Vaststelling begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken voor het jaar 2000; Verslag algemeen overleg op 12 april 2000 over de brief van minister Van Aartsen (BuZa) van 27 maart 2000 over de NPV toetsingsconferentie
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-V, nr. 95

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

15-05-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-V nr. 95

01-05-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de regeringNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 68 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 2000nr. 95VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 1 mei 2000De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 12 april 2000 overleg gevoerd met minister Van Aartsen van Buitenlandse
Zaken over de brief van de minister van Buitenlandse Zaken
van 27 maart 2000 over de NPV toetsingsconferentie (BuZa 00–142).Van dit overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag uit.Vragen en opmerkingen uit de commissieDe heer Koenders (PvdA) zag in het toegenomen
unilateralisme in de Verenigde Staten, de nieuwe nucleaire strategie van Rusland
en de negatieve ontwikkelingen in Zuidoost-Azië redenen die het des te
noodzakelijker maken dat op de NPV toetsingsconferentie een zodanige sfeer
wordt gecreëerd dat het non-proliferatieregiem op z'n minst wordt gehandhaafd
en zo mogelijk wordt versterkt. De vooruitzichten voor de toetsingsconferentie
zijn echter niet rooskleurig, omdat een aantal voorbereidende conferenties
inmiddels is mislukt. Om een stap vooruit te kunnen zetten is een stappenplan
nodig dat zich richt op de verschillende fora die aan de toetsingsconferentie
deelnemen.Mede op initiatief van Nederland is het paragraaf-32-proces begonnen.
Dit proces dat onder meer de ontwikkeling door de ministers van Buitenlandse
Zaken van de NAVO-lidstaten van vertrouwenwekkende maatregelen en mogelijkheden
voor wapenbeheersing en ontwapening behelst, moet in december 2000 uitmonden
in beslissingen. De heer Koenders wees erop dat men eigenlijk al voor de toetsingsconferentie
beslissingen had moeten nemen, omdat dergelijke vertrouwenwekkende maatregelen
de uitkomst van de toetsingsconferentie gunstig kunnen beïnvloeden. Deelt
de minister de analyse dat de initiatieven die Nederland voor dit proces heeft
ontwikkeld, onontbeerlijk zijn voor het welslagen van de toetsingsconferentie?
Is het verder mogelijk om de vertrouwenwekkende maatregelen waarover binnen
de NAVO inmiddels al wel overeenstemming is bereikt, tijdens of voor de toetsingsconferentie
openbaar te maken?De versterking van de negatieve veiligheidsgaranties is cruciaal voor
het slagen van de toetsingsconferentie. De heer Koenders vond het moeilijk
om een precieze inschatting te maken van de teksten die terzake voorliggen.
Wat moet bijvoorbeeld worden verstaan onder een «appropriate mix
of forces»? Het is van belang dat de minister bevestigt dat deze formulering
en de geheime inhoud van het NAVO-document MC 400–2 op geen enkele wijze
inbreuk maken op het NPV en de negatieve veiligheidsgaranties.Bij de non-proliferatie van biologische en chemische wapens speelt de
nucleaire NAVO-strategie een belangrijke rol. Hier staan twee visies tegenover
elkaar en wel de visie dat gekozen moet worden voor opzettelijke ambivalentie
en de visie dat het een teken van zwakte is om nucleaire wapens een rol te
geven bij het voorkomen van aanvallen met biologische en chemische wapens.
Heeft de minister voortgang geboekt bij zijn streven een discussie binnen
de NAVO op gang te brengen over het «no first useprincipe»?De minister kiest ervoor te opereren binnen de EU. De heer Koenders stemde
hiermee in, hoewel de «common position» van de EU vooralsnog te
vlak is om vooruitgang te kunnen boeken. Hij vroeg om initiatieven gericht
op «de groep van vijf», België, Italië, Duitsland, Nederland
en Noorwegen en de landen die zich hebben aangesloten bij de New Agenda Coalition
(NAC). Er zou bijvoorbeeld een initiatief kunnen worden ontwikkeld voor de
tactische kernwapens die op de luchtmachtbasis Volkel zijn opgeslagen. Hoe
kan hier vooruitgang worden geboekt? Ontplooit de regering initiatieven gericht
op het versnellen van een verbod op de productie van splijtstoffen? Kan de
minister verder aangeven hoe men heeft gereageerd op zijn streven naar transparantie?In de Verenigde Staten wordt een «national missile defensesysteem»
(NMD) ontwikkeld. Dit is een belangrijke ontwikkeling voor Europa, omdat zij
ertoe kan leiden dat het gebouw van wapenbeheersingsverdragen wordt ondermijnd.
Verder kan dit streven van de VS naar onkwetsbaarheid leiden tot een loskoppeling
van het veiligheidsbeleid van de VS en van dat van Europa. De heer Koenders
gaf aan dat hij geen heil ziet in de ontwikkeling van nieuwe systemen, maar
wel in de ontwikkeling van strategieën gericht op crisispreventie. Waar
ziet de minister mogelijke bedreigingen voor de veiligheid? Denkt hij daarbij
ook aan Iran en Noord-Korea en ziet hij wellicht mogelijkheden voor een politiek
antwoord op de ontwikkelingen in deze landen?De ontwikkeling van een NMD kan leiden tot een nieuwe wapenwedloop en
zelfs tot een wapenwedloop in de ruimte. Verder zet het de relatie met China
en Rusland onder druk. De heer Koenders betreurde dit, omdat het ernaar uitziet
dat de Doema binnenkort START II zal ratificeren. Een kleine technische aanpassing
van het ABM-verdrag is denkbaar, mits de VS en Rusland hierover overeenstemming
weten te bereiken. Gezien het belang van deze ontwikkelingen voor de veiligheid
van Europa moet hierover echter ook binnen de NAVO overeenstemming zijn bereikt.
Verder moet worden voorkomen dat de VS een eventuele ratificatie van START
III afhankelijk maken van een wijziging van het ABM-verdrag («anti ballistic
missilesverdrag»).Ten slotte vroeg de heer Koenders of Nederland samen met de EU druk uit
kan oefenen op de VS en Israël om alsnog het ruimteverdrag positief te
ondersteunen. Druk op Israël is ook nodig om een kernwapenvrije zone
in het Midden-Oosten te kunnen creëren. Verder moet Israël zich
realiseren dat de ratificatie van het NPV van belang is voor zijn veiligheid,
omdat een afwijzende houding door Syrië, Iran en Irak kan worden uitgelegd
als een uitnodiging om zelf kernwapens te ontwikkelen. Wil de minister zich
verder inzetten voor de toetreding van Israël tot het Fissile Material
Cutoff Treaty (FMCT)?De heer Hoekema (D66) constateerde dat de
afgelopen vijf jaar, dit in tegenstelling tot de eerste vijf jaar van het
vorige decennium, weinig doelstellingen en principes in NPV-kader zijn gerealiseerd.
Dat was wel de bedoeling van de belangrijke politieke afspraak van de vorige
conferentie in 1995. Er is echter toch enige reden voor optimisme. Zo staat
START II op de rol van de Doema en worden de contouren van START
III en zelfs van START IV langzamerhand zichtbaar. Hoe schat de minister de
kansen in op een radicale verdere reductie van de Amerikaanse en Russische
kernwapenarsenalen?Een positieve ontwikkeling is de toetreding van Brazilië tot het
NPV. Dit maakt het echter des te betreurenswaardiger dat India, Pakistan,
Japan, Israël en Cuba nog niet zijn toegetreden. Inmiddels zijn in Wenen
afspraken gemaakt over nieuwe «safeguards». Welke landen moeten
die afspraken nog ondertekenen? De heer Hoekema toonde zich verheugd over
het streven van de NAC naar consensus in de VN over de aanpak van de kernwapenproblematiek.
In het verleden zijn immers veel te veel irrealistische dan wel controversiële
resoluties aangenomen over deze problematiek. Zal de minister zich inzetten
voor een vruchtbare dialoog tussen de NAVO-bondgenoten en de NAC?Kernwapenvrije zones zullen van onderop moeten worden gerealiseerd en
daarom is een regionale benadering van belang. De kernwapenstaten zullen dan
wel moeten garanderen dat zij de afspraken die voor dergelijke zones worden
gemaakt zullen respecteren.De ontwapeningsconferentie in Genève stagneert als gevolg van de
tactiek van sommige deelnemers om agendapunten aan elkaar te koppelen. Deze
impasse moet worden doorbroken. Kan de minister de Kamer de redevoering van
de Nederlandse vertegenwoordiger doen toekomen? Deze redevoering kan wellicht
duidelijk maken welke inspanningen Nederland levert om deze impasse te doorbreken.De minister schrijft in zijn brief dat Nederland streeft naar een bindende
juridische status voor de negatieve veiligheidsgaranties. Dit streven lijkt
echter te worden doorkruist door de strategie van de NAVO om een dreiging
met biologische of chemische wapens te beantwoorden met het dreigement om
als respons kernwapens in te zetten, zoals blijkt uit het (geheime) document
MC 400–2. Zekerheid over deze strategie is er niet, maar er circuleren
hierover wel berichten in de pers. Kan de minister deze berichten bevestigen?Binnen de NAVO is inmiddels het zogenaamde paragraaf-32-proces opgestart.
De heer Hoekema betreurde het dat dit proces zo langzaam vordert. Kan de minister
aangeven of er na zijn inspanningen vorig jaar in Washington eindelijk vaart
achter dit proces wordt gezet? Hij merkte verder op dat het schadelijk is
voor het welslagen van de toetsingsconferentie dat men daar nog geen mededelingen
kan doen over concrete resultaten. Er zijn verder aanwijzingen dat de stukken
die vorig jaar in Washington zijn geaccordeerd, door het militair comité
van de NAVO op een manier worden geïnterpreteerd die niet overeenkomt
met de intenties van de opstellers. Kan de minister garanderen dat binnen
de NAVO-strategie een zo klein mogelijke rol aan kernwapens wordt toebedeeld?De VS zullen het «Comprehensive Testban Treaty» (CTBT) in
dit verkiezingsjaar waarschijnlijk niet ondertekenen. Het ligt daar, net als
in enkele andere landen, in de ijskast. Ziet de minister mogelijkheden om
de aandacht voor dit verdrag levend te houden, zodat het kan worden ondertekend
als er betere tijden aanbreken in de VS?In december heeft de minister zich kritisch uitgelaten over de ontwikkeling
van een NMD door de VS. Het is echter onduidelijk hoe de discussie met de
VS sindsdien is verlopen. De Engelse regering is, volgens berichten in de
pers, bereid om hiervoor een radarstation beschikbaar te stellen. Is dit bericht
waar? De heer Hoekema vroeg verder of de minister zijn kritische houding handhaaft.
Een eenzijdig opgelegde NMD is slecht voor de veiligheid en slecht voor de
wapenbeheersing (ABM). Tevens dienen de huidige kernwapenstaten de conferentie
aan te grijpen om hun ontwapeningsagenda helder te presenteren.Het zou een verkeerde ontwikkeling zijn als de NAVO besluit tot een zo
beperkt mogelijke rol voor kernwapens en deze wapens tegelijkertijd een glorieuze
rentree maken in de veiligheidsstrategie van het Kremlin. Ziet de minister
ook een verandering in het Russische denken over kernwapens en hoe beoordeelt
hij deze ontwikkeling?Ten slotte zei de heer Hoekema dat de recente gebeurtenissen in India
en Pakistan uit lijken te lopen op een rehabilitatie van het kernwapen als
drukmiddel in de militaire en politieke verhoudingen tussen landen. Het is
wachten op een politieke doorbraak, maar tot die tijd is het van het grootste
belang dat de wereldgemeenschap de kernproeven van deze landen veroordeelt.
De toetsingsconferentie is een goede gelegenheid om die veroordeling uit te
spreken.De heer Van Baalen (VVD) onderschreef de «mixed
blessings» die de minister in zijn brief noemt. Hij toonde zich verder
positief over de ontwikkelingen rondom het CTBT, hetgeen niet wegneemt dat
het betreurenswaardig is dat de Amerikaanse Senaat dit verdrag nog niet heeft
geratificeerd. Betreurenswaardig is overigens ook de eerdere verwerping door
de Doema van START II. Hoe groot is de kans dat de Senaat en de Doema de bij
hen voorliggende verdragen alsnog zullen ondertekenen?De minister schrijft dat hij zich zal inzetten voor de universele acceptatie
van het NPV en het in werking doen treden van het CTBT. Hij zei dit streven
van de minister te steunen. De proliferatie van kernwapens in het Midden-Oosten,
India en Pakistan toont immers eens temeer het belang aan van deze verdragen.President Poetin lijkt een warm voorstander van tactische kernwapens.
Is dit een juiste observatie en hoe schat de minister de ontwikkelingen in
Rusland in?De heer Van Baalen bevreemdde zich over de discrepantie tussen het paragraaf-32-proces
en het denken binnen de NAVO over het NPV. Kan de minister hierop ingaan?Ten slotte zei hij het standpunt van de minister, zoals dat is verwoord
in de brief van 12 maart 1999, over de positie van kernwapens binnen het strategisch
concept te delen.De heer Van der Knaap (CDA) vond de brief
onduidelijk over de vooruitgang die op deze toetsingsconferentie kan worden
geboekt. De minister beperkt zich namelijk tot de opmerking dat het niet eenvoudig
zal zijn om overeenstemming te bereiken over de evaluatie van de afgelopen
vijf jaar en het verwachtingspatroon voor de komende vijf jaar. Kan de minister
aangeven wat voor hem het belangrijkste doel van de toetsingsconferentie is
en welke stappen hij zal nemen om dit doel te bereiken? Is er, gezien de vermoedelijke
opstelling van andere, grote landen, een kans dat de Nederlandse doelstellingen
worden bereikt?De dreigementen van China aan het adres van Taiwan en de recente gebeurtenissen
in Rusland zijn een teken dat de toekomstige internationale ontwikkelingen
hoogst onzeker zijn. Met het oog hierop vond de heer Van der Knaap het zetten
van eenzijdige stappen niet opportuun. De recente internationale ontwikkelingen
zijn tegelijkertijd ook een illustratie van de noodzaak van verder nucleaire
ontwapening. Om die ontwapening te bereiken is een gemeenschappelijk standpunt
van de EU noodzakelijk. Wat is hier de stand van zaken? Waaruit bestaat overigens
de Nederlandse inzet in het Midden-Oosten?De Nederlandse regering wil kernwapenstaten aansporen om periodiek verantwoording
af te leggen over hun bijdrage aan het proces van kernontwapening. Zij spreekt
verder de verwachting uit dat kernwapenstaten onder druk zullen worden gezet
om concrete nieuwe stappen te zetten en reeds afgekondigde maatregelen ten
uitvoer te brengen. De heer Van der Knaap vroeg welke middelen ter beschikking
staan om de kernwapenstaten hiertoe te bewegen.Ten slotte wees de heer Van der Knaap op de NAC-resolutie waarover de
VN in november 1999 hebben gestemd. De Kamer heeft een motie aangenomen die
de regering vraagt te bevorderen dat binnen de EU een gemeenschappelijk
standpunt wordt geformuleerd over deze resolutie. De minister geeft nu aan
te streven naar een vruchtbare dialoog met de NAC. Welke uitkomst heeft de
regering daarbij voor ogen en welke stappen zet de regering om die uitkomst
naderbij te brengen?Mevrouw Vos (GroenLinks) meende dat de nucleaire
kou is teruggekeerd door de kernproeven van Pakistan en India, het niet ondertekenen
van het CTBT door de Amerikaanse Senaat en het stagneren van de onderhandelingen
tussen de VS en Rusland over verdere nucleaire ontwapening. Met het oog hierop
is het van het allergrootste belang dat op de komende NPV toetsingsconferentie
concrete stappen worden gezet op het pad naar verdere nucleaire ontwapening.De doelstellingen die in de brief zijn geformuleerd, waren op het moment
dat de brief werd geschreven nog onderwerp van overleg. Is inmiddels besloten
dat deze doelstellingen ook daadwerkelijk de inzet van Nederland op de toetsingsconferentie
zullen zijn? Het is een goede zaak dat de regering het voornemen heeft om
nucleaire ontwapening apart te agenderen op de ontwapeningsconferentie in
Genève. Zal de regering echter ook steun verlenen aan het voorstel
van Kofi Annan om een conferentie te organiseren over nucleaire ontwapening?De regering streeft naar een dialoog met de NAC. Hierover is echter al
vaker gesproken in de Kamer en mevrouw Vos vond het dan ook de hoogste tijd
om daadwerkelijk een brug te slaan naar deze landen en met een gezamenlijke
resolutie te komen. De regering zal verder een duidelijk standpunt in moeten
nemen over het «no first useprincipe», de «de-alerting»
van kernwapens en de kernwapenvrije zones, omdat zij zich op dit moment in
een spagaat bevindt. De regering steunt immers als NAVO-partner de met name
door de VS voorgestane nucleaire veiligheidsstrategie, maar maakt zich tegelijkertijd
sterk voor een versterking van het NPV. Waarom stelt de regering niet, samen
met andere landen, voor om van West-Europa een kernwapenvrije zone te maken?De nucleaire strategie die de NAVO kiest, is van groot belang voor het
welslagen van de toetsingsconferentie. Er is immers een groot aantal landen
dat vindt dat de NAVO nu maar eens concrete stappen moet zetten. Het is daarom
te betreuren dat er zo weinig voortgang is geboekt in het paragraaf-32-proces
en dat de eerste resultaten van dit proces pas in december, dus ruim na de
toetsingsconferentie, worden verwacht. Waarom verloopt dit proces zo moeizaam?
Wat doet de regering om dit proces te versnellen en wil zij zich ervoor inzetten
dat nog tijdens de toetsingsconferentie de eerste resultaten bekend worden
gemaakt? Mevrouw Vos vroeg de minister verder te bevestigen dat dit proces
concrete tussenstappen zal opleveren die uiteindelijk leiden tot nucleaire
ontwapening.Er circuleren berichten dat het geheime NAVO-document MC 400–2 de
richtlijn bevat dat de NAVO zou kunnen besluiten om als eerste kernwapens
in te zetten tegen landen die met de inzet van biologische of chemische massavernietigingswapens
dreigen. Bestaat dit document en zijn de berichten over de inhoud ervan juist?
Over deze vragen moet uitsluitsel worden gegeven, want als deze berichten
waar zijn, is dit document een regelrechte ondermijning van het NPV-proces.
Het NPV bevat immers de afspraak dat de ondertekenaars van het NPV niet als
eerste zullen worden aangevallen.Op de luchtmachtbasis Volkel liggen nog steeds kernwapens opgeslagen.
Is de regering bereid om te gaan onderhandelen over het cogebruikerschap van
deze wapens? Het is van belang dat een einde wordt gemaakt aan dit cogebruikerschap,
omdat Nederland zich hierdoor in de ogen van sommige NPV-partners tot een
bondgenoot maakt van de kernwapenstaten.Mevrouw Vos toonde zich verheugd over het bericht dat de Doema bereid
lijkt te zijn om START II te ondertekenen. Houdt de minister het echter voor mogelijk dat de Doema additionele voorwaarden zal verbinden aan
de ratificatie van dit verdrag? In Helsinki is in 1997 een protocol vastgesteld
dat restricties oplegt aan mogelijke veranderingen van het ABM-verdrag. Het
is echter denkbaar dat de Doema aan ratificatie de voorwaarde verbindt dat
er niets aan het ABM-verdrag mag worden veranderd. Wat zal de opstelling van
de regering zijn als die eis wordt gesteld?De opstelling van de VS op het punt van de ontwikkeling van een NMD is
cruciaal voor het welslagen van de toetsingsconferentie. Het lijkt er echter
op dat de VS het effect onderschatten dat de installatie van een dergelijk
systeem op de Russische en Chinese regering zal hebben. De Nederlandse regering
zal de VS dan ook duidelijk moeten maken dat zij een verkeerde weg zijn ingeslagen
en dat de ontwikkeling van een NMD in geen geval mag leiden tot een aanpassing
van het ABM-verdrag.Ten slotte wees mevrouw Vos op de belangrijke positie van Israël
in het NPV-proces. Zal de minister op de toetsingsconferentie Israël
oproepen, het NPV en het FMCT te onderteken?Het antwoord van de regeringDe minister erkende dat de toetsingsconferentie
onder een slecht gesternte van start gaat, hetgeen niet wegneemt dat er de
laatste jaren ook positieve ontwikkelingen zijn geweest, zoals de ondertekening
door een groot aantal landen van het CTBT en de reductie van de kernwapenarsenalen
met zo'n 25%. Verder zijn er kernwapenvrije zones bijgekomen in Afrika en
Zuidoost-Azië en is er vooruitgang geboekt bij de controle op de proliferatie
van kernwapens. Ook wordt op Nederlands initiatief meer informatie verschaft
over de nationale controles op wapenexporten. Zo heeft Brazilië, een
belangrijk lid van de NAC, zich bij het NPV aangesloten.Het lijkt er nu inderdaad op dat de Doema START II zal goedkeuren. Het
is nog niet te voorspellen hoe de discussie in de Doema zal verlopen, maar
de vooruitzichten zijn zeker niet negatief. De Nederlandse delegatie die met
president Poetin heeft gesproken, heeft aan dit gesprek namelijk de indruk
overgehouden dat wapenbeheersing een belangrijk onderdeel zal uitmaken van
het buitenlandbeleid van Rusland.De minister verwachtte dat de toetsingsconferentie, ondanks het belang
dat er positieve resultaten worden geboekt, moeizaam zal verlopen. Een en
ander wordt bemoeilijkt door de procedure van de toetsingsconferentie die
vereist dat over eventuele beslissingen consensus is bereikt. De Nederlandse
delegatie zal zich actief inzetten voor het bereiken van overeenstemming over
de hoofddoelen van de toetsingsconferentie, te weten non-proliferatie, kernontwapening,
de IAEA-waarborgen, de internationale samenwerking inzake vreedzaam gebruik
van kernenergie en bevordering van de universele acceptatie van het verdrag.
Verder zal niet alleen worden geprobeerd om de «principles and objectives»
van 1995 te consolideren, maar ook om deze te revitaliseren door eventueel
nieuwe «principles and objectives» te formuleren. De basis hiervoor
zijn natuurlijk de «principles and objectives» die in 1995 zijn
afgesproken.De Nederlandse regering staat ook een aantal nieuwe doelstellingen voor,
waarover intensief overleg is gevoerd met België, Duitsland, Italië
en Noorwegen, de landen die samen met Nederland «de groep van vijf»
vormen. Deze doelstellingen zijn:– de inwerkingtreding van het CTBT. Het is het streven van «de
groep van vijf» dat dit verdrag zo mogelijk in 2005 in werking is getreden;– het opstarten van onderhandelingen over een verdrag dat de productie
van splijtstoffen voor kernwapens verbiedt. Een eerste stap in de richting
van een dergelijk verdrag is het afkondigen door alle kernwapenstaten van
een moratorium op de productie van splijtstoffen en het bieden van meer openheid
over de bestaande voorraden;– het maken van afspraken met de kernwapenstaten over meer transparantie en het afleggen van verantwoording over de reductie van de nucleaire
wapenarsenalen. Deze doelstelling is niet terug te vinden in de «common
position» van de EU;– de oprichting van een werkgroep bij de ontwapeningsconferentie
in Genève voor de bestudering van de verschillende elementen van kernontwapening;– het betrekken van tactische kernwapens in het proces van kernwapenreductie.
Hierbij moeten ook de kernwapens worden betrokken die aan de NAVO ter beschikking
zijn gesteld;– de versterking van de negatieve veiligheidsgaranties.De minister wees op de overlap van deze doelstellingen met die van het
paragraaf-32-proces in de NAVO dat, ondanks de initiatieven van Nederland,
pas in december 2000 zal zijn afgerond. Het zou inderdaad beter zijn geweest
als de resultaten van dit proces al voor de toetsingsconferentie bekend hadden
kunnen worden gemaakt. Deze doelstellingen zijn overigens nadrukkelijk onder
de aandacht gebracht van de regering van de VS. Geprobeerd zal worden om ook
binnen de EU overeenstemming te bereiken over deze doelstellingen. Hij onderkende
verder het belang van samenwerking door «de groep van vijf» met
de NAC. Er zal een brug moeten worden geslagen met deze coalitie.De speelruimte van «de groep van vijf» wordt beperkt door
het feit dat zowel Nederland als de andere vier landen gehouden zijn aan het
Strategisch concept van de NAVO. Desgevraagd zei de minister dat dit niet
betekent dat binnen de NAVO niet meer zal worden gesproken over «no
first use», de tactische kernwapens, «de-alerting», transparantie
en dergelijke. Al deze onderwerpen zijn immers onderwerp van discussie in
de NAVO en in het paragraaf-32-proces en Nederland zal zeker niet nalaten
te proberen om de andere NAVO-lidstaten aan zijn zijde te krijgen. Gezien
de opstelling tot nu toe van de NAVO-lidstaten voorzag de minister dat de
tactische kernwapens wellicht onderdeel van een volgende ronde van onderhandelingen
zouden kunnen uitmaken. Hij wees er verder op dat een sterk afwijkende Nederlandse
opstelling de coalitievorming op de toetsingsconferentie en binnen de VN zou
bemoeilijken en een rol van Nederland als bruggenbouwer onmogelijk zou maken.De Russische Federatie leunt sterker dan vroeger op haar kernwapenarsenaal.
De minister verklaarde deze betreurenswaardige ontwikkeling uit de problemen
die de Federatie heeft met haar conventionele bewapening. Hierover zal in
de toekomst zeker met de Russische Federatie worden gesproken.De oproep van Koffi Anan is een sympathieke. Het doel van deze oproep
was immers het proces van kernontwapening opnieuw op de agenda te plaatsen.
Kernontwapening is echter vooral een zaak van de vijf kernwapenstaten en deze
hebben een duidelijke voorkeur voor het voortzetten van het bestaande proces.
Met het oog hierop leek het de minister niet verstandig om het bestaande proces
met een nieuwe conferentie uit te breiden.De berichten in de pers dat de NAVO besloten zou hebben tot de strategie
dat een aanval of bedreiging met biologische of chemische massavernietigingswapens
met de inzet van kernwapens kan worden beantwoord, zei de minister niet te
kunnen bevestigen. Van een dergelijke strategie zou de Nederlandse regering
overigens geen voorstander zijn. Er bestaat inderdaad een NAVO-document MC
400–2, maar dit document bevat de in de pers gesuggereerde beleidswijziging
niet. De Kamer zal hierover binnenkort nader schriftelijk worden geïnformeerd.Tijdens de NAVO-raad van afgelopen december is gesproken over de onwikkeling
van een NMD door de VS. Bij die gelegenheid heeft Nederland de VS gevraagd
naar de analyse van de bedreigingen die de ontwikkeling van een dergelijk
systeem noodzakelijk maken. Verder is ook de vraag aan de orde gesteld of
een NMD wel het beste antwoord is op deze bedreigingen. Een antwoord op deze
vragen is voor de zomer te verwachten, omdat president Clinton
hierover in de zomer een eerste besluit zal nemen. Bij deze raad heeft de
regering van het VK een standpunt ingenomen dat vergelijkbaar is met het Nederlandse.De ontwikkeling van een NMD kan leiden tot spanningen tussen de VS en
Europa, maar ook tussen de VS en de Russische Federatie. Het is daarom noodzakelijk
dat hierover binnen de NAVO verder wordt gesproken. De minister zei op deze
gesprekken te hebben aangedrongen, omdat de Nederlandse regering zich grote
zorgen maakt over de ontwikkeling van een NMD zonder wijziging van het ABM-verdrag.
De aard van het ABM-verdrag maakt het overigens onmogelijk dat de VS dit verdrag
eenzijdig wijzigen.De Nederlandse regering ontkent het gevaar van een mogelijke wapenwedloop
in de ruimte zeker niet. Zij heeft op de ontwapeningsconferentie dan ook aangedrongen
op een compromis terzake.De minister merkte op dat het aantal landen dat de in Wenen afgesproken
«safeguards» nog moet ondertekenen helaas zeer groot is. Het IAEA
is echter met veel landen in onderhandelingen en de verwachting is dan ook
gerechtvaardigd dat op dit punt de nodige vooruitgang zal worden geboekt.
Nederland is overigens de eerste EU-lidstaat die deze versterkte «safeguards»
heeft ingevoerd.Ten slotte gaf de minister aan dat de Nederlandse regering haar beleid
voor het Midden-Oosten zal continueren. In de bilaterale contacten zal dan
ook druk op Israël worden uitgeoefend om dit land te bewegen toe te treden
tot het NPV.Nadere gedachtewisselingDe heer Hoekema (D66) vroeg de minister te
bevorderen dat zo mogelijk alle kernwapenstaten, maar in ieder geval de drie
Westerse kernwapenstaten voorafgaand aan de toetsingsconferentie een intentieverklaring
afleggen, waarin zij verklaren de «principles and objectives»
van de toetsingsconferentie van 1995 te zullen uitvoeren. Een dergelijke verklaring
kan namelijk vertrouwenwekkend werken, zeker als er een «timetable»
aan wordt toegevoegd.China blokkeert in de ontwapeningsconferentie in Genève de onderhandelingen
over de wapenwedloop in de ruimte, de nucleaire ontwapening en de stopzetting
van de productie van splijtstoffen. Een oproep door de NAVO en in het bijzonder
door de VS aan China om zich te voegen in het ontwapeningsproces is dan ook
zeker op zijn plaats.Ten slotte merkte de heer Hoekema op dat ook Frankrijk en het VK duidelijkheid
zullen moeten verschaffen over de rol die zij zien weggelegd voor hun kernwapens
binnen het Europese defensie- en veiligheidsbeleid. Dit zou een vertrouwenwekkende
stap zijn die een goed resultaat van de toetsingsconferentie dichterbij kan
brengen.De heer Van Baalen (VVD) vroeg de minister
hoe hij zijn opmerking dat Poetin grote waarde hecht aan wapenbeheersing kan
rijmen met de grotere prioriteit die de Russische Federatie toekent aan haar
nucleaire capaciteit. Is er een mogelijkheid om het beleid van de Russische
Federatie in dezen te beïnvloeden?In zijn brief van 12 maart 1999 stelt de minister dat kernwapens nog immer
een cruciale rol spelen bij de afschrikking van de pluriforme dreigingen van
vandaag en dat potentiële agressors in maximale onzekerheid dienen te
verkeren over de omstandigheden waaronder de NAVO het gebruik van kernwapens
overweegt. Onderschrijft de minister deze stelling nog steeds?Mevrouw Vos (GroenLinks) wees erop dat het
vasthouden door de regering aan de nucleaire strategie van de NAVO op gespannen
voet staat met de noodzaak de niet-NAVO-lidstaten er door vertrouwenwekkende gebaren van te overtuigen dat de toetsingsconferentie daadwerkelijk
kan bijdragen aan non-proliferatie. Deze noodzaak is er zeer zeker, want de
respons op de huidige starre houding van de NAVO zou wel eens kunnen zijn
dat meer landen kernwapens zullen ontwikkelen.Kan de minister dieper ingaan op het cogebruikerschap door Nederland van
kernwapens van de VS? Moet Nederland niet eens zelf met een voorstel terzake
komen?Kan de minister aangeven welke concrete initiatieven in de richting van
de NAC worden ontwikkeld? Komt men wellicht met een gezamenlijke resolutie?Mevrouw Vos vroeg verder naar de door de minister in zijn brief genoemde
meer juridisch bindende status van de negatieve veiligheidsgaranties. Wil
de minister bevorderen dat deze negatieve veiligheidsgaranties een belangrijkere
rol in de NAVO-discussies zullen spelen?Ten slotte vroeg zij de minister om commentaar op het bericht in de Israëlische
krant Haaretz dat president Clinton de Israëlische regering zou hebben
bevestigd dat er niet getornd zal worden aan de nucleaire capaciteit van Israël.
Is de minister op de hoogte van het bestaan van deze brief?De heer Koenders (PvdA) wees erop dat uit
de steun van de PvdA-fractie voor het strategisch concept niet mag worden
geconcludeerd dat zijn fractie een tegenstander is van een verdere discussie
over de nucleaire strategie, vertrouwenwekkende maatregelen en de tactische
kernwapens. Het tegendeel is zelfs het geval, want het grootste veiligheidsprobleem
van de toekomst is niet het management van de afschrikking, maar het bevorderen
van de non-proliferatie.Is het werkelijk onmogelijk om al enige uitkomsten van het paragraaf-32-proces
voor of tijdens de toetsingsconferentie openbaar te maken? Hij drong hierop
aan, omdat het van belang is voor het succes van de toetsingsconferentie dat
eventuele vertrouwenwekkende maatregelen van de NAVO zo snel mogelijk aan
de niet-NAVO-lidstaten bekend worden gemaakt.Ten slotte vroeg de heer Koenders de minister voor de NAVO-raad in mei
met een nader standpunt te komen over de ontwikkeling van een NMD door de
VS in relatie tot het ABM-verdrag en de Europese veiligheid.De minister meende dat de door de heer Hoekema
voorgestelde oproep goed past in de door hem voorgestane revitalisatie van
de «principles and objectives» van de toetsingsconferentie van
1995.De besluiten van de vorige regering van de Russische Federatie staan inderdaad
enigszins op gespannen voet met de indruk die de Nederlandse delegatie aan
haar gesprek met president Poetin heeft overgehouden. President Poetin lijkt
namelijk wel degelijk geïnteresseerd in wapenbeheersing. Vooralsnog moet
worden gewacht op het programma voor het buitenlandbeleid dat de Russische
regering eind mei naar buiten zal brengen. De minister merkte verder op dat
de regering nog steeds achter de inhoud van de door de heer Van Baalen aangehaalde
brief staat.De mogelijke ontwikkeling van kernwapens in andere landen wordt niet beïnvloed
door de inhoud van het strategisch concept van de NAVO. Zo is de ontwikkeling
van kernwapens in India en Pakistan veeleer het gevolg van de rivaliteit tussen
deze landen en de rol van China in Azië.Onder inachtneming van de restricties die het gevolg zijn van het Nederlandse
NAVO-lidmaatschap, zal de regering een brug proberen te slaan tussen de NAC
en de NAVO. Of Nederland hiermee succes kan hebben, is echter afhankelijk
van de onderhandelingen op de toetsingsconferentie zelf.De Nederlandse regering zal niet afwijken van hetgeen al is vastgelegd
over de negatieve veiligheidsgaranties. De minister zei dat Nederland zich
er op de toetsingsconferentie echter wel voor zal inzetten dat op dit punt
zo mogelijk vooruitgang wordt geboekt. De minister zei niet bekend te zijn met de brief waarover in Haaretz zou
zijn bericht. Onderzocht zal worden of dit bericht waar is.Op de NAVO-raad in mei zal zeker worden gesproken over de gevolgen van
de mogelijke ontwikkeling van een NMD door de VS. De Kamer zal uiteraard worden
ingelicht over hetgeen op deze raad is besproken. Hierop zal ook worden ingegaan
in een brief die voorafgaand aan de raad aan de Kamer zal worden gezonden.Ten slotte zegde minister desgevraagd toe dat de brief over het NAVO-document
MC 400–2 voor woensdag 19 april 2000 aan de Kamer zal zijn toegezonden.De voorzitter van de commissie,De BoerDe griffier van de commissie,HommesXNoot1Samenstelling: Leden: Blaauw (VVD), Weisglas (VVD), Van den Berg (SGP),
Ter Veer (D66), Van Middelkoop (RPF/GPV), Valk (PvdA), Apostolou (PvdA), Hillen
(CDA), Verhagen (CDA),ondervoorzitter, M.B. Vos (GroenLinks), Marijnissen
(SP), Hessing (VVD), Hoekema (D66), Dijksma (PvdA), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Van den Doel (VVD), Koenders (PvdA), Timmermans (PvdA), Ross-van Dorp
(CDA), Remak (VVD), Van der Knaap (CDA), Karimi (GroenLinks), Bussemaker (PvdA),
Wilders (VVD), De Boer (PvdA), voorzitter.Plv. leden: Dijkstal (VVD), Van Baalen (VVD), De Graaf (D66),
Van 't Riet (D66), Rouvoet (RPF/GPV), Zijlstra (PvdA), Belinfante (PvdA),
Visser-van Doorn (CDA), Eurlings (CDA), Harrewijn (GroenLinks), Van Bommel
(SP), Cherribi (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Gortzak (PvdA), De Haan (CDA),
Snijder-Hazelhoff (VVD), Albayrak (PvdA), Feenstra (PvdA), Leers (CDA), Patijn
(VVD), Van den Akker (CDA), Rosenmöller (GroenLinks), Duivesteijn (PvdA),
Balemans (VVD), Van Oven (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-V-95.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl