Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie; Brief van de Ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-02 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 22112, nr. 571

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

11-10-2007

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

22112 nr. 571

05-10-2007

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamDoel en achtergrond groenboekBioparaatheidHoofdlijnen KabinetsreactieHoofdbeginselen van bioparaatheidPreventie en beschermingVerbetering van de surveillancecapaciteitReactie en herstelOndertekeningLichaamKabinetsreactie op het Groenboek van de Europese Commissie
(CIE) betreffende Bioparaatheid (Green paper on bio preparedness COM(2007)
399)Inleiding2. BEANTWOORDING VAN DE VRAGEN UIT HET GROENBOEK2. BELEIDSOPTIES EN DOELSTELLINGEN VOOR DE TOEKOMST2.1 Hoofdbeginselen van bioparaatheid (pagina 10)123456782.2 Preventie en beschermingBewustzijn910Minimumnormen en procedures11121314152.3 Versterking van de analytische capaciteit en
veiligheidszaken met betrekking tot biologisch onderzoekOntwikkeling van een Europese analytische capaciteit ter
beperking van biologische risico’s1617181920Veiligheidskwesties met betrekking tot biologisch onderzoek212223Professionele gedragscode2425262.4 Verbetering van de surveillancecapaciteit272829302.5 Reactie en herstel3132Bescherming en uitwerking van een Europese reactie op
biologische risico’s en dreigingen333435
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 22112Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 66 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
22 112Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de
Europese Unienr. 571BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE EN VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIESAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 5 oktober 2007Op 11 juli 2007 heeft de Europese Commissie (EC) het Groenboek over
Bioparaatheid gepubliceerd (COM2007) 399) (hierna: het groenboek). De lidstaten
van de Europese Unie (EU), kunnen hier uiterlijk 1 oktober 2007 hun visie
over kenbaar maken. Hierbij bieden wij u terzake de kabinetsreactie aan.Doel en achtergrond groenboekMet het groenboek beoogt de Commissie een discussie en raadpleging op
Europees niveau op gang te brengen over de wijze waarop de risico’s
die gepaard (kunnen) gaan met het gebruik van biologische agentia, kunnen
worden beperkt en hoe de voorbereiding en respons op deze risico’s verbeterd
kan worden (bioparaatheid ofbio-preparedness).
Gezien de brede context van het begrip «bioparaatheid» raadpleegt
de Commissie alle betrokken partijen in de lidstaten en op het niveau van
de EU zelf, zoals bevoegde nationale autoriteiten, instellingen uit de gezondheidszorg,
douane, civiele beschermingsinstanties, wetshandhavinginstanties, militaire
instanties, bedrijven in de biotechnologie, instituten die zich bezighouden
met epidemiologische aangelegenheden en gezondheid, academische instellingen
en instellingen voor bio-onderzoek. Na de geldende besluitvormingsprocedures
en – waar nodig – een effectbeoordeling, kunnen op verschillende
werkterreinen afzonderlijk concrete maatregelen worden voorgesteld en uitgewerkt.Het groenboek handelt over de veiligheid en de beveiliging van biologische
materialen die een gevaar kunnen zijn voor mens en milieu (omgeving rond de
mens inclusief de planten- en dierenwereld met hun ziekteverwekkers en plagen).BioparaatheidDe Commissie bedoelt met de term bioparaatheid niet hetzelfde als voedselveiligheid (bijvoorbeeld veiligheidsnormen voor levensmiddelen),
voedselzekerheid (het hebben van toegang tot voldoende, veilige en voedzame
levensmiddelen) en (juridische) kaders voor voedselveiligheid, als ingesteld
om de voedsel- en productveiligheid te waarborgen. Wel wenst de Commissie
deze kaders aan te vullen teneinde de veiligheid te vergroten en moedwillige
strafbare handelingen te voorkomen en de respons op incidenten en uitbraken
van natuurlijke ziekten te verbeteren.Inlichtingen- en veiligheidsdiensten van de lidstaten geven aan dat hoewel
het risico dat «bio-terroristische» aanslagen worden gepleegd
als klein wordt ingeschat, de gevolgen van dergelijke aanslagen naar verwachting
groot zijn. Indien in de EU moedwillig ziekteverwekkers worden verspreid of
als zich natuurlijk voorkomende ziekten voordoen of uit een derde land worden
geïmporteerd, kunnen deze zich over de grenzen van lidstaten heen verspreiden.
Dit kan in getroffen landen leiden tot aanzienlijke economische of sociale
gevolgen. Duidelijk is dat er spanningen kunnen bestaan tussen de voordelen
van de wetenschappelijke vooruitgang op bepaalde gebieden en de mogelijke
veiligheidsproblemen. Tegelijkertijd constateert de Commissie dat misdadige
politieke entiteiten en terroristen door de mondiale ontwikkeling van de biowetenschappen
en de biotechnologie de beschikking kunnen krijgen over deskundigheid en technologie
waarmee ontwrichtende biologische aanslagen mogelijk worden. Natuurlijk voorkomende
ziekten, ongevallen in laboratoria of andere omstandigheden waarin ziekteverwekkende
agentia en pathogenen onopzettelijk worden verspreid, vormen eveneens bedreigingen
die de samenleving kunnen ontwrichten en de economie kunnen schaden.Hoofdlijnen KabinetsreactieNederland verwelkomt het initiatief van de Commissie om een groenboek
over bioparaatheid te publiceren. Ontwikkelingen in de medische en bio-technologische
wetenschap hebben mede zorg gedragen voor het voorkomen of reduceren van het
aantal besmettelijke ziekten. Tegelijkertijd is echter de bezorgdheid voor
de introductie van infectieziekten door middel van onder andere aanslagen
met biologische agentia de laatste jaren toegenomen. Zo geven inlichtingendiensten
aan dat de kans op een aanslag met chemische, biologische, radiologische of
nucleaire middelen (CBRN) klein maar reëel is. Daarbij wordt opgemerkt
dat het effect grootschalig en disproportioneel zal zijn, niet noodzakelijkerwijs
in de zin van het aantal slachtoffers, maar in elk geval in de zin van het
maatschappelijke ontwrichtende effect dat uitgaat van een dergelijke aanslag.
In de toelichting van de Commissie lijkt de focus van het groenboek vooral
te liggen op terroristische dreiging ten aanzien van de voedselketen, maar
gezien de huidige dreigingsinschattingen moet niet alleen naar de voedselketen
gekeken worden. Daarnaast dienen voor biologisch-terroristische scenario’s
ook de mogelijkheden van biologische aanvallen met humane, plant- en dierpathogenen
verkend te worden.De Commissie richt zich met het Groenboek op biologische agentia. Het
Kabinet geeft echter de voorkeur aan een omvattende aanpak voor alle typen
(moedwillige) incidenten. Op 14 juni 2007 presenteerde het Kabinet het
beleidsprogramma «Samen werken samen leven». In dit beleidsprogramma
geeft het Kabinet aan dat het noodzakelijk is dat er geïnvesteerd wordt
in preventieve maatregelen die de weerbaarheid van de maatschappij vergroten,
ook in het kader van (dreigingen met) CBRN-aansla- gen. Deze maatregelen zullen
zich onder andere richten op het verhogen van de weerstand van CBRN-onderzoeksinstellingen
tegen ongeoorloofde verwerving van CBRN-materialen of kennis. Tot deze CBRN-onderzoeksinstellingen
behoren onder andere laboratoria, ziekenhuizen en universiteiten. Geïnvesteerd
dient te worden in (een selectie van) maatregelen, zoals toegangsbeveiliging
van de objecten, beveiliging van opslag en transport van CBRN-middelen en
informatiebeveiliging. Behalve dat het Kabinet het belang van het verhinderen
van CBRN-aanslagen onderkent en daar op inzet, dienen preventieve acties ter
voorkoming van aanslagen met conventionele middelen of IED’s («Improvised
Explosive Devices») ook op de agenda te blijven staan en mag de aandacht
voor bio-terroristische scenario’s niet de aandacht afleiden van de
voorbereiding door betrokken instellingen op natuurlijke uitbraken van humane
of veterinaire infectieziekten.Het spreekt voor zich dat met de risico’s die verbonden zijn aan
gevaarlijke biologische stoffen en pathogenen verantwoord moet worden omgegaan.
Naast aandacht voor de «biosafety» (een veilige werkomgeving en
een veilige omgang met de materialen), dient daarbij naar de mening van het
Kabinet ook meer aandacht te worden besteed aan «biosecurity»
(de beveiliging van de agentia, instellingen, kennis). Tegelijkertijd wil
het Kabinet erop wijzen dat een goede biosafety-praktijk helpt bij de realisatie
van een biosecurity regime, maar dat voor een werkend biosecurity regime aanvullende
maatregelen noodzakelijk zijn. De bioparaatheid in Europa kan worden verhoogd
door een aanpak die bescherming biedt tegen alle biologische gevaren (safety én
security).Het Kabinet streeft ernaar in goede samenwerking met de Commissie en de
andere lidstaten de (mogelijke) risico’s van (al dan niet moedwillige)
incidenten met biologische agentia te verminderen. Ten aanzien van natuurlijke
uitbraken worden door het Kabinet onder andere de ontwikkelingen rondom bijvoorbeeld
het zogenoemde H5N1-virus nauwlettend gevolgd en is het Kabinet druk bezig
met het verbeteren van de voorbereiding op een mogelijke grieppandemie.Kortom, het Kabinet onderschrijft de door de Commissie voorgestelde aanpak
(«all-hazards approach»). Deze benadering gaat ervan uit dat,
teneinde de risico’s van gevaarlijke biologische stoffen en ziekteverwekkers
in te perken, alle mogelijke biologische risico’s in overweging worden
genomen, variërend van een terroristische aanslag, moedwillige verspreiding,
een ongeluk tot een natuurlijke pandemie, waarbij mens, dier of plant getroffen
kunnen worden.Het Kabinet verzoekt echter de Commissie bij verdere voorstellen onnodige
regeldruk voor overheid, bedrijven en burgers te voorkomen. Zowel in EU-verband
als nationaal moet op systematische wijze worden uitgegaan van een doeltreffende
risicobenadering, maatregelen moeten evenredig zijn met de achterliggende
dreiging. De EU en de nationale overheden dienen zich dan ook in te zetten
voor een goede balans tussen de te beheersen risico’s, onderlinge verantwoordelijkheden
en aanvullende regulering. Het Kabinet verzoekt de Commissie bij voorstellen
welke volgen na het groenboek een degelijke impactanalyse uit te voeren voordat
(wetgevings-)instrumenten geselecteerd worden, inclusief een volwaardige kosten-baten-analyse.Hoofdbeginselen van bioparaatheidIn het algemeen dient met betrekking tot biologisch terrorisme te worden
opgemerkt dat informatie van inlichtingen- en veiligheidsdiensten en experts
de basis dient te zijn voor beleidsmatige en bestuurlijke prioriteiten op
het gebied van biologisch terrorisme. Hierbij kan gekeken worden naar de kans
op het voorkomen van (moedwillige) incidenten, of naar de mogelijkheden tot
het inperken van de gevolgen op het gebied van volksgezondheid, landbouw,
veeteelt en in economische zin.Het Kabinet stelt voor dat de Commissie op Europees en op nationaal niveau
gebruik maakt van reeds bestaande juridische kaders en instellingen. Nederland
is geen voorstander van het voorstel van de Commissie om een nieuw Europees
bionetwerk op te richten, maar geeft de voorkeur aan het doelmatiger (laten)
samenwerken van bestaande organisaties en structuren. De door de Commissie
voorgestelde aanvullende instrumenten zoals «peer evaluations»,
bewustmakingcampagnes en financiële impulsen zijn hiervoor bruikbaar.Het Kabinet acht het van belang dat ook de particuliere sector zijn eigen
verantwoordelijkheid neemt op het gebied van biosafety en biosecurity. In
Nederland in uitvoering zijnde projecten tonen aan dat het bewustzijn over
mogelijke risico’s bij veel instellingen slechts zeer marginaal aanwezig
is (met name ten aanzien van biologisch terrorisme). Verbetering op dit punt
is noodzakelijk. Bij het treffen van maatregelen dient de overheid constant
een afweging te maken tussen enerzijds het belang van de particuliere sector
en anderzijds de potentiële risico’s voor de samenleving.Preventie en beschermingHet Kabinet deelt het inzicht van de Commissie dat kleine bio-ondernemingen
en onderzoeksinstellingen met beperkte middelen naar verwachting moeilijkheden
kunnen ervaren wanneer besloten wordt nieuwe wet- en regelgeving te realiseren
(in termen van aanvullende regeldruk). Tegelijkertijd laten ervaringen in
Nederland zien dat bij verschillende instellingen onvoldoende bekendheid bestaat
met reeds bestaande wet- en regelgeving. Ervaringen in Nederland leren dat
hoewel bestaande (safety-)voorschriften veelal worden nageleefd, professionals
zich vaak niet of onvoldoende bewust zijn van de dual useaspecten of de gevaren die verbonden kunnen zijn aan hun werkzaamheden.
Het Kabinet steunt dan ook het voorstel van de Commissie om meer werk te maken
van het vergroten van de bewustwording van de betrokken doelgroepen.Het Kabinet verzoekt de Commissie met de reactie op het groenboek om de
haalbaarheid van het opstellen van Europese minimumnormen op het gebied van
de beveiliging van biologische agentia te onderzoeken. Om het level-playing-field op Europees niveau in stand te houden dient
de beveiliging van gevoelige materialen en kennis op Europees niveau aangescherpt
te worden. In elke lidstaat dient binnen bestaande instituties, één
centrale organisatie aangewezen te worden die toeziet op handhaving van de
vastgestelde veiligheidsnormen, op basis van een volledig overzicht van geselecteerde
agentia. Bij het treffen van maatregelen dient zoveel mogelijk gebruik te
worden gemaakt van bestaande organisaties en systemen. Zelfregulering ten
aanzien van de «betrouwbaarheid» van instellingen heeft de voorkeur.
Wanneer dit onvoldoende resultaat oplevert, kunnen aanvullende maatregelen
van overheidswege getroffen worden.Het Kabinet onderschrijft het belang van informatie-uitwisseling tussen
inlichtingen- en veiligheidsdiensten op zowel Europees als mondiaal niveau,
bijvoorbeeld ten aanzien van (pogingen tot) moedwillige incidenten. Hiertoe
dient een Europees Early Warning Systeem te worden
gerealiseerd dat door lidstaten gebruikt kan worden of kunnen bestaande systemen
op dit gebied worden uitgebreid. Verder kan in aanvulling hierop gewerkt worden
aan het verbeteren van «track en trace» systemen
bij het verhandelen en versturen van biologische agentia of DNA-fragmenten.Versterking van de analytische capaciteit en veiligheidskwesties met betrekking
tot biologisch onderzoekUiteraard wenst het Kabinet het opdoen van kennis en ervaring door wetenschappers
te stimuleren, maar binnen geaccepteerde veiligheidskaders. Allereerst dient één
lijst van «risicovolle» agentia te worden opgesteld die als basis
gehanteerd kan worden door de lidstaten. Daarnaast kunnen opdrachtgevers vanuit
de overheid bijvoorbeeld «sturen» door voorwaarden aan de veiligheid
en beveiliging van instellingen te stellen bij de financiering van opdrachten
en onderzoek. Opleidingsinstituten in Nederland dienen gestimuleerd te worden
om meer aandacht te besteden aan potentiële dual-use aspecten. Op het
gebied van «biosafety»(veiligheid
werknemer en respons) zijn al een aantal (Europese) gremia en structuren actief
(bijvoorbeeld het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding).
Het Kabinet pleit ervoor om deze structuren beter te laten samenwerken en
te stroomlijnen, alvorens in te stemmen met het oprichten van nieuwe organisaties
of gremia.Ten aanzien van biologische wapens wijst het Kabinet op het bestaande
mechanisme ten aanzien van biologische wapens van de Verenigde Naties dat
ondersteunende capaciteit voor detectie en diagnose biedt. Het Kabinet raadt
aan te onderzoeken of dit netwerk (van experts en laboratoria) is te versterken
met de expertise en kennis die aanwezig was bij het onlangs opgeheven UNMOVIC.Verbetering van de surveillancecapaciteitHet Kabinet wijst de Commissie er op dat verbetering van de surveillancecapaciteit
een mondiale aangelegenheid is, en niet specifiek voor alleen de EU-lidstaten.
Het Kabinet verzoekt de Commissie het mondiale aspect van surveillance niet
te veronachtzamen bij eventuele verdere uitwerking van voorstellen naar aanleiding
van het groenboek. Dit laat onverlet dat voor een effectieve bestrijding van
een (potentiële) uitbraak of aanslag snelle detectie noodzakelijk is.
Om die reden dient iedere lidstaat over voldoende surveillancecapaciteit te
beschikken. De Commissie kan de lidstaten hierbij ondersteunen door de coördinatie
op zich te nemen voor wat betreft afspraken over wederzijdse bijstand bij
biologische incidenten. Reactie en herstelOp basis van de leerervaringen opgedaan bij echte uitbraken en plagen
en op basis van (internationale) oefeningen kan de respons op (al dan niet
moedwillige) biologische scenario’s verbeterd worden (binnen bestaande
crisisbeheersingstructuren).De respons op een uitbraak is primair een nationale verantwoordelijkheid,
aangezien voor effectieve bestrijding van een uitbraak deze zo snel mogelijk
en zo dicht mogelijk bij de bron bestreden moet worden. Ten aanzien van respons
en herstel dient opgemerkt te worden dat elk land anders is georganiseerd
en uitgerust, dus internationale standaardisatie kan maar tot op bepaalde
hoogte worden gerealiseerd. Nederland wil voorkomen dat een diffuus systeem
ontstaat en om die reden moet duidelijk zijn wat er van elke lidstaat verwacht
kan worden. Nederland vindt dat er met name ingezet moet worden op standaardisatie
van de wijze van informatieverstrekking en de wijze van informatievoorziening
in geval van biologische incidenten, en minder op standaardisatie van operationele
protocollen. Nederland verzoekt de Commissie of het Europees Centrum voor
ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) «best practices» en aanwezige capaciteiten in de lidstaten te inventariseren, zodat
de Commissie eventuele bijstandsverzoeken vlot kan uitzetten. Daarnaast kan
opgemerkt worden dat een set van minimumeisen aan respons en informatievoorziening
bij uitbraken van (humane) infectieziekten reeds is opgenomen in de International
Health Regulations (IHR) van de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO).Bij een terroristische aanslag is de bestrijding van (de gevolgen van)
de uitbraak een zaak voor de medische responsstructuren en is de opsporing
en vervolging een zaak voor politie en justitie. Op nationaal en Europees
niveau zijn al overlegstructuren actief om informatie te delen en uit te wisselen.
Het is niet gewenst om naast deze structuren een nieuwe structuur voor het
specifieke geval van bioterrorisme in het leven te roepen.Uitwisseling en afstemming van de verschillende communicatiestrategieën
richting de bevolking kan zeer vruchtbaar zijn om onnodige onrust te voorkomen
en handelingsperspectief te bieden in geval van calamiteiten. In Nederland
zijn dergelijke strategieën ontwikkeld. Informatie-uitwisseling tussen
lidstaten, al dan niet gefaciliteerd door de Commissie, kan bijdragen aan
het verbeteren van de responsprocedures.De minister van Justitie,E. M. H. Hirsch BallinDe minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,G. ter HorstKabinetsreactie op het Groenboek van de Europese Commissie
(CIE) betreffende Bioparaatheid (Green paper on bio preparedness COM(2007)
399)InleidingDe Europese Commissie heeft het Groenboek over Bioparaatheid (COM(2007)
399) gepubliceerd om lidstaten te consulteren over de mogelijkheden om risico’s
van biologische agentia te beperken en de wijze waarop men zich op dergelijke
risico’s kan voorbereiden in kaart te brengen. De Europese Commissie
zal op basis van de inbreng van lidstaten (en waar nodig effectbeoordeling)
voor verschillende werkterreinen concrete maatregelen uitwerken die in 2008
kunnen leiden tot maatregelen op het gebied van bioparaatheid. De reactie
op het Groenboek geeft de Nederlandse visie op bioparaatheid weer door de
vragen uit het Groenboek te beantwoorden.Nederland adviseert de Europese Commissie de aandacht niet te beperken
tot biologische agentia Bij het treffen van eventuele maatregelen dient op
basis van reële risico’s en dreigingsinschattingen een afweging
gemaakt te worden tussen verschillende typen agentia (chemische, radiologische,
nucleaire agentia/CBRN), zelfgemaakte explosieven en conventionele middelen
(explosieven, vuurwapens). Nederland adviseert de Commissie een volledige
inventarisatie uit te voeren van risico’s en dreigingen ten aanzien
van CBRN-agentia, geïmproviseerde explosieven en conventionele middelen.Nederland wenst echter bij eventuele aanvullende voorstellen voor concrete
maatregelen aandacht voor het voorkomen van onnodige regeldruk voor overheid,
bedrijven en burgers. Zowel in EU-verband als nationaal moet systematisch
worden uitgegaan van een doeltreffende risicobenadering, maatregelen moeten
evenredig zijn met de achterliggende dreiging. De EU en nationale overheden
dienen zich dan ook in te zetten voor een goede balans tussen de te managen
risico’s, onderlinge verantwoordelijkheden en aanvullende regulering.
Verder is het voor Nederland van belang dat de Commissie bij op het Groenboek
volgende voorstellen een degelijke impactanalyse bijvoegt. Hierin dient duidelijk
te worden gemaakt welke redenering is gevolgd bij de selectie van bepaalde
(wetgevings)instrumenten, inclusief een volwaardige kosten-baten-analyse.De Europese Commissie besteedt in de toelichting op het Groenboek soms
wat eenzijdig aandacht aan terroristische dreigingen ten aanzien van de voedselketen.
Dit is slechts één aspect van bioterrorisme en Nederland raadt
de Commissie aan naast de voedselketen ook de relevantie van andere scenario’s
te bestuderen. Hierbij dient de dreiging van bioterrorisme met gebruik van
humane, plant- en dierpathogenen verkend te worden.Nederland verzoekt de Europese Commissie duidelijk aan te geven wie in
Europees verband de regie voert op bioparaatheid, gezien de hoeveelheid en
diversiteit van onderwerpen en betrokken partijen.Verder wijst Nederland nadrukkelijk op de wens om bestaande structuren
te gebruiken voor versterking van het huidige niveau van bioparaatheid. Nederland
is geen voorstander van het realiseren van nieuwe structuren en organisaties
(als bijvoorbeeld het door de Commissie voorgestelde Europees Bionetwerk).2. BEANTWOORDING VAN DE VRAGEN UIT HET GROENBOEKDe vragen zijn in het Groenboek per (sub)paragraaf aangegeven. De paragraafindeling
is bij de beantwoording aangehouden.2. BELEIDSOPTIES EN DOELSTELLINGEN VOOR DE TOEKOMST2.1 Hoofdbeginselen van bioparaatheid (pagina 10)1Is een samenhangende aanpak op Europees niveau vereist
ter beperking van biologische risico’s en ter voorbereiding op deze
risico’s?Ja, bioparaatheid kan alleen bereikt worden indien lidstaten op Europees
niveau safety, security en respons op een vergelijkbaar niveau realiseren. Om te beginnen dient
overeenstemming bereikt te worden over risicovolle agentia en werkzaamheden.
Bij het opstellen van risico-inschattingen zijn indicatieve lijsten (van agentia)
te prefereren boven limitatieve lijsten (zoals bijvoorbeeld de Australië-groep
lijst). Limitatieve lijsten zijn snel achterhaald, bijvoorbeeld door voortschrijdende
wetenschappelijke en technologische ontwikkeling. Daarbij kan het realiseren
van één lijst van relevante agentia bijdragen aan lastenverlichting
voor bedrijven en instellingen die met de geselecteerde agentia werken (zie
ook vraag 18).Na overeenstemming over de risico’s dienen Europese minimumstandaarden
voor bioparaatheid gerealiseerd te worden, aangezien de zwakste schakel de
sterkte van de hele «EU-keten» bepaalt. Nederland verzoekt de
Europese Commissie zowel op Europees als op mondiaal niveau een regierol te
vervullen en kaders te stellen ten aanzien van de voorbereiding op biologische
risico’s. Import en export van de EU hebben immers hun effect op de
biologische veiligheid. Een alomvattende Europese aanpak dient in proportionele
minimumeisen ten aanzien van bioparaatheid te voorzien, zodat een Europees level playing field blijft bestaan. Zodra heldere Europese
kaders zijn gesteld dienen de lidstaten maatregelen te implementeren. Lidstaten
kunnen hierbij leren van ervaringen in andere lidstaten.2Op welke wijze kan de EU de gepercipieerde kloof tussen
non-proliferatie en internationale samenwerking op een voor «dual-use»
gebruik vatbaar gebied, zoals de biologie, overbruggen?Bestaande VN-gremia als de Biological Toxic Weapons Convention en de Australië-groep
bieden de mogelijkheid overeenstemming te bereiken over internationale samenwerking
en proliferatie gevoelige materialen en/of agentia. De EU dient hier als collectief
haar standpunten in te brengen. Bij de implementatie en handhaving van internationale
verdragen is verbetering mogelijk.Internationale samenwerking op biotechnologisch terrein en non-proliferatie
sluiten elkaar niet uit: wanneer de EU zich richt op de verbetering van de
mogelijkheden van landen om veilig met biologische agentia om te gaan en dit
koppelt aan intensievere samenwerking kan dit leiden tot een proces waarbij
zowel aan de non-proliferatie zorgen van de EU, als aan de wens van derde
landen om meer samen te werken, tegemoet kan worden gekomen. Een mogelijk
instrument dat hierbij kan ondersteunen is een zogenaamdbiosecurity fund (zie vraag 28).Het Nederlandse kabinet zal zich onverminderd blijven inzetten voor implementatie
van een mondiaal sluitend non-proliferatie regime, dat aan alle
landen ruimte biedt voor vreedzaam onderzoek, maar dat moedwillig misbruik
van kennis, technologie of agentia kan opsporen en aanpakken.3Kunnen de verdedigingsmechanismen die thans beschikbaar
zijn om er natuurlijke en niet-opzettelijke crisissituaties mee op te vangen
worden verbeterd teneinde het hoofd te bieden aan opzettelijk veroorzaakte
grootschalige en gelijktijdige crisissituaties?Ja, verbetering is mogelijk, maar veel verdedigingsmechanismen zijn reeds
ontwikkeld in het kader van de normale crisisbeheersing. De «verdediging»
tegen opzettelijk veroorzaakte crises is een verbijzondering van de reguliere
aanpak. Mogelijkheden voor verbetering moeten vooral gezocht worden in de
aanpak van dislocaties (opzettelijk veroorzaakte crises zullen zich op meerdere
plaatsen tegelijk voordoen). Hierbij is goede onderlinge afstemming en coördinatie
van de respons van belang. Zorgvuldig evalueren van echte crises en oefeningen
(bijvoorbeeld de eerdere EU-oefeningen «Common Ground» en «New
Watchman») bieden een goede basis voor verbetering van bestaande systemen.
Internationale uitwisseling van kennis en experts wordt aanbevolen.Indien de Commissie besluit aanbevelingen voor de verdedigingsmechanismen
uit te werken, dient zij rekening te houden met de International
Health Regulations (IHR) die door de WHO zijn opgesteld. In de IHR
staan de minimum vereisten en verplichtingen beschreven waaraan landen moeten
voldoen bij een internationale infectieziektecrisis.4Op welke wijze kunnen het Europees Centrum voor ziektepreventie
en -bestrijding (ECDC) en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA)
een bijdrage leveren aan deze inspanningen?De uniformiteit van preventieve en/of repressieve maatregelen dient op
Europees niveau geborgd te zijn. Hier kunnen drie organisaties een rol bij
spelen: de WHO, ECDC en EFSA. Het Europees Centrum voor ziektepreventie en
-bestrijding en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid zijn essentiële
onderdelen van ziektepreventie enbestrijding. Deze organisaties beschikken
over expertise ten aanzien van methoden (en autorisatie) voor surveillance,
gestandaardiseerde detectietesten en (hebben contacten met) laboratoria. Hiermee
zijn zij in staat een risk assessment uit te voeren.
Tevens hebben zij een centrale rol bij het opzetten en onderhouden van communicatie-structuren
tussen humane en veterinaire kenniscentra. De WHO stelt minimum standaarden.
Nederland geeft er de voorkeur aan om internationale bijstand via de WHO te
laten verlopen, omdat deze reeds heeft bewezen de internationale coördinatie
van de respons op zich te kunnen nemen.5Zouden op evaluaties door vakgenoten gebaseerde methoden
nuttig zijn om de over heel Europa bestaande tekortkomingen te verhelpen?Evaluatie door vakgenoten van ontwikkelde methoden en instrumenten is
in iedere discipline van belang. De wetenschappelijke wereld kan met internationale
toetsing van de onderzoeksresultaten via peer reviews
bestaande methoden optimaliseren.6Welke rol zou de particuliere sector in een openbaar/particulier
partnerschap moeten spelen?De particuliere sector dient te voldoen aan wet- en regelgeving op het
gebied van safety en security. Bestaande regelgeving omtrent biologische agentia richt zich veelal
op safety aspecten. Bij gebrek aan naleving dient
een vorm van toezicht en eventueel hieraan gekoppelde sanctionering gerealiseerd
te worden. Hierbij dient een balans gevonden te worden tussen risico’s
voor de samenleving, bijvoorbeeld ten aanzien van de volksgezondheid, voedselveiligheid
en economische belangen. In Nederland in uitvoering zijnde projecten tonen
aan dat het bewustzijn over mogelijke risico’s bij veel instellingen
slechts zeer marginaal aanwezig is (met name ten aanzien van biologisch terrorisme).
Verbetering op dit punt is noodzakelijk.7Moet een EBN (Europees bionetwerk) worden opgezet om
de toepassing van de resultaten van deze raadpleging te ondersteunen?Uit het Groenboek van de Europese Commissie valt op dit moment niet op
te maken wat de werkzaamheden en bevoegdheden van een Europees Bionetwerk
(EBN) toevoegen aan de reeds bestaande instanties en structuren. De meerwaarde
van een EBN wordt niet duidelijk. Nederland pleit ervoor bestaande organisaties
en structuren doeltreffender en doelmatiger te laten samenwerken en is geen
voorstander van nieuwe organisaties als een EBN.Daarnaast komt er in 2008 een evaluatie van het ECDC, ook in relatie tot
(gebruik van) bestaande structuren en organisaties. Nederland is er voorstander
van eerst die evaluatie af te wachten voordat eventueel een nieuw gremium
wordt ingesteld.8Op welke wijze kan de samenwerking tussen de bevoegde
autoriteiten en agentschappen op EU-niveau worden verbeterd?Het realiseren van een trusted community van
(C)B(RN) experts, onder regie van de Europese Commissie kan de samenwerking
verbeteren.2.2 Preventie en beschermingBewustzijn9Moet bij de betrokken partijen een grotere bekendheid
worden gegeven aan de mogelijke risico’s die verbonden zijn aan biologisch
onderzoek en commerciële activiteiten en aan de voorschriften waaraan
zij moeten voldoen? Zo ja, op welke wijze?Ja, zie ook vraag 6. Gedrag en bewustzijn van betrokken medewerkers zijn
cruciaal voor een goed beveiligingsbeleid. Ervaringen in Nederland leren dat
hoewel bestaande (safety-)voorschriften veelal
worden nageleefd, professionals zich vaak niet of onvoldoende bewust zijn
van de dual use aspecten en de mogelijke gevaren
van hun werkzaamheden. Bewustzijnscampagnes en trainingen voor personeel alsook
eenduidige security voorschriften dienen bij te
dragen aan de bekendheid met mogelijke risico’s en het beperken of voorkomen
van die risico’s.10Ondervindt u moeilijkheden om nieuwe aanpassingen van
deze voorschriften en beperkingen na te leven? Zo ja, welke?De Commissie lijkt deze vraag te richten aan bedrijven en instellingen.
Naar verwachting verschillen de moeilijkheden bij aanpassing van voorschriften
op het gebied van life sciences per type bedrijf
of onderzoeksinstelling. Naar verwachting zullen met name kleine bio-ondernemingen
en onderzoeksinstellingen met beperkte middelen moeilijkheden ervaren wanneer
besloten wordt nieuwe wet- en regelgeving te realiseren (in termen van aanvullende
regeldruk). Anderzijds is denkbaar dat maatregelen voor bioparaatheid tot
een competitief voordeel leiden: zie bijvoorbeeld ISO 9001 en 14001-certificeringen
waarmee wordt aangegeven dat de instelling aan een kwaliteitsnorm voldoet.
Eenzelfde wijze van certificering kan voor security
aspecten gehanteerd worden indien bioparaatheidsmaatregelen (bij voorkeur
als onderdeel van reeds bestaande kwaliteitssystemen) als kwaliteitsnorm worden
gezien. Te ontwikkelen maatregelen dienen op EU-niveau gestandaardiseerd worden
om vervolgens per land zo efficiënt mogelijk geïmplementeerd te
worden.De overheid kan een rol spelen in het genereren van bewustzijn bij opdrachtnemers
op het gebied van biologisch onderzoek. Als opdrachtgever van onderzoeken
en /of bij de aanschaf van materiaal en middelen kan de overheid eisen stellen
aan minimumnormen op het gebied van bioparaatheid. De overheid dient hierbij
de proportionaliteit van specifieke maatregelen grondig af te wegen om te
voorkomen dat de markt wordt verstoord, of dat onderzoek onnodig wordt belemmerd
(zie ook vraag 21).Minimumnormen en procedures11Moeten gemeenschappelijke biologische minimumnormen
worden uitgewerkt op EU-niveau en moet de uitwisseling van beproefde methoden
worden bevorderd op EU-niveau?Ja, de Europese Commissie dient Europese minimum bioparaatheidnormen te
realiseren: de volledige bioparaatheid van Europa is net zo sterk als de zwakste
schakel.Ten aanzien van respons zijn reeds enkele kaderstellende minimumnormen
opgenomen in de IHR, hoewel deze normen en voorzieningen nog wel ruimte tot
interpretatie laten bestaan. Er moet vooral gewerkt worden aan (continue)
verbetering van de huidige structuren en gremia waarbij gebruik kan worden
gemaakt van internationale ervaringen.12Zou u belangstelling hebben voor de uitwerking van
voorschriften inzake de certificatie en registratie op nationaal niveau van
installaties en onderzoekers die de Europese en internationale uitwisseling
van monsters en expertise zouden kunnen vergemakkelijken?Ja, Nederland verzoekt de Commissie voorschriften inzake de certificatie
en registratie nader uit te werken (indien rekening wordt gehouden met de
proportionaliteit en subsidiariteit van te treffen maatregelen). Nederland
is van mening dat iedere lidstaat over een overzicht van (potentieel) risicovolle
agentia dient te beschikken.13Wat zou in de nationale registers moeten worden vermeld –
agentia, installaties, activiteiten – waardoor zou worden gewaarborgd
dat er geen lacunes zijn en dat de eisen inzake veiligheid en veiligheidstoezicht
de gezondheid, de veiligheid en onderzoeksactiviteiten of industriële
activiteiten niet schaden?In elke lidstaat dient binnen bestaande instituties de verantwoordelijkheid
voor de handhaving van de vastgestelde veiligheidsnormen vastgelegd te worden.
Het heeft de voorkeur hierbij zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande
organisaties en systemen. Een nationaal register moet het overzicht van (potentieel)
risicovolle agentia bijhouden inclusief de gehanteerde veiligheidsmaatregelen
die moeten voorkomen dat materialen (agentia) verspreid worden. Toezicht op
daadwerkelijke uitvoering is hierbij gewenst. Deze aanpak is vergelijkbaar
met de huidige regelgeving omtrent genetisch gemodificeerde organismen in
Nederland, indien deze aangevuld wordt met beveiligingsmaatregelen.Nederland verwacht dat het opstellen van een volledig overzicht voor de
lidstaten een belangrijke, maar niet eenvoudige taak is. Eén van de
oorzaken die hieraan ten grondslag liggen is de geringe mate van toezicht
op activiteiten met biologische agentia en de naleving van de meldingsplicht.
Op deze wijze kan bij een (al dan niet opzettelijke) uitbraak onduidelijk
zijn door welke instelling die uitbraak is veroorzaakt.14Zou een beperkt aantal biologische onderzoekers over
een veiligheidsmachtiging moeten beschikken? Zo ja, op welke grondslag zou
u deze onderzoekers kiezen?Aanbevolen wordt voor geselecteerde agentia een veiligheidsregime te ontwikkelen
(zie ook vraag 1). Hierbij kan gedacht worden aan:– het verplicht verrichten van veiligheidsonderzoek door daartoe
bevoegde organisaties– de noodzaak tot (centrale) registratie van personen met toegang
tot gevaarlijke stoffen– organisatorische en fysieke beveiligingsmaatregelen– criteria voor de toegang tot (riskante) pathogene stoffen.Nederland acht het wenselijk dat wordt nagedacht over de voorwaarden die
gesteld worden aan de toegang van buitenlandse studenten en onderzoekers tot
potentieel risicovolle segmenten. Inlichtingendiensten dienen na te gaan op
welke wijze en op basis van welke criteria zij passende maatregelen kunnen
treffen. Naast veiligheidsmachtigingen zijn gedrag en meldcultuur binnen een
instelling minstens zo belangrijk (zie ook vraag 24).15Zou een specifiek en beperkt aantal laboratoria, instellingen
voor gezondheidszorg, productievoorzieningen, bedrijven uit de farmaceutische
of de voedselverwerkende sector moeten worden geaccrediteerd op grond van
de naleving van minimumveiligheidsnormen?Een vorm van regulering is gewenst. Wel dient een goede afweging te worden
gemaakt van de voor- en nadelen van verschillende instrumenten voor (zelf)regulering.
In de verlening van (overheids)opdrachten dienen opdrachtgevers rekening te
houden met de aanwezige faciliteiten en kwaliteiten van de professionals.2.3 Versterking van de analytische capaciteit en
veiligheidszaken met betrekking tot biologisch onderzoekOntwikkeling van een Europese analytische capaciteit ter
beperking van biologische risico’s16Bent u het ermee eens dat op EU-niveau een versterking
van de capaciteit voor het analyseren van biologische risico’s vereist
is, of vindt u de huidige situatie bevredigend?Onderzoek naar capaciteiten voor analyse van biologische agentia gebeurt
al in het project BIOSAFE in het kader van het PASRsecurity traject. Onduidelijk is of deze capaciteit voldoet: enkele partijen
pleiten voor meer onderzoek naar biosecurity,
anderen pleiten voor betere coördinatie van bestaande capaciteit. Nederland
verzoekt de Commissie dit in kaart te brengen. Verschillende organisaties
(bijvoorbeeld ECDC) kunnen een rol spelen bij de analyse en evaluatie van
risico’s van biologische agentia.17Zou de EU financiële steun moeten verlenen voor
gezamenlijke opleidings- en bewustmakingsactiviteiten?Nederland is niet direct voorstander van financiële steun voor opleidings-
en bewustmakingsactiviteiten: dit is in eerste instantie een taak van de individuele
lidstaten. Financiering heeft mogelijk een aanjaagfunctie maar biedt geen
garantie voor daadwerkelijke implementatie van bewustmakingsactiviteiten en
opleidingsactiviteiten. Mogelijk kan de EU een coördinerende rol spelen
en gebruik maken van de bestaande instituties binnen de EU. Wanneer de EU
besluit tot financiële stimulering raadt Nederland aan deze te beperken
tot co-financiering, waarbij het grootste deel van de kosten door de lidstaten
zelf gedragen wordt.18Zouden door de lidstaten en de Commissie gezamenlijk
EU-lijsten moeten worden opgesteld van biologische agentia die uit veiligheidsoogpunt
reden geven tot bezorgdheid?Ja, het opstellen op EU-niveau van algemene lijsten van biologische agentia
die tot de verschillende risicogroepen behoren vormt de basis voor een te
ontwikkelen bioparaatheid regime (zie ook vraag 1). Daarbij verwacht Nederland
dat het realiseren van één lijst van risicovolle agentia bijdraagt
aan administratieve lastenverlichting voor bedrijven en instellingen die met
de geselecteerde agentia werken. Op dit moment bestaan verschillende lijsten
en verschillende wijzen van registratie. Voor het opstellen van een lijst
kan de EU gebruikmaken van initiatieven en lijsten die reeds in omloop zijn
(onder andere de BTWC en de Australië groep). Op basis van deze lijsten
van agentia is met een team van experts aan te geven welke materialen uit
terroristisch oogpunt (potentieel) risicovol zijn. De ervaring met lijsten
als gehanteerd worden door de OPCW onder het Chemisch Wapenverdrag, laten
bovendien zien dat deze («statische») lijsten worden ingehaald
door technologische en wetenschappelijke ontwikkelingen. De samenstelling
van de lijst moet regelmatig geactualiseerd worden, wat ook geldt voor de
bioterroristische mogelijkheden. De mate van openbaarheid van de lijst dient
afhankelijk te zijn van de mate van gedetailleerdheid van de lijst en het
gebruiksdoel dat met de lijst wordt nagestreefd. Hoewel de Europese Commissie
zich hier niet over uitspreekt, dient verkend te worden of, en zo ja welke
apparatuur eveneens op een gezamenlijke lijst geplaatst dient te worden.19Indien u van oordeel bent dat elke lidstaat over zijn
eigen lijsten van pathogenen zou moeten beschikken, bent u het er dan mee
eens dat interactie met andere lidstaten over dit thema nuttig zou kunnen
zijn voor uw organisatie?De voorkeur gaat uit naar een Europese lijst van risicovolle pathogenen
(zie vraag 18). Wanneer lidstaten eigen lijsten realiseren dienen deze agentia
ter toetsing gedeeld te worden (onder andere ten behoeve van kennisdeling
en -uitwisseling op het gebied van risk assessments
en vertrouwelijke informatie). Hierbij dient zorgvuldig te worden afgewogen wie toegang krijgt tot welke informatie op basis van de gevoeligheid
van de informatie en de (hieraan gekoppelde vereiste) screening van betrokkenen.20Is het huidige niveau van onderzoeksactiviteiten op
het gebied van bioparaatheid in de EU toereikend? Aan welke onderzoeksactiviteiten
moet voorrang worden gegeven?Nederland acht aanvullend onderzoek wenselijk. Voorstellen voor onderzoeksactiviteiten
kunnen worden beoordeeld door internationaal samengestelde wetenschappelijke
commissies en peer-reviews. Deze commissies kunnen
ook adviseren ten aanzien van onderzoeksrichtingen.Enkele suggesties voor onderzoeksactiviteiten (niet uitputtend en niet
prioritair) zijn:– het indelen van biologische agentia in risicogroepen;– detectie van agentia en mogelijkheden ter beheersing van gevaar/schade
door agentia, bijvoorbeeld het inperken van verspreiding in milieu (ecologie)
of in individu (profylaxe, immunisatie, resistentie);– ontwikkeling van vaccins tegen geïdentificeerde hoog-risico
pathogenen (bijvoorbeeld generieke profylactica);– verkorten van de doorlooptijd van vaccinonderzoek (bijv. onderzoek
naar snellere of grootschaligere vaccinproductietechnieken stimuleren; verkorten
veiligheid toelatingsonderzoeken; sneller kunnen identificeren van de juiste
(ziekmakende) DNA-sequenties e.d.);– onderzoek naar de mogelijkheden van generieke vaccinproductie;– onderzoek naar nieuwe antibiotica / antivirale middelen in verband
met toenemende resistentie van antibiotica;– ten aanzien van respons: het zo snel mogelijk kunnen ontdekken
van een infectieziekte-uitbraak. Onderzoek zou in eerste instantie op een
generieke surveillance moeten worden gericht en niet specifiek op de surveillance
van BW-agentia;– generieke methodes voor therapie.Veiligheidskwesties met betrekking tot biologisch onderzoek21Moet de financiering van onderzoek betreffende biologische
agentia door de openbare en de particuliere sector afhankelijk worden gesteld
van de naleving van biologische normen?Het is vanzelfsprekend dat, wanneer biosecurity
normen ontwikkeld worden, financiering van onderzoek afhankelijk dient te
worden gemaakt van het voldoen aan die normen. Private instellingen in Nederland
geven aan dat de (nationale) overheid eenduidige kaders dient te stellen en
een sterke rol dient te vervullen in het waarborgen van biosecurity en biosafety, bijvoorbeeld
door als opdrachtgever eisen te stellen ten aanzien van de veiligheidsnormen
bij het verstrekken van onderzoeksopdrachten. Verder dient voorkomen te worden
dat elkaar overlappende mechanismen en instellingen worden opgericht (zie
ook vraag 7 en vraag 11).Deze koppeling tussen financiering en naleving van normen geldt tevens
voor de samenwerking met derde landen. Reden te meer om ontwikkelingslanden
te assisteren in het voldoen aan veiligheidscriteria. Op deze manier wordt
tegemoet gekomen aan de wens van landen om meer samen te werken en kan worden
gewerkt aan mogelijke zorgen rondom non-proliferatie (zie ook vraag 2).22Bent u het ermee eens dat een publicatieprocedure zou
moeten worden toegepast in het kader waarvan twee versies van de voor tweeërlei
gebruik vatbare gevoelige biologische onderzoeksresultaten zouden worden gepubliceerd:– een publieke versie (zonder gevoelige inhoud) waarvoor geen publicatiebeperkingen
van toepassing zouden zijn, en– een versie voor beperkte kennisname die de gevoelige gedeelten
van het onderzoek zou omvatten en alleen toegankelijk zou zijn voor tot de
biosector behorende betrokken partijen?Die discussie moet gevoerd worden met de wetenschappers en de uitgeverijen
van wetenschappelijke tijdschriften. Vanzelfsprekend is reproduceerbaarheid
de basis van wetenschappelijk onderzoek. De wijze waarop «publicatie
procedures» te realiseren zijn zal afhangen van de reactie van wetenschappers.
Daarnaast kan op dit moment niet ingeschat worden of het realistisch is de
verspreiding van publicaties inclusief gevoelige delen van het onderzoek te
beperken: controlemechanismen ontbreken hiervoor. Overigens is deze vraag
geagendeerd voor het BTWC in 2008.23Zou het EBN een rol kunnen spelen bij de uitwerking
van richtlijnen inzake biosafety en «biosecurity» voor uit openbare
middelen gefinancierd onderzoek?Nederland is geen voorstander van het realiseren van nieuwe instellingen,
zie het antwoord op vraag 7.Professionele gedragscode24Zouden in het universitaire studiepakket op het gebied
dat relevant is voor de biowetenschappen verplichte colleges over biologische
normen en beproefde methoden moeten worden opgenomen?In Nederland kan de overheid volgens wetgeving (de Wet op hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek) de instellingen in dit opzicht niets opleggen.
De Nederlandse overheid kan alleen stimuleren dat instellingen dit onderwerp
oppakken, bijvoorbeeld als onderdeel van een vak als ethiek of door ethische
dilemma’s aan de orde te stellen in andere vakken. Binnen diverse wetenschappelijke
disciplines is het reeds gebruikelijk om ethische dilemma’s te verkennen
binnen bestaande opleidingen.25Zouden onderzoekers in de sector van de biowetenschappen
ertoe moeten worden verplicht een professionele gedragscode goed te keuren?Zoals aangegeven bij vraag 22 is Nederland van mening dat een gedragscode
in eerste instantie door de onderzoekers zelf gerealiseerd moet worden. Naar
verwachting werkt verplichten contraproductief als een norm niet als legitiem
wordt ervaren door de professionals en wanneer geen toezicht op naleving van
normen is gerealiseerd. In Nederland heeft de Koninklijke Nederlandse Academie
van Wetenschappen een gedragscode biosecurity opgesteld.
Gezien de vele deelnemers aan het opstellen ervan ligt acceptatie van dit
stuk voor de hand. Het is van belang dat de onderzoekers deze code of conduct «dragen», want zij zijn de eersten die
het personeel en de studenten toetsen en er toezicht op houden. Een goede
bewustwordingscampagne voor de gedragscode is gewenst. Overigens moet opgemerkt
worden dat hoewel een gedragscode een nuttig instrument kan zijn voor het
vergroten van het bewustzijn, men de werking ervan niet moet
overschatten. De recente pogingen tot aanslagen in Londen en Glasgow tonen
dit aan (ondanks de Eed van Hippocrates).26Zou bovenbedoelde professionele gedragscode moeten
worden uitgewerkt op EU-niveau?Zo ja, door wie?Binnen bestaande structuren dient een gedragscode opgesteld te worden
(binnen BTWC wordt bijvoorbeeld gesproken over een universele gedragscode).
Als aangegeven bij vraag 25 dient een ethische code bij voorkeur door de beroepsgroep
zelf ontwikkeld te worden. De EU kan het onderwerp agenderen binnen bestaande
gremia, maar moet de ontwikkeling ervan aan de beroepsgroep zelf overlaten.2.4 Verbetering van de surveillancecapaciteit27Iedere lidstaat is afhankelijk van de mate waarin de
andere lidstaten zijn voorbereid op biologische dreigingen. Acht u het in
het licht daarvan nodig de huidige systemen voor vroegtijdige waarschuwing
in de Europese Unie en de lidstaten verder aan te passen? Zo ja, in welk opzicht?Nederland pleit ervoor niet alleen in EU-verband maar ook op globaal niveau
afspraken te maken over vroegtijdige signalering en waarschuwing. Zie het
antwoord op vraag 1. Op dit gebied zijn reeds een aantal initiatieven ontwikkeld,
bijvoorbeeld Eurosurveillance als onderdeel van het ECDC (zie ook vraag 7).
Over de wenselijkheid van aanpassing van deze surveillancesystemen dient pas
besloten worden na inventarisatie van eventuele hiaten.28Op welke wijze kan de EU de verschillende initiatieven
op nationaal niveau en op het niveau van de NAVO, de G7 en de WHO coördineren
om de algemene samenhang en de doeltreffendheid van haar capaciteit te verbeteren?De EU dient de samenhang van de te treffen maatregelen door de NAVO, G7
en WHO te coördineren: grenzen houden een biologische dreiging vanuit
derde landen niet tegen. Net zoals EU-lidstaten afhankelijk zijn van de mate
waarin andere EU-lidstaten zijn voorbereid op biologische dreigingen, is de
EU afhankelijk van de mate van bioparaatheid van landen buiten de EU. Behalve
de mogelijkheden die de Commissie via het Stability Instrument binnen de categorieën biosecurity
en biosafety ter beschikking heeft, bestaat er
geen overkoepelend mechanisme dat ingezet kan worden om derde landen te ondersteunen
in het geval van een biologische dreiging, analoog aan bijvoorbeeld het Nuclear Security Fund van het IAEA en het OPCW Voluntary Fund. Bij gebrek aan een uitvoerende organisatie onder
het BTWC zou een dergelijk Biosecurity Fund bij
de VN (UN ODA) ondergebracht kunnen worden.29Acht u een betere coördinatie van de bestaande
waarschuwingsen detectiecapaciteit en een betere uitwisseling van beproefde
methoden ter versterking van de mate van voorbereiding op biologische dreigingen
op EU-niveau nodig?Dergelijke coördinatie is een expliciete taak van het recent opgerichte
ECDC. Nederland is er voorstander van de komende evaluatie over het functioneren
van het ECDC af te wachten. Beslissingen over vervolgactiviteiten
kunnen op basis van een inventarisatie van de bestaande systemen en evaluatie
van het functioneren ervan opgesteld worden.30Moet de EU onderzoeken of het mogelijk is capaciteiten
te ontwikkelen met betrekking tot detectie-instrumenten die het mogelijk maken
levende en gevaarlijke agentia te analyseren?Nederland vraagt de Commissie dit te onderzoeken en hier een regierol
in te vervullen. Indien op basis van de inventarisatie de gewenste capaciteiten
en methoden afwezig blijken te zijn, dienen deze alsnog te worden gerealiseerd.
Detectieapparatuur moet uiteindelijk geschikt zijn voor het nemen van real-time
monsters. Aangezien de op dit moment beschikbare detectieapparatuur selectief
kan zijn in de te detecteren varianten van agentia, is bij verder onderzoek
een duidelijke afbakening gewenst. Voorkomen moet worden dat in «schijnveiligheid»
wordt geïnvesteerd. Investeren in (onderzoek naar en het ontwikkelen
van) dergelijke capaciteit dient te geschieden via het 7de Kaderprogramma
van DG Research.2.5 Reactie en herstel31Moet de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten
en agentschappen op het niveau van de lidstaten en op EU-niveau worden verbeterd?
Zo ja, op welke wijze?De voorbereiding op en de bestrijding van een uitbraak van een infectieziekte
is een nationale verantwoordelijkheid. Op veel gebieden (bijvoorbeeld volksgezondheid,
milieu, justitie) bestaat al goede internationale samenwerking, maar verbetering
is mogelijk. De regierol van de Europese Commissie, zoals eerder gemeld, biedt
hiertoe goede mogelijkheden. Voor verbetering van de respons op biologische
incidenten verwijst Nederland naar de aanbevelingen uit eerdere oefeningen.Ten aanzien van de uitwisseling van intelligence
tussen inlichtingen- en veiligheidsdiensten wordt gewezen op het feit dat
dit een exclusieve afweging van de lidstaten zelf is. Risicoanalyses kunnen
door nationale en internationale autoriteiten gezamenlijk uitgevoerd worden,
onder andere door het integreren van inspectieprogramma’s. Hiermee zal
naar verwachting de regeldruk voortvloeiend uit toezicht merkbaar kunnen worden
teruggebracht (meer risicogerichtheid en sterkere selectiviteit).32Zijn geregelde oefeningen en opleidingsactiviteiten
nuttig ter verbetering van de voorbereiding op biologische aanslagen of moeten
andere aanvullende maatregelen worden overwogen?Geregeld (grensoverschrijdend) oefenen draagt zeker bij aan betere (internationale)
afstemming van de respons in geval van een uitbraak. Hierbij is het beoefenen
van hulpverleners en de inzet van bestaande netwerken van belang. De leerervaringen
uit deze oefeningen dienen Lidstaten structureel te borgen in opleidingen
voor hulpverleners.Bescherming en uitwerking van een Europese reactie op
biologische risico’s en dreigingen33Bent u het ermee eens dat het nodig is een Europese
capaciteit voor het uitwerken van medische tegenmaatregelen, inclusief vaccins
en profylactica, op te bouwen?Voorbereiden op rampen en crisis is een nationale verantwoordelijkheid.
Nederland is voorstander van het per situatie bestuderen van nut en noodzaak
van het gebruik van voorraden. Een uitbraak moet zo dicht mogelijk bij de
bron en zo snel mogelijk bestreden worden. Aangezien (nog) niet duidelijk
is of Europese voorraden, capaciteiten en middelen tijdig ingezet kunnen worden,
heeft goede voorbereiding door de lidstaten zelf de voorkeur. Nederland wil
vasthouden aan de coördinerende rol die de WHO heeft bij een (internationale)
infectieziektecrisis.34Bent u het ermee eens dat de vorming – met financiële
steun van de Gemeenschap – van beperkte EU-solidariteitsvoorraden, zoals
die reeds bestaan op het gebied van de diergezondheid, een vooruitgang kan
betekenen?In principe wel. Dat neemt niet weg dat het nemen van maatregelen en investeren
in bescherming van de bevolking, veestapel en oogst primair een nationale
verantwoordelijkheid is. Voor zover deze nog niet bestaan kan realisatie van
enkele centrale faciliteiten de doelmatigheid van de maatregelen wellicht
vergroten.35Zijn de reeds getroffen maatregelen, zoals de vorming
van antigeen- en vaccinbanken, of van reagensbanken toereikend?Dit is niet bekend. Nederland raadt aan dit nader te onderzoeken.VersieReactieContactpersoonVerwerkt1.0NCTbS.C. Hamelink18-07-2007 1.1BZW.J. Wormgoor24-07-2007 1.2LNVB. Ent, E. van der Sommen, M. Weijtens26-07-2007 1.3VWSG. Pouw26-07-20071.4DEFDEF26-07-2007 1.5OCWJ.E. HensingJ.W.C. Remmerswaal31-07-2007 1.6DEFH. Boom, J. Raeven02-08-2007 2.0BZKG. van den Berghe02-08-2007 2.1OCWJ. Remmerswaal02-08-20072.2LNVB. Ent03-08-20072.3BZKBZK03-08-2007 2.4TNOM.S. Nieuwenhuizen03-08-2007 2.5BZKmw. I. Rijnhart03-08-2007 2.6ArbeidsinspectieMw. Bleuland van Oordt-Dröge03-08-2007 2.7NCTbS.C. Hamelink03-08-2007 2.8FIND. Abrahams08-08-20072.9VWSG. Pouw08-08-2007 2.10V&WG. Laanen, P. Gerbrands09-08-2007 2.11DEFH. Boom09-08-20072.12VROMR. Dekker09-08-2007 3.1VROM, VWS, OCW, FIN,
BZK, BZ, NCTbR. Dekker, G. Pouw, J. Hensing,
D.A.J. Abrahams, N. Cerrato, G. van den Berghe, W. Wormgoor,
S.C. Hamelink13-08-2007 3.2NCTb, toevoeging brief
KamerS.C. Hamelink14-08-2007 3.3BZKG. van den Berghe15-08-2007 3.4OCWJ.W.C. Remmerswaal15-08-20073.5FIND. Abrahams, N. Cerrato15-08-20073.6VROMR. Dekker15-08-2007 3.7VWSG. Pouw15-08-2007 3.8FIND. Abrahams, N. Cerrato15-08-2007 3.9NCTbS. Hamelink15-08-20073.10JUSWetgeving28-08-2007 3.11VROMR. Dekker29-08-2007 3.12BZBZ29-08-20073.13JUSDEIA (B. Lussenburg) en directie Wetgeving18-09-2007 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22112-571.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl