Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2000; Verslag schriftelijk overleg over de prijsstelling van lesboeken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-09 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-VIII, nr. 95

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

05-04-2000

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-VIII nr. 95

30-03-2000

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleiding1234Productie, distributie en verwerving van schoolboeken56De kosten van schoolboeken789101112Verticale prijsbinding1314151617181920212223Mededinging tussen educatieve uitgeverijen24252627
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 43 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2000nr. 95VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 30 maart 2000De vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen1 heeft schriftelijk overlegd met de regering over de brief en bijlagen
van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen d.d. 3 december
1999 (OCW-99-1252) inzake de prijsstelling van lesboeken.De opmerkingen en vragen van de commissie en de reactie van de regering
daarop zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Van der HoevenDe griffier van de commissie,Mattijssen Inleiding1De leden van de VVD-fractie hebben met instemming kennis
genomen van het convenant logistiek traject leermiddelen. Drie partijen hebben
dit convenant ondertekend: de groep educatieve uitgeverijen(GEU), de vereniging
voor het management in het voortgezet onderwijs (VVO) en de samenwerkende
educatieve boekhandels (SEB). Deze leden spreken de hoop uit dat met deze
afspraken die op 18 november 1999 gemaakt zijn vraag en aanbod op de schoolboekenmarkt
beter op elkaar zullen aansluiten. Zij spreken waardering uit voor dit initiatief.
Wel vragen zij zich af of het ministerie op enigerlei wijze betrokken is geweest
bij de totstandkoming van dit convenant. Sluiten de genoemde data aan bij
de in wet- en regelgeving genoemde relevante tijdstippen?Het ministerie onderhoudt reguliere contacten met GEU en VVO en heeft,
samen met het PMVO, in de loop van 1998 overleg gevoerd met deze organisaties
over tijdige levering van de nieuwe boeken voor de tweede fase havo/vwo. Het
convenant is gesloten tussen de betrokken marktpartijen, te weten de scholen,
de educatieve uitgevers en de schoolboekhandels. De rijksoverheid kan vanzelfsprekend
hierbij geen partij zijn. De in het convenant genoemde data zijn erop gericht,
de boeken bij het begin van het nieuwe schooljaar (vanaf 1 augustus)
beschikbaar te hebben. De evaluatie (oktober 2000) zal plaatshebben direct
na het begin van het eerstvolgende schooljaar, om te bezien in hoeverre de
beoogde doelen zijn gerealiseerd.2Het afgelopen jaar is er veel ongenoegen geweest over
het niet tijdig beschikbaar zijn van de boeken. Extra vervelend is het wanneer
ouders en leerlingen van het kastje naar de muur gestuurd worden en niet meer
weten wie of wat de oorzaak daarvan is. De leden van de CDA-fractie waarderen
het positief dat er een convenant is gesloten tussen VVO, uitgevers en de
boekhandel. Iedereen weet nu wat van hem of haar verlangd wordt en is daarop
aanspreekbaar. Een eerste duidelijke aanzet tot oplossing van het probleem
van het niet tijdig beschikbaar zijn van de boeken. De CDA-fractie is benieuwd
naar de vruchten van dit convenant. Is de regering bereid en in staat te volgen
hoe dit convenant in de praktijk werkt en zo ja wordt de Tweede Kamer daarover
geïnformeerd?De uitkomsten van de evaluatie zullen door de convenantpartijen openbaar
worden gemaakt.3De leden van de SP-fractie zijn verheugd dat de overheid
aandacht besteedt aan het probleem van de verhoogde boekenprijzen voor middelbare
scholieren als gevolg van de invoering van de tweede fase. De SP-fractie pleit
ervoor radicale maatregelen te nemen teneinde dit grote probleem op te lossen.
Het is voor deze fractie duidelijk dat met name de lagere inkomensgroepen
te lijden hebben onder deze kostenstijging. Er is reeds een convenant «logistiek
traject leermiddelen» afgesloten tussen uitgevers, de VVO en de boekhandels.
Hierin is overeengekomen dat de betrokken partijen op tijd zijn met de levering
van boeken in voldoende hoeveelheid. Voor de SP is dit convenant een stap
in de goede richting, doch, het gaat lang niet ver genoeg. De leden van de
SP prefereren hardere afspraken hieromtrent. In de notitie wordt de vraag
gesteld of de structuur van de markt voor schoolboeken een prijsverhogende
werking heeft. Daarbij moet naar het inzien van de SP-fractie onderscheid
gemaakt worden tussen verticale prijsbinding en de vrije concurrentie tussen
educatieve uitgevers. Op basis van de evaluatie zullen de convenantpartners bezien of er aanleiding
is tot bijstelling van de huidige afspraken. In de notitie wordt inderdaad
een onderscheid gemaakt tussen verticale prijsbinding (par. 4) en mededinging
tussen educatieve uitgeverijen (par. 5).4Terecht wordt naar het oordeel van de leden van de
VVD-fractie in de notitie melding gemaakt van de in artikel 23.6 van de grondwet
opgenomen eerbiediging van de keuzevrijheid van leermiddelen van het bijzonder
onderwijs. Desalniettemin is een onafhankelijk kwaliteitsoordeel door vakinhoudelijke
verenigingen van leraren in het voortgezet onderwijs belangrijk. Zijn deze
verenigingen allemaal betrokken bij een (systematische) beoordeling van (nieuwe)
schoolboeken? Zo ja, aan wie wordt gerapporteerd?De vakinhoudelijke verenigingen van leraren in het voortgezet onderwijs
hebben alle hun eigen werkwijze. Veelal is er een periodiek orgaan, waarin
mededelingen en artikelen worden opgenomen die van belang zijn voor de beroepsgroep.
Daartoe behoren ook aankondigingen en besprekingen van nieuwe methodes. Met
deze verenigingen wordt door het ministerie overleg gevoerd over hun eventuele
meer systematische betrokkenheid bij de beoordeling van schoolboeken.Productie, distributie en verwerving van schoolboeken5De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering
het juist acht om bij mededingingskwesties kritiekloos af te gaan op de opgave
van de kostenopbouw zoals producenten (zoals de GEU) deze leveren, of dient
deze kostenopbouw ook kritisch tegen het licht te worden gehouden? Op welke
wijzen is dit geschied?De kostenopbouw van een onderwijsmethode, naar opgave van de branche-organisatie
van de educatieve uitgeverijen, is in de notitie opgenomen als aanvulling
op de feitelijke mededelingen over productie, distributie en verwerving van
schoolboeken. De bron van de cijfers is daarbij vermeld en er wordt geen oordeel
over uitgesproken. Het onderwerpen van deze cijfers aan een contra-expertise
zou inzage vereisen in de boekhouding van de betrokken bedrijven.6Het verwerven van voorgeschreven leerboeken kan op
verschillende manieren gebeuren. In de notitie wordt aandacht besteed aan
het boekenfonds, het huren of leasen van schoolboeken bij een boekhuis of
boekhandel en tenslotte het verhandelen van tweedehands boeken op een boekenbeurs.
Deze laatste vorm van distributie is sterk op zijn retour: in 1998 kwam deze
nog maar op 6% van de scholen voor. De leden van de VVD-fractie zijn van mening
dat aan welke vorm van verwerving van schoolboeken de voorkeur wordt gegeven,
de verantwoordelijkheid van de school is. Wel dient de medezeggenschapsraad
hierover geraadpleegd te worden. Bevat de WMO hierover bepalingen? Welke geleding
heeft het adviesrecht, welke het instemmingsrecht?Bij een besluit over vaststelling of wijziging van het beleid rond voorzieningen
ten behoeve van de leerlingen behoeft het bevoegd gezag de instemming van
het ouders/leerlingdeel van de medezeggenschapsraad (artikel 9 onder c van
de Wet Medezeggenschap Onderwijs 1992). Dit heeft dus ook betrekking op het
beleid rond schoolboeken, zoals het instellen of opheffen van
een boekenfonds. Op grond van artikel 10 van dezelfde wet heeft de personeelsgeleding
adviesrecht met betrekking tot een dergelijk besluit.De kosten van schoolboeken7De CDA-fractie heeft reeds in eerder overleg met de
bewindslieden van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen uiting gegeven aan haar
zorg in verband met de sterk stijgende boekenprijzen. De leden van deze fractie
stellen daarom een discussie hierover zeer op prijs. Uit de notitie blijkt
dat de onderwijsvernieuwing prachtige nieuwe methodes heeft opgeleverd, maar
dat daar wel een prijskaartje aan hangt. Er worden door het onderwijs terecht
hoge eisen gesteld aan de vorm en inhoud van de methoden. Het kan naar de
mening van de CDA-fractie niet zo zijn dat de overheid door prijsvoorschriften
sterk op vorm en inhoud van die methoden gaat sturen. Dat is een zaak van
het onderwijs. Is de regering van mening dat de overheid wel nadrukkelijk
invloed op de boekenprijs kan uitoefenen en zo ja is de regering bereid dit
ook te doen?De overheid heeft geen directe invloed op de prijs van boeken voor het
voortgezet onderwijs. Zij legt kerndoelen en examenprogramma's vast, maar
onthoudt zich van directe bemoeienis met de leermiddelen. Wat de prijs betreft
bepleit zij bij zowel aanbieders als gebruikers om de kosten van schoolboeken
mede in overweging te nemen bij beslissingen op dit gebied.8Hoe verklaart de regering dat leden van de PvdA-fractie
goed gedocumenteerde overzichten krijgen van ouders waarbij de kosten alleen
al van huur van schoolboeken bij het boekenfonds duidelijk de f 1000,=
overstijgen en deze dus duidelijk meer bedragen dan 25 à 30% van de
gemiddeld f 1000,– per jaar die de VVO heeft becijferd?De VVO-cijfers zijn in een vroeg stadium berekend, op grond van de prijzen
van leermiddelen. Zoals in de notitie al is gesignaleerd komen de feitelijke
kosten gemiddeld hoger uit dan deze cijfers zouden doen vermoeden. Het NIBUD
constateerde zowel voor havo als voor vwo gemiddelden van ca. f 550.
Uiteraard laten gemiddelden onverlet dat individuele gevallen daarvan (sterk)
kunnen afwijken. Dat kan zowel het gevolg zijn van keuzen op het niveau van
de school als van de leerling (m.n. diens vakkenpakket). Ook uit het NIBUD-onderzoek
blijkt dat bedragen die ouders betalen voor schoolkosten binnen een schoolsoort
zeer kunnen verschillen.9In het regeerakkoord van PvdA, VVD en D66 is opgenomen
dat er extra middelen vrijkomen voor WTS-regeling (Wet tegemoetkoming Studiekosten).
Naar verluidt is deze regeling voor de lagere inkomensgroepen volledig kostendekkend,
waardoor uitbreiding naar de middengroepen mogelijk is geworden. Kan, zo vragen
de leden van de VVD-fractie, de kostenstijging van schoolboeken worden afgezet
tegen de verruiming van de laatste jaren?In het schooljaar 1999/2000 is een verhoging van de normbedragen voor
de overige studiekosten met f 150 ingevoerd (WTS eerste fase), conform
de doelstelling in het regeerakkoord ter aanpassing aan de stijgende prijzen
van boeken, leermiddelen en overige schoolkosten (dus niet alleen van boeken).
Bij de WTS tweede fase zal vanaf schooljaar 2001/2002 de tegemoetkoming met
f 50 extra worden verhoogd; deze wordt daardoor gemiddeld
kostendekkend. Daarnaast zal vanaf schooljaar 2001/2002 compensatie worden
geboden van gestegen kosten van boeken en leermiddelen die het gevolg zijn
van de tweede fase VO: de tegemoetkoming wordt voor alle huidige WTS-gerechtigde
ouders (inkomens tot f 52 000) met kinderen in de tweede fase verhoogd
met een bedrag van 150. De gemiddelde kosten van boeken in het vierde leerjaar
havo en vwo zijn, blijkens onderzoek van het NIBUD, met de invoering van de
nieuwe tweede fase in 1999 gestegen van f 301 naar f 541 in het
havo, en van f 454 tot f 556 in het vwo. Overigens is vanaf 2000
de kinderbijslag verhoogd met f 100 per gezin per jaar. Bij die verhoging
waren de kosten van schoolgaande kinderen expliciet een punt van overweging.10Het kan naar het oordeel van de CDA-fractie niet zo
zijn dat door de voorgeschreven onderwijsvernieuwingen de boekenprijzen voor
ouders een onoverkoombaar probleem worden. Daarvoor moet de Wet Tegemoetkoming
Studiekosten een oplossing bieden. Om die reden willen de leden van de CDA-fractie
weer extra aandacht vragen voor de aangenomen motie van de Hoop Scheffer over
de studiekosten bij de algemene politieke beschouwingen in 1999. De invoeringstermijn
van de tweede verhoging WTS en de invoering van de glijdende schaal zover
mogelijk naar voren halen is de beste oplossing voor veel ouders die problemen
ondervinden van de sterk gestegen boekenprijzen. Is de regering van mening
dat de WTS het meest geschikte instrument is voor de problematiek van de gestegen
boekenprijzen? Is deze problematiek voldoende oplosbaar met de eerste wijziging
WTS, en zo niet welke oplossing ziet de regering voor de periode dat de tweede
fase wijziging WTS nog niet geldt?Ouders die de kosten voor het onderwijs van hun kinderen niet kunnen opbrengen,
worden gecompenseerd via de WTS. De WTS is daarmee een belangrijk instrument
om problemen die ouders ondervinden met gestegen boekenprijzen weg te nemen.
Echter, ook ouders en scholen hebben een belangrijke verantwoordelijkheid
om de kosten in de hand te houden.Uit onderzoek door het Nibud blijkt dat de huidige tegemoetkoming in de
overige studiekosten voor het voortgezet onderwijs (f 968 voor het schooljaar
1999/2000) de kosten in de tweede fase VO gemiddeld niet dekt. Bij de WTS
tweede fase zullen daarom de in het antwoord op vraag 9 genoemde verhogingen
plaatsvinden. Bij brief van 2 november 1999 (Kamerstukken II, 1999/2000, 26 346,
nr. 12) heeft de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen aangegeven
veel te voelen voor maatregelen die de periode tussen de WTS eerste fase en
tweede fase overbruggen. Bij voorjaarsnota zal worden bezien of en op welke
wijze de motie De Hoop Scheffer c.s. zal worden ingepast.11Het wetenschappelijk bureau van de SP heeft onlangs
een onderzoek gedaan naar de kostenstijging van schoolboeken. Een belangrijke
conclusie daaruit is dat de kosten voor de ouders van scholieren tussen de
400 en de 1200 gulden gestegen zijn! Daarnaast constateert het bureau dat
de kosten structureel van aard zijn en dat de tegemoetkoming in de studiekosten
de verhogingen bij lange na niet dekken. Het gevaar ontstaat dat scholen onderling
in hun imago gaan divergeren. Een (verdergaande) tweedeling ligt op de loer.
Het is naar de mening van de SP-fractie van essentieel belang dat de overheid
de volgende maatregelen neemt om deze tweedeling te voorkomen:• de tegemoetkoming in de studiekosten moet verder worden opgetrokken
en de inkomensgrens moet hoger worden. De voornemens die de regering al heeft –
een verhoging van de tegemoetkoming met 50 tot 100 gulden en een
verruiming van de inkomensgrens in 2001 – zouden op zijn minst meteen
naar voren moeten worden gehaald;• daar de meeste kosten aan het begin van het schooljaar worden gemaakt
moet de vergoeding aan het begin van het jaar worden uitgekeerd;• de staatssecretaris moet scholen geldelijk ondersteunen een eigen
boekenfonds op te zetten;• toenemende kostenverschillen tussen scholen leiden tot mogelijke
concurrentie op kosten en imago en daardoor tot een toenemende tweedeling
in het onderwijs. Deze effecten dienen daarom met alle kracht bestreden te
worden.De leden van de SP-fractie vragen uitdrukkelijk om
een reactie op deze vier punten.* Bij de WTS tweede fase worden de normbedragen verhoogd (zie het antwoord
op vraag 9) en wordt de inkomensgrens opgetrokken. In de nota Meer voor meer wordt een glijdende schaal en telkinderensystematiek
voorgesteld met een bereik tot ca. f 65 000. Als gevolg van de voorgestelde
verhogingen van de normbedragen (f 50 en f 150 extra) zal de regeling
een grotere groep ouders bereiken dan tot ca. f 65 000. Immers,
naarmate de glijdende schaal een hoger vertrekpunt heeft, reikt de regeling
verder het «inkomensgebouw» in.Uitvoeringstechnisch is eerdere inwerkingtreding van de glijdende schaal
en telkinderensystematiek dan augustus 2001 niet mogelijk. Het introduceren
van een glijdende schaal vereist namelijk het bouwen van een integraal nieuw
systeem bij de IB-Groep. Zie verder het antwoord op vraag 10.* Een ander betalingsritme kost veel geld: als de gehele tegemoetkoming
aan het begin van het schooljaar wordt uitbetaald, kost dat eenmalig f 110
mln. Bovendien is de groep mensen die met aanpassing van het betalingsritme
gebaat zou zijn, verdeeld over wat het beste moment van uitbetaling is: 10%
van de ouders met betalingsproblemen geeft de voorkeur aan een groot deel
van de tegemoetkoming aan het begin van het schooljaar en ook 10% geeft de
voorkeur aan uitkering per kwartaal in plaats van per half jaar.* De meeste scholen beschikken over een boekenfonds of hebben in het recente
verleden, o.m. op grond van het arbeidsintensieve karakter, besloten dit «uit
te besteden» aan een boekhandel of boekhuis. Het geldelijk ondersteunen
van scholen om een eigen boekenfonds op te zetten, is in strijd met het principe
dat scholen eigen keuzes moeten maken. De benodigde steun (WTS) verloopt via
degenen die de kosten moeten maken: de ouders.* Kostenverschillen tussen de scholen kunnen het gevolg zijn van de vrijheid
van scholen om eigen keuzes te maken. Er zijn echter geen aanwijzingen dat
verschillen tussen scholen in de kosten van de benodigde boeken een rol spelen
bij de concurrentie tussen scholen.12De leden van de SGP-fractie vragen of de verhoging
van de tegemoetkoming in de studiekosten zodanig is dat de toename van de
kosten voor boeken volledig wordt gecompenseerd? Is de regering van mening
dat kostenverhogingen die het gevolg zijn van onderwijsvernieuwingen niet
op de ouders behoren te worden afgewenteld?Zie het antwoord op vraag 9. Van ouders mag verwacht worden dat zij naar
vermogen bijdragen in de schoolkosten van hun kinderen. Uit onderzoek door
bureau Intomart blijkt ook dat ouders dat terecht vinden. Dit uitgangspunt
geldt evenzeer als er door gewijzigde omstandigheden en opvattingen behoefte
bestaat aan vernieuwing van het onderwijs, en dit leidt tot een verhoging
van de schoolkosten. Het hanteren van een grens voor de kosten
voor boeken zou de vrijheid van scholen bij de keuze van hun leermiddelen
aantasten. Het overhevelen van kosten boven een bepaalde grens naar de overheid
zou elke prikkel tot kostenbesparing bij de scholen – en prijsbeperking
bij de uitgevers – wegnemen.Verticale prijsbinding13De leden van de PvdA-fractie vinden het een belangrijk
gegeven dat de gebruikers van leermiddelen zich in de positie bevinden van
gebonden gebruikers. Is de regering van oordeel dat destijds bij het verlenen
van een ontheffing op het verbod op verticale prijsbinding conform de Mededingingswet
recht is gedaan aan deze specifieke positie? Waarom (niet)?Bij het verlenen van de ontheffing van het verbod van collectieve verticale
prijsbinding is geen onderscheid gemaakt tussen de marktsegmenten algemene
boeken, schoolboeken en wetenschappelijke boeken. Dit wordt verklaard door
het gegeven dat de grondslag voor de betreffende beschikking d.d. 10 maart
1997 bestond uit een politieke toezegging in 1985 met een algemeen karakter.
Deze toezegging hield in dat een toekomstig ontheffingsverzoek van de Koninklijke
Vereniging van het Boekenvak (KVB) zou worden ingewilligd met de bedoeling
de ontheffing te verlenen voor een periode van vijftien jaar. Derhalve heeft
bij de beslissing op het verzoek geen inhoudelijke beoordeling plaatsgevonden
van de merites van het instrument vaste boekenprijs en is dientengevolge ook
geen aandacht besteed aan de specifieke positie van gebruikers van leermiddelen.
Bij de beslissing op het verzoek is wel gekeken naar het stelsel van collectief
exclusief verkeer, waarin versoepelingen zijn aangebracht (zie ook het antwoord
op vraag 14). In de notitie boekenprijzen is ingegaan op de bijzondere kenmerken
van het handelsverkeer in het segment schoolboeken en is toegezegd dat dit
aspect wordt betrokken bij de evaluatie van de verticale prijsbinding voor
boeken die in 2000 wordt uitgevoerd. De positie van uitgevers, distributeurs
en gebruikers van schoolboeken vormt een afzonderlijk onderdeel van de evaluatie.14De leden van de fractie van D66 vragen hoe de regering
tegenover het initiatief van Prof. Heertje staat om schoolboeken via Internet
te verkopen?Het staat iedereen vrij om boeken via Internet te verkopen, ongeacht of
het in Nederland gevestigde of buitenlandse aanbieders betreft. Erkende Nederlandse
uitgevers dienen daarbij hun uitgaven tegen dezelfde – vaste –
prijs aan te bieden als die geldt voor verkoop via het kanaal van de gewone
boekhandel. Het boek van prof. Heertje betreft een uitgave in eigen beheer,
waarvan de rechten bij de auteur berusten en de prijsstelling door de auteur/uitgever
wordt bepaald. Erkende en geregistreerde boekverkopers is het, conform het
herziene Reglement Handelsverkeer d.d. 1 januari 1997 van de KVB, toegestaan
boeken van niet-erkende Nederlandse uitgevers (zoals dat van prof. Heertje)
uit voorraad te verkopen tot de prijsgrens van f 60,–. Vóór
de herziening van het handelsverkeer was deze prijsgrens f 40,–.15Is het juist, zo vragen de leden van de SGP-fractie,
te concluderen dat het zelfstandig uitgeven van schoolboeken door professor
Heertje niet is toegestaan? Zo nee, wat zijn de bezwaren tegen de actie van
professor Heertje? Zo ja, welke maatregelen zijn er tegen zijn optreden genomen?Zie het antwoord op vraag 14. 16De leden van de fractie van D66 vragen hoe de regering
tegenover buitenlandse uitgevers staat die lesmethodes via Internet in Nederland
willen aanbieden?Zie het antwoord op vraag 14.17De verticale prijsbinding lijkt op het eerste gezicht
voor de prijs en kwaliteit van het educatieve boek niet negatief te werken.
Je weet dit echter pas zeker wanneer die verticale prijsbinding is verdwenen.
De CDA-fractie kiest daar op dit moment niet voor omdat zij onvoldoende overtuigd
is van de voordelen die dit oplevert. Wel wil de CDA-fractie de evaluatie
van de ontheffing via de Mededingingswet voor deze verticale prijsbinding
in 2000 gebruiken om met het onderwijsveld over de wenselijkheid van de verticale
prijsbinding te praten. Met name de ouderorganisaties moeten daar volgens
de leden van de CDA-fractie bij betrokken worden. Deze leden zouden daarna
graag vernemen wat het resultaat van dit overleg is geweest. Is de regering
bereid in 2000 met het onderwijsveld te overleggen over de verticale prijsbinding?
Worden ouderorganisaties ook bij dit overleg betrokken? Is de regering bereid
de Tweede Kamer te informeren over de uitkomsten van voornoemd overleg?De ontheffing is verleend tot 1 januari 2005. Het is juridisch niet mogelijk
de ontheffing vóór de datum van afloop in te trekken. De politieke
besluitvorming in het licht van de uitkomsten van de evaluatie heeft dus betrekking
op de situatie vanaf 1 januari 2005. De staatssecretaris verantwoordelijk
voor cultuur en de minister van Economische Zaken zullen binnenkort de opzet
van de evaluatie vaststellen en daarbij afspraken maken over belangenorganisaties
van gebruikers die zullen worden gehoord. Het ligt in de rede dat naast een
algemene organisatie als de Consumentenbond ook het onderwijsveld (waaronder
ouderorganisaties) wordt uitgenodigd voor overleg. De resultaten worden uiteraard
betrokken bij de evaluatie en voorgelegd aan de Tweede Kamer in het eindrapport.18Waarom, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, noemt
de regering de situatie bij het loslaten van de verticale prijsbinding in
de schoolboekensector niet bekend, «althans niet in een land dat qua
onderwijssysteem, omvang van het taalgebied, etc. volledig met Nederland vergelijkbaar
is», terwijl men bijvoorbeeld in Denemarken ruimschoots ervaring heeft
met zo'n situatie. Kan de regering systematisch de verschillen en hun betekenis
in de vergelijking nader specificeren, opdat ook de Kamer kan beoordelen of
de situaties onvoldoende vergelijkbaar zijn?Nederland heeft ruim driemaal zoveel inwoners als Denemarken; het Nederlandse
taalgebied is ruim viermaal zo groot als het Deense. Dergelijke schaalverschillen
kunnen van grote invloed zijn op de kosten van boeken. Daarbij is ook het
onderwijssysteem in Denemarken sterk verschillend van het Nederlandse; zo
kent Denemarken een ongedifferentieerd systeem van voortgezet onderwijs tot
16 jaar, met minder vakken dan in Nederland. Zie verder het antwoord op vraag
20.19De leden van de VVD-fractie wachten met belangstelling
de evaluatie van de verticale prijsbinding voor schoolboeken af. Wie verricht
deze evaluatie? En zal de staatssecretaris van (voortgezet) onderwijs met
een eigen beleidsreactie hierop komen? De evaluatie wordt verricht onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid
van de staatssecretaris verantwoordelijk voor cultuur en de minister van Economische
zaken. Een afzonderlijke reactie van de staatssecretaris verantwoordelijk
voor het voortgezet onderwijs ligt hierbij niet voor de hand.20De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering
bereid is onderzoek te doen naar de situatie met betrekking tot verticale
prijsbinding ten aanzien van schoolboeken en de prijs van leermiddelen in
het algemeen in andere Europese lidstaten?Een onderzoek naar de situatie met betrekking tot verticale prijsbinding
ten aanzien van schoolboeken en de prijs van leermiddelen in het algemeen
in andere Europese lidstaten kan deel uitmaken van de evaluatie zoals genoemd
onder vraag 17.21Wanneer kan de Tweede Kamer de evaluatie van de verticale
prijsbinding voor boeken tegemoet zien? Kan de D66-fractie er van uit gaan
dat er geen uitzonderingen op deze regeling zullen worden gemaakt, alvorens
de evaluatie in de Kamer is behandeld?Het tijdstip van afronding van de evaluatie is nog niet vastgesteld. De
resultaten van de evaluatie zullen een rol spelen bij de besluitvorming over
de situatie na afloop van de verleende ontheffing van het verbod op collectieve
verticale prijsbinding, d.w.z. na 1 januari 2005.22Het blijkt dat de prijzen van boeken bij een door de
school beheerd boekenfonds aanzienlijk lager zijn dan bij een huur-leaseconstructie
(blz. 4). Vanwege het arbeidsintensieve karakter en de forse investeringen
die met het beheren van een boekenfonds gemoeid zijn, wordt deze constructie
echter steeds minder toegepast (blz. 3). Is het, zo vragen de leden van de
SGP-fractie, gegeven de verticale prijsbinding, mogelijk om maatregelen te
nemen waardoor de scholen worden gemotiveerd om zelf een boekenfonds te beheren?
Zo ja, acht de regering dit wenselijk?Zie het antwoord op vraag 11, punt 3.23Hanteert men in Engeland een systeem waarbij op schoolboeken
0% BTW wordt geheven? Onder welke voorwaarden zou Nederland, zo vragen de
leden van de PvdA-fractie, dit voorbeeld kunnen volgen? Welke stappen is de
Nederlandse regering bereid daartoe te zetten?De Zesde BTW-richtlijn van de Europese Commissie sluit (her-)invoering
van nultarieven uit. Toegestane nationale afwijkingen, zoals in het geval
van het Verenigd Koninkrijk, zijn aan een termijn gebonden. Gelet op deze
richtlijn en het unanimiteitsbeginsel in de Europese Unie zou een Nederlands
initiatief tot wijziging van de voorgeschreven bandbreedte van de tarieven
geen enkele kans van slagen hebben.Mededinging tussen educatieve uitgeverijen24De leden van de PvdA-fractie vragen waarom de regering
forse prijsverhogingen, niet voldoende acht om zelfs maar te spreken van aanwijzingen
dat er andere dan de toegestane concurrentiebeperkende prijsafspraken bestaan
in de schoolboekensector? Op grond van welke overwegingen verwijst
de regering liever naar het vermeende ontbreken van aanwijzingen, dan de Nederlandse
Mededingingsautoriteit (NMa) de zaak grondig te laten uitzoeken?Forse prijsstijgingen zijn geen bewijs voor prijsafspraken. In de notitie
is aangegeven dat er andere oorzaken (bijvoorbeeld meer en nieuwe vakken)
aanwijsbaar zijn voor de recentelijk opgetreden kostenstijging voor schoolboeken.
Het is ter beoordeling van de NMa zelf, of en wanneer zij op eigen initiatief
of naar aanleiding van een klacht een onderzoek zal starten naar prijsafspraken
tussen uitgevers.25De VVD-fractie heeft enige jaren geleden aan staatssecretaris
Netelenbos gevraagd de NMa in te schakelen om te bezien of er sprake was van
kartelvorming op de Nederlandse schoolboekenmarkt. Kartelvorming kan leiden
tot te hoge boekenprijzen. Staatssecretaris Netelenbos heeft destijds toegezegd
de NMa hiertoe uit te nodigen. Vervolgens heeft de VVD-fractie zich aangesloten
bij vragen van de PvdA om het oordeel van de NMa ter zake te vernemen. In
de notitie wordt nu gesteld dat er geen grond is voor een verzoek aan de NMa
om een procedure op dit punt in gang te zetten. Waarom is deze kwestie tot
op heden nooit bij de NMa aangekaart? Waarom is de Tweede Kamer hierover nooit
geïnformeerd?In het overleg met de Kamer op 20 januari 1998 heeft mijn ambtsvoorgangster
erop gewezen dat de educatieve markt naar haar mening wel degelijk als echte
commerciële markt functioneert. Ze heeft aangekondigd dat de VVO met
de uitgevers zal praten en ze heeft toegezegd de Kamer daarover in te lichten.
Die toezegging is nagekomen middels de brief van 29 juni 1998.26Naast de verticale prijsbinding is gebleken dat er
geen aanwijzingen zijn dat er tussen uitgevers concurrentiebeperkende afspraken
bestaan. De NMa doet er, zo constateert de SP-fractie, dan ook niets mee.
Het valt echter te betwijfelen of er daadwerkelijk geen sprake is van kartelvorming
binnen de kring van educatieve uitgevers. Hoe zit het met de centrale boekopslag
(depot) in Culemborg? De leden van de SP-fractie spreken hun twijfels uit
over de conclusies uit de notitie. Als er op één vlak samenwerking
bestaat (opslag), waarom zouden er dan niet op andere vlakken afspraken zijn?
De NMa moet naar het oordeel van de leden van de SP-fractie gevraagd worden
een langlopend onderzoek in te stellen naar de prijsontwikkeling van de leermiddelen
en de mogelijkheid van afspraken daarin tussen de uitgeverijen.Het Centraal boekhuis in Culemborg is een voorziening van de gehele (niet
alleen de educatieve) boekenbranche, ten dienste van de opslag en snelle distributie
van boeken. Het gezamenlijk instandhouden van een dergelijke faciliteit hoeft
de onderlinge concurrentie tussen uitgevers op het punt van o.m. prijs en
kwaliteit in geen enkel opzicht in de weg te staan. Zie verder het antwoord
op vraag 24.27Waarop baseert de regering haar mening dat de Nederlandse
onderwijsmethodes van goede kwaliteit zijn, zo vragen de leden van de fractie
van D66. Is de regering in het bezit van een vergelijking met onderwijsmethodes
in andere landen en in het bijzonder Vlaanderen? Zo ja, hoe is de kwaliteit
van de Nederlandse onderwijsmethodes in vergelijking met andere landen? Er is geen systematische vergelijking van de kwaliteit van Nederlandse
onderwijsmethodes met die van andere landen. Dat staat een kwaliteitsoordeel
over de Nederlandse methodes echter geenszins in de weg. Hierover wordt in
brede kring positief geoordeeld.XNoot1Samenstelling: Leden: Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Van de Camp
(CDA), Van der Hoeven (CDA), voorzitter, Rabbae (GL), Lambrechts (D66), Dittrich
(D66), Cornielje (VVD), De Vries (VVD), Dijksma (PvdA), Van Zuijlen (PvdA),
Cherribi (VVD), Rehwinkel (PvdA), ondervoorzitter, Passtoors (VVD), Belinfante
(PvdA), Kortram (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Hamer (PvdA), Nicolaï (VVD),
Van Bommel (SP), Barth (PvdA), Halsema (GL), Örgü (VVD), Wijn (CDA),
Eurlings (CDA).Plv. leden: Stellingwerf (RPF), Schimmel (D66), Mosterd (CDA),
Atsma (CDA), Harrewijn (GL), Bakker (D66), Ravestein (D66), E. Meijer (VVD),
Van Baalen (VVD), Valk (PvdA), De Cloe (PvdA), Udo (VVD), Van der Hoek (PvdA),
Gortzak (PvdA), Middel (PvdA), Schreijer-Pierik (CDA), Spoelman (PvdA), Brood
(VVD), Poppe (SP), Arib (PvdA), Blok (VVD), Vendrik (GL), Rijpstra (VVD),
Verhagen (CDA), Visser-van Doorn (CDA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-VIII-95.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl