Rijkswet politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba; Memorie van Toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2008-2009
 
 
 
 KST135685
 2008-2009
 
 32 019 
 (
 R 1886
 )
 Regeling van de inrichting, de organisatie, het gezag en het beheer
van de politie van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba en de onderlinge samenwerking tussen de politie van Curaçao,
van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Rijkswet politie
van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba)
 
 
 
 
 Nr. 
 3 HERDRUK
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 ALGEMEEN
 1. Inleiding
 Dit voorstel van rijkswet heeft betrekking op de inrichting, organisatie
en het beheer van de politie van Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba en de onderlinge samenwerking tussen de politie van
genoemde landen en van de drie openbare lichamen. Het voorstel is een onderlinge
regeling in de vorm van een consensusrijkswet in de zin van artikel 38, tweede
lid, van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Het voorstel strekt
tot uitvoering van de afspraken over politie in de Slotverklaring van het
bestuurlijk overleg over de toekomstige staatkundige positie van Curaçao
en Sint Maarten van 2 november 2006.
 
 De beoogde toekomstige staatkundige positie van de eilandgebieden Curaçao
en Sint Maarten is dat zij landen worden binnen het Koninkrijk der Nederlanden.
De eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba worden openbare lichamen binnen
het Nederlandse staatsbestel. Het Land Nederlandse Antillen zal ophouden te
bestaan.
 
 De inrichting, de organisatie, het gezag en het beheer van de politie
behoren tot de autonome bevoegdheden en taken van de toekomstige landen en
van Nederland, het is geen Koninkrijksaangelegenheid. De juridische grondslag
van dit voorstel van rijkswet is dan ook artikel 38, tweede lid, van het Statuut
voor het Koninkrijk der Nederlanden dat de landen de mogelijkheid biedt een
onderlinge regeling te treffen ter zake van autonome taken en bevoegdheden
en deze op basis van onderlinge overeenstemming op te nemen in een rijkswet.
Een goed functionerende politie is van groot belang voor de rechtsstaat die
Nederland, Curaçao en Sint Maarten elk zijn. Het is de verantwoordelijkheid
van de nieuwe landen en van Nederland ten behoeve van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba, te zorgen voor een goede politie in hun land waarover verantwoording
wordt afgelegd in de eigen vertegenwoordigende organen.
 
 De verbondenheid van de landen binnen het Koninkrijk brengt daarnaast
ook met zich dat zij zoals verwoord in artikel 36 van het Statuut elkaar hulp
en bijstand verlenen. Samenwerking en onderlinge ondersteuning zijn wenselijk,
zeker bij de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde. Hierop is in het
algemeen deel van de memorie van toelichting bij het voorstel van de consensusrijkswet
openbaar ministeries van Curaçao, van Sint Maarten en van Bonaire,
Sint Eustatius en Saba (consensusrijkswet OM) al ingegaan en waarnaar kortheidshalve
wordt verwezen. Ook kan het wenselijk zijn samen te werken en elkaar te ondersteunen
bij de handhaving van de openbare orde en de hulpverleningstaken van de politie.
 
 In dit voorstel staat de lokale inbedding van de inrichting, de organisatie,
het gezag en het beheer van de politie in het staatsbestel van de drie landen
voorop. Uitgangspunt is dat de onderscheiden politiekorpsen zich ontwikkelen
tot volwaardige, kwalitatief goede en professionele korpsen die zodanig worden
georganiseerd en ingericht dat zij de politietaken – strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde, handhaving van de openbare orde en de hulpverlening –
zelfstandig en zo effectief en efficiënt mogelijk kunnen uitvoeren. De
politietaken zijn aan de korpsen opgedragen. De politie treedt op onder het
nationale gezag. Openbare orde en hulpverleningstaken worden op Curaçao
en Sint Maarten uitgevoerd onder gezag van de Minister van Justitie. Op Bonaire,
Sint Eustatius en Saba worden deze taken uitgeoefend onder gezag van de gezaghebbers.
De justitiële politietaken worden in Curaçao en Sint Maarten en
op Bonaire, Sint Eustatius en Saba uitgevoerd onder gezag van de procureur-generaal.
In praktijk worden opsporingsonderzoeken in de landen gedaan onder leiding
van de officier van justitie die met de zaak is belast. Deze voert zijn werkzaamheden
uit onder directe leiding van de hoofdofficier van justitie van het desbetreffende
land c.q. van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Het openbaar ministerie is
werkzaam onder verantwoordelijkheid van de Minister van Justitie van het betrokken
land. In de considerans is tot uitdrukking gebracht dat de politieke verantwoordelijkheid
voor de politie als geheel – dus zowel voor de openbare orde en hulpverleningstaken
als voor de justitietaken – in Curaçao en Sint Maarten berust
bij de Minister van Justitie. Hij legt daarover in het vertegenwoordigende
orgaan van zijn land verantwoording af.
 
 Het voorstel biedt voorts een kader voor politiesamenwerking tussen de
landen. Deze samenwerking kent in dit voorstel diverse vormen. In de eerste
plaats bestaat de politiesamenwerking in de gemeenschappelijke voorziening
politie. De landen houden de gemeenschappelijke voorziening politie in stand
en leveren door middel van deze voorziening kort gezegd mensen en middelen
aan elkaar voor onderzoek naar grensoverschrijdende criminaliteit en voor
onderzoek naar zware en georganiseerde criminaliteit. Dergelijke onderzoeken
vinden plaats binnen de lokale korpsen onder leiding van de korpschef. Ook
bij deze vorm van samenwerking is lokale inbedding dus gegarandeerd. Indien
daarover overeenstemming bestaat tussen de landen is het mogelijk specialistische
of ondersteunende diensten via de gemeenschappelijke voorziening te leveren
aan de korpsen (artikel 26). Verder voorziet het voorstel in een regeling
van onderlinge bijstand tussen de korpsen. Uitgangpunt van de landen is dat
de korpsen elkaar waar mogelijk op verzoek bijstaan. Om de samenwerking eenvoudig
en goed gestalte te kunnen geven is conform afspraak in de Slotverklaring
geregeld dat ambtenaren van politie bevoegd zijn in elk van de landen. Daarbij
zijn zij uiteraard gebonden aan de voorwaarden die deze rijkswet daaraan stelt.
Daarnaast voorziet het voorstel er met het oog op samenwerking onder meer
in dat de landen onderling een regeling treffen met betrekking tot het trainings-,
opleidings- en kwaliteitseisen die ertoe moet leiden dat deze eisen zoveel mogelijk gelijk zijn. Tevens is geregeld dat dezelfde ambtsinstructie
voor alle ambtenaren van politie geldt.
 
 Het vervolg van deze memorie is als volgt opgebouwd. In paragraaf 2
wordt ingegaan op de voorbereiding van dit voorstel. Paragraaf 3 beschrijft
de inrichting van de politie in de landen. De daaropvolgende paragraaf geeft
inzicht in de verschillende in het voorstel geregelde vormen van samenwerking.
Paragraaf 5 beschrijft de gemeenschappelijke voorziening politie. In
paragraaf 6 wordt aandacht besteed aan kwaliteitszorg en klachtbehandeling,
vervolgens wordt in paragraaf 7 ingegaan op de relatie van dit voorstel
tot het verbetertraject politie. Deze memorie wordt afgesloten met een artikelsgewijs
deel.
 2. Voorbereiding van dit wetsvoorstel
 Dit voorstel bevat als gezegd een uitwerking van de afspraken over de
politie in eerdergenoemde Slotverklaring (onderdeel C van de verklaring).
De eilandsraden van Sint Maarten en Curaçao hebben op 15 november
2006 respectievelijk op 6 juli 2007 ingestemd met de Slotverklaring.
 
 Het onderhavige voorstel van rijkswet is grotendeels voorbereid in de
Projectgroep rechtspleging, rechtshandhaving en constitutionele zaken (PRRC).
De PRRC is bij het overgangsakkoord van 12 februari 2007 in het leven
geroepen en belast met de voorbereiding van de uitvoering van de afspraken
in de Slotverklaring over rechtshandhaving en rechtspleging. Deze ambtelijke
projectgroep bestaat uit afgevaardigden van de Nederlandse Antillen, Sint
Maarten, Curaçao en Nederland. Afstemming op politiek niveau vond plaats
in de politieke stuurgroep staatkundige hervorming.
 3. De hoofdlijnen van de politieorganisatie in Curaçao,
Sint Maarten en op Bonaire, Sint Eustatius en Saba
 Volwaardige politiekorpsen
 In dit voorstel is conform afspraak in de Slotverklaring geregeld dat
de beide nieuwe landen elk een politiekorps hebben. Bonaire, Sint Eustatius
en Saba krijgen samen één korps. Het politiekorps is belast
met de politietaak: de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde en het
verlenen van hulp aan hen die deze behoeven. Alle politietaken kunnen dus
door de korpsen worden verricht. De landen moeten er voor zorgen te beschikken
over een volwaardig korps dat is toegerust op het vervullen van de politietaak
(artikel 7, eerste lid). Dit impliceert niet dat anderen dan agenten van de
korpsen niet met politietaken kunnen worden belast. In de eerste plaats kan
worden gewezen op de Kustwacht die in Curaçao, Sint Maarten en op Bonaire,
Sint Eustatius en Saba politietaken verricht in de wateren van de landen en
het daarboven gelegen luchtruim. Het voorstel biedt de mogelijkheid op Bonaire,
Sint Eustatius en Saba politietaken aan de koninklijke marechaussee op te
dragen, zoals ook is gebeurd in het Europese deel van Nederland. Tevens blijft
de mogelijkheid bestaan buitengewone agenten van politie aan te stellen voor
de uitoefening van de politietaak. Dit kunnen ook ambtenaren van een milieudienst
zijn die dus niet werkzaam zijn in een korps.
 Inrichting van de korpsen
 Het voorstel stelt een aantal randvoorwaarden waaraan de korpsen moeten
voldoen. De inrichting en organisatie wordt verder aan de wetgever van de
landen overgelaten. Dit biedt de maximale ruimte eigen keuzes te maken. Wel
is geregeld dat aan het hoofd van elk van de korpsen een korpschef
staat. Hij geeft leiding aan de ambtenaren werkzaam in de korpsen –
dus ook de ambtenaren die door middel van de gemeenschappelijke voorziening
politie in de korpsen werkzaam zijn – en is het eerste aanspraakpunt
voor het bevoegd gezag van de politie. Het voorstel regelt een aantal overleggen
waaraan de korpschefs deelnemen en die de centrale positie van de korpschef
markeren. Dit is allereerst het overleg met de andere korpschefs (artikel
36), het lokale driehoeksoverleg (artikel 19), het interlandelijke driehoeksoverleg
over grensoverschrijdende criminaliteit (artikel 30) en het lokale beheeroverleg
(artikel 48).
 
 Voorts bevat het voorstel ten aanzien van de inrichting van de korpsen
de opdracht aan de landen in een aantal cruciale politiefuncties te voorzien
(artikel 7, tweede lid). Het gaat om recherche, observatie, aanhouding van
vuurwapengevaarlijke verdachten en een voorziening voor het optreden ter handhaving
van de openbare orde en hulpverlening. Het staat de landen vrij deze taakgebieden
geheel door het eigen korps te laten verzorgen of dat in samenwerking met
de korpsen van de andere landen te doen.
 Gezag
 In de lokale gezagsverhouding zijn conform afspraken in de Slotverklaring
geen veranderingen aangebracht. In Curaçao en Sint Maarten berust het
gezag over de handhaving van de openbare orde door de politie en de hulpverleningstaken
van de politie bij de Minister van Justitie. Het gezag over de justitiële
taken van de politie berust bij de procureur-generaal. Hierover zijn ook bepalingen
opgenomen in de consensusrijkswet OM. In het artikelsgewijze deel van de toelichting
komt dit nader aan de orde. De procureur-generaal oefent al zijn bevoegdheden
uit onder verantwoordelijkheid van de Minister van Justitie van het land wie
het aangaat. Hierop is in de memorie van toelichting bij de consensusrijkswet
OM uitvoerig ingegaan. Ook is de politieke verantwoordelijkheid van de Minister
van Justitie in Curaçao en Sint Maarten voor de gehele politie tot
uitdrukking gebracht in de considerans van het voorstel, die buiten twijfel
stelt dat de Minister van Justitie van Curaçao en de Minister van Justitie
van Sint Maarten verantwoordelijk zijn voor de politie van hun land en daarover
verantwoording afleggen in de Staten van hun land. In de consensusrijkswet
OM is, voor zover hier van belang, voorts geregeld dat de Ministers van Justitie
van de landen de procureur-generaal aanwijzingen kunnen geven over de opsporing
en vervolging van strafbare feiten. In normale verhoudingen zullen de Minister
van Justitie en het openbaar ministerie in onderling overleg opereren.
 
 Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba berust het gezag over de openbare orde
en hulpverleningstaken bij de gezaghebbers van de openbare lichamen. Hiermee
is aangesloten bij de gezagsverhouding in het Europese deel van Nederland.
Aldus is een waarborg geschapen voor optimale lokale inbedding van deze taken.
 Beheer
 Het voorstel bevat enkele basisbepalingen voor het beheer van de korpsen.
 In de eerste plaats wordt de korpsbeheerder aangewezen. Dit is voor Curaçao
en Sint Maarten de Minister van Justitie en voor Bonaire, Sint Eustatius en
Saba de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor wat betreft
Bonaire, Sint Eustatius en Saba wordt momenteel overwogen of en hoe het korpsbeheerderschap
gemandateerd zou moeten worden. Het dagelijks beheer zal feitelijk in handen
zijn van de korpschefs. Verder vloeit uit artikel 48 voort dat planmatig wordt
gewerkt. Het jaarplan van de korpsen hangt direct samen met het
jaarplan van het openbaar ministerie en het op grond van de consensusrijkswet
OM voorgeschreven beleidsplan voor de bestrijding van grensoverschrijdende
criminaliteit. Over het jaarplan moet overeenstemming worden bereikt met de
procureur-generaal. Bij blijvend verschil van opvatting tussen korpschef en
procureur-generaal beslist de verantwoordelijke minister bij vaststelling
van het jaarplan.
 
 De landen kunnen desgewenst zelf nadere beheerregels stellen op grond
van artikel 51.
 4. Samenwerking tussen de politie van Curaçao,
Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba
 Uitgangspunt in dit voorstel is zoals gezegd de lokale inbedding van de
politie waarbij de korpsen van de landen de politietaken verrichten. In paragraaf 1
van deze toelichting is ingegaan op het belang van politiesamenwerking. Daaraan
kan worden toegevoegd dat er ook een schaalvoordeel kan zijn bij samenwerking.
Elk van de nieuwe landen in het Caribische deel van het Koninkrijk heeft een
relatief kleine omvang die het relatief duur maakt in alle politiefuncties
geheel zelfstandig te voorzien. Bovendien is specifieke deskundigheid relatief
schaars. Samenwerking kan daarom ook vanuit het oogpunt van efficiency zijn
ingegeven.
 
 Dit voorstel voorziet in de hoofdstukken 5 en 6 in diverse vormen van
samenwerking. Deze paragraaf gaat voornamelijk in op de vormen van samenwerking
geregeld in hoofdstuk 5, paragraaf 3, en hoofdstuk 6 van het voorstel.
 Onderling overleg
 In de eerste plaats regelt het voorstel het onderling overleg op het niveau
van de politieorganisaties van de landen en tussen de verantwoordelijke ministers
van de landen.
 Geregeld is dat de korpschefs regelmatig met elkaar overleg voeren. Ten
minste vier keer per jaar doen ze dat samen met de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie (artikel 36). Tijdens het overleg van de korpschefs kunnen
alle zaken aan de orde komen die de korpsen aangaat. In overleg met de directeur
van de gemeenschappelijke voorziening politie kunnen onderlinge ervaringen
worden uitgewisseld en kunnen afspraken over samenwerking worden voorbereid.
Ook kan bijvoorbeeld worden gesproken over de inzet en kwaliteit van de mensen
die beschikbaar worden gesteld door middel van de gemeenschappelijke voorziening
politie.
 Daarnaast is het overleg tussen de Ministers van Justitie van de landen
geregeld. Aan dit overleg neemt ook de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties deel (artikel 37). Deze bepaling codificeert het bestaande
overleg tussen de Ministers van Justitie, met dien verstande dat de deelname
van Aruba aan dit overleg niet is geregeld. Deze rijkswet ziet immers niet
op Aruba. Dat betekent niet dat de Arubaanse Minister van Justitie niet aan
dit overleg kan deelnemen. Integendeel, het is wenselijk dat de bestaande
praktijk van overleg tussen de Ministers van Justitie van alle landen van
het Koninkrijk wordt voortgezet.
 
 De Ministers van Justitie van de landen en de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties maken op grond van artikel 37, tweede lid, in
overleg met de korpschefs samenwerkingsafspraken. Hierbij wordt in ieder geval
gedacht aan samenwerkingsafspraken over personeelsmanagement en integriteitbeleid,
informatie- en gegevensuitwisseling en het beleid inzake informatie en communicatietechnologie
in aanvulling op de regels die hierover in het voorstel zijn opgenomen.
Verder kan worden gedacht aan onderwerpen als onderlinge ondersteuning bij
rampen en zware ongevallen en de dreiging daartoe, geplande grootschalige
politieacties, en de inzet van de mobiele eenheden van de landen en bedrijfsvoeringsprocessen.
Het ligt voor de hand dat de samenwerkingsafspraken worden voorbereid in het
overleg van de korpschefs.
 
 Ten slotte wordt in dit verband gewezen op het zogenoemde interlandelijke
driehoeksoverleg over de bestrijding van grensoverschrijdende, zware en georganiseerde
criminaliteit (artikel 30). Ten minste een keer per twee maanden vindt dit
overleg plaats tussen de procureur-generaal, de hoofdofficieren van justitie,
de korpschefs en de directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie.
In dit overleg kan worden gesproken over alle aspecten die met bovengenoemd
onderwerp samenhangen, zoals de uitvoering van het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie en de uitvoering van het in de consensusrijkswet OM geregelde
beleidsplan grensoverschrijdende criminaliteit.
 Onderlinge regelingen
 Het voorstel kent diverse bepalingen die de landen opdraagt een onderlinge
regeling te treffen, die door elk van de landen wordt vastgesteld in landelijke
regelgeving. Deze verplichtingen moeten worden gezien in het licht van de
afspraken tot onderlinge samenwerking en de afspraak dat ambtenaren van politie
bevoegd zijn in elk van de landen.
 
 Het betreft in de eerste plaats de opdracht bij onderlinge regeling een
ambtsinstructie vast te stellen die regels bevat voor de uitoefening van politiebevoegdheden
(artikel 14, eerste lid). Het gaat met name om instructies voor wapen- en
geweldsgebruik. Omdat de agenten bevoegd zijn op te treden in elk van de landen
is het belangrijk dat hiervoor dezelfde regels gelden. Elk van de landen neemt
deze regels op in de regeling die het op grond van artikel 14, eerste lid,
zelf treft ter uitvoering van de artikelen 12 en 13 van het voorstel. De landsregeling
kan anders dan de onderlinge regeling de burgers bindende bepalingen bevatten.
Curaçao en Sint Maarten treffen een regeling bij landsbesluit, houdende
algemene regels, Nederland bij algemene maatregel van bestuur. Mocht advisering
door de Raad van State of de Raden van Advies over de voorgenomen landsregeling
op grond van artikel 14 aanleiding tot aanpassing geven dan dient dit in onderling
overleg te gebeuren.
 
 In de tweede plaats draagt artikel 39 van het voorstel de landen op een
onderlinge regeling te treffen met het oog op de uitwisselbaarheid van politiegegevens.
Om uitwisseling in praktijk mogelijk te maken is het belangrijk afspraken
te maken over de wijze van verwerking van gegevens. De landen treffen ook
hier zelf een regeling met het oog op de uitwisseling van gegevens, waarbij
de onderlinge regeling in acht wordt genomen, In het artikelsgewijze deel
van de toelichting wordt uitvoerig ingegaan op de uitwisseling van politiegegevens.
 
 Ten slotte bevat hoofdstuk 6 een aantal opdrachten tot het stellen van
onderlinge regels. Het gaat om regels inzake kwaliteitscriteria en opleidings-
en trainingsvereisten (artikel 41), de uitrusting van de politie (artikel
42) en de hoofdrangen van politie (46). Deze opdrachten tot het treffen van
onderlinge regelingen hebben tot doel de samenwerking tussen de korpsen te
vereenvoudigen en in gezamenlijk overleg te komen tot minimumkwaliteitsstandaarden.
 Onderlinge bijstand
 Een andere vorm van directe samenwerking is de regeling van de onderlinge
bijstand. Curaçao, Sint Maarten en Nederland zijn overeengekomen dat
de korpsen elkaar in beginsel op verzoek bijstand verlenen. Een aantal regels
daarover zijn opgenomen in artikel 38. Indien een korps bijstand behoeft voor
een van zijn taken dan kan een bijstandsverzoek worden gedaan aan (een van)
de andere landen. Uitgangspunt van de landen is dat een verzoek om bijstand
wordt ingewilligd. Slechts als dat in redelijkheid niet mogelijk is wordt
het verzoek na overleg met degene die om bijstand verzocht afgewezen. Het
vierde lid van artikel 38 bevat de criteria voor afwijzing:
 – het niet aanwezig zijn van voldoende capaciteit in het korps waarvan
de bijstand wordt gevraagd;
 – de onmogelijkheid binnen de gevraagde termijn de bijstand te leveren
of
 – om andere redenen in redelijkheid niet aan het verzoek kan worden
voldaan.
 De verantwoordelijke minister van het land waaraan bijstand wordt gevraagd
beslist op het verzoek. Meer precies wordt op de regeling ingegaan in de artikelsgewijze
toelichting bij artikel 38.
 Onderwijs
 Voorgeschreven is dat de landen voorzien in gezamenlijk politieonderwijs
(artikel 40). Het voorstel laat open op welke manier dit moet worden gerealiseerd.
Dit zou een politieschool kunnen zijn, maar evengoed een inkoopmodel, waarbij
gezamenlijk opleidingen worden ingekocht. Artikel 40 sluit niet uit dat ook
met andere landen wordt samengewerkt.
 5. De gemeenschappelijke voorziening politie
 Hoofdstuk 5 van het voorstel regelt de samenwerking tussen de politie
van de landen door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie die
de landen gezamenlijk in stand houden.
 Inzet van de gemeenschappelijke voorziening politie in
de korpsen
 De gemeenschappelijke voorziening politie is in de eerste plaats een organisatie
die mensen, middelen en materieel beschikbaar stelt aan de korpsen van de
landen ten behoeve van onderzoek:
 a. naar grensoverschrijdende criminaliteit;
 b. naar misdrijven, die gezien de ernst of frequentie dan wel het georganiseerd
verband waarin ze worden gepleegd een ernstige inbreuk op de rechtsorde maken;
 c. ter uitvoering van interregionale en internationale verzoeken tot rechtshulp
met betrekking tot strafbare feiten bedoeld onder a en b.
 De politieambtenaren die door middel van de gemeenschappelijke voorziening
politie beschikbaar worden gesteld, zijn niet bij de voorziening in dienst
maar in één van de landen die de ambtenaren beschikbaar heeft
gesteld voor de gemeenschappelijke voorziening politie (zie hierover de toelichting
bij artikel 29). De gemeenschappelijke voorziening politie oefent als zodanig
geen politietaak uit.
 
 Inzet van ambtenaren van politie via de gemeenschappelijke voorziening
politie in de korpsen gebeurt op basis van een jaarplan waarover de politieministers
van de landen overeenstemming moeten bereiken en dat door hen wordt vastgesteld.
De directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie voert het jaarplan
van de gemeenschappelijke voorziening politie uit.
 
 Het personeel dat aan de korpsen beschikbaar wordt gesteld door de gemeenschappelijke
voorziening politie voert de werkzaamheden uit in de korpsen. Artikel 8 van
het voorstel draagt de landen op de onderzoeken naar kort gezegd grensoverschrijdende,
zware en georganiseerde criminaliteit te laten verrichten door een onderdeel
van het korps waarin ambtenaren van het korps en ambtenaren die door de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar zijn gesteld op basis van evenredigheid en
gelijkwaardigheid samenwerken. Het begrip onderdeel schrijft niet een bepaalde
organisatiewijze van het korps voor. Het is mogelijk de onderzoeken onder
te brengen in een algemene rechercheafdeling, maar ook kan worden gewerkt
met bijzondere rechercheteams. Keuzes dienen te worden gemaakt op basis van
vakinhoud; de kwaliteit van het werk en de doelgerichtheid van de recherche
moeten leidend zijn. Wel moet worden voldaan aan het in artikel 8, derde lid,
neergelegde vereiste van samenwerking binnen het onderdeel tussen ambtenaren
van het korps en ambtenaren die door de gemeenschappelijke voorziening politie
beschikbaar zij gesteld. Het begrip evenredigheid heeft betrekking op het
aantal personeelsleden dat via de gemeenschappelijke voorziening politie wordt
ingezet. Het komt erop neer dat elk personeelslid dat door de gemeenschappelijke
voorziening politie ingezet wordt, samenwerkt met een medewerker van het korps
die in het betrokken onderdeel werkzaam is (twinning). Het begrip gelijkwaardigheid
heeft betrekking op de kwaliteit van het via de gemeenschappelijke voorziening
politie ingezette personeel en de daarmee corresponderende kwaliteit van de
medewerker van het korps waarmee dit personeelslid samenwerkt. De inzet van
personeel vindt planmatig plaats op grond van de door de procureur-generaal
vastgestelde prioriteiten. De inzet van personeel zal sterk afhankelijk zijn
van factoren als de aard, soort en omvang van de onderzoeken. Het gebruik
van de begrippen evenredigheid en gelijkwaardigheid brengt niet met zich mee
dat steeds dezelfde ambtenaren in een korps ingezet zullen worden. De inzet
varieert immers naar behoefte zoals geformuleerd in het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie. Ook omwille van de kennisoverdracht en de borging van
de kwaliteit zullen de korpsen steeds afwisselende personeelsleden moeten
aanwijzen voor de zogenoemde twinning.
 
 De werkzaamheden in de korpsen door ambtenaren die door de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar worden gesteld worden verricht onder lokaal
gezag dat bij onderzoeken als hierboven genoemd in handen is van de procureur-generaal.
Dit bevoegd gezag beslist welke onderzoeken worden gedaan. De functionele
aansturing is de verantwoordelijkheid van de korpschef. Hij dient ervoor zorg
te dragen dat het gevraagde onderzoek daadwerkelijk kan worden gedaan, door
daarvoor voldoende mensen vrij te maken en de omstandigheden te creëren
waardoor deze mensen goed in staat zijn het werk te verrichten. In praktijk
zal de dagelijkse aansturing aan een teamchef worden overgelaten.
 
 Bij de inzet van personeel is ook de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie betrokken. Hij ziet er immers op toe of de inzet geschiedt
overeenkomstig de daarover in het jaarplan gemaakte afspraken. Zo nodig treden
de korpschef en de directeur hierover in overleg. Artikel 24 voorziet in een
procedure om eventuele geschillen over de inzet op te lossen.
 
 De in artikel 8, derde lid, voorgeschreven samenwerking leidt tot uitwisseling
van kennis en ervaring tussen (vaste) medewerkers van de korpsen en de door
de gemeenschappelijke voorziening politie in de korpsen ingezette medewerkers
en tot versterking van elkaars kwaliteiten. Gedacht wordt aan twinningrelaties
zoals hiervoor al aangegeven.
 
 De werkzaamheden die ambtenaren die door de gemeenschappelijke voorziening
politie beschikbaar zijn gesteld verrichten in de korpsen hoeven niet beperkt
te zijn tot eerdergenoemde onderzoeken. Artikel 20, derde lid, biedt de mogelijkheid
in onderling overleg personeel via de gemeenschappelijke voorziening politie
in te zetten voor andere taken. In dat geval zijn deze ambtenaren werkzaam
in het onderdeel van het korps dat belast is met de taken waarvoor betrokkenen
worden ingezet, bijvoorbeeld een onderdeel dat belast is met de bestrijding
jeugd- en zedenmisdrijven. Een en ander zal tot uitdrukking moeten komen in
het jaarplan.
 De verantwoordelijkheid van de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie voor personeel dat is beschikbaar gesteld aan de korpsen
 Hiervoor is de verantwoordelijkheid van de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie voor de doelgerichte inzet van personeel en middelen dat
via de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar komt al aan de orde
geweest. De directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie is ook
verantwoordelijk voor de kwaliteit, waaronder de integriteit, van dit personeel.
Hij dient ervoor te zorgen dat de ambtenaren die beschikbaar worden gesteld
door de gemeenschappelijke voorziening politie voldoen aan de onderling overeengekomen
kwaliteitscriteria. Hij is ervoor verantwoordelijk dat bedoelde ambtenaren
voldoende zijn en blijven opgeleid en getraind. Daarbij is hij uiteraard gebonden
aan de opleidings- en trainingsvereisten die de landen onderling zijn overeengekomen
op grond van artikel 41.
 
 De verantwoordelijkheid van de directeur voor de doelgerichte inzet van
het personeel en hun kwaliteit, betekent dat hij hierop daadwerkelijk zicht
moet kunnen hebben. Hiertoe zal hij regelmatig met de korpschefs moeten overleggen.
Dit kan enerzijds in het in de in artikelen 30 en 36 geregelde overleg en
anderzijds in bilaterale overleggen. Zicht op kwaliteit en integriteit houdt
hij ook doordat hij op de hoogte is van klachten die door ambtenaren die via
de gemeenschappelijke voorziening politie werkzaam in de korpsen zijn ingediend.
 Zicht op de inzet van ambtenaren via de gemeenschappelijke voorziening
politie bestaat bovendien bij ieder die het aangaat door de viermaandelijkse
rapportageverplichting hierover door de korpschef aan de vier politieministers
en de procureur-generaal. Hiervan ontvangt de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie een afschrift. De directeur heeft op zijn beurt de verplichting
de ministers en de procureur-generaal te informeren (artikel 23). Deze informatie
hebben betrokkenen uiteraard ook nodig om toezicht te kunnen houden op de
uitvoering van het jaarplan van de gemeenschappelijke voorziening politie
(artikel 34) en het maken van het jaarverslag (artikel 35).
 Relatie met het recherchesamenwerkingsteam
 Het door de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar gestelde
personeel in de korpsen wordt belast met taken die thans, zonder afbreuk te
doen aan de bevoegdheden van de korpsen terzake, worden verricht door het
recherchesamenwerkingsteam dat is ingesteld bij protocol inzake de gespecialiseerde
recherchesamenwerking tussen de landen van het Koninkrijk van 30 november
2001. Het voorstel beoogt een structurele vorm van samenwerking bij de bestrijding
van grensoverschrijdende en georganiseerde criminaliteit te regelen. Daarbij
is overwogen dat het in het algemeen de voorkeur verdient dat opsporing van
strafbare feiten ingebed in de landelijke politiekorpsen plaatsvindt. Niet
in de laatste plaats omdat daar de informatie berust die daarvoor nodig is,
maar ook omdat de bestrijding van criminaliteit een verantwoordelijkheid van
elk van de landen zelf is. Het bovenlandelijk belang van opsporing
van genoemde vormen van criminaliteit brengt met zich dat wettelijke garanties
nodig zijn dat dergelijk onderzoek ook naar behoren kan plaatsvinden als de
korpsen zelf daarvoor over onvoldoende capaciteit beschikken. De regeling
van de gemeenschappelijke voorziening politie in combinatie met bepalingen
in de consensusrijkswet OM over grensoverschrijdende criminaliteit bieden
dergelijke garanties. Met het oog op de implementatie van deze rijkswet zullen
nadere afspraken moeten worden gemaakt tussen de regeringen van Nederland
en de Nederlandse Antillen en de bestuurscolleges van Curaçao en Sint
Maarten over de feitelijke overgang naar de korpsen van de werkzaamheden waarmee
thans het recherchesamenwerkingsteam is belast op grond van eerdergenoemd
protocol van 30 november 2001.
 Beheer en bekostiging
 Aangestipt is al dat de voorziening werkt op basis van een jaarplan, waarover
de politieministers van de landen overeenstemming moeten bereiken. Dit plan
wordt voorbereid door de directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie.
Vanwege de directe samenhang met de jaarplannen van de korpsen en van de openbare
ministeries van de landen en met het beleidsplan grensoverschrijdende criminaliteit
is voorgeschreven dat deze plannen, samen met de criminaliteitsbeeldanalyses
van de landen, de basis vormen voor het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie. Tevens is met het oog op die samenhang overleg voorgeschreven
met de korpschefs, de hoofdofficieren van justitie en de procureur-generaal.
Laatstgenoemde – immers drager van het bevoegd gezag over de justitiële
politietaak – moet instemmen met het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie. Bij blijvend verschil van opvatting tussen de directeur
van de gemeenschappelijke voorziening politie en de procureur-generaal beslissen
de ministers. De vier gezamenlijk verantwoordelijke ministers moeten uiteindelijk
overeenstemming bereiken over het jaarplan en de begroting van de gemeenschappelijke
voorziening politie. De begroting wordt vastgesteld door de rijksministerraad,
het jaarplan door de ministers. De landen dragen gezamenlijk ieder ten laste
van de eigen begroting de kosten overeenkomstig de besluitvorming in de rijksministerraad
hierover. Dit impliceert dat in de begroting de kostenverdeling is opgenomen.
Uitgangspunt is dat ieder land de eigen kosten draagt.
 
 De planmatige vorm van werken kan in bijzondere gevallen worden doorbroken
door de procureur-generaal, die op grond van artikel 25 zo nodig in afwijking
van het jaarplan een beroep kan doen op de gemeenschappelijke voorziening
politie. Van een bijzonder geval kan bijvoorbeeld sprake zijn als een korps
dringend bijstand behoeft en geen van de andere korpsen in staat is die bijstand
op korte termijn te leveren of als er dringend behoefte is aan zeer specialistische
bijstand die alleen in voldoende mate aanwezig is in de gemeenschappelijke
voorziening politie. In dergelijke gevallen vindt een onderzoek plaats binnen
een korps. Het is ook mogelijk in bijzondere gevallen een beroep te doen op
de gemeenschappelijke voorziening politie ten behoeve van de in artikel 9
geregelde (lands)recherche.
 6. Kwaliteitszorg en klachtbehandeling
 Hiervoor is de verantwoordelijkheid van elk van de landen voor inrichting
en instandhouding van een volwaardig politiekorps al aan de orde geweest.
De zorgplicht hiertoe is opgenomen in artikel 7, eerste lid, van het voorstel.
Het tweede lid draagt de landen op in enkele cruciale politiefuncties te voorzien.
Het is uiteraard aan de landen zelf te zorgen voor een goed functionerende
politie, waar nodig en wenselijk in samenwerking met de andere landen. Mede
met het oog op de samenwerking bevat het voorstel enkele bepalingen met het
oog op het kwalitatief aan de maat zijn van de politie op Bonaire, Sint Eustatius
en Saba, in Curaçao en in Sint Maarten.
 
 In de eerste plaats betreft dit de verplichting een minimumsterkte voor
de politie vast te stellen volgens een bij algemene maatregel van rijksbestuur
vastgelegde methode (artikel 49). Met het oog op de samenwerking is het relevant
dat de beide nieuwe landen en Bonaire, Sint Eustatius en Saba beschikken over
een politie die in beginsel is toegerust op de uitoefening van de politietaken
in het land respectievelijk op de drie eilanden.
 Politieambtenaren in elk van de landen zullen moeten voldoen aan de onderling
overeengekomen kwaliteitscriteria en opleidings- en trainingsvereisten (artikel
41). Ook over de uitrusting van politieambtenaren worden onderlinge regels
gesteld.
 
 Integriteitsbeleid is in Nederland, Curaçao en Sint Maarten een
bijzonder punt van aandacht vanwege de aard van het politiewerk die met zich
brengt dat schending van integriteit op de loer ligt. Artikel 45 draagt elk
van de landen op een integriteitsbeleid te voeren als vast onderdeel van het
personeelsbeleid. Ook dient er een gedragscode voor goed ambtelijk handelen
tot stand te worden gebracht waarin onder meer regels worden opgenomen over
het aannemen van giften en geschenken, het doen van beloftes en toezeggingen
en de omgang met vertrouwelijke informatie.
 
 Ook een goede behandeling van klachten kan de kwaliteit van het korps
ten goede komen. Elk van de landen is op grond van artikel 43 verplicht hiertoe
een regeling te treffen. Op grond van artikel 28 geldt deze regeling ook voor
ambtenaren van politie die via de gemeenschappelijke voorziening politie werkzaam
zijn bij een korps. In het voorstel voor de consensusrijkswet Raad voor de
rechtshandhaving is geregeld dat de landen ervoor kunnen kiezen de Raad op
te dragen te adviseren over klachten. Naast interne behandeling van klachten,
zal in elk van de landen de mogelijkheid bestaan klachten in te dienen bij
een onafhankelijke ombudsman.
 
 Ten slotte wordt in dit verband gewezen op de in artikel 50 opgenomen
zorgplicht van de beheerder van het korps voor de kwaliteit van de taakuitoefening,
de resultaten en het beheer van de politie. Voorgeschreven is dat de kwaliteit
regelmatig wordt geëvalueerd door in ieder geval zelfevaluaties en onafhankelijke
visitaties. Met het oog op de samenwerking is het relevant te kunnen bezien
of elk van de korpsen een vergelijkbare minimumstandaard heeft. Daartoe is
het nodig dat de resultaten van de evaluaties vergelijkbaar zijn. Met het
oog daarop zullen onderlinge regels over de kwaliteitszorg en de evaluatie
worden gesteld.
 7. Relatie met het verbetertraject politie
 In de Slotverklaring van 2 november 2006 is overeengekomen dat voordat
de nieuwe staatkundige structuur in werking treedt, de politieorganisatie
sterk verbeterd moet worden. Gezamenlijk zullen de landen vaststellen waaraan
de politiekorpsen in dat kader minimaal moeten voldoen. De activiteiten van
het Plan Veiligheid Nederlandse Antillen (PVNA) zijn in dat licht eveneens
beoordeeld en aangepast. Uitgangspunt is dat Nederland nog intensiever betrokken
zal zijn bij de nodige verbeteringen.
 
 In opdracht van het Plan Veiligheid Nederlandse Antillen heeft de Nederlandse
politie begin 2008 in een verkennende fase een knelpuntenanalyse opgesteld,
op grond van inhoudelijke informatie die de korpsen hebben aangereikt. Nadat
op 1 oktober 2008 politieke overeenstemming is bereikt over
de ontwikkelingsrichting van de korpsen en de organisatie van een gemeenschappelijke
politievoorziening, ontstond ook de ruimte voor de korpsen om met ondersteuning
van de Nederlandse politie bouwtekeningen te ontwikkelen voor de nieuwe korpsen.
Daarbij wordt per korps voor zowel de opsporing, de handhaving van de openbare
orde en de bedrijfsvoering bezien hoe de werkprocessen dienen te worden ingericht
en hoe door middel van onderlinge samenwerking een grotere doelmatigheid en
effectiviteit kan worden gerealiseerd. Op basis van die bouwtekeningen en
bijbehorende financiële ramingen worden implementatieplannen opgesteld.
Bij de versterking van de politieorganisatie wordt nadrukkelijk rekening gehouden
met het op niveau blijven functioneren van de reeds bestaande en werkende
organisatieonderdelen en versterkingsprocessen. Ook wordt rekening gehouden
met de verbeterplannen van bijvoorbeeld het openbaar ministerie, de dienst
justitiële inrichtingen en andere partners in de keten van rechtshandhaving.
 
 De plannen van het PVNA zijn in zoverre aangepast dat het verbetertraject
onder regie van de Ministeriële Stuurgroep PVNA is gebracht en voor de
jaren 2008 en 2009 nog sterkere prioriteit is toegekend aan de verbetering
van de politieorganisaties. Daartoe is ook het beschikbare budget nadrukkelijker
geoormerkt voor Curaçao, Sint Maarten en de toekomstige openbare lichamen
Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Met een belangrijk deel van die middelen
wordt verder geïnvesteerd in de duurzame verbetering van de politieorganisatie
in het algemeen en de bedrijfsvoering in het bijzonder.
 
 Het verbetertraject is er op gericht dat de nieuwe landen bij aanvang
van de staatkundige hervorming beschikken over een politiekorps dat in staat
is de politietaken te vervullen. Daartoe moeten de huidige korpsen qua organisatie
en functioneren sterk worden verbeterd. Het traject richt zich op alle facetten
van de politie: de handhaving van de openbare orde, de opsporing en de bedrijfsvoering.
Daarbij zal ook worden bezien of en zo ja hoe de korpsen zelfstandig de relevante
taken kunnen uitoefenen en in hoeverre het wenselijk of noodzakelijk is om
in onderlinge samenwerking taken uit te voeren.
 II. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
 Artikel 1
 Dit artikel bevat een aantal begripsbepalingen.
 Daar waar in het vervolg van het wetsvoorstel wordt gesproken van Onze
Ministers worden de Ministers van Justitie van Curaçao, Sint Maarten
en Nederland en de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
gezamenlijk bedoeld. Het begrip Onze Minister verwijst steeds naar de «politieministers»
van de drie landen afzonderlijk. In Curaçao en Sint Maarten is dit
alleen de Minister van Justitie, in Nederland zijn de Minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties en de Minister van Justitie verantwoordelijk.
Indien het begrip Onze Minister wordt gebruikt gaat het wat Nederland betreft
om de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming
met de Minister van Justitie van Nederland. Indien andere verhoudingen gelden
dan worden deze uitgeschreven.
 Daar waar gesproken wordt van landen wordt gedoeld op Curaçao,
Sint Maarten en Nederland, voor zover het betreft Bonaire, Sint Eustatius
en Saba. In een aantal gevallen richt een bepaling zich tot de Nederlandse
regelgever op centraal niveau, terwijl wordt gesproken van «de landen».
Strikt genomen klopt in die gevallen de aanduiding landen niet helemaal. Omdat
echter volstrekt duidelijk tot wie de verplichting regels te stellen zich
richt is er voor gekozen ook in die gevallen kortheidshalve het begrip landen te gebruiken. Het betreft de artikelen 7, 10, 14, 41 tot en
met 43, 45, 46 en 53.
 In navolging van de Politiewet 1993 wordt gesproken over «taken
ten dienste van de justitie» (eerste lid, onder n). Hiermee is niet
beoogd de bevoegdheden van de politie op strafrechtelijk gebied uit te breiden.
Bedoeld is buiten twijfel te stellen dat indien de politie deze taken verricht
ze dat doet onder het justitiële gezag van de politie. Sub 1° heeft
uitsluitend betrekking op Nederland, omdat op Curaçao en Sint Maarten
de Minister van Justitie ook is belast met openbare orde taken. Deze worden
niet uitgevoerd onder gezag van de procureur-generaal, maar onder direct gezag
van de Minister van Justitie, sub 2° heeft betrekking op alle drie de
landen. De begripsomschrijving in onder 2° sluit niet uit dat bijvoorbeeld
gerechtelijke mededelingen in strafzaken niet door de (parket)politie worden
betekend maar door een deurwaarder. Dit is aan de landen zelf. Indien de politie
is betrokken dan verricht zij deze werkzaamheden onder justitieel gezag.
 Het tweede lid stelt in navolging van artikel 1, tweede lid, van de Politiewet
1993 buiten twijfel dat ook persoonsbeveiliging een onderdeel is van de strafrechtelijke
handhaving van de rechtsorde. Dit betekent onder andere dat persoonsbeveiliging
wordt uitgevoerd onder gezag van de officier van justitie. Persoonsbeveiliging
wordt in de regel ingezet wanneer bij een gebeurtenis voor het leven van personen
of hun fysieke integriteit of voor andere ernstige delicten valt te vrezen.
De officier van justitie is dan de bevoegde autoriteit vanwege zijn taak om
in concrete gevallen ernstige strafbare feiten te voorkomen of te beëindigen
(strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde).
 Artikel 2
 Dit artikel bepaalt de reikwijdte van het voorstel. De bepalingen van
de rijkswet zijn niet van toepassing op de politie van het Europese deel van
Nederland. Indien ambtenaren van politie van een van de korpsen van het Europese
deel van Nederland bijvoorbeeld via de gemeenschappelijke voorziening politie
werkzaam zijn bij de politie in Curaçao, Sint Maarten of op Bonaire,
Sint Eustatius en Saba dan gelden de bepalingen van dit voorstel wel voor
hen.
 Artikel 3
 De bepalingen over ambtenaren van politie zijn van toepassing op alle
ambtenaren van politie werkzaam in de landen, tenzij een bepaling nadrukkelijk
over een bepaalde categorie van ambtenaren van politie spreekt.
 Elk van de landen heeft de mogelijkheid vrijwillige politie in te voeren.
Dit kan een instrument zijn om de bedrijfsvoering te flexibiliseren. Zo kan
bij piekbelasting – bijvoorbeeld carnaval – een beroep worden
gedaan op vrijwillige politieambtenaren, die altijd dienen te functioneren
onder het bevoegd gezag van de politie. De vrijwillige politieagenten zijn
gewone politieambtenaren met de daarbij behorende bevoegdheden. Elk van de
landen kan nadere regels stellen voor de vrijwillige politie, bijvoorbeeld
over de taken van de vrijwillige ambtenaren van politie. Het artikel staat
er niet aan in de weg dat in de landen weerkorpsen bestaan.
 Artikelen 4 en 5
 Artikel 4 regelt conform de afspraken daarover in de Slotverklaring dat
zowel Curaçao als Sint Maarten een eigen politiekorps hebben. Bonaire,
Sint Eustatius en Saba beschikken samen over één korps. In elk
van de landen behartigt het politiekorps de politietaak.
 De taakomschrijving komt overeen met die in de Nederlands-Antilliaanse Politieregeling 1999 en de Nederlandse Politiewet 1993. Dit betekent
niet dat uitsluitend ambtenaren van politie van de korpsen politietaken kunnen
uitvoeren. Zo kunnen op Bonaire, Sint Eustatius en Saba politietaken zijn
opgedragen aan de Koninklijke marechaussee en kunnen militairen van de Koninklijke
marechaussee en van andere onderdelen van de krijgsmacht bijstand verlenen
(artikel 11). In zowel Curaçao als Sint Maarten als op Bonaire, Sint
Eustatius en Saba kunnen de korpsen worden bijgestaan en versterkt door buitengewone
agenten van politie (artikel 10). Daarnaast is bijstand van andere korpsen
(artikel 38) en in bijzondere gevallen op vordering van de procureur-generaal
door de gemeenschappelijke voorziening politie mogelijk (artikel 25). Verder
kan nog worden gewezen op de Kustwacht die in de Rijkswet Kustwacht aangewezen
politietaken in de wateren van de landen en het daarboven gelegen luchtruim
verricht.
 Artikel 6
 Dit artikel regelt dat de dagelijkse leiding van de ambtenaren van politie
van de korpsen in handen is van een korpschef. De ambtenaren van zijn korps
zijn aan hem ondergeschikt. Het gehele korps is onderworpen aan het bevoegd
gezag van de politie. Dit is de procureur-generaal voor zover het gaat om
de justitiële taken van de politie (artikel 16). Het openbaar ministerie
is uiteraard werkzaam onder verantwoordelijkheid van de Minister van Justitie
(zie hierover de memorie van toelichting bij de consensusrijkswet OM en het
algemeen deel van deze toelichting). Voor zover het gaat om de taken ter handhaving
van de openbare orde is het bevoegd gezag in Curaçao en Sint Maarten
in handen van de Minister van Justitie en op Bonaire, Sint Eustatius en Saba
van de onderscheiden gezaghebbers (artikel 17).
 Artikel 7
 Het uitgangspunt van dit voorstel is dat ieder land een eigen volwaardig
politiekorps in stand houdt. Het eerste lid draagt de zorg hiervoor met zoveel
woorden op aan de landen. Daaruit vloeit voort dat elk van de landen regels
vaststelt over de inrichting en organisatie van het eigen politiekorps, zodanig
dat de randvoorwaarden zijn geschapen voor een korps dat in staat is de politietaak
van artikel 5 te verrichten.
 Het tweede lid biedt een extra waarborg voor het volwaardige karakter
van de eigen politieorganisatie door in aanvulling op de verplichting de inrichting
en organisatie te regelen, te bepalen dat de korpsen op enigerlei wijze in
een aantal cruciale politiefuncties voorzien. De functies die als cruciaal
worden beschouwd zijn aangeduid in het eerste lid onder a tot en met d. De
korpsen kunnen deze functies zelf vervullen. Dit is het uitgangspunt in het
tweede lid. Het derde lid biedt de ruimte om deze functies in samenwerking
met de korpsen van de andere landen te waarborgen.
 Artikel 8
 Dit artikel legt ten overvloede vast dat de korpsen zijn belast met het
verrichten van onderzoek naar grensoverschrijdende criminaliteit, naar misdrijven,
die gezien de ernst of frequentie dan wel het georganiseerd verband waarin
ze worden gepleegd een ernstige inbreuk op de rechtsorde maken en onderzoek
ter uitvoering van interregionale en internationale verzoeken tot rechtshulp
met betrekking tot de hiervoor genoemde strafbare feiten. Voor wat betreft
de grensoverschrijdende criminaliteit verwijst het eerste lid naar artikel
34, tweede lid, van de consensusrijkswet OM. Hierin is bepaald dat onder grensoverschrijdende
criminaliteit in ieder geval wordt verstaan: terrorisme, internationale drugshandel,
computercriminaliteit, het internationale witwassen van geld, internationale wapenhandel, internationale mensenhandel en internationale corruptie.
 Het derde lid bepaalt dat de onderzoeken, genoemd in het eerste lid, worden
gedaan door een onderdeel van het korps waarvan ook ambtenaren die beschikbaar
zijn gesteld via de gemeenschappelijke voorziening politie deel uitmaken.
Deze ambtenaren worden overeenkomstig het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie aan de korpsen ten behoeve van de onderzoeken genoemd
in het eerste lid beschikbaar gesteld (artikel 20, tweede lid).
 
 Artikel 8 schrijft niet voor op welke wijze de onderzoeken worden georganiseerd
in het korps. Ze kunnen worden ondergebracht bij een algemene rechercheafdeling,
maar ook bij daartoe aangewezen rechercheteams of op welke wijze ook, mits
maar duidelijk is welk organisatieonderdeel belast is met de onderzoeken.
Het tweede lid stelt buiten twijfel dat het informatieonderzoek in alle facetten
tot de onderzoeken, bedoeld in het eerste lid, behoort. Ook dit aspect van
het onderzoek is dus ondergebracht bij het onderdeel dat of de onderdelen
die zijn belast met de onderzoeken naar georganiseerde, zware en grensoverschrijdende
criminaliteit. Voorgeschreven is dat de onderzoeken plaatsvinden in gemengde
teams bestaande uit ambtenaren van het korps en ambtenaren die door de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar zijn gesteld, op uitvoerend en leidinggevend
niveau. De nauwe samenwerking tussen de leidinggevende uit het korps en de
leidinggevende die door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie
in de korpsen worden ingezet, zoals verwoord in het derde lid, brengt niet
met zich dat in alle gevallen waarin personeel door middel van de gemeenschappelijke
voorziening politie wordt ingezet, het leidinggevenden betreft. De praktijk
zal moeten uitwijzen, wanneer de inzet van leidinggevenden door middel van
de gemeenschappelijke voorziening politie bijdraagt aan kwaliteitsverbeteringen
van de korpsen.
 Artikel 9
 Het kan voorkomen dat integriteitsonderzoeken om iedere schijn van partijdigheid
te vermijden buiten de korpsen moeten worden verricht. Dit is met name het
geval indien het onderzoek betreft naar een ambtenaar van een korps. Ook thans
gebeurt dat door inschakeling van de Landsrecherche, in Nederland door de
rijksrecherche. Op grond van artikel 9, eerste lid, beschikt de procureur-generaal
hiervoor in elk van de landen over een recherche. Het hoofd daarvan wordt
bij landsbesluit benoemd op zijn voordracht. De bij de recherche van een land
werkzame ambtenaren van politie zijn op grond van artikel 12 bevoegd en inzetbaar
in elk van de landen. Het is mogelijk dat in bijzondere gevallen voor dergelijk
onderzoek op grond van artikel 25 ook een beroep wordt gedaan op de gemeenschappelijke
voorziening politie. Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als bijzondere
specialistische deskundigheid nodig is. Overigens kan de procureur-generaal
voor integriteitonderzoeken ook medewerking vragen aan de Nederlandse rijksrecherche
op grond van artikel 36, eerste lid, van de consensusrijkswet OM. Dat artikel
bepaalt voorts dat de procureur-generaal in het belang van een goede rechtsbedeling
kan vorderen dat door hem aangewezen ambtenaren van politie worden belast
met onderzoek naar integriteitschendingen en ambtsdelicten.
 Artikel 10
 De bevoegdheid buitengewone agenten van politie aan te stellen bij de
korpsen is overgenomen uit de Politieregeling 1999. Thans wordt aangenomen
dat de buitengewone agenten beschikken over de bevoegdheden van ambtenaren
van politie, waarbij de taak waarvoor zij zijn aangesteld beperkingen
kan impliceren. Dit is in het voorstel geregeld in het tweede lid. Tevens
is bepaald dat de ambtsinstructie voor ambtenaren van politie van toepassing
is. Elk van de landen zal nadere regels moeten stellen over de eisen van bekwaamheid,
geschiktheid en betrouwbaarheid.
 Het derde lid bevat een uitzondering voor de Kustwacht. Leden van de Kustwacht
die zijn belast met de uitoefening van politietaken op het water en het luchtruim
daarboven, zijn aangesteld als buitengewoon agent van politie in de landen,
maar zij ontlenen hun bevoegdheden rechtstreeks aan de Rijkswet Kustwacht
voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Op grond van genoemde rijkswet is een
ambtsinstructie vastgesteld.
 Het vijfde lid biedt de landen een grondslag voor een regeling over de
taken van de buitengewone agenten van politie.
 Artikel 11
 Het eerste lid biedt de Nederlandse wetgever de mogelijkheid politietaken
op Bonaire, Sint Eustatius en Saba op te dragen aan de Koninklijke marechaussee.
De wet dient de taken aan te wijzen die aan de Koninklijke marechaussee worden
opgedragen. Gedacht wordt aan de taken die artikel 6 van de Politiewet 1993
opdraagt aan de Koninklijke marechaussee in het Europese deel van Nederland.
Bij wet kunnen ook nadere regels worden gesteld over bijvoorbeeld het gezag
waaronder de bijstand wordt verleend. Het tweede en derde lid bieden de basis
voor politiebijstand op Bonaire, Sint Eustatius en Saba door de Koninklijke
marechaussee en andere onderdelen van de krijgsmacht. Bij wet zullen hiervoor
nadere regels worden gesteld. Ook hier moet met name gedacht worden aan het
gezag over de militairen die bijstand verlenen (vergelijk artikel 15 van de
Politiewet 1993).
 De militairen van de Koninklijke marechaussee die politietaken verrichten
op Bonaire, Sint Eustatius en Saba of de militairen die op deze eilanden bijstand
aan de politie verlenen beschikken op grond van het vierde lid over de bevoegdheden
bedoeld in artikel 13. Tevens is de ambtsinstructie van toepassing. Dit artikel
heeft uitsluitend betrekking op Bonaire, Sint Eustatius en Saba en dus niet
op Curaçao en Sint Maarten.
 Artikel 12
 In de Slotverklaring is met het oog op eenvoudige politiesamenwerking
tussen de landen afgesproken dat ambtenaren van politie bevoegd en inzetbaar
zijn in elk van de landen. Dit geldt voor alle ambtenaren van politie, dus
ook als ze via de gemeenschappelijke voorziening politie werkzaam zijn bij
een korps. Deze afspraak is uitgewerkt in dit artikel. Politieambtenaren ontlenen
aan het eerste lid de bevoegdheid in een ander land als ambtenaar van politie
op te treden en beschikken ook daar over de bevoegdheden van artikel 13. Zij
dienen zich echter in de regel te onthouden van optreden buiten het gebied
van aanstelling.
 Het tweede lid bepaalt dat ambtenaren uitsluitend buiten hun gebied van
aanstelling – dus buiten hun land of buiten Bonaire, Sint Eustatius
en Saba – optreden, in opdracht of met uitdrukkelijke toestemming van
het daartoe bevoegd gezag. Die opdracht of toestemming kunnen voortvloeien
uit het verlenen van bijstand van het ene korps aan het andere op grond van
artikel 38. Maar ook kan de inzet van een agent van het ene land in het andere
land bijvoorbeeld plaatsvinden in het kader van het opdoen van ervaring buiten
het korps. Deze bepaling maakt het overbodig in dergelijke gevallen ambtenaren
van politie van het ene land aan te stellen als buitengewoon agent van politie
in het andere land. De buitengewone agenten van politie zijn niet bevoegd
in de andere landen. Dat geldt uiteraard ook voor de militairen die politietaken
verrichten op Bonaire, Sint Eustatius en Saba of bijstand verlenen op verzoek
van een van de landen.
 De rechtmatigheid van het optreden van een ambtenaar van politie kan gelet
op het eerste lid niet ter discussie worden gesteld, ook niet als een ambtenaar
in strijd met het tweede lid buiten het gebied van zijn aanstelling is opgetreden.
Het tweede lid is een belangrijke instructienorm gericht op de individuele
politieambtenaar. Optreden zonder toestemming of opdracht kan zonder meer
disciplinaire gevolgen hebben voor de ambtenaar. In het algemeen zal dit ook
het geval moeten zijn. Het spreekt voor zich dat politieoptreden zonder opdracht
of toestemming zoveel mogelijk moet worden voorkomen.
 Artikel 13
 De in het eerste tot en met derde lid toegekende bevoegdheden komen overeen
met de bevoegdheden die de politie van de Nederlandse Antillen thans hebben
(artikel 8 van de Politieregeling 1999) en met de bevoegdheden van de Nederlandse
politie (artikel 8 van de Politiewet 1993). Voorts is – in aansluiting
op artikel 7 van het voorstel van wet tot vaststelling van een nieuwe Politiewet
(Politiewet 200.) – een specifieke wettelijke grondslag voor het gebruik
van vrijheidsbeperkende middelen door ambtenaren van politie opgenomen. Aldus
wordt voorzien in een formeelwettelijke grondslag voor het gebruik van handboeien.
 Ambtenaren van politie zijn bevoegd woningen binnen te treden ter uitvoering
van de politietaak. Zij kunnen dat zo nodig doen zonder toestemming van de
bewoner. De Staatsregelingen van Curaçao en van Sint Maarten en de
Grondwet stellen daaraan eisen ter bescherming van de burger. Het tweede lid
bepaalt dat de in alle landen gelijkluidende bepalingen over het binnentreden
van woningen in de Wetboeken van Strafvordering van de landen van toepassing
zijn. Om misverstanden te voorkomen is bepaald dat evenals bij strafvorderlijk
optreden onder dringende omstandigheden van de vereisten van voorafgaande
machtiging, legitimatie en mededeling van het doel van binnentreden kan worden
afgezien. Door het tweede lid is voldaan aan de vereisten van de Staatsregelingen
en de Grondwet.
 De in het vijfde lid gestelde beperking is eveneens rechtstreeks ontleend
aan het huidige Nederlands-Antilliaanse en Nederlandse recht. Voor een nadere
toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij de Politieregeling 1999
en de memorie van toelichting bij de Politiewet 1993. Aan de Politiewet 1993
is de bevoegdheid van de officier van justitie ontleend om te bepalen dat
verdachten of veroordeelden om veiligheidsredenen aan het lichaam mogen worden
onderzocht (lid 4). Deze bevoegdheid tot veiligheidsfouillering kan niet op één
lijn worden gesteld met het onderzoek aan lichaam en kleding van artikel 78
van het Nederlands-Antilliaanse Wetboek van Strafvordering dat door Curaçao
en Sint Maarten en door Nederland voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba zal
worden overgenomen. Het doel van het strafvorderlijk onderzoek is het verzamelen
van bewijsmateriaal. Bij het veiligheidsonderzoek gaat het primair om een
maatregel die geen uitstel duldt omdat de veiligheid van de politieambtenaar
of betrokkene zelf in het geding is.
 Het zesde lid bevat een algemene bevoegdheid tot het vorderen van een
in de onderscheiden landen erkend identiteitsbewijs, voor zover dat redelijkerwijs
nodig is voor de uitoefening van de politietaak. Deze bevoegdheid sluit aan
bij Nederlands-Antilliaanse en Nederlandse regelgeving terzake.
 Artikel 14
 Op grond van deze bepaling dienen de landen in een onderlinge regeling
een ambtsinstructie vast te stellen voor de uitoefening van de politiebevoegdheden.
Deze instructie zal, evenals de huidige wapen- en geweldsinstructie voor de
Nederlands-Antilliaanse politie, de politieambtenaar voorschrijven
op welke wijze hij gebruik moet maken van zijn bevoegdheden. De rechtspositie
van de burger wordt door de wijze waarop de agent gebruik moet maken van zijn
bevoegdheden niet aangetast. In elk concreet geval zal de toelaatbaarheid
van het optreden van de politie aan de wettelijke criteria getoetst moeten
worden.
 De gezamenlijk tot stand te brengen ambtsinstructie vloeit voort uit de
samenwerkingsafspraken in de Slotverklaring. Elk van de landen stelt bij landsbesluit,
houdende algemene maatregelen, of bij algemene maatregel van bestuur regels
vast ter uitvoering van de artikelen 12 en 13, waarbij in ieder geval de regeling,
bedoeld in het eerste lid, wordt opgenomen.
 Steeds wanneer dit wetsvoorstel een opdracht aan elk van de landen tot
het treffen van een landsbesluit, houdende algemene maatregelen of een algemene
maatregel van rijksbestuur geeft, dan betekent dit dat Curaçao en Sint
Maarten gebruik maken van het instrument van het landsbesluit, houdende algemene
maatregelen, en Nederland van het instrument van de algemene maatregel van
bestuur. Op grond van artikel 53 dienen de landen ervoor te zorgen dat de
landelijke regelgeving die op grond van dit artikel tot stand moet komen,
tegelijk met de inwerkingtreding van de Rijkswet wijziging Statuut in verband
met de opheffing van de Nederlandse Antillen in werking treedt. Voor een nadere
toelichting wordt verwezen naar de toelichting bij artikel 53.
 Artikel 15
 In dit artikel is de plicht neergelegd om op het niveau van het uitvoerende
politiewerk elkaar hulp te verlenen en samen te werken. De plicht strekt zich
uit tot alle ambtenaren met een politietaak werkzaam in de landen, dus zowel
de ambtenaren van politie, bedoeld in artikel 3, als de buitengewone agenten
van politie, bedoeld in artikel 10. Het artikel sluit aan bij artikel 10 van
de Politiewet 1993.
 Artikel 16
 Evenals thans het geval is in de Nederlandse Antillen voert de procureur-generaal
het bevoegd gezag over de justitiële politietaak. Artikel 11 van de consensusrijkswet
OM regelt in aanvulling op artikel 16 van dit voorstel dat de procureur-generaal
is belast met de zorg voor de justitiële politietaak en dat hij bevoegd
is aan de ambtenaren die met de politietaak belast zijn zodanige instructies
te geven tot voorkoming, opsporing, en nasporing van strafbare feiten als
hij in het belang van een goede justitie nodig oordeelt. Verder bepaalt artikel
11 van de consensusrijkswet OM dat de procureur-generaal waakt voor de richtige
uitoefening van de taak van de politie en dat hij bevoegd is daarover aan
de onderscheiden Ministers van Justitie de voorstellen te doen die hem dienstig
voorkomen. De procureur-generaal oefent zijn bevoegdheden uit onder verantwoordelijkheid
van de Minister van Justitie van het desbetreffende land.
 Artikel 17
 Dit artikel regelt wie het bevoegd gezag over de politie voert voor wat
betreft de handhaving van de openbare orde en ter uitvoering van de hulpverleningstaak.
In Curaçao en Sint Maarten is dit de Minister van Justitie, op Bonaire,
Sint Eustatius en Saba de gezaghebber van het desbetreffende openbaar lichaam.
 Artikel 19
 Een regelmatig terugkerend driehoeksoverleg is essentieel voor een goed
functionerende politie en bestaat ook thans (vergelijk artikel 21 van de Politieregeling
1999 en artikel 26 van de Politiewet 1993). Het overleg over de
taakuitvoering van de politie vindt plaats tussen het lokale bevoegd gezag
van de politie (de Minister van Justitie respectievelijk de gezaghebbers en
het openbaar ministerie) en de korpschef. Vanwege het feit dat er sprake is
van één korps voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba en ter borging
van van de samenhang daarbinnen, vindt het hier bedoelde overleg plaats met
de drie gezaghebbers gezamenlijk.
 Artikel 20
 Het eerste lid van dit artikel regelt dat de landen beschikken over een
gemeenschappelijke voorziening politie. Op grond van het tweede lid worden
via deze voorziening ambtenaren van politie, middelen en materieel beschikbaar
gesteld aan de korpsen ten behoeve van kort gezegd de bestrijding van grensoverschrijdende
en zware, georganiseerde criminaliteit. Het aantal ambtenaren dat via de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar wordt gesteld en de daarin vertegenwoordigde
specialismen vloeien voort uit het jaarplan van de gemeenschappelijke voorziening
politie.
 Hiermee is de wettelijke kerntaak van de voorziening gegeven.
 Het derde lid biedt de mogelijkheid in onderling overleg tussen de landen
ambtenaren die door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar
worden gesteld ook andere politietaken te laten verrichten in de korpsen.
In beginsel zal dit tot uitdrukking komen in het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie waarover de verantwoordelijke ministers overeenstemming
moeten bereiken. Deze op grond van het derde lid via de gemeenschappelijke
voorziening politie ingezette ambtenaren zijn werkzaam in het onderdeel van
het korps dat gaat over de taak waarvoor ze worden ingezet en niet in het
onderdeel van het korps dat is belast met de grensoverschrijdende, zware en
georganiseerde criminaliteit van artikel 8, derde lid. Het vierde lid bepaalt
dit nadrukkelijk.
 Artikel 21
 Het eerste lid van dit artikel bepaalt dat de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie aan het hoofd van de voorziening staat. Het voorstel bevat
diverse bepalingen die zijn taken uitwerken. Ook voor de directeur geldt dat
hij onderworpen is aan het bevoegd gezag over de politie. Op de verhouding
tussen korpschef en directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie
ook in relatie tot de ambtenaren die door de gemeenschappelijke voorziening
politie beschikbaar zijn gesteld, is in het algemeen deel reeds ingegaan.
 Het dagelijks beheer van de gemeenschappelijke voorziening politie is
in handen van de directeur. Het tweede lid bevat de belangrijke verantwoordelijkheid
van de directeur om de doelgerichte inzet van personeel en middelen te bewaken.
Mocht hij hierover in conflict komen met een korpschef en zij niet in staat
zijn dit conflict te beslechten, dan geldt de geschillenregeling van artikel
24.
 Artikel 22
 Dit artikel stelt buiten twijfel dat de politieambtenaar die door de gemeenschappelijke
voorziening politie beschikbaar wordt gesteld aan een korps, zijn werkzaamheden
verricht onder leiding van de korpschef. De directeur van de gemeenschappelijke
voorziening politie blijft verantwoordelijk voor bepaalde aspecten van het
personeelsbeleid, zoals opleidingen en trainingen.
 Artikel 23
 Het is voor het toezicht op de uitvoering van het jaarplan van de gemeenschappelijke
voorziening politie belangrijk dat de korpschef regelmatig rapporteert over
de inzet van de ambtenaren waarover hij via de gemeenschappelijke voorziening
politie beschikt en de resultaten waaraan zij een bijdrage hebben geleverd
en dat de directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie hierover
aan de ministers rapporteert. Artikel 23 regelt daartoe informatieverplichtingen.
 Artikel 24
 De korpschef zal het door de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar
gestelde personeel en materieel in zijn korps in overeenstemming met het jaarplan
van de gemeenschappelijke voorziening politie moeten inzetten. Er kan zich
in de praktijk een geschil over de inzet voordoen tussen de korpschef, die
primair verantwoordelijk is voor de zaken die zijn korps onderzoekt met behulp
van personeel dat via de gemeenschappelijke voorziening beschikbaar is gesteld,
en de directeur van de gemeenschappelijke voorziening, die primair verantwoordelijk
is voor de doelgerichte inzet van bedoeld personeel. Voor dat geval voorziet
dit artikel in een escalatieladder. In eerste instantie zal de procureur-generaal
trachten het geschil te beslechten. Indien dat niet lukt beslissen de ministers.
 Artikel 25
 Dit artikel biedt de procureur-generaal de mogelijkheid om voor de justitiële
taken van de politie in bijzondere gevallen bijstand te vragen van ambtenaren
van politie die door middel van de gemeenschappelijke voorziening politie
beschikbaar zijn gesteld.
 Van een bijzonder geval kan bijvoorbeeld sprake zijn als een korps dringend
bijstand behoeft en geen van de andere korpsen in staat is die bijstand op
korte termijn te leveren of als er dringend behoefte is aan zeer specialistische
bijstand die alleen in voldoende mate aanwezig is in de gemeenschappelijke
voorziening. In dergelijke gevallen vindt een onderzoek plaats binnen een
korps. Bij artikel 9 is reeds ingegaan op de mogelijkheid in bijzondere gevallen
voor integriteitsonderzoeken gebruik te maken van de bevoegdheid van artikel
25.
 Artikel 26
 Dit artikel biedt de mogelijkheid dat in onderlinge overeenstemming tussen
de landen ondersteunende of specialistische diensten ten behoeve van de politie
worden geleverd via de gemeenschappelijke voorziening politie. Gedacht kan
worden aan forensische expertise.
 Artikel 27
 Zoals in het algemeen deel is uiteengezet, is de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening in de eerste plaats verantwoordelijk voor de kwaliteit van de
ambtenaren die via de gemeenschappelijke voorziening politie beschikbaar worden
gesteld en de overige aspecten van het strategisch personeelsmanagement. Dit
artikel geeft daaraan mede uitdrukking door hem op te dragen de kwaliteit
en integriteit van deze ambtenaren te bewaken en te bevorderen en te zorgen
voor hun opleiding en training. Hij is daarbij gebonden aan de kwaliteitscriteria
en de opleidings- en trainingsvereisten die zijn opgenomen in de onderlinge
regeling op grond van artikel 41. Ook draagt de directeur ervoor zorg dat
de uitrusting van deze ambtenaren in orde is overeenkomstig de
onderlinge regeling die is getroffen op grond van artikel 42.
 Artikel 28
 Dit artikel stelt enkele regels over klachten over gedragingen van ambtenaren
van de gemeenschappelijke voorziening politie.
 
 Op klachten over gedragingen van deze ambtenaren van politie is de klachtenregeling
van het land van toepassing waar zij werkzaam zijn. Op grond van artikel 43
treffen de landen zo’n regeling. Vanwege de verantwoordelijkheid van
de directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie voor de kwaliteit
van het personeel dat via de gemeenschappelijke voorziening politie werkzaam
is in de korpsen, wordt hij bij de klachtafhandeling betrokken. Hij wordt
in de gelegenheid gesteld advies uit te brengen en ontvangt een afschrift
van de beslissing. Een klacht kan zowel bij de korpschef als bij de directeur
van de gemeenschappelijke voorziening politie worden ingediend, Zij stellen
elkaar op de hoogte van ingediende klachten. De landen regelen in hun klachtenregeling
wie bevoegd is op een klacht te beslissen.
 Artikel 29
 De benoeming van de directeur van de gemeenschappelijk voorziening politie
is een zaak van de drie betrokken landen. Vanwege de rol die ambtenaren die
via de gemeenschappelijke voorziening beschikbaar worden gesteld verrichten
bij de bestrijding van de zware, georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit
is betrokkenheid van de procureur-generaal van groot belang. Ook is voorgeschreven
dat de korpschefs die nauw met de directeur zullen samenwerken bij de benoeming
worden betrokken.
 De aard van de werkzaamheden van de directeur waarbij hij in aanraking
zal komen met zaken die de interne en externe veiligheid van de landen betreft
brengt met zich dat het wenselijk is de functie als vertrouwensfunctie aan
te wijzen. Het onderzoek wordt gedaan door de veiligheidsdienst van het land
waarvan betrokkene ingezetene is, volgens de regels die in dat land voor veiligheidsonderzoeken
gelden. De dienst van het ene land kan de veiligheidsdiensten van de andere
landen raadplegen. De ministers kunnen beslissen een dienst van een van de
andere landen aan te wijzen indien het betreffende land geen regeling voor
vertrouwensonderzoeken heeft.
 Benoeming van een directeur vindt plaats na een open en transparante procedure.
De start daarvan is een openbaarmaking van de vacature zoals voorgeschreven
in het derde lid. De overige ambtenaren van politie die via de gemeenschappelijke
voorziening werkzaam zullen zijn, worden beschikbaar gesteld door de landen
overeenkomstig de daartoe in de rijksministerraad gemaakte afspraken. De afspraken
maken deel uit van de jaarstukken en zullen niet alleen betrekking hebben
op de hoeveelheid beschikbaar te stellen personeel, maar ook op kwaliteit
van betrokkenen.
 Zowel op de directeur van de gemeenschappelijke voorziening politie als
op de ambtenaren van politie die door middel van de gemeenschappelijke voorziening
beschikbaar worden gesteld zijn de rechtspositieregels voor politieambtenaren
van één van de landen van toepassing. Voor de directeur blijkt
uit het aanstellingsbesluit welke regels dat zijn, voor de overige ambtenaren
geldt dat dit de regels zijn van het land dat ze beschikbaar stelt aan de
gemeenschappelijke voorziening politie. Indien betrokkene beschikbaar wordt
gesteld door Nederland, dan zijn dit in beginsel de rechtspositieregels voor
ambtenaren van politie van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. De betrokken ministers
maken afspraken over eventuele detacherings- en uitzendtoelagen. Uit artikel
29 volgt dat de gemeenschappelijke voorziening politie niet zelf
personeel in dienst heeft. Dat is ook niet mogelijk omdat de voorziening geen
rechtspersoonlijkheid heeft. De ambtenaren die door de gemeenschappelijke
voorziening politie worden ingezet in de korpsen blijven in dienst van het
land dat hen beschikbaar heeft gesteld (indien ze afkomstig zijn van een Nederlands
politiekorps blijven zij in dienst van de politieregio).
 Artikel 30
 Dit artikel regelt het zogenoemde interlandelijke driehoeksoverleg over
de bestrijding van grensoverschrijdende. zware en georganiseerde criminaliteit.
Hierop is reeds ingegaan in het algemeen deel van de toelichting.
 Artikel 31
 De voor politie verantwoordelijke ministers van de landen zijn samen verantwoordelijk
voor het beheer van de gemeenschappelijke voorziening politie. Curaçao,
Sint Maarten en Nederland dragen samen de kosten van de gemeenschappelijke
voorziening politie. Op de begroting van de landen respectievelijk de rijksbegroting
zal de bijdrage die het desbetreffende land levert voor de gemeenschappelijke
voorziening voorkomen. Daarover legt de betrokken minister in zijn land verantwoording
af. In de artikelen 32 tot en met 35 zijn verschillende aspecten rond begroting
en beheer van de gemeenschappelijke voorziening nader uitgewerkt.
 Artikel 32
 In verband met de begrotingsvoorbereiding in de drie betrokken landen
zal van jaar tot jaar tijdig moeten worden vastgesteld welk bedrag voor de
gemeenschappelijke voorziening politie wordt uitgetrokken en waarom. In verband
daarmee schrijft het vierde lid van dit artikel voor dat de betrokken ministers
voor 15 april overleg voeren over de begroting en het jaarverslag. Dit
overleg wordt gevoerd op basis van de door de directeur van de gemeenschappelijke
voorziening gemaakte ontwerp-stukken. Op grond van het eerste lid van dit
artikel moet hij deze stukken een maand voor de uiterste datum van het overleg
tussen de ministers aanleveren. Bij de ontwerp-begroting wordt een meerjarenraming
gevoegd die inzicht geeft in de kostenontwikkeling van de voorziening voor
in ieder geval de vier op het begrotingsjaar volgende jaren. De directeur
betrekt op grond van het eerste lid bij de voorbereiding van de stukken de
korpschef, de hoofdofficieren van justitie van de landen en de procureur-generaal.
Met de laatste dient hij overeenstemming te bereiken. Indien dat niet lukt
zullen de ministers de knoop moeten doorhakken (lid 4).
 
 Het tweede en derde lid bevatten nadere voorschriften voor het opstellen
van het jaarplan. Deze voorschriften dragen ertoe bij dat elk van de ministers
in staat is het bedrag dat voor de voorziening wordt uitgetrokken te verantwoorden.
Bovendien bieden ze een basis om gedurende het begrotingsjaar er op te kunnen
toezien dat het geld overeenkomstig de bestemming wordt gebruikt. Het jaarplan
van de gemeenschappelijke voorziening dient naadloos aan te sluiten bij het
jaarplan van de korpsen en bij het in de consensusrijkswet OM geregelde vierjaarlijkse
beleidsplan voor de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit. Het
tweede lid bevat de verplichting voor de directeur met deze stukken rekening
te houden bij het opstellen van het ontwerp-jaarplan. Al deze plannen zullen
mede zijn gebaseerd op criminaliteitsbeeldanalyses van de landen die onder
verantwoordelijkheid van de procureur-generaal tot stand komen. Het tweede
lid bevat de verplichting met deze analyses rekening te houden. Het derde
lid bepaalt welke elementen het jaarplan in ieder geval moet bevatten. Aldus
is verzekerd dat het jaarplan inzicht geeft in de opsporingsprioriteiten van de onderscheiden landen waarvoor door middel van de gemeenschappelijke
voorziening personeel wordt ingezet, de omvang en aard van de capaciteit die
daarvoor zal worden ingezet en de resultaten die daarmee worden beoogd. Tevens
biedt het jaarplan inzicht in de wijze waarop kwaliteit en opleidingsniveau
van de medewerkers die via de gemeenschappelijke voorziening worden ingezet
op peil worden gehouden door het voorgeschreven opleidings- en trainingsplan.
Ook de korpschefs en de procureur-generaal die op grond van het eerste lid
betrokken zijn bij het opstellen van het jaarplan zullen de directeur kunnen
aanspreken op de relatie met de jaarplannen van de korpsen en genoemd beleidsplan.
 Artikel 33
 De begroting van de gemeenschappelijke voorziening politie wordt overeenkomstig
de afspraak in onderdeel C 9 van de Slotverklaring vastgesteld in de rijksministerraad.
Om de begroting te kunnen beoordelen wordt het ontwerp-jaarplan aan de rijksministerraad
meegezonden. Uit de begroting zal de kostentoedeling aan de landen moeten
blijken. Na vaststelling van de begroting door de rijksministerraad stellen
de verantwoordelijke ministers het jaarplan van de gemeenschappelijke voorziening
politie vast. De verantwoordelijke ministers zullen in hun begroting het afgesproken
bedrag opnemen. Uiteindelijk oordelen de parlementen van de landen daarover,
 Artikel 34
 Het dagelijks beheer door de directeur van de gemeenschappelijke voorziening
politie impliceert ook dat hij in eerste instantie degene is die ervoor moet
zorgen dat het jaarplan en de begroting worden uitgevoerd. Voor zover het
jaarplan ziet op de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde doet hij
dit onder directe verantwoordelijkheid van de procureur-generaal. De uitvoering
van de andere onderdelen van het jaarplan en de begroting geschieden onder
directe verantwoordelijkheid van de politieministers van de landen.
 Artikel 35
 Over de uitvoering van de begroting en het jaarplan legt de directeur
verantwoording af aan de ministers door middel van een jaarverslag dat een
jaarrekening bevat. Dit moet voldoende basis bieden voor elk van de ministers
om verantwoording af te leggen aan hun parlement. Dit betekent dat de presentatie
zo moet zijn dat duidelijk is op welke wijze de bijdrage van de onderscheiden
landen is besteed.
 Het tweede lid is opgenomen om een drievoudige accountantscontrole te
voorkomen. Het derde lid biedt elk van de ministers gelegenheid de controlewerkzaamheden
door een eigen accountant te laten onderzoeken. Het toezicht van de Rekenkamers
van elk van de landen strekt zich in beginsel uit tot de gemeenschappelijke
voorziening politie. Het is wenselijk dat zij hierover onderling afspraken
maken. Dit regelt het vierde lid.
 Artikel 36
 Overeenkomstig de afspraak in de Slotverklaring (onderdeel C 13) is het
overleg tussen de korpschefs hier geregeld. Aan dit overleg wordt vier keer
per jaar ook deelgenomen door de directeur van de gemeenschappelijke voorziening
politie.
 Artikel 37
 Overeenkomstig de afspraak in de Slotverklaring (onderdeel C 14) is het
overleg tussen de Ministers van Justitie in deze bepaling gecodificeerd. Ook
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties neemt als politieminister
aan dit overleg deel. Het tweede lid bepaalt dat de ministers samenwerkingsafspraken
maken. Dergelijke afspraken zullen worden voorbereid in het in artikel 36
geregelde overleg van de korpschefs.
 Artikel 38
 Dit artikel biedt de basis voor onderlinge samenwerking tussen de korpsen
door het verlenen van bijstand door middel van het beschikbaar stellen van
politiepersoneel. Uitgangpunt is dat een verzoek om bijstand wordt ingewilligd
tenzij in redelijkheid niet aan dat verzoek kan worden voldaan. De onderdelen
a en b van het vierde lid vullen dit redelijkheidscriterium voor twee gevallen
in: de gevraagde capaciteit is eenvoudigweg niet beschikbaar of kan niet binnen
de gevraagde termijn worden geleverd. Indien het voornemen bestaat een verzoek
te weigeren dan vindt daarover steeds eerst overleg plaats met de verzoeker
(vierde lid). Een verzoek om bijstand dat betrekking heeft op de openbare
orde of hulpverleningstaken wordt in beginsel gedaan door of namens de Minister
van Justitie (Curaçao en Sint Maarten) respectievelijk de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Nederland) op aanvraag van
de gezaghebber. Om praktische redenen is het denkbaar dat voor Bonaire, Saba
en Sint Eustatius deze bevoegdheid wordt gemandateerd aan de rijksvertegenwoordiger.
Op een verzoek om bijstand ten behoeve van de justitiële taken van de
politie beslist de Minister van Justitie van welk land de bijstand wordt gevraagd
na overleg met de procureur-generaal.
 De bijstand kan uitsluitend worden beëindigd op de in het zesde lid
opgenomen gronden. De gronden onder a en b spreken voor zich. De grond onder
c kan zich voordoen als het land dat de bijstand verleent zelf dringend behoefte
heeft aan de capaciteit die beschikbaar is gesteld. Indien men de bijstand
wil beëindigen omdat voortzetting van de bijstand in strijd is met het
belang van het land dat de bijstand verleent dan vindt steeds overleg plaats
met degene die op grond van het eerste of tweede lid om bijstand heeft verzocht.
 De ambtenaar die bijstand verleent, oefent zijn bevoegdheden uit onder
het bevoegd gezag van de politie van het land waarin hij te werk wordt gesteld.
Hij blijft echter aangesteld als ambtenaar van politie in het land dat hem
uitzendt. Hij behoudt derhalve zijn rechtspositie als ambtenaar van politie
van het uitzendende land.
 Artikel 39
 De onderlinge contacten tussen de landen en eilanden zijn intensief en
het is dan ook van groot belang dat de politiekorpsen nauw met elkaar samenwerken
om zicht te kunnen houden op gebeurtenissen of ontwikkelingen die relevant
zijn voor de uitoefening van de politietaak. Daarvoor kan worden gedacht aan
vormen van criminaliteit die raakvlakken hebben met meerdere eilanden, bijvoorbeeld
doordat de betrokken dadergroeperingen op verschillende eilanden actief zijn
of doordat getuigen of slachtoffers op verschillende eilanden wonen.
 Een belangrijk aspect in de samenwerking tussen de politiekorpsen wordt
gevormd door de uitwisseling van politiegegevens. De gegevens die door de
ambtenaren van een politiekorps van een land zijn verzameld met het oog op
de uitvoering van de politietaak kunnen ook van belang zijn voor ambtenaren
van een politiekorps van een ander land. Op grond van het eerste lid is de
korpsbeheerder gehouden om gegevens ter beschikking testellen
aan de andere politiekorpsen indien deze voor die korpsen van belang kunnen
zijn met het oog op de uitoefening van de politietaak. In geval van gevoelige
opsporingsonderzoeken met een hoog afbreukrisico kan de behoefte bestaan aan
afscherming van de gegevens, ook binnen het eigen politiekorps (embargo-onderzoeken).
Het onderzoek kan ernstig worden geschaad indien de gegevens binnen de politie
te ruim worden verspreid. Ook kan het voorkomen dat uitwisseling van politiegegevens
tot gevaar of risico voor het leven van personen kan leiden (informanten).
In dergelijke gevallen kan een goede uitvoering van de politietaak met zich
brengen dat de gegevens binnen een kleine kring van politieambtenaren worden
verwerkt en dat de gegevens niet, of slechts onder beperkende voorwaarden,
ter beschikking worden gesteld aan ambtenaren van de andere politiekorpsen.
Uitgangspunt is echter dat politiegegevens tussen de korpsen worden uitgewisseld.
Slechts in bijzondere gevallen kan daarvan worden afgeweken. Dit kan nader
worden uitgewerkt in de wetgeving van de landen, bijvoorbeeld in de regels
op het gebied van de bescherming van persoonsgegevens.
 Het tweede lid biedt een waarborg voor de daadwerkelijke mogelijkheid
gegevens uit te wisselen door voor te schrijven dat een onderlinge regeling
wordt getroffen met het oog op de uitwisselbaarheid van gegevens. Dit vergt
immers dat registratie op vergelijkbare wijze plaatsvindt. De onderlinge regeling
zal ook voorschriften over gegevensbescherming bevatten die voor elk van de
landen relevant zijn in verband met gegevensuitwisseling. Men zal immers alleen
kunnen en willen uitwisselen indien een zeker niveau van bescherming van gegevens
is gegarandeerd. De met inachtneming van de onderlinge regeling getroffen
regels in de landen, maken deel uit van de voorschriften die de landen bij
de uitwisseling in acht nemen.
 
 De ministers kunnen op grond van het derde lid bepaalde registraties voorschrijven.
Gedacht kan worden aan een opsporingsregister (OPS), een herkenningsdienstregister
(HKS) en een vingerafdrukkensysteem.
 Het vierde en vijfde lid regelen dat de politie van Curaçao en
Sint Maarten en de politie van het Europese deel van Nederland gegevens uitwisselen.
Dit is mogelijk – ook zonder deze wettelijke grondslag – als Curaçao
en Sint Maarten beschikken over adequate regels ter bescherming van de persoonlijke
levenssfeer in verband met internationale verplichtingen waaraan Nederland
is gehouden. Artikel 58 voorziet in de mogelijkheid het vierde en vijfde lid
later in werking te laten treden dan de rest van de wet. De beide leden hoeven
niet tegelijkertijd in werking te treden. Overigens zal het tot die tijd mogelijk
zijn politiegegevens uit te wisselen tussen het Europese deel van Nederland
en Curaçao respectievelijk Sint Maarten op grond van een onderlinge
regeling waarin nadere voorwaarden worden gesteld aan de bescherming van gegevens.
Dit is geregeld in artikel 57.De onderlinge regeling op grond van artikel
57 artikel kan samenvallen met de onderlinge regeling op grond van artikel
39, tweede lid.
 Artikel 40
 Dit artikel bepaalt dat de landen gezamenlijk voorzien in politieonderwijs.
Dit laat open op welke wijze dat gebeurt. De landen kunnen gezamenlijk een
politie opleidingsinstituut inrichten, dan wel gezamenlijk onderwijsmodules
inkopen, of een combinatie van beiden. Vanzelfsprekend moet het onderwijs
erop gericht zijn dat de politieambtenaren voldoen aan de kwaliteitseisen
zoals die worden bepaald krachtens artikel 41 van deze wet.
 Artikelen 41 en 42
 In verband met de samenwerking is het nodig dat de politie van de landen
een vergelijkbaar kwaliteitsniveau heeft en een vergelijkbare uitrusting.
Met het oog daarop dienen de minimum kwaliteitscriteria en opleidings- en
trainingsvereisten gekoppeld aan rangen en functies gelijk te zijn en moet
de uitrusting vergelijkbaar zijn. Hiertoe treffende de landen een onderlinge
regeling die ze vaststellen bij landsregeling (vergelijk artikel 14 en de
toelichting daarop). Het tweede lid van beide artikelen biedt de landen de
mogelijkheid zelf aanvullende kwaliteitscriteria en opleidings- en trainingsvereisten
en aanvullende regels over de uitrusting te stellen. Het is mogelijk dit te
doen in de landsregeling waarbij de onderlinge regeling wordt vastgesteld.
Onder de uitrusting worden in het kader van deze wet de zaken verstaan waarover
de politieagent beschikt in verband met de uitoefening van zijn taak, zoals
handboeien, koppel, bewapening en uitmonstering (korpsbrevet en onderscheidingstekens).
 Artikel 43
 Dit artikel draagt de landen op regels te stellen over de behandeling
van klachten over ambtenaren van politie van de korpsen. In het voorstel van
rijkswet Raad voor de rechtshandhaving is geregeld dat zij hierbij indien
gewenst de Raad voor de rechtshandhaving als klachtadviescommissie kunnen
aanwijzen.
 Artikel 44
 Het eerste lid van dit artikel bepaalt dat de korpschefs van Curaçao
en Sint Maarten bij landsbesluit worden benoemd op voordracht van de respectievelijke
Ministers van Justitie. De benoeming van de korpschef van Bonaire, Sint Eustatius
en Saba geschiedt op grond van het tweede lid bij koninklijk besluit op voordracht
van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in overeenstemming
met de Minister van Justitie. In alle gevallen wordt de procureur-generaal
die het bevoegd gezag over de justitiële politietaak uitoefent gehoord.
De functie van korpschef is een vertrouwensfunctie. Het onderzoek wordt uitgevoerd
door de veiligheidsdienst van het desbetreffende land. Het ligt in de rede
dat de landen zullen regelen dat ook andere cruciale functies bij de politie
vertrouwensfuncties zijn.
 Artikel 45
 De aanstelling van het personeel van de korpsen en de regeling van hun
rechtspositie is een zaak van de onderscheiden landen. Wie bevoegd is tot
het aanstellen van personeel kan per land verschillen. Aangenomen mag worden
dat dit in het algemeen de korpsbeheerder of mede de korpsbeheerder is. Het
eerste lid dat de landen verplicht aan te wijzen wie tot aanstelling van het
personeel bevoegd is, hangt samen met het tweede lid dat het tot aanstelling
bevoegde gezag verplicht een integriteitsbeleid te voeren. Het tweede lid
bevat enkele richtlijnen voor dat beleid zoals de verplichting tot scholing
en vorming op het gebied van integriteit en het vaststellen van een gedragscode.
In zowel Nederland als Curaçao en Sint Maarten is de integriteit van
de politie een bijzonder punt van aandacht als bouwsteen van een kwalitatief
hoogwaardig korps. Inherent aan het politiewerk waar ook ter wereld is dat
schending van de integriteit steeds op de loer ligt en zoveel mogelijk voorkomen
moet worden.
 
 Indien de landen de rechtspositie bij lagere regelgeving willen regelen
dan moeten zij daartoe zelf een grondslag opnemen in een landsverordening
(Curaçao en Sint Maarten) of een wet (Nederland).
 Artikel 46
 In de Slotverklaring is met het oog op de samenwerking tussen de politie
van de landen afgesproken dat er één rangenstelsel wordt gehanteerd
(onderdeel C 17 Slotverklaring). Een gezamenlijk stelsel van hoofdrangen is
van belang gelet op de behoefte aan en noodzaak van een goede samenwerking
tussen de betrokken korpsen. In combinatie met de onderling overeengekomen
kwaliteitscriteria en trainings- en opleidingsvereisten op grond van artikel
41 bevordert een uniform en eenduidig rangenstelsel een soepele samenwerking
en uitwisseling tussen de korpsen. Ook bij het verlenen van onderlinge bijstand
is helderheid en eenduidigheid inzake rangen en de daaraan verbonden kwaliteitscriteria
en minimumaanstellingseisen een absolute voorwaarde. Het is de landen toegestaan
binnen de rangen te differentiëren. De behoefte daaraan kan toenemen
naarmate er meer specialismen binnen een korps ontstaan en kwaliteitseisen
daarop dienen te worden toegesneden. Dat laat onverlet dat voor eenzelfde
categorie functies – met het oog op een goede samenwerking tussen de
korpsen – er eveneens behoefte kan bestaan aan duidelijkheid en eenduidigheid
over de inhoud van de verschillende functies en de bijbehorende werkzaamheden.
Gewezen kan worden op het beleid dat reeds sinds 2007 is gevoerd om tot een
nieuw stelsel van functiebeschrijvingen en -waarderingen te komen voor de
politie in het Caribisch deel van het Koninkrijk.
 Artikelen 47 en 48
 Het eerste lid van artikel 47 bepaalt dat het beheer van de onderscheiden
politiekorpsen wordt uitgeoefend onder gezag van de Minister van Justitie
van Curaçao, de Minister van Justitie van Sint Maarten respectievelijk
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zoals reeds is
aangegeven in het algemeen deel van de memorie van toelichting, wordt momenteel
overwogen of en hoe het korpsbeheerderschap van het korps van Bonaire, Sint
Eustatius en Saba gemandateerd zou moeten worden. De voorbereiding van de
jaarstukken is in handen van de korpschefs onder verantwoordelijkheid van
de korpsbeheerder en in overeenstemming met de procureur-generaal. Voor Bonaire,
Sint Eustatius en Saba is het voornemen de gezaghebbers te betrekken bij het
op grond van het vijfde lid voorgeschreven overleg.
 Artikel 48 regelt dat de korpsen planmatig werken.
 Artikel 49
 Mede met het oog op de samenwerkingsafspraken is het relevant dat zowel
Curaçao als Sint Maarten en Nederland voor wat betreft Bonaire, Sint
Eustatius en Saba beschikken over een politie die is toegerust op de uitoefening
van de taken in het land c.q. op de drie eilanden. De zorgplicht daartoe is
neergelegd in artikel 7, eerste lid. Een beroep op elkaar vindt dan plaats
op basis van een gelijkwaardige uitgangspositie. Dit is de reden dat een minimale
stekte van de politie van elk van de landen en van de drie eilanden samen
wordt bepaald.
 Zoals is afgesproken in onderdeel C 10 van de Slotverklaring, zal bij
algemene maatregel van rijksbestuur de methode worden vastgelegd op grond
waarvan dit gebeurt. Bij die methodiek zullen objectieve factoren worden gehanteerd
op basis waarvan de minimale sterkte kan worden bepaald. Denkbaar is dat daarbij
gebruik wordt gemaakt van bevolkingsgegevens of geografische factoren (oppervlakte)
en mogelijkerwijs criminaliteitscijfers. De definitieve bepaling van de te
gebruiken factoren is onder meer afhankelijk van de beschikbaarheid en betrouwbaarheid
en de onderlinge vergelijkbaarheid van de indicatoren. Het spreekt voor zich
dat de gegevens die de basis vormen voor de indicatoren op eenzelfde identieke wijze worden gedefinieerd en op een adequate wijze worden
geregistreerd.
 De vaststelling van de feitelijke sterkte zal vanwege de koppeling met
de begroting worden vastgesteld door de minister van het betreffende land,
rekening houdend met de afspraken die de landen gemeenschappelijk hebben gemaakt
over de gemeenschappelijke voorziening politie en de aanpak van de zware,
de georganiseerde en de grensoverschrijdende criminaliteit.
 De algemene maatregel van rijksbestuur die op grond van dit artikel tot
stand wordt gebracht, is een zogenoemde consensus algemene maatregel van rijksbestuur
als bedoeld in artikel 38, tweede lid, van het Statuut.
 Artikel 50
 Dit artikel draagt de korpsbeheerders op te zorgen voor verschillende
aspecten van de kwaliteit van de korpsen en deze regelmatig te evalueren.
Onder meer kan hierbij worden gedacht aan visitaties door andere korpsen.
In het algemeen deel is reeds aangegeven dat het in het licht van onderlinge
samenwerking tussen de korpsen van belang is te kunnen bezien of elk van de
korpsen een vergelijkbare minimumstandaard heeft. Daartoe is het nodig dat
de resultaten van de evaluaties vergelijkbaar zijn. De in het derde lid bedoelde
onderlinge regeling dient daartoe.
 Artikel 51
 Artikel 51 biedt de landen de mogelijkheid nadere regels te stellen over
het beheer en de financiële verantwoording en de verslaglegging. In beginsel
zullen hiervoor de algemene comptabiliteitsvoorschriften gelden omdat in elk
van de landen de begroting van de politie zoals geregeld in dit voorstel deel
uitmaakt van de lands- respectievelijk de rijksbegroting.
 Artikel 52
 Dit artikel bevat de afspraak in de Slotverklaring terzake. De landen
zijn hierdoor onderling overeengekomen dat indien de samenwerking voorgeschreven
bij of krachtens deze rijkswet onvoldoende gestalte krijgt er grond is bij
algemene maatregel van rijksbestuur overeenkomstig artikel 51 van het Statuut
een voorziening te treffen. De aard van de te treffen voorziening hangt af
van de omstandigheden. Het spreekt voor zich dat over de toepassing van de
mogelijkheid een voorziening te treffen altijd eerst overleg met van de betrokken
landen zal plaatsvinden.
 Artikel 53
 Dit artikel draagt Curaçao, Sint Maarten en Nederland op ervoor
te zorgen dat enkele in het wetsvoorstel voorgeschreven maatregelen in werking
treden op het moment van de statuswijziging. Het gaat om de regels over aanstelling,
bevordering, schorsing en ontslag van buitengewone agenten van politie (artikel
10), de ambtsinstructie en de regels over vrijheidsbeneming (artikel 14),
de kwaliteitscriteria en opleidings- en trainingsvereisten (artikel 41), regels
voor de uitrusting (artikel 42) en de rangen van politie (artikel 46).
 
 Artikel 60c van de Rijkswet wijziging Statuut in verband met de opheffing
van de Nederlandse Antillen biedt Sint Maarten en Curaçao de mogelijkheid
ontwerp onderlinge regelingen te treffen met elkaar en met de andere landen
binnen het Koninkrijk voorafgaand aan de staatkundige hervorming, die op het
tijdstip van inwerkingtreding van die rijkswet de status van onderlinge regeling
krijgen. Artikel 60b van die rijkswet biedt de mogelijkheid dat de bestuurscolleges
van Sint Maarten en Curaçao landsbesluiten, houdende algemene
maatregelen, vaststellen die op het moment van inwerkingtreding van de Rijkswet
wijziging Statuut in verband met de opheffing van de Nederlandse Antillen
de status van landsbesluit, houdende algemene maatregelen, van het Land Sint
Maarten of het Land Curaçao krijgen. Het komt dus aan op een tijdige
voorbereiding van de onderlinge regeling en de landsregelgeving waarbij de
onderlinge regeling wordt geïmplementeerd. Indien de maatregelen waarbij
onderlinge regelingen dienen te worden geïmplementeerd niet tijdig tot
stand zijn gebracht dan zal het Koninkrijk gebruik maken van de bevoegdheid
bij algemene maatregel van rijksbestuur regelingen te treffen. Dergelijke
voorzieningen zijn van tijdelijke aard en vervallen zodra het land alsnog
zelf voorziet overeenkomstig de bepalingen in dit voorstel.
 Artikel 54
 Dit artikel bepaalt welke Nederlandse minister bevoegd is de voordracht
te doen voor de algemene maatregelen van bestuur die op grond van verschillende
bepalingen in dit voorstel worden getroffen. De toedeling komt overeen met
die in de Politiewet 1993.
 Artikel 55
 Dit artikel bevat een evaluatieverplichting voor de drie Ministers van
Justitie en de Minister van Binnenlandse Zaken gezamenlijk. De verplichting
sluit aan bij de afspraak in de Slotverklaring dat na vijf jaar de werking
van de nieuwe structuur wordt geëvalueerd. Het artikel komt overeen met
de evaluatieverplichting in de Rijkswet Gemeenschappelijk Hof van Justitie
en de consensusrijkswet OM. Dit betekent dat ruim voor het verstrijken van
de termijn van vijf jaar de Ministers van Justitie van de landen de voorbereiding
van de evaluatie moeten aanvangen.
 Artikel 56
 Dit artikel biedt de mogelijkheid onderhavige rijkswet in onderlinge overeenstemming
te wijzigen of, indien de evaluatie geregeld in artikel 55 daartoe aanleiding
geeft, te beëindigen. Wijziging en beëindiging van de rijkswet dienen,
nu niet is voorzien in een andere procedure, te geschieden op de wijze waarop
het voorstel tot stand is gekomen. Wijziging en beëindiging geschieden
dus bij rijkswet en er is onderlinge overeenstemming nodig.
 Artikelen 57 en 58
 Artikel 58 regelt dat deze rijkswet tegelijkertijd met de inwerkingtreding
van de artikelen I en II van de Rijkswet wijziging Statuut in verband met
de opheffing van de Nederlandse Antillen in werking treedt. Het vierde en
vijfde lid van artikel 39 kunnen, zoals reeds is toegelicht bij artikel 39,
later in werking treden. Deze leden zullen in werking treden zodra het niveau
van bescherming van persoonsgegevens in Curaçao respectievelijk Sint
Maarten afdoende is. Dit betekent niet dat het tot die tijd onmogelijk is
politiegegevens uit te wisselen tussen het Europese deel van Nederland en Curaçao en Sint Maarten. Artikel 57 biedt de mogelijkheid
dit te doen op basis van een onderlinge regeling waarin nadere voorwaarden
kunnen worden gesteld over het beschermingsniveau.
 
 De minister van Justitie,
 E. M. H. Hirsch Ballin
 De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 G. ter Horst
 De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
 A. Th. B. Bijleveld-Schouten
 
 
 
 
 In verband met correctie in de ondertekening.