Jaarverslag en slotwet Fonds Economische Structuurversterking 2005; Rapport over jaarverslag 2005
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 30550-D, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

12-05-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

30550-D nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInhoudSAMENVATTINGFinanciële informatieBedrijfsvoeringOnduidelijkheid daadwerkelijke besteding (VenW en Infrastructuurfonds)Administratieve organisatie (AO)Tijdige verwerking van mutatiesBedrijfsvoeringsparagraaf in jaarverslag van het FESAanbevelingenReactie minister van Economische ZakenNawoord Algemene Rekenkamer1 INLEIDING1.1 Rapport bij het jaarverslag1.2 Het Fonds Economische Structuurversterking1.3 Opzet van het onderzoek1.4 Leeswijzer2 JAARVERSLAGOordeel jaarverslag2.1 Financiële informatie en saldibalans2.1.1 Oordeel financiële informatieVerantwoordingsstaat fonds en toelichtingOverzicht 1 Bedragen van de verantwoordingsstaat 2005,
Fonds Economische Structuurversterking (x € 1 miljoen)2.1.2 Oordeel saldibalans en toelichtingOverzicht 2 Bedragen van de saldibalans per 31 december
2005, Fonds Economische Structuurversterking (bedragen x € 1 miljoen)3 BEDRIJFSVOERING FONDS3.1 Tijdige verwerking van mutaties3.2 ToezeggingenVastlegging besluitvormingToezeggingen aan het Ministerie van VenW3.3 Rechtmatigheid en FES-waardigheid3.4 Administratieve verwerking3.5 Administratieve organisatie3.6 ConclusiesBedrijfsvoeringsparagraaf in jaarverslag van het FES4 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER4.1 Reactie minister van Economische ZakenRisico’s inherent aan de huidige wet- en regelgeving
inzake het FESBedrijfsvoeringsparagraaf in het FES-jaarverslagOnduidelijkheid daadwerkelijke bestedingen (VenW en Infrastructuurfonds)Algemene termen toezeggingenAO-beschrijving ICRETijdige aanlevering van verrekenstukken door het Ministerie
van Financiën4.2 Nawoord Algemene RekenkamerBIJLAGE 1GEBRUIKTE AFKORTINGEN
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 30550-DToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 62 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
30 550 DJaarverslag en slotwet Fonds Economische Structuurversterking 2005nr. 2RAPPORT BIJ HET JAARVERSLAG 2005 VAN HET FONDS ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING
(D)Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal’s-Gravenhage, 17 mei 2006Hierbij bieden wij u aan het op 9 mei 2006 door ons vastgestelde «Rapport
bij het Jaarverslag 2005 van het Fonds Economische Structuurversterking (D)».Algemene Rekenkamerdrs. Saskia J. Stuiveling,presidentJhr. mr. W.M. de Brauw,secretarisInhoudSamenvatting5   1Inleiding81.1Rapport bij het jaarverslag8 1.2Het Fonds Economische Structuurversterking8 1.3Opzet van het onderzoek8 1.4Leeswijzer9   2Jaarverslag102.1Financiële informatie en saldibalans10 2.1.1Oordeel financiële informatie10 2.1.2Oordeel saldibalans en toelichting11   3Bedrijfsvoering fonds123.1Tijdige verwerking van mutaties12 3.2Toezeggingen123.3Rechtmatigheid en FES-waardigheid143.4Administratieve verwerking14 3.5Administratieve organisatie15 3.6Conclusies15   4Reactie minister en nawoord Algemene Rekenkamer174.1Reactie minister van Economische
Zaken17 4.2Nawoord Algemene Rekenkamer18   Bijlage 1Gebruikte afkortingen19SAMENVATTINGDe Algemene Rekenkamer heeft onderzocht of het Jaarverslag 2005 van begrotingsfonds
D, Fonds Economische Structuurversterking (FES), voldoet aan de eisen die
de Comptabiliteitswet 2001 stelt. Daarnaast hebben wij de bedrijfsvoering
van het fonds onderzocht en het financieel beheer beoordeeld. In dit rapport
zijn het oordeel en de belangrijkste resultaten van het onderzoek opgenomen.Financiële informatieDe uitgaven van het FES in 2005 bedroegen € 1 856,0 miljoen
en de ontvangsten € 3 071,9 miljoen. Het saldo van het FES
bedroeg ultimo 2005 € 2 516,7 miljoen.De financiële informatie in het jaarverslag 2005 van begrotingsfonds
D, FES voldoet aan de eisen die de Comptabiliteitswet 2001 stelt.BedrijfsvoeringWij concluderen dat de onderzochte onderdelen van het financieel beheer
en de daartoe bijgehouden administraties van het FES in 2005 nog niet geheel
hebben voldaan aan de gestelde eisen. Hierbij past de kanttekening dat er
ten opzichte van vorig jaar verbeteringen zijn waar te nemen en dat niet alle
knelpunten door maatregelen bij de FES-beheerders zijn op te lossen.Wij vragen in het bijzonder aandacht voor een aantal, ook door de auditdienst
van het Ministerie van Economische Zaken gesignaleerde risico’s, die
inherent zijn aan de huidige wet- en regelgeving inzake het FES:1. De criteria van de FES-wet zijn vrij algemeen geformuleerd, waardoor
heldere normen voor het voldoen aan de wet ontbreken.2. Het is in de huidige FES-wet niet expliciet voorgeschreven de FES-uitgaven
in enig begrotingsjaar, ook feitelijk te claimen overeenkomstig de realisaties
van dat jaar. Hierdoor hebben de departementen de mogelijkheid om het beeld
over de begrotingsuitvoering, zoals dat tot uitdrukking komt in de jaarverslagen
te beïnvloeden.3. In het recente kabinetsstandpunt naar aanleiding van het rapport van
de Tijdelijke Commissie Infrastructuurprojecten geeft het kabinet aan wat
de aard van de projecten betreft te kiezen voor een brede toepassing van het
FES; het kabinet wil dit niet beperken tot alleen de fysieke, ruimtelijke
projecten.4. Als voorportaal van de besluitvorming in het kabinet toetst de Interdepartementale
Commissie Ruimtelijke Economie (ICRE) de FES-waardigheid van de projecten.
Het kabinet besluit dat de projecten binnen de FES-wet vallen en stelt de
toekenning vast van de bijdragen uit het FES aan de departementen. Feitelijke
toekenningen geschieden soms in algemene termen, waardoor uitvoerende departementen
zelf min of meer kunnen bepalen welke uitgaven aan die termen voldoen, die
zij vervolgens bij het FES claimen.5. Een besluit (genomen in de ministerraad) om vanuit het FES geld toe
te kennen aan een project wordt vastgelegd in een toezeggingsbrief. Uit deze
brief zou moeten blijken om welk project het gaat, welke doelen zijn gesteld,
welke activiteiten het betreft en welke nadere voorwaarden zijn gesteld. De
kenmerkende passages uit de achterliggende ministerraadstukken blijken nog
vaak vrij summier en niet altijd helder. Ook de omschrijving van
de projecten is niet altijd helder. Bovendien ontbreken vaak specifieke voorwaarden.Onduidelijkheid daadwerkelijke besteding (VenW en Infrastructuurfonds)Het FES is een verdeelfonds, bedoeld voor het financieren van investeringsprojecten
van nationaal belang die de economische structuur versterken. Een substantieel
bedrag wordt vanuit het FES toegevoegd aan de begroting van het Ministerie
van Verkeer en Waterstaat (VenW) en het Infrastructuurfonds. In 2005 is € 1 080,4
miljoen toegezegd en € 1 465,1 miljoen verrekend.Voor de bijdragen aan het Infrastructuurfonds zijn in de loop der jaren
diverse specifieke afspraken gemaakt inzake de bepaling van de omvang van
de FES-bijdragen. Deze afspraken wijken af van de afspraken met andere departementen.
Deze afspraken zijn waarschijnlijk ook de oorzaak van de onduidelijkheid die
bestaat over de daadwerkelijke besteding van de gelden aan de daarvoor bedoelde
projecten. De jaarlijkse accountantsverklaring bij de jaarverslagen van het
Infrastructuurfonds en het Ministerie van VenW geven hierover geen zekerheid.
Het vorig jaar opgestelde controleprotocol is niet toegepast. De uitgangspunten
van het vorig jaar opgestelde controleprotocol zijn namelijk niet geheel toepasbaar
op de afspraken met het Ministerie van VenW.Administratieve organisatie (AO)In het traject van beleidsinhoudelijke voorbereiding van de toekenningsbesluiten,
uitgevoerd door de ICRE, vindt geen transparante en systematische dossiervorming
plaats. Wij bevelen aan de door de ICRE uit te voeren processen (inclusief
archivering) in kaart te brengen en te verankeren in de AO-beschrijving van
het FES. Op deze wijze kan verantwoording worden afgelegd over de totstandkoming
van de adviezen en is de besluitvorming navolgbaar.Tijdige verwerking van mutatiesDe jaarlijkse opgave van opbrengsten uit diverse vormen van vervreemdingen
(bijvoorbeeld het afstoten van staatsdeelnemingen) van het Ministerie van
Financiën is te laat ontvangen. Deze opgave bevatte bovendien enige onjuistheden
en onzekerheden omtrent de samenhangende opbrengsten van het FES. De onzekerheid
hiervan is niet in te schatten, maar de maximale onzekerheid blijft onder
de goedkeuringstolerantie.Bedrijfsvoeringsparagraaf in jaarverslag van het FESHoewel de huidige door de minister van Financiën opgestelde richtlijnen
voor de rijksbegrotingsvoorschriften dit niet voorschrijven, bevelen wij aan
om voor begrotingsfonds D, het FES, een bedrijfsvoeringsparagraaf op te stellen.
Dit doet recht aan de specifieke beheersmaatregelen die gelden voor dit fonds;
het sluit bovendien goed aan op de verplichting om met ingang van het begrotingsjaar
2006 in de departementale jaarverslagen een dergelijke paragraaf op te nemen.
Onrechtmatigheden die de tolerantiegrens overschrijden moeten met ingang van
2006 expliciet in de bedrijfsvoeringsparagraaf worden vermeld. Een aansluiting
met bijbehorende financiële verantwoordingsinformatie is dan noodzakelijk.AanbevelingenWij bevelen de minister van EZ aan om de adviezen van de departementale
auditdienst ter harte te nemen en de geconstateerde knelpunten, zoals die
ook in dit rapport bij het jaarverslag tot uitdrukking zijn gebracht, te betrekken
bij een volgende evaluatie van de FES-wet. Ook het advies van
de auditdienst om, ter versterking van de verantwoordingsstructuur, voor de
financiële verantwoording een standaardmodel te gebruiken, onderschrijven
wij.Reactie minister van Economische ZakenDe minister van EZ heeft op 2 mei 2006 op ons onderzoek gereageerd,
mede namens de minister van Financiën, die medebeheerder is van het FES.Dat de criteria van de FES-wet vrij algemeen zijn geformuleerd, waardoor
heldere normen voor het voldoen aan de wet ontbreken, onderschrijft de minister
niet. Het risico dat niet-FES-waardige uitgaven mogelijk ten laste van het
FES komen doordat de feitelijke toekenningen vanuit het FES soms in algemene
termen geschieden ziet de minister niet. De departementen die bijdragen ontvangen
vanuit het FES zijn verantwoordelijk voor het verder invullen van alle VBTB-elementen.
Dat betekent volgens de minister dat de nadere onderbouwing, raming en verantwoording
door het desbetreffende departement moet plaatsvinden, ook richting Tweede
Kamer. Uiteindelijk zal de departementale auditdienst toetsen of de gedane
uitgaven passen binnen de kabinetsbesluitvorming die is vervat in de toezeggingsbrief.De aanbeveling om voor het FES een bedrijfsvoeringsparagraaf op te stellen
zal de minister, nu deze paragraaf zich voor de departementen uitkristalliseert,
nader bezien op nut en noodzaak.Onze aanbeveling om de afspraken met het Ministerie van VenW te evalueren
neemt de minister over.De minister onderkent het belang van het actualiseren van de AO-beschrijving
van het FES op het punt van de processen die door de ICRE worden uitgevoerd.De minister zegt toe afspraken met het Ministerie van Financiën te
maken voor de tijdige aanlevering van de jaarlijkse opgave van de opbrengsten
uit hoofde van de verkoop van staatsdeelnemingen, veiling van frequenties
en ontvangsten uit «common area»-baten.Nawoord Algemene RekenkamerGezien de fors gestegen aardolieprijzen maken wij ons zorgen over de doeltreffende
en doelmatige besteding van de beschikbare FES-gelden.De hogere aardgasbaten zullen de (politieke) druk vergroten om meer programmagelden
beschikbaar te stellen. Deze ontwikkeling in relatie tot de ruime criteria
in de FES-wet en de algemene termen van de toezeggingsbrieven verdienen naar
onze mening serieus aandacht.Voor het verder invullen van de VBTB-elementen verwijst de minister naar
de verantwoordelijkheid van de departementen die een bijdrage uit het FES
ontvangen. Wij zijn door deze reactie niet overtuigd dat de FES-waardigheid
van de bijdragen uit het FES voldoende is gewaarborgd. De gehele keten van
voorbereiding, besluitvorming, bijdrage, uitvoering tot en met verantwoording
dient hiervoor transparant en toetsbaar te zijn.Het bovenstaande laat onverlet dat wij tevreden zijn met de toezeggingen
van de minister.1 INLEIDING1.1 Rapport bij het jaarverslagDe Algemene Rekenkamer heeft onderzocht of het Jaarverslag 2005 van begrotingsfonds
D, Fonds Economische Structuurversterking (FES), voldoet aan de eisen die
de Comptabiliteitswet 2001 stelt. Daarnaast hebben wij de bedrijfsvoering
van het fonds onderzocht en het financieel beheer beoordeeld. In dit rapport
vindt u het oordeel en de belangrijkste resultaten van het onderzoek.1.2 Het Fonds Economische StructuurversterkingOp 21 december 1995 is met de Wet Fonds Economische Structuurversterking
het FES ingesteld. Deze is laatstelijk gewijzigd bij Stb. 2004 nr. 316. Het
FES is een begrotingsfonds en heeft als doel het financieren van investeringsprojecten
van de economische structuur van Nederland. Het verstrekt bijdragen aan vakdepartementen
ten behoeve van de financiering van:a. investeringsprojecten van nationaal belang waarmee beoogd wordt de
economische structuur te versterken, voorzover betrekking hebbend op:1. de verkeers- en vervoersinfrastructuur met inbegrip van kosten die
samenhangen met milieumaatregelen;2. de technologie-, telecommunicatie- en kennisinfrastructuur;3. bodemsanering, voorzover verband houdend met de projecten genoemd onder
(1) of met bouwprojecten in de binnensteden;4. de stedelijke hoofdstructuur, voorzover die samenhangt met en functioneel
een relatie heeft met de projecten genoemd onder (1);5. de Ecologische Hoofdstructuur, voorzover een functionele relatie bestaat
met projecten genoemd onder (1);b. de projecten in het kader van de investeringsimpuls, zoals bedoeld
in de Voorjaarsnota 1993 (Kamerstukken II 1992/93, 23 100, nr. 1).Ten laste van het fonds komen geen directe betalingen aan projecten. De
feitelijke projectuitgaven worden verantwoord in de jaarverslagen van de vakdepartementen.
Deze zijn verantwoordelijk voor de rechtmatigheid en doelmatigheid van de
uitgaven die met de FES-bijdragen zijn gemoeid.De Interdepartementale Commissie Ruimtelijke Economie (ICRE) toetst potentiële
projecten op «FES-waardigheid». Het kabinet besluit uiteindelijk
dat de projecten binnen de FES-wet vallen en stelt de toekenning vast van
de bijdragen aan de departementen. Het FES wordt beheerd door de ministers
van Economische Zaken (EZ) en Financiën. Het fonds wordt gecontroleerd
door de auditdienst van het Ministerie van EZ. De controle omvat niet de rechtmatigheid
van de ontvangsten en uitgaven.De auditdienst heeft een goedkeurende accountantsverklaring verstrekt.
De uitgaven van het fonds in 2005 bedroegen € 1 856,0 miljoen
en de ontvangsten € 3 071,9 miljoen. Het saldo van het FES
bedroeg ultimo 2005 € 2 516,7 miljoen.1.3 Opzet van het onderzoekDe Algemene Rekenkamer heeft op basis van de risicoanalyse 2005 een programma
opgesteld voor het jaarlijkse rechtmatigheidsonderzoek bij het FES. Wij hebben
aandacht besteed aan de volgende onderwerpen:1. tijdige verwerking van mutaties;2. toezeggingen;3. rechtmatigheid en FES-waardigheid;4. administratieve verwerking;5. administratieve organisatie.Zoals ieder jaar hebben we ook reviews uitgevoerd op de controles van
de departementale auditdienst. Dit doen wij om vast te kunnen stellen of wij
bij onze oordeelsvorming gebruik kunnen maken van de werkzaamheden van de
departementale auditdienst.1.4 LeeswijzerDit rapport bij het Jaarverslag 2005 van het FES omvat, behalve een samenvatting
en een inleiding, twee hoofdstukken, te weten: «Jaarverslag» (hoofdstuk
2) en «Beheer van het fonds» (hoofdstuk 3).Hoofdstuk 2 beschrijft het oordeel van de Algemene Rekenkamer over het
jaarverslag en de saldibalans van het FES.Hoofdstuk 3, dat gewijd is aan de bedrijfsvoering van het fonds, bevat
het oordeel van de Algemene Rekenkamer over het financieel beheer van het
fonds. Ook de ontwikkelingen in het beheer worden beschreven.De reactie van de minister van EZ (mede namens de minister van Financiën),
is samen met het nawoord van de Algemene Rekenkamer, opgenomen in hoofdstuk
4.Dit rapport telt één bijlage, met daarin de gebruikte afkortingen.2 JAARVERSLAGDe Algemene Rekenkamer heeft het Jaarverslag 2005 van het begrotingsfonds
D, het FES, beoordeeld. Wij hebben onderzocht of het geld uit het fonds volgens
de regels is uitgegeven en of in het jaarverslag daarover goed verantwoording
wordt afgelegd. Waar dit niet het geval is, spreken wij respectievelijk van
een onrechtmatigheid of van een ondeugdelijke weergave.In dit hoofdstuk staat het oordeel van de Algemene Rekenkamer over het
jaarverslag als geheel. Dit oordeel is opgebouwd uit deeloordelen over de
volgende onderdelen van het jaarverslag:– financiële informatie en saldibalans;– informatie over bedrijfsvoering.Deze deeloordelen komen aan de orde in de volgende paragrafen.Oordeel jaarverslagHet jaarverslag over 2005 van het begrotingsfonds D, het FES, voldoet
aan de eisen die de Comptabiliteitswet 2001 (CW 2001) stelt.2.1 Financiële informatie en saldibalansMet «financiële informatie» wordt bedoeld alle verplichtingen,
uitgaven, ontvangsten in de verantwoordingsstaat van het begrotingsfonds en
de toelichting daarbij.De «saldibalans» is een overzicht van de posten die aan het
eind van het jaar nog openstaan en die naar het volgende jaar moeten worden
meegenomen.De CW 2001 stelt de volgende eisen aan financiële informatie:– rechtmatig totstandgekomen;– op deugdelijke wijze weergegeven;– overeenkomstig de verslaggevingseisen opgesteld.2.1.1 Oordeel financiële informatieDe financiële informatie in het jaarverslag over 2005 van begrotingsfonds
D, het FES, voldoet aan de eisen die de CW 2001 stelt.Verantwoordingsstaat fonds en toelichtingOnderstaand overzicht laat de totaalbedragen zien waaruit de verantwoordingsstaat
2005 is opgebouwd. Wij hebben in de verantwoordingsstaat geen belangrijke
fouten, onzekerheden en onvolledigheden geconstateerd.Overzicht 1 Bedragen van de verantwoordingsstaat 2005,
Fonds Economische Structuurversterking (x € 1 miljoen) Uitgaven OntvangstenTotaalbedragen verantwoordingsstaat1 856,03 071,92.1.2 Oordeel saldibalans en toelichtingDe saldibalans 2005 en de toelichting daarop van het begrotingsfonds D,
het FES, voldoen aan de eisen die de CW 2001 stelt.Onderstaand overzicht laat de totaalbedragen zien waaruit de saldibalans
2005 is opgebouwd. Wij hebben geen fouten, onzekerheden en onvolledigheden
geconstateerd.Overzicht 2 Bedragen van de saldibalans per 31 december
2005, Fonds Economische Structuurversterking (bedragen x € 1 miljoen)Totaalsaldo (debet + credit)8 745,4 Beoordeeld totaal saldibalans debet + credit13 817,61 Uitgaven en ontvangsten ten laste van de begroting en
tegenrekeningen tellen niet mee voor het beoordeelde totaal.3 BEDRIJFSVOERING FONDSDit hoofdstuk beschrijft de bevindingen van de Algemene Rekenkamer over
de bedrijfsvoering van het FES.Bedrijfsvoering is de (interne) sturing en beheersing van de primaire
en ondersteunende processen en is gericht op het realiseren van taken en doelen
van de organisatie. Onder de bedrijfsvoering vallen:– het financieel beheer en de daartoe bijgehouden administraties;– de controle door de departementale auditdienst;– de totstandkoming van de financiële informatie en bedrijfsvoeringsinformatie
in het jaarverslag.Wij baseren ons oordeel over het financieel beheer en de daartoe bijgehouden
administraties op eisen die de CW 2001 stelt. Het financieel beheer moet rechtmatig,
ordelijk en controleerbaar zijn en zo doelmatig mogelijk zijn ingericht. De
administraties moeten daarnaast inzicht bieden in het gevoerde beheer.3.1 Tijdige verwerking van mutatiesVoor de jaarlijkse verrekening van de bijdragen dienen de vakdepartementen
aan het eind van het jaar en uiterlijk in januari van het volgende jaar verrekenstukken
op te stellen met een paraaf van de accountantsdienst. Deze geeft aan of de
in het verrekenstuk en de bijlagen opgenomen bedragen overeenstemmen met de
administratie van het betrokken begrotingshoofdstuk ten tijde van het opstellen
van het verrekenstuk.In 2005 zijn deze verrekenstukken, voorzien van een paraaf van de departementale
accountantsdienst, tijdig ingediend. Een uitzondering daarop vormde een verrekenstuk
van het Ministerie van Financiën. De opgave, voorzien van het akkoord
van de departementale auditdienst inzake de verkoopopbrengsten van onder andere
staatsdeelnemingen en veilingen van frequenties is, ondanks herhaaldelijk
rappelleren door de FES-beheerder,1 pas op 14 maart
2006 ontvangen. De daarin voorkomende opbrengsten sluiten echter niet geheel
aan met de verrekening zoals deze heeft plaatsgevonden met de Rijkshoofdboekhouding.
Daarnaast blijkt dat er geen zekerheid is verkregen over de dividenddervingen
2005 omdat geen accountantscontrole en -beoordeling is toegepast.Wij bevelen aan om de (betrekkelijk geringe) verschillen alsnog te corrigeren
in de verantwoording 2006 van het FES.Verder bevelen wij aan om met het Ministerie van Financiën nadere
afspraken te maken over de tijdige indiening van de verrekenstukken en de
controle van het de overzicht dividenddervingen.3.2 ToezeggingenVastlegging besluitvormingDe FES-beheerder stelt de toezeggingsbrieven bij projecten op en doet
deze uitgaan. De besluitvorming hiervoor vindt plaats in de ministerraad.De besluiten van de ministerraad zijn gebaseerd op achterliggende departementale
documenten, waarin onder andere een nadere omschrijving is opgenomen van de
activiteiten. Ook worden in sommige gevallen nadere voorwaarden gesteld.In ons rechtmatigheidsonderzoek over 2004 deden wij de aanbeveling om
de toezeggingsbrieven duidelijker op te stellen en de kenmerkende passages
en voorwaarden uit de achterliggende stukken hierin op te nemen. Uit de toezeggingsbrief
zou moeten blijken om welk project het gaat, welke doelen zijn
gesteld, welke activiteiten het betreft en welke nadere voorwaarden zijn gesteld.De auditdienst van het Ministerie van EZ heeft in de controle 2005 vastgesteld
dat de kenmerkende passages uit de achterliggende stukken correct zijn overgenomen.
Deze zijn echter vaak vrij summier en niet altijd helder. Ook de omschrijving
van de projecten waarover besluitvorming in het kabinet heeft plaatsgevonden
is niet altijd helder. Bovendien ontbreken vaak specifieke voorwaarden. Dit
leidt voor deze toekenningen tot een ruime normering, met het risico dat niet-FES-waardige
uitgaven ten laste van het FES worden gefinancierd. De vastlegging van de
besluitvorming van het kabinet blijft daarom een punt van aandacht.Toezeggingen aan het Ministerie van VenWEen groot deel van de uitgaven van het FES bestaat uit bijdragen aan de
begroting van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (VenW). Het grootste
deel van deze bijdragen loopt via het Infrastructuurfonds. In 2005 is € 1 080,4
miljoen toegezegd aan het Infrastructuurfonds en € 120,6 miljoen
aan het Ministerie van VenW en het Infrastructuurfonds samen. In 2005 is € 1 465,1
miljoen verrekend, waarvan € 1 456,3 miljoen voor het Infrastructuurfonds.In de loop der jaren zijn er diverse specifieke afspraken gemaakt over
de bepaling van de omvang van de FES-bijdragen aan het Infrastructuurfonds.
Deze afspraken wijken af van de afspraken met andere departementen:• Voor verscheidene projecten geldt dat gedurende een aantal jaren
jaarlijks een vaste bijdrage conform een vooraf vastgestelde reeks wordt verstrekt
(dus onafhankelijk van de daadwerkelijke jaarlijkse uitgaven).• De FES-bijdrage aan Betuweroute en Hogesnelheidslijn wordt in de
ramingen gebruikt als sluitpost bij de financiering van de projecten onder
de voorwaarde dat de totale FES-bijdrage over de jaren heen (gerealiseerd
+ geraamd, inclusief prijsbijstelling) niet groter is dan de binnen het FES
beschikbaar gestelde middelen.• Op basis van het regeerakkoord van 1998 wordt jaarlijks een bijdrage
verstrekt waarbij geen specifieke projecten worden benoemd (FES-bruggetje).• Het Ministerie van VenW neemt aan dat ook voor de projecten «Enveloppe
mobiliteit» en «Voorfinanciering geluidsisolatie Schiphol»
de systematiek geldt van een vaste bijdrage, in plaats van verantwoording
van de werkelijke uitgaven. De toezeggingsbrieven geven ruimte voor deze interpretatie.Vanwege de hier vermelde specifieke afspraken geeft het Ministerie van
VenW in de jaarlijkse accountantsverklaring voor de meeste toekenningen geen
zekerheid dat de FES-bijdragen ook werkelijk zijn besteed aan de door het
kabinet gedane toekenningen. Daardoor wordt onvoldoende zekerheid verkregen
over de vraag of de FES-bijdragen daadwerkelijk zijn uitgegeven en aangewend
voor de programma’s en projecten waarvoor ze zijn toegekend.De auditdienst van het Ministerie van EZ adviseert om de afwijkende afspraken
te evalueren en te bezien in hoeverre deze wijze van verantwoording voldoet
aan de wenselijke assurance over de juiste besteding van de FES-gelden. Wij
sluiten ons hierbij aan.3.3 Rechtmatigheid en FES-waardigheidMet het FES wordt beoogd investeringsprojecten van nationaal belang die
de economische structuur versterken te financieren. Door gestegen aardolieprijzen
zijn ook de ontvangsten van het fonds de afgelopen jaren toegenomen. Deze
extra ontvangsten verhogen tevens de politieke druk om de uitgaven van het
fonds te verhogen.De auditdienst van het Ministerie van EZ heeft een goedkeurende accountantsverklaring
afgegeven bij het jaarverslag van het FES over het begrotingsjaar 2005. In
afwijking van artikel 66, lid 1 van de Comptabiliteitswet 2001 omvat de controle
van de auditdienst niet de rechtmatigheid van de ontvangsten en uitgaven.
De betrokken departementen zijn zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheid
van de uitgaven voor deze projecten en van de aan het FES af te dragen ontvangsten.
Beide worden opgenomen in de verantwoording van die departementen en vallen
onder de accountantsverklaring bij de departementale jaarrekening.De auditdienst rapporteert in zijn samenvattende rapport 2005 over een
aantal, naar onze mening, fundamentele knelpunten in de beheerstructuur van
het begrotingsfonds D:• De criteria van de FES-wet zijn vrij algemeen geformuleerd, waardoor
heldere normen voor het voldoen aan de wet ontbreken. Uiteindelijk beslist
het kabinet over toewijzing van projecten en dit besluit vormt het vertrekpunt
voor de accountantscontrole.• In het recente kabinetsstandpunt naar aanleiding van het rapport
van de Tijdelijke Commissie Infrastructuurprojecten geeft het kabinet aan
wat de aard van de projecten betreft te kiezen voor een brede toepassing van
het FES; het kabinet wil dit niet beperken tot alleen de fysieke, ruimtelijke
projecten.• Als voorportaal van de besluitvorming in het kabinet toetst de
Interdepartementale Commissie Ruimtelijke Economie (ICRE) de FES-waardigheid
van de projecten. Het kabinet besluit dat de projecten binnen de FES-wet vallen
en stelt de toekenning vast van de bijdragen uit het FES aan de departementen.
Feitelijke toekenningen geschieden soms in algemene termen, waardoor uitvoerende
departementen zelf min of meer kunnen bepalen welke uitgaven aan die termen
voldoen, die zij vervolgens bij het FES claimen.• Het is in de huidige FES-wet niet expliciet voorgeschreven om de
FES-uitgaven in enig begrotingsjaar, ook feitelijk te claimen overeenkomstig
de realisaties van dat jaar. Daardoor is het mogelijk het beeld van de uitkomsten
van een betrokken departementale begroting via het fonds te beïnvloeden.De auditdienst van het Ministerie van EZ heeft geadviseerd bovenstaande
knelpunten te betrekken bij een volgende evaluatie van de FES-wet. Daarnaast
adviseert de auditdienst het gebruik van een standaardmodel voor de financiële
verantwoording, ter versterking van de verantwoordingsstructuur. Wij ondersteunen
beide adviezen.3.4 Administratieve verwerkingDe administratie van het FES wordt gevoerd in Excel. In 2005 heeft de
FES-beheerder de administratie in Excel correct gevoerd. Momenteel wordt er
voortvarend aan gewerkt om de administratie naar het begrotingsadministratiesysteem
SAP over te brengen.3.5 Administratieve organisatieDe beschrijving van de administratieve organisatie (AO) van het FES is
geactualiseerd en op 5 januari 2005 door de directeur Financieel-Economische
Zaken vastgesteld en ondertekend.In het traject van beleidsinhoudelijke voorbereiding uitgevoerd door de
ICRE vindt geen transparante en systematische dossiervorming plaats. Wij bevelen
aan de door de ICRE uit te voeren processen (inclusief archivering) in kaart
te brengen en te verankeren in de AO-beschrijving van het FES. Op die manier
kan verantwoording worden afgelegd over de totstandkoming van de adviezen
en is de besluitvorming navolgbaar.3.6 ConclusiesWij concluderen dat de onderzochte onderdelen van het financieel beheer
en de daartoe bijgehouden administraties van het FES in 2005 nog niet geheel
hebben voldaan aan de gestelde eisen. Hierbij past de kanttekening dat er
ten opzichte van vorig jaar verbeteringen zijn waar te nemen en dat niet alle
knelpunten door maatregelen bij de FES-beheerders zijn op te lossen.Wij signaleren de volgende risico’s die inherent zijn aan de huidige
wet- en regelgeving inzake het FES:• De criteria van de FES-wet zijn vrij algemeen geformuleerd, waardoor
heldere normen voor het voldoen aan de wet ontbreken.• Het is in de FES-wet niet expliciet voorgeschreven de FES-uitgaven
in enig begrotingsjaar, ook te claimen overeenkomstig de realisaties van dat
jaar, waardoor de departementen de mogelijkheid hebben om het beeld over de
begrotingsuitvoering, zoals dat tot uitdrukking komt in de jaarverslagen te
beïnvloeden.Belangrijkste punten van aandacht zijn verder:• Het is onzeker of de FES-bijdragen in 2005 ook daadwerkelijk zijn
uitgegeven en aangewend voor projecten die vallen onder de door het kabinet
toegekende bijdragen.• Feitelijke toekenningen geschieden soms in algemene termen, waardoor
uitvoerende departementen zelf min of meer kunnen bepalen welke uitgaven aan
die termen voldoen, die zij vervolgens bij het FES claimen.• Er zou een actuele AO-beschrijving gemaakt moeten worden voor de
door het ICRE uit te voeren processen.• Er dienen afspraken te komen met het Ministerie van Financiën
over de controle van dividenddervingen en tijdige aanlevering van verrekenstukken.Bedrijfsvoeringsparagraaf in jaarverslag van het FESHoewel de huidige door de minister van Financiën opgestelde richtlijnen
voor de rijksbegrotingvoorschriften dit niet voorschrijven, bevelen wij aan
om voor begrotingsfonds D, het FES, een bedrijfsvoeringsparagraaf op te stellen.
Dit doet recht aan de specifieke beheersmaatregelen; het sluit bovendien goed
aan op de verplichting om met ingang van het begrotingsjaar 2006 in de departementale
jaarverslagen een dergelijke paragraaf op te nemen. Onrechtmatigheden die
de tolerantiegrens overschrijden moeten met ingang van 2006 expliciet in de
bedrijfsvoeringsparagraaf worden vermeld. Een aansluiting met bijbehorende
financiële verantwoordingsinformatie is dan noodzakelijk.Wij vragen de visie van de ministers van EZ en Financiën op bovenstaande
knelpunten en op onze aanbeveling om een specifiek op het begrotingsfonds
gerichte bedrijfsvoeringsparagraaf op te stellen in het jaarverslag. Ook vragen
wij de verantwoordelijke bewindspersonen om aan te geven hoe met de knelpunten
rekening wordt gehouden bij een volgende evaluatie van de FES-wet.4 REACTIE MINISTER EN NAWOORD ALGEMENE REKENKAMER4.1 Reactie minister van Economische ZakenDe minister van EZ heeft op 2 mei 2006 op ons onderzoek naar het
Jaarverslag 2005 van het FES gereageerd, mede namens de minister van Financiën,
die medebeheerder is van het FES. Hieronder volgt een samenvatting van zijn
reactie. Een integrale weergave van de reactie is te vinden op de website
van de Algemene Rekenkamer, www.rekenkamer.nl.Het verheugt de minister te constateren dat het jaarverslag 2005 van het
FES voldoet aan de gestelde eisen. De constatering dat er sprake is van correct
administratief beheer, doet de minister genoegen. Hij geeft aan dat hieraan
het afgelopen jaar veel aandacht is besteed.Risico’s inherent aan de huidige wet- en regelgeving
inzake het FESDat de criteria van de FES-wet vrij algemeen zijn geformuleerd, waardoor
heldere normen voor het voldoen aan de wet ontbreken, onderschrijft de minister
niet. Volgens hem is er wellicht sprake van een misverstand bij de Algemene
Rekenkamer als het gaat om de constatering dat het kabinet kiest voor een
brede toepassing van het FES.Bedrijfsvoeringsparagraaf in het FES-jaarverslagOnze aanbeveling om voor het FES een bedrijfsvoeringsparagraaf op te stellen
zal de minister nader bezien op nut en noodzaak.Onduidelijkheid daadwerkelijke bestedingen (VenW en Infrastructuurfonds)Onze aanbeveling om de afspraken met het Ministerie van VenW te evalueren
neemt de minister over.Algemene termen toezeggingenDe minister neemt met genoegen kennis van onze conclusie dat de kenmerkende
passages uit de achterliggende stukken (besluitvorming in de ministerraad)
correct in de toezeggingsbrieven zijn overgenomen. Het risico dat niet-FES-waardige
uitgaven mogelijk ten laste van het FES komen doordat de feitelijke toekenningen
vanuit het FES soms in algemene termen geschieden, ziet de minister niet.
De departementen die bijdragen vanuit het FES ontvangen zijn verantwoordelijk
voor het verder invullen van alle VBTB-elementen. Dat betekent volgens de
minister dat de nadere onderbouwing, raming en verantwoording door het desbetreffende
departement moet plaatsvinden, ook richting Tweede Kamer. Uiteindelijk zal
de departementale auditdienst toetsen of de gedane uitgaven passen binnen
de kabinetsbesluitvorming die is vervat in de toezeggingsbrief.AO-beschrijving ICREDe minister onderkent het belang van het actualiseren van de AO-beschrijving
van het FES op het punt van de processen die door de Interdepartementale Commissie
Ruimtelijke Economie (ICRE) worden uitgevoerd.Tijdige aanlevering van verrekenstukken door het Ministerie
van FinanciënDe minister zegt toe afspraken met het Ministerie van Financiën te
maken over de aanlevering van de jaarlijkse opgave van de opbrengsten uit
hoofde van de verkoop van staatsdeelnemingen, veiling van frequenties en ontvangsten
uit «common area»-baten. 4.2 Nawoord Algemene RekenkamerGezien de fors gestegen aardolieprijzen vragen wij aandacht voor de doeltreffende
en doelmatige besteding van de beschikbare FES-gelden. De hogere aardgasbaten
zullen de (politieke) druk vergroten om meer programmagelden beschikbaar te
stellen. Deze ontwikkeling in relatie tot de ruime criteria in de FES-wet
en de algemene termen van de toezeggingsbrieven verdient naar onze mening
serieus aandacht. De minister is niet ingegaan op de knelpunten in relatie
tot de volgende evaluatie van FES-wet.Voor het verder invullen van de VBTB-elementen verwijst de minister naar
de verantwoordelijkheid van de departementen die een bijdrage uit het FES
ontvangen. Wij zijn door deze reactie niet overtuigd dat de FES-waardigheid
van de bijdragen uit het FES voldoende is gewaarborgd. De gehele keten van
voorbereiding, besluitvorming, bijdrage, uitvoering tot en met verantwoording
dient hiervoor transparant en toetsbaar te zijn.In Kamerstuk 29 283, nr. 22 staat in duidelijke bewoordingen dat het kabinet
kiest voor een brede toepassing van het FES. Naar onze mening is hier geen
sprake van een misverstand.Het bovenstaande laat onverlet dat wij tevreden zijn met de toezeggingen
van de minister.BIJLAGE 1GEBRUIKTE AFKORTINGENAOAdministratieve organisatie CW 2001Comptabiliteitswet
2001 EZ(Ministerie van) Economische
Zaken FESFonds Economische
StructuurversterkingICREInterdepartementale
Commissie Ruimtelijke EconomieVenW(Ministerie van)
Verkeer en WaterstaatXNoot1FES-beheerder: op uitvoeringsniveau is dit de directie Financieel-Economische
Zaken van het Ministerie van EZ, samen met de Interdepartementale Commissie
voor Ruimtelijke Economie (ICRE). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30550-D-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl