Volkshuisvestingsbeleid; Brief minister over de prestaties van de sociale huursector in 2001
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-07 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24508, nr. 64

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

20-05-2003

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2002-2003

24508 nr. 64

12-05-2003

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamInleidingParagraaf 1 BeleidsconclusiesParagraaf 2 De financiële continuïteitTabel 1 Resultaat: baten en lastenTabel 2 Financiële kengetallen 2000–2001Paragraaf 3 Volkshuisvestelijke ontwikkelingen3.1 Aantal instellingen, de voorraad en mutaties in de
voorraad, leegstand, mutatiegraadTabel 3 Mutaties in de voorraadTabel 4 Mutaties in de voorraad ten opzichte van het prognosemodel3.2 Huisvesten van de doelgroep: leegstand, toewijzing
van woningen, betaalbaarheid, de huren, verkoop van huurwoningen3.3 KwaliteitsbeleidTabel 5 Onderhoud en verbetering3.4 Leefbaarheid3.5 Huurders betrekken bij beleid en beheer3.6 Wonen en zorgParagraaf 4: individueel oordeel en werkdomein van
woningcorporaties4.1 Individueel oordeel financieel en rechtmatigheid– Financiële oordeelTabel 6 Financiële beoordelingOordeel over rechtmatigheid: Nevenactiviteiten binnen
de instellingNevenactiviteiten in een verbinding:Overige onrechtmatigheden:4.2 Nevenactiviteiten en werkdomein van woningcorporatiesParagraaf 5 Prestatieovereenkomsten en afsprakenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24508Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 63 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 508Volkshuisvestingsbeleidnr. 64BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN
MILIEUBEHEERAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 12 mei 2003InleidingOp grond van het Besluit beheer sociale huursector (BBSH) hebben woningcorporaties
en gemeentelijke woningbedrijven voor 1 juli 2002 hun jaarstukken over
2001 aan mij gestuurd. Voor 1 december jongstleden heb ik elke instelling
individueel op de hoogte gebracht van mijn oordeel over de prestaties in 2001
voor wat betreft het al dan niet rechtmatig handelen en de financiële
continuïteit. Op basis van de jaarstukken en de bijlagen daarbij1, informeer ik u conform het gestelde in artikel 43a van
het BBSH over de prestaties van de sector als geheel. Ik bied u mijn excuses
aan voor het feit dat ik u nu pas op de hoogte stel en niet op het voorgeschreven
moment in december jongstleden.Ik wil u er op wijzen dat het hiernavolgende betrekking heeft op de prestaties
in 2001. Op relevante onderdelen worden de prestaties vergeleken met voorgaande
jaren maar ook met de voornemens van de sector voor 2001, zowel op basis van
de eigen voornemens van de sector als op basis van het Prognosemodel van VROM2. Deze vergelijkingen zijn verwerkt in het bijgevoegde
Toezichtsverslag sociale huursector. Ten aanzien van de financiële aspecten
heb ik mij laten adviseren door het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting
(CFV). Het CFV heeft een aantal nadere financiële analyses verricht welke
beschreven staan in het bijgevoegde financiële verslag van het CFV.Als bijlagen bij deze brief treft u drie rapporten aan: het financiële
verslag van het CFV, het volkshuisvestelijke verslag opgesteld door VROM en
een rapport met de door VROM uitgevoerde analyse van de prestatieafspraken
tussen gemeenten en woningcorporaties voor 2002. In deze brief treft u een
samenvatting aan van de rapporten alsmede de conclusies die ik daaraan verbind.In paragraaf 1 van deze brief heb ik de belangrijkste beleidsconclusies
aangegeven. In paragraaf 2 wordt de financiële situatie van de sector
nader aan de orde gesteld. Dit is een samenvatting van de rapportage die door het CFV is opgesteld. In paragraaf 3 worden de volkshuisvestelijke
ontwikkelingen en prestaties in 2001 samengevat. Hierbij wordt aandacht geschonken
aan de mutaties in de voorraad, de ontwikkeling van de huren, de toewijzing
van woningen aan de doelgroep en de kwaliteit van de voorraad door onderhoud
en verbetering. Ook zal nader worden ingegaan op de inspanningen van de woningcorporaties
op het gebied van leefbaarheid van buurten en wijken, de mate waarin duurzaam
bouwen en verbeteren werden opgepakt en de relatie tussen huurders en verhuurders.
Ook komen de inspanningen van woningcorporaties op het terrein van wonen en
zorg aan de orde, aangezien eind 2001 dit zesde verantwoordingsveld werd toegevoegd
aan het BBSH. In paragraaf 4 wordt ingegaan op de individuele beoordelingen
per instelling en kwesties die in het kader van het interim-beleid ten aanzien
van het werkdomein van woningcorporaties aan de orde zijn geweest. In de 5e
paragraaf tenslotte staat een samenvatting van de analyse van de prestatieafspraken
voor 2002 tussen woningcorporaties en gemeenten.Paragraaf 1 BeleidsconclusiesTerugkijkend naar 2001 constateer ik met genoegen dat corporaties op een
aantal onderdelen goede prestaties geleverd hebben. De woningcorporaties hebben
gezamenlijk € 317 miljoen geïnvesteerd in de leefbaarheid van
wijken en buurten. Dat is aanmerkelijk meer dan de sector van plan was en
bijna het dubbele ten opzichte van het jaar daarvoor. Ook werd er meer dan
in het voorgaande jaar aan onderhoud en verbetering van de voorraad besteed,
ruim € 3 miljard en dat kwam ongeveer overeen met de voornemens.
Tegelijk bleef de gemiddelde huurverhoging in 2001 ruim onder de inflatie
(2,7% versus 4,5%).Het bijgevoegde Toezichtsverslag laat echter ook zien dat veel resultaten
van de sociale huursector in 2001 zijn achtergebleven bij de beleidsvoornemens.
Het gaat dan met name om de verkoop van huurwoningen, de nieuwbouw en de herstructurering
in de steden. De corporatiesector heeft wel veel inspanningen geleverd, maar
de resultaten zijn nog niet op het niveau dat wenselijk is. Ik wil er wel
aan toevoegen dat vertraging in de herstructurering en de nieuwbouw niet uitsluitend
op het conto van de sociale huursector geschreven mag worden, maar dat ook
gemeenten daarin een rol vervullen. Een en ander is mede een gevolg van de
zorgvuldigheid die betracht moet worden in het volgen van procedures rond
te herstructureren wijken. De achterblijvende (sociale) nieuwbouw hangt ook
samen met de omstandigheden op VINEX-nieuwbouwlocaties in het algemeen. Inmiddels
zijn op mijn verzoek tijdelijke aanjaagteams actief om knelpunten op een aantal
van deze locaties te verhelpen. Deze aanjaagteams bestaan uit ambtenaren van
VROM en externe deskundigen, mede afkomstig uit de corporatiesector.Prestatieafspraken zijn een bruikbaar instrument om de samenwerking tussen
woningcorporaties en lokale overheden te stroomlijnen. Over 2001 blijkt dat
48% van de voorraad sociale huurwoningen valt onder feitelijk afgesloten prestatieovereenkomsten.
In deze overeenkomsten komt een brede en gevarieerde hoeveelheid beleidsthema's
aan de orde. Het is toe te juichen dat partijen hierover met elkaar in gesprek
zijn en gezamenlijk intenties formuleren. De nadruk heeft echter veelal gelegen
op kwalitatieve aspecten van prestaties, waardoor afspraken een intentioneel
en onvoldoende «hard» karakter hebben. De grote opgave in het
wonen voor de komende jaren vraagt dan ook om een effectiever optreden door
alle partijen gezamenlijk. De inzet van lokale partners moet daarom meer gericht
worden op afdwingbaarheid van de nakoming van afspraken. Ook zou er meer nadruk
moeten zijn op het kwantificeren van afspraken. Zo zullen in de 50 prioritaire wijken strakkere en concretere afspraken
moeten worden gemaakt om tot gewenste resultaten te komen. Het is hierbij
van belang dat er een door de lokale partijen gedeeld en gedragen kader voor
deze afspraken bestaat om inzet en resultaten te optimaliseren. Ook elders
kan op een dergelijke wijze gekomen worden tot afspraken, die toegespitst
zijn op specifieke problemen en concrete oplossingen. Ik verwacht voor deze
wijken contracten waarin concrete prestaties zijn vastgelegd door gemeenten
en andere lokale partijen, waaronder de woningcorporaties, zodat binnen vastgelegde
termijnen inhoudelijke prestaties zullen worden waargemaakt.De financiële positie van de sector als geheel kan geen belemmering
zijn, aangezien de continuïteit in de corporatiesector gewaarborgd is.
Dit blijkt uit een verdere stijging van het weerstandsvermogen naar € 14,4
miljard. De ongelijke verdeling van dit vermogen is niet veranderd, hoewel
er ook op regionaal niveau voldoende middelen lijken te zijn om de tot op
heden geformuleerde opgave op te pakken. Dit leidt tot de conclusie dat feitelijk
onvoldoende geïnvesteerd wordt om de aanpak van wijken in de (grote)
steden te versnellen. Anderzijds kunnen ook teruglopende verkopen een negatief
effect hebben op het tempo waarmee nieuwe (onrendabele) investeringen gepleegd
worden. Solidariteit in de sector is dan ook nodig om vertraging in de stedelijke
vernieuwing te voorkomen. Ik heb waardering voor de initiatieven die momenteel
door de sector worden uitgewerkt zoals bijvoorbeeld het voorstel van «De
vernieuwde Stad» (een platform van grootstedelijke corporaties, het
Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en Aedes) om de borgingsruimte in de
sector te mobiliseren door een speciaal Garantiefonds te creëren. Ik
ben met de sector in gesprek om de in ontwikkeling zijnde initiatieven op
hun merites te bezien. Ik zal u zo snel mogelijk nader informeren over de
verschillende mogelijkheden om het proces van matching te bevorderen, alsmede
over mijn plannen mochten de eigen initiatieven uit de sector onvoldoende
van de grond komen of onvoldoende middelen opleveren.De trend van schaalvergroting is in 2001 verder doorgezet met een substantieel
aantal fusies. Fusies kunnen een rol spelen in het verbeteren van doelmatigheid
en gebruikt worden als een vorm van matching. Dergelijke interne en op de
werkorganisatie gerichte veranderingsprocessen vergen echter veel tijd en
energie. Toch dient de inzet van woningcorporaties ook op korte termijn primair
gericht te blijven op de externe omgeving (in ieder geval bewoners en gemeenten)
en op de inhoudelijke prestaties. Intern gerichte inspanningen dienen echt
een duidelijke meerwaarde te hebben voor het realiseren van de opgave. Daarom
zijn er, mede op basis van de geschetste trend, medio 2002 aanvullende beleidsregels
ten aanzien van fusies bekend gemaakt. Uiteindelijk zal de totale omvang van
de prestaties in deze sector toe moeten nemen. Het gaat dan vooral om meer
en betere resultaten wat betreft wonen en zorg, leefbaarheid en het behoud
van voldoende betaalbare huisvesting.Ik vertrouw erop dat de corporatiesector haar verantwoordelijkheid neemt.
Niettemin is het op onderdelen nodig in de regelgeving waarborgen voor voldoende
continuïteit en prestaties vast te leggen. Er wordt dan ook een aantal
inhoudelijke wijzigingen van het BBSH voorbereid, zoals aangekondigd in mijn
aan u gerichte brief van 16 december 2002 (TK 2002–2003, 28 691,
nr. 3). Het gaat dan bijvoorbeeld om de verplichting tot het opstellen van
een treasury-statuut, een 7e prestatieveld (bevordering eigen woningbezit)
en de verplichting om inspanningen in de herstructurering van bepaalde wijken
in kaart te brengen. Deze wijzigingen zijn tevens bedoeld om beleidsinhoudelijke
prestaties te verbeteren, naast de wens om tot meer transparantie in het toezicht
te komen.Paragraaf 2 De financiële continuïteitDe financiële positie van de volkshuisvestingssector is op basis
van de verantwoordingsstukken over 2001 wederom verbeterd. Het weerstandsvermogen
op basis van de historische kostprijs steeg naar € 14,4 miljard.1 De toename wordt in belangrijke mate veroorzaakt door
de winst op de verkoop van woningen. Het gerealiseerde resultaat uit gewone
bedrijfsuitoefening ligt, evenals in 2000, rond de nullijn. Het in het voorgaande
verslagjaar door de woningcorporaties geprognosticeerde positieve resultaat
voor 2001 is derhalve wederom achtergebleven. De belangrijkste oorzaak daarvoor
ligt bij de hogere overige bedrijfslasten en de hogere personeelslasten.Tabel 1 Resultaat: baten en lasten Nominaal x € 1 miljoen 20002001Jaarresultaat5911 012 Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening2755 Verkoopwinst858952Onrendabele investeringen356414Bedrijfsopbrengsten10 38510 665Rentelasten4 7764 598Personeelslasten9861 101 Lasten onderhoud2 3322 371 Overige bedrijfslasten1 6481 843De prognoses van dit resultaat door woningcorporaties voor de komende
jaren (2002 en verder) laten een stijgend positief saldo zien. Gecorrigeerd
voor de bedrijfswaarde, onder aftrek van een marge voor onzekerheid, bedraagt
het weerstandsvermogen ultimo 2001 € 23 miljard. Het minimaal gewenst
weerstandsvermogen, gebaseerd op het door het CFV vastgesteld risicoprofiel,
bedraagt nagenoeg € 13 miljard. De vermogensovermaat, zijnde het
verschil tussen het minimaal gewenst en het gecorrigeerde weerstandsvermogen,
ligt derhalve evenals ultimo 2000, op ruim € 10 miljard. De ongelijke
verdeling van de vermogensovermaat over het land is ten opzichte van het voorgaande
boekjaar niet veranderd. De volkshuisvestelijke opgaven concentreren zich
in de regio's waar de woningcorporaties gemiddeld de financieel zwakste positie
hebben. Voor een antwoord op de vraag of de vermogensovermaat toereikend is
voor de betaalbaarheid van de volkshuisvestelijke opgaven van woningcorporaties,
zijn indicatieve berekeningen uitgevoerd. Voor de daarbij gehanteerde uitgangspunten
is mede gebruik gemaakt van gegevens van de onderzoeken van de Commissie Koning
(de Commissie Kosten-Kostendragers) en het onderzoeksinstituut OTB. Uit de
berekeningen van de te verwachten kosten en opbrengsten voor vernieuwing en
herstructurering blijkt, dat in een ongunstig scenario het resultaat voor
de gehele sector en per regio nagenoeg zonder overschot of tekort sluit. Zelfs
indien in de komende jaren geen verkoopopbrengsten worden gerealiseerd, zal
de vermogensovermaat ruim voldoende zijn om de geprognosticeerde onrendabele
investeringen te kunnen opvangen. Uit het in 2002 uitgevoerde onderzoek naar
het financieel beleid van woningcorporaties, blijkt dat het tempo van de uitvoering
van de opgave afgestemd wordt op de individueel beschikbare middelen2. Als gevolg van de ongelijke verdeling van de beschikbare
middelen kan dit derhalve leiden tot het laten liggen c.q. opschorten van
volkshuisvestelijke prestaties. Het totaalbedrag aan gerealiseerde onrendabele
investeringen (zoals nieuwbouw, verbetering en sloop) ligt al jaren op hetzelfde
niveau van rond € 400 miljoen, terwijl het bedrag per woning jaarlijks
fors toeneemt.Tabel 2 Financiële kengetallen 2000–2001 Nominaal x € 1 miljoen 20002001Eigen vermogen9 34611 687 Egalisatierekening1 429871Voorzieningen4 1322 692 Gepresenteerd weerstandsvermogen14 21414 451 Gecorrigeerd weerstandsvermogen22 34923 049 Gewenst weerstandsvermogen11 99112 746Vermogensovermaat10 35810 303Boekwaarde65 96066 734Bedrijfswaarde79 90980 855Balanstotaal82 84782 992Paragraaf 3 Volkshuisvestelijke ontwikkelingen3.1 Aantal instellingen, de voorraad en mutaties in de
voorraad, leegstand, mutatiegraadIn 2002 werden 579 woningcorporaties over hun functioneren in 2001 beoordeeld.
In 2001 waren meer instellingen actief, maar door fusies in de loop van 2001
en begin 2002 bleven er 579 instellingen over.Tabel 3 Mutaties in de voorraad 1998 Realisatie1999 Realisatie2000 Realisatie2001 Realisatie2001 VoornemensNieuwbouw Huurwoningen21 60017% goedkoop83% overig16 500 12% goedkoop87% overig14 7004% goedkoop96% overig112 6006,5% goedkoop93,5% overig21 600 Sloop7 40075%
goedkoop25% overig8 90081%
goedkoop18% overig7 50075%
goedkoop25% overig8 20067,5% goedkoop32,5% overig10 000 Verkoop buiten de sector22 50016 300 aan huurders6 200 aan derden21 50014 900 aan huurders6 600
aan derden14 30028 100
aan huurders4 800 aan toekomstige bewoners1 400 belegger/ overig13 4006 570
aan huurders4 825 aan toekomstige bewoners2 017 belegger/overig24 500Aankoop310 8002 500 van derden3 000 van gemeenten5 200 van andere
T.I.14 4003 200 van derden300
van gemeenten10 900 van andere T.I.4 9001 900 van derden3 000 van gemeenten8 4005 500 van derden2 900
van gemeenten3 600 Toe/afname door overige mutaties– 700– 8– 3 600– 6 200 Saldo toename/ afname4– 6 500– 10 800– 5 900– 6 800 1 De categorie «overig» bij nieuwbouw en sloop
bestaat voor een klein deel uit eenheden in verzorgingshuizen en overige wooneenheden
en verder een klein aantal standplaatsen en woonwagens. Het grootste deel
bestaat uit betaalbare en dure woningen. De categorie «overig»
bij verkoop bestaat uit andere natuurlijke personen die de woongelegenheden
doorverhuren aan derden.2 De wijziging in de categorieën is een gevolg van de
wijzigingen die in de aanhangsels zijn doorgevoerd, e.e.a. om een beter inzicht
te krijgen in de verkoop aan natuurlijke personen.3 In 1998 en 1999 is het totaal aangegeven inclusief aankoop
van andere corporaties. In 2000 en 2001 is het totaal berekend exclusief de
aankoop van andere corporaties. In 2000 werden 6 200 woongelegenheden
van andere corporaties aangekocht, in 2001 waren dit er 13 000.4 Gecorrigeerd voor mutaties binnen de sector in verband met
splitsingen en samenvoegingen.De 23 gemeentelijke woningbedrijven (allen met een gering aantal woningen)
werden niet meer meegenomen in de rapportages, omdat veel gemeentelijk woningbedrijven
geen of fragmentarisch informatie indienen. Door fusies zijn er ongeveer 30
woningcorporaties verdwenen ten opzichte van het voorgaande verslagjaar. De
579 woningcorporaties beheren een voorraad van ruim 2,4 miljoen woningen.
Deze voorraad daalde in 2001 met bijna 7 000 woningen. De
nieuwbouw van sociale huurwoningen daalde tot 12 582 woningen. In 1997
werd nog het dubbele aantal gebouwd, maar in de tussenliggende jaren nam het
gestaag af. Daarnaast bouwden woningcorporaties (zelf of in een dochter-BV)
ongeveer 3 400 koopwoningen en ook dit is aanmerkelijk minder dan de
6 500 woningen die men wilde bouwen in 2001. Wel werden er substantieel
veel woningen aangekocht, met name van gemeenten en niet-winstbeogende instellingen
die in de loop van de afgelopen jaren werden gesaneerd door VROM op voorwaarde
dat het bezit ofwel rendabel zou worden geëxploiteerd dan wel overgedragen
aan een woningcorporatie. In 2001 werden 8 419 woningen aangekocht. Er
werden 13 412 woningen verkocht buiten de sector, waarvan 6 570
aan zittende huurders en 4 825 aan andere eigenaar-bewoners. De rest,
2 017 woningen, werd verkocht aan rechtspersonen buiten de sector. De
verkoop aan huurders verminderde ten opzichte van voorgaande jaren en kwam
uit op slechts 49% van de prognose uit het prognosemodel. Er werden 8 214
woningen gesloopt, een lichte toename ten opzichte van 2000 (7 537 woningen),
maar toch slechts 53% van het verwachte aantal uit het prognosemodel. Het
saldo van de overige mutaties, met name door samenvoeging of splitsing, kwam
uit op minus 6 169 woningen.De voorraad huurwoonwagens is met 65 toegenomen tot 689 in totaal, terwijl
het aantal huurstandplaatsen toenam met 40 tot een totaal van 1 843.
Van gemeenten werden 98 huurwoonwagens en 91 huurstandplaatsen overgenomen.Tabel 4 Mutaties in de voorraad ten opzichte van het prognosemodel Ontwikkelingen in de voorraad 1999–2001 (prognosemodel PM vs. kerngegevens
KG)  nieuwbouwsloopverkoop
aan huurders1aankoop buiten
sector PMKGPMKGPMKG 2PMKG1999        absoluut17 40016 5006 4008 90018 80015 0003 4003 200% 95 139 80 942000        absoluut25 00014 70020 000 37 50015 00012 9003 5004 900% 59 38 86 1402001        absoluut21 50012 60015 6008 20027 50013 412Geen prognose8 419% 59 53 49 –1 De cijfers over 2001 zijn incl. verkoop aan beleggers (dus
totale aantal verkopen buiten de sociale huursector).2 De gegevens uit het prognosemodel en de kerngegevens over
2001 hebben betrekking op verkopen aan (zittende) huurders en toekomstige
bewoners. De verkopen zoals genoemd in de kerngegevens over 1997 t/m 1999
hebben echter alleen betrekking op verkopen aan huurders.3 Het prognosemodel gaat voor 2001 uit van in totaal 28 000
onttrekkingen. Dit aantal is opgebouwd uit circa 20 000 te slopen woningen
en 8 000 samen te voegen woningen.3.2 Huisvesten van de doelgroep: leegstand, toewijzing
van woningen, betaalbaarheid, de huren, verkoop van huurwoningenOngeveer 90% van de voorraad van de woningcorporaties bestond in 2001
uit betaalbare of goedkope woningen. De begrenzing van de goedkope voorraad
is medio 2001, conform de Huursubsidiewetgeving, gedefinieerd op € 298,59
huur per maand, de grens voor de betaalbare voorraad lag op € 427,46.
Door deze aanpassing van de BBSH grenzen aan de IHS grenzen is de betaalbare
voorraad ten opzichte van 2000 met 400 000 woningen toegenomen.Het gemiddelde
huurniveau is in 2001 volgens de opgave van de woningcorporaties met 2,7%
gestegen, ruim onder het inflatieniveau van 4,5%. Ook individueel bleven alle
instellingen onder het inflatieniveau. De gemiddelde huurprijs per maand kwam
in 2000 uit op € 309 en steeg naar € 317 per maand in
2001. Flevoland kent nog steeds een aanmerkelijk hoger gemiddelde
van € 364 per maand, terwijl Groningen en Friesland juist een lager
gemiddelde kennen van ongeveer€ 300.Eind 2001 stonden 7 900 woningen drie tot twaalf maanden leeg. Daarnaast
stonden 5 500 woningen langer dan een jaar leeg. Deze aantallen zijn
vergelijkbaar met de leegstand eind 2000 (respectievelijk 8 200 en 5 500
woningen). Relatief betekende het dat ultimo 2001 0,3% van de voorraad minder
dan een jaar en 0,25% langer dan een jaar leegstond. Relatief kwam leegstand
het meest voor in Groningen, Drenthe, Zeeland en Limburg. Ook Zuid-Holland
(met name Rotterdam) kende relatief en absoluut veel leegstand. Overigens
is de leegstand zowel in 2001 als in eerdere jaren, lager dan de 2% die als
acceptabele frictieleegstand wordt gezien. De mutatiegraad van 8,9% lag in
2001 ongeveer op hetzelfde niveau als in 2000.Van de voor verhuur beschikbaar gekomen goedkope woningen werd 84% passend
toegewezen aan huishoudens met een laag inkomen terwijl 70% van de dure woningen
werd toegewezen aan huishoudens met een hoog inkomen. Slechts 2% van de dure
woningen werd toegewezen aan een laag inkomen. In 2001 verkochten woningcorporaties
circa 11 400 bestaande huurwoningen aan huurders en andere natuurlijken
personen alsmede 3 400 nieuw gebouwde koopwoningen1. Van al deze woningen werd 85% tegen reële marktwaarde verkocht
en 15% met korting, variërend van 1–30%. Bijna 300 woningen werden
met een korting tussen 20% en 30% verkocht, maar dit gebeurde onder voorwaarden
(verplichting tot terugverkoop aan de corporatie, deling in de waardeontwikkeling,
terugbetalen van de korting etc.). Gezien het feit dat dit het eerste maal
is dat deze gegevens gevraagd werden, kan niet worden aangegeven of er meer
of juist minder met korting verkocht werd dan in voorgaande jaren. Duidelijk
is wel dat verreweg de meeste woningen zonder korting verkocht worden. Woningcorporaties
zouden meer moeten overwegen korting te geven, zij het onder voorwaarden,
om de toegang tot de koopsector te verbeteren.3.3 KwaliteitsbeleidDe uitgaven voor onderhoud en woningverbetering zijn in 2001 ten opzichte
van 2000 licht gestegen. De totale uitgaven voor onderhoud en woningverbetering
bedroegen in 2001 ruim € 3 miljard, een stijging van ongeveer 7%.
Dit betekent dat de stijgende trend van de uitgaven is vastgehouden. Deze
cijfers zijn overigens niet gecorrigeerd voor inflatie. De stijging deed zich
voornamelijk voor in het klein onderhoud: een toename van ruim € 200
miljoen. Het niveau van de investeringen in woningverbetering is ten opzichte
van 2000 toegenomen met circa € 69 miljoen. De uitgaven voor grootonderhoud
zijn tot € 320 miljoen gedaald, een vermindering van € 62
miljoen ofwel ruim 16%. De uitgaven ten behoeve van het aangekocht bezit zijn
eveneens afgenomen.De gemiddelde uitgave per woongelegenheid verschilt sterk per provincie:
woningcorporaties in Drenthe, Gelderland, Zeeland en Noord-Brabant hebben
duidelijk meer dan het gemiddelde uitgegeven. In Groningen en Utrecht hebben
zij evenals in 2000 beduidend minder dan gemiddeld uitgegeven. Sinds 1997
hebben deze twee provincies de laagste gemiddelde uitgaven van Nederland.
In 2001 is in totaal aan onderhoud en verbetering ongeveer uitgegeven wat
in de voornemens voor 2001 werd aangegeven.Tabel 5 Onderhoud en verbeteringOnderhoud
en woningverbetering in vergelijking met Voorgenomen activiteiten (x €
miljoen) Realisatie 1999Realisatie 2000Realisatie 2001Voornemens 2001Onderhoud2 4192 5302 6702 475Woningverbetering1392325394599Totaal onderhoud en verbetering2 8102 8553 0653 0741 Inclusief woningverbetering en groot onderhoud Aangekocht
Bezit.Maatregelen in het kader van duurzaam bouwen zijn vaak zodanig in het
proces geïncorporeerd dat het voor woningcorporaties moeilijk is deze
investeringen af te zonderen van de overige investeringen in nieuwbouw en
verbetering. Desondanks is door de woningcorporaties aangegeven dat in meer
dan de helft (53%) van de nieuwgebouwde woningen voorzieningen voor duurzaamheid
zijn getroffen. Gemiddeld is een bedrag van ruim € 4 000 per
woning besteed aan deze voorzieningen. Dit bedrag ligt veel hoger dan de bedragen,
genoemd in het DUBO-convenant (€ 1 361) en in de voorgenomen
activiteiten van de woningcorporaties (€ 3 390). In de bestaande
voorraad bleven investeringen in duurzame voorzieningen achter bij de plannen: € 31
miljoen in plaats van € 152 miljoen volgens de eigen voornemens
in 2001.3.4 LeefbaarheidDe totale investeringen in leefbaarheid van buurten en wijken door woningcorporaties
zijn ten opzichte van het vorige verslagjaar verder gestegen tot een bedrag
van ruim € 317 miljoen. Dit is voor geheel Nederland meer dan een
verdubbeling ten opzichte van het voorgaande verslagjaar (€ 157
miljoen). Net als in voorgaande jaren laten de grotere provincies met veel
sociale woningbouw, te weten Noord-Holland en Zuid-Holland, de hoogste uitgaven
zien. Deze twee provincies nemen 63% van de totale uitgaven op het gebied
van leefbaarheid voor hun rekening, met name in de regio's Amsterdam, Rotterdam
en Dordrecht. Opmerkelijk is dat in de provincie Groningen beduidend minder
is uitgegeven dan in 2000 (€ 1 miljoen versus € 7 miljoen
in 2000). In vergelijking met de voornemens van de woningcorporaties, die
voor het verslagjaar 2001 werden ingeschat op € 234 miljoen, steekt
de realisatie ver uit boven de voornemens. De investeringen in leefbaarheid
worden heel divers ingezet, variërend van achterpadverlichting, inzet
van huismeesters, aanpassingen aan woningen om de veiligheid te vergroten,
aankoop van panden of betrokkenheid bij een wijk- of buurtcentrum. Overigens
is het op peil houden van de leefbaarheid mede een taak van de gemeente. Gemeente
en corporatie bepalen gezamenlijk wie welke kosten zal dragen, waarbij de
grens tussen openbare ruimte en het bezit van de corporatie soms vervaagt.3.5 Huurders betrekken bij beleid en beheerHet aantal instellingen dat overleg pleegt met haar huurders is ten opzichte
van 2000 verder toegenomen. In 2001 was het aandeel woningcorporaties dat
gestructureerd overleg voerde met haar bewoners 97% tegenover 93% in 2000.
Landelijk werkzame woningcorporaties voeren echter geen overleg in gemeenten
waar zij bijvoorbeeld maar 100 of minder woningen bezitten. Ook kleine woningcorporaties
die uitsluitend voorzien in ouderenhuisvesting voeren soms geen overleg met
de huurders omdat deze huurders te kennen geven geen behoefte te hebben aan
overleg over beleid en beheer. Indien er signalen binnenkomen dat overleg
niet of onvoldoende gevoerd wordt, spreek ik de instelling daarop aan. Dit
is echter zelden het geval. In totaal hebben de woningcorporaties ruim € 12
miljoen uitgegeven aan ondersteuning van bewonersorganisaties. Ten opzichte
van 2000 is dit een toename van ruim 9%. Gemiddeld besteedden de woningcorporaties
hieraan € 5,05 per woongelegenheid. Daarnaast stellen woningcorporaties
vaak om niet faciliteiten ter beschikking aan huurdersorganisaties.3.6 Wonen en zorgDit 6e prestatieveld is vanaf 5 november 2001 in de cijfermatige
kerngegevens opgenomen. Invulling van bedoeld onderdeel was voor 2001 echter
facultatief, omdat het BBSH pas laat in het jaar gewijzigd werd. Het merendeel
van de woningcorporaties heeft de bedoelde gegevens echter toch aangeleverd.
Deze woningcorporaties hebben aangegeven in 2001 over ruim 50 000 woningen
en 36 000 wooneenheden te beschikken, die geschikt zijn voor bewoning
door huishoudens die voor een deel afhankelijk zijn van zorg. De omvang van
het aantal woningen dat toegankelijk is voor minder validen bedraagt 268 000.
Door de woningcorporaties is tevens aangegeven dat in 2001 voor ca. € 171
miljoen in dit segment is geïnvesteerd. Daarnaast zijn 115 van de 579
instellingen op enige wijze betrokken bij bemiddeling voor zorgarrangementen
voor huurders.Door de woningcorporaties is aangegeven dat komende jaren (tot 2007) circa € 2
miljard wordt geïnvesteerd in wonen en zorg, bijvoorbeeld in het ombouwen
van verzorgingshuizen naar verpleeghuizen maar ook door het meer toegankelijk
maken van woningen voor ouderen en minder validen.Paragraaf 4: individueel oordeel en werkdomein van
woningcorporaties4.1 Individueel oordeel financieel en rechtmatigheidOp grond van artikel 33 van het BBSH vormt de Minister van VROM zich voor
1 december van het lopende jaar een oordeel over de werkzaamheden van de woningcorporaties
over het voorafgaande verslagjaar en deelt hij dit oordeel aan de individuele
corporatie mee. Het oordeel heeft betrekking op de naleving van wet- en regelgeving
en op het gevoerde financiële beleid en beheer. Ik heb ook laten beoordelen
of woningcorporaties de richtlijnen voor nevenactiviteiten en verbindingen
op grond van onder meer MG 99–23 en MG 2001–26 naleven. Bij 523
van de onderzochte instellingen zijn geen (mogelijke) onrechtmatigheden geconstateerd
en bestaat geen twijfel over de financiële continuïteit in de komende
vijf jaar. Met betrekking tot 56 instellingen zijn opmerkingen gemaakt: Bij
2 instellingen zijn opmerkingen gemaakt over mogelijk onrechtmatig handelen
en hun financiële positie; Bij 33 instellingen zijn uitsluitend opmerkingen
gemaakt over (mogelijke) onrechtmatigheden; Bij 23 instellingen vormt uitsluitend
de financiële situatie aanleiding tot het maken van opmerkingen.– Financiële oordeelVoor de beoordeling van de financiële positie hanteert het CFV onderstaande
categorie-indeling.Tabel 6 Financiële beoordelingCategorieOmschrijvingAVoldoende weerstandsvermogen
Op basis van de financiële beoordeling is vastgesteld dat de woningcorporatie
in de komende vijf jaar over een weerstandsvermogen beschikt dat hoger is
dan het gewenste weerstandsvermogen, conform een al dan niet bijgesteld risicoprofiel.B1Onvoldoende weerstandsvermogen:
de woningcorporatie treft inmiddels (aantoonbaar) voldoende maatregelen om
het gewenste weerstandsvermogen te bereiken. B2Onvoldoende weerstandsvermogen:
de woningcorporatie voert reeds een financieel beleid, dan wel de woningcorporatie
heeft inmiddels besloten in de komende tijd additionele maatregelen te nemen
ter verbetering van de vermogenspositie. B3Onvoldoende weerstandsvermogen:
de woningcorporatie heeft maatregelen ter verbetering van de vermogenspositie
in voorbereiding, doch besluitvorming is nog niet afgerond. COnvoldoende weerstandsvermogen:
de woningcorporatie treft onvoldoende maatregelen om het gewenste weerstandsvermogen
te bereiken. Van de in deze categorie ingedeelde instellingen kan nog niet
geconcludeerd worden dat voldoende maatregelen zijn of worden genomen.DSaneringsinstelling
De woningcorporatie heeft een steunaanvraag ingediend of overweegt dit te
doen, dan wel heeft inmiddels een bijdrage ontvangen.In 2001 werden 73 (2000: 85) instellingen nader onderzocht door het CFV.
Bij slechts 25 woningcorporaties vormde de financiële situatie aanleiding
tot het maken van een opmerking in de brief. Daarnaast zijn er twee corporaties
waarmee saneringsafspraken gemaakt zijn in voorgaande jaren.B-categorie: Bij 24 woningcorporaties is geconstateerd dat het weerstandsvermogen
lager is dan het minimaal gewenst weerstandsvermogen. Het onderzoek heeft
evenwel uitgewezen dat zij zodanige maatregelen hebben getroffen of in voorbereiding
hebben dat het weerstandsvermogen naar verwachting binnen vijf jaar het minimaal
gewenste niveau zal bereiken.C-categorie: Bij één woningcorporatie is geconstateerd dat
het weerstandsvermogen lager is dan het minimaal gewenste weerstandsvermogen.
Het onderzoek heeft tevens uitgewezen dat er nog onvoldoende maatregelen getroffen
of in voorbereiding zijn om te bereiken dat het weerstandsvermogen naar verwachting
binnen vijf jaar het minimaal gewenst niveau zal bereiken. Op basis van het
onderzoek is vastgesteld dat de financiële positie van deze woningcorporatie
zorgelijk is. De instelling is verzocht om binnen vier maanden aan te geven
op welke wijze zij de geconstateerde financiële problematiek in de nabije
toekomst het hoofd wil bieden.D-categorie: Het betreft twee instellingen die onder toezicht van het
CFV reeds enkele jaren betrokken zijn in een proces van sanering.In de categorieën B, C en D neemt het aantal af, terwijl het aandeel
A woningcorporaties groeit (93% in 2000 naar 95% van alle woningcorporaties
in 2001). Het CFV verwacht niet dat er meer woningcorporaties voor sanering
in aanmerking komen in de nabije toekomst.Oordeel over rechtmatigheid: Nevenactiviteiten binnen
de instellingIn totaal zijn bij negen woningcorporaties activiteiten geconstateerd
die mogelijk niet in overeenstemming zijn met het BBSH en het beleid voor
nevenactiviteiten dat in MG 99–23, MG 2001–04 en MG 2001–26
is vastgelegd. Het betreft o.a. grondexploitatie (4), exploitatie van onroerend
goed zonder relatie met het wonen (1), onderhoud, beheer, administratie e.d.
aan gebouwen van derden zonder enige relatie met leefbaarheid of eigen bezit
(1), investeren in het buitenland (1), financiële dienstverlening aan
huurders en personeel. In dit laatste geval is de woningcorporatie gesommeerd deze onrechtmatigheid binnen een termijn van vier maanden te
beëindigen. De overigen dienen nadere informatie te verstrekken.Nevenactiviteiten in een verbinding:Bij 21 woningcorporaties zijn nevenactiviteiten in verbindingen geconstateerd
die mogelijk niet in overeenstemming zijn met het BBSH en het beleid voor
nevenactiviteiten dat in MG 99–23, MG 2001–04 en MG 2001–26
is vastgelegd. Het betreft betrokkenheid bij niet-woongerelateerde verzekeringen
(4), makelaardij voor derden (2), ontwikkeling en beheren van onroerend goed,
mogelijk zonder woonrelatie (2) en een aantal verbindingen waarbij niet duidelijk
is of de activiteiten in overeenstemming zijn met het BBSH. In een aantal
gevallen is aangegeven dat de geconstateerde activiteit binnen vier maanden
dient te worden stopgezet, in andere gevallen is nadere informatie opgevraagd
om te kunnen bepalen of de activiteiten zijn toegestaan.Overige onrechtmatigheden:Bij vijf woningcorporaties zijn andere onrechtmatigheden geconstateerd.
In één geval betreft het onvoldoende overleg met de huurders.
De instelling werd verzocht om met de huurders(vereniging) in contact te treden
om aan de verplichtingen ingevolge de artikelen 17a, 18 en 19 van het BBSH
te voldoen. Daarnaast is bij een instelling geconstateerd dat het toezichthoudend
orgaan niet voldoet aan de statutaire voorwaarden. Bij drie instellingen werd
geconstateerd dat zij bezit buiten het statutair werkgebied hadden. Ik heb
deze woningcorporaties verzocht om aan deze onrechtmatigheden binnen vier
maanden een einde te maken.4.2 Nevenactiviteiten en werkdomein van woningcorporatiesIn november 2001 is met de circulaire MG2001–26 het werkdomein van
woningcorporaties voor nevenactiviteiten nader uiteengezet en verruimd ten
opzichte van het BBSH en de MG 99–23. Bij het interim-beleid dient voor
nevenactiviteiten vooraf mijn goedkeuring te worden gevraagd. Voor deze activiteiten
betekent dit, dat zij slechts mogen worden gestart nadat goedkeuring is verkregen.
Reeds voor het uitkomen van deze MG begonnen activiteiten, die niet kunnen
worden toegestaan, dienen te worden beëindigd (zie het voorgaande). Voorts
dient over alle activiteiten achteraf in het jaarverslag verantwoording te
worden afgelegd, dus ook over activiteiten waarvoor vooraf toestemming is
gegeven. De beoordeling van de nevenactiviteiten die woningcorporaties in
het jaar 2001 hebben verricht en die nog niet op grond van een melding vooraf
zijn goedgekeurd, vindt plaats via het prestatieoordeel over de afzonderlijke
woningcorporaties. Voert een woningcorporatie zonder goedkeuring vooraf nevenactiviteiten
uit dan handelt zij onrechtmatig en wordt zij hierop bij het toezicht achteraf
in het prestatieoordeel gewezen. Zo nodig wordt er een aanwijzing gegeven
om de activiteit te staken. Uit de jaarstukken van 2001 blijkt dat ca. 180
van de woningcorporaties nevenactiviteiten verrichten. Bijna 60% van deze
nevenactiviteiten zijn ondergebracht in een verbinding. De meest voorkomende
nevenactiviteit is projectontwikkeling (door 64 instellingen genoemd). Bijna
80% heeft de projectontwikkeling in een verbinding ondergebracht, waarbij
de B.V. de meest gekozen rechtspersoon is. Op de tweede plaats komen nevenactiviteiten
met betrekking tot bemiddelen bij woningverkoop. Indien dit gericht is op
derden, dus niet uitsluitend het eigen bezit van de corporatie betreffend,
is dit niet toegestaan.In 2001 zijn 49 voornemens tot nevenactiviteiten vooraf gemeld. Het gaat
hierbij om officiële meldingen waarover de toenmalige Staatssecretaris
een beslissing heeft genomen. Van de vooraf gemelde (voornemens tot) nevenactiviteiten
hadden er 17 betrekking op het bouwen van woningen boven de stichtingskostengrens
volgens het BBSH. In de meeste gevallen is hiervoor toestemming verleend,
aangezien er sprake was van een Vinex- of herstructureringslocatie en de activiteiten
in een verbinding zijn ondergebracht. De stichtingskostengrens is overigens
per 1 juli 2002 vervangen door verantwoording achteraf in het jaarverslag.
Mede als gevolg hiervan is het aantal meldingen van nevenactiviteiten in 2002
sterk teruggelopen naar ca. 20. Op de tweede plaats komt makelen in onroerend
goed en/of bemiddelen bij verzekeringen (vijf meldingen). In de meeste gevallen
is hieraan goedkeuring onthouden, omdat de activiteiten niet beperkt waren
tot het eigen bezit en/of er ook bij niet woongerelateerde verzekeringen bemiddeld
zou worden. Van de overige nevenactiviteiten komen activiteiten in het kader
van leefbaarheid het meest voor. Voorbeelden zijn onderhoud van gemeentelijke
gebouwen en realisatie van kinderdagverblijven, een en ander in relatie tot
het bezit van de woningcorporatie. Naast nevenactiviteiten hebben woningcorporaties
ook kernactiviteiten in verbindingen ondergebracht. Veelal betreft dit een
onderhoudsbedrijf of projectontwikkeling samen met andere woningcorporaties
en/of marktpartijen. Hiertegen bestaat geen bezwaar indien op deze wijze wordt
bijgedragen aan de herstructurering of het bouwen op Vinexlocaties.Er lopen nog enkele procedures: een woningcorporatie wilde een makelaardij
overnemen die ook voor derden bemiddelt. VROM heeft dit afgewezen, maar de
Raad van State heeft bepaald dat VROM in 2001 niet de juiste procedure heeft
gevolgd. Dit wil echter nog niet zeggen dat makelen voor derden door woningcorporaties
toegestaan wordt. Ik beraad mij op verdere stappen. Ook heb ik het verzoek
om woningen te mogen bouwen of overnemen in de Euregio (België en Duitsland)
afgewezen omdat woningcorporaties alleen binnen Nederland werkzaam mogen zijn.
In een geval leidde dit tot bezwaar van de desbetreffende corporatie.Paragraaf 5 Prestatieovereenkomsten en afsprakenWoningcorporaties zijn verplicht een samenvatting van hun voornemens bij
VROM in te dienen. Indien zij bovendien prestatieafspraken hebben gemaakt
met één of meerdere gemeenten waar zij werkzaam zijn, dienen
ook die meegezonden te worden. In 2002 zijn de prestatieafspraken die betrekking
hebben op dat jaar geanalyseerd. Enerzijds om te bezien in hoeverre de speerpunten
genoemd in de nota MWW reeds in bestaande afspraken voorkomen. Anderzijds
ook om te bezien welke aard de afspraken hebben: variërend tussen uitsluitend
intentionele afspraken aan de ene kant tot garantieafspraken aan de andere
kant.In totaal hebben 237 woningcorporaties, 40% van alle woningcorporaties,
met in totaal 193 verschillende gemeenten, 40% van de bezitsgemeenten, een
prestatieovereenkomst1 opgesteld. Overigens hadden
in 1999 meer woningcorporaties een prestatieovereenkomst met één
of meerdere gemeenten, nl. 49% van de instellingen. Bij VROM zijn 319 vastgelegde
prestatieovereenkomsten met betrekking tot 2002 bekend: sommige gemeenten
hebben meerdere overeenkomsten met meerdere woningcorporaties, sommige woningcorporaties
hebben met de ene gemeente wel een overeenkomst en met de andere niet. In
elk geval hebben die overeenkomsten betrekking op 48% van het totale corporatiebezit
van 2,4 miljoen woningen. Er bestaan meer afspraken tussen gemeenten en woningcorporaties
maar zeer specifieke convenanten (bijv. over erfpacht, soms over herstructurering)
zijn niet altijd meegezonden.In die overeenkomsten zijn meer dan 6 000 afzonderlijke afspraken
gemaakt over alle mogelijke onderwerpen. In de steden, zowel de G4 als de
G26, werden meer overeenkomsten gesloten dan elders in het land. Van de G26
valt op dat er in Breda, Emmen, Leeuwarden en Venlo begin 2002
geen afspraken zijn gemaakt. Dit wil overigens niet zeggen dat er geen overleg
zou plaatsvinden tussen de gemeenten en de woningcorporatie(s). De prestatieafspraken
die in Eindhoven gemaakt werden nemen de meeste onderwerpen uit de nota MWW
mee. In de G4 werden relatief het meeste afspraken vastgelegd met het grootst
aantal woningcorporaties en de relatief grootste voorraad (67% van de voorraad
sociale huurwoningen). Slechts in één procent van de gemaakte
prestatieafspraken is sprake van garantie- of transactieafspraken: activiteiten
worden gepland en de garantie wordt gegeven dat de prestatie voor een bepaald
tijdstip geleverd wordt. In een kwart van de gevallen is sprake van een handelingsafspraak:
de activiteit wordt gepland, maar er worden geen garanties vastgelegd voor
het leveren van de prestatie. In alle overige gevallen is sprake van intenties
of procesmatige afspraken.Inhoudelijk is gekeken hoe de negen prestatievelden uit de nota MWW in
bestaande afspraken een rol spelen. Het betreft de volgende items:• Verruimen van de slaagkans en keuzemogelijkheden van woningzoekenden
staan volop in de aandacht: nieuwbouwproductie en de omvang van de kernvoorraad
zijn in respectievelijk 214 en 208 overeenkomsten terug te vinden. Daarnaast
zijn bijzonder vaak afspraken gemaakt over de woonruimteverdeling (219).• Met name in de G4 zijn vaak afspraken gemaakt over specifieke doelgroepen:
de huisvesting van statushouders en senioren. Opvallend is wel het gebrek
aan afspraken over de slaagkansen van studenten. In de G4 bijv. komt dit in
geen enkele overeenkomst voor.• Afspraken over wonen en zorg komen in 104 overeenkomsten voor.• Het vergroten van de differentiatie van het woonaanbod en verhogen
van kwaliteit: herstructurering komt in algemene zin in veel overeenkomsten
aan de orde. In 171 overeenkomsten zijn er afspraken gemaakt over de verantwoordelijkheidverdeling
tussen gemeente en corporatie, met name natuurlijk in de G26 (56) en de G4
(13). De meer specifieke herstructuringsonderwerpen (sloop, nieuwbouw, verkoop)
komen veel minder vaak aan de orde.• Wat het bevorderen van het eigen woningbezit betreft, komt met
name de verkoop van huurwoningen relatief vaak aan de orde. In totaal is dit
onderwerp in 162 van de 319 overeenkomsten terug te vinden. In de G4 betreft
het zelfs 27 van de 29 overeenkomsten. Hierbij zijn veel handelingsafspraken
gemaakt. Daadwerkelijke verkoop hangt echter zeer af van de koopbereidheid
van de huurders.• Binnen het prestatieveld verhogen van de kwaliteit van de leefomgeving
in buurten en wijken komt het onderwerp sociale veiligheid het vaakst aan
de orde, met name in de G4 en de G26. Het betreft relatief veel procesafspraken
(35%) en relatief weinig handelingsafspraken (16%).• De onderwerpen binnen het prestatieveld duurzaamheid, te weten
duurzaam bouwen en levensloopbestendig bouwen, komen niet zo vaak aan de orde.
Respectievelijk zijn afspraken over deze onderwerpen in 127 en 37 van de in
totaal 319 overeenkomsten vastgelegd. In de G4 is duurzaam bouwen in slechts
twee overeenkomsten terug te vinden.• Het prestatieveld zeggenschap krijgt met name in de G4 veel aandacht.
Particulier opdrachtgeverschap is veel terug te vinden in de overeenkomsten
in de G4 (22). Dit is opvallend omdat zowel in het landelijke totaalbeeld
als in de G26 dit onderwerp nauwelijks aan bod komt. Daar staat juist het
onderwerp bewonersparticipatie het meest in de belangstelling met afspraken
in respectievelijk 118 en 27 overeenkomsten.• Het prestatieveld financiën komt relatief het minst vaak aan
bod. De verdeling tussen gemeente en corporatie van kosten is nog het vaakst
onderwerp van afspraken, namelijk in 78 overeenkomsten. Matching komt
nauwelijks aan bod, maar dat is meer een afspraak tussen woningcorporaties
en minder tussen corporatie en gemeente.Over het algemeen betreffen de afspraken in al deze overeenkomsten meer
kwalitatieve dan kwantitatieve afspraken. Afspraken over «harde»
onderwerpen zoals de omvang van de kernvoorraad en de nieuwbouwproductie zijn
het vaakst kwantitatief. Garantie- en transactieafspraken zijn in het algemeen
weinig gemaakt. Vaak leggen gemeenten en woningcorporaties wel vast hoe zij
resultaten gaan monitoren, maar ze leggen zelden resultaatverplichtingen vast.
Toch is ook het vastleggen van intenties en het bespreekbaar maken van onderwerpen
een stap in de goede richting als dit tot gevolg heeft dat corporatie en gemeente
samen opgaven oppakken. Bovendien is het niet altijd zo dat onderwerpen waarover
geen afspraken worden gemaakt minder aandacht krijgen in het lokale beleid.
In sommige delen van Nederland is particulier opdrachtgeverschap bijvoorbeeld
meer vanzelfsprekend dan elders en hoeft het niet in afspraken te worden vastgelegd.
Elders moeten die afspraken wel gemaakt worden om de noodzakelijke impuls
te geven.Geconcludeerd kan worden dat de meeste onderwerpen uit de nota MWW op
lokaal niveau reeds aan de orde komen in bestaande afspraken. Geconcludeerd
kan ook worden dat het maken van een prestatieovereenkomst een breed geaccepteerd
instrument is, met name in steden en dat er geen grote discrepantie bestaat
tussen hetgeen lokaal leeft en hetgeen de rijksoverheid in de nota MWW als
wenselijk heeft geformuleerd. De aandacht zal mijns inziens de komende periode
gericht moeten zijn op het vertalen van de verstedelijkingsafspraken naar
prestatieafspraken tussen woningcorporaties en gemeenten met speciale nadruk
voor de herstructurering van wijken, te beginnen met 50 geselecteerde wijken
in de G30. De aandacht moet echter ook uitgaan naar het verder uitwerken van
het instrument. Gemeenten en woningcorporaties zouden gezamenlijk de durf
moeten opbrengen garantieafspraken te maken en elkaar nadrukkelijker aan te
spreken op het leveren van prestaties. Ik van mijn kant zal de voortgang monitoren,
bevorderen en stimuleren maar ook ingrijpen wanneer prestaties substantieel
achterblijven. Mijn aandacht gaat daarbij in de eerste plaats uit naar de
herstructurering van 50 wijken, het vastleggen van de verstedelijkingsafspraken
en het aanjagen van de nieuwbouw, ook door woningcorporaties.Uiteindelijk gaat het om de prestaties die woningcorporaties én
gemeenten leveren waarbij ik ervan uitga dat het vastleggen in een overeenkomst
een belangrijk middel is en meer garantie biedt voor het totstandkomen van
die prestaties. Ik geef de sector mee dat de onderwerpen uit de nota MWW nadrukkelijk
in prestatieafspraken opgenomen dienen te worden, dat men de ontwikkeling
moet maken van intentieafspraken naar handelings- en garantieafspraken en
dat men de kwalitatieve intenties meer moet vertalen in kwantitatieve doelstellingen.
Ik ga ervan uit dat dat een impuls zal geven aan de prestaties in de sector,
met name in de steden.Ik verwacht u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,H. G. J. KampXNoot1Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot2In de brief van 27 juni 1996 is de Tweede Kamer een samenhangend inzicht
geboden in de financiële positie van de sociale huursector in relatie
tot de investeringsopgave en het huurbeleid op basis van het Prognosemodel
voor de periode 1997–2009. Dit was een regionale uitwerking van het
eerder opgestelde landelijke model. In het Toezichtsverslag 1997 zijn voor
het eerst ook vergelijkingen gemaakt tussen de realisatie volgens de kerngegevens
en de verwachtingen volgens dit regionale Prognosemodel.In 2002 is het Prognosemodel op basis van de jaarstukken over 2000 wederom
geactualiseerd voor de periode 2001–2010. Aanleiding voor het actualiseren
van het model was de Nota Mensen Wensen Wonen waarin een aantal beleidsmatige
accenten anders worden gelegd. Ook de, op dat moment, gunstige economische
ontwikkeling heeft geleid tot een actualisatie. Voorts zijn de intentieafspraken,
die voormalig Staatssecretaris Remkes in 2002 met de provincies en gemeenten
heeft ondertekend in het Prognosemodel verwerkt. Tevens is de trend van de
ontwikkelingen in de sociale huursector, die in de afgelopen jaren hebben
plaatsgevonden, verwerkt in het Prognosemodel.XNoot1Zie ook de brief van december 2002, Het vermogen van de corporatiesector
in relatie tot de woonopgave, BO 2002094265.XNoot2CFV, Het vermogen en de opgave van woningcorporaties: spanning tussen
behoefte en middelen. Naarden, juni 2002.XNoot1Dit aantal wijkt enigszins af van de opgave betreffende verkoop aan huurders,
verkoop aan eigenaar-bewoners en verkoop buiten de sector in tabel 3 omdat
over verkoop op verschillende manieren gerapporteerd werd.XNoot1Waar gesproken wordt over «prestatieovereenkomst» betreft
het een document dat een geheel van afspraken bevat. Waar sprake is van «afspraken»
betreft het de individuele onderdelen. Elke overeenkomst kan meerdere afspraken
bevatten. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24508-64.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl