JBZ-Raad; Brief van de Minister van Justitie, Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-10-04 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST141782
 2009-2010
 
 32 317
 JBZ-raad
 
 
 
 
 C
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE, MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN
EN KONINKRIJKSRELATIES
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 11 maart 2010
 
 Hierbij bied ik u aan het verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité
en de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 25–26 februari jl.
 
 De minister van Justitie, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 
 E. M. H. Hirsch Ballin
 
 VERSLAG VAN DE BIJEENKOMST
VAN HET GEMENGD COMITÉ EN DE RAAD JUSTITIE EN BINNENLANDSE ZAKEN, 25–26 FEBRUARI
2010 TE BRUSSEL
 Belangrijkste resultaten
 De Raad nam de volgende instrumenten aan:
 – EU interne veiligheidsstrategie (agendapunt 6 van de Raad);
 – Conclusies over 29 maatregelen om de bescherming van de buitengrenzen
op te voeren en illegale immigratie te bestrijden (agendapunt 3b van het Gemengd
Comité en agendapunt 10 van de Raad);
 – Resolutie betreffende een modelovereenkomst voor het instellen
van een Gemeenschappelijk Onderzoeksteam (JIT) (agendapunt 14 van de Raad).
 En marge van de Raad
 Gemengd Comité
 1. Aanname van de agenda
 De agenda werd vastgesteld met de onderwerpen en in de volgorde zoals
onderstaand weergegeven.
 2. SIS II
 
 (dit onderwerp werd ook tijdens de Raad behandeld)
 
 Tijdens de JBZ-Raad van 4–5 juni 2009 is afgesproken dat er
twee Mile Stone Tests (MST) van het Schengen Informatiesysteem
II (SIS II) zullen plaatsvinden om vast te stellen in welke mate SIS II voldoet
aan de tijdens die Raad overeengekomen criteria. De eerste MST is uitgevoerd
tussen 21 en 23 januari 2010.
 
 De conclusies van die test waren niet beschikbaar tijdens deze bijeenkomst
van de Raad. Het Voorzitterschap gaf aan dat alles in het werk zal worden
gesteld om tijdens de volgende Raad (24–25 april a.s.) een besluit
te kunnen nemen over voort- of stopzetting van SIS II.
 
 Nederland hecht aan een snelle analyse van de resultaten van de eerste
MST, zodat zo snel mogelijk een gefundeerd besluit genomen kan worden over
de toekomst van SIS II. Nederland betreurt het dat de Commissie het testresultaat
pas tijdens de JBZ-Raad van 24–25 april a.s. kan presenteren.
 3. Illegale migratie en grenscontrole
 
 a) Ontwerp-verordening van het Europees Parlement en
de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2007/2004 van de Raad van 26 oktober
2004 tot oprichting van een Europees agentschap voor het beheer van de operationele
samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie
 
 
 
 b) Illegale immigratie aan de zuidelijke zeegrens van
de Europese Unie
 
 – Ontwerp-conclusies van de Raad over 29 maatregelen om de bescherming
van de buitengrenzen op te voeren en illegale immigratie te bestrijden
   (dit onderwerp werd ook tijdens de Raad behandeld)
 
 
 c) Presentatie van het werkprogramma 2010 door de directeur
van FRONTEX
 
 
 Deze drie onderwerpen werden tijdens het Gemengd Comité gezamenlijk
behandeld.
 
 Minister Hirsch Ballin gaf aan dat de discussie illustreert hoezeer samenhang
tussen JBZ en RELEX van belang is in het aangaan van samenwerking met derde
landen op het terrein van asiel, migratie en grenzen.
 
 Hij verwelkomde de ontwerp-verordening tot wijziging van de FRONTEX-verordening,
met name het voorziene incidentenmeldingsmechanisme.
 
 Minister Hirsch Ballin sprak steun uit voor de ontwerp-conclusies van
de Raad die bepalingen betreffen met betrekking tot FRONTEX, EUROSUR, de samenwerking
tussen FRONTEX, Eurojust en Europol, bestrijding mensensmokkel- en handel,
interne solidariteit en de samenwerking met derde landen. Minister Hirsch
Ballin wees daarbij op het belang van een strikte koppeling tussen mobiliteit
en T&O in de relatie met Libië en Turkije.
 
 De ontwerp-conclusies werden door de Raad aangenomen.
 4. Diversen
 – Visa Libië
 Sinds 14 februari jl. weigert Libië visumverlening aan EU/Schengenonderdanen.
De aanleiding daarvoor is het bestaan van een Zwitserse lijst met namen van
188 vooraanstaande Libiërs aan wie een Schengenvisum dient te worden
geweigerd. Enkele lidstaten hebben aangedrongen op bespreking van dit onderwerp.
 
 Minister Hirsch Ballin benadrukte het belang van een gemeenschappelijk
Schengen-optreden en hoopte dat er een spoedige oplossing zal worden gevonden.
Hij gaf aan van mening te zijn dat Zwitserland rechtmatig gebruik heeft gemaakt
van zijn nationale bevoegdheid om de betreffende Libische onderdanen op de
zwarte Schengenlijst te plaatsen.
 Raad (B-punten)
 1. Aanname van de agenda
 De agenda werd vastgesteld met de onderwerpen en in de volgorde zoals
onderstaand weergegeven.
 Wetgevende besprekingen
 2. Goedkeuring van de A-puntenlijst
 De A-puntenlijst werd goedgekeurd.
 3. Initiatief voor een richtlijn van het Europees Parlement
en de Raad betreffende het Europees beschermingsbevel (EB)
 Dit initiatief beoogt te regelen dat een slachtoffer van een misdrijf
die een beroep kan doen op bescherming – op basis van bijvoorbeeld een
contactverbod of gebiedsverbod – bij verblijf in een andere lidstaat
aanspraak kan maken op een soortgelijke bescherming. Dit kunnen zowel strafrechtelijke,
bestuursrechtelijke als civielrechtelijke maatregelen betreffen.
 
 Het Voorzitterschap lichtte het voorstel toe en wees op het belang voor
de burger.
 
 Nederland is positief over initiatieven tot bescherming van slachtoffers
van een strafbaar feit op het grondgebied van de EU. Minister Hirsch Ballin
gaf aan dat in Nederland de bescherming van slachtoffers een prioriteit is,
in het bijzonder de aanpak van huiselijk geweld. Voor Nederland is het van
belang te streven naar een flexibel instrument, dat eenvoudig is toe te passen,
goed uitvoerbaar is en dat zoveel mogelijk tegemoet komt aan de belangen van
de slachtoffers zonder dat de betrokken overheidsinstanties onevenredig worden
belast.
 
 Ten aanzien van het ter tafel liggende voorstel plaatste Minister Hirsch
Ballin enkele kanttekeningen met het oog op de praktische uitvoerbaarheid
en de verhouding met bestaande rechtsinstrumenten.
 
 In de eerste plaats is het van belang dat het EB niet alleen strafrechtelijke,
maar ook civielrechtelijke of administratieve beschermingsmaatregelen omvat,
zodat opgelegde contact- of gebiedsverboden kruiselings in andere lidstaten
tenuitvoergelegd kunnen worden. Het slachtoffer is daarbij gebaat, omdat er
dan meer mogelijkheden zijn voor bescherming.
 
 In de tweede plaats gaf Minister Hirsch Ballin aan dat het ruime toepassingsbereik
van het voorgestelde rechtsinstrument leidt tot overlap met bestaande Kaderbesluiten
en Verordeningen (zoals Kaderbesluiten 2008/947/JBZ en 2009/829/JBZ en Verordening
44/2001). Hij achtte het van groot belang dat de afgrenzing tussen het EB
en bestaande Europese regelgeving helder en praktisch wordt geregeld ten behoeve
van de uitvoerbaarheid en de effectiviteit van het EB.
 
 Tenslotte gaf Minister Hirsch Ballin aan dat de richtlijn voorziet in
een zelfstandige procedure op verzoek van het slachtoffer. Deze procedure
staat los van de procedure die wordt gevoerd tegen de persoon tegen wie het
slachtoffer beschermd moet worden. Hiermee wordt afgeweken van het systeem
dat in de meeste lidstaten, waaronder Nederland, wordt gehanteerd en dat uitgaat
van een beschermingsmaatregel die wordt opgelegd in het kader van een procedure
jegens een verdachte of veroordeelde terzake van een strafbaar feit, danwel
jegens een veroordeelde terzake van een onrechtmatige daad. Dit betreft voor
Nederland, evenals voor een groot aantal andere lidstaten, een nieuwe situatie
en vereist een zorgvuldige doordenking van de verhouding tussen de betreffende
procedures, mede vanwege de wenselijkheid van «kruislingse omzetting»
van een beschermingsmaatregel (een strafrechtelijke maatregel wordt omgezet
in een civielrechtelijke maatregel en vice versa)
in een andere lidstaat.
 
 Het Voorzitterschap concludeerde dat er op Raadswerkgroepniveau verder
zal worden gesproken over dit initiatief.
 
 Binnenkort zult u een BNC-fiche ontvangen over dit initiatief.
 4. Voorstel voor een richtlijn betreffende het recht
op vertolk- en vertaaldiensten in strafprocedures
 Als gevolg van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon moest
het ontwerp-kaderbesluit betreffende het recht op vertolk- en vertaaldiensten
in strafprocedures (waarover op 23 oktober 2009 binnen de Raad een algemene
oriëntatie was overeengekomen, maar dat niet vóór inwerkingtreding
van het Verdrag van Lissabon formeel was vastgesteld) worden omgezet in een
voorstel voor een richtlijn. Op 22 januari jl. is dit voorstel
door een groep van lidstaten op basis van art. 76, onder b, VWEU ingediend.
De inhoud ervan komt overeen met de tekst van de algemene oriëntatie
over het eerdergenoemde ontwerp-kaderbesluit.
 
 Nederland steunt het voorstel, omdat het kan bijdragen een het verder
vergroten van het voor de strafrechtelijke samenwerking noodzakelijke wederzijdse
vertrouwen tussen de lidstaten.
 
 Tijdens de Raad werd aangegeven dat het Voorzitterschap streeft naar goedkeuring
van de ontwerp-richtlijn tijdens de Raad van 3–4 juni a.s.
 Niet-wetgevende besprekingen
 5. Goedkeuring van de A-puntenlijst
 De A-puntenlijst werd goedgekeurd.
 6. EU interne veiligheidsstrategie
 Tijdens de Informele Bijeenkomst van het Gemengd Comité en de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken (21–22 januari jl. te Toledo) is
een eerste discussie gevoerd over de EU interne veiligheidsstrategie. Tijdens
deze bijeenkomst van de Raad werd die discussie voortgezet.
 
 In de strategie is een Europees veiligheidsmodel gedefinieerd, bestaande
uit een opsomming van gezamenlijke bedreigingen en uitdagingen, zoals terrorisme
(in elke vorm), georganiseerde criminaliteit, cybercriminaliteit, drugs, wapenhandel,
mensenhandel, seksuele uitbuiting van minderjarigen en kinderpornografie en
economische delicten.
 
 Natuurlijke of door de mens veroorzaakte rampen en een aantal andere gemeenschappelijke
fenomenen die de veiligheid raken van de mensen in Europa (zoals verkeersongelukken),
zijn ook in de strategie opgenomen.
 
 Minister Hirsch Ballin bedankte het Voorzitterschap voor het opnemen in
de strategie van de Nederlandse voorstellen met betrekking tot de EU-brede
analyse en nieuwe dreigingen, zoals droogte, ICT- en energieuitval.
 
 Het Voorzitterschap gaf aan dat de strategie is aangenomen en dat het
op de agenda van de volgende Europese Raad een plaats zal krijgen.
 7. Permanent Comité operationele samenwerking
op het gebied van binnenlandse veiligheid (COSI)
 Uit het Verdrag van Lissabon (art. 71 VWEU) volgt dat binnen de Raad een
permanent comité (COSI) opgericht zal worden dat zich bezig zal houden
met het versterken en bevorderen van de operationele samenwerking op het gebied
van veiligheid van de EU. De lidstaten kwamen tijdens de Raad overeen dat
de volgende zes aspecten de basis van de werkzaamheden zullen vormen:
 – zwaartepunt op operationele samenwerking en niet op strategische
samenwerking
 – coördinatie van EU-agentschappen (zoals EUROPOL, FRONTEX
en EUROJUST) en tot op zekere hoogte terrorismebestrijding
 – opheffen van de Task Force Chiefs of Police
 – COSPOL-projecten overhevelen naar COSI
 – jaarlijkse implementatierapporten EU interne veiligheidsstrategie
 – externe dimensie (civiele missies).
 
 Tijdens de Raad gaf het Voorzitterschap aan dat de eerste bijeenkomst
van COSI op 11 maart a.s. zal zijn.
 8. Europees Pact tegen internationale drugshandel
 Het Voorzitterschap gaf aan dat dit pact is gericht op een samenhangende
Europese controle op het aanbod van cocaïne en heroïne vanuit (met
name) Westelijk Afrika. Het document dat voorlag is politiek van aard, maar
zal wel degelijk worden geoperationaliseerd.
 
 Minister Hirsch Ballin gaf aan het een goed initiatief te vinden en steunde
het. Hij wees wel op het belang van een goede uitwerking. Daarbij moet rekening
worden gehouden met al lopende initiatieven, zoals het MAOC-N-project. Dit
project, dat Nederland samen met het Verenigd Koninkrijk en met steun van
de Commissie uitvoert, is gericht op de bestrijding van drugsdoorvoer via
Nigeria en de inzet van Nederlandse kustwacht in het Caribisch gebied.
 
 Het Voorzitterschap concludeerde dat er op Raadswerkgroepniveau verder
zal worden gesproken over dit pact en dat ernaar wordt gestreefd het pact
in de Raad van juni a.s. vast te stellen.
 9. Wederkerigheid van visumvrijstelling en Canada
 Naar aanleiding van de herinvoering van de visumplicht voor Tsjechische
onderdanen door Canada op 14 juli 2009 heeft Tsjechië de Raad en
de Commissie verzocht om het beginsel van reciprociteit in acht te nemen.
 Tijdens de JBZ-Raad van 23 oktober 2009 heeft de Commissie aan de
Raad een rapport gepresenteerd waarin werd aangegeven dat Canada en Tsjechië
spoedig naar een oplossing moeten zoeken om aan deze situatie snel een einde
te maken. In dat rapport werd Canada opgeroepen om «voor eind 2009»
een roadmap op te stellen richting een oplossing alsmede het visumkantoor
in Praag te heropenen, teneinde een aanbeveling aan de Raad tot tegenmaatregelen
te voorkomen (in de vorm van een (her) invoering van de visumplicht voor diplo-
en dienstpaspoorthouders). Tijdens deze Raad lichtte het Voorzitterschap de
stand van zaken toe: Canada houdt nog altijd vast aan de visumverplichting
voor Tsjechische onderdanen. Tsjechië uitte zijn onvrede over de beperkte
voortgang die is geboekt.
 
 Nederland heeft steeds solidariteit betuigd jegens Tsjechië. Desalniettemin
is Nederland van mening dat gestreefd moet worden naar het vinden van een
bilaterale oplossing in samenspraak met de Commissie teneinde de relaties
met Canada niet verder onder druk te zetten.
 
 Het Voorzitterschap concludeerde dat de Raad Tsjechië steunt in het
zoeken naar een spoedige oplossing en in de Raad van april a.s. de situatie
opnieuw zal worden bezien.
 10. Ontwerp-conclusies van de Raad over 29 maatregelen
om de bescherming van de buitengrenzen op te voeren en van illegale immigratie
te bestrijden
 Zie de tekst onder agendapunt 3 van het Gemengd Comité.
 11. Betrekkingen EU-VS
 – Informatie
 Het Voorzitterschap bracht wegens tijdgebrek geen verslag uit over de
EU-VS Informele JBZ Senior Officials Meeting die plaatsvond op 11–12 januari
jl. te Madrid.
 – SWIFT
 In een besloten zitting informeerde het Voorzitterschap de Raad over de
stand van zaken met betrekking tot de samenwerking met de Verenigde Staten
van Amerika ten aanzien van de verwerking en overdracht van gegevens ten behoeve
van het Terrorist Finance Tracking Programme (TFTP).
 
 Minister Hirsch Ballin wees op het belang van het vinden van een passende
Europese oplossing voor de overdracht van gegevens ten behoeve van het TFTP.
Het belang van het achterhalen van financiële transacties ten behoeve
van terrorismebestrijding is evident. Echter, hiervoor is een goed juridisch
kader nodig. Daarom is Nederland voor hernieuwde onderhandelingen met de VS
op basis van een nieuw mandaat en rekening houdend met het EP.
 
 Minister Hirsch Ballin noemde een aantal uitgangspunten hiervoor. Zo zou
er gezocht moeten worden naar een passende juridische grondslag en inkadering
in verband met gegevensoverdracht, er zouden waarborgen moeten komen voor
toezicht, de uitwisseling van bulkdata zou alleen in uitzonderlijke, goed
gedefinieerde gevallen moeten kunnen plaatsvinden, heldere criteria voor de
uitwisseling van gegevens met derde landen zijn belangrijk, een goede regeling
voor het opslaan en vernietigen van gegevens is onontbeerlijk en een adequaat
evaluatiemechanisme is van belang.
 
 Het Voorzitterschap concludeerde dat er snel hernieuwde onderhandelingen
met de VS moeten plaatsvinden op basis van een nieuw mandaat en rekening houdend
met het EP.
 12. SIS II
 Zie de tekst onder agendapunt 2 van het Gemengd Comité.
 13. Toetreding van de EU tot het Verdrag van de Raad
van Europa tot bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden
(EVRM).
 In art. 6 lid 2 VEU is bepaald dat de Unie toetreedt tot het EVRM. Met
het oog daarop zou het Voorzitterschap graag onderhandelingsrichtlijnen en
een mandaat aannemen. De Commissie zal binnenkort met een voorstel daartoe
komen. Tijdens de Raad gaf het Voorzitterschap aan dat er twee punten van
aandacht zijn, te weten de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en de lidstaten
en de relatie tussen het HvJEU en het EHRM.
 
 Om de bescherming van mensenrechten in Europa op een nog hoger niveau
te tillen hecht Nederland veel waarde aan de in het verdrag overeengekomen
toetreding van de EU tot het EVRM. Minister Hirsch Ballin, samen met andere
delegaties, steunde dan ook het Voorzitterschap in haar streven op korte termijn
onderhandelingsrichtlijnen en een mandaat aan te nemen.
 14. Voorstel voor een resolutie van de Raad betreffende
een modelovereenkomst voor het instellen van een Gemeenschappelijk Onderzoeksteam
(JIT)
 In 2003 nam de Raad via een aanbeveling al een eerste modelovereenkomst
aan voor het opzetten van Gemeenschappelijke Onderzoeksteams (JITs) met als
doel experts te helpen bij de implementatie ervan. In het Stockholm Programma
is vastgelegd dat de modelovereenkomst herzien dient te worden (gebaseerd
op sinds 2003 opgedane ervaringen).
 
 Het doel van de herziening van de modelovereenkomst is het bestaande juridische
kader te vertalen naar een voor de praktijk gemakkelijk bruikbaar document,
zodat de bereidheid om gebruik te maken van JITs verder toe zal nemen. Minister
Hirsch Ballin steunde de herziening van de modelovereenkomst en wees op de
noodzakelijke meerwaarde voor de praktijk.
 
 De voorliggende tekst werd aangenomen.
 
 
 
 Dit verslag is gebaseerd op de tijdens de Raad vastgestelde agenda en
wijkt af van de volgorde die in de Geannoteerde Agenda (Kamerstuk 32 317,
nr. 3) is aangehouden.