Aansluiting van de Betuweroute in Duitsland en de verdere ontwikkeling van de spoorgoederencorridors
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief
Datum: 2014-07-01 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2011-2012
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 21
		501-33
 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie
 
 
 Nr. 346
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
 
 
 
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 Den Haag, 17 november 2011
 
 Het verheugt me u te melden dat ik met de heer Ramsauer
				 afspraken heb kunnen maken over de aansluiting van de Betuweroute in Duitsland.
				 Het Bondsaandeel van de financiering van het derde spoor tussen grens en
				 Oberhausen is nu helemaal rond. Dit betreft € 1 miljard van de totale kosten
				 van € 1,3 miljard. De Duitse federale minister van Verkeer gaat ervan uit
				 dat nu ook Nordrhein-Westfalen zijn bijdrage aan het project zal leveren.
 De projectorganisatie aan Duitse kant werkt hard aan afronding
				 van de planfase. Ook in het dossier geluid trekken beide ministeries samen op
				 en werken wij nu één aanpak uit voor vermindering van geluid door
				 goederenwagons. Dit zijn belangrijke stappen voor de verdere ontwikkeling van
				 de spoorgoederencorridors.
 
 Ik bied u thans de voortgangsrapportage over de ontwikkeling van
				de Europese spoorgoederencorridors aan, die voor Nederland van belang zijn.
				Deze rapportage is een vervolg op de brief van 28 juni 2010 (Kamerstuk
				21 501-33, nr.
				282).
 
 
 
 1.
 Inleiding
 
 De ontwikkeling van spoorgoederencorridors staat hoog op de
				Europese agenda. De totstandkoming ervan vormt een vitaal onderdeel van de
				Nederlandse strategie voor de ontwikkeling van goede achterlandverbindingen
				voor onze Noordzeehavens. Het gaat om de corridors naar respectievelijk Genua,
				Lyon/Basel en Warschau–Kaunas. Deze aanpak sluit ook goed aan op de adviezen
				van het topteam logistiek.
 In deze brief rapporteer ik over de uitvoering van de afspraken
				zoals vastgelegd tijdens de Ministersconferentie van 14 juni 2010 in
				Rotterdam, over de ontwikkeling van het Europese kader en de stand van zaken
				per individuele corridor.
 
 
 
 2.
 Follow-up Rotterdam verklaring van spoorgoederencorridors
				 d.d. 14 juni 2010
 
 Alle drie te realiseren corridors, afgesproken in Rotterdam, zijn
				verder ontwikkeld. De betrokken ministeries en infrastructuurbeheerders zijn
				door de Rotterdam declaration gecommitteerd aan de genoemde corridors. Op
				27 juni 2011 is tijdens een business conferentie in Antwerpen over
				spoorgoederencorridors de voortgang besproken van de verschillende corridors.
				De conferentie toonde aan dat infrastructuurbeheerders en marktpartijen de
				aanpak positief beoordelen. Inmiddels is voor de uitbreiding van corridor de
				Antwerpen–Lyon/Basel naar Rotterdam en voor de uitbreiding van de corridor
				Rotterdam–Genua naar Antwerpen via de Belgisch-Duitse grens door de betrokken
				infrastructuurbeheerders een uitbreidingsplan opgesteld.
 
 
 
 3.
 Europees kader, Verordening 913/2010/EG en de implementatie
				 daarvan
 
 
 De totstandkoming van de spoorgoederenrcorridors heeft een
				 stevig Europees kader gekregen. Op 22 juli 2009 is het zogenaamde Europese
				 masterplan ERTMS (2009/561/EG) vastgesteld, waarin de uitrol van ERTMS over 6
				 spoorcorridors, waaronder Rotterdam–Genua, verplicht wordt per 2015 en de
				 verdere uitrol van ERTMS per 2020 is voorzien voor o.a. Rotterdam–Antwerpen
				 en Amsterdam–Betuweroute. Op 22 september 2010 is de verordening 913/2010/EG
				 over de ontwikkeling van spoorgoederencorridors vastgesteld waarin 9 Europese
				 corridors zijn opgenomen. De corridors Rotterdam–Genua en Rotterdam–Lyon
				 dienen per 2013 en de corridor Rotterdam–Warschau dient per 2015 aan de eisen
				 van deze verordening te voldoen. In mei 2013 (mei 2015 voor
				 Rotterdam–Warschau) dient door de infrastructuurbeheerders een corridor
				 implementatieplan ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de betrokken
				 ministeries. Daarbij is de consistentie met nationale investeringsplannen,
				 zoals in Nederland het programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS), van belang.
				 Naast het opstellen van een corridor implementatieplan stelt de verordening
				 eisen aan onder andere de inrichting van het capaciteitsmanagement.
 In de herziening van de Trans-Europese Vervoersnetwerken
				 (TEN-T), waarvoor de Europese Commissie op 19 oktober 2011 een voorstel deed,
				 nemen de grensoverschrijdende spoorcorridors een centrale plaats in bij het
				 zogenaamde Europese kernnetwerk. In het voorstel voor een nieuwe Europese
				 meerjarenbegroting (meerjarig financieel kader) van Europese Commissie zijn
				 bovendien aanzienlijk meer middelen voor transportinfrastructuur beschikbaar
				 gesteld, als onderdeel van de zogeheten Connecting Europe Facility.
 
 
 
 
 4.
 Voortgang van de individuele corridors
 
 Corridor
				Rotterdam/Antwerpen–Genua
 
 Het aantal treinen dat bij Zevenaar de grens over ging steeg in
				 2010 met 22% tot bijna 23 000 als gevolg van de groei van het
				 spoorgoederenvervoer en als gevolg van meer gebruik van de Betuweroute. Het
				 spoorgoederenvervoer ontwikkelde zich in 2010 positief ten opzichte van het
				 crisisjaar 2009, hoewel het marktaandeel spoor in de Rotterdamse haven met 1%
				 terugliep tot 10% van het aantal containers. Het kabinet zet zich door middel
				 van het investeringsprogramma PHS tot 2020 in voor het faciliteren van groei
				 van het spoorgoederenvervoer. Dit is noodzakelijk mede gezien de groeiende
				 goederenstroom die wordt verwacht na ingebruikname van de 2e
				 Maasvlakte. De totstandkoming van de internationale spoorgoederencorridors past
				 hier in. Het gaat daarbij niet alleen om het investeren in infrastructurele
				 capaciteit, maar vooral ook om andere kwaliteitsmaatregelen zoals het creëren
				 van doorgaande treinpaden, grensoverschrijdende inzet van machinisten en
				 douaneprocedures voor spoortransit EU-Zwitserland.
 Op deze corridor is in de volle breedte gewerkt aan verbetering
				 van de kwaliteit, capaciteit, interoperabiliteit en toegang tot het spoor. Het
				 jaarlijkse voortgangsbericht 2010 opgesteld door de betrokken ministeries van
				 de corridor is bijgevoegd (bijlage 1).1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
 
 Over de installatie van ERTMS op de corridor, zoals afgesproken
				om aan te leggen over de gehele corridor per 2015, vinden momenteel gesprekken
				plaats met Duitsland, de Europese Commissie, Zwitserland en Italië naar
				aanleiding van zorgwekkende berichtgeving dat Duitsland zijn ERTMS strategie
				wil aanpassen. Zwitserland en Italië liggen wel op schema.
 De bespreking rond ERTMS uitrol op de corridor staat naast de
				uitvoering van bestaande afspraken met Duitsland over aanleg van het voor
				Nederland belangrijke 3e spoor Zevenaar–Oberhausen. In de komende
				voortgangsbrief over de Betuweroute verwacht ik u meer informatie hierover te
				kunnen geven.
 Het is mijn inzet om, vooruitlopende op een EU-aanpak samen met
				de landen van de corridor te komen tot een gecoördineerde en meer effectieve
				aanpak voor het bronbeleid voor bestrijding van geluid op het spoor, conform de
				plannen van de EU.
 Voor de wederzijdse erkenning van de toelating van materieel
				wordt momenteel richtlijn 2008/57/EC geïmplementeerd (Staatsblad van 13 mei
				2011 onder nr. 214). Met de landen Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en
				Italië was in juni 2007 al een Memorandum of Understanding getekend door mijn
				ambtsvoorganger met het doel de toelating van spoormaterieel wederzijds te
				erkennen voor zover de toelatingseisen vergelijkbaar zijn. Gegeven het nieuwe
				Europese raamwerk en gegeven de goede ervaringen op dit gebied is de
				samenwerking met Zwitserland gecontinueerd door het tekenen van een Memorandum
				of Understanding op 14 juni 2011 (bijlage 2).
 Corridor
				Rotterdam–Antwerpen–Lyon/Basel
 Na de Rotterdam verklaring zijn de installatie van ERTMS en de
				kwaliteitsmaatregelen geïntegreerd in de aansturing van de corridor. De
				infrastructuurbeheerders hebben een voortgangsverslag van hun activiteiten in
				2010 opgesteld. ERTMS uitrol is voorzien per 2015 voor de corridor
				Antwerpen–Basel/Lyon en per 2020 voor Rotterdam–Antwerpen. Momenteel worden
				de eerste stappen gezet voor de studie van de uitrol van ERTMS op het baanvak
				Rotterdam–Antwerpen, zoals voorzien in het Europese Masterplan ERTMS plan per
				2020.
 Corridor
				Rotterdam/Antwerpen–Warschau–Kaunas
 De Poolse markt is voor het Nederlandse spoorgoederenvervoer een
				markt met de nodige potentie gezien de ladingstromen en de afwezigheid van de
				mogelijkheid binnenvaart op die corridor. Het marktaandeel is nog beperkt maar
				heeft zeker in combinatie met de markt naar Tsjechië wel potentie. Gezien het
				belang voor het Nederlandse bedrijfsleven voor deze Midden-Europese markt is er
				met het Poolse Ministerie een specifiek samenwerkingsprogramma voor 2011
				opgesteld. In dit samenwerkingsprogramma, waarin de infrastructuurbeheerders
				ProRail en PLK participeren, gaat het om terminalontwikkeling en -exploitatie,
				gebruiksvergoeding, beheer van de infrastructuur en de afgifte van doorlopende
				internationale treinpaden.
 De gemeenschappelijke infrastructuurbeheerders van de corridor
				Rotterdam/Antwerpen–Warschau–Kaunas hebben in juni 2011 een status report
				opgeleverd. De infrastructuurbeheerders hebben zich afgelopen jaar, op verzoek
				van de gezamenlijke ministeries georganiseerd en hebben een planning opgesteld
				voor het implementeren van de Europese verordening 913/2010/EG.
 
 
 
 5.
 Slot
 
 De spoorgoederencorridors zijn van groot belang voor de
				economische en ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. De groei van het
				spoorgoederenvervoer tot 2020 zoals voorzien in PHS is mede afhankelijk van de
				vervoersmogelijkheden over de grens. Samenwerking van Nederland met de
				betrokken landen is daarbij essentieel, met name tussen de
				infrastructuurbeheerders onderling en tussen de infrastructuurbeheerders en de
				en de ministeries.
 
 
 
 
 De minister van
			 Infrastructuur en Milieu,
 
 M. H.
 Schultz van Haegen-Maas Geesteranus