Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk Overig
Datum: 2025-09-22 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Vergaderjaar 2025-2026
 Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Kamerstukken
 
 
 
 36 820
 IX
 
 Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) en de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Miljoenennota)
 
 
 Nr. 2
 
 MEMORIE VAN TOELICHTING
 
 
 
 
 A.
 ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
 
 Wetsartikelen 1 en 2
 
 De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
 de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB);
 de begrotingsstaat inzake de Nationale Schuld (IXA).
 
 De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).
 
 
 
 
 De Minister van Financiën,
 
 E.
 Heinen
 
 
 
 
 
 
 
 
 B.
 BEGROTINGSTOELICHTING
 
 
 
 1.
 Leeswijzer
 
 De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2025 van het Ministerie van Financiën (IXB) en Nationale Schuld (IXA).
 Hoofdstuk 2 en hoofdstuk 3 bevatten per beleidsartikel een budgettaire tabel. Conform de Rijksbegrotingsvoorschriften worden per artikel de mutaties die groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in de onderstaande (tabel 1) toegelicht. Vanwege de staffel kan de som van de toegelichte mutaties afwijken van de totale mutaties op het artikel.
 
 Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
 
 
 
 
 
 
 
 Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen
 
 
 Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
 
 
 
 
 
 
 < 50
 
 
 1
 
 
 2
 
 
 
 
 => 50 en < 200
 
 
 2
 
 
 4
 
 
 
 
 => 200 en < 1.000
 
 
 5
 
 
 10
 
 
 
 
 => 1.000
 
 
 10
 
 
 20
 
 
 
 
 
 De toelichting op de mutatie van de belastingontvangsten is in de Miljoenennota opgenomen.
 
 
 
 2.
 Beleidsartikelen Ministerie van Financiën (IXB)
 
 Artikel 1 Belastingen
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Belastingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.124.446
 
 
 
 
 190.196
 
 
 
 
 4.314.642
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven (1) + (2)
 
 
 
 
 3.798.777
 
 
 
 
 190.196
 
 
 
 
 3.988.973
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven (1)
 
 
 
 
 3.615.865
 
 
 
 
 116.895
 
 
 
 
 3.732.760
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 3.073.988
 
 
 
 
 165.632
 
 
 
 
 3.239.620
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 2.613.938
 
 
 172.086
 
 
 2.786.024
 
 
 
 
 Inhuur externen
 
 
 418.390
 
 
 – 1.454
 
 
 416.936
 
 
 
 
 Overig personeel
 
 
 41.660
 
 
 – 5.000
 
 
 36.660
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 541.877
 
 
 
 
 – 48.737
 
 
 
 
 493.140
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 49.894
 
 
 – 5.000
 
 
 44.894
 
 
 
 
 Bijdrage aan SSO's
 
 
 375.978
 
 
 – 53.873
 
 
 322.105
 
 
 
 
 Overig materieel
 
 
 116.005
 
 
 10.136
 
 
 126.141
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven (2)
 
 
 
 
 182.912
 
 
 
 
 73.301
 
 
 
 
 256.213
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 181
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 181
 
 
 
 
 
 Garantie procesrisico's
 
 
 181
 
 
 0
 
 
 181
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 15.447
 
 
 
 
 17
 
 
 
 
 15.464
 
 
 
 
 
 Waarderingskamer
 
 
 2.489
 
 
 17
 
 
 2.506
 
 
 
 
 Kadaster
 
 
 2.933
 
 
 0
 
 
 2.933
 
 
 
 
 Kamer van Koophandel
 
 
 341
 
 
 0
 
 
 341
 
 
 
 
 Overige bijdrage ZBO's/RWT's
 
 
 9.684
 
 
 0
 
 
 9.684
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 3.435
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.435
 
 
 
 
 
 Internationale Douaneraad
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige internationale organisaties
 
 
 3.435
 
 
 0
 
 
 3.435
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 413.542
 
 
 
 
 88.164
 
 
 
 
 501.706
 
 
 
 
 
 ICT opdrachten
 
 
 353.166
 
 
 77.233
 
 
 430.399
 
 
 
 
 Overige opdrachten
 
 
 60.376
 
 
 10.931
 
 
 71.307
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 14.059
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 14.059
 
 
 
 
 
 Bijdrage Logius
 
 
 4.287
 
 
 3.000
 
 
 7.287
 
 
 
 
 Bijdrage overige agentschappen
 
 
 9.772
 
 
 – 3.000
 
 
 6.772
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 27.950
 
 
 
 
 – 12.000
 
 
 
 
 15.950
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoedingen
 
 
 24.558
 
 
 – 12.000
 
 
 12.558
 
 
 
 
 Vergoeding proceskosten
 
 
 3.392
 
 
 0
 
 
 3.392
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 175.269
 
 
 
 
 – 2.880
 
 
 
 
 172.389
 
 
 
 
 
 Belasting- en invorderingsrente
 
 
 175.269
 
 
 – 2.880
 
 
 172.389
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 – 466.971
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 – 466.971
 
 
 
 
 
 Toerekening uitgaven aan Douane
 
 
 – 219.419
 
 
 0
 
 
 – 219.419
 
 
 
 
 Toerekening uitgaven aan Toeslagen
 
 
 – 247.552
 
 
 0
 
 
 – 247.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten (3) + (4)
 
 
 
 
 207.765.782
 
 
 
 
 1.815.080
 
 
 
 
 209.580.861
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-ontvangsten (3)
 
 
 
 
 207.654.333
 
 
 
 
 1.778.880
 
 
 
 
 209.433.212
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan: Belastingontvangsten
 
 
 206.049.988
 
 
 1.772.448
 
 
 207.822.435
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 230.864
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 230.864
 
 
 
 
 
 Doorbelasten kosten vervolging
 
 
 230.864
 
 
 0
 
 
 230.864
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 1.119.840
 
 
 
 
 – 13.568
 
 
 
 
 1.106.272
 
 
 
 
 
 Belasting- en invorderingsrente
 
 
 1.119.840
 
 
 – 13.568
 
 
 1.106.272
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Boetes en schikkingen
 
 
 
 
 253.641
 
 
 
 
 20.000
 
 
 
 
 273.641
 
 
 
 
 
 Ontvangsten boetes en schikkingen
 
 
 253.641
 
 
 20.000
 
 
 273.641
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten (4)
 
 
 
 
 111.449
 
 
 
 
 36.200
 
 
 
 
 147.649
 
 
 
 
 
 
 
 Tabel 3 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.124.446
 
 
 
 
 190.196
 
 
 
 
 4.314.642
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 
 336
 
 
 0
 
 
 336
 
 
 
 
 Garantie procesrisico's
 
 
 336
 
 
 0
 
 
 336
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 4.124.110
 
 
 190.196
 
 
 4.314.306
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Personele uitgaven
 De personele uitgaven van de Belastingdienst worden in 2025 € 165,6 mln. hoger geraamd. Dit is met name het gevolg van stijgende loonkosten waarvoor de departementale begrotingen loonbijstelling ontvangen (€ 133 mln. in 2025 voor de Belastingdienst). Daarnaast wordt er vanaf de Aanvullende Post van de Rijksbegroting € 10 mln. voor 2025 overgeheveld ten behoeve van uitvoeringskosten van het aanvullend herstel box 3. Dit is aanvullend op de overheveling die bij 1e suppletoire begroting reeds heeft plaatsgevonden. Het gaat hierbĳ om uitvoeringskosten die gemoeid zĳn met de Wet tegenbewĳsregeling box 3. Ook zijn de uitgaven hoger vanwege extra werkzaamheden voor andere ministeries (€ 9 mln.). Hier staan hogere ontvangsten tegenover (zie ontvangsten). De Belastingdienst ontvangt tevens een bijdrage van SZW voor de uitvoeringskosten die met het opheffen van het handhavingsmoratorium (in relatie tot de wet DBA) per 1 januari 2025 met zich meebrengt (€ 7,9 mln. in 2025).
 Materiële uitgaven
 De materiële uitgaven worden in 2025 € 48,7 mln. lager geraamd. Dit betreft met name een herschikking van € 40 mln. van het budget voor overheadkosten wat onder dat instrument is geraamd naar ICT opdrachten (zie ook kopje hieronder) vanwege de stijgende ICT-uitgaven.
 Opdrachten
 De uitgaven onder opdrachten worden € 88,2 mln. hoger geraamd, waarvan € 77 mln. ICT opdrachten betreft. DG Belastingdienst kent stijgende ICT-uitgaven (programma). De stijging wordt veroorzaakt door i) sterke prijsstijgingen en ii) groei in politiek-bestuurlijke ICT-opdrachten, zoals de modernisering van het omzetbelasting en vervanging van het SAP-systeem.
 (Schade)vergoedingen
 De mutatie betreft een kasschuif van € 12 mln. naar 2027. Het betreft budget voor het tegemoetkomingsbeleid voor personen die nadelige gevolgen hebben ondervonden aan de Fraude Signalering Voorziening (FSV) of onterecht zijn afgewezen voor het traject Minnelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen (MSNP). Dit budget wordt in 2025 niet uitgegeven. De totale kasschuif in relatie tot FSV/MSNP is € 15,3 mln., waarvan € 3,3 mln. op externe inhuur.
 Ontvangsten
 Rente
 De raming van de belasting- en invorderingsrente wordt geactualiseerd naar aanleiding van de nieuwe raming van de korte rente uit de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (CPB).
 Boetes en schikkingen
 De maandelijkse realisaties van de boeteontvangsten zijn hoger dan verwacht. De raming wordt daarom met € 20 mln. naar boven bijgesteld.
 Apparaatsontvangsten
 De apparaatsontvangsten worden € 36,2 mln. hoger geraamd. Dit heeft te maken met hoger dan geraamde ontvangsten van het UWV voor de vangnetregeling (ziekteverzuim) en vanwege rijksbrede dienstverlening (O&P en ICT gerelateerd) onder beheer van de Belastingdienst waar ook uitgaven tegenover staan.
 Belastingontvangsten
 In de Miljoenennota 2026 worden de mutaties van de Belastingontvangsten in het lopende begrotingsjaar 2025 toegelicht (zie hoofdstuk 2.6 – Horizontale ontwikkeling inkomsten en lasten en bijlage 4 – De belasting- en premieontvangsten. De aansluiting met de Miljoenennota en de bedragen in de begrotingstoelichting (artikel 1 Belastingen, tabel budgettaire gevolgen van beleid) ziet er als volgt uit.
 
 Tabel 4 Belastingontvangsten (bedragen x 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 Totaal belastingontvangsten
 
 
 279.069.959
 
 
 3.152.290
 
 
 282.222.249
 
 
 
 
 -/- Afdracht Gemeentefonds
 
 
 46.255.633
 
 
 1.356.077
 
 
 47.611.710
 
 
 
 
 -/- Afdracht Provinciefonds
 
 
 3.778.949
 
 
 200.013
 
 
 3.978.962
 
 
 
 
 -/- Afdracht BES-fonds
 
 
 97.376
 
 
 623
 
 
 97.999
 
 
 
 
 -/- Belastingontvangsten artikel 6 Btw-compensatiefonds
 
 
 4.264.673
 
 
 216.975
 
 
 4.481.648
 
 
 
 
 -/- Belastingontvangsten artikel 9 Douane
 
 
 18.623.340
 
 
 – 393.846
 
 
 18.229.495
 
 
 
 
 Belastingontvangsten artikel 1 Belastingen
 
 
 206.049.988
 
 
 1.772.448
 
 
 207.822.435
 
 
 
 
 
 Artikel 2 Financiële markten
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Financiële markten (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting
 (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 30.964
 
 
 
 
 2.948
 
 
 
 
 33.912
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 31.117
 
 
 
 
 2.948
 
 
 
 
 34.065
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 7.910
 
 
 
 
 – 1.118
 
 
 
 
 6.792
 
 
 
 
 
 Accountantskamer
 
 
 1.460
 
 
 21
 
 
 1.481
 
 
 
 
 Muntcirculatie
 
 
 5.115
 
 
 69
 
 
 5.184
 
 
 
 
 IMVO convenanten
 
 
 32
 
 
 2
 
 
 34
 
 
 
 
 Overig
 
 
 1.303
 
 
 – 1.210
 
 
 93
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 9.346
 
 
 
 
 3.053
 
 
 
 
 12.399
 
 
 
 
 
 Wijzer in geldzaken
 
 
 1.634
 
 
 254
 
 
 1.888
 
 
 
 
 Vakbekwaamheid
 
 
 4.660
 
 
 0
 
 
 4.660
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten SRH
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Schadeloosstelling SRH
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 
 
 Convertibiliteit Oekraïense hryvnia
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten omwisselen Oekraïense hryvnia
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overig
 
 
 3.052
 
 
 1.299
 
 
 4.351
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 12.570
 
 
 
 
 998
 
 
 
 
 13.568
 
 
 
 
 
 Bijdrage AFM BES-toezicht
 
 
 737
 
 
 32
 
 
 769
 
 
 
 
 Bijdrage DNB toezicht en DGS BES
 
 
 2.112
 
 
 90
 
 
 2.202
 
 
 
 
 Bijdrage toezicht en handhaving MIF
 
 
 158
 
 
 25
 
 
 183
 
 
 
 
 Bijdrage PSD II
 
 
 397
 
 
 31
 
 
 428
 
 
 
 
 Bijdrage FEC
 
 
 4.532
 
 
 684
 
 
 5.216
 
 
 
 
 Overig
 
 
 4.634
 
 
 136
 
 
 4.770
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting/onttrekking begrotingsreserve
 
 
 
 
 625
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 625
 
 
 
 
 
 Dotatie begrotingsreserve DGS BES
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Dotatie begrotingsreserve NHT
 
 
 625
 
 
 0
 
 
 625
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 666
 
 
 
 
 15
 
 
 
 
 681
 
 
 
 
 
 IASB
 
 
 441
 
 
 6
 
 
 447
 
 
 
 
 (Caribean) Financial Action Task Force
 
 
 225
 
 
 9
 
 
 234
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 9.905
 
 
 
 
 1.388
 
 
 
 
 11.293
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 Ontvangsten muntwezen
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Toename munten in circulatie
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 1.455
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 1.455
 
 
 
 
 
 Wijzer in geldzaken
 
 
 1.455
 
 
 0
 
 
 1.455
 
 
 
 
 Convertabiliteit Oekraïense hryvnia
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 6.450
 
 
 
 
 1.388
 
 
 
 
 7.838
 
 
 
 
 
 Overig
 
 
 6.450
 
 
 1.388
 
 
 7.838
 
 
 
 
 
 
 Tabel 6 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting
 (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 30.964
 
 
 
 
 2.948
 
 
 
 
 33.912
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 – 153
 
 
 0
 
 
 – 153
 
 
 
 
 Garantie DGS BES
 
 
 – 153
 
 
 0
 
 
 – 153
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 31.117
 
 
 2.948
 
 
 34.065
 
 
 
 
 Muntcirculatie
 
 
 5.115
 
 
 69
 
 
 5.184
 
 
 
 
 Vakbekwaamheid
 
 
 4.660
 
 
 0
 
 
 4.660
 
 
 
 
 Schadeloosstelling SRH
 
 
 0
 
 
 1.500
 
 
 1.500
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten omwisselen Oekraïense hryvnia
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijdrage DNB toezicht en DGS BES
 
 
 2.112
 
 
 90
 
 
 2.202
 
 
 
 
 Bijdrage FEC
 
 
 4.532
 
 
 684
 
 
 5.216
 
 
 
 
 Overige betalingsverplichtingen
 
 
 14.698
 
 
 605
 
 
 15.303
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Bekostiging
 Overig
 Voor 2025 is de post overig onder bekostiging met € 1,2 mln. naar beneden bijgesteld. Deze bijstelling ziet op een overboeking naar de Belastingdienst. Het gaat hier om kosten die door de Belastingdienst gemaakt worden in het kader van het verbod op contante betalingen van boven de 3.000 euro.
 Opdrachten
 Schadeloosstelling SRH
 De post schadeloosstelling SRH is met € 1,5 mln. omhoog bijgesteld voor 2025. Vanwege mogelijke uitbetalingen na afloop van het beroep en de juridische ondersteuning worden in 2025 al kosten gemaakt. Zodoende is € 1,5 mln. van het budget uit 2026 naar 2025 gehaald.
 Overig
 De post overig is met circa € 1,3 mln. omhoog bijgesteld voor 2025. Dit komt met name doordat kosten inzake de bijstand aan vitale sectoren door het Nationale Cybersecurity Centrum (NCSC) die eerst in 2026 verwacht werden al in 2025 benodigd zijn.
 Ontvangsten
 Overige ontvangsten
 De overige ontvangsten zijn circa € 1,4 mln. omhoog bijgesteld. Dit ziet op hogere ontvangsten van het aan de staat toekomende deel van de boeteontvangsten en dwangsommen van DNB.
 Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting
 (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 74.942.021
 
 
 
 
 – 1.400.256
 
 
 
 
 73.541.765
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 17.783.593
 
 
 
 
 – 1.400.256
 
 
 
 
 16.383.337
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 20
 
 
 
 
 
 Regeling Bijzondere Financieringen
 
 
 20
 
 
 0
 
 
 20
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 14.200.000
 
 
 
 
 – 1.400.000
 
 
 
 
 12.800.000
 
 
 
 
 
 Lening TenneT
 
 
 14.200.000
 
 
 – 1.400.000
 
 
 12.800.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 4.704
 
 
 
 
 – 341
 
 
 
 
 4.363
 
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten staatsdeelnemingen
 
 
 4.704
 
 
 – 341
 
 
 4.363
 
 
 
 
 Opstart Invest International
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vermogensverschaffing/-onttrekking
 
 
 
 
 3.574.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.574.000
 
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie TenneT
 
 
 3.000.000
 
 
 0
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 Aan-/verkoop vermogenstitels
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Afdrachten Staatsloterij
 
 
 100.000
 
 
 0
 
 
 100.000
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie Invest-NL
 
 
 330.000
 
 
 0
 
 
 330.000
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie Invest International
 
 
 144.000
 
 
 0
 
 
 144.000
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie regionale netbeheerders
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 4.869
 
 
 
 
 85
 
 
 
 
 4.954
 
 
 
 
 
 NLFI
 
 
 4.869
 
 
 85
 
 
 4.954
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 1.911.555
 
 
 
 
 730.575
 
 
 
 
 2.642.130
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 Premieontvangsten garantie TenneT
 
 
 3.000
 
 
 0
 
 
 3.000
 
 
 
 
 Premieontvangsten garantie FMO
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 628.118
 
 
 
 
 – 43.892
 
 
 
 
 584.226
 
 
 
 
 
 Renteontvangsten lening KLM
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Renteontvangsten lening TenneT
 
 
 628.118
 
 
 – 43.892
 
 
 584.226
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vermogensverschaffing/-onttrekking
 
 
 
 
 1.274.937
 
 
 
 
 774.467
 
 
 
 
 2.049.404
 
 
 
 
 
 Aan-/verkoop vermogenstitels
 
 
 409.737
 
 
 901.338
 
 
 1.311.075
 
 
 
 
 Afdrachten Staatsloterij
 
 
 100.000
 
 
 0
 
 
 100.000
 
 
 
 
 Dividenden staatsdeelnemingen
 
 
 765.200
 
 
 – 126.871
 
 
 638.329
 
 
 
 
 Winstafdracht DNB
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan: Griekse inkomsten SMP
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 waarvan: rente-inkomsten ESM
 
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 NLFI
 
 
 4.500
 
 
 0
 
 
 4.500
 
 
 
 
 
 
 Tabel 8 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 74.942.021
 
 
 
 
 – 1.400.256
 
 
 
 
 73.541.765
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 51.966.760
 
 
 0
 
 
 51.966.760
 
 
 
 
 Garantie FMO
 
 
 – 33.240
 
 
 0
 
 
 – 33.240
 
 
 
 
 Garantie TenneT
 
 
 52.000.000
 
 
 0
 
 
 52.000.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 22.975.261
 
 
 – 1.400.256
 
 
 21.575.005
 
 
 
 
 Lening SRH
 
 
 – 8.332
 
 
 0
 
 
 – 8.332
 
 
 
 
 Lening TenneT
 
 
 19.400.000
 
 
 – 1.400.000
 
 
 18.000.000
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie TenneT
 
 
 3.000.000
 
 
 0
 
 
 3.000.000
 
 
 
 
 Afdrachten Staatsloterij
 
 
 100.000
 
 
 0
 
 
 100.000
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie Invest-NL
 
 
 330.000
 
 
 0
 
 
 330.000
 
 
 
 
 Kapitaalinjectie Invest International
 
 
 144.000
 
 
 0
 
 
 144.000
 
 
 
 
 Overige betalingsverplichtingen
 
 
 9.593
 
 
 – 256
 
 
 9.337
 
 
 
 
 
 Verplichtingen en uitgaven
 Leningen
 De lening aan TenneT is in 2025 met € 1,4 mld. naar beneden bijgesteld. Dit deel van de leningsfaciliteit wordt van 2025 naar 2026 doorgeschoven, omdat een aantal investeringsuitgaven is verschoven in de tijd.
 Ontvangsten
 Leningen
 Renteontvangsten lening TenneT
 De raming van de rente-ontvangsten op de TenneT-lening wordt naar beneden bijgesteld aan de hand van de meest recente inzichten en de hoogte van de rente. Doordat de lening in 2025 € 1,4 mld. lager is dan begroot, worden de geraamde renteontvangsten daarop bijgesteld.
 Vermogensverschaffing/ -onttrekking
 Aan-/-verkoop vermogenstitels
 De verwachte ontvangsten worden in 2025 met circa € 901 mln. naar boven bijgesteld, als gevolg van de verkoopopbrengst door de verkoop van aandelen ABN AMRO. Dit betreft de stand tot en met 31 juli 2025. In de Kamerbrief van 25 juli 2025 is hierover geïnformeerd.
 Dividenden staatsdeelnemingen
 De totale dividenden voor de financiële en niet-financiële deelnemingen worden naar beneden bijgesteld. Ten aanzien van de financiële deelnemingen komt dit met name doordat ASN Bank
 1
 Per 1 juli 2025 heeft een naamsverandering plaatsgevonden van de Volksbank naar ASN Bank.
 geen dividend uitkeert over 2025 en doordat de dividendontvangsten afnemen door de verdere verkoop van de aandelen ABN AMRO. Voor de niet-financiële deelnemingen betreft het een beperkte positieve bijstelling als gevolg van de meest recente inzichten in de bedrijfsresultaten van verschillende staatsdeelnemingen.
 Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Internationale financiële betrekkingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.591.476
 
 
 
 
 18.721.855
 
 
 
 
 21.313.331
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 992.282
 
 
 
 
 – 252.900
 
 
 
 
 739.382
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 41.400
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 41.400
 
 
 
 
 
 EIB pan-Europees garantiefonds
 
 
 41.400
 
 
 0
 
 
 41.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 948.373
 
 
 
 
 – 252.900
 
 
 
 
 695.473
 
 
 
 
 
 Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen
 
 
 1.519
 
 
 0
 
 
 1.519
 
 
 
 
 Wereldbank
 
 
 652.518
 
 
 0
 
 
 652.518
 
 
 
 
 EBRD
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kapitaalinleg ESM
 
 
 252.900
 
 
 – 252.900
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijdrage EU voor rente Oekraïne
 
 
 41.436
 
 
 0
 
 
 41.436
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Lening aan Oekraïne
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 2.509
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.509
 
 
 
 
 
 Technische assistentie
 
 
 2.361
 
 
 0
 
 
 2.361
 
 
 
 
 Overige opdrachten
 
 
 148
 
 
 0
 
 
 148
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 58.427
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 58.427
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 3.733
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 3.733
 
 
 
 
 
 Ontvangsten IFI's
 
 
 3.733
 
 
 0
 
 
 3.733
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 54.694
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 54.694
 
 
 
 
 
 Aflossing lening Griekenland
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Renteontvangsten lening Griekenland
 
 
 54.694
 
 
 0
 
 
 54.694
 
 
 
 
 Aflossing lening Oekraïne
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Renteontvangsten lening Oekraïne
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Tabel 10 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.591.476
 
 
 
 
 18.721.855
 
 
 
 
 21.313.331
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 1.407.067
 
 
 18.974.755
 
 
 20.381.822
 
 
 
 
 Kredieten EU-betalingsbalanssteun
 
 
 0
 
 
 203.981
 
 
 203.981
 
 
 
 
 Garantie aan DNB inzake IMF
 
 
 57.124
 
 
 0
 
 
 57.124
 
 
 
 
 ESM
 
 
 1.364.000
 
 
 0
 
 
 1.364.000
 
 
 
 
 EFSM
 
 
 0
 
 
 118.868
 
 
 118.868
 
 
 
 
 AIIB
 
 
 – 1.678
 
 
 0
 
 
 – 1.678
 
 
 
 
 Wereldbank
 
 
 – 12.379
 
 
 0
 
 
 – 12.379
 
 
 
 
 SURE
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 NGEU
 
 
 0
 
 
 3.127.190
 
 
 3.127.190
 
 
 
 
 MFA+
 
 
 0
 
 
 57.263
 
 
 57.263
 
 
 
 
 MFB-ULCM
 
 
 0
 
 
 78.045
 
 
 78.045
 
 
 
 
 Oekraïne faciliteit
 
 
 0
 
 
 102.624
 
 
 102.624
 
 
 
 
 SAFE – garantie
 
 
 0
 
 
 15.286.784
 
 
 15.286.784
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 1.184.409
 
 
 – 252.900
 
 
 931.509
 
 
 
 
 Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Wereldbank
 
 
 929.000
 
 
 0
 
 
 929.000
 
 
 
 
 EBRD
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Kapitaalinleg ESM
 
 
 252.900
 
 
 – 252.900
 
 
 0
 
 
 
 
 Bijdrage EU voor rente Oekraïne
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Technische assistentie
 
 
 2.361
 
 
 0
 
 
 2.361
 
 
 
 
 Overige betalingsverplichtingen
 
 
 148
 
 
 0
 
 
 148
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen
 Garantieverplichtingen
 Voor een aantal garantieverplichtingen geldt dat Nederland garant staat voor haar aandeel in het EU-bni. De garanties kredieten EU-betalingsbalanssteun, EFSM, MFA+, MFB-ULCM en de Oekraïne faciliteit worden positief bijgesteld als gevolg van een actualisatie van het bni-aandeel op basis van de cijfers van de Europese Commissie.
 NGEU
 Next Generation EU (NGEU) is ingesteld in reactie op de coronacrisis en bedoeld om het herstel van de gevolgen ervan te ondersteunen. Nederland Staat voor haar aandeel in het EU-bni garant voor NGEU. De bijstelling van € 3,1 mld. is het gevolg van een actualisatie van het bni-aandeel, de (verwachte) renteontwikkeling en de data over uitgegeven bonds en verstrekte leningen aan lidstaten onder NGEU.
 SAFE garantie
 Het «Security Action for Europe»-instrument (SAFE) is bedoeld om financiële steun te verlenen aan lidstaten om te voorzien in de toegenomen behoefte aan overheidsuitgaven voor de productie van defensiemateriaal en gezamenlijke aanschaf van defensieproducten en diensten te bevorderen. Lidstaten kunnen bij de Commissie leningen aangaan tot een maximum van in totaal € 150 mld. De bijstelling van € 15,3 mld. is het gevolg van een nieuwe nationale garantie gebaseerd op het Nederlandse bni-aandeel in het EU-bni en een inschatting van de rentekosten.
 Overige verplichtingen
 Kapitaalinleg ESM
 De toetreding van Kroatië tot het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) startte het proces om de ESM-kapitaalsleutel (uit 2009) te herzien. Hieruit volgt dat Nederland een groter aandeel in de Europese economie en bevolking had dan voorheen. Nederland heeft toentertijd de aanvullende kapitaalstorting voor 2025 begroot om, indien nodig, voorafgaand aan de uiterlijke wijziging van de kapitaalsleutel op 1 januari 2026 de storting te kunnen doen. De verwachting is dat betaling van de aanvullende storting pas in 2026 nodig zal zijn, daarom wordt de reservering van 2025 naar 2026 geschoven.
 Uitgaven
 Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
 Kapitaalinleg ESM
 Zie: Overige verplichtingen – kapitaalinleg ESM
 Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 10.098.744
 
 
 
 
 34.606
 
 
 
 
 10.133.350
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 155.744
 
 
 
 
 85.106
 
 
 
 
 240.850
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 21.972
 
 
 
 
 350
 
 
 
 
 22.322
 
 
 
 
 
 Kostenvergoeding Atradius DSB
 
 
 21.119
 
 
 350
 
 
 21.469
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten
 
 
 750
 
 
 0
 
 
 750
 
 
 
 
 Overige uitgaven
 
 
 103
 
 
 0
 
 
 103
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 63.000
 
 
 
 
 52.900
 
 
 
 
 115.900
 
 
 
 
 
 Schade-uitkering ekv
 
 
 57.000
 
 
 50.500
 
 
 107.500
 
 
 
 
 Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – premies
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – restituties na 2019
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – restituties 1999–2019
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – restituties voor 1999
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting/onttrekking begrotingsreserve
 
 
 
 
 70.772
 
 
 
 
 31.856
 
 
 
 
 102.628
 
 
 
 
 
 Mutatie begrotingsreserve ekv
 
 
 70.772
 
 
 31.856
 
 
 102.628
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 135.294
 
 
 
 
 42.106
 
 
 
 
 177.400
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Garanties
 
 
 
 
 109.175
 
 
 
 
 39.656
 
 
 
 
 148.831
 
 
 
 
 
 Premies ekv
 
 
 70.244
 
 
 31.756
 
 
 102.000
 
 
 
 
 Premies herverzekering leverancierskredieten
 
 
 7.000
 
 
 0
 
 
 7.000
 
 
 
 
 Schaderestituties ekv voor 1999
 
 
 26.743
 
 
 100
 
 
 26.843
 
 
 
 
 Schaderestituties ekv vanaf 1999 tot 2019
 
 
 528
 
 
 100
 
 
 628
 
 
 
 
 Schaderestituties ekv na 2019
 
 
 3.660
 
 
 200
 
 
 3.860
 
 
 
 
 Schaderestituties herverzekering leverancierskredieten
 
 
 1.000
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – schadeuitkeringen
 
 
 0
 
 
 7.500
 
 
 7.500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Storting/onttrekking begrotingsreserve
 
 
 
 
 26.119
 
 
 
 
 2.450
 
 
 
 
 28.569
 
 
 
 
 
 Mutatie begrotingsreserve ekv
 
 
 26.119
 
 
 2.450
 
 
 28.569
 
 
 
 
 
 
 Tabel 12 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Vastgestelde begroting
 (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 10.098.744
 
 
 
 
 34.606
 
 
 
 
 10.133.350
 
 
 
 
 
 
 waarvan garantieverplichtingen
 
 
 10.000.000
 
 
 0
 
 
 10.000.000
 
 
 
 
 Herverzekering leverancierskredieten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Exportkrediet-verzekeringen
 
 
 10.000.000
 
 
 0
 
 
 10.000.000
 
 
 
 
 waarvan: aangegane garantieverplichtingen
 
 
 
 10.000.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 10.000.000
 
 
 
 
 
 waarvan: vervallen garantieverplichtingen
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan overige verplichtingen
 
 
 98.744
 
 
 34.606
 
 
 133.350
 
 
 
 
 Kostenvergoeding Atradius DSB
 
 
 21.119
 
 
 350
 
 
 21.469
 
 
 
 
 Uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten
 
 
 750
 
 
 0
 
 
 750
 
 
 
 
 Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten
 
 
 6.000
 
 
 0
 
 
 6.000
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – premies
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 2.000
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – restituties na 2019
 
 
 0
 
 
 200
 
 
 200
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – restituties 1999–2019
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 Herverzekerde schades ekv – restituties voor 1999
 
 
 0
 
 
 100
 
 
 100
 
 
 
 
 Storting begrotingsreserve ekv
 
 
 70.772
 
 
 31.856
 
 
 102.628
 
 
 
 
 Overige betalingsverplichtingen
 
 
 103
 
 
 0
 
 
 103
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Garanties
 Schade-uitkering ekv
 Vanwege de realisatie op dit moment wordt de raming van de niet-definitieve schades voor 2025 met € 43 mln. opgehoogd. Omdat de ekv een vraaggestuurd instrument is, kan de uiteindelĳke stand van de niet-definitieve schades afwĳken van de ramingen. Tevens vindt een (technische) correctie van € 7,5 mln. plaats voor de ontvangsten uit hoofde van herverzekeren, waardoor deze ontvangsten niet langer worden gesaldeerd onder deze post, maar apart inzichtelijk worden gemaakt onder de ontvangsten.
 Herverzekerde schades ekv- premies
 Voor de ekv kan ADSB een deel van het risico voor de Staat herverzekeren bij een andere (buitenlandse) Export Credit Agency (ECA). Er vindt nu een (technische) correctie plaats, waardoor de uitgaven en ontvangsten uit hoofde van herverzekeren voortaan apart inzichtelijk zijn.
 Storting/onttrekking begrotingsreserves
 De raming van de premies ekv wordt met € 31,8 mln. naar boven bijgesteld (zie toelichting bij belangrijkste mutaties ontvangsten). Aangezien de premieontvangsten in de begrotingsreserve worden gestort (uitgave voor de Financiënbegroting), wordt ook de raming van de storting naar boven bijgesteld. Daarnaast is sprake van een kleine bijstelling vanwege de (technische) correctie uit hoofde van herverzekeren.
 Ontvangsten
 Garanties
 Premies ekv
 Als een ekv-polis wordt afgegeven, is de verzekerde premie verschuldigd. De gerealiseerde premies zijn op dit moment hoger dan begroot en er worden nog premies verwacht. Mede daarom wordt de raming met € 31,8 mln. naar boven bijgesteld.
 Herverzekerde schades ekv- schadeuitkeringen
 Zie: Uitgaven – Schade-uitkering ekv
 Storting/onttrekking begrotingsreserves
 Deze bijstelling bestaat hoofdzakelijk uit een bijstelling vanwege de (technische) correctie uit hoofde van herverzekeren (€ 2,1 mln.).
 Artikel 6 Btw-compensatiefonds
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 Btw-compensatiefonds (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 4.264.673
 
 
 
 
 216.975
 
 
 
 
 4.481.648
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 4.264.673
 
 
 
 
 216.975
 
 
 
 
 4.481.648
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 4.264.673
 
 
 
 
 216.975
 
 
 
 
 4.481.648
 
 
 
 
 
 Bijdragen aan gemeenten
 
 
 3.815.100
 
 
 226.900
 
 
 4.042.000
 
 
 
 
 Bijdragen aan provincies
 
 
 449.573
 
 
 – 9.925
 
 
 439.648
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 4.264.673
 
 
 
 
 216.975
 
 
 
 
 4.481.648
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
 Bijdrage aan medeoverheden
 Als gevolg van overhevelingen van budget van ministeries naar decentrale overheden wordt er een bedrag in het gemeente of provinciefonds gestort. Het geraamde btw-deel van dit bedrag wordt in het BCF gestort (circa € 12 mln. in 2025). Gemeentes en provincies kunnen de betaalde btw in verband met de overhevelingen terugvragen bĳ het BCF. Deze uitgaven worden gedekt vanuit de belastingontvangsten. Daarnaast vindt er een jaarlijkse bĳstelling van de raming van het BCF plaats (€ 205 mln. in 2025) op basis van de beschikking van het afgelopen jaar, betalingen van het vierde kwartaal van het afgelopen jaar en driemaal het voorschot van het eerste kwartaal uit het lopende jaar.
 Artikel 9 Douane
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9 Douane (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 833.964
 
 
 
 
 60.078
 
 
 
 
 894.042
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven (1) + (2)
 
 
 
 
 833.964
 
 
 
 
 60.078
 
 
 
 
 894.042
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven (1)
 
 
 
 
 570.145
 
 
 
 
 33.368
 
 
 
 
 603.513
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 565.149
 
 
 
 
 25.843
 
 
 
 
 590.992
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 544.803
 
 
 611
 
 
 545.414
 
 
 
 
 Inhuur externen
 
 
 19.676
 
 
 21.200
 
 
 40.876
 
 
 
 
 Overig personeel
 
 
 670
 
 
 4.032
 
 
 4.702
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 4.996
 
 
 
 
 7.525
 
 
 
 
 12.521
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 1.261
 
 
 2.021
 
 
 3.282
 
 
 
 
 Bijdrage aan SSO's
 
 
 0
 
 
 1.000
 
 
 1.000
 
 
 
 
 Overig materieel
 
 
 3.735
 
 
 4.504
 
 
 8.239
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven (2)
 
 
 
 
 263.819
 
 
 
 
 26.710
 
 
 
 
 290.529
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Overige bekostiging
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 1.488
 
 
 
 
 25
 
 
 
 
 1.513
 
 
 
 
 
 Overige bijdrage ZBO's/RWT's
 
 
 1.488
 
 
 25
 
 
 1.513
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 1.281
 
 
 
 
 28.163
 
 
 
 
 29.444
 
 
 
 
 
 Wereld Douane Organisatie
 
 
 196
 
 
 3
 
 
 199
 
 
 
 
 Bijdragen vertragingsrente EU
 
 
 1.085
 
 
 28.160
 
 
 29.245
 
 
 
 
 Bijdrage aan overige (inter)nationale organisaties
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 24.977
 
 
 
 
 – 3.137
 
 
 
 
 21.840
 
 
 
 
 
 ICT opdrachten
 
 
 13.705
 
 
 – 8.717
 
 
 4.988
 
 
 
 
 Overige opdrachten
 
 
 11.272
 
 
 5.580
 
 
 16.852
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 3.514
 
 
 
 
 1.658
 
 
 
 
 5.172
 
 
 
 
 
 Bijdrage overige agentschappen
 
 
 3.514
 
 
 1.658
 
 
 5.172
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 Belasting- en invorderingsrente
 
 
 13.000
 
 
 0
 
 
 13.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 140
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 141
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoedingen
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Vergoeding proceskosten
 
 
 140
 
 
 1
 
 
 141
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 219.419
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 219.419
 
 
 
 
 
 Toegerekende uitgaven van Belastingen
 
 
 219.419
 
 
 0
 
 
 219.419
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten (3) + (4)
 
 
 
 
 18.646.045
 
 
 
 
 – 393.846
 
 
 
 
 18.252.200
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programmaontvangsten (3)
 
 
 
 
 18.645.440
 
 
 
 
 – 393.846
 
 
 
 
 18.251.595
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 waarvan: Belastingontvangsten
 
 
 18.623.340
 
 
 – 393.846
 
 
 18.229.495
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bekostiging
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 500
 
 
 
 
 
 Doorbelasten kosten vervolging
 
 
 500
 
 
 0
 
 
 500
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 17.600
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 17.600
 
 
 
 
 
 Belasting- en invorderingsrente
 
 
 17.600
 
 
 0
 
 
 17.600
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Boetes en schikkingen
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 Ontvangsten boetes en schikkingen
 
 
 4.000
 
 
 0
 
 
 4.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatontvangsten (4)
 
 
 
 
 605
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 605
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Personele uitgaven
 
 De belangrijkste mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting zijn:
 
 
 –
 De tranche 2025 van de loon- en prijsbijstelling is bij de eerste suppletoire begroting toegevoegd aan de begroting (artikel 10). Deze loon- en prijsbijstelling is nu naar rato doorgezet naar de begroting van Douane (€ 27,1 mln.).
 
 
 –
 Er is budget toegevoegd op eigen personeel vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor € 4,1 mln. voor het versterken van de grenstoezicht.
 
 
 –
 Binnen de Personele uitgaven heeft een budgetherschikking plaatsgevonden van eigen personeel naar externe inhuur (€ 21,2 mln.), voor onder andere het realiseren van de digitale transformatie. Met de digitale transformatie zet douane in op slimme handhaving door data gedreven te werk te gaan. Ook wordt er externe inhuur ingezet voor de operaties van de Douane. Hiermee worden achterstanden weggewerkt.
 
 
 –
 Hiernaast is er budget overgeheveld van eigen personeel naar materiële uitgaven en (€ 7,5 mln.). Zie toelichting onder «Materiële uitgaven».
 
 
 
 Materiële uitgaven
 Er is budget overgeheveld van eigen personeel naar materiële uitgaven (€ 7,5 mln.). voor onder andere hogere uitgaven voor end-user services en licenties en de rijksroosterapplicatie.
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 Vertragingsrente: er zijn nabetalingen gedaan over de Traditionele Eigen Middelen (TEM) aan de Europese Commissie. De Nederlandse douaneautoriteiten voeren een zelfanalyse uit op casussen waarvan de invoerrechten nog niet met zekerheid zijn vastgesteld of nog niet door de lidstaat zijn geïnd. Als gevolg van de zelfanalyses heeft Nederland de aansprakelijkheid op een aantal dossiers geaccepteerd. Dit heeft geleid tot circa € 10,2 mln. aan TEM nabetalingen via de begroting van Buitenlandse Zaken. De vertragingsrente op de nabetalingen bedraagt circa € 28,2 mln. en wordt door Douane verantwoord op Artikel 9 van de begroting Financiën.
 Ontvangsten
 Belastingontvangsten
 
 Op artikel 9 Douane worden de belastingontvangsten begroot die geheven en geïnd worden via de Douanesystemen. Het gaat om invoerrechten, accijnzen, verbruiksbelasting, een deel van de omzetbelasting.
 In de Miljoenennota 2026 worden de mutaties van de Belastingontvangsten in het lopende begrotingsjaar 2025 toegelicht (zie hoofdstuk 2.6 – Horizontale ontwikkeling inkomsten en lasten en bijlage 4 – De belasting- en premieontvangsten). De aansluiting van de belastingontvangsten met de Miljoenennota is te vinden onder tabel 4.
 
 Artikel 13 Toeslagen
 
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 
 Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13 Toeslagen (bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 2.042.004
 
 
 
 
 – 174.307
 
 
 
 
 1.867.697
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven (1) + (2)
 
 
 
 
 2.202.573
 
 
 
 
 – 174.307
 
 
 
 
 2.028.266
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Apparaatsuitgaven (1)
 
 
 
 
 646.353
 
 
 
 
 – 29.397
 
 
 
 
 616.956
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 622.398
 
 
 
 
 – 32.005
 
 
 
 
 590.393
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 274.669
 
 
 5.794
 
 
 280.463
 
 
 
 
 Inhuur externen
 
 
 346.574
 
 
 – 37.859
 
 
 308.715
 
 
 
 
 Overig personeel
 
 
 1.155
 
 
 60
 
 
 1.215
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 23.955
 
 
 
 
 2.608
 
 
 
 
 26.563
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 275
 
 
 5
 
 
 280
 
 
 
 
 Bijdrage aan SSO's
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Overige materiële uitgaven
 
 
 23.680
 
 
 2.603
 
 
 26.283
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Programma-uitgaven (2)
 
 
 
 
 1.556.220
 
 
 
 
 – 144.910
 
 
 
 
 1.411.310
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan ZBO's/RWT's
 
 
 
 
 106
 
 
 
 
 2
 
 
 
 
 108
 
 
 
 
 
 Bijdrage overige ZBO's/RWT's
 
 
 106
 
 
 2
 
 
 108
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
 
 
 
 
 4.130
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 4.130
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
 
 
 4.130
 
 
 0
 
 
 4.130
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 82.545
 
 
 
 
 – 4.029
 
 
 
 
 78.516
 
 
 
 
 
 ICT opdrachten
 
 
 27
 
 
 500
 
 
 527
 
 
 
 
 Overige opdrachten
 
 
 82.518
 
 
 – 4.529
 
 
 77.989
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan agentschappen
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 567
 
 
 
 
 567
 
 
 
 
 
 Bijdrage overige agentschappen
 
 
 0
 
 
 567
 
 
 567
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 
 
 130.658
 
 
 
 
 115.240
 
 
 
 
 245.898
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 
 
 130.658
 
 
 115.240
 
 
 245.898
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 (Schade)vergoeding
 
 
 
 
 1.089.229
 
 
 
 
 – 256.690
 
 
 
 
 832.539
 
 
 
 
 
 Compensatie toeslagengedupeerden
 
 
 269.603
 
 
 – 18.447
 
 
 251.156
 
 
 
 
 Kwijtschelden private schulden
 
 
 54.100
 
 
 – 12.000
 
 
 42.100
 
 
 
 
 Herstelprogramma voor kinderen
 
 
 113.518
 
 
 – 10.818
 
 
 102.700
 
 
 
 
 Herstelregeling voor ex-partners
 
 
 35.000
 
 
 – 3.000
 
 
 32.000
 
 
 
 
 Herstelregeling voor gedupeerden andere toeslagen
 
 
 17.280
 
 
 0
 
 
 17.280
 
 
 
 
 Aanvullende schade
 
 
 522.548
 
 
 – 212.428
 
 
 310.120
 
 
 
 
 Overige (schade)vergoedingen
 
 
 77.180
 
 
 3
 
 
 77.183
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Subsidies
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 Subsidie toeslagen herstel
 
 
 2.000
 
 
 0
 
 
 2.000
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
 
 
 
 
 247.552
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 247.552
 
 
 
 
 
 Toegerekende uitgaven van Belastingen
 
 
 247.552
 
 
 0
 
 
 247.552
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 320
 
 
 
 
 320
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 0
 
 
 320
 
 
 320
 
 
 
 
 Programma-ontvangsten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Personele uitgaven
 
 Er vinden verschillende mutaties op het personeelsbudget plaats, de belangrijkste zijn:
 
 
 –
 Er wordt circa € 25 mln. herstelbudget vanuit 2025 naar 2026 en 2027 geschoven om het budget aan te laten sluiten bij de uitvoering van de bezwaarbehandelingen.
 
 
 –
 Binnen het reguliere budget van Dienst Toeslagen vinden er enkele kasschuiven naar latere jaren plaats, met name voor de voortzetting van het verkenningsonderzoek alternatieve financiering kinderopvang (€ 1,7 mln.), voortzetting van ICT-uitvoeringswerkzaamheden (€ 2,2 mln.) en de uitvoering van de definitieve toekenning van de Kinderopvangtoeslag (€ 8 mln.).
 
 
 
 Bijdrage aan medeoverheden
 Om de verwachte declaraties vanuit gemeenten ten behoeve van de brede hulp aan toeslagengedupeerden te kunnen voldoen, wordt er in 2025 € 57,7 mln. herschikt naar de post bijdrage aan medeoverheden. Deze middelen zijn voornamelijk afkomstig uit de ontvangen prijsbijstelling en de ruimte die is ontstaan op de regelingen voor private schulden, ex-partners en de kindregeling als gevolg van het bijstellen van het verwachte aantal gedupeerden. Ook wordt er benodigd budget (€ 58 mln.) naar 2025 geschoven vanuit latere jaren.
 (Schade)vergoeding
 
 Er vinden verschillende mutaties op het budget (schade)vergoeding plaats, de belangrijkste zijn:
 
 
 –
 Er is in 2025 € 25,8 mln. ruimte ontstaan op de regelingen voor private schulden, ex-partners en de kindregeling als gevolg van het bijstellen van het verwachte aantal gedupeerden. Deze middelen worden herschikt naar de post bijdrage aan medeoverheden ten behoeve van de brede hulp aan toeslagengedupeerden en de verwachte declaraties van gemeenten.
 
 
 –
 Er wordt € 18,5 mln. overgeheveld naar het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor de kosten die de Raad voor Rechtsbijstand in 2024 heeft gemaakt ten behoeve van de rechtsbijstandregeling voor toeslagengedupeerden.
 
 
 –
 Tot slot wordt er circa € 212 mln. aan compensatiemiddelen vanuit 2025 naar 2026 en 2027 verschoven in lĳn met het verwachte moment van uitvoering van het nieuwe stelsel van aanvullende schaderoutes.
 
 
 
 
 
 
 3.
 Beleidsartikelen Nationale Schuld (IXA)
 
 Artikel 11 Financiering staatsschuld
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 Financiering staatsschuld (bedragen x € 1 mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 27.129
 
 
 
 
 – 442
 
 
 
 
 26.687
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 27.129
 
 
 
 
 – 442
 
 
 
 
 26.687
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Opdrachten
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 1
 
 
 
 
 22
 
 
 
 
 
 Overige kosten
 
 
 21
 
 
 1
 
 
 22
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 7.157
 
 
 
 
 – 441
 
 
 
 
 6.716
 
 
 
 
 
 Rente vaste schuld
 
 
 5.928
 
 
 – 135
 
 
 5.793
 
 
 
 
 Rente vlottende schuld
 
 
 1.229
 
 
 – 306
 
 
 923
 
 
 
 
 Voortijdige beëindiging schuld
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Rente derivaten lang
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Rente derivaten kort
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Voortijdige beëindiging derivaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 19.951
 
 
 
 
 – 2
 
 
 
 
 19.949
 
 
 
 
 
 Aflossing vaste schuld
 
 
 19.951
 
 
 – 2
 
 
 19.949
 
 
 
 
 Mutatie vlottende schuld
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 68.233
 
 
 
 
 – 7.340
 
 
 
 
 60.893
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 30
 
 
 
 
 
 Rente vlottende schuld
 
 
 30
 
 
 0
 
 
 30
 
 
 
 
 Voortijdige beëindiging schuld
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Rente derivaten lang
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 Voortijdige beëindiging derivaten
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 68.203
 
 
 
 
 – 7.340
 
 
 
 
 60.863
 
 
 
 
 
 Uitgifte vaste schuld
 
 
 40.000
 
 
 0
 
 
 40.000
 
 
 
 
 Mutatie vlottende schuld
 
 
 28.203
 
 
 – 7.340
 
 
 20.863
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Rente
 Rente vaste schuld
 De raming van de rentelasten vaste schuld neemt in 2025 af met € 135 mln. Het Ministerie van Financiën houdt op basis van de MEV-raming van het Centraal Planbureau (CPB) rekening met een hogere rente op de kapitaalmarkt in 2025. Echter, doordat een groter deel van de geraamde schulduitgifte op de kapitaalmarkt op een later moment in het jaar plaatsvindt dan eerder geraamd, nemen de verwachte rentelasten per saldo af.
 Rente vlottende schuld
 De raming van de rentelasten vlottende schuld in 2025 is met € 306 mln. naar beneden bijgesteld met name als gevolg van wijzigingen in de omvang van de kortlopende schuld. Daarnaast houdt het Ministerie van Financiën rekening met een lagere rente op de geldmarkt op basis van de MEV-raming van het CPB.
 Ontvangsten
 Leningen
 Mutatie vlottende schuld
 De mutatie vlottende schuld betreft de toe- of afname van de uitstaande schuld op de geldmarkt. De geraamde mutatie van de vlottende schuld in 2025 is naar beneden bijgesteld met circa € 7,3 mld. Dit is het gevolg van een lagere financieringsbehoefte doordat de raming van het kastekort voor het lopende begrotingsjaar is afgenomen. Schommelingen in de financieringsbehoefte in een lopend begrotingsjaar worden zoveel mogelijk opgevangen op de geldmarkt.
 Artikel 12 Kasbeheer
 Budgettaire gevolgen van beleid
 
 Tabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 12 Kasbeheer (bedragen x € 1 mln.)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 5.114
 
 
 
 
 – 163
 
 
 
 
 4.951
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 5.114
 
 
 
 
 – 163
 
 
 
 
 4.951
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 2.414
 
 
 
 
 – 163
 
 
 
 
 2.251
 
 
 
 
 
 Rente kasbeheer
 
 
 2.414
 
 
 – 163
 
 
 2.251
 
 
 
 
 Uitgaven bij voortijdige beëindiging (hoofdsom)
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 2.700
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 2.700
 
 
 
 
 
 Verstrekte leningen
 
 
 2.700
 
 
 0
 
 
 2.700
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties in rekening-courant en deposito's
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 Mutaties in rekening courant en deposito
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 13.282
 
 
 
 
 – 1.181
 
 
 
 
 12.102
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Rente
 
 
 
 
 163
 
 
 
 
 6
 
 
 
 
 169
 
 
 
 
 
 Rente kasbeheer
 
 
 163
 
 
 6
 
 
 169
 
 
 
 
 Voortijdige beëindiging binnen kasbeheer
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Leningen
 
 
 
 
 1.363
 
 
 
 
 21
 
 
 
 
 1.384
 
 
 
 
 
 Ontvangen aflossingen
 
 
 1.363
 
 
 21
 
 
 1.384
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Mutaties in rekening-courant en deposito's
 
 
 
 
 11.756
 
 
 
 
 – 1.207
 
 
 
 
 10.549
 
 
 
 
 
 Mutaties in rekening courant en deposito
 
 
 11.756
 
 
 – 1.207
 
 
 10.549
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Rente
 Rente kasbeheer
 De raming van de rentelasten uit hoofde van het kasbeheer neemt in 2025 af met € 163 mln. ten opzichte van de 1e suppletoire begroting 2025. Dit is het gevolg van het bijwerken van de realisaties. Ook zijn de nieuwe (lagere) rentestanden die volgen uit de MEV-raming van het Centraal Planbureau (CPB) verwerkt.
 Ontvangsten
 Rente
 Rente kasbeheer
 De raming van de rentebaten uit hoofde van het kasbeheer is € 6 mln. hoger dan bĳ de 1e suppletoire begroting 2025. Dit is met name het gevolg van een correctie voor de rentevergoeding op de betaalrekeningen die door de staat bij ING Bank worden aangehouden voor het betalingsverkeer van het Rijk. Door een technische onvolkomenheid bij ING Bank is er van het tweede tot en met het vierde kwartaal van 2024 te weinig rente ontvangen. Dit is met een eenmalige betaling van circa € 3,5 mln. in 2025 gecorrigeerd.
 Leningen
 Ontvangen aflossingen
 Binnen het kader van schatkistbankieren kunnen agentschappen, rechtspersonen met een wettelĳke taak (RWT's) en derden een lening afsluiten. Op basis van de actuele inzichten is het de verwachting dat de aflossingen op de leningen met € 21 mln. hoger uitvallen dan eerder geraamd.
 Mutaties in rekening-courant en deposito's
 Mutaties rekening-courant en deposito
 De raming van de mutaties van de standen van de rekeningen-courant en deposito’s van de deelnemers van schatkistbankieren wijzigt als gevolg van een nieuwe raming van deze mutaties voor de sociale fondsen. Mutaties in rekeningen-courant en deposito’s worden veroorzaakt door de uitgaven en ontvangsten van de deelnemers van het schatkistbankieren.
 
 
 
 4.
 Niet-beleidsartikelen
 
 Artikel 8 Apparaat
 
 Tabel 18 Apparaatsuitgaven (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 457.375
 
 
 
 
 17.536
 
 
 
 
 474.911
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 457.370
 
 
 
 
 17.536
 
 
 
 
 474.906
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Personele uitgaven
 
 
 
 
 292.933
 
 
 
 
 6.505
 
 
 
 
 299.438
 
 
 
 
 
 Eigen personeel
 
 
 271.813
 
 
 5.645
 
 
 277.458
 
 
 
 
 Inhuur externen
 
 
 20.208
 
 
 724
 
 
 20.932
 
 
 
 
 Overig personeel
 
 
 912
 
 
 136
 
 
 1.048
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Materiële uitgaven
 
 
 
 
 164.437
 
 
 
 
 11.031
 
 
 
 
 175.468
 
 
 
 
 
 ICT
 
 
 19.988
 
 
 3.285
 
 
 23.273
 
 
 
 
 Bijdrage aan SSO's
 
 
 51.606
 
 
 1.971
 
 
 53.577
 
 
 
 
 Overig materieel
 
 
 92.843
 
 
 5.775
 
 
 98.618
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 59.403
 
 
 
 
 4.863
 
 
 
 
 64.266
 
 
 
 
 
 Apparaatsontvangsten
 
 
 59.403
 
 
 4.863
 
 
 64.266
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Personele uitgaven
 De mutatie op personele uitgaven van € 6,5 mln. zĳn met name het resultaat van:
 
 
 –
 Toevoeging van de loonbijstelling voor stijgende personeelsuitgaven uit hoofde van de cao Rijk (€ 13,9 mln. in 2025).
 
 
 –
 Een correctie van de HLA-taakstelling van materiële uitgaven naar personeel (- € 3,8 mln.).
 
 
 –
 Interne budgetherschikkingen naar materiële uitgaven (- € 2,3 mln.).
 
 
 –
 Een kasschuif voor de fiscale eerstelijnshulp bij de Belangenbehartiger Belastingplichtigen en Toeslaggerechtigden (BBT) (- € 1,4mln.).
 
 
 Materiële uitgaven
 De mutatie op materiële uitgaven zijn € 11 mln. Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht:
 
 
 –
 Er is € 2,2 mln. toegevoegd aan de begroting voor de prijsbijstelling.
 
 
 –
 Er zijn budgetten herschikt vanuit personele uitgaven naar materiële uitgaven (€ 2,3 mln.).
 
 
 –
 De apparaatstaakstelling is herschikt vanuit materiële uitgaven (€ 6,6 mln.) naar personele uitgaven en ontvangsten.
 
 
 Ontvangsten
 Apparaatsontvangsten
 
 
 –
 Er zijn extra ontvangsten door verkoop van gouden munten door Dienst Roerende Zaken (€ 2,3 mln.).
 
 
 –
 De apparaatstaakstelling HLA is voor € 2,8 mln. gecorrigeerd van materiële uitgaven naar ontvangsten.
 
 
 Artikel 10 Nog onverdeeld
 
 Tabel 19 Nog onderdeeld (Bedragen x € 1.000)
 
 
 
 
 
 
 
 
 Omschrijving
 
 
 Vastgestelde begroting
 (incl. suppletoire begrotingen) (1)
 
 
 Mutaties suppletoire begroting september (2)
 
 
 Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
 
 
 
 
 
 
 
 Verplichtingen
 
 
 
 
 256.077
 
 
 
 
 – 233.468
 
 
 
 
 22.609
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Uitgaven
 
 
 
 
 256.077
 
 
 
 
 – 233.468
 
 
 
 
 22.609
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 
 
 256.077
 
 
 
 
 – 233.468
 
 
 
 
 22.609
 
 
 
 
 
 Loonbijstelling
 
 
 188.121
 
 
 – 188.121
 
 
 0
 
 
 
 
 Prijsbijstelling
 
 
 47.487
 
 
 – 47.487
 
 
 0
 
 
 
 
 Nog te verdelen
 
 
 20.469
 
 
 2.140
 
 
 22.609
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Ontvangsten
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 0
 
 
 
 
 
 
 Toelichting
 Verplichtingen en uitgaven
 Nog te verdelen
 Het budget is met € 233,5 mln. verlaagd ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting. De loon- en prijsbijstelling, die bij de 1e suppletoire begroting is ontvangen, is naar rato doorverdeeld over de beleidsartikelen en het apparaatsartikel.