Werklozen zonder startkwalificatie; Rapport: Terugblik 2009
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30851, nr. 4

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

26-03-2009

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2008-2009

30851 nr. 4

 

 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30851Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 70 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 851Werklozen zonder startkwalificatienr. 4RAPPORT: TERUGBLIK 2009Inhoud blz.1Over dit onderzoek51.1De bedoeling van terugblikonderzoeken5 1.2Onze aanbevelingen uit 20065 1.3Relevante ontwikkelingen61.4Conclusies over stand van zaken
in 20086   2Inzet leerwerktrajecten voor werklozen komt op gang82.1Achtergrond van onze aanbeveling
uit 20068 2.2Stand van zaken in 20088   3Stappen gezet in opbouw van regionale samenwerkingsverbanden op
het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt123.1Achtergrond van onze aanbeveling
uit 200612 3.2Stand van zaken in 200812   4Belemmeringen in wet- en regelgeving nog niet volledig weggenomen154.1Achtergrond van onze aanbevelingen
uit 200615 4.2Stand van zaken in 200816   5Reactie minister(s) en nawoord Algemene Reken- kamer195.1Reactie bewindspersonen195.2Nawoord Algemene Rekenkamer20    Overzicht relatie aanbevelingen en reacties oorspronkelijke rapport 2006
en conclusies en aanbevelingen terugblikonderzoek21   Gebruikte
afkortingen24   Literatuur251 OVER DIT ONDERZOEK1.1 De bedoeling van terugblikonderzoekenDe onderzoeksrapporten van de Algemene Rekenkamer bevatten standaard een
aantal aanbevelingen gericht op de oplossing van problemen die in het onderzoek
zijn gesignaleerd. Bewindspersonen zeggen soms naar aanleiding van deze aanbevelingen
concrete acties toe, soms ook niet. Wat gebeurt er met de aanbevelingen van
de Algemene Rekenkamer en de toezeggingen van bewindspersonen na de publicatie
van ons rapport? Hebben onze aanbevelingen opvolging gekregen?Deze vragen willen we graag beantwoorden. Niet alleen omdat de problemen
die we signaleren om een oplossing vragen, maar ook omdat we willen beoordelen
of onze aanbevelingen aan hun doel beantwoorden: zijn ze concreet genoeg,
kunnen de ministeries er iets mee?In 2004 heeft de Algemene Rekenkamer een systeem opgezet om de effecten
van haar aanbevelingen te toetsen. Wij monitoren over een langere periode –
zonodig vijf jaar of langer – of ministeries onze aanbevelingen opvolgen
en hun toezeggingen nakomen. Wij voeren daarvoor niet alleen gesprekken met
ambtenaren, maar steunen ook zoveel mogelijk op de (voortgangs)informatie
van de ministeries zelf.Wij bekijken voor ieder onderzoek afzonderlijk hoe lang wij blijven toetsen
en welke aanbevelingen en toezeggingen wij volgen. Dat is ook logisch: sommige
aanbevelingen gaan over zaken die jaren nodig hebben om hun beslag te krijgen,
andere aanbevelingen kunnen op veel kortere termijn gerealiseerd worden.In dit rapport blikken wij terug op het onderzoek Werklozen
zonder startkwalificatie.1.2 Onze aanbevelingen uit 2006Het onderzoek Werklozen zonder startkwalificatie
(Algemene Rekenkamer, 2006) richtte zich op het beleid van de rijksoverheid
gericht op het verbeteren van de arbeidsmarktpositie van werklozen ouder dan
23 jaar zonder startkwalificatie.1 Mensen zonder
startkwalificatie zijn kwetsbaar op de arbeidsmarkt en dit geldt nog sterker
voor deze «oudere» werklozen. We zagen in signalen dat de inzet
van scholing bij re-integratie van werklozen de afgelopen jaren sterk was
verminderd, aanleiding voor het doen van het onderzoek. Die vermindering stond
haaks op de toenmalige economische ontwikkelingen waardoor er juist kansen
waren voor het aanpakken van deze problematiek. Een extra aanleiding was het
feit dat het kabinet zich in het kader van de Lissabon-agenda tot doel heeft
gesteld dat voor 2010 minimaal 80% van de beroepsbevolking over een
startkwalificatie beschikt.De focus van deze terugblik ligt op drie van de aanbevelingen uit het
oorspronkelijke rapport:1) De bewindspersonen zouden regionale partijen moeten stimuleren om in
duurzame scholing en re-integratie te investeren. Dit kan bijvoorbeeld door
inzicht te bieden in de kosten en baten die voorzieningen en initiatieven
op de langere termijn kunnen opleveren.2) De opbouw van duurzame regionale samenwerkingsverbanden op het terrein
van onderwijs en arbeidsmarkt is noodzakelijk. Wij merken op dat dit niet
per definitie hoge kosten met zich meebrengt. Het financieel ondersteunen van (regionale) samenwerking zou via cofinanciering
kunnen verlopen, zodat alle betrokken partijen zich committeren aan deze samenwerking.3) Gemeenten moeten meer vertrouwen krijgen in de continuïteit van
de Wet werk en bijstand (Wwb), en Regionale Opleidingen Centra (ROC’s)
moeten zich flexibeler en marktgerichter opstellen, zodat zij zich ook kunnen
richten op duurzame re-integratie van kansarme groepen.We hebben voor deze drie aanbevelingen gekozen, omdat hierin de kern van
het probleem, namelijk het onvoldoende tot stand komen van duurzame re-integratie
door middel van scholing voor laag opgeleide werklozen, ligt besloten.1.3 Relevante ontwikkelingenTijdens de Europese topbijeenkomst in Lissabon in maart 2000 is besloten
dat de Europese Unie omgevormd dient te worden tot de meest concurrerende
en dynamische kenniseconomie ter wereld in de periode tot 2010. In het kader
van het toen gesloten Lissabon-akkoord heeft het kabinet zich tot doel gesteld
dat in 2010 meer dan 80% van de beroepsbevolking van 25 tot en met
64 jaar minimaal over een startkwalificatie zal beschikken (de zogeheten Lissabon-doelstelling).
In 2000 beschikte 74% van de beroepsbevolking over een startkwalificatie.
Het realisatiecijfer ten tijde van ons onderzoek was 77% (2005). In
2007 had 78,3% van de beroepsbevolking een startkwalificatie.Op 1 maart 2005 is de Projectdirectie Leren en Werken (PLW) opgericht;
een gezamenlijk initiatief van de Ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
(SZW) en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). De PLW kreeg de opdracht
een aantal concrete acties in gang te zetten ter verbetering van de aansluiting
tussen «de wereld van het leren en de wereld van het werken»,
en ter verbetering van de regionale en landelijke samenwerking op dit terrein
tussen de betrokken partijen en personen (OCW en SZW, 2005a). De PLW moest
bovendien stimuleren dat ervaringscertificaattrajecten1  en duale trajecten2 op grotere schaal
zouden worden toegepast. Voor 2007 had de PLW de doelstelling meegekregen
om 20 000 nieuwe EVC-trajecten en 15 000 nieuwe duale trajecten
voor werkenden en werklozen te realiseren (OCW en SZW, 2005b).De PLW zou aanvankelijk tot eind 2007 actief zijn. Na de instelling van
een nieuw kabinet in 2007 is echter besloten de opdracht van Projectdirectie
te verlengen tot en met 2011, omdat (OCW en SZW, 2008a):• het kabinet de ambitie heeft geformuleerd 200 000 mensen extra
te laten participeren. Daarbij is scholing een belangrijk middel.• publieke instellingen nog onvoldoende in staat zijn om flexibel
maatwerk te organiseren voor volwassenen.• In 2010 volgens de Lissabon-doelstelling 80% van de Nederlandse
beroepsbevolking een startkwalificatie moet hebben.• vanaf 2007 het tekort aan hoger opgeleiden oploopt tot 75 000
in 2010.1.4 Conclusies over stand van zaken in 2008Wij constateren dat er de afgelopen jaren veel is gebeurd om regionale
samenwerking op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt en duurzame re-integratie
te bevorderen. De samenwerking is vooral gericht op het realiseren van leerwerktrajecten;
de duurzaamheid van de samenwerkingsrelaties krijgt minder aandacht. De leerwerktrajecten
zijn zowel voor werkenden als werklozen bedoeld. Deze trajecten
worden daarom niet alleen voor werklozen zonder startkwalificatie ingezet.
Het bereiken van de groep waar wij ons in het onderzoek op hebben gericht,
vraagt om gerichte inspanning.Wij bevelen de bewindspersonen van SZW en OCW aan om de duurzaamheid van
regionale samenwerking te blijven bewaken, ook wanneer de financiële
ondersteuning vanuit het Rijk afloopt: aan het einde van de programmaperiode
van de PLW. De bewindspersonen van SZW en OCW zouden ervoor moeten waken dat
er een blijvende verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt ontstaat. Het
is daarbij van belang dat de bewindspersonen van SZW en OCW direct betrokken
zijn en blijven bij het vinden van oplossingen voor problemen bij het zorgen
voor certificerend onderwijs voor laag opgeleide werklozen.Om na te gaan of de ingezette ontwikkelingen duurzaam zijn en leiden tot
de oplossing van nog bestaande knelpunten, zullen wij na afsluiting van de
programmaperiode van de PLW nogmaals terugblikken op het onderzoek Werklozen zonder startkwalificatie.In de hierna volgende hoofdstukken gaan wij zowel in op de wijze waarop
regionale partijen investeren in werklozen ouder dan 23 jaar zonder startkwalificatie,
als op de wijze waarop zij gestimuleerd worden met elkaar samen te werken.
Ook gaan wij na in hoeverre veranderingen in wet- en regelgeving ertoe hebben
bijgedragen dat regionale parijen investeren in duurzame re-integratie.In bijlage 1 vindt u een overzicht van zowel de relatie tussen de aanbevelingen
uit ons oorspronkelijke rapport en de reacties van de bewindspersonen destijds
op die aanbevelingen als de conclusies en aanbevelingen uit dit terugblikonderzoek. 2 INZET LEERWERKTRAJECTEN VOOR WERKLOZEN KOMT OP
GANG2.1 Achtergrond van onze aanbeveling uit 2006In ons rapport constateerden we destijds dat de regionale partijen verschillende
voorzieningen ter beschikking staan om een werkloze zonder startkwalificatie
te scholen en terug te geleiden naar de arbeidsmarkt. Deze voorzieningen bieden
kansen om werklozen (versneld) met een startkwalificatie naar de arbeidsmarkt
te helpen. Voorbeelden van deze voorzieningen zijn: EVC-trajecten, duale trajecten,
loonkostensubsidies, proefplaatsingen en afdrachtsvermindering voor werkgevers
(mogelijk binnen de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor
de volksverzekeringen, WVA).We stelden vast dat regionale actoren deze voorzieningen nauwelijks gebruikten
om werklozen op te leiden naar een startkwalificatie door bijvoorbeeld onvoldoende
bekendheid met de voorzieningen en onvoldoende bekendheid over de effectiviteit
van die voorzieningen. Ook concludeerden wij dat de bewindspersonen van OCW
en SZW hun stimulerende en faciliterende rol ten opzichte van de uitvoerende
organisaties beperkt invulden waardoor het oplossen van knelpunten: het geven
van voorlichting en het uitdragen van goede initiatieven en innovaties beperkt
van de grond kwam.Om meer EVC-trajecten en meer duale trajecten voor werklozen te creëren,
zagen wij samenwerking tussen regionale partijen als noodzakelijke voorwaarde.
Wij zagen een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de bewindspersonen van
SZW en OCW om deze samenwerking te bevorderen. Dit zouden zij bijvoorbeeld
kunnen doen door regionale partijen en uitvoerders aan te spreken op wat ze
gezamenlijk bereiken.Wij gaven in ons oorspronkelijke rapport aan dat regionale partijen gestimuleerd
kunnen worden om in duurzame scholing en re-integratie te investeren, bijvoorbeeld
door inzicht te bieden in de kosten en baten die voorzieningen en initiatieven
op de langere termijn kunnen opleveren. De bewindspersonen van OCW en SZW
ondersteunden in hun reactie onze aanbeveling om regionale parijen te stimuleren
te investeren in duurzame re-integratie. Zij zagen daarbij een belangrijke
rol weggelegd voor de PLW.2.2 Stand van zaken in 2008Stimuleren van EVC en van duale trajectenDe PLW heeft onder meer als taak om te stimuleren dat EVC-trajecten en
duale trajecten op grotere schaal worden ingezet voor werklozen én
werkenden. Concrete doelstelling voor de eerste periode van de Projectdirectie
was om in 2007 15 000 nieuwe duale trajecten en 20 000 EVC-trajecten
voor werkenden en werkzoekenden van 23 jaar en ouder te realiseren.Het aantal gerealiseerde duale trajecten aan het einde van 2007 is hoger
uitgekomen dan beoogd: het aantal trajecten lag ruim 90% hoger dan
de oorspronkelijke doelstelling van de PLW (in totaal zijn 28 844 trajecten
opgestart). De doelstelling voor de EVC-trajecten is daarentegen niet behaald:
ongeveer 55% van het aantal voorgenomen EVC-trajecten is opgestart
(in totaal ruim 11 000 trajecten).Van degenen die een duaal traject doorliepen, was ongeveer 20%
werkzoekend. De overige 80% van de trajecten werd ingevuld door werkenden. Van de deelnemers aan de duale projecten volgt de grootste
groep (38%) een traject op opleidingsniveau mbo-2. Van de deelnemers
aan EVC-trajecten was 10% werkzoekend. 50% van de EVC-procedures
concentreren zich op het mbo-2 niveau (OCW en SZW, 2008b).In het Plan van aanpak Leren en Werken (OCW en SZW, 2008a) staat als speerpunt
om 30 000 moeilijk bemiddelbare werkzoekenden door middel van scholing
betere kansen te geven op de arbeidsmarkt. De PLW wil deze doelstelling bereiken
door duale trajecten en EVC-trajecten voor deze groep beschikbaar te krijgen
via de regionale leerwerkprojecten. Tot nu toe zijn voor 2008/2009 afspraken
gemaakt over 40 000 duale en EVC-trajecten voor zowel werkenden als werkzoekenden.
De PLW verwacht dat ongeveer 5000 van deze trajecten door werkzoekenden ingevuld
zullen worden. Er worden pilots gestart om ervaring op te doen met deze groep.
Begin 2009 werd een nieuwe stimuleringsregeling opengesteld waarbij het accent
ligt op leerwerktrajecten voor onder meer moeilijk bemiddelbare werkzoekenden.
Daarmee worden leerwerkprojecten ondersteund bij het realiseren van een deel
van de landelijke doelstelling in 2009–2010.Het scholingsprotocol van UWVSinds 2006 gebruikt UWV het scholingsprotocol: een instrument om de inzet
van de juiste scholing voor mensen met een werkloosheidsuitkering en voor
arbeidsgehandicapten te bevorderen. In 2007 is dit scholingsprotocol geëvalueerd
(Slotboom e.a., 2007). Sinds juli 2006 tot eind 2007 heeft ongeveer 15%
van de cliënten van UWV met een re-integratietraject scholing gevolgd.
Een groot deel van de opleidingen duurde kort (42% duurt minder dan
drie maanden), 86% behaalde een diploma en 52% van de cliënten
vond een baan. Conclusie van de evaluatie is dat het scholingsprotocol goed
werkt.Het blijkt dat de moeilijk plaatsbaren relatief meer baat hebben bij scholing
dan cliënten met een kleinere afstand tot de arbeidsmarkt en dat geldt
dan vooral voor cliënten met een bij aanvang van de scholing laag opleidingsniveau.Verder blijkt uit de evaluatie van het scholingsprotocol dat het effect
van scholing binnen re-integratietrajecten waarschijnlijk niet kortstondig
is. Ten slotte is de effectiviteit van relatief dure kortere opleidingen (minder
dan drie maanden) het grootst.Naar aanleiding van de uitkomsten van de evaluatie van het scholingsprotocol
heeft UWV besloten het scholingsprotocol aan te passen, met vraaggerichte
re-integratie als uitgangspunt. Scholing langer dan drie maanden is bij uitzondering
mogelijk als de cliënt een leerwerktraject gaat volgen of als er een
baangarantie is. Een andere uitzondering wordt gemaakt als de cliënt
naar de onderbouwde mening van zijn of haar coach gebaat is met langere scholing.Inzicht in de inzet van scholing voor werklozen zonder
startkwalificatieDe PLW heeft zicht op de doelgroepen (werkenden of werklozen) die gebruikmaken
van de EVC-trajecten en duale trajecten die met ondersteuning van de Projectdirectie
worden ingezet.Voor werklozen met een bijstandsuitkering is niet bekend hoe vaak gemeenten
scholing inzetten in het kader van de re-integratie van deze groep. Het is
wel bekend hoeveel scholing, los of als onderdeel van eenre-integratietraject,
UWV heeft ingezet voor werklozen met een WW-uitkering of een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Het is van deze groep echter niet bekend hoeveel werklozen ouder dan 23 jaar
zonder startkwalificatie als «scholingscliënt» zijn aangemerkt.Inzicht in effectiviteit re-integratieIn 2007 heeft de minister van SZW een beleidsdoorlichting uitgevoerd naar
het re-integratiebeleid (SZW, 2008b). Deze beleidsdoorlichting was gericht
op de effectiviteit en doelmatigheid van het re-integratie-instrumentarium
dat door de uitvoerders (gemeenten en UWV) wordt ingezet en op de doelmatige
inzet van re-integratiebudgetten.Uit de beleidsdoorlichting komt naar voren dat de inzet van re-integratie-instrumenten
over het algemeen een klein positief effect heeft op de kans om werk te vinden.
In de beleidsdoorlichting zijn verschillende andere onderzoeken betrokken
waarin is nagegaan of er een relatie is tussen effectiviteit van re-integratie
en verschillende relevante factoren. Uit deze onderzoeken blijkt dat de effectiviteit
van re-integratie op de arbeidsmarkt het grootst is voor kansarmen, ouderen,
laag opgeleiden en niet-westerse allochtonen. Verder blijkt dat leerwerkplekken
effectief zijn, vooral voor niet-westerse allochtonen en dat scholing relatief
effectief is voor werklozen ouder dan veertig jaar, vrouwen en kansarme groepen
en dan vooral in combinatie met werk. Over de effectiviteit
van scholing zegt de beleidsdoorlichting verder dat dit mogelijk
onderbelicht blijft omdat mensen gedurende een te korte periode worden gevolgd.Stimuleren van transparantie bij de inzet van voorzieningenDe minister van SZW heeft in een plan van aanpak re-integratie (SZW, 2008d)
aangegeven in welke richting het re-integratiebeleid zich zal moeten ontwikkelen.
De minister heeft zich hierbij gebaseerd op de uitkomsten van de beleidsdoorlichting
re-integratie. Kernwoorden zijn resultaat, selectiviteit, vraaggerichtheid
en transparantie. Verder zijn er verschillende moties ingediend in de Tweede
Kamer (juni 2008) over het inzichtelijk maken van de re-integratie-instrumenten
die gemeenten inzetten, de effectiviteit daarvan en de kosten (SZW, 2008e).De minister wil de transparantie vergroten zodat meer inzicht kan worden
gegeven in de resultaten van re-integratie en zodat ervaringen kunnen worden
uitgewisseld tussen uitvoerders en opdrachtgevers van re-integratie-instrumenten.
Hiertoe wordt de Statistiek Re-integratie door Gemeenten (SRG) van het Centraal
Bureau voor de Statistiek (CBS) uitgebreid met een module waarin de verschillende
stappen op de re-integratieladder zichtbaar worden gemaakt (met ingang van
2010, met resultaten over 2009). De SRG geeft hiermee inzicht in het aantal
personen dat zich op de verschillende sporten van de re-integratieladder bevindt
en welke bewegingen deze personen maken. De SRG laat niet zien hoe de beschikbare
budgetten worden verdeeld of welke specifieke instrumenten worden ingezet.
Om meer inzicht te krijgen in de categorieën instrumenten waaraan de
middelen worden uitgegeven, wordt een jaarlijkse enquête gehouden onder
gemeenten (op basis van een steekproef).De minister van SZW heeft met de VNG afgesproken dat gemeenten zich committeren
aan het benutten (en zo nodig ontwikkelen) van bruikbare vormen van benchmarking
om daarmee hun werkwijzen en resultaten zichtbaar te maken. Daarnaast heeft
het Ministerie van SZW de website www.interventiesnaarwerk.nl opgericht, dat
een platform biedt voor het uitwisselen van effectieve re-integratie-interventies
om zo het inzicht in de effectiviteit van instrumenten te vergroten
en de kennis hierover te verspreiden.Het blijft aan gemeenten om te bepalen welke instrumenten ze inzetten
en ten behoeve van welke doelgroep. Met het plan van aanpak re-integratie
worden gemeenten ondersteund om zelf uit te vinden wat voor wie werkt, en
wanneer het werkt.Conclusies en aanbevelingenDe oprichting van de PLW heeft ertoe geleid dat de afgelopen jaren veel
is geïnvesteerd in duale trajecten en EVC-trajecten. Hiermee zijn de
bewindspersonen van OCW en SZW hun toezegging nagekomen dat de PLW een belangrijke
rol kan spelen bij de voorlichting over en inzet van leerwerktrajecten. Deze
trajecten zijn tot nu toe vooral ingezet voor werkenden en in veel mindere
mate voor werklozen. Wij waarderen het dat in de nieuwe programmaperiode van
de PLW specifieke doelstellingen zijn geformuleerd voor moeilijk bemiddelbare
werklozen. Wij constateren dat de duurzame re-integratie op de arbeidsmarkt
van deze groep een grote inspanning bij werkgevers vraagt.Uit evaluaties komt naar voren dat het voor gemeenten en UWV loont te
investeren in scholing voor werklozen. Inzicht in de inzet en effectiviteit
van re-integratie-instrumenten draagt bij aan een gerichte inzet van deze
instrumenten. Ondanks verschillende inspanningen op dit terrein is het niet
duidelijk of en welke voorzieningen worden ingezet voor werklozen zonder startkwalificatie.
Uitvoeringsorganisaties en gemeenten houden namelijk niet bij welke voorzieningen
voor wie worden ingezet.De minister van SZW streeft naar resultaatgerichte inzet van re-integratievoorzieningen.
Het ontbreken van inzicht in de inzet en effectiviteit voor de verschillende
groepen werklozen belemmert dat.We bevelen de minister van SZW aan om, binnen de platforms (benchmarks,
het platform interventiesnaarwerk.nl) die hij heeft ingesteld, werkwijzen
en resultaten van gemeenten zichtbaar te maken. We bevelen bovendien aan een
koppeling te maken tussen de effectiviteit van re-integratie-instrumenten
en specifieke kenmerken van werklozen (zoals leeftijd en opleidingsniveau).
Dat sluit aan bij de gedachte dat maatwerk binnen re-integratie het meest
effectief is en het sluit aan bij de aanbeveling uit ons oorspronkelijke rapport
om voorzieningen te laten aansluiten bij de specifieke kenmerken en behoeften
van werklozen. 3 STAPPEN GEZET IN OPBOUW VAN REGIONALE SAMENWERKINGSVERBANDEN
OP HET TERREIN VAN ONDERWIJS EN ARBEIDSMARKT 3.1 Achtergrond van onze aanbeveling uit 2006Uit ons onderzoek kwam naar voren dat om werklozen zonder startkwalificatie
duurzaam terug te geleiden naar de arbeidsmarkt, regionale samenwerking nodig
is tussen gemeenten, werkgeversorganisaties, UWV, CWI, re-integratiebedrijven
en ROC’s. Deze regionale samenwerking op het snijvlak van onderwijs
en arbeidsmarkt bleek echter maar moeizaam van de grond te komen. Er was sprake
van afstemmingsproblemen tussen de betrokken partijen, onder meer doordat:1. belangen niet voor alle partijen gelijk waren;2. men onvoldoende van elkaars taken en verantwoordelijkheden op de hoogte
was;3. de coördinatie voor samenwerking aan geen van de partijen was
toebedeeld;4. het niet duidelijk was wie de kosten van de samenwerking moest dragen
en waar de baten terechtkwamen.In ons onderzoek stelden we vast dat de opbouw van duurzame regionale
samenwerkingsverbanden op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt noodzakelijk
was voor het teruggeleiden van werklozen zonder startkwalificatie naar de
arbeidsmarkt. Wij merkten op dat dit niet per definitie hoge kosten met zich
zou meebrengen. We deden de suggestie om de (regionale) samenwerking financieel
te ondersteunen door cofinanciering, zodat alle betrokken partijen zich committeren
aan die samenwerking.In hun reactie gaven de bewindspersonen van OCW en SZW destijds aan de
suggestie om regionale samenwerking door cofinanciering te ondersteunen, interessant
te vinden. Zij gaven verder aan geen voorstander te zijn van structurele financiële
regelingen vanuit het Rijk.3.2 Stand van zaken in 2008Locaties Werk en InkomenDe minister van SZW wil de vraaggerichtheid van re-integratie bevorderen
door eind 2009 ongeveer honderd Locaties voor Werk en Inkomen (LWI’s)
gerealiseerd te hebben, waar integrale dienstverlening aan zowel klanten als
werkgevers zal worden gegeven. Binnen de nieuwe LWI’s werken gemeenten,
CWI en UWV op basis van consensus met elkaar samen. In het LWI-concept staat
niet het instrumentarium, maar de integrale ondersteuning van de klant voorop.
Geïntegreerde dienstverlening impliceert dat de ketenpartners (UWV, CWI
en gemeenten) een samenhangende op de klant (werkzoekenden en werkgevers)
gerichte dienstverlening realiseren, waarin de klant de keten als geheel kan
aanspreken en de keten ook als geheel zijn diensten aanbiedt. De LWI vormt
tevens de frontoffice voor (lokale) werkgevers: bij LWI vindt het matchen
van vraag en aanbod plaats.LeerwerklokettenLeerwerkloketten zijn regionale samenwerkingsverbanden waarin regionale
overheden, onderwijsinstellingen, werkgevers, CWI en UWV zijn vertegenwoordigd.
Bij de leerwerkloketten kunnen werkenden, werklozen en bedrijven terecht met
vragen op het gebied van onderwijs, loopbaan en arbeid. Adviseurs beantwoorden
onder meer vragen over duale trajecten, EVC-trajecten en subsidiemogelijkheden.
Fysiek vindt de samenwerking veelal plaats in een bedrijfsverzamelgebouw of
LWI. Gemeenten, CWI en ROC’s werken samen om leerwerkloketten op te
zetten. De PLW faciliteert deze partijen financieel, om zo te kunnen komen
tot een landelijk dekkend netwerk van leerwerkloketten (minimaal veertig).
In 2006 gingen de eerste loketten open. Eind 2007 waren er zestien regionale
leerwerkloketten.Het is de bedoeling om de leerwerkloketten uiteindelijk op te laten gaan
in de LWI’s, waardoor de loketten structureel gefinancierd worden. Over
het moment van inpassen en de financiering hiervan is op het moment van het
schrijven van dit terugblikrapport nog geen definitief besluit genomen.SamenwerkingsverbandenEen leerwerkloket is een voorbeeld van een instrument waarmee in de regio
een structuur voor «een leven lang leren» opgezet kan worden.
Voor de samenwerkingsverbanden is echter geen blauwdruk. Het uitgangspunt
is het zelf kiezen van partners in de regio, opdat binnen elke regio die samenwerking
kan ontstaan die het beste past bij de regionale situatie. Medio 2008 waren
er, met ondersteuning van de PLW, 45 regionale en sectorale samenwerkingsverbanden
actief. Elk van hen formuleerde eigen streefaantallen voor het opzetten van
duale trajecten en EVC-trajecten. De samenwerkingsverbanden schreven projectplannen
voor hun eigen regio en sector. Voorbeeld van regionale samenwerking
binnen het project «In bedrijf»In 2006–2007 heeft in verschillende
regio’s de pilot «In bedrijf» gedraaid, waarbij CWI, UWV,
re-integratiebedrijven en gemeenten samenwerkten met als doel te komen tot
een infrastructuur waarin werkgevers en werkzoekende klanten gematched werden
voor het invullen van leerwerkvacatures. Doel was het weer opbouwen van expertise
over beroepsgerichte (kwalificerende) scholing voor volwassen werkloze werkzoekenden.
Deze pilot werd financieel ondersteund door de Ministeries van SZW en OCW.
De rolverdeling binnen de pilot was als volgt: 1) CWI en re-integratiebureaus
benaderden samen werkgevers voor het werven van leerwerkplekken;2) Gemeenten,
UWV en CWI en re-integratiebureaus benaderden actief werkzoekenden die in
aanmerking konden komen voor leerwerkbanen; 3) Als scholing
gewenst was, dan bood UWV dit aan in de vorm van een traject of reguliere
scholing.     De doelgroep voor deze pilot
waren werkzoekenden met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt die door een
zogeheten re-integratiecoach WW naar werk worden bege- leid. Voor beroepsgerichte
scholing werd gewerkt met erkende scholings- en onderwijsinstellingen. De
werkgevers bepaalden welke vorm van scholing nodig was. De inzet van scholing
leidde altijd tot het behalen van minimaal een startkwalificatie of een branche-erkend
certificaat.In 2008 was UWV begonnen
met de landelijke uitrol van dit project. Deelname aan «In bedrijf»
was niet vrijblijvend. Zo gold voor 2008 de verplichting om minimaal 1500
leerwerkbanen te realiseren. Dit aantal wordt in 2009 verhoogd. In het project
wordt de klant gedurende de volledige duur van de leerwerkbaan begeleid door
het re-integra- tiebedrijf dat de plaatsing op de leerwerkplaats heeft verzorgd.
Begeleiding van de klant vindt dus plaats tijdens zowel scholing als werk.Financiering van regionale samenwerkingHet kabinet heeft geld vrijgemaakt voor het stimuleren van regionale samenwerking
op het terrein van leren en werken en heeft hiervoor de tijdelijke subsidieregeling
Leren en Werken ingesteld. Voor 2007 en 2008 was € 15,5 miljoen
beschikbaar. Het doel is om de regionale infrastructuur voor leren en werken
te versterken en duurzame samenwerking tot stand te brengen. De samenwerkingsverbanden
die ontstaan, kunnen vervolgens financiering aanvragen voor het opzetten van
EVC-trajecten en duale trajecten en voor het inrichten van een
leerwerkloket. De verschillende trajecten moeten voor 31 december 2010
zijn gerealiseerd.Het kabinet heeft verschillende voorwaarden om te kunnen bepalen of samenwerkingsverbanden
in aanmerking komen voor financiële ondersteuning:• samenwerking moet bestaan uit (tenminste) vertegenwoordigers van
onderwijs, bedrijfsleven en lokale overheid;• afspraken moeten in een intentieverklaring zijn vastgelegd;• een projectplan moet concrete invulling geven aan het project,
waarbij helder is wat de rolverdeling is tussen de betrokken actoren en welke
resultaten worden beoogd;• een duidelijke vraaggerichte aanpak (een goede arbeidsmarktanalyse
en een duidelijke werkgeversbenadering);• 25% cofinanciering vanuit de samenwerkende partijen;• de partijen moeten aangeven hoe ze ervoor zorgen dat de samenwerking
duurzaam zal zijn.Naast de tijdelijke subsidieregeling Leren en Werken bestaat de Tijdelijke
regeling Stimulans Toepassing Effectieve Projecten (STEP). Deze is bedoeld
om succesvolle initiatieven voor «een leven lang leren» op te
sporen, te ondersteunen en toe te passen binnen de eigen regio of sector.
Met behulp van deze subsidieregeling zijn projecten gestart door partijen
die al langer met de gedachte speelden om samen iets te doen. Het gaat om
projecten waarin het onderwijs en het bedrijfsleven samen de doelstelling
van een leven lang leren nastreven. De STEP-regeling is opnieuw opengesteld.
Voor de periode 2006–2007 was in totaal een bedrag van € 1 000 000
beschikbaar en voor 2008 € 500 000. In 2007 zijn er elf van
dergelijke projecten gerealiseerd en in 2008 zes.Conclusies en aanbevelingenDe PLW heeft veel geïnvesteerd in het tot stand brengen van samenwerking
tussen regionale partijen. Dit heeft ertoe geleid dat er een groot aantal
samenwerkingsverbanden van de grond is gekomen. De totstandkoming is echter
gefinancierd met tijdelijke subsidiegelden. Alhoewel er in de subsidievoorwaarden
wel enige aandacht is voor de duurzaamheid van de samenwerking, zien wij toch
grote risico’s op dit terrein. Eerder zagen we bij de Regionale Platforms
Arbeidsmarkt (RPA’s) – waarin gemeenten, CWI, UWV, werkgeversorganisaties
en werknemersorganisaties samenwerkten en die eveneens voor de start gebruik
konden maken van een tijdelijke financieringsmaatregel – dat de samenwerking
afbrokkelde nadat de financiering was beëindigd.Wij zien veel in het voorstel om de leerwerkloketten op te laten nemen
in de LWI’s. Op deze wijze kan de samenwerking tussen uitvoeringsinstellingen
op het gebied van sociale zekerheid en gemeenten met enerzijds onderwijsinstellingen
en anderzijds werkgevers een structureel karakter krijgen. Een groot deel
van de in ons eerdere onderzoek geconstateerde belemmerende factoren zal,
door het bijeenbrengen van partijen binnen een locatie, weggenomen kunnen
worden. Bovendien komt de positionering van de leerwerkloketten in de LWI’s
tegemoet aan de aarzelingen (in ons oorspronkelijke rapport) die de bewindspersonen
van OCW en SZW aangaven te hebben bij een structurele financiering van regionale
samenwerking. 4 BELEMMERINGEN IN WET- EN REGELGEVING NOG NIET VOLLEDIG
WEGGENOMEN4.1 Achtergrond van onze aanbevelingen uit 2006In ons rapport hebben we destijds geconcludeerd dat de prikkels in wet-
en regelgeving onvoldoende leiden tot duurzame re-integratie van kansarme
groepen, bijvoorbeeld door kwalificerende scholing. Deze conclusie had betrekking
op wet- en regelgeving op het terrein van het Ministerie van OCW (de bekostigingssystematiek
van de ROC’s) en op het terrein van het Ministerie van SZW (de bekostigingssystematiek
van de Wwb).We concludeerden in ons rapport dat de bekostigingssystematiek die is
vastgelegd in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) en op basis waarvan
ROC’s gefinancierd worden1, tot gevolg
heeft dat ROC’s zich vooral richten op het initiële onderwijs voor
reguliere leerlingen, en veel minder op postinitieel onderwijs voor werkenden
en werklozen. Ook heeft de regelgeving tot gevolg dat de ROC’s zich
onvoldoende flexibel opstellen als het gaat om afwijkende instroommomenten
en/of een afwijkende inrichting van het onderwijsaanbod. Voor werklozen zonder
startkwalificatie van 23 jaar en ouder is het echter juist belangrijk om op
verschillende momenten in het jaar te kunnen beginnen met een op maat gesneden
opleiding (waarbij bijvoorbeeld sommige modules sneller worden doorlopen,
of waarbij vrijstellingen gelden op grond van eerder verworven competenties).Door het gebrek aan flexibiliteit en maatwerk bij ROC’s is het vaak
niet mogelijk om kwalificerende scholing vanuit het reguliere onderwijs in
te zetten bij het re-integreren van werklozen.Op basis hiervan hebben we ROC’s aanbevolen zich flexibeler en marktgerichter
op te stellen tegenover werkgevers en leerlingen die postinitiële scholing
volgen. De minister van OCW zou ROC’s hierop nadrukkelijker moeten aanspreken.
De bewindspersonen van SZW en OCW onderkenden in hun reactie dat ROC’s
zich flexibeler en vraaggerichter kunnen opstellen. Zij zegden toe te bezien
of het voor ROC’s aantrekkelijker kan worden gemaakt om meer maatwerk
te bieden.Met de invoering van de Wwb, de financieringssystematiek en het nieuwe
verdeelmodel waren veel gemeenten onzeker over de toekomstige financiering
van scholing op maat. Het resultaat was dat gemeenten erg voorzichtig waren
met het besteden van hun Werk-budget (W-budget) van de Wwb en dat vooral gemeenten
die er met de invoering van de Wwb financieel op achteruit waren gegaan niet
werkten vanuit een langetermijnperspectief. Investeren in scholing vereist
echter wel een langetermijnperspectief, omdat het rendement van scholing pas
immers op langere termijn zichtbaar is. Ook voor het opzetten van duale trajecten
en samenwerkingsverbanden is een langetermijnperspectief onontbeerlijk. We
hebben de minister van SZW aanbevolen te blijven investeren in de relatie
met gemeenten. Wanneer gemeenten vertrouwen hebben in de continuïteit
van financiering van de Wwb, is de kans groter dat gemeenten daadwerkelijk
durven te investeren in duurzame re-integratievoorzieningen zoals kwalificerende
scholing.De bewindspersonen van OCW en SZW gaven hierop in hun reactie aan te blijven
investeren in de relatie met gemeenten. Volgens hen zou de prikkel in de Wwb
de gemeenten automatisch in de richting van kansarme groepen
sturen. Ook hoefde er volgens hen geen tegenstelling te bestaan tussen duurzame
re-integratie en de kortste weg naar werk.4.2 Stand van zaken in 2008VoorhoedescholenUit ons onderzoek kwam naar voren dat scholen moeite hebben met het aanbieden
van maatwerk voor volwassenen, omdat bekostigings- en toezichtsregels of beperkingen
in hun interne bedrijfsvoering dit soms in de weg staan. In 2007–2008
is het project voorhoedescholen gestart met vier ROC’s, twee hogescholen
en een Agrarisch Opleiding Centrum. De scholen gaan gezamenlijk aan de slag
om veranderingen in hun aanbod, werkwijze en organisatie te bewerkstelligen.Doel van het project voorhoedescholen is een verbeterde aanpak van het
opleiden van werkenden en werkzoekenden van 23 jaar en ouder (OCW en SZW,
2006). De voorhoedescholen willen hun volwassenenonderwijs uitbreiden, maar
komen hierbij verschillende knelpunten tegen. In het project werken de scholen
samen en leren ze van elkaar. De ambitie van de deelnemende scholen is om
zich als kennisinstelling expliciet te richten op het ontwikkelen en uitvoeren
van beroepsonderwijs voor volwassenen (OCW en SZW, 2008b).Het project wordt aangestuurd door de PLW en wordt inhoudelijk en financieel
ondersteund door de PLW en het Platform Bèta Techniek (PBT). De inhoudelijke
ondersteuning van de PLW en PBT richt zich in eerste instantie op de versterking
van de deelnemende scholen op het gebied van beroepsonderwijs voor volwassenen.
De resultaten van het project dienen beschikbaar te komen voor het gehele
mbo en hbo.De ambitie is een zogenaamde community te
creëren, waarin schoolinstellingen kunnen participeren of waar ze zich
bij kunnen aansluiten. Hoofdproduct is een kennisbank die lessons learnedbevat van scholen die actief zijn op het gebied van
beroepsonderwijs voor volwassenen. Door ook andere scholen toegang te verschaffen
tot de kennisbank, kunnen ook zij de resultaten van de voorhoedescholen benutten.
Essentieel voor de «community-gedachte» is het versterken van
het huidige netwerk van voorhoedescholen. Alle voorhoedescholen hebben een
businessplan opgesteld voor het verbreden, flexibiliseren en vraaggericht
organiseren van beroepsonderwijs voor volwassenen.De belangrijkste bevindingen van het project met de voorhoedescholen moeten
in 2009 duidelijk worden. In 2008 vindt een nulmeting plaats, die eind 2009
herhaald wordt. Wel is medio 2008 bij de voorhoedescholen geïnventariseerd
welke belemmeringen en hindernissen er zijn in wet- en regelgeving die een
flexibel onderwijsaanbod in de weg staan.In het mbo is gebleken dat de voorschriften met betrekking tot de onderwijstijd
(wet- en regelgeving) en die van de cao (door de sector zelf bepaald) het
meest knellen. In het hbo knelt het voorschrift dat gewerkt moet worden met
vaste onderwijseenheden bij het inrichten van maatwerktrajecten. De onderwijseenheden
sluiten niet overal goed aan bij de competenties die een postinitiële
leerling na bijvoorbeeld een EVC-traject nog wil verwerven.Volgens de PLW leidt het signaleren van deze knelpunten niet zonder meer
tot wijzigingen in wet- en regelgeving. Een probleem is dat de wet- en regelgeving
bedoeld en ontworpen is voor het initiële onderwijs, dat andere eisen
stelt dan het postinitiële onderwijs. Het gaat er nu om na te
gaan op welke wijze flexibel onderwijs georganiseerd en ingericht kan worden.Bekostigingssystematiek W-budgetIn het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten van 4 juni 2007 is
afgesproken dat er meerjarige budgetten voor het Inkomensdeel (I-deel) en
het Werkdeel (W-deel) van de Wwb komen. Deze budgetten worden voor vier jaar
vastgelegd. Het doel van de afspraken is de stabiliteit van de budgetten te
vergroten en gemeenten de mogelijkheid te bieden de winst op het I-deel langer
te behouden en zo inzetten voor het verhogen van de participatie. Met stabielere
budgetten kunnen volgens de staatssecretaris van SZW gemeenten goed sturen
op resultaat.Het totale budget voor re-integratie is van 2002 tot 2007 gestaag afgenomen
(SZW, 2008b). In 2002 was in totaal € 3 miljard beschikbaar voor
re-integratie. In 2007 was dit budget afgenomen tot € 2 miljard,
waarvan € 1,6 miljard naar de gemeenten is gegaan en € 400
miljoen naar UWV. De planning is dat in 2011 het totale re-integratiebudget
nog € 1,7 miljard zal bedragen. Sinds de invoering van de Wwb op
1 januari 2004 hebben de meeste gemeenten jaarlijks budget bedoeld voor
re-integratie (het W-deel) overgehouden.Om te bereiken dat het aantal mensen in de bijstand daalt moeten gemeenten
de komende jaren hun re-integratiegeld selectiever en beter inzetten. Het
feit dat het budget voor gemeenten lager is dan de afgelopen periode, maar
wel voor meerdere jaren vastgelegd, stimuleert dat volgens de staatssecretaris
van SZW (SZW, 2007).Per 1 januari 2009 treedt het participatiebudget voor gemeenten in
werking. In dit budget zijn de gelden voor re-integratie, volwasseneneducatie
en inburgering samengevoegd. Aanleiding voor het instellen van het participatiebudget
is dat in het coalitieakkoord is afgesproken dat de bestaande schotten tussen
de diverse op re-integratie en participatie gerichte budgetten zoveel mogelijk
weggenomen worden (SZW, 2008a). Volgens het Ministerie van SZW mag verwacht
worden dat gemeenten als gevolg van de invoering van het participatiebudget
meer dan nu het geval is, een samenhangende visie zullen ontwikkelen met verbindingen
tussen re-integratie, inburgering en volwasseneneducatie. Gemeenten krijgen
meer beleidsvrijheid en meer bestedingsruimte waardoor het bijvoorbeeld mogelijk
wordt gecombineerde trajecten in te zetten. Volgens het Ministerie van SZW
is niet vooraf bekend in hoeverre kansarme, laagopgeleide werklozen zullen
profiteren van de voordelen van het participatiebudget.De Minister van SZW streeft met het participatiebudget naar een beter
zicht in en meer sturing op prestaties en resultaten. De minister beoogt vooral
te sturen via bestuurlijke afspraken tussen Rijk en gemeenten. Het gaat daarbij
om afspraken die bijdragen aan de doelstellingen van dit kabinet op de terreinen
van re-integratie, inburgering en educatie (SZW, 2008a):• Een daling met 75 000 huishoudens in de bijstand eind 2011
ten opzichte van de stand eind 2006, en 25 000 niet-uitkeringsgerechtigden
in de periode 2007–2011 aan het werk of anderszins maatschappelijk participerend
als de afstand tot de arbeidsmarkt te groot is;• jaarlijks gemiddeld 60 000 inburgeringprogramma’s aanbieden
en in 2011 een duale uitvoering (het combineren van leren en werken) van 80%
van de inburgeringprogramma’s; • het verhogen van sociale cohesie door mensen in een achterstandspositie
met volwasseneneducatie te ondersteunen bij het verbeteren van hun mogelijkheden
tot maatschappelijke participatie en arbeidsparticipatie.Volgens de staatssecretaris van SZW sluit de instelling van het participatiebudget
aan bij de constatering in het kabinetsstandpunt over re-integratie: gemeenten
kunnen beter maatwerk bieden dan het Rijk en re-integratie is het meest effectief
voor de groep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt (SZW, 2008d). Bij
de beoogde re-integratie kunnen combinaties van educatie, inburgering en re-integratie
worden ingezet.Conclusies en aanbevelingenWij zijn positief over het project met voorhoedescholen omdat daarmee
duidelijk wordt welke wet- en regelgeving belemmerend werkt bij het verzorgen
van maatwerkonderwijs. Flexibel maatwerkonderwijs is noodzakelijk voor werklozen
zonder startkwalificatie van 23 jaar en ouder. Concrete oplossingen die de
belemmeringen voor maatwerkonderwijs wegnemen, zijn echter nog niet in zicht.Wij bevelen de minister van OCW aan om nadrukkelijk een rol te spelen
bij het ondersteunen van ROC’s die belemmeringen ervaren in wet- en
regelgeving en die daardoor moeite hebben om flexibel onderwijs op maat aan
te bieden. De bewindspersonen van OCW en SZW zegden in het oorspronkelijke
rapport al toe te bezien hoe het voor ROC’s aantrekkelijker kan worden
gemaakt om meer maatwerk te bieden. De PLW ondersteunt op dit moment de voorhoedescholen.
Belemmeringen voor het verzorgen van maatwerkonderwijs zijn nu bekend, maar
nog niet weggenomen. We bevelen aan om voor het einde van de programmatermijn
van de PLW tot structurele oplossingen te komen.Wij zijn ook positief over het instellen van meerjarige budgetten voor
het W-deel van de Wwb omdat daarmee de continuïteit van de financiering
voor gemeenten voor langere periode is gewaarborgd en zij hierdoor dus ook
meerjarige verplichtingen aan kunnen gaan. Deze ontwikkeling waarderen wij
in het licht van de toezegging van de bewindspersonen van OCW en SZW in ons
oorspronkelijke rapport dat zij blijven investeren in de relatie met gemeenten.Ook het ontschotten van budgetten door het instellen van het participatiebudget
vinden wij positief, omdat de problematiek van werklozen zonder startkwalificatie
van 23 jaar en ouder vaak samenhangt met andere problemen die met een geïntegreerd
budget aangepakt kunnen worden. Het is op dit moment echter niet duidelijk
hoe deze aanpassingen in de budgetten gaan uitpakken voor werklozen zonder
startkwalificatie. We gaan ervan uit dat de minister de werking van het participatiebudget
zal evalueren en daarbij zal betrekken of het ontschotten van deze geldstromen
inderdaad tot meer maatwerk heeft geleid. 5 REACTIE MINISTER(S) EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMERDe minister van SZW heeft mede namens de staatssecretarissen van OCW en
SZW een reactie gegeven op het rapport. Ook UWV heeft op ons rapport gereageerd.
In § 5.1 hebben we een samenvatting van deze reacties opgenomen.
De volledige reacties staan op onze website, www.rekenkamer.nl. De reacties
gaven ons aanleiding voor een kort nawoord, dat in § 5.2 staat.5.1 Reactie bewindspersonenMinister van SZW, mede namens staatssecretarissen van
OCW en SZWDe minister is het eens met onze conclusie dat er de afgelopen jaren veel
is gebeurd om de regionale samenwerking op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt
te verbeteren. Volgens de minister is door de economische ontwikkelingen intensivering
van de regionale samenwerking in de keten werk, inkomen en scholing nog harder
nodig. Op 5 februari 2009 heeft het kabinet € 24 miljoen beschikbaar
gesteld voor scholing in de regio via de Tijdelijke stimuleringsregeling leren
en werken. Omdat de duurzaamheid van de ingezette ontwikkelingen van groot
belang is, stelt de minister het op prijs als de Algemene Rekenkamer na afsluiting
van de programmaperiode van de Projectdirectie Leren en Werken op deze duurzaamheid
terugblikt.De minister geeft aan dat, in lijn met onze aanbevelingen in deze terugblik,
het doel van de re-integratiebenchmarks is dat gemeenten informatie uitwisselen
over de effectiviteit van re-integratie-interventies. Ook door de invoering
van het participatiebudget wordt het voor gemeenten eenvoudiger om samen te
werken, zo stelt de minister. De werking van dit participatiebudget zal tussentijds
worden geëvalueerd, over twee jaar. Onze aanbeveling om een koppeling
te maken tussen de effectiviteit van re-integratie-instrumenten en specifieke
kenmerken van werklozen neemt de minister, als wij hiermee doelen op doelgroepenbeleid,
niet over. Zijn uitgangspunt is maatwerk, maar hierbij wordt wel gekeken naar
wat werkt voor wie in een bepaalde situatie.De minister heeft het voornemen de bestaande infrastructuur van leerwerkloketten
te laten aansluiten bij de integrale dienstverlening van de Locaties voor
Werk en Inkomen (LWI). Het jaar 2009 benut de minister om te bekijken, samen
met de leerwerkloketten en het UWV WERKbedrijf, hoe deze organisaties te koppelen
zijn aan de LWI-vestigingen. De minister is zich bewust van het belang van
een duurzame regionale infrastructuur voor leren en werken en is bereid deze
infrastructuur via het UWV WERKbedrijf structureel te ondersteunen.Volgens de minister zullen de werkzaamheden rond het project voorhoedescholen
komend jaar geïnventariseerd worden. Als het voor het bevorderen van
postinitieel onderwijs noodzakelijk is, wil hij eventuele belemmeringen in
wet- en regelgeving wegnemen. Wel wijst hij erop dat wet- en regelgeving niet
de enige struikelblokken zijn. De minister geeft aan dat het, conform onze
aanbeveling, zijn bedoeling is om de komende periode stappen te zetten op
weg naar specifieke arrangementen voor post-initiële scholing op ROC’s,
AOC’s en hogescholen. UWVUWV is van mening dat het rapport een herkenbaar beeld schetst van de
stand van zaken van de inzet van scholing en re-integratieactiviteiten van
UWV. Wel vindt UWV dat in het rapport onvoldoende naar voren komt welke stappen
de ketenpartners werk en inkomen hebben genomen en nog gaan nemen op het terrein
van regionale samenwerking met publieke en private partijen om mensen sneller
aan het werk te helpen. UWV wijst hierbij op de invoering van de integrale
dienstverlening aan werkzoekenden en werkgevers in de gezamenlijke frontoffice,
het opzetten van de LWI-plusvestigingen die gekoppeld zijn aan een regionaal
arbeidsmarktgebied, en de fusie van CWI en UWV per 1 januari 2009. UWV
geeft aan dat deze ontwikkelingen mogelijkheden bieden voor de verbetering
van de aansluiting tussen arbeidsmarkt en onderwijs, waardoor ook de positie
van werklozen zonder startkwalificatie wordt verbeterd.5.2 Nawoord Algemene RekenkamerWe vinden het positief dat de minister het merendeel van onze aanbevelingen
onderschrijft en dat hij bereid is de duurzaamheid van de regionale samenwerking
op het terrein van werken en leren te bevorderen door de infrastructuur ervoor
structureel te ondersteunen.We waarderen het dat de minister aankondigt de komende periode te blijven
investeren in regionale samenwerking op het terrein van onderwijs en arbeidsmarkt.
Wij zijn met hem van mening dat gezien de woelige economische ontwikkelingen
een stevige regionale infrastructuur voor leren en werken van groot belang
is.In onze aanbeveling om een koppeling te maken tussen specifieke kenmerken
van werklozen en effectiviteit van re-integratie-instrumenten willen we er
niet op aandringen dat de minister doelgroepenbeleid gaat voeren. Waar we
op doelen is dat gemeenten en uitvoeringsinstellingen kennis en ervaringen
delen over wat werkt voor specifieke groepen werklozen. Zo kunnen ze de effectiviteit
van re-integratie vergroten en de dienstverlening beter laten aansluiten bij
de behoeften van de individuele werkloze.Wij zijn het met UWV eens dat de ontwikkelingen die UWV in haar reactie
noemt mogelijkheden bieden voor verbetering van de aansluiting tussen arbeidsmarkt
en onderwijs en daardoor voor een betere dienstverlening aan werklozen zonder
startkwalificatie. Aangezien veel van deze ontwikkelingen van recente datum
zijn, zullen we op een later moment en aansluitend bij het verzoek van de
minister daartoe, na afsluiting van de programmaperiode van de Projectdirectie
Leren en Werken, opnieuw terugblikken om na te gaan of de ingezette ontwikkelingen
leiden tot een betere dienstverlening aan werklozen zonder startkwalificatie. BIJLAGE 1OVERZICHT RELATIE AANBEVELINGEN EN REACTIES OORSPRONKELIJKE
RAPPORT 2006 EN CONCLUSIES, AANBEVELINGEN EN REACTIES OP TERUGBLIKONDERZOEKAanbevelingen 2006Toezeggingen/reacties bewindspersonen 2006Conclusies terugblikAanbevelingen
terugblik De bewindspersonen van SZW en OCW moeten
regionale partijen stimuleren om in duurzame scholing en re-integratie te
investeren. Bijvoorbeeld door in samenwerking met regionale partijen inzicht
te bieden in de kosten en baten van voorzieningen en initiatieven op de lange
termijn (zoals in een businessplan).De bewindspersonen ondersteunen de aanbeveling om regio- nale
partijen te stimuleren om te investeren in duurzame re-inte- gratie. De Projectdirectie
vervult hierbij een belangrijke rol. De Projectdirectie Leren en Werken heeft veel geïnvesteerd
in het verwerven van duale trajecten en EVC -trajecten. Deze trajecten zijn
tot nog toe vooral ingezet voor werkenden. We vinden het positief dat voor
de nieuwe programmaperiode een specifieke doelstelling is gefor- muleerd voor
werklozen.   De minister van SZW heeft verschillende initiatieven geno-
men om inzicht te geven in de inzet en de effectiviteit van instrumenten.
Voorbeelden hiervan zijn benchmarks en websites waarop gemeenten kansrijke
initiatieven kunnen plaatsen en de uitbereiding van de SRG. De minister streeft
naar een resultaatgerichte inzet van re-integratie-instrumenten. Desondanks
is het niet duidelijk of en welke voorzieningen worden ingezet voor werklozen
zonder startkwalificatie.We bevelen de minister van SZW aan om, binnen de platforms (benchmarks, het
platform inter- ventiesnaarwerk.nl) die hij heeft ingesteld, werkwijzen en
resultaten van gemeenten zichtbaar te maken. We bevelen bovendien aan een
koppeling te maken tussen de effectiviteit van re-integratie-instrumenten
en specifieke ken- merken van werklozen (zoals leeftijd, opleidingsniveau
en etniciteit). Dat sluit aan bij de gedachte dat maatwerk binnen re-integratie
het effectiefst is.De uitvoerende instanties moeten voorzieningen
zodanig op elkaar afstemmen dat ze beter en in aanvulling op elkaar gebruikt
worden (bijvoorbeeld erkenning van verworven competenties en maatwerkscholing).De bewindslieden onderschrijven
van harte het nut van EVC en nemen de aanbeveling over om dit instrument verder
te ontwikkelen en meer te gebrui- ken. De Projectdirectie Leren en Werken
heeft hiertoe diverse activiteiten ingezet. CWI en UWV zullen in de regio’s
afspraken maken over goede doorverwijzing vanuit de competentie Test Centra
naar EVC-toetsen.   De bewindspersonen van SZW en OCW moeten,
eventueel via koepelorganisaties, strategieën ontwikkelen om «koplopers»
en «achterblijvers» te identificeren en achterblijvers te stimuleren.De bewindspersonen onderschrijven het
belang van het uitdragen van succesvolle innovaties. De projectdirectie vervult
hierbij een belangrijke rol.   De bewindspersonen van SZW en OCW moeten,
gezamenlijk met de uitvoeringsorganisaties, ervoor zorgen dat voorzieningen
en dienstverlening aansluiten bij de specifieke kenmerken van deze groep werklozen
en deze groep voldoende bereiken. De bewindspersonen ondersteunen onze aanbeveling om kwali- ficerende scholing
af te stem- men op specifieke kenmerken van de groep en onderkennen dat een
goed inzicht in het cliëntenbestand van de uitvoe- ringsinstellingen
en gemeenten van belang is voor een effectieve inzet van voorzieningen.   CWI, gemeenten en UWV moeten
beter inzicht krijgen in hun cliën- tenbestand en inzet van voorzieningen
hierop afstemmen. Het maken van competentieprofielen zoals nu bijvoorbeeld
al in de competentietestcentra van CWI gebeurt, kan hierbij voor ROC’s,
UWV en gemeenten behulpzaam zijn. CWI en UWV geven aan dat onze constatering dat er onvoldoende kennis is van
het werkzoeken- denbestand verleden tijd is door inmiddels genomen maatregelen.
De kenmerken van langdurig WW-gerechtigden worden momenteel in kaart gebracht
om te zien welke dienstverlening verder geboden kan worden. CWI en UWV gaan
het deel van de langdurig WW-gerechtigden dat niet over een startkwalificatie
beschikt in de gelegenheid stellen om een duaal traject te volgen.   De bewindspersonen moeten
partijen in de regio beter voorlich- ten over de voorzieningen die hun ter
beschikking staan.Voorlichting over
de inzet en mogelijkheden van instrumenten vinden de bewindspersonen van belang.
Ook hier verwijzen zij naar de activiteiten van de Projectdirectie en de Taskforce.  De minister van SZW moet, samen met de
keten van werk en inkomen, zorgen voor een omslag naar vraaggerichte re-integratie. De bewindspersonen onderschrijven dit
en vragen ons om suggesties hoe deze omslag verder vorm zou kunnen krijgen.
CWI en UWV winnen vanuit de concrete vraag in alle regio’s fors inzetten
op vormen waarbij werken en leren van werklozen gecombineerd kunnen worden.  De rijksoverheid moet samenwerking financieel
ondersteunen door middel van cofinanciering door de betrokken partijen. De suggestie om regionale samenwerking
via co-financie- ring te ondersteunen vinden de bewindspersonen interessant.
Zij zijn echter geen voorstander van structurele financiële rege- lingen
vanuit het Rijk.De Projectdirectie
Leren en Werken heeft veel geïnvesteerd in het tot stand brengen van
samenwerking van regionale partijen en er is een groot aantal samenwerkingsverbanden
van de grond gekomen. De duurzaamheid hiervan blijft een punt van zorg.Door de leerwerkloketten op te
laten nemen in de LWI’s kan de samenwerking tussen uitvoeringsinstellingen
op het gebied van sociale zekerheid en gemeenten met enerzijds onderwijsinstellin-
gen en anderzijds werkgevers een structureel karakter krijgen. Een groot deel
van de in ons eerdere onderzoek geconstateerde belem- merende factoren zal,
door het bijeenbrengen van partijen binnen een locatie, weggenomen kunnen
worden. De bewindspersonen van SZW
en OCW moeten regionale partijen en uitvoerders aanspreken op wat ze gezamenlijk
bereiken. De betrokken partijen zouden zich over hun bijdrage aan de geza-
menlijke prestaties publiek moeten verantwoorden.    De minister van OCW moet
ROC’s nadrukkelijker aanspreken opdat zij zich flexibeler en marktgerich-
ter opstellen jegens werkgevers en leerlingen die postinitiële scholing
volgen. De bewindspersonen onderkennen
dat ROC’s zich flexibeler en vraaggerichter kunnen opstellen. Hiertoe
hebben de bve-sector en de overheid afspraken gemaakt, waarop ze elkaar kunnen
aanspreken. De bewindslieden zullen bezien of het voor de ROC’s aantrekkelijker
gemaakt kan worden om meer maatwerk te bieden. Wij vinden het positief dat de Projectdirectie Leren en Werken door het experiment
met de voorhoedescholen inventariseert welke belemmeringen ROC’s ervaren.
Oplossingen voor concrete belemmeringen zijn echter nog niet in zicht.Wij bevelen de minister van OCW
aan om nadrukkelijk een rol te spelen bij het ondersteunen van ROC’s
die belemmeringen ervaren in wet- en regelgeving en die daardoor moeite hebben
om flexibel onderwijs op maat aan te bieden. De bewindspersonen van OCW en
SZW zegden in het oorspronkelijke rapport al toe te bezien hoe het voor ROC’s
aantrek- kelijker kan worden gemaakt om meer maatwerk te bieden. De PLW ondersteunt
op dit moment de voorhoedescholen. Belemmeringen voor het verzorgen van maat-
werkonderwijs zijn nu bekend, maar nog niet weggenomen. We bevelen aan om
voor het einde van de programmatermijn van de PLW tot structurele oplossingen
te komen. We gaan ervan uit dat de minister de werking van het participatiebudget
zal evalueren en daarbij zal betrekken of het ontschotten van deze geldstromen
inderdaad tot meer maatwerk heeft geleid. De bewindspersonen moeten
zich op de hoogte stellen van knelpun- ten bij de inzet van voorzieningen
op het snijvlak van onderwijs en arbeidsmarkt en zorgen voor structurele oplossingen
voor deze knelpunten. De bewindspersonen omarmen eveneens de aanbeveling om regelmatig op de hoogte
te worden gesteld van de knel- punten op het snijvlak van onderwijs en arbeidsmarkt.
De Projectdirectie vervult ook hierbij een belangrijke rol.   De minister van SZW moet
ervoor zorgen dat gemeenten vertrouwen krijgen in de continuïteit van
financiering van de Wwb, zodat deze durven investeren in duur- zame re-integratie
voorzieningen zoals kwalificerende scholing. De bewindspersonen zullen, conform onze aanbevelingen, blijven
investeren in de relatie met de gemeenten. De wijze van financieren staat
volgens hen niet ter discussie en de middelen die bestemd zijn voor het verho-
gen van de arbeidsparticipatie mogen niet onbenut blijven. Volgens de bewindspersonen
zal de prikkel in de Wwb de gemeenten automatisch in de richting van de kansarme
groepen sturen. Ook merken de bewindspersonen op dat er geen tegenstelling
hoeft te bestaan tussen duurzame re-integratie en de kortste weg naar werk.Wij vinden het positief
dat de minister van SZW maatregelen heeft genomen om de conti- nuïteit
van de financiering van de Wwb voor langere periode te waarborgen; hierdoor
kunnen gemeenten beter langjarige verplichtingen aangaan. Ook het voornemen
tot ont- schotten van budgetten door het instellen van een participatiebudget
vinden we positief, omdat de problematiek van werklozen zonder startkwali-
ficatie vaak samenhang vertoont met andere problemen. De ontschotting van
deze budgetten maakt een geïntegreerde aanpak mogelijk. Het is nog niet
duidelijk hoe deze ontschotting straks gaat uitpak- ken voor werklozen zonder
start- kwalificatie. De minister van SZW zou binnen
het Werk-deel van de Wwb moge- lijkheden moeten scheppen om een «makelaarsrol»
te financieren, die duurzame samenwerking kan stimuleren. De bewindspersonen vinden het scheppen van mogelijkheden
voor financiering van regionale samenwerking binnen het W-deel van de Wwb
niet wense- lijk. Het toewijzen van het W-deel aan een specifiek doel schendt
de gemeentelijke beleidsvrijheid.   De minister van SZW moet
over- wegen een aparte doelstelling voor de groep werklozen zonder startkwalificatie
te formuleren. Het behalen hiervan moet hij monitoren. Volgens de bewindspersonen ligt de aanbeveling om
in het kader van de Lissabon-doelstel- ling een specifieke doelstelling te
formuleren voor de groep werklozen zonder startkwalifi- catie niet in de rede. Wij vinden het positief
dat de Projectdirectie Leren en Werken voor de komende termijn een specifieke
doelstelling is gefor- muleerd voor het verwerven van duale trajecten en EVC-trajecten
voor werklozen. Voor deze groep zijn extra inspanningen nodig. In zijn reactie op deze
terugblik geeft de minister van SZW, mede namens de andere bewindspersonen,
aan dat de regionale samenwerking tussen arbeidsmarkt en onderwijs geïntensiveerd
moet worden, zeker gezien de woelige economische ontwikkelingen. De minister
geeft aan onze aanbevelingen in grote lijn te onderschrijven. Zo zegt de minister
toe de regionale infrastructuur voor leren en werken structureel te gaan ondersteunen
via het UWV WERKbedrijf, door de leerwerkloketten te laten aansluiten bij
de Locaties voor Werk en Inkomen.BIJLAGE 2GEBRUIKTE AFKORTINGENCaoCollectieve arbeidsovereenkomstCBSCentraal Bureau voor
de Statistiek CWICentrum voor Werk
en Inkomen EVCErvaringscertificaat;
eerder: Erkenning van eerder Verworven Competenties HboHoger beroepsonderwijsI-deelInkomensdeel Wet
werk en bijstand LWILocatie voor Werk
en Inkomen MboMiddelbaar beroepsonderwijsOCWMinisterie van Onderwijs,
Cultuur en WetenschapPBTPlatform Bèta
Techniek PLWProjectdirectie Leren
en Werken ROCRegionaal Opleidingen
Centrum SRGStatistiek Re-integratie
door Gemeenten STEPStimulans Toepassing
Effectieve Projecten SZWMinisterie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid UWVUitvoeringsinstituut
WerknemersverzekeringenVNGVereniging van Nederlandse
Gemeenten W-deelWerkdeel van de
Wet werk en bijstand WEBWet educatie en beroepsonderwijsWWWerkloosheidswet WwbWet werk en bijstandBIJLAGE 3LITERATUURAlgemene Rekenkamer (2006). Werklozen zonder startkwalificatie. Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007, 30 851, nr. 2.
Den Haag: SduBestuursakkoord Rijk en gemeenten (2007). Samen aan
de slag. Bijlage bij kamerstuk. Tweede Kamer, vergaderjaar 2006–2007,
30 800 B, nr. 17. Den Haag: Sdu.Minister van OCW, minister van SZW, staatssecretaris van OCW en staatssecretaris
van SZW (2005a). Leven Lang Leren; Brief van de minister
en van de staatssecretaris van onderwijs, cultuur en wetenschap en van de
minister en staatssecretaris van sociale zaken en werkgelegenheid.
Tweede Kamer, vergaderjaar 2004–2005, 30 012, nr. 1. Den Haag:
Sdu.OCW en SZW (2005b). Leren & Werken versterken;
Plan van aanpak 2005–2007, Den Haag: projectdirectie Leren &
Werken.OCW en SZW (2006). Leren; dat werkt; naar een betere
samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid. Leren en Werken-brief. Zoetermeer: Speed Print.OCW en SZW (2008a). Doorpakken metLeren & Werken;
Plan van aanpak 2008–2011, Den Haag: projectdirectie Leren &
Werken.OCW en SZW (2008b). Jaarverslag 2007; Het verankeren
van leren en werken in regio en branche. Den Haag: Koninklijke de
Swart.SZW (2007). Uitvoering Wet Werk en Bijstand, evaluatie
Wet Werk en Bijstand; Brief van de staatssecretaris van sociale zaken en werkgelegenheid. Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 674, 30 545,
nr. 36. Den Haag: Sdu.SZW (2008a). Arbeidsgehandicapten en re-integratie;
uitvoering Wet Werk en Bijstand; Brief van de staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid en Bijlage bij de brief Hoofdlijnen ontschotting
participatiebudgetten. Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
29 461, 30 545, nr. 43. Den Haag: Sdu.SZW (2008b). Beleidsdoorlichting re-integratie.
Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, bijlage bij kamerstuk 28 719,
nr. 43. Den Haag: Sdu.SZW (2008c). Plan van aanpak re-integratie. Bijlage
bij kamerstuk. Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 719,
nr. 60. Den Haag: Sdu.SZW (2008d). Re-integratie; Brief minister en staatssecretaris
met het kabinetsstandpunt over de evaluatie van de re-integratieactiviteiten
in de sociale zekerheid. Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
28 719, nr. 43. Den Haag: Sdu.SZW (2008e). Re-integratie; Brief van de minister en
de staatssecretaris van sociale zaken en werkgelegenheid. Tweede
Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 28 719, 30 982, nr. 59.
Den Haag: Sdu.Slotboom, S.T., F.M.B.R. Groenewoud, R.C. Geuns (2007).Evaluatie scholingsprotocol en inzet scholing. Eindrapport. Amsterdam:
Regioplan. XNoot1Het startkwalificatieniveau is vastgesteld op de basisberoepsopleiding
van het mbo (mbo-2), of havo- of vwo-niveau.XNoot1Ervaringscertificaattrajecten waren eerder bekend onder de naam trajecten
voor «erkenning van eerder verworven competenties» (EVC). In een
EVC-traject worden de competenties vastgesteld die een persoon door eerdere
werkervaring al heeft opgedaan en wordt bepaald welke aanvullende (deel)opleidingen
de persoon nodig heeft om een diploma te halen. De uitkomst van een EVC-procedure
is een ervaringscertificaat. Dit certificaat brengt in kaart welke (vak)kennis
en ervaring iemand in huis heeft. Hierdoor staat iemand sterker bij sollicitaties.
Ook kunnen werknemers of werklozen vervolgens via een gericht en verkort opleidingstraject
relatief snel een certificaat of diploma behalen.XNoot2Duale trajecten (of leerwerktrajecten) zijn combinaties van werken en
leren. Kenmerkend is dat iemand betaalde productieve arbeid verricht en tegelijkertijd
een daaraan gerelateerde opleiding volgt. Voor erkende diploma’s op
het niveau startkwalificatie (of hoger), zijn de ROC’s de belangrijkste
aanbieders. Duale trajecten kunnen ook worden ingezet voor laagopgeleide inburgeraars
en allochtonen. Dan wordt het taalonderwijs geïntegreerd in het onderwijs
voor een beroepskwalificatie.XNoot1ROC’s krijgen voor 80% betaald op basis van de aantallen
leerlingen die op 1 oktober binnen zijn en voor 20% op basis van
behaalde diploma’s. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30851-4.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl