Ethiopië XXFijiX  FilippijnenX XGeorgiëX XGhanaX XGuatamalaX XGuyanaX  HondurasX  India? XIndonesiëX XIvoorkustX  JamaicaX  Jemen XXJordaniëX  Kaap Verdië XXKameroenX  KazachstanX  KeniaX XMacedoniëX XMali XXMarokkoX  MoldaviëX XMongoliëX XMozambique XXNamibiëX  NicaraguaX XNigeriaovb  PakistanX XPalestijnse Autoriteitovb XPeruX XRwanda XXSenegal XXServië & MontenegroX  Sri LankaX XSurinameX XSyriëX  Tanzania XXThailandX XTunesiëX  Uganda XXVietnamX XZambia XXZuid-AfrikaX X1 In deze landenlijst is reeds rekening gehouden met de uitbreiding
van ORET en PSOM zoals aangekondigd in de Kamerbrief «Ontwikkelingssamenwerking
en bedrijfsleven» van 15 juni jl. (kenmerk 29 234, nr. 26).2 Ongebonden ORET staat open op alle MOL's (NB: niet alle MOL's
worden hier genoemd).ovb= onder voorbehoudBIJLAGE 5LIJST VAN AFKORTINGENABSOAgribusiness Support
Office ACBFAfrican Capacity
Building FoundationACSLanden in Afrika,
in het Caraïbisch gebied en in de Stille OceaanADEAAssociation for the
Development of Education in AfricaAfDBAfrican Development
BankAfDFAfrican Development
FundAIVAdviesraad Internationale VraagstukkenALAAzië en
Latijns-AmerikaAMvBAlgemene Maatregel
van BestuurAPECAsian Pacific Economic
OrganisationAPFAfrican Peace Facility APSAlgemeen Preferentieel
StelselARFAsian Regional ForumARTFAfghanistan Reconstruction
Trust FundAsDBAsian Development
BankAsDFAsian Development
FundASEANAssociation of South East Asian NationsASEMAsia-Europe MeetingASPAcademisch SamenwerkingsprogrammaAVVNAlgemene Vergadering
der Verenigde NatiesBNPBruto Nationaal ProductBSOBusiness Support OrganisationBVVBasis Voorziening
VreemdelingenCAPConsolidated Appeal ProcessCARDSCommunity Assistance Programme for Reconstruction, Development
and StabilisationCASCountry Assistance
StrategyCBDConventie inzake
BiodiversiteitCBICentrum voor de Bevordering van Import uit ontwikkelingslandenCDBCaraïbische OntwikkelingsbankCDFComprehensive Development
FrameworkCDMClean Development MechanismCFAACountry Financial
Accountability AssessmentCGAPConsultative Group
to Assist the PoorCIMICCivil and Military Co-operationCKTCentrum voor Kennis
en Technologie-overdrachtCNVChristelijk Nationaal
VakverbondCOCAChecklist Organisational
Capacity BuildingCoCoCoördinatie
Commissie voor Europese Integratie en AssociatieproblemenCoPConferentie van Partijen
bij KlimaatverdragCoRIACoördinatie
Commissie voor Internationale AangelegenhedenCSDCommission on Sustainable
DevelopmentCSEVerdrag inzake Conventionele
Strijdkrachten in Europa CSOCivil Society OrganizationsCSPCountry Strategy PaperCSPCountry Strategy PaperCTBT(O)Comprehensive
Nuclear Test Ban Treaty (Organisation) CTCCounter Terrorism
CommitteeCWChemische WapensCWVConventionele WapensverdragDACDevelopment Assistance CommitteeDARDirectie Accountancy
RijksoverheidDCIDefence Capabilities InitiativeDDRDemobilisation Disarmament
reintegrationDGISDirectoraat Generaal
Internationale SamenwerkingDOVDuurzaam ontwikkelingsverdragEAIFEmerging African
Infrastructure FundEAPREuro-Atlantische
PartnerschapsraadEASAEuropean Air Safety
AgencyEBRDEuropean Bank for Reconstruction and DevelopmentEBSEigentijds begrotingsstelselECAEconomic
Commission for AfricaECAPEuropean Capabilities Action PlanECBEuropese
Centrale BankECEEconomic Commission
for EuropeECERExpertise Centrum
Europees RechtECHOEuropean Committee Humanitarian OfficeECLACEconomic Commission
for Latin America and the CaribbeanECOMOGWest-Afrikaanse
VredesmachtECOSOCEconomic Community and Social CouncilECOWASEconomic Community of West African StatesEEGEuropese Economische
GemeenschapEFAEducation
for AllEFAGEducation Funding
Agencies GroupEFTAEuropean Fair Trade
AssociationEGEuropese GemeenschapEHRMEuropees Hof voor de Rechten van de MensEMBZEuropese Minister
van Buitenlandse ZakenEMSAEuropean Maritime
Safety AgencyEMUEconomische en Monetaire UnieEOFEuropees OntwikkelingsfondsEPRDEuropean Programme
for Reconstruction and DevelopmentEREuropese RaadESAEuropees Ruimte-agentschapESAFEnhanced Structural
Adjustment FacilityESCAPEconomic and Social Commission for Asia and the PacificESIPEducation Sector
Investment PlanEUEuropese UnieEVDEconomische VoorlichtingsdienstEVDBEuropese Veiligheids-
en DefensiebeleidEVRMEuropees Verdrag
voor de Rechten van de MensEZEconomische Zaken,
ministerie vanFAOFood and Agricultural OrganisationFIRSTFinancial Sector
Strengthening InitiativeFMOFinancieringsmaatschappij OntwikkelingslandenGBVBGemeenschappelijk Buitenlands en VeiligheidsbeleidGCAGlobal
Coalition for AfricaGEFGlobal Environment FacilityGFATMGlobal Fund to Fight
Aids, Tuberculosis and MalariaGGFGemeenschappelijk
Grondstoffen FondsGIGemeentelijke InitiatievenGLBGemeenschappelijk LandbouwbeleidGMVGoed bestuur, Mensenrechten en VredesopbouwHCNMHoge Commissaris inzake Nationale MinderhedenHDCHandels Documentatie
CentrumHGISHomogene Groep Internationale SamenwerkingHIPCHeavily Indebted
Poor CountriesIAEAInternational Atomic
Energy AgencyIAVIInternational Aids
Vaccin InitiativeIBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekIBRDInternational Bank
for Reconstruction and DevelopmentIBTAInvesteringsbevordering en Technische AssistentieICBInternationaal CultuurbeleidICCInternational Criminal CourtICERInterdepartementale
Commissie Europees RechtICRCInternationaal Comité
van het Rode KruisICTInformatie- en communicatietechnologieIDAInternational Development AssociationIDBInter-American Development
BankIDEAInstitute for Support
of Democracy and Electoral AssistanceIFADInternational Fund
for Agricultural DevelopmentIFCInternational Finance
CorporationIFIInternationale Financiële
InstellingenIFORImplementation ForcesIGADIntergovernmental
Authority on DevelopmentIGCIntergouvernementele
ConferentieIKAPIndividuele keuze arbeidsvoorwaardenpakketILOInternational Labour OrganisationIMDInstitute for Multi-party
DemocracyIMFInternational Monetary FundIMOIntermediaire organisatieINSTRAWInternational
Research and Training Institute for the Advancement of WomenINTOSAIInternational
Organisation of Supreme Audit InstitutionsIOInternationaal OnderwijsIOBInspectie Ontwikkelingssamenwerking en BeleidsevaluatieIOMInternationale Organisatie
voor MigratieIPMInternational Partnership
on MicrobiocidesISAFInternational Security
Assistance ForceISOAInstitutionele Sector en Organisatie AnalyseISPAInstrument for Structural
Policies for Pre-accessionITCInternational Trade
CentreJASONStichting Jong Atlantisch
Samenwerkings Orgaan NederlandJIJoint ImplementationKAPKleine Ambassade ProjectenKITKoninklijk Instituut voor de TropenKPAKleine Plaatselijke
ActiviteitenM&OMisbruik en oneigenlijk
gebruikMAPMillennium Africa
ProgrammeMATRA(Programma) Maatschappelijke TransformatieMDGMillennium
Development GoalsMEDAEuro-Mediterraan PartnerschapprogrammaMERCOSURGemeenschappelijke
Markt van Argentinië, Brazilië, Paraguay en UruguayMFOMedefinancieringsorganisatieMFPMedefinancieringsprogrammaMILIEVMilieuen
Economische VerzelfstandigingMKBMidden- en KleinbedrijfMOLMinst Ontwikkeld LandMOPMeerjaren OntwikkelingsplanMVOMaatschappelijk Verantwoord
OndernemenNAVONoord-Atlantische VerdragsorganisatieNCDONationale Commissie
voor internationale samenwerking en Duurzame OntwikkelingNCMNederlandse CredietverzekeringsmaatschappijNEPADNew Partnership
for African DevelopmentNFPNetherlands Fellowships
ProgrammeNGONiet-Gouvernementale OrganisatieNGRNieuwe
Generatie ReisdocumentenNIMFNederlands Inversterings Matching FondsNIONederlandse Investeringsbank voor OntwikkelingslandenNOVIBNederlandse Organisatie voor Internationale BijstandNPVNon ProliferatieverdragNUFFICNetherlands Universities
Foundation for International CooperationNVISNieuw Visum Informatie
SysteemOAEOrganisatie van Afrikaanse
EenheidOCHAOffice for the Coordination of Humanitarian AffairsODAOfficial Development AssistanceOESOOrganisatie voor Economische Samenwerking en OntwikkelingOPBWOrganisation for the Prohibition of Biological WeaponsOPCWOrganisation for the Prohibition of Chemical WeaponsORETOntwikkelingsrelevante
ExporttransactiesOVSEOrganisatie voor Veiligheid en
Samenwerking in Europa (ook: OCSE: Organization for Security and Cooperation
in Europe)PCAPProgramma Culturele Ambasade ProjectenPEAPPoverty Eradication
Action PlanPERPublic Expenditure
ReviewPFMPublic Finance ManagementPHAREEU-hulpprogramma
voor bijstand aan Midden- en Oost-EuropaPICBProgramma Internationaal CultuurbeleidPINProgramma Internationaal
NatuurbeheerPKPProgramma Kleine ProjectenPOBBProgramma Ondersteuning Buitenlands BeleidPOPMParticuliere Ontwikkelings
ParticipatiemaatschappijenPRBSPoverty Reduction
Budget SupportPRGFPoverty Reduction
and Growth FacilityPRSPPoverty Reduction Strategy PapersPRTProvincial Reconstruction
TeamPSCPolitiek en VeiligheidscomitéPSIProgramma Samenwerking IndonesiëPSIAPoverty and Social Impact AnalysesPSOPartnerschap- en samenwerkingsovereenkomstPSOProgramma Personele Samenwerking met OntwikkelingslandenPSOMProgramma Samenwerking Opkomende MarktenPUMProject Uitzending ManagersRAWOORaad van Advies
voor het Wetenschappelijk Onderzoek in
het kader van OntwikkelingssamenwerkingRDBZReglement Dienst
Buitenlandse ZakenREIARaad voor Europese
en Internationale AangelegenhedenREPARegional Economic
Partnership AgreementRNTCRadio Nederland Training
CentreROARResults-oriented
Annual ReportRPE(R)Regeling Prestatiegegevens
en Evaluatieonderzoek(Rijksoverheid)RvERaad
van EuropaSADCSouthern African
Development CommunitySAPARDSpecial Assistance
Programme for Agriculture and Rural DevelopmentSERSociaal Economische
RaadSFORStabilisation ForcesSICAStichting Internationale Culturele ActiviteitenSIISamenwerking Internationale
InstellingenSNVNederlandse OntwikkelingsorganisatieSPAStrategic Partnership
with AfricaSSRSecurity
Sector ReformSWAPSector Wide ApproachesTACISTechnical Assistance to the Commonwealth of Independent
StatesTIATransparency in ArmamentTMDTheatre Missile DefenceTMFThematische MedefinancieringTRIPTrade Related Intellectual
Property rightsUNAIDSVN-AidsprogrammaUNCDFUnited Nations Capital Development FundUNCEDUnited Nations Conference
on Environment and DevelopmentUNCLOSUnited Nations
Convention on the Law of the SeaUNCTADUnited Nations Conference on Trade and DevelopmentUNDAFUnited Nations Development
Assistance FrameworkUNDCPUnited Nations International
Drug Control ProgrammeUNDGUnited Nations Development GroupUNDPUnited Nations Development ProgrammeUNEPUnited Nations Environment ProgrammeUNESCOUnited Nations
Educational, Scientific and Cultural OrganisationUNFPAUnited Nations Population FundUNGPCUnited Nations Global
Programme against CorruptionUNHCRUnited Nations High Commissioner for RefugeesUNICEFUnited Nations Children's FundUNIDOUnited Nations Industrial
Development OrganisationUNIFEMUnited Nations Development Fund for WomenUNIPTFUnited Nations
International Police Task ForceUNMASUnited Nations Mine Action ServiceUNMIKUnited Nations Mission
in KosovoUNRISDUnited Nations
Research Institute for Social DevelopmentUNRWAUnited Nations Relief
and Works Agency for Palestine Refugees in the Near EastUNSASUnited Nations Standby
Arrangements SystemUNSCOMUnited Nations
Special CommissionUNTSOUnited Nations Truce
Supervision OrganisationVBTBVan Beleidsbegroting tot BeleidsverantwoordingVMDOVoorlichting and
Meningsverschillen Duurzame OntwikkelingVMPVakbondsfinancieringsprogrammaVNVerenigde NatiesVNGVereniging van Nederlandse
GemeentenVNO/NCWVereniging Nederlandse
Ondernemers/Nederlands Christelijke WerkgeversVRVeiligheidsraadWBWereldbankWEUWest-Europese UnieWFPWorld Food ProgrammeWHOWorld Health OrganisationWSSDWorld Summit Sustainable
DevelopmentWTOWorld Trade OrganisationWWCWorld Water CouncilWWFWorld Water ForumBIJLAGE 6TREFWOORDENLIJSTACS 18, 51, 52, 116, 138Afghanistan 10, 13, 32, 33, 34, 68, 135, 138Afrika 12, 13, 15, 18, 23, 31, 33, 34, 37, 44, 45, 51, 52, 58, 64, 76,
78, 79, 80, 81, 108, 115, 116, 132, 133, 138, 139, 141Aids 128AIDS 131AIV 23, 128, 129, 131, 133, 138ALA 43, 44, 138Ambtsbericht 86, 87, 104Apparaatskosten 4, 5, 99, 100, 107, 127Apparaatsuitgaven 20, 25, 38, 48, 61, 75, 82, 88, 95, 99, 100Armoedebeleid 62Armoedebestrijding 9, 16, 19, 24, 27, 42, 50, 52, 53, 54, 55, 65, 66,
68, 72, 73, 74, 76, 77, 79, 119, 127ASEAN 138Asielbeleid 84, 85, 86, 104Asiel 8, 11, 21, 42, 85, 86, 87, 92, 104, 128Asielzoekers 86, 128Azië 14, 28, 43, 64, 78, 81, 138Balkan 10, 12, 28, 33, 43, 131, 133Basic education 3, 20, 65, 66, 76Bedrijfslevenprogramma 21, 127Bedrijfsleven 3, 16, 19, 35, 37, 53, 54, 55, 56, 59, 60, 70, 71, 73, 75,
79, 108, 110, 130, 133, 137Bedrijfsvoering 1, 5, 55, 100, 102, 103, 104Begrotingssteun 15, 53, 54, 57, 58Beleidskaders 53, 54, 81, 91Beursverlening 67, 68Bilaterale betrekkingen 42, 46, 49, 95Bilaterale hulp 130Bilaterale ontwikkelingssamenwerking 24, 54, 80Bosnië Herzegovina 135CAP 28, 138, 139CARDS 43, 44, 138CBI 1, 2, 5, 57, 106, 108, 109, 110, 111, 113, 114, 127, 138CDM 138China 14, 43, 132, 136CIMIC 33, 34, 138Civil society 74, 75, 128Club van Parijs 54Coherentie 9, 44, 45, 49, 50, 51Conflictbeheersing 8, 45Conflictpreventie 8, 32, 33, 39, 45, 70, 73, 78, 133Consolidated Appeal Process 138Consulaire dienstverlening 8, 84, 87, 92, 93, 128, 129Conventie 41, 80, 138Corruptie 27, 36, 39Crisisbeheer 71Crisisbeheersing 8, 10, 28, 32, 33, 34, 35, 38, 39, 124, 126CSO 75CTBTO 126Cultureel erfgoed 91, 94, 128Cultuurbeleid 89, 90, 140, 141Cultuur 14, 43, 46, 53, 68, 74, 89, 90, 91, 94, 96, 128DAC 32, 34, 35, 62, 69, 127, 131, 132, 133, 139DCI 139Democratisering 12, 27, 36, 42, 43Deskundigenprogramma 20, 58, 127Donorcoördinatie 58, 66, 69, 71, 81, 82DOV 139Duurzame ontwikkeling 16, 32, 40, 55, 64, 67, 77, 78, 79EBRD 79, 139ECHO 139Economic Commission for Africa 139Economische steunpunten 17ECOSOC 139ECOWAS 139Education for All 19, 65, 66, 120, 139EHRM 139EMU 139EOF 18, 45, 116, 139EU-afdrachten 117, 118EU-fondsen 44Europese Centrale Bank 139Europese Commissie 11, 18, 62, 79, 116Europese integratie 40, 48, 84Europese Raad van Barcelona 44Europol 24Evaluatie 5, 15, 16, 26, 35, 39, 41, 48, 49, 56, 58, 59, 63, 67, 68, 72,
76, 83, 85, 88, 96, 103, 107, 108, 109, 110, 111, 130, 133, 140, 142EVDB 28, 132, 139FAO 79, 139Financieel beheer 102Financing for Development 44, 50FMO 56, 57, 63, 127, 130, 139Garanties 24, 30, 127GBVB 23, 42, 132, 133, 139Gedetineerdenbegeleiding 84, 88, 128GEF 79, 128, 139Gender 45, 65, 68, 69, 72, 73, 75, 76, 81, 127Gezondheidszorg 15, 16, 20, 57, 58, 74, 76, 131Global Coalition for Africa 139GMV 126, 139Goed bestuur 1, 8, 13, 18, 27, 36, 37, 38, 39, 53, 54, 56, 71, 73, 74,
76, 80, 82, 115, 116, 126, 129, 132, 139Goed-bestuur 36Harmonisatie 9, 10, 15, 35, 44, 50, 52, 58, 59, 62, 63, 66, 70, 71, 82,
85, 86, 132HCNM 140HGIS-cultuurmiddelen 95HGIS 5, 18, 34, 52, 55, 61, 80, 91, 98, 99, 124, 125, 129, 140HIV/aids 3, 7, 15, 20, 21, 24, 35, 45, 57, 58, 64, 65, 70, 71, 72, 73,
74, 76, 119Humanitaire hulp 1, 12, 18, 21, 27, 34, 35, 38, 39, 70, 71, 73, 115, 116,
126, 129IBTA 140ICC 140ICTY 12IDA 54, 140IKAP 140ILO 65, 66, 140IMF 53, 54, 55, 127, 140Indonesië 14, 30, 89, 91, 120, 131, 135, 136, 141Internationaal cultuurbeleid 90, 96, 128Internationaal strafhof 126Internationale financiële instellingen 10, 53, 57Interne markt 40, 45IOB 76, 133, 140Irak 7, 10, 13, 22, 33, 34, 115, 131, 133ISOA 140Jaarplancyclus 102, 103Justitie 25, 30, 41, 85, 86, 87, 94, 104, 125, 131Kanselarijrechten 129KIT 68, 140Landbouwbeleid 80, 139Lissabonstrategie 11, 41, 48, 49Marokko 90, 136Massavernietigingswapens 7, 9, 27, 28, 30, 38, 39MATRA 126, 140MEDA 43, 44, 140Medefinanciering 20, 74, 119, 128, 140, 142Medefinancieringsprogramma 74, 141Mensen 24Mensenrechten 1, 8, 9, 10, 12, 13, 14, 18, 21, 22, 23, 24, 25, 36, 37,
40, 43, 46, 47, 53, 59, 70, 71, 72, 73, 74, 115, 126, 131, 132, 133, 139MFP 74, 76, 130, 141Midden-Oosten 10, 13, 15, 28, 31, 33, 37Migratie 8, 11, 42, 43, 45, 70, 85, 86, 87, 92, 104, 128, 131, 140Milieu 1, 3, 7, 8, 9, 15, 16, 20, 37, 40, 41, 42, 43, 45, 52, 56, 57,
58, 64, 74, 77, 78, 79, 80, 82, 106, 121, 128, 129, 131, 141Millennium Development Goals 9, 44, 45, 50, 132, 140Natuurrampen 27, 34, 39NAVO 8, 9, 10, 12, 13, 28, 29, 30, 32, 33, 38, 126, 132, 141NBSO 60, 63Netherlands Business Support Office 60NGO 25, 34, 35, 42, 44, 45, 66, 69, 70, 73, 76, 81, 141Nieuwe Generatie Reisdocumenten 141NIMF 141NIO 61, 127, 129, 141Non-proliferatie 9, 10, 13, 14, 30, 38, 42, 126Non-proliferatieverdrag 30Noodhulp 18, 126, 130NOVIB 141OCHA 35, 141ODA 3, 5, 15, 18, 19, 33, 34, 44, 55, 66, 103, 120, 124, 131, 141OESO 8, 32, 34, 35, 51, 52, 62, 69, 127, 132, 141Onderwijs 14, 15, 19, 21, 46, 56, 57, 58, 64, 65, 66, 67, 68, 71, 72,
73, 74, 75, 76, 79, 80, 89, 91, 119, 120, 127, 131, 140Onderzoek 10, 14, 22, 51, 60, 67, 68, 70, 76, 92, 94, 127, 130, 133, 140,
142Ontheemden 12Ontmijning 35, 126Ontwapening 13, 30, 38, 45, 126Ontwikkelingsdoelstellingen 15OPBW 141OPCW 126, 141ORET/MILIEV 16, 56, 136OVSE 7, 8, 12, 31, 32, 33, 38, 47, 126, 141Particuliere sector 16, 19, 50, 55, 57, 120Partnerschapprogramma 82, 140PCAP 90, 141PKP 141POBB 26, 31, 32, 34, 115, 124, 126, 127, 128, 141Postennet 17, 52, 59, 61, 99Pre-accessie 43, 49, 126PRSP 36, 50, 53, 54, 58, 65, 66, 68, 69, 70, 81, 82, 104, 141PSC 45, 141PSI 53, 54, 141PSOM 16, 19, 56, 132, 136, 137, 141PSO 74, 141PUM 56, 141Raad van Europa 7, 8, 29, 40, 45, 46, 47, 49, 127, 129, 133, 142Rechtsorde 1, 6, 9, 22, 25, 26, 29, 42, 50, 115, 126Regionale benadering 12, 78, 80Rusland 14, 15, 28, 43, 78, 91Samenwerking Internationale Instituten 67Schuldverlichting 53, 54, 131Sectorale benadering 53, 54, 63Security Sector Reform 33, 142SFOR 142SICA 142SNV 74, 120, 128, 142Stabiliteitsfonds 8, 13, 33, 34, 35, 39, 126, 131Sub-Sahara Afrika 81Subsidie 9, 46, 67, 68, 74, 126, 127, 128, 129Sudan 10, 12, 18, 21, 33, 34, 115Suriname 58, 68, 89, 91, 131, 132, 133, 135, 136TACIS 43, 44, 142Terrorismebestrijding 29Terrorisme 7, 8, 10, 11, 13, 14, 23, 27, 28, 29, 30, 38, 40, 41, 42, 43,
126Themalanden 68Uitbreiding 11, 24, 29, 43, 47, 52, 56, 130, 132, 137UNAIDS 70, 71, 73, 128, 133, 142UNCDF 20, 127, 142UNCTAD 111, 142UNDG 63, 142UNDP 20, 69, 79, 119, 127, 142UNEP 78, 79, 128, 129, 142UNFPA 73, 128, 142UNHCR 65, 69, 85, 86, 131, 142UNICEF 20, 65, 66, 73, 127, 142UNIFEM 127, 142UNMAS 142Utstein 45Vakbonden 74VBTB 3, 26, 143Veiligheid 1, 4, 8, 11, 13, 14, 18, 22, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 34, 37,
38, 40, 41, 43, 44, 45, 70, 79, 84, 87, 92, 94, 115, 116, 121, 126, 128, 129,
139, 141Veiligheidsraad 7, 10, 23, 29, 69, 143Veilig 28Verenigde Staten 10, 14, 130Visumverlening 88, 131VN-instellingen 21, 59Voedsel 52Voedselveiligheid 50Voorzitter 14Voorzitterschap 11, 13, 15, 35, 41, 46, 49, 86, 104, 105, 126, 127, 128,
132, 133Vredesfonds 39, 126Vredesopbouw 32, 33, 139Vredesoperaties 8Wapenbeheersing 30, 31, 38, 39, 126Waterbeheer 78, 79Wereldbank 33, 53, 55, 57, 66, 69, 71, 73, 79, 127, 128, 131, 143WEU 126, 132, 143WFP 143WHO 71, 73, 124, 143WTO 9, 10, 45, 51, 52, 62, 70, 71, 111, 130, 132, 143Zuid-Afrika 89, 91, 135, 137XNoot1Zie bijlage 3 voor een overzicht van de 36 partnerlanden.XNoot1Zie bijlage 4 voor de lijst met landen met bedrijfslevenprogramma's.XNoot1Afghanistan, Irak, Angola, Grote Meren regio (Burundi, DRC), West-Afrika
(Liberia, Sierra Leone, Ivoorkust), Zuidelijk Afrika (aids/hongercrisis),
Hoorn van Afrika (Ethiopie, Eritrea, Somalie, Sudan), Uganda, Noordelijke
Kaukasus.XNoot1De kandidaatlanden zijn: Bangladesh, Benin, Bolivia, Burkina Faso, Egypte,
Ethiopië, Ghana, Jemen, Kaapverdië, Mali, Mozambique, Nicaragua,
Rwanda, Senegal, Tanzania, Uganda, Vietnam en Zambia.XNoot1Dit zijn de landen van de bij de invoering van het NFP in 2002 bestaande
lijsten: 17+4 samenwerkingslanden, alle themalanden, alsmede Afghanistan,
Iran en Suriname.XNoot2Deze landen staan alle op de huidige lijst van partnerlanden.XNoot1One agreed HIV/Aids Action Framework that drives alignment
of all partners. One national Aids authority, with a broad-based multisectoral
mandate. One agreed country-level monitoring and evaluation system.XNoot2Conform de internationale consensus: een samenhangend pakket van interventies
gericht op preventie, zorg, behandeling en opvang van de gevolgen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29800-V-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl