Versterking van de positie van de consument; Brief staatssecretaris over het onderzoek naar instrumenten van toezichthouders gericht op consumentenbelangen
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 27879, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

18-09-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

27879 nr. 5

08-09-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1 Inleiding en conclusies2 Consumentenbelangen en toezichtsinstrumenten3 Consumentgericht toezicht in NederlandTransparantieKeuzevrijheidEerlijke handelKlacht- en verhaalmogelijkheden4 Opmerkelijke bevindingen uit het buitenlandOrganisatorische inbedding consumententoezicht«De informele aanpak»Consumentenvoorlichting5 De nationale en internationale contextNationaalInternationaal6 Activiteiten voor de komende periodeOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 27879, nr. 5 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 27879Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 33 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
27 879Versterking van de positie van de consumentnr. 5BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal's-Gravenhage, 8 september 20031 Inleiding en conclusiesHierbij ontvangt u een brief over de rol van toezichthouders in het consumentenbeleid.
Deze brief is u tijdens het algemeen overleg van 7 februari 2002 over de nota
«Versterking van de positie van de consument» toegezegd (Kamerstukken
II, 2001–2002, 27 879, nr. 4). Het onderzoek dat ten grondslag
ligt aan deze notitie is breed van aard. Zowel Nederlandse toezichthouders
als toezichthouders in 6 andere landen zijn bekeken.Het gaat in dit onderzoek om de vraag of (sectorspecifieke) toezichthouders
over instrumenten beschikken om de belangen van de consument te waarborgen.
Onderzoeksbureau EIM heeft daarom het instrumentarium van acht Nederlandse
toezichthouders geïnventariseerd. EIM heeft in het kader van dit onderzoek
openbare documenten onderzocht en de uitkomsten door middel van gesprekken
met de betreffende toezichthouders getoetst. Het gaat hier dus uitsluitend
om de borging van consumentenrechten door toezichthouders. De private borging
door middel van rechtspraak en door via zelfregulering tot stand gekomen geschillencommissies
blijft buiten beschouwing.EIM is ook gevraagd in zes andere landen na te gaan welke instrumenten
toezichthouders ter beschikking hebben. Het betreffende onderzoek is als bijlage
bij deze notitie gevoegd1.Uit deze inventarisatie blijkt dat de onderzochte Nederlandse toezichthouders
in meer of mindere mate beschikken over expliciet als zodanig benoemde instrumenten
die de belangen van consumenten direct kunnen waarborgen.In Europees verband speelt momenteel de discussie over handhaving van
consumentenbescherming bij grensoverschrijdende handel. Die discussie kan
uitmonden in de verplichting voor Nederland om een publieke instantie
aan te wijzen die zich bezig houdt met grensoverschrijdende geschillen.De afgelopen decennia is in Nederland gekozen de verantwoordelijkheid
voor het borgen van consumentenbelangen zo veel als mogelijk bij marktpartijen
te leggen en alleen daar waar noodzakelijk in te grijpen in de markt. Consumenten-
en ondernemersorganisaties hebben die verantwoordelijkheid ook genomen en
een uitgebreid stelsel van zelfregulering opgezet. Daarbij staan overeengekomen
algemene voorwaarden en onafhankelijke geschillencommissies centraal. Het
Ministerie van Justitie evalueert op dit moment dit stelsel van geschillencommissies.Het Burgerlijk Wetboek, met name Boek 6, beschrijft de basisrechten van
consumenten bij het aangaan van overeenkomsten met ondernemingen. Consumenten
hebben zelf de verantwoordelijkheid om op te komen voor die rechten. Daarnaast
hebben representatieve consumentenorganisaties de mogelijkheid om gebruik
te maken van hun collectieve actierecht waarmee ze de belangen van meerdere
consumenten kunnen behartigen.Nederland scoort internationaal gezien goed wat betreft de consumentenbescherming.
Een recente Deense benchmarkstudie1 ten behoeve
van een discussie binnen de OESO toont dat aan. In deze studie is gekeken
naar het functioneren van markten in 26 OESO landen. Daarbij zijn met name
effectieve concurrentie en consumentenbelangen als parameters meegenomen.
Nederland kwam na Australië en Luxemburg als derde uit de bus als een
land dat op beide aspecten relatief goed presteerde.2 Consumentenbelangen en toezichtsinstrumentenHet begrip «consumentenbelang» wordt vaak gebruikt. Helaas
is niet altijd duidelijk wat er precies mee wordt bedoeld. Dit kan per sector
of consument verschillen. Er is in aansluiting op het beleidskader2 voor het consumentenbeleid voor gekozen het begrip«consumentenbelang»
onder te verdelen in vier deelbelangen corresponderend met de verschillende
fasen van het aankoopproces, te weten:• Transparantie in de informatieverzamelingsfase;• Keuzevrijheid in de keuzefase;• Eerlijke handel tijdens de aanschaf; en• Klacht- en verhaalmogelijkheden in en na de gebruiksfase.Aan deze deelbelangen zijn weer verschillende dimensies toe te kennen.
Zo kan bij transparantie gedacht worden aan juiste, volledige, vergelijkbare,
begrijpelijke en toegankelijke informatie over producten of diensten. Bij
keuzevrijheid gaat het om de aanwezigheid van (reële) keuzemogelijkheden
en overstapmogelijkheden. Eerlijke handel kent een groot aantal dimensies.3 Er is soms discussie mogelijk over de vraag welke handelspraktijken
wel of niet«eerlijk» zijn, omdat een limitatieve opsomming daarvan
ontbreekt en de vorm van marketingacties in de tijd verandert. Eerlijke handel
heeft onder meer betrekking op de redelijkheid van prijzen en leveringsvoorwaarden
maar ook op koppelverkoop en wettelijke contractbescherming. Tot slot kan
bij klacht- en verhaalmogelijkheden gedacht worden aan functionele betrouwbaarheid
en klachtenafhandeling. Bij functionele betrouwbaarheid gaat het om de vraag
of een product of dienst datgene biedt wat in redelijkheid door de consument
verwacht mocht worden.Om deze consumentenbelangen in het dagelijks economisch verkeer te kunnen
waarborgen dienen toezichthouders te beschikken over consumentgerichte toezichtsinstrumenten.
Dit zijn instrumenten die invloed kunnen hebben op de relatie tussen een aanbieder en de consument. De volgende
typen instrumenten zijn te onderscheiden:• Instrumenten direct gericht op de versterking van de positie van
de consument, bijvoorbeeld informatieverschaffing aan consumenten, klachtenafhandeling
en doorverwijzing naar andere instanties;• Instrumenten direct gericht op het reguleren van het gedrag van
aanbieders, bijvoorbeeld het vaststellen of goedkeuren van prijzen en vergunningverlening;• Instrumenten direct gericht op handhaving van de wet- en regelgeving,
bijvoorbeeld het opleggen van boetes; en• Instrumenten gericht op het beïnvloeden van aanbieders, bijvoorbeeld
door aanbieders te wijzen op hun plichten jegens consumenten.3 Consumentgericht toezicht in NederlandIn totaal zijn de consumentgerichte toezichtsinstrumenten van acht bestaande
toezichthouders geïnventariseerd, namelijk:1. Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa, inclusief de DTe en de toekomstige
Vervoerskamer en Zorgkamer i.o.);12. Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA);3. De Nederlandse Bank (DNB)2;4. Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst – Economische controledienst
(FIOD-ECD);5. Autoriteit Financiële Markten (AFM);6. Keuringsdienst van Waren (KvW);7. Inspectie Verkeer en Waterstaat, divisie Vervoer (IVW);8. Onderwijsinspectie.Gebleken is dat de bescherming van de consument nagenoeg nooit een expliciete taak van Nederlandse toezichthouders is3. De beschikbare wettelijke instrumenten zijn doorgaans
niet primair bedoeld voor het waarborgen van consumentenbelangen. Meestal
is consumentenbescherming wel een afgeleide van de wettelijke taak. De onderzochte
toezichthouders hebben een breed palet aan instrumenten tot hun beschikking
waarmee zij de diverse consumentenbelangen kunnen
waarborgen. Dit palet omvat bij een aantal toezichthouders alle genoemde typen
van instrumenten. Deze instrumenten zijn niet alleen inzetbaar voor het toezicht
op consumentenbelangen, maar ook voor andere doeleinden. Veel toezichthouders
hebben in hun werkprogramma specifiek aandacht voor de belangen van consumenten.Niet onderzocht is welk instrument of welke toezichthouder het meest effectief
is in het beschermen van het consumentenbelang. Toezichthouders zijn onderling
moeilijk vergelijkbaar vanwege de grote diversiteit van de sectoren waarin
zij opereren. Wel kan worden aangegeven welke toezichthouders geen instrumenten
hebben voor het waarborgen van alle vier de onderscheiden consumentenbelangen.
Onderstaand overzicht is niet uitputtend, maar geeft de belangrijkste bevindingen
weer van het EIM-onderzoek dat als bijlage bij deze brief is gevoegd.TransparantieDe NMa heeft geen directe instrumenten voor het toezicht op de transparantie
van de markt, behalve voor de energiemarkt (DTe).De overige zeven onderzochte toezichthouders houden hoofdzakelijk toezicht
met behulp van instrumenten op het terrein van regulering en handhaving. Voorbeelden
zijn het toezicht door de FIOD-ECD op de juistheid van de energielabels op
koelkasten, toezicht door de AFM op de juistheid, vergelijkbaarheid, begrijpelijkheid,
toegankelijkheid en volledigheid van informatie die wordt verstrekt door aanbieders
van financiële producten en diensten, toezicht door de Keuringsdienst
van Waren op de duidelijkheid van inhoudsinformatie op productetiketten en
het toezicht op de juiste verstrekking van tariefinformatie in taxi's door
de IVW.Toezichthouders verschaffen ook zelf informatie aan consumenten en aanbieders.
De mate en vorm, waarin deze informatie wordt verstrekt, varieert per sector.
Informatieverschaffing aan consumenten betreft over het algemeen generieke
informatie en nauwelijks productvergelijkende informatie. Een voorbeeld van
meer productvergelijkende informatie is het verstrekken van informatie over
telefoontarieven door OPTA.KeuzevrijheidDe Nederlandsche Bank, de Keuringsdienst van Waren, de Onderwijsinspectie,
de Autoriteit Financiële Markten en de FIOD-ECD hebben geen directe instrumenten
die op dit consumentenbelang zijn gericht1. Dit
geldt ook voor de NMa/Vervoerskamer. De overige onderzochte toezichthouders
richten zich met name op de aanwezigheid van overstapmogelijkheden, zodat
consumenten van hun keuzevrijheid gebruik kunnen maken. Voorbeelden hiervan
zijn de richtlijnen die OPTA heeft opgesteld voor nummerportabiliteit en het
toezicht van de NMa/DTe op de mogelijkheid om binnen vijf werkdagen van stroomleverancier
te wisselen.Indirect wordt toezicht gehouden op het aantal marktpartijen in een sector.
De NMa houdt via de fusiecontrole toezicht op het aantal partijen in de markt,
maar dit is geen specifiek consumentgericht toezichtsinstrument. Immers fusiecontrole
richt zich op de relatie tussen bedrijven onderling, en niet op de relatie
tussen bedrijven en de consument. Wel betrekt de NMa in haar beoordeling van
fusies mede de eventuele consequenties voor de vraagzijde van de markt.Eerlijke handelVan de onderzochte toezichthouders hebben alleen de Keuringsdienst van
Waren en de NMa/Vervoerskamer geen direct instrumentarium gericht op aspecten
van eerlijke handel.Het toezicht op de redelijkheid van prijzen is het meest zichtbare aspect
van eerlijke handel. Zes toezichthouders, waaronder OPTA, IVW en de NMa/DTe
zien hierop toe. Sommige toezichthouders doen dat door een bepaald prijsniveau
goed te keuren dan wel vast te stellen (OPTA, NMa/DTe), terwijl andere toezichthouders
toezien op de naleving van een door de minister vastgesteld prijsniveau (IVW).Sommige toezichthouders (NMa/DTe) en OPTA stellen minimumvoorwaarden vast
waaraan marktpartijen zich dienen te houden. Diverse toezichthouders (OPTA,
NMa/Dte, FIOD-ECD, AFM en de Onderwijsinspectie) zien toe op de naleving van
door anderen vastgestelde voorwaarden.Wettelijke contractbescherming, een ander aspect van eerlijke handel,
is bijvoorbeeld aan de orde wanneer de NMa/DTe de rechten van gereguleerde
afnemers (kleinverbruikers) beschermt, wanneer een toezichthouder een vergunning
verstrekt of wanneer de AFM ingrijpt in onoorbare beleggingsconstructies waarbij
de consument ontoelaatbaar veel financiële risico's loopt.Klacht- en verhaalmogelijkhedenKlacht- en verhaalmogelijkheden zijn in Nederland met name neergelegd
bij de rechter en de diverse geschillencommissies. Alle onderzochte toezichthouders,
met uitzondering van de NMa/Vervoerskamer, hebben ook instrumenten ter borging
van dit consumentenbelang.Sommige toezichthouders, bijvoorbeeld de Keuringsdienst van Waren en DNB,
houden expliciet toezicht op productveiligheid. Andere instanties,zoals
de NMa/DTe en DNB, verbinden voorwaarden aan de vergunningen die zijn vereist
voor toegang tot de markt. Hiermee wordt de toegang tot de markt gereguleerd
en kunnen bedrijven waarvan op voorhand kan worden verwacht dat zij de consumentenbelangen
schaden, uit de markt worden geweerd. De NMa/DTe ziet er bij de vergunningverlening
aan bedrijven die aan consumenten willen leveren, bijvoorbeeld op toe dat
zij een goede geschillenregeling hanteren. Ook komt het voor dat toezichthouders
zich bezig houden met klachtenbehandeling. Een aantal toezichthouders lost
zelf klachten van consumenten op (KvW en IVW), anderen verwijzen consumenten
door naar andere instanties (AFM), sommige toezichthouders doen beide (OPTA
en de Onderwijsinspectie).In het kader van de evaluatie van de Mededingingswet is de Sociaal Economische
Raad (SER) gevraagd of het zinvol zou zijn om individuele consumenten de mogelijkheid
te geven om via consumentenorganisaties bij de NMa aandacht te vragen voor
gerezen klachten. Dit advies is 16 mei jl. verschenen en zal ik betrekken
bij mijn verdere meningsvorming. Overigens kan worden geconstateerd dat de
NMa wel degelijk klachten van consumenten over de mededinging op bepaalde
markten aan een onderzoek onderwerpt en sinds enkele jaren ook een Informatielijn
voor consumenten heeft.4 Opmerkelijke bevindingen uit het buitenlandNaast de Nederlandse toezichthouders is ook in kaart gebracht welke instrumenten
toezichthouders in enkele andere landen ter beschikking hebben om consumentenbelangen
te waarborgen, namelijk in:1. Denemarken2. Frankrijk3. Italië4. Verenigd Koninkrijk5. Verenigde Staten6. AustraliëIn deze landen zijn de equivalenten van de NMa en de sectorspecifieke
toezichthouders gericht op dezelfde sectoren als de Nederlandse sectorspecifieke
toezichthouders bekeken. Gezocht is naar interessante voorbeelden die een
bijdrage kunnen leveren aan de discussie over het instrumentarium van de consumentenbescherming
in Nederland.Organisatorische inbedding consumententoezichtIn Nederland speelt, zoals opgemerkt, het Burgerlijk Wetboek en de handhaving
door de rechterlijke macht en de onafhankelijke geschillencommissies een centrale
rol. In Denemarken en het Verenigd Koninkrijk wordt een belangrijk deel van
de consumenten- of marketingwetgeving door publieke toezichthouders gehandhaafd.
Het waarborgen van consumentenbelangen is in Nederland vaak geen expliciete taak van de onderzochte sectorspecifieke toezichthouders
en daardoor, als afgeleide van de primaire taak, ook minder zichtbaar.Globaal zijn er in de onderzochte landen twee vormen te onderscheiden
wanneer het toezicht zich expliciet op consumentenbelangen toespitst:• Aparte consumententoezichthouderDenemarken heeft een aparte toezichthouder voor consumentenzaken, de Forbrugerstyrelsen. Deze opereert als agentschap van het
Deense Ministerie van Economische Zaken. De Forbrugerstyrelsen bewaakt de naleving van meerdere wetten, bijvoorbeeld de wet op
de bescherming van consumentenbelangen, de wet op consumenteninformatie en
de marketingwet. Op die manier kan ze invulling geven aan de bescherming van
de consument tegen oneerlijke handelspraktijken door onder andere het opstellen
van marketingrichtlijnen, richtlijnen ten aanzien van loyaliteitsprogramma's
en standaarden voor televisiereclame (misleidende reclame). Het aan de Forbrugerstyrelsen gelieerde Consumenteninformatiecentrum
voert zelf testen uit, met name op het gebied van productveiligheid.• Geïntegreerd mededingings- en consumententoezichtVolgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)
komen combinaties van mededingings- en consumententoezicht in circa eenderde
van de OESO-landen voor. Italië, het Verenigd Koninkrijk en Australië
hebben hun equivalent van de NMa in meer of mindere mate belast met het toezicht
op bepaalde consumentenwetten. In het Verenigd Koninkrijk is een uitgebreid
pakket consumentenzaken bij de mededingingstoezichthouder Office of Fair Trading (OFT) ondergebracht, terwijl de enige consumententaak
van de Italiaanse mededingingsautoriteit het tegengaan van misleidende reclame
is. De Engelse OFT ziet naast haar mededingingstoezicht
onder meer toe op de regels rond verkoop op afstand, oneerlijke voorwaarden
in consumentencontracten en misleidende reclame. In het Verenigd Koninkrijk
vormen de verschillende sectorspecifieke toezichthouders en de OFT een gezamenlijk netwerk. De taakgebieden kennen ook enige mate
van overlap. Het OFT coördineert dit netwerk
en stuurt andere toezichthouders waar nodig ook aan.«De informele aanpak»Zoals in Nederland wordt in de meeste landen uitgebreid en strategisch
gebruik gemaakt van informele instrumenten van toezicht. Door informele aanschrijvingen,
overleg en waarschuwingen wordt vaak het beoogde effect (beëindiging
van een bepaalde praktijk) al bereikt, zonder dat er juridische procedures
of formele sancties aan te pas komen. Deze informele aanpak wordt in het algemeen
succesvol gevonden, maar blijkt alleen te werken als er sprake is van een
geloofwaardige dreiging van minder vriendelijke manieren van handhaving. Australië
en het Verenigd Koninkrijk kennen een variant op deze informele aanpak, de
zogenaamde undertaking. Een undertaking is een
verklaring die «vrijwillig» door een bedrijf wordt afgegeven.
In deze verklaring verklaart het bedrijf dat het bepaalde acties zal ondernemen
of dat het juist bepaalde activiteiten in de toekomst zal nalaten. Feitelijk
is dit dus een variant op zelfregulering, met dit verschil dat undertakings
juridische kracht hebben en naleving via de rechter kan worden afgedwongen.Een relatief nieuw instrument waarover het Engelse OFT beschikt zijn de zogenaamde Stop Now Orders. Een bedrijf dat een consumentenwet overtreedt kan door het OFT
worden opgedragen een bepaalde handelspraktijk binnen veertien dagen te beëindigen.
Indien het bedrijf dit verzoek negeert kan het OFT
de rechter vragen een zogenaamde Stop Now Order
uit te vaardigen en eventueel een boete op te leggen.ConsumentenvoorlichtingZoals veel van de Nederlandse toezichthouders houden buitenlandse toezichthouders
zich bezig met het geven van informatie aan consumenten over de markt(en)
waarop zij toezicht houden. Echter de wijze waarop en het soort informatie
dat wordt verstrekt is sterk verschillend naar de aard van de sector waarin
de toezichthouder opereert. Dit varieert van objectieve informatie over de
algemene kenmerken van de markt en belangrijke aandachtspunten bij het doen
van een aankoop tot vergelijkende informatie over het aanbod (prijs en kwaliteit)
van de verschillende leveranciers. De Deense consumententoezichthouder doet
zelf onderzoeken en testen die hij vervolgens ook publiceert. De Engelse OFT organiseert bijvoorbeeld roadshows,
publiceert folders voor consumenten (die o.m. via het eigen netwerk van lokale
kantoren en via bibliotheken worden verspreid) en heeft een zeer
uitgebreide website met consumenteninformatie. Ook heeft de Engelse OPTA de
Price Assurance Standard als instrument. Dit is een keurmerk voor
prijsvergelijkingswebsites.5 De nationale en internationale contextDe rol van toezichthouders in de consumentenbescherming is sinds begin
vorig jaar zowel nationaal als internationaal een actueel thema. In de discussie
over het al dan niet effectief zijn van consumentenbescherming moet het totale
handhavingskader betrokken worden. De rol van toezichthouders moet niet geïsoleerd
van andere vormen van consumentenbescherming worden gezien. De belangrijkste
nationale en internationale issues komen hieronder kort aan de orde.Nationaal• Het Ministerie van Justitie evalueert op dit moment de werkwijze
en effectiviteit van het stelsel van geschillencommissies. De uitkomsten van
dit lopende onderzoek zijn van belang voor de vraag of het huidige stelsel
effectief genoeg is.• Consumenten kunnen naar de rechter stappen als ze ontevreden zijn
over een bepaald product of een bepaalde handelspraktijk. De consumentenorganisaties
kunnen ook gebruik maken van hun collectieve actiebevoegdheid om een misstand
aan de kaak te stellen. Dit middel wordt om redenen van tijd en geld niet
al te vaak gebruikt. Organisaties als de Vereniging Eigen Huis en de Nederlandse
Patiënten Consumentenfederatie benadrukken het collectief actierecht
als een groot goed, omdat daarvan vaak voldoende dreiging uitgaat om marktpartijen
tot een gedragsverandering te brengen.• De Consumentenbond heeft aangegeven behoefte te hebben aan een
publieke consumententoezichthouder, mogelijk vergelijkbaar met de Deense Forbrugerstyrelsen
of de Engelse mededingingsautoriteit OFT. Een dergelijke toezichthouder zou
in de ogen van de Bond het consumentenrecht uit het Burgerlijk Wetboek moeten
handhaven. Andere consumentenorganisaties en VNO-NCW vinden dat er op dit
moment geen noodzaak bestaat voor een fundamentele stelselwijziging in het
consumententoezicht1.InternationaalDe bovengenoemde issues op nationaal niveau kunnen niet los worden gezien
van de volgende discussies op Europees niveau:• In 2002 heeft de Europese Commissie het Groenboek Consumentenbescherming
gepresenteerd, waarin onder meer voorstellen worden gedaan voor een kaderrichtlijn
ter bescherming van consumenten tegen oneerlijke handelspraktijken. Nederland
is voorstander van de specifieke aanpak, dat wil zeggen regelgeving in die
sectoren waar extra bescherming voor de consument nodig blijkt. Het ligt op
de weg van de consumentenorganisaties en het bedrijfsleven eventuele lacunes
te signaleren. Brede kaderstellende regels zouden een novum zijn in de Nederlandse
cultuur waarin private borging van consumentenbelangen, onder meer door middel
van zelfregulering, een grote rol speelt en waarin de consument wordt beschouwd
als een goed opgeleide burger die zelf heel goed zijn recht weet te halen.• Parallel aan het voorstel voor een kaderrichtlijn zal de Commissie
een verordening over samenwerking bij de handhaving van consumentenrechten
uitbrengen. Het doel van de concept-verordening is om de samenwerking van
lidstaten te formaliseren bij het behandelen van grensoverschrijdende klachten
over onbehoorlijke handelspraktijken. De Commissie stelt voor dat iedere lidstaat
een publieke handhavingsautoriteit aanwijst die als liaison gaat
functioneren voor buitenlandse handhavers. Deze liaison zou volgens de concept-verordening
onder meer tot taak moeten hebben informatie te verschaffen over (on)behoorlijke
handelspraktijken van Nederlandse bedrijven in het buitenland en, waar nodig,
onderzoek te doen naar de praktijken van een bepaald bedrijf. In een later
stadium zouden langs deze weg ook verzoeken voor juridisch optreden gedaan
kunnen worden om zo een bepaalde praktijk van een bedrijf te doen staken.
In Nederland is tot nu toe geen instantie aangewezen die de functie van een
liaison zou kunnen vervullen.6 Activiteiten voor de komende periodeHet onderzoek zal onder de aandacht worden gebracht van de betrokken departementen
zodat zij kunnen nagaan in hoeverre zij zich in deze analyse kunnen vinden.
Hun reactie en andere relevante gegevens (zoals het nog lopende onderzoek
naar de werking van geschillencommissies en een analyse van het SER-advies1 ) zal ik gebruiken om mijn uiteindelijke mening te vormen
over eventuele vervolgacties ter aanpassing van het toezicht op consumentenrechten.
Uiteraard zal ik hierover uitgebreid overleggen met de betrokken departementen.
In een brief die ik u toe zal sturen over het consumentenbeleid kom ik hierop
terug.Ik zal u de komende maanden vanzelfsprekend informeren omtrent voortgang
van de Europese discussie over het Groenboek consumentenbescherming en de
verordening over administratieve samenwerking bij handhaving van consumentenrechten.De Staatssecretaris van Economische Zaken,C. E. G. van GennipXNoot1EIM, Van informatie tot handhaving. Een internationale inventarisatie
van instrumenten van toezichthouders gericht op consumentenbelangen. Zoetermeer,
februari 2003 (ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer).
De in Nederland bekeken toezichthouders zijn: Nederlandse Mededingingsautoriteit
(NMa) inclusief drie kamers: Dienst uitvoering en toezicht Energie DTe, Vervoerskamer
en Zorgkamer i.o.), Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA),
De Nederlandsche Bank (DNB), Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst –
Economische controledienst (FIOD-ECD), Autoriteit Financiële Markten
(AFM), Keuringsdienst van Waren (KvW), Inspectie Verkeer en Waterstaat, divisie
Vervoer (IVW) en Onderwijsinspectie.XNoot1OECD, Directorate For Financial, Fiscal and Enterprise Affairs Competition
Committee, Interplay between Competition and consumer policies, note by the
Danish Delegation, 14 mei 2002.XNoot2Kamerstukken II, 2000–2001, 27 879, nr. 2, blz. 4.XNoot3Een belangrijk aspect van eerlijke handel is misleidende reclame. Het
toezicht op misleidende reclame is via zelfregulering (Reclame Code) neergelegd
bij de Reclame Code Commissie en is daarom niet verder meegenomen.XNoot1De bevindingen in het onderzoek rond de Zorgkamer i.o. moeten als zeer
voorlopig worden beschouwd, daar de opbouw van deze toezichthouder nog in
volle gang is en worden derhalve niet meegenomen in deze brief.XNoot2De gegevens van de DNB zijn door het onderzoeksbureau niet door middel
van gesprekken met de DNB getoetst.XNoot3In het kader van de hervorming van de toezichtwetgeving op de financiële
markten zal de Autoriteit Financiële Markten in 2004 worden uitgerust
met de expliciete wettelijke taak om de consument te beschermen.XNoot1Voor de financiële markten wordt het toezicht op overstapkosten verzorgd
door de Autoriteit Financiële Markten.XNoot1In dit kader is gesproken met de Consumentenbond, de Vereniging Reizigers
Openbaar Vervoer (ROVER), de ANWB, de Vereniging Eigen Huis (VEH), de Nederlandse
Patiënten en Consumentenfederatie (NPCF) en VNO-NCW.XNoot1SER-advies over de voorgenomen wijziging van de Mededingingswet, 16 mei
2003. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27879-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl