Brief inzake implementatie Wet VROM BES
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Eerste Kamer der Staten-Generaal
 1
 Kamerstukken
 
 
 
 32 473
 
 Regels inzake de volkshuisvesting, de ruimtelijke ordening en het
		milieubeheer in de openbare lichamen Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (Wet
		volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer BES)
 
 
 
 E
 
 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 22 november 2011
 Bij de behandeling van het wetsvoorstel, houdende regels inzake
				de volkshuisvesting, de ruimtelijke ordening en het milieubeheer in de openbare
				lichamen Bonaire, Sint-Eustatius en Saba (Wet VROM BES, Kamerstukken serie
				32 473) in uw Kamer op dinsdag
				11 oktober 2011, hebt u mij verzocht een brief aan u te richten met de wijze
				waarop de implementatie van de wet in praktijk vorm zal krijgen. Leden van de
				Eerste Kamer brachten hun zorgpunten met betrekking tot de uitvoerbaarheid en
				handhaafbaarheid van het wetsvoorstel naar voren.
 
 Bij het wetgevingsoverleg heb ik benadrukt dat ik de zorg van
				 uw Kamer deel.
 Ik sta daarom een stapsgewijze toepassing van de
				 milieuregelgeving voor, waarbij de meest prioritaire onderwerpen het eerst
				 worden geadresseerd. Afgelopen weken is samen met de bestuurscolleges van de
				 openbare lichamen overleg gevoerd over de implementatie van de Wet VROM BES. De
				 betrokken bestuurscolleges kunnen zich vinden in onderstaande aanpak om
				 uiteindelijk te komen tot een adequaat uitvoeringsniveau van de Wet VROM BES.
				 Deze aanpak zal gebaseerd zijn op de pijlers subsidiariteit, proportionaliteit,
				 solidariteit en betaalbaarheid.
 
 Subsidiariteit
 Het huidige wetsvoorstel VROM BES is een raamwet, welke de
				komende jaren nader ingevuld zal gaan worden met algemene maatregelen van
				bestuur en lokale verordeningen (zie bijlage 11Ter inzage gelegd op de afdeling Inhoudelijke ondersteuning onder griffie nr. 149627.). Bij deze nadere invulling zal rekening gehouden
				worden met het subsidiariteitsbeginsel. Waar lokale maatregelen voldoen, zal
				regelgeving van de centrale overheid achterwege blijven. De geldende lokale
				regelgeving is daarbij in eerste instantie maatgevend, daar waar verbetering of
				verscherping redelijkerwijs plaats kan vinden zal deze worden doorgevoerd.
 Proportionaliteit
 Voorkomen moet worden dat inwoners en bedrijven in Caribisch
				Nederland een stortvloed aan nieuwe, andere regels over zich heen krijgen. Ik
				sta voor een aanpak die rekening houdt met de omstandigheden waarin men op de
				eilanden leeft. Nieuwe regels mogen de eilandbewoners niet onevenredig in hun
				leefomstandigheden beperken. Ik wil de Wet VROM BES dan ook gefaseerd in
				werking laten treden en waar nodig met overgangsregelingen. Urgente
				milieuproblemen zullen worden opgepakt met zo laag mogelijk bestuurlijke,
				administratieve en maatschappelijke lasten, terwijl milieuproblemen die op de
				eilanden geen rol van betekenis spelen ook niet gereguleerd zullen worden.
				Zoals de inhoud van de Wet VROM BES al aangeeft zal prioriteit worden gegeven
				aan met name afvalbeheer, bodem- en waterbeheer (incl. afvalwaterzuivering),
				vergunningverlening aan en toezicht op grote bedrijven en – buiten het kader
				van de Wet VROM BES – drinkwater. Hierbij zal overigens ook maatwerk worden
				geboden: de milieuproblematiek is op de drie eilanden niet eensluidend.
 Solidariteit
 Caribisch Nederland is sinds 10 oktober 2010 onderdeel van het
				Nederlands staatsbestel geworden. Daarmee hebben alle inwoners van Nederland
				een gedeelde verantwoordelijkheid voor de leefomgeving en natuurwaarden in
				Caribisch Nederland gekregen. Dat impliceert ook steun vanuit Europees
				Nederland aan hun Caribische landgenoten, in technische en financiële zin.
				Binnen het kader van de uitvoering van de Wet VROM BES zal dan ook gezocht
				worden naar kansen en mogelijkheden om de Caribische eilanden onderdeel te
				laten worden van beheersgebieden van bestaande (overheids-)diensten in
				Nederland.
 Betaalbaarheid
 
 Financiële aspecten die voortvloeien uit het in werking treden
				 van dit wetsvoorstel mogen niet leiden tot een onevenredige stijging van de
				 kosten van levensonderhoud voor inwoners van Caribisch Nederland. Rioolheffing,
				 afvalheffing en andere nader in te vullen (belasting)maatregelen zullen
				 rekening moeten houden met de draagkracht van de eilandbewoners.
 Naar verwachting kunnen de kosten van het beheer en de
				 exploitatie van riolering, drinkwatervoorziening en afvalscheiding niet
				 volledig worden doorberekend aan deze kleine leefgemeenschappen en de
				 toeristen. In het hieronder beschreven implementatieplan zal hiervoor een
				 oplossing gevonden moeten worden die recht doen aan de hiervoor beschreven
				 elementen proportionaliteit en solidariteit.
 
 Implementatieplan
 
 Ik zal samen met de drie openbare lichamen komen tot een
				 gezamenlijk gedragen implementatieplan per eiland. Het is de eilandbesturen
				 duidelijk dat ook zij zullen moeten investeren in apparaatopbouw, vorming en
				 opleiding van ambtenaren, samenwerkingsvormen en draagvlak binnen de
				 organisatie. Wil men in Caribisch Nederland vorm geven aan de wens om
				 zelfsturend de wetgeving uit te willen voeren, dan zal geïnvesteerd moeten
				 worden in een structurele organisatieopbouw, waarmee de uitvoering van
				 ruimtelijk en milieubeleid is gewaarborgd.
 In het implementatieplan zullen de kosten van uitvoering van de
				 Wet VROM BES goed tegen het licht worden gehouden. De kosten van uitvoering van
				 de wet voor de openbare lichamen worden meegenomen in het onderzoek van de
				 Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties betreffende de
				 draagkracht van inwoners van Caribisch Nederland. Eventuele aanpassing van de
				 vrije uitkering voor de BES-eilanden vindt na 2012 plaats. Voor 2012 zal ik
				 samen met de eilanden zoeken naar tussentijdse financieringsbronnen van
				 activiteiten die voor dat jaar ingepland staan. Verder ben ik, zoals tijdens
				 het overleg met uw Kamer aan de orde is geweest, in gesprek met organisaties op
				 het terrein van drinkwater en afvalwaterzuivering die mogelijk bereid zijn om,
				 op basis van het uitgangspunt van solidariteit, Caribisch Nederland te
				 ondersteunen. Ik heb de intentie om met de betreffende sectoren tot duidelijke
				 afspraken hierover te komen. Dit zal enige tijd vergen en tot die tijd ben ik
				 bereid de exploitatiekosten van de afvalwaterzuivering op Bonaire voor mijn
				 rekening te nemen.
 
 
 De uitgangspunten van het implementatieplan heb ik in bijlage
				 2 bijgevoegd. Hierin wordt zichtbaar dat
				 het aantal verplichtingen voortvloeiend uit de Wet VROM BES voor de openbare
				 lichamen, waaraan nog geen enkele vorm van uitvoering is gegeven, zeer gering
				 is. Dat ligt anders wanneer de openbare lichamen er voor kiezen om op adequate
				 wijze uitvoering te gaan geven aan allesomvattend, integraal milieubeleid. Dat
				 vergt vanzelfsprekend een veel grotere personele en financiële
				 inspanning.
 Ik ben er van overtuigd dat de prioriteiten die voor 2012 zijn
				 opgenomen in het implementatieplan ook in dat jaar uitgevoerd kunnen gaan
				 worden, voor zover dat al niet het geval is. Met de meeste taken is namelijk al
				 een begin van uitvoering gemaakt.
 
 Om tot nadere invulling te komen van de Wet VROM BES heb ik
				besloten in 2012 twee formatieplaatsen (milieu) open te stellen in Caribisch
				Nederland voor lokale werknemers. Deze functies zijn structureel, waarmee de
				openbare lichamen zullen worden bijgestaan bij de verdere implementatie van de
				Wet VROM BES. Zij vormen tevens het aanspreekpunt voor inwoners, bedrijven en
				diensten op de eilanden om hen van advies te dienen over ruimtelijke ordening
				en milieu.
 Milieuprogramma
 Om tot concrete uitvoering van de Wet VROM BES te komen gaat het
				wetsvoorstel uit van milieuprogramma’s die jaarlijks per openbaar lichaam
				worden vastgesteld. In het kader van het VNG-twinningsproject Breda-Bonaire heb
				ik de gemeente Breda verzocht assistentie te verlenen aan de openbare lichamen
				om vanuit hun gemeentelijke praktijk de eilanden te assisteren met het stellen
				van prioriteiten en het maken van een planning en inschatting van benodigde
				menskracht en kosten van uitvoering. De milieuprogramma’s zullen vorm geven
				aan een gefaseerde implementatie van regels, welke op basis van de Wet VROM BES
				gesteld worden of gaan worden. De stap-voor-stap-benadering die ik op deze
				wijze, conform de wens van uw Kamer, in samenspraak met de eilandbesturen
				hanteer, impliceert dat de precieze consequenties per deelterrein en per eiland
				uitkristalliseren en bepaald worden. Het beslissen over de
				implementatiemaatregelen is daarmee rechtstreeks gekoppeld aan de
				daadwerkelijke uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid.
 
 Een eerste inventarisatie ten behoeve van het milieuprogramma
				 van Bonaire heb ik – mede op verzoek van het bestuurscollege van Bonaire –
				 ter informatie bijgevoegd (bijlage 3). Deze inventarisatie vormt een goede
				 basis om de gesprekken in te gaan over prioriteiten, planning, personele lasten
				 en kosten. Een dergelijke inventarisatie, opgesteld in samenwerking met de
				 gemeente Breda, wil ik ook laten uitvoeren voor Sint-Eustatius en Saba.
 De brief van het bestuurscollege van Bonaire is overigens een goede indicator dat op de eilanden
				 serieus aan de implementatie wordt gewerkt. Dit onderstreept nog eens het
				 belang van spoedige inwerkingtreding van de wet.
 
 In het licht van het nader concretiseren van de Wet VROM BES in
				amvb’s en verordeningen heb ik met de openbare lichamen afgesproken alle
				regelingen gezamenlijk op te stellen, dan wel de eilandbesturen vroegtijdig te
				betrekken bij de totstandkoming van rijksregelingen. Ook bij het invoeren van
				nieuwe regelgeving zal voorlichting en communicatie plaats vinden met de
				bewoners van, bedrijven en diensten in Caribisch Nederland.
 Ook ten aanzien van praktische implementatieproblemen zal ik de
				komende jaren expertise ter beschikking blijven stellen. Ook op dit moment
				gebeurt dat overigens al. Zo kan ik uw Kamer melden dat het Ministerie van
				Infrastructuur en Milieu, op verzoek van het eilandbestuur van Sint-Eustatius,
				intensief bijstand verleent bij het in behandeling nemen van de
				vergunningaanvraag van het bedrijf NuStar.
 Met bovenstaande benadering stem ik de feitelijke implementatie
				van de milieuwetgeving die op de BES eilanden van kracht wordt, zowel wat
				inhoud als wat fasering betreft, af op wat voor de eilanden belangrijk,
				haalbaar en uitvoerbaar is. Ik wil daarbij benadrukken dat de inwerkingtreding
				van de Wet VROM BES daar geen voorschot op neemt. In die wet worden immers geen
				normen voorgeschreven die zonder nadere uitvoeringsregelgeving toepassing
				zullen vinden. Anderzijds is het in werking treden van de Wet VROM BES een
				noodzakelijke voorwaarde voor een goede stapsgewijze implementatie van de
				milieuwetgeving op de eilanden. Ik wijs daarbij bijvoorbeeld op de verdeling
				van bevoegdheden tussen de eilandbesturen en de rijksoverheid en op de
				rechtsbasis die de Wet de eilandbesturen biedt om nadere uitvoeringsmaatregelen
				te treffen, waaronder ook de mogelijkheid om bepaalde heffingen in te
				voeren.
 
 
 
 
 De staatssecretaris van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 J. J.
 Atsma