Financiële verantwoordingen over het jaar 2001; Jaarverslag van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-08 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28380, nr. 38

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

05-06-2002

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2001-2002

28380 nr. 38

05-06-2002

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamJaarverslag 2001 over de begroting van VWS BELEIDSVERSLAG 20011 Algemene inleiding2 VolksgezondheidInleidingBevorderen gezond gedragJeugdgezondheidszorgVoedselveiligheidBio-terrorismeEnschede/Volendam3 GezondheidszorgInleidingAanpak van de wachttijdenHet moderniseren van care en cure: de hervorming van het
stelselArbeidsmarktbeleidBeroepen en opleidingenTransparantie en ICTIndicatiestellingPatiëntenbeleidToezicht4 Medisch-ethische vraagstukken en medische bio-technologieInleidingEuthanasiewetEmbryowetMedische bio-technologie5 Sociale infrastructuurInleidingOprichting Nationale JeugdraadJeugdzorgKinderopvangGehandicapten en chronisch ziekenOuderenVrijwilligersInburgeringSportInterculturalisatieLeefbaarheid en veilige omgeving6. Financieel beleid op hoofdlijnenTabel 1: Intensiveringen Jaarbeeld Zorg ten opzichte van
1998 (x € mln)* Tabel 2: Intensiveringen begrotingsgefinancierde uitgaven
ten opzichte van 1998 (x € mln) REKENING 2001 VAN HET MINISTERIE VAN VWS(Bedragen x € 1000) Rekening 2001 van Baten-lastendienst Agentschap College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen Rekening 2001 van Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst
van Waren Toelichting op de rekeningTOELICHTING BELEIDSARTIKELENLeeswijzerGrafiek I Verdeling uitgaven over 2001 naar budgettair
kader (totale uitgaven € 3,0 miljard)Grafiek II De BKZ-uitgaven over 2001 verdeeld naar wijze
van financieringGrafiek III Verdeling van de BKZ-uitgaven over 2001 ad € 1,2
miljard over de beleidsartikelenToelichting bij grafiek III:Grafiek IV Verdeling van de niet BKZ-uitgaven over 2001
ad € 1,8 miljard over de beleidsartikelenToelichting bij grafiek IV:Grafiek V Verdeling van de ontvangsten over 2001 naar
beleidsartikelToelichting bij grafiek V:Beleidsartikel 1: Gezondheidsbevordering en gezondheidsbeschermingDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 1.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieUitgaven GezondheidsbeleidUitgaven Projecten, experimenten en onderzoekOntvangsten1.2 Algemene beleidsdoelstellingRelatie met het Jaarbeeld Zorg1.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling1.3.1 Het bevorderen van de gezonde keuze met betrekking
tot roken, bewegen, voeding, drinken en veilig vrijenRokenBewegingGezonde voedingAlcoholgebruikVeilig vrijen1.3.2 Het bevorderen van gezondheidswinst door preventie,
vroege opsporing en door het voorkomen van complicaties die leiden tot nieuwe
ziekten of aandoeningenPreventie van ziektenVaccinatie van risicogroepenVoorlichting en kennisoverdrachtChronisch-ziekenbeleid1.3.3 Het bevorderen van de toegankelijkheid en de kwaliteit
van lokale voorzieningen van preventieve zorgWet collectieve preventie volksgezondheidNationaal Contract Openbare GezondheidszorgSociaal-economische gezondheidsverschillenNazorg bij rampen1.3.4 Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van
jeugdigen (0–19 jaar)1.3.5 Het instandhouden van het huidige niveau van consumenten
beschermingDestructiewetDe Nederlandse VoedselautoriteitDe Keuringsdienst van Waren1.3.6 Patiënten- en Consumentenbeleid1.3.7 Projecten, experimenten en onderzoeksbeleidBeleidsartikel 2: Curatieve somatische zorgDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 2.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieBeroepen en opleidingen volksgezondheidEerstelijnszorg/thuiszorgGenees- en hulpmiddelenRijksbijdrage financiering abortuskliniekenOverigOntvangsten2.2 Algemene beleidsdoelstellingRelatie met het Jaarbeeld Zorg2.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling2.3.1 Rechtsbescherming voor patiënten en (para)medici
volgens de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG)Tuchtcolleges voor de gezondheidszorg2.3.2 Een voldoende aantal gekwalificeerde beroepsbeoefenarenHuisartsenVerloskundigenOrthodontistenVluchtelingartsenCentraal meld- en coördinatiepunt voor buitenslands
gediplomeerden2.3.3 Het bevorderen van de kwaliteit en doelmatigheid
in de curatieve somatische zorgDiagnose Behandeling Combinaties (DBC's)Kwaliteitsverbetering medisch specialistenBevordering ICT in de zorg2.3.4 Het bevorderen en bewaken van ethisch verantwoord
handelen in de gezondheidszorgOrgaandonatie2.3.5 Het bevorderen van onderzoek en deskundigheid in
de zorgAlgemene Vergadering Verpleegkundigen en Verzorgenden
(AVVV)Verloskunde2.3.6 Het verbeteren van de kwaliteit en de organisatie
van de spoedeisende medische hulpketen voor de geneeskundige hulpverlening
bij rampenOpvang en (medische) zorg na rampen in Enschede en
Volendam2.3.7 Het versterken van de expertise in de reguliere
zorg bij arbeidsgerelateerde aandoeningenRegionale samenwerkingsverbandenWachtlijsten2.3.8 Het bevorderen van de kwaliteit, toegankelijkheid
en doelmatigheid van de geneesmiddelenvoorzieningModernisering Wet op de geneesmiddelenvoorzieningConvenant Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter
bevordering van de Pharmacie (KNMP)ReclamebesluitFarmacotherapeutisch transmuraal overleg (FTTO)Medicinale cannabisWeesgeneesmiddelenFarmaco-economieKennisinfrastructuur2.3.9 Gewaarborgde kwaliteit, veiligheid en doelmatig
gebruik van lichaamsmateriaalWetsvoorstel kwaliteit en veiligheid lichaamsmateriaal
en Eisenbesluit lichaamsmateriaalBio-technologieBloedvoorzieningBeleidsartikel 3: Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg
en maatschappelijke opvangDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 3.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieEerstelijnszorgAlcohol-, drug- en tabaksbeleidGeestelijke VolksgezondheidMaatschappelijk opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleidIllegalenfondsOntvangsten3.2 Algemene doelstellingRelatie met de Welzijnsnota en het Jaarbeeld Zorg3.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling3.3.1 Het versterken van ambulante en residentiële
hulp in de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingszorgSpecifieke uitkeringen maatschappelijke opvang, verslavingsbeleid
en vrouwenopvang3.3.2 Het versterken van het aanbod van voorzieningen
voor vrouwenhulpverlening, geboorteregeling, integratie, slachtofferhulp en
categoriale maatschappelijke hulpverleningSeksualiteitshulpverlening, w.o. expertcommissie sekse
en etniciteit in de gezondheidszorg3.3.3 Het verkrijgen van betrouwbaar landelijk overzicht
van de maatschappelijke en geestelijke gezondheidsproblematiek in relatie
tot het gevoerde gemeentelijke beleid en de geboden hulpMonitoren maatschappelijke opvang3.3.4 Financiële compensatie van zorgverleners die
medisch noodzakelijke zorg bieden aan illegale vreemdelingenIllegalenfonds3.3.5 Het verminderen en voorkomen van problemen door
het gebruik van alcohol, drugs en geneesmiddelen, en door deelname aan kansspelen.
Consolidatie van hoogwaardige informatievoorziening voor nationale en internationale
doeleindenHeroïne-experimentUitkomsten heroïne-experimenten3.3.6 Het uitbreiden en verbeteren van het aanbod van
algemeen maatschappelijk werkStimuleringsregeling algemeen maatschappelijk werk3.3.7 Het verminderen en voorkómen van psychosociale
en psychiatrische problematiek onder de bevolkingPsychische arbeidsongeschiktheid (commissie Donner)Beleidsartikel 4: Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 4.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie4.2 Algemene beleidsdoelstellingRelatie met Welzijns- en Zorgnota4.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling4.3.1 Het verbeteren van de kwaliteit, doelmatigheid,
transparantie en informatievoorziening binnen de gehandicaptenzorgInternet GehandicaptenNieuwe bekostigingssystematiek4.3.2 Differentiatie in het zorgaanbod, transformatie
van bestaande zorginfrastructuur en ondersteuning van de positie van de zorgvragersOntwikkelingen Persoons Gebonden Budget (PGB)/Persoons
Volgend Budget (PVB)Subsidiëring budgethoudersverenigingen4.3.3 Inzicht in hulpvragen van cliënten door het
monitoren van de wachtlijsten en door een objectieve, onafhankelijke en integrale
indicatiestellingLandelijk Centrum Indicatiestellingen Gehandicaptenzorg
(LCIG)Zorgregistratiesystemen (ZRS)Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicaptekinderenWachtlijstaanpak Gehandicaptenzorg4.3.4 Het bevorderen van de doelmatigheid van de verstrekking
van hulpmiddelen en de informatievoorziening hieroverSubsidiëring van de stichting het Hulpmiddelen
Informatie Centrum (HIC)Twaalf experimenten op basis van het convenant met
ZNBeleidsartikel 5: Verpleging, verzorging en ouderenDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 5.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieOntvangsten5.2 Algemene beleidsdoelstellingRelatie met de Welzijnsnota en het Jaarbeeld Zorg5.3 Toelichting op de activiteiten 2001 per operationele
doelstellingen5.3.1 Het realiseren van een zodanig aanbod van intramurale
en extramurale zorgvoorzieningen en dienstverlening dat diegenen die daarvoor
in aanmerking komen binnen redelijke termijnen geholpen wordenWachtlijstenStrategisch beleidsonderzoek5.3.2 Een zodanige zorgvoorzienings- en dienstverleningswijze
dat mensen naar eigen keuze een op de eigen behoefte afgestemd zorgen verblijfsarrangement
kunnen samenstellenDienstverleningsstelselAllochtone ouderenKwaliteitWonen en zorgWoonzorgstimuleringsregeling5.3.3 Faciliteren van informele zorgverlening en preventie
om te komen tot een beter evenwicht tussen mantelzorg en professionele zorg5.3.4 Het bevorderen van de kwaliteit en doelmatigheid
in de verpleging, verzorging en dienstverleningBenchmarkingBenchmark thuiszorgBenchmark verpleeg- en verzorgingshuizenProeftuinen farmacie5.3.5 Coördinatie en communicatie van het ouderenbeleid
dat in de verschillende sectoren van de overheid wordt gevoerdSubsidiëring OuderenbondenCoördinatie ouderenbeleidBeleidsartikel 6: ArbeidsmarktbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 6.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieBijdrage sectorfondsenBijdrage extra banen zorgsectorOntvangsten6.2 Algemene beleidsdoelstelling6.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling6.3.1 Het creëren van financiële en bestuurlijke
rand-voorwaarden voor een gerichte, structurele en integrale aanpak van arbeidsmarktknelpuntenCommissie-Van RijnActiviteiten van de sectorfondsenActiviteiten van de sectorfondsen in 2000 en 2001Beleidsartikel 7: JeugdbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 7.1 Toelichting op het verschil tussen raming en realisatieUitgaven die in de loop van 2001 zijn overgeboekt naar
andere posten:Extra uitgaven in de loop van 2001:Minder uitgegeven dan begroot in 2001:Ontvangsten7.2 Algemene doelstelling7.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling7.3.1 Het ontwikkelen en waarborgen van een adequaat stelsel
van jeugdzorgWet op de JeugdzorgWachtlijsten jeugdzorgPleegzorgArbeidsmarktbeleidTabellen JeugdhulpverleningOntvangsten ouderbijdragen jeugdhulpverlening7.3.2 Het scheppen van adequate randvoorwaarden voor een
toereikende kwaliteit en voldoende aanbod van kinderopvang ten behoeve van
de combinatie arbeid en zorgCapaciteitsuitbreiding kinderopvangplaatsenWet basisvoorziening kinderopvangProgramma Tieneropvang7.3.3 De instand-houding van een aanbod van internaten
voor de huisvesting, verzorging en opvoeding van kinderen van binnenschippers
en kermisexploitantenOntvangsten7.3.4 Bijdrage aan WelzijnsnotaProgrammalijn 1: participatie en toegankelijkheidHet bevorderen van de maatschappelijke positie van
jeugdigenNationale Jeugdraad opgerichtNationaal JeugddebatLandelijke JeugdorganisatiesInternationaal jeugdbeleidProgrammalijn 3: ondersteunen lokaal sociaal beleidProgrammalijn 5: onderzoek monitoring en informatievoorzieningJeugdonderzoekOpheffing filmkeuring NFK en instelling NICAMBeleidsartikel 8: Sociaal beleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 8.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie8.2 Algemene beleidsdoelstelling8.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling8.3.1 Bijdrage aan de WelzijnsnotaHomo-emancipatiebeleidAnti-discriminatiebeleidVrouwenemancipatieAlliantie voor Sociale RechtvaardigheidISSA (Informatie- en Servicepunt Sociale Activering)Projecten Buurtgerichte sociale activering Talent geactiveerd,
Bouwstenen voor sociale activering en DorpsconciërgesOndersteuning lokaal sociaal beleid«Heel de buurt»WerknemersvrijwilligerswerkPublicatiesKennisnetwerk sociaal beleidOnderzoeken en adviezen8.3.2 Versterken vrijwilligerswerk/kaderTijdelijke stimuleringsregeling vrijwilligerswerkVorming, Training en Advies (VTA)8.3.3 Het voorkomen van achterstandsposities bij nieuwkomers
in NederlandBeleidsartikel 9: SportbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 9.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie9.2 Algemene beleidsdoelstelling9.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling9.3.1 Het bevorderen van de beoefening van topsport in
Nederland onder professionele en maatschappelijk verantwoorde omstandighedenTopsportAnti-dopingbeleidEvenementenAccommodatiesPerformance 20049.3.2 Verantwoorde sportbeoefening door een breed publiek,
in een kwalitatief hoogwaardige (fysieke en organisatorische) sportinfrastructuur,
mede om sociale cohesie, integratie en tolerantie en volksgezondheid te stimulerenBreedtesportImpuls GemeentenImpuls projecten bondenImpuls provinciesOverige activiteiten in het kader van het «breedtesportbeleid»Sport bewegen en gezondheidEcotaxBeleidsartikel 10: Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenenDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 10.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie
200110.2 Algemene beleidsdoelstelling10.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling10.3.1 Het scheppen van voorwaarden voor een blijvend
kwalitatief goede en doelmatige uitvoering van het (wettelijk) stelsel van
pensioenen, uitkeringen en bijzondere voorzieningen en van hulpen dienstverlening
aan de WOII-getroffenenWetten en regelingen oorlogsgetroffenenEvaluatie functioneren Pensioen- en UitkeringsraadTijdelijke vergoedingsregeling psychotherapie naoorlogse
generatie10.3.2 Het scheppen van voorwaarden voor de bevordering
van de nationale manifestaties op het gebied van herdenken en vieren, de instandhouding
van herinneringscentra en de bevordering van activiteiten in het kader van
jeugdvoorlichting over WOII in relatie tot het heden10.3.3 Uitvoering geven aan of coördineren van activiteiten
die voortvloeien uit ministerraadsbesluiten over het thema «Tegoeden
Tweede Wereldoorlog» en het scheppen van voorwaarden van internationale
samenwerking voor educatie over herinnering aan en onderzoek naar de holocaustOprichting Stichting Het GebaarNederlands voorzitterschap Task Force for International
Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and ResearchBeleidsartikel 11: InspectiesDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 11.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieInspectie voor de GezondheidszorgKeuringsdienst van WarenInspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming11A Inspectie voor de Gezondheidszorg11.a.2 Algemene beleidsdoelstellingToezien op de gezondheidszorg en onderzoeken van de staat
van de volksgezondheid11.a.3 Toelichting op de activiteiten in 200111.a.3.1 Toezicht en opsporing op het gebied van gezondheidszorg
en volksgezondheid11.a.3.2 Het adviseren en informeren van de minister en
anderen (op verzoek of uit eigen beweging), en het verstrekken van vergunningen11.a.3.3 Inzicht verkrijgen en verschaffen in de staat
van de gezondheidszorg en de determinanten daarvan11.a.3.4 Het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van
de beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorg11B Keuringsdienst van Waren11.b.2 Algemene beleidsdoelstelling11.b.3 Toelichting op de activiteiten in 200111.b.3.1 Het bewerkstelligen van normconform gedrag door
toezicht op het naleven van wetten en opsporen van overtredingenHandhavingPrestatiesHet aantal en de aard van de verrichte inspecties en monstersInspecties 2001Monsters 2001Het percentage inspecties en monsters dat tot maatregelen
leidtPercentage maatregelen n.a.v. inspectiesPercentage maatregelen n.a.v. monsteronderzoekRealisatie en prognose inspecties en monstersPrestaties (doelbereiking van het beleid)11.b.3.2 Het adviseren en informeren van de minister en
lagere overheden, op verzoek of uit eigen bewegingSignalering en adviseringVoornaamste onderwerpen van onderzoekRisico analyse en effectmeting.VoedselveiligheidProductveiligheidGenotmiddelenVeterinaire zakenOverige activiteitenKlachten en calamiteiten via 0800-0488Bestuurlijke boetesGoede Laboratorium PraktijkWebsite KvW11C Inspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming11.c.2 Algemene beleidsdoelstellingBeleidsartikel 12: Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en MilieuDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 12.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie12.2 Algemene beleidsdoelstellingDe vorming naar een baten-lastendienst12.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling12.3.1 Voor beleid en toezicht feitelijke gegevens verzamelen,
analyseren en integreren op het terrein van de volksgezondheid, bepalende
factoren hiervoor vast stellen en de mogelijkheden nagaan om via preventie
en zorg hierin verbetering aanbrengen12.3.2 Het in kaart brengen van volksgezondheidsbedreigende
infectieziekten, het definiëren van determinanten van spreiding en virulentie
en het mede ontwikkelen van maatregelen om infectieziekten te bestrijden,
beheersen en zo mogelijk voorkomen12.3.3 Het beoordelen van dossiers die worden ingediend
voor het verkrijgen van een toelating van een stof, product, geneesmiddel
of medisch hulpmiddel en het verrichten van onderzoek dat bijdraagt aan het
ontwikkelen van wettelijke richtlijnen hierin12.3.4 Het uitvoeren en evalueren van het Rijksvaccinatiepro-gramma
(RVP) en het adviseren van de rijksoverheid over gewenste aanpassingen12.3.5 Strategisch onderzoek ter ondersteuning van de
taken van het RIVM op het gebied van volksgezondheid (MAP Strategisch onderzoek
RIVM)Totaaloverzicht Beleidsartikel 13: Rijksbijdrage volksgezondheidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 13.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie13.2 Algemene beleidsdoelstelling13.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling13.3.1 Gedeeltelijke dekking van de uitgaven aan de ziektekostenverzekeringProcentueel aandeel van de rijksbijdragen in de inkomsten13.3.2 Gedeeltelijke dekking van de uitgaven aan de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)Beleidsartikel 14: AlgemeenDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 14.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDepartementsbrede programma-uitgavenSociaal Cultureel Planbureau (SCP)AdviesradenPersoneel en materieel kernministerieUitgavenOntvangstenVUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden trendvolgers14.2 Algemeen14.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling14.3.1 Het bevorderen van Internationale samenwerking
op beleidsterreinen van VWS14.3.2 Het bevorderen van informatiebeleid in de zorg14.3.3 Project indicatiestelling: zowel op regionaal als
op landelijk niveau acties ondernemen die leiden tot een meer professionele
en kwalitatief verantwoorde indicatiestellingProject indicatiestelling14.3.4 Project modernisering care: het vervangen van aanbodsturing
door vraagsturing om de keuzevrijheid en zeggenschap van de verzekerden te
vergrotenProject Modernisering AWBZAWBZ-brede zorgregistratie14.3.5 Project Stelselherziening: informatie verzamelen
op basis waarvan gefundeerde keuzen kunnen worden gemaakt voor de inrichting
van (delen van) het verzekeringsstelsel en de sturing van de zorg14.3.6 Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP): het geven
van een samenhangende beschrijving van de situatie op sociaal en cultureel
terreinActiviteiten in 200114.3.7 Raad voor maatschappelijke ontwikkeling (RMO):
het adviseren over algemene maatschappelijke ontwikkelingen14.3.8 Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ): het
adviseren over zorgthema's en volksgezondheid14.3.9 Gezondheidsraad (GR): het adviseren over de stand
van de wetenschap ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid14.3.10 Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO): het adviseren
over zorgthema's en volksgezondheids-aspecten14.3.11 Personeel en Materieel kernministeriePersonele inzet over VWS-onderdelenPersonele inzet kernministerie naar soort processenBeleidsartikel 15: Nominaal en onvoorzienDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 15.1 Toelichting op het verschil tussen raming en realisatie15.3.1 Nominaal en onvoorzienBEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFMededeling over de bedrijfsvoeringAlgemeenSturingBedrijfszekerheidBeheerControleLeeswijzer1 Organisatorische en personele ontwikkelingen1.1 OrganisatieontwikkelingA. Stand van zaken organisatie-ontwikkeling en afslanking
(O&A)B. Facilitaire VernieuwingICT en bedrijfsvoeringProject Aansturing bedrijfsvoeringC. Ontwikkelingprogramma DOEN!1.2 Personeelsbeleid1.3 VWS in zijn directe omgevingInspectiesBaten-lastendienstenZelfstandige bestuursorganenIntermediaire organisatiesTerugdringen administratieve lasten2 Bedrijfsvoeringsprocessen2.1 Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoordingVan dummy tot echiePilot bedrijfsvoeringsplan VWS2.2 Sturing2.3 BedrijfszekerheidIntroductie euroVeiligheid2.4 MaterieelbeheerAlgemeenInkoopfunctie2.5 Financieel beheerAlgemeenAdministratieve organisatieBATEN-LASTENDIENSTENAgentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001Rekening 2001Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI)Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen InleidingProduct 1 Beoordelen van nationale aanvragenProduct 2 Beoordelen van Europese aanvragenProduct 3 GeneesmiddelenbewakingProduct 4 Beoordelen van homeopathische geneesmiddelenBedrijfsvoeringFinancieel beleid en beheerAutomatiseringRekening Toelichting op de Balans per 31 decemberMateriële activaDebiteurenNog te ontvangen/VooruitbetalingenEigen Vermogen Vooruitgefactureerde registratievergoedingenNog te betalen/VooruitontvangenNiet uit de balans blijkende verplichtingenToelichting op Baten-lastenoverzicht 2001: confrontatie
oorspronkelijke begroting met de realisatieAlgemeenJaarvergoedingenBeoordeling geneesmiddelenRentebatenBuitengewone batenPersoneel«M&O»-beleidMaterieelOnderzoekCollegeInkoop beoordelingscapaciteitGeneesmiddelenbewakingBijdrage kerndepartementAfschrijvingenBaten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van GeneesmiddelenHet kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie Agentschap Keuringsdienst van WarenStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI)Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren InleidingPlanning- & ControlcyclusFinancieel beheerPersoneel en organisatieHerstructurering p-beheerAdministratieve Organisatie PersoneelCompetentiemanagementAfdrachtvermindering loonbelastingInformatie en AutomatiseringRekening Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van WarenBegroting
van baten en lasten 2001: confrontatie oorspronkelijke begroting met de realisatie Toelichting algemeenWaarderingsgrondslagenToelichting bij de balansActivaMateriële activaVoorradenDebiteurenAflossing en rentedragend vermogenVoorzieningen wachtgelduitkeringenToelichting op de rekening van baten en lastenBaten van het Agentschap KvWOpbrengst moederdepartementProductie van inspecties, monsteronderzoeken en projectenOpbrengst derdenRentebatenBuitengewone batenBuitengewone lastenLasten van het Agentschap KvWPersoneelMateriële kostenHuurkostenAfschrijvingskosten en renteDotaties voorzieningenBaten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van WarenHet
kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting met de realisatie CONVERSIETABEL, REKENINGSTATEN EN SALDIBALANSAansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen(uitgaven) Aansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen
(Ontvangsten)I. Gezondheidsbevordering en -beschermingII. Curatieve somatische zorgIII. Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvangIV. Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleidV. Verpleging, verzorging en ouderenVI. ArbeidsmarktbeleidVII. JeugdbeleidVIII. Sociaal beleidIX. SportbeleidX. Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenenXI. InspectiesXII. RIVMXIII. Rijksbijdrage volksgezondheidXIV. AlgemeenXV. Nominaal en onvoorzienStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001Rekening 2001 (Exclusief suppletore mutaties)Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI)Onderdeel uitgaven en verplichtingen Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001 (Exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) Onderdeel ontvangsten Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Begroting van baten en lasten 2001: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van GeneesmiddelenHet kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI)Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
Begroting van baten en lasten 2001: confrontatie oorspronkelijke begroting
met de realisatie Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
Het kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting met de realisatie Financiële verantwoording van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het jaar 2001 Toelichting op de saldibalans ultimo december 2001Uitgaven en ontvangsten ten laste c.q. ten gunste van
de begrotingLiquide middelen en rekening-courant RHBUitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverbandExtra-comptabele vorderingenVoorschottenGarantieverplichtingen Openstaande verplichtingen DeelnemingenVERDIEPINGSBIJLAGELeeswijzer van de verdiepingsbijlageBIJLAGE: AFKORTINGENLIJSTTREFWOORDENREGISTER
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28380Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 492 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 380Financiële verantwoordingen over het jaar 2001nr. 38JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
(XVI) OVER HET JAAR 2001Met dit jaarverslag over de VWS-begroting geven de staatssecretaris van
VWS en ik inzicht in de resultaten die zijn bereikt bij de uitvoering van
ons beleid in het jaar 2001. Daarbij hebben wij gestreefd naar een heldere
relatie tussen uitgaven en beleidsprestaties conform het gedachtegoed van
de regeringsnota Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording.Speciale aandacht vragen wij voor het inleidende hoofdstuk «Beleidsverslag
2001», dat ingaat op de belangrijkste beleidsthema's op het brede terrein
van volksgezondheid, welzijn en sport in het afgelopen jaar. Dit beleidsverslag
is ook opgenomen in het Jaarbeeld Zorg 2001, dat wij gelijktijdig met dit
Jaarverslag uitbrengen.Evenals vorig jaar maakt de financiële verantwoording deel uit van
het Jaarverslag over de begroting. In het Jaarverslag zijn derhalve opgenomen:– de rekening van verplichtingen, uitgaven en ontvangsten, voorzien
van een toelichting per beleidsartikel;– de op deze rekening aansluitende saldibalans per 31 december 2001,
voorzien van een toelichting;– een conversietabel waarin een relatie wordt gelegd tussen de in
het jaarverslag opgenomen beleidsartikelen en de oorspronkelijke begrotingsartikelen;– de financiële verantwoordingen van de VWS-agentschappen College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen en Keuringsdienst van Waren.Met belangstelling wachten wij uw reactie af op de inhoud van dit Jaarverslag
over de begroting VWS 2001.Den Haag, 5 juni 2002,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,E. Borst-EilersJaarverslag 2001 over de begroting van VWS Beleidsverslag 20013Rekening 2001 van het ministerie van VWS20Toelichting beleidsartikelen23Beleidsartikel 1: Gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming27Beleidsartikel 2: Curatieve somatische zorg36Beleidsartikel 3: Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg
en maatschappelijke opvang48Beleidsartikel 4: Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleid54Beleidsartikel 5: Verpleging, verzorging en ouderen58Beleidsartikel 6: Arbeidsmarktbeleid65Beleidsartikel 7: Jeugdbeleid69Beleidsartikel 8: Sociaal beleid79Beleidsartikel 9: Sportbeleid86Beleidsartikel 10: Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen92Beleidsartikel 11: Inspecties100Beleidsartikel 12: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu113Beleidsartikel 13: Rijksbijdrage volksgezondheid121Beleidsartikel 14: Algemeen124Beleidsartikel 15: Nominaal en onvoorzien134Bedrijfsvoeringsparagraaf135Baten-lastendiensten143Conversietabel, rekeningstaten en saldibalans168Verdiepingsbijlage185Bijlage: Afkortingenlijst191Trefwoordenlijst197BELEIDSVERSLAG 20011 Algemene inleidingHet beleidsverslag 2001 geeft een terugblik op de hoofdlijnen van ons
beleid. Dit verslag maakt integraal onderdeel uit van zowel het jaarverslag
als het afzonderlijke verantwoordingsdocument over de zorg: het Jaarbeeld Zorg. Voor die dubbele publicatie is gekozen omdat het
beperken van het beleidsverslag tot het begrotingsdomein of het domein van
de zorg leidt tot een onvolledige en kunstmatig «vanuit de financiering
geknipte» presentatie van de hoofdlijnen van het gevoerde beleid.De Kamer heeft voor de verantwoordingen een aantal beleidsprioriteiten
aangewezen. In het Jaarbeeld Zorg gaan wij nader
in op de beleidsprioriteiten die de Tweede Kamer voor het begrotingsjaar 2001
heeft vastgesteld. De reden hiervan is dat het hier met name gaat om premiegefinancierde
sectoren. In deel B van het Jaarbeeld Zorg komen
de beleidsprioriteiten Wachttijden, Werkdruk (Arbeidsmarktbeleid) en Bouw
aan de orde, in deel D de prioriteit Preventie.2 VolksgezondheidInleidingEen goede gezondheidszorg betekent ook het voorkómen dat burgers
gebruik moeten maken van zorg. In de hierna volgende paragrafen brengen wij
enkele belangrijke beleidsontwikkelingen in het jaar 2001 onder de aandacht.
Het gaat daarbij vooral om ontwikkelingen op het terrein van het bevorderen
van een gezond gedrag, de jeugdgezondheidszorg, het voedselveiligheidsbeleid
en het beleid dat gericht is op het beperken van de effecten van rampen en
calamiteiten. De belangrijkste resultaten hiervan staan in dit hoofdstuk.Bevorderen gezond gedragJaarlijks sterven tenminste 23 000 mensen aan ziektes die door roken
zijn veroorzaakt. Het hoofddoel van het tabaksontmoedigingsbeleid is deze
onnodige sterfte terug te dringen. In algemene zin kent het tabaksontmoedigingsbeleid
drie speerpunten van beleid:– jongeren stimuleren niet-rokers te blijven;– bescherming van de niet-roker;– ondersteuning bij het stoppen.Hieraan wordt gewerkt met een samenhangend pakket van beleidsinstrumenten.
Dat bestaat uit onder andere voorlichting, preventie, prijsbeleid en wetgeving.
De reductie van het aantal rokers van 34% in 1999 naar 28% in 2004 is een
concrete vertaling van het hoofddoel de sterfte door roken te verminderen.
Een belangrijke stap op weg naar dat hoofddoel is gezet met het behandelen
van de wetswijziging van de Tabakswet in de Tweede Kamer. De hoofdpunten van
de gewijzigde Tabakswet zijn de leeftijdsgrens, het reclameverbod en de rookvrije
werkplek. Door het groeiende besef dat roken niet enkel een slechte gewoonte
is, maar een ernstige verslaving, kwam er in 2001 meer aandacht voor stoppen
met roken. Zo hebben we een begin gemaakt met het opzetten van een publiek-privaat
partnership dat is gericht op het beter ondersteunen van stoppers. Daarnaast
zijn we gestart met een experiment in het kader van het onderzoek naar de
effectiviteit van de vergoeding van ondersteuning bij het stoppen met roken.
Wij hebben bijgedragen aan een voorlichtingscampagne van Defacto gericht op
de ondersteuning bij het stoppen met roken. Voor deze twee activiteiten hebben
we in 2001 € 1,4 mln extra beschikbaar gesteld. Aan
het CVZ hebben we gevraagd een uitvoeringstoets te doen naar vergoeding van
bewezen effectieve stopondersteuning.Naast het tabaksontmoedigingsbeleid draagt ook het alcoholmatigingsbeleid
bij aan het bevorderen van gezond gedrag. Het alcoholmatigingsbeleid kent
twee belangrijke doelgroepen: jongeren en probleemdrinkers. Voor de doelgroep
jongeren is het beleid preventief, voor de doelgroep probleem-drinkers curatief.
Het streefcijfer van het alcoholbeleid is een daling van het aantal probleemdrinkers
van 9% in 1999 tot 8% in 2004 onder de bevolking van 16 jaar en ouder. Dat
betekent een daling van in totaal 120 000 probleemdrinkers. Naar verwachting
zal het effect van het alcoholmatigings-beleid op dit streefcijfer over enkele
jaren zichtbaar worden.In 2001 is gewerkt aan de inwerkingtreding van de Dranken Horecawet in
2002. Om het alcoholmisbruik onder jongeren te beperken hebben we twee campagnes
uitgevoerd: Ben jij sterker dan drank?, gericht
op jonge kampeerders langs de kust, en de campagne Ik ben
zat ... en wie ben jij?, gericht op studenten. Verder is de Keuringsdienst
van Waren in 2001 gestart de handhaving te intensiveren van de Drank- en Horecawet.
Daarnaast zijn we begonnen met het ontwikkelen van stringentere regelgeving
rond reclame en marketing door het wijzigen van de Drank- en Horecawet en
het Reclamebesluit daarbij. Zodoende zullen gemeenten meer mogelijkheden voor
sancties krijgen.Afgelopen najaar is de parlementaire behandeling van de Alcoholnota 2001–2003
afgerond. Voor de uitvoering van de Alcoholnota is structureel € 0,9
mln beschikbaar gesteld vanaf 2001. In 2001 zijn we begonnen met het uitvoeren
van de volgende beleidsvoornemens:– onderzoek;– voorlichting aan gemeenteambtenaren en verstrekkers van alcoholische
dranken;– het ontwikkelen van een standpunt over de evaluatie van de zelfregulering
van de alcoholbranche.In 2001 is € 2,3 mln extra beschikbaar gekomen voor het opstarten
van het actieplan Alcoholzorg, een plan dat GGZ-Nederland
in aansluiting op de Alcoholnota heeft opgesteld. Eén van de belangrijkste
voornemens daaruit is het vergroten van het bereik van de ambulante alcoholzorg,
met name in een vroeg stadium van problematisch gebruik. Daarnaast zal de
sector de reguliere alcoholzorg voor de zware probleemdrinkers uitbreiden.
Met ingang van 2002 wordt een structureel bedrag van € 7,8 mln voor
deze activiteiten beschikbaar gesteld.Ook het sportbeleid is erop gericht een bijdrage te leveren aan de volksgezondheid.
Na roken is lichamelijke inactiviteit de grootste risicofactor voor het ontstaan
van onder andere hart- en vaatziekten. Nu heeft 40% van de Nederlanders een
actieve levensstijl. Ons beleid heeft als doel dat percentage te verhogen
tot 45% in 2005. Het beleid is gericht op:– preventie (bevorderen van een actieve leefstijl);– curatie (inzet sport bij chronische ziekten of arbeidsrelevante
aandoeningen);– het bevorderen van een veilige en verantwoorde wijze van sport
en bewegen (tegengaan doping, minimaliseren kans op blessures).In 2001 hebben we de eerste stappen gezet om deze beleidsvoornemens concreet
in te vullen.JeugdgezondheidszorgHet kabinet heeft zich ten doel gesteld (dreigende) achterstanden van
kinderen op jonge leeftijd aan te pakken. Het Rijk, gemeenten en provincies
hebben in het Bestuursakkoord Nieuwe Stijl (BANS) afgesproken om een samenhangend
aanbod voor kinderen van 0 tot 6 jaar en hun ouders structureel te versterken.
Kenmerken daarvan zijn een actieve regievoering door gemeenten, kwantitatief
en kwalitatief goed peuterspeelzaalwerk, taal- en ontwikkelingsprogramma's
in de voor- en vroegschoolse periode en extra inzet van consultatiebureaus.
In dit kader is vanaf 2001 structureel € 15,9 mln extra ter beschikking
gesteld voor het faciliteren van consultatiebureaus. De Tijdelijke regeling
vroegsignalering blijft in elk geval tot 1 januari 2003 van kracht. Daarna
wordt de regeling geïntegreerd in de Specifieke regeling financiering
uniform deel basistakenpakket jeugdgezondheidszorg. Alle 46 coördinerende
gemeenten, die in het kader van de Tijdelijke regeling door het ministerie
van VWS zijn aangewezen, hebben een beroep op de regeling gedaan.VoedselveiligheidHet project Voedselveiligheid heeft in 2001
geleid tot een geïntensiveerde en hogere inspectiedichtheid van de KvW
met betrekking tot BSE, dioxine, PCB's in dierlijke producten, etikettering
en importcontroles.Op 1 februari 2001 is de KvW gestart met het namens de minister van VWS
opleggen van bestuurlijke boetes bij overtredingen van de Warenwet. Bestuurlijke
boetes geven invulling aan het lik-op-stuk-beleid en verhogen de effectiviteit
van de activiteiten van de KvW.Samen met het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV)
hebben we uitgewerkt hoe de verantwoordelijkheid voor voedselveiligheid en
het stroomlijnen van de controle daarop is verdeeld tussen de overheid en
het bedrijfsleven. In dat kader zijn de mogelijkheden voor het realiseren
van één voedselcontrolebureau onderzocht. Op grond hiervan is
het afgelopen jaar de beleidsnota Veilig voedsel in een
veranderende omgeving, voedselveiligheid 2001–2004, aan de
Tweede Kamer gestuurd. De belangrijkste overheidsacties die hierin worden
aangekondigd zijn:– versterking van de risicoanalyse;– afstemming van wetgeving en het creëren van meer mogelijkheden
voor spoedmaatregelen binnen deze wetgeving;– het moderniseren van ketengarantiesystemen;– het oprichten van de Nederlandse Voedselautoriteit (NVa).Inmiddels is het instellingsbesluit van de voorlopige NVa een feit. De
discussie omtrent de positionering, taken en verantwoordelijkheden van de
definitieve NVa wordt op dit moment volop gevoerd. Zodoende zal bij de kabinetsformatie
het inbedden van de definitieve NVa in de dan geldende ministeriële taakgebieden
aan de orde kunnen komen.Bio-terrorismeDe preventie en het bestrijden van de gevolgen van bio-terrorisme zijn
na de gebeurtenissen op 11 september 2001 in de Verenigde Staten sterk in
de belangstelling gekomen. We hebben de aanbevelingen uit een Gezondheidsraadadvies
van juni 2001 overgenomen en grotendeels versneld uitgevoerd. In het najaar
van 2001 heeft het kabinet hiertoe extra middelen beschikbaar gesteld. Allereerst
hebben we de bestaande infrastructuur voor de infectieziektebestrijding versterkt.
Daarnaast zijn draaiboeken ontwikkeld waarmee de betrokken partijen kunnen
oefenen, ter voorbereiding op een eventuele (bio-)terroristische ramp. Bovendien
zijn we begonnen met het produceren/garanderen van specifieke
middelen voor preventie of behandeling van eenmaal opgetreden ziekten.Enschede/VolendamDe slachtoffers van de rampen in Enschede en Volendam kregen op een aantal
manieren handreikingen om de gevolgen zo goed mogelijk te verwerken:– er is een informatieadviescentrum voor slachtoffers van de rampen
ingericht en instandgehouden;– er is een gezondheidsonderzoek onder de getroffen bevolking en
de hulpverleners verricht (Enschede) en de gezondheid van de slachtoffers
gemonitord (Enschede en Volendam);– er is psychosociale nazorg aan de slachtoffers geboden.Daarnaast hebben we op twee andere terreinen een bijdrage geleverd. Allereerst
hebben we een financiële bijdrage geregeld voor de niet-verzekerbare
reis- en verblijfkosten van familieleden van de slachtoffers van de nieuwjaarsbrand
in Volendam. Ook hebben we versneld een buitenpolikliniek in Volendam ingericht
en die poli uitgebreid met een functie voor de (na-)behandeling van brandwonden.In juli 2001 is het rapport van de commissie Psychosociale
Zorg na Rampen verschenen. De aanbeveling om een landelijk kenniscentrum
op te richten is overgenomen en zal begin 2002 geëffectueerd zijn.3 GezondheidszorgInleidingCentraal in het gezondheidszorgbeleid stond in 2001 onverminderd de aanpak
van de wachttijden. De resultaten hiervan komen in dit hoofdstuk op hoofdlijnen
aan de orde. Daarnaast is in 2001 ook voortgang geboekt op het terrein van
het moderniseren van care en de cure. Ook is met het verschijnen van de nota Vraag aan bod een belangrijke stap gezet in het ontwikkelen
van een nieuw verzekeringsstelsel. Voor succesvolle modernisering is gericht
beleid op de gebieden van arbeidsmarkt, transparantie en ICT, patiëntenbeleid,
indicatiestelling, en toezicht een voorwaarde. De vorderingen op deze gebieden
worden ook in dit hoofdstuk behandeld.Aanpak van de wachttijden1De aanpak van de wachttijden in 2001 vond plaats overeenkomstig de systematiek
zoals neergelegd in het actieplan «Zorg Verzekerd». In het najaar
van 2000 heeft het kabinet met het actieplan «Zorg Verzekerd»
de mogelijkheid gecreëerd voor zorgverzekeraars om boven op de in het
Regeerakkoord beschikbare ruimte extra zorg te contracteren voorzover noodzakelijk
voor het terugdringen van de wachttijden. Teneinde een maximale inspanning
te leveren om de wachttijden in de zorg tot een aanvaardbaar niveau terug
te dringen, bekijkt het kabinet tweemaal per jaar of hiertoe extra geld ter
beschikking kan worden gesteld.Voor de sector GGZ geldt in het actieplan «Zorg verzekerd»
een uitzonderingspositie omdat de indicatiestelling nog niet goed was geregeld.
In 2001 is de verbetering daarvan verder ter hand genomen. De verwachting
is dat GGZ-Nederland en Zorgverzekeraars Nederland per 1 juli 2002 de indicatiestelling
zo geregeld hebben dat voldaan is aan de voorwaarden in actieplan «Zorg
Verzekerd».In het eerste jaar na de start van het actieplan «Zorg Verzekerd»
is binnen alle sectoren hard gewerkt om het productieniveau van het jaar 2000
te overtreffen.In de sector ziekenhuiszorg is, zo blijkt uit de in februari door Zorgverzekeraars
Nederland gerapporteerde voorlopige cijfers, het productievolume voor dagopnames
en klinische opnames ten opzichte van 2000 toegenomen met 4,1%. Daarbij laten
de dagopnames een stijging zien van 18,9% en treedt bij de klinische opnames
een daling op van 4,2%. Deze ontwikkeling past in de verschuiving van langdurige
naar kortdurende opnames. Ook in het aantal polikliniekbezoeken is een volumestijging
van 1,3% waarneembaar.In de gehandicaptensector is in 2001 voor bijna 16 000 extra mensen
zorg gerealiseerd die bijna uitsluitend is gebaseerd op individueel, op de
cliënt toegesneden zorgarrangementen met een cliëntgebonden financiering.
Met deze individuele aanpak, waarbij nadrukkelijk is afgezien van capaciteitsuitbreiding
via bouw, is zorgvernieuwing gestimuleerd. De extra zorgproductie over 2001
overtreft die van het jaar 2000 (ruim 7000) het beginjaar van de wachtlijstaanpak.
Door middel van de wachtlijstaanpak is ten opzichte van begin 2000 eind 2001
voor circa 23 000 mensen de benodigde extra zorg gerealiseerd (bronnen:
CTG, SVB en ministerie van VWS).De productiegegevens van de sector Verpleging en Verzorging wijzen in
alle deelsectoren op een toename van het aantal mensen dat gebruik heeft kunnen
maken van de aangeboden voorzieningen. De toename van de zorgproductie is
bijna geheel in de extramurale zorg gerealiseerd. Dit sluit aan bij de wens
om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen en daar zorg op maat te ontvangen.
Zo bedraagt de toename van het aantal uren thuiszorg in de periode van 1998
tot en met 2001 op basis van een voorzichtige schatting 12,1%. In diezelfde
periode is het aantal PGB's ouderenzorg meer dan verdrievoudigd van 7184 in
1998 tot 26 753 in 2001 (bronnen Prismant/Sociale Verzekeringsbank).
In de GGZ-sector (bron: Prismant) hebben de wachtlijstenmiddelen eveneens
geleid tot extra productie verdeeld over de diverse sectoren.Uit deze cijfers blijkt dat de met het actieplan «Zorg Verzekerd»
ingezette koers beleidsmatig succesvol is: door middel van het beschikbare
budget voor volume-ontwikkeling heeft de productie in verschillende sectoren
flink kunnen groeien. De ontwikkeling van de wachtlijsten en -tijden laat
dat ook zien: na jaren van groei is het algemene beeld dat deze zich min of
meer stabiliseren en dat in sommige (deel)sectoren zich een daling aftekent.
Het aantal wachtenden in de gehandicaptenzorg nam bijv. af van 18 250
in december 1999 tot 11 200 in december 2001, een afname van 39%. In
de sector Verpleging en Verzorging nam het aantal wachten af van 102 000
in mei 2000 tot 87 000 in oktober 2001, een afname met 15%.Het extra leveren van zorg leidt echter niet tot een rechtevenredige wachttijd-
of wachtlijstreductie. Als verklaring hiervoor moet worden gedacht aan groei
als gevolg van demografische factoren, maar ook bijvoorbeeld aan een toenemende
zorgvraag door nieuwe behandel- en zorgmogelijkheden. Met de groei van het
aanbod wordt ook een latente vraag manifest. Door de aanpak van de wachtlijsten
melden zich mensen die dat eerder niet deden. De groei van die behoefte manifesteert
zich bijvoorbeeld in de sectoren Verpleging en Verzorging en de Gehandicaptenzorg
in een toenemend aantal indicaties. Zo is bijvoorbeeld het aantal indicaties
voor nieuwe zorgvormen in de deelsector Verstandelijk gehandicapten bijna
verdubbeld ten opzichte 1999 van circa 8700 naar 16 000 indicaties.Ook is de wijze waarop de zorg wordt georganiseerd van groot belang. Verbeteringen
in de organisatie van het zorgproces worden helaas nog niet snel genoeg breed
verspreid en toegepast. Verder geldt dat het succes van deze aanpak
in belangrijke mate bepaald wordt door het tempo waarin de knelpunten op de
arbeidsmarkt en in de personeelsvoorziening worden aangepakt.Het moderniseren van care en cure: de hervorming van het
stelselDe aanpak van de wachttijden sluit aan en loopt ten dele vooruit op de
ontwikkeling in het sturen van de zorgsector; minder centrale aanbod-regulering,
meer decentrale vraagsturing. De aanpak van de wachttijden kan in deze zin
worden beschouwd als katalysator en stimulans voor de omslag van centrale
aanbodsturing naar decentrale vraagsturing.De structurele vernieuwing van het zorgstelsel krijgt vorm langs twee
sporen. Enerzijds is het nodig de sturing van de zorg te herzien, namelijk
door de verdeling van verantwoordelijkheden en de daarbij behorende instrumenten
te veranderen. Anderzijds is ook het aanpassen van het verzekeringsstelsel
van belang. Dat zal gebeuren door de duale verzekeringsstructuur in het tweede
compartiment te vervangen door één algemene verzekering curatieve
zorg en deze nieuwe algemene verzekering en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ) te laten integreren. De uitvoering van het eerste spoor is al in gang
gezet, onder meer met de moderniseringstrajecten care en cure. In 2001 zijn
ten aanzien van het tweede spoor de fundamenten gelegd voor de toekomstige
inrichting van het zorgstelsel. Deze staan in de nota Vraag aan bod, die het kabinet conform het Regeerakkoord in juli
2001 heeft gepresenteerd. De nota sluit aan bij adviezen en rapporten die
uiteenlopende maatschappelijke organisaties eerder hebben uitgebracht. De
nota speelde al een prominente rol tijdens de Algemene en politieke beschouwingen,
het debat in de Eerste Kamer en de begrotingsbehandeling. Daarmee voldoet
de nota in belangrijke mate aan de doelstelling: het leggen van de fundamenten
voor de toekomstige inrichting voor het zorgstelsel.Voor het moderniseren van de care hebben we in 2001 de hoofdlijnen uitgezet
voor een drastische vereenvoudiging van het persoonsgebonden budget (PGB)
en voor een wijziging in het natura-systeem. Daarbij staan we een omslag voor
van aanbod- naar vraagsturing en zullen de keuzemogelijkheden voor cliënten
toenemen. Het vereenvoudigen van het PGB realiseren we door de huidige vijf
verschillende PGB-regelingen om te vormen tot één integrale
PGB-regeling op basis van de AWBZ-brede functies. Ook wordt de uitvoeringsstructuur
van het PGB zo opnieuw ingericht dat PGB-houders direct het beheer over hun
budget krijgen. Door de vereenvoudiging zal het gebruik van het PGB verder
toenemen. Het totaal aantal budgethouders is – conform de doelstelling –
al sterk gegroeid in 2001: van ruim 22 600 in begin 2001 tot ruim 36 500
eind 2001.1 De PGB-regeling nieuwe stijl zal 1
januari 2003, of zo veel eerder als mogelijk is, in werking treden.Het fundament voor het vormgeven van de gemoderniseerde AWBZ is de functiegerichte
benadering. Deze functiegerichte benadering start in de aanspraken en wordt
van daaruit doorvertaald naar de indicatiestelling, de toelating en de bekostiging.
Met ingang van 1 januari 2003 worden de huidige in institutionele termen omschreven
aanspraken vervangen door functiegerichte aanspraken. Dan staat niet meer
de aanbieder die de zorg levert in de aanspraak centraal maar de zorg zelf.Specifieke activiteiten op het terrein van het moderniseren van de cure
zijn vooral ondergebracht in het programma Modernisering
Curatieve Zorg 2005 (MCZ 2005). Dit programma bestaat uit een groot
aantal projecten, waarvan een aantal in 2001 al tot concrete resultaten heeft
geleid. De eerste stappen in het aanpassen van de ziekenfondsbudgettering
zijn eind 2001 gezet. Ook is belangrijke voortgang geboekt in het ontwikkelen
van producttyperingen (Diagnose Behandeling Combinaties (DBC's)). Er zijn
WTG-toetsen aangevraagd voor systemen van financiering van infrastructuur.
In 2002 zal voortvarend (verder) gewerkt worden aan alle bouwstenen voor een
gemoderniseerde curatieve sector in 2005.Ook buiten het programma MCZ 2005 hebben in 2001 veel activiteiten plaatsgevonden
die passen binnen het moderniseren van de cure. Dit betrof onder meer de gedachtevorming
over een functionele omschrijving van verzekeringsaanspraken, het bekostigen
van de avond-, nacht- en weekenddiensten van huisartsen, een nieuwe invulling
van het toezicht, invulling van het marktmeesterschap en het regelen van de
kapitaallasten, evenals het verbeteren van de VWS-informatievoorziening en het Capaciteitsplan, dat in november 2001 aan de Kamer
is aangeboden.De geestelijke gezondheidszorg bevat zowel cure- als care-elementen en
maakt daarom ook deel uit van beide moderniseringstrajecten. De GGZ-cure sluit
daarbij aan bij het moderniseringstraject voor de curatieve zorg en de GGZ-care
sluit aan bij het traject rond het moderniseren van de AWBZ. Dit moet leiden
tot een gemoderniseerde GGZ met een sterke eerstelijn (rond de huisarts) en
een gespecialiseerde tweedelijns-GGZ, die zich primair richt op het verlenen
van psychiatrische zorg. De gemoderniseerde GGZ werkt daarbij ook nauw samen
met de welzijnssector (bijvoorbeeld het Algemeen Maatschappelijk Werk) en
andere gemeentelijke voorzieningen via het verder te ontwikkelen dienstverleningsstelsel.
Als eerste stappen richting een gemoderniseerde GGZ wordt nu gewerkt aan het
invoeren van DBC's in de GGZ en loopt de GGZ-care mee met de care-brede ontwikkelingen
rond de indicatiestelling, PGB en het functionaliseren van zorgaanspraken.ArbeidsmarktbeleidOok in 2001 stond het arbeidsmarktbeleid voornamelijk in het teken van
het terugdringen van de personeelstekorten. De door het kabinet ingestelde commissie-Van Rijn kwam begin 2001 met aanbevelingen om
de tekorten terug te dringen. Hiervoor heeft het kabinet bij Voorjaarsnota
voor 2001 en 2002 respectievelijk € 274,5 mln en € 452,9
mln extra beschikbaar gesteld. Ook zijn eerder al de instellingsbudgetten
opgehoogd voor werkdrukvermindering. Daarnaast hebben de sociale partners
de activiteiten uitgevoerd die zijn afgesproken in de arbeidsmarktconvenanten
CAZ en CAWJ.De groei van de economie vlakte in 2001 aanzienlijk af. Ondanks deze daling
van de economische groei is de werkgelegenheid fors toegenomen. De sector
zorg en welzijn heeft een belangrijke bijdrage aan de banengroei geleverd.
In het derde kwartaal 2001 was de banengroei in de zorg en welzijnsector 4,2%1, terwijl dit voor Nederland als geheel in datzelfde kwartaal
2,4% was.Vergeleken met de rest van Nederland is de vacaturegraad in de zorg en
welzijnssector gestegen, terwijl dit voor de rest van Nederland is gedaald.
Zo was in het derde kwartaal van 2000 de vacaturegraad in de zorg en welzijnssector
2,0% en voor Nederland als geheel in diezelfde periode 2,5%. Voor het derde
kwartaal 2001 is de vacaturegraad voor Nederland als geheel gedaald naar 2,3%,
terwijl dit voor zorg en welzijn is gestegen naar 2,3%.Binnen de zorg zijn de tekorten aan verplegend en verzorgend personeel
met name in de thuiszorg en de verpleeg- en verzorgingshuizen voelbaar. In
de gehandicaptenzorg zijn de tekorten nog relatief gering (Bron: RegioMarge
2001). Ook binnen de ziekenhuizen geldt dat voor enkele specialistische
functies tekorten zijn. De toename van de vacaturegraad in de sector zorg
en welzijn is zorgwekkend vanwege de grote maatschappelijke gevolgen in de
vorm van een toename van wachttijden en zorgverschraling.Naast de intensiveringen in het kader van de commissie-Van
Rijn en de arbeidsmarktconvenanten is een extra impuls aan het ziekteverzuimbeleid
gegeven door met de zorgsectoren afzonderlijk arbo-convenanten af te sluiten
om de negatieve ontwikkeling van het ziekteverzuim en de WAO-instroom om te
buigen.Bovendien hebben wij extra inspanningen gepleegd om de stage-problematiek
op te lossen en meer herintreders te werven door middel van het in 2001 gestarte
project Hard Nodig.Beroepen en opleidingenIn 2001 is de samenhang tussen het capaciteitsbeleid zorgverleners en
de vernieuwingen in opleidingen en in de beroepenstructuur in samenhang gepresenteerd
in het Plan van Aanpak Capaciteit Zorgverleners
(november 2001). De komende vijf jaar zullen we langs de beleidslijnen van
dit plan beleid ontwikkelen voor beroepen en opleidingen van zorgverleners.Het Capaciteitsorgaan heeft de noodzakelijke groei in de capaciteit aan
artsen in twee rapportages voorgerekend. De groei van de instroom in de initiële
opleiding en het uitbreiden van de specialisten-opleiding is met deze rapporten
onderbouwd. In het Plan van Aanpak Capaciteit Zorgverleners is de lijn gekozen om zo veel op te leiden als mogelijk is en daarvoor
zijn maatregelen genomen. Zo is in samenspraak met het ministerie van OC&W
en de VSNU de opleidingscapaciteit geneeskunde verder uitgebreid en zijn met
veldpartijen voorbereidingen getroffen voor het vergroten van het aantal opleidingsplaatsen
voor medisch specialisten. De toelatingscapaciteit zal het komende jaar toenemen
tot 2 400 en, als dat haalbaar is, in 2003 tot 2 800.De capaciteit aan zorgverleners vergt de volle aandacht; de gesignaleerde
tekorten zijn niet eenvoudig en op korte termijn op te lossen. Met het brede
en gevarieerde Plan van Aanpak is op veel fronten
de basis gelegd voor het beleid gericht op een adequate afstemming tussen
vraag en aanbod van medische beroepsbeoefenaren en zorgverleners.Transparantie en ICTIn de zorg biedt ICT mogelijkheden om consumenten en patiënten een
betere toegang te geven tot informatie over de gezondheidszorg. Naar aanleiding
van het RVZ-advies Patiënt en internet is
onder onze verantwoordelijkheid een zorgportaal ingericht met als doel burgers
in de wirwar van gezondheidsinformatie op internet een ingang te bieden tot
betrouwbare informatie over gezondheid en zorg. Onderdeel van het programma
MCZ is het invoeren van een EPD. Met een breed ingevoerd EPD is het mogelijk
om – ongeacht tijdstip en locatie onder strikte regels rond toegang
en inzage de relevante medische gegevens van patiënten op te vragen.
Om het totstandkomen van een landelijk dekkend EPD mogelijk te maken hebben
we onderzoeken op het gebied van ICT-infrastructuur, -infostructuur en kwaliteit
en zekerheid gesubsidieerd en hebben we een overleg gestart met het College
Tarieven Gezondheidszorg (CTG) en het College bouw ziekenhuisvoorzieningen
(CBZ) inzake structurele financiering van ICT.Inmiddels is per 1 januari 2002 het Nationaal ICT Instituut in de Zorg
(NICTIZ) opgericht. Dit instituut – met vertegenwoordigers van zorgverleners,
van instellingen in de care-en-cure sector, van verzekeraars en van patiënten –
is het IPZorg opgevolgd. Het heeft als taak de ICT in de zorg verder te ontwikkelen.
Er is een plan van aanpak opgesteld voor de AWBZ-brede Zorgregistratie
met als doel een landelijk dekkend netwerk van gestandaardiseerde zorgregistratiesystemen
op te zetten voor de sectoren verpleging en verzorging, geestelijke gezondheidszorg
en gehandicaptenzorg. Daartoe wordt een infrastructuur ontwikkeld voor de
geautomatiseerde gegevensverwerking rond zorgaanvragen, indicatiestelling,
zorgtoewijzing, wachtlijstbeheer en zorgverlening.IndicatiestellingOp het gebied van de indicatiestelling hebben we in 2001 belangrijke stappen
gezet. We hebben met de gemeenten afspraken gemaakt voor het opschalen van
de RIO's. Dat moet resulteren in twee RIO's per Zorgkantoorregio. Ook hebben
we met de gemeenten afspraken gemaakt die ertoe leiden dat de advisering voor
de indicatiestelling in het kader van de WVG onder de verantwoordelijkheid
van de RIO's gebracht wordt. Daarmee wordt het beleidsdoel om tot een meer
integrale indicatiestelling te komen gerealiseerd. Onze inspanningen gericht
op het wegwerken van de achterstanden bij de RIO's hebben succes gehad. De
achterstanden bij de RIO's, dat wil zeggen aanvragen die langer dan zes weken
blijven liggen, zijn fors gedaald: van 7 819 aanvragen in mei 2000 naar
433 in juni 2001. Het streven is erop gericht om in 2002 alle indicaties gemiddeld
binnen twee weken af te handelen. In november 2001 is het evaluatieonderzoek
naar de werking van het Zorgindicatiebesluit naar de Tweede Kamer gestuurd.
Uit het onderzoek kwam naar voren dat meeste cliënten (82%) redelijk
tot zeer tevreden zijn over de behandeling van hun aanvraag door het RIO.
Ook konden cliënten met hun vragen over zorg en voorzieningen goed bij
het RIO terecht en waren zij het meestal eens met het afgegeven indicatiebesluit
(beide 90%). Uit het evaluatieonderzoek blijkt dat het niet noodzakelijk is
het Zorgindicatiebesluit aan te passen; de aandacht moet vooral uitgaan naar
de werkprocessen van de RIO's.PatiëntenbeleidMidden 2001 hebben we de nota Met zorg kiezen
naar de Tweede Kamer gestuurd. In deze nota hebben wij uiteengezet hoe een
vraag-georiënteerde zorg dichterbij kan worden gebracht door gebruikers
van zorg zelf meer instrumenten in handen te geven. In 2001 hebben wij organisaties
van patiënten/consumenten ondersteund. Enerzijds via de gelden van het
Patiëntenfonds (€ 19,1 mln), anderzijds via de gelden uit de
Meerjarenafspraken voor het versterken van de positie van de patiënt
in de regio (€ 3,7 mln). Met deze gelden hebben de Regionale Patiënten/Consumenten
Platforms (RP/CP's) projecten kunnen uitvoeren op het terrein van de curatief
somatische zorg en de verpleging en verzorging. Verder is in 2001 het convenant
tussen VWS, IPO en NP/CF uitgevoerd. Dat convenant heeft als doel de positie
van de patiënt op regionaal niveau en de RP/CP's te versterken. Er is
in dit kader onder andere gewerkt aan een het verder professionaliseren van
deze organisaties.ToezichtDe Wet instelling college van toezicht op de zorgverzekeringen (CTZ) is
in werking getreden. Het CTZ verving hiermee de Commissie Toezicht Uitvoeringsorganisatie.
Bij zijn instelling heeft het CTZ de notitie College van
toezicht op de zorgverzekeringen: 2001–2004. Positie en accenten
uitgebracht. Daarin beschrijft het College op hoofdlijnen zijn visie op het
toezicht en de kern van zijn beleid. De kern ervan is dat het ziekenfonds
zich openbaar verantwoordt door middel van een uitvoeringsverslag en een financieel
verslag, waarna het CTZ deze beoordeelt.Het afgelopen jaar heeft VWS het wetsvoorstel Wet exploitatie zorginstellingen
(WEZ) naar de Tweede Kamer gestuurd. Naar aanleiding van de aanbevelingen
van de commissie-Meurs aan de regering, is in
de WEZ de wettelijke basis gelegd om eisen te stellen aan de bestuursstructuur
van de zorgaanbieder die wenst te worden toegelaten. De parlementaire behandeling
van de WEZ is nog niet afgerond. In de nota Vraag aan bod (zie ook modernisering stelsel) kondigde het kabinet aan de vormgeving
van het toezicht op aanbieders van zorg en op de zorgverzekeraars nader uit
te werken. Centraal daarin staat de vraag hoe de ministeriële verantwoordelijkheid
voor het borgen van publieke belangen als toegankelijkheid en betaalbaarheid
en kwaliteit van zorg voor iedereen vorm krijgt in een algemene verzekering
en een sturingsmodel dat zich kenmerkt door marktwerking.De IGZ heeft in 2001 het plan Opmaat voor een nieuwe
strategie uitgewerkt. Dit betekende vaststelling van de kerntaken
van de IGZ en een risicoanalyse. Het doel daarvan was het berekenen van de
gewenste frequentie van inspectiebezoeken voor de verschillende deelsectoren,
en daarna het koppelen van de benodigde menskracht daaraan. Begin 2001 is
een externe adviescommissie ingesteld. Die heeft gekeken naar de meest wenselijke
positionering van de inspectie in relatie tot enerzijds de gezondheidswet
en anderzijds de ministeriële verantwoordelijkheid. In mei 2001 heeft
deze commissie een advies uitgebracht onder de titel Op
weg naar gezond vertrouwen. Het eindrapport vormt een belangrijke
bijdrage aan de groei van de IGZ naar een krachtige toezichthouder. De intensiveringen
die zijn ingezet in 2001 leggen een stevige basis voor het substantieel vergroten
van de inspectie-inspanning in de komende jaren. Daarnaast zal in de komende
jaren gewerkt worden aan kwaliteits- en efficiency-verbetering.4 Medisch-ethische vraagstukken en medische bio-technologieInleidingIn dit hoofdstuk gaan we in op een aantal medisch-ethische vraagstukken
dat in 2001 aan de orde is geweest. In het jaar 2001 is, na een zorgvuldig
maatschappelijk en politiek debat, regelgeving totstandgekomen over euthanasie
en onderzoek met embryo's.EuthanasiewetIn april 2001 heeft de Eerste Kamer de Wet toetsing levensbeëindiging
op verzoek en hulp bij zelfdoding aangenomen. Wanneer een arts heeft gemeld
dat hij euthanasie heeft verricht en de toetsingscommissie tot het oordeel
is gekomen dat deze arts heeft gehandeld in overeenstemming met de wettelijk
vastgelegde zorgvuldigheidseisen, informeert de commissie het Openbaar Ministerie
niet meer. Dat betekent dat de arts niet strafbaar is. Alleen wanneer de toetsingscommissie
van oordeel is dat een arts niet zorgvuldig heeft gehandeld, wordt hiervan
de OM in kennis gesteld. Het OM zal de zaak dan verder onderzoeken. De wet
zal in het voorjaar van 2002 in werking treden, nadat de Raad van State haar
advies over de bijbehorende AMvB's heeft uitgebracht.Inmiddels is een onderzoek naar de rol van verpleegkundigen bij medische
beslissingen rond het levenseinde gestart. Ook hebben we het derde evaluatieonderzoek
naar medische beslissingen rond het levenseinde in gang gezet. Daarin wordt
ook het functioneren van de toetsingscommissies geëvalueerd. Euthanasie
is een ultimum refugium en het sluitstuk van goede palliatieve zorg. Ook in
2001 is verder gewerkt aan het algemeen toegankelijk maken van palliatieve
terminale zorg.Met het verschijnen van het standpunt op hoofdlijnen palliatieve zorg
(december 2001) is hiervoor een structurele basis gelegd. De adviezen van
de Toetsingscommissie Centra voor Ontwikkeling van Palliatieve Zorg (Toetsingscommissie
COPZ-en) en de Projectgroep Integratie Hospicezorg (PIH) zijn belangrijke
bouwstenen voor dit standpunt, dat op hoofdlijnen het toekomstige beleid schetst
rondom de inhoud, organisatie en bekostiging van de palliatieve zorg. In maart
2002 zal een nadere uitwerking van dit standpunt aan de Kamer worden gezonden.EmbryowetNa een waardig debat heeft de Tweede Kamer in oktober 2001 het Wetsvoorstel
inzake handelingen met geslachtscellen en embryo's (Embryowet) aangenomen.
De belangrijkste wijziging in het wetsvoorstel is dat de minimumtermijn (drie
jaar) voor het vervallen van het verbod op het speciaal totstandbrengen van
embryo's voor wetenschappelijk onderzoek en het in kweek brengen van embryonale
stamcellen is geschrapt. De formulering in het wetsvoorstel is nu zo dat ten
hoogste vijf jaar nadat de wet in werking is getreden moet worden voorgesteld
om het algehele verbod te vervangen door een geclausuleerd verbod. Het wetsvoorstel
ligt op dit moment ter behandeling voor in de Eerste Kamer.Medische bio-technologieMet het verschijnen van de Integrale Nota Bio-technologie (september 2000), de beleidsnota Toepassing van
Genetica in de gezondheidszorg (december 2001) en het kabinetsstandpunt
Genomics (juli 2001) is de basis voor het beleid rond medische bio-technologie
vastgesteld. De kansen, die de bio-technologie biedt, worden verantwoord benut
met inachtneming van veiligheid, transparantie van besluitvorming, ethische
aanvaardbaarheid en keuzevrijheid voor de burger. Medische bio-technologie
brengt maatschappelijke vraagstukken met zich mee zoals het recht op niet-weten,
de verzekerbaarheid van mensen met een bepaald risicoprofiel voor ziekten
en privacy-aspecten. Er zijn, in overleg met betrokkenen, vier kernopgaven
voor de komende vijf jaar op het gebied van de bio-technologie geformuleerd:– het waarborgen van de toegankelijkheid van de zorg (individualisering
versus solidariteit);– de afweging nut versus risico (productveiligheid);– de mondialisering;– het koppelen van de maatschappelijke discussie aan beleid; beleidsvorming
is immers niet los te zien van maatschappelijke opvattingen over een ontwikkeling.5 Sociale infrastructuurInleidingDe hoofddoelstelling van het beleid op het gebied van de sociale infrastructuur
is het bevorderen van participatie en sociale cohesie. Het ministerie van
VWS speelt, samen met andere departementen en vooral ook provincies en gemeenten,
een belangrijke rol in het realiseren van deze doelstelling. Het doelgroepenbeleid
(kinderen, jeugd, ouderen, gehandicapten en chronisch zieken, vrijwilligers,
minderheden, vluchtelingen) is een belangrijk onderdeel van dit beleidsterrein.Oprichting Nationale JeugdraadTijdens het Nationaal Jeugddebat in april 2001 heeft de staatssecretaris
de oprichting van de Nationale Jeugdraad aangekondigd. In juni 2001 is in
Amsterdam de Nationale Jeugdraad officieel opgericht, waarbij ruim twintig
organisaties zich tijdens de bijeenkomst hebben aangesloten bij de Jeugdraad.
De Nationale Jeugdraad moet een spreekbuis richting overheid worden voor de
jeugd in Nederland.JeugdzorgDe jeugdzorg wordt geconfronteerd met wachtlijsten. De commissie-Peer heeft VWS geadviseerd over de aanpak daarvan. Voor
het terugdringen van de wachtlijsten in de jeugdzorg is in het najaar incidenteel
extra geld beschikbaar gekomen (€ 8 mln). Voor de besteding van
deze middelen in 2001 en 2002 hebben de provincies en landelijk werkende residentiële
voorzieningen met achtervangfunctie plannen opgesteld voor de daadwerkelijke
aanpak van de wachtlijsten. We hebben de Tweede Kamer hierover in september
2001 geïnformeerd. De commissie-Peer geeft
aan dat de nieuwe Wet op de jeugdzorg een belangrijke bijdrage zal leveren
aan het beter op elkaar afstemmen van de vraag naar jeugdzorg en het aanbod.
Dat wetsvoorstel hebben we eind december 2001 bij de Tweede Kamer ingediend.
Momenteel wordt de implementatie van de nieuwe wet zorgvuldig voorbereid zodat
deze in werking kan treden per 2003. Ook meent de commissie-Peer dat er in de toekomst meer geld voor jeugdzorg beschikbaar moet
komen. Naar aanleiding van het advies hebben we afspraken gemaakt met het
IPO en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) over de aanpak van de wachtlijsten.
Begin 2002 is gestart met het meten van de wachtlijsten. Over de resultaten
van die meting brengen we in het voorjaar van 2002 aan de Tweede Kamer rapport
uit.KinderopvangMeer kinderopvangplaatsen en een nieuwe wet die de kinderopvang regelt,
waren de doelstellingen van het beleid in 2001. De uitbreiding van het aantal
kinderopvangplaatsen is goed op gang gekomen. In 2000 kwamen er 13 000
plaatsen bij. In 2001 waren dat er bijna 30 000, dankzij het versnellen
van de uitbreidingsoperatie via het beschikbaar stellen van bonusmiddelen.
Hiermee is de in het Regeerakkoord afgesproken toename van 72 000 plaatsen
per eind 2002 al bijna gerealiseerd. In totaal waren per eind 2001 ruim 154 000
kinderopvangplaatsen beschikbaar. Het kabinet ging in november 2001 akkoord
met het wetsvoorstel Wet basisvoorziening kinderopvang dat meteen daarna voor
advies naar de Raad van State is gestuurd. Het wetsvoorstel omvat een ingrijpende
stelselwijziging waarbij een omslag plaatsvindt van aanbod- naar vraagfinanciering.
Om de uitvoerders zo goed mogelijk in staat te stellen zich op de nieuwe wet
voor te bereiden is besloten de wet niet per 2003 maar per 2004 in werking
te laten treden.Gehandicapten en chronisch ziekenMet de Wet gelijke behandeling gehandicapten en chronisch zieken worden
gelijke rechten van gehandicapten en chronisch zieken verankerd en wordt discriminatie
van mensen met een handicap of een chronische ziekte voorkomen. Een en ander
is van essentieel belang voor volwaardige participatie. Het wetsvoorstel is
in 2001 aan de Tweede Kamer aangeboden. Het wetsvoorstel verbiedt ongerechtvaardigd
onderscheid op grond van handicap op het terrein van arbeid, beroep en beroepsonderwijs.
Het is de intentie in de toekomst ook andere terreinen onder de reikwijdte
van dit wetsvoorstel te brengen.OuderenHet ouderenbeleid wordt steeds meer geïntegreerd in algemeen beleid
gericht op maatschappelijke betrokkenheid. Het beleid omvat diverse beleidsterreinen
zoals wonen, inkomen, arbeid, welzijn, vervoer, educatie en zorg.
Met ouderenorganisaties hebben we onder andere gesproken over het vergroten
van de slagkracht van de ouderenorganisaties, de overgang naar het patiëntenfonds
in 2003 en het geriatriebeleid. Deze ouderenorganisaties hebben instellingssubsidies
en projectsubsidies gekregen voor belangenbehartiging, informatieverstrekking
en het optreden tussen lotgenoten. Verder hebben we afspraken met hen gemaakt
over het verhogen van de instellingssubsidies van de ouderenbonden met 10%
voor extra inbreng op beleidsontwikkelingen op diverse terreinen, internationale
activiteiten en het versterken van lokale participatie.Op 20 juni 2001 heeft een werkconferentie Intersectoraal
Ouderenbeleid plaatsgevonden om over toekomstige speerpunten van
beleid van gedachten te wisselen. Hieraan hebben vertegenwoordigers van ouderen,
veldpartijen en ministeries deelgenomen. Flexibiliteit en keuzevrijheid voor
ouderen op alle beleidsterreinen bleek een belangrijke leidraad. Daarbij werd
aandacht gevraagd voor de nog aanwezige competenties van ouderen en de preventie
van problemen.VrijwilligersAfgelopen jaar was het Internationale Jaar voor de vrijwilliger. Dit succesvolle
jaar is begonnen met een Wereldconferentie, met daaraan voorafgaand een Youth
Forum. Het jaar is afgesloten met een daverende slotmanifestatie voor 23 000
vrijwilligers. Tijdens de afsluiting nam staatssecretaris Vliegenthart een
Manifest over de toekomst van het vrijwilligerswerk in ontvangst, met daarin
actiepunten voor de periode 2002–2005.De Verenigde Naties hebben op initiatief van Nederland en Japan een resolutie
aangenomen met aanbevelingen voor overheden om vrijwilligerswerk te ondersteunen
aangenomen.Lokaal werd het Internationale Jaar gekenmerkt door een enorme hoeveelheid
activiteiten georganiseerd door ongeveer tweehonderd lokale comités.
Deze comités hebben gebruik kunnen maken van een scholings- en trainingsaanbod.
Gestimuleerd door onder andere de successen van het Internationale Jaar zal
worden voortgebouwd aan het versterken van het vrijwilligerswerk onder andere
met de commissie ter bevordering van het lokaal vrijwilligersbeleid en de Tijdelijke stimuleringsregeling vrijwilligerswerk. Op basis van vier speerpunten (agenderen en visie ontwikkelen,
zicht hebben, regie voeren en vrijwilligers betrekken) is de commissie aan
de slag gegaan om haar primaire doelstelling – het stimuleren van gemeenten
en provincies om te komen tot een vernieuwend vrijwilligersbeleid –
te bereiken. Door middel van de Tijdelijke stimuleringsregeling vrijwilligerswerk
is een begin gemaakt met het invoeren van de zogeheten vrijwilligersimpuls.
Die is gericht op het systematisch en duurzaam versterken van het vrijwilligerswerk.
Door actieve voorlichting en attendering hebben al 456 gemeenten en 12 provincies
een aanvraag ingediend en toegezegd gekregen.InburgeringIn het jaar 2001 zijn in interdepartementaal verband, naast activiteiten
ter bestrijding van wachtlijsten, tien verbetertrajecten ingezet. Een van
deze trajecten betreft de maatschappelijke begeleiding en de trajectbegeleiding.
Samen met een aantal gemeenten, de Stichting Vluchtelingenwerk en FORUM draagt
VWS zo bij aan het (verder) professionaliseren van deze onderdelen van het
inburgeringswerk. Voor oudkomers bestaat het functionele model Trajectbegeleiding bij inburgering. Dat is in 2001 opgesteld door
FORUM en is dit najaar officieel aangeboden. Hoewel trajectbegeleiding primair
figureert in het kader van de Wet Inburgering Nieuwkomers (WIN)
is dit functionele model ook zeer bruikbaar in het kader van het inburgeren
van oudkomers.SportSport levert niet alleen een bijdrage aan de gezondheid, maar draagt ook
bij aan maatschappelijke participatie en sociale cohesie. Daarom ondersteunt
VWS sport, in samenwerking met sportbonden, kinderopvangorganisaties en lokale
verenigingen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door pilots voor het realiseren van
naschoolse opvang bij sportverenigingen. Kinderen komen op die manier in een
vroeg stadium met sport in aanraking. Mede vanwege de verbondenheid met breedtesport,
wordt ook topsport ondersteund. In 2001 is een bijdrage verstrekt voor een
kenniscentrum en een garantie-/investeringsfonds voor het oplossen van knelpunten
in het evenementen- en accommodatiebeleid. De breedtesportregeling is haar
derde jaar ingegaan. Het doel van deze regeling is een impuls te geven aan
het sportbeleid van gemeenten. Het versterken van de lokale sportinfrastructuur,
het inzetten van de maatschappelijke functie van sport en samenwerking tussen
sportbeleid en andere beleidssectoren (onderwijs, welzijn, ruimtelijke ordening)
staan daarbij voorop. 167 gemeenten hebben inmiddels van de regeling gebruikgemaakt.
Voor een verdere kwaliteitsimpuls op lokaal niveau is geëxperimenteerd
met een zogenoemde verenigingsmanager die voor verschillende verenigingen
een coördinerende taak op zich neemt. Daarnaast zijn er ideeën over
een duale baan voor vakleerkrachten lichamelijke opvoeding. Die zouden dan
inzetbaar zijn op scholen en bij verenigingen. Beide initiatieven moeten nader
worden uitgewerkt. Voor het ondersteunen van de infrastructuur is in 2001
gestart met het project Sport digitaal. Op basis
van het uitgangspunt Voor de sport en door de sport
hebben we veel geïnvesteerd in het inventariseren van wensen en mogelijkheden
van de landelijke sportorganisaties en de compatibiliteit van de al bestaande
systemen. In 2002 zal de uitvoering van dit project verder zijn beslag krijgen.InterculturalisatieInterculturalisatie heeft als doel om allochtone en autochtone (potentiële)
zorgvragers gelijkwaardige kwaliteit van zorg en gelijke toegang tot de zorg
te verschaffen. In 2001 heeft het kabinet haar reactie op het advies Interculturalisatie van de gezondheidszorg van de RVZ
aan de Tweede Kamer aangeboden. Het kabinet onderstreept daarin het standpunt
van de RVZ dat de tijd van vrijblijvendheid en tijdelijke maatregelen op het
gebied van de interculturalisatie van de gezondheidszorg voorbij moet zijn
en kondigt aan de aanbevelingen van de RVZ te gaan uitvoeren. Daarbij hebben
de volgende zaken prioriteit:– het ontwikkelen van een infrastructuur en aanspreekpunt om kennis
en expertise op terrein van de interculturele gezondheidszorg toegankelijk
te maken voor het gehele veld;– het inschakelen van zorgconsulenten;– het stimuleren van onderzoek;– de interculturalisatie van de opleiding;– intercultureel management.In het plan van aanpak dat VWS in november 2001 naar de Kamer heeft gestuurd
staat een eerste uitwerking van deze prioriteiten en de overige aanbevelingen
van de RVZ. Onder verantwoordelijkheid van VWS is een groep experts van buiten
VWS hiermee bezig. In 2002 wordt het plan samen met de betrokken partijen
in het veld verder geconcretiseerd en uitgevoerd.Leefbaarheid en veilige omgevingDe forensisch geestelijke gezondheidszorg levert een belangrijke bijdrage
aan de leefbare en veilige omgeving. Het beleid in 2001 is vooral gericht
geweest op het uitbreiden van de capaciteit. In het forensisch-psychiatrische
veld is een substantiële uitbreiding van de capaciteit gerealiseerd.
Het gaat hierbij om gesloten plaatsen, deeltijdplaatsen, longstay plaatsen
en plaatsen in RIBW's. Voor de jeugdforensische psychiatrie zijn in 2001 vier
poliklinieken opgericht voor kinderen en jeugdigen waarvoor structureel extra
geld beschikbaar is gesteld voor poliklinische verrichtingen. Daarnaast zijn
er in 2001 deeltijdplaatsen voor de forensische jeugd gecreëerd. Ook
is er gestart met het behandelen van psychisch gestoorde gedetineerden door
forensische poliklinieken. Door alle bovengenoemde uitbreidingen is een forse
impuls gegeven aan de forensische psychiatrie voor jeugd en volwassenen.De uitbreidingen worden in 2002 voortgezet. Speciale aandacht gaat uit
naar extra uitbreiding van de capaciteit in de jeugdforensische psychiatrie
omdat deze capaciteit achterblijft bij de behoefte.6. Financieel beleid op hoofdlijnenIn dit hoofdstuk wordt met behulp van een tweetal tabellen de ontwikkeling
van de gerealiseerde uitgaven en ontvangsten in de periode 1999 t/m 2001 geschetst.Meer gedetailleerde cijfers staan in respectievelijk deel C van het Jaarbeeld Zorg en de toelichting op de beleidsartikelen
van het Jaarverslag 2001.Tabel 1: Intensiveringen Jaarbeeld Zorg ten opzichte van
1998 (x € mln)*  Cumulatieve mutaties ten opzichte van 1998 Volume-intensiveringen199920002001stand 2001Gezondheidsbevordering en -preventie   829,2 wachtlijsten/productie4,08,738,1  kwaliteit/overig2,48,4– 22,0 Curatieve somatische zorg   15 290,8 wachtlijsten/productie121,8291,8569,8  arbeidsmarkt en werkdruk41,495,2337,3  kwaliteit/overig45,4104,4268,5 Geneesmiddelen, medische technologie en tranplantaten   3 690,8 kwaliteit/overig240,0345,2553,9 Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatsch. opv.   3 209,2 wachtlijsten/productie37,058,5161,4  arbeidsmarkt en werkdruk8,48,438,5  kwaliteit/overig– 17,646,663,4 Gehandicaptenzorg en hulpmiddelen   4 447,2 wachtlijsten/productie37,3106,3318,3  arbeidsmarkt en werkdruk4,420,122,7  kwaliteit/overig11,474,9132,2 Verpleging, verzorging en ouderen   9 028,3 wachtlijsten/productie88,9432,1764,2  arbeidsmarkt en werkdruk61,3158,3314,9  kwaliteit/overig15,027,647,0 Beheer zorgverzekeringen   1 629,3 wachtlijsten/productie– 3,8– 3,8– 3,8  arbeidsmarkt en werkdruk91,9153,0236,7  kwaliteit/overig103,656,740,3 Aanvullende post– 19,137,964,182,0Totaal volume-intensiveringen873,42 030,53 945,838 207,1nominaal/overig1 002,11 901,53 414,7 uitgaven Jaarbeeld Zorg 20011 875,53 932,07 360,538 207,1opschoning90,040,227,7– 988,9bruto BKZ-uitgaven1 965,63 972,17 388,237 218,2BKZ-ontvangsten85,7– 20,2– 3,62 598,8netto BKZ-uitgaven1 879,83 992,37 391,834 619,4* Deze tabel is voor een belangrijk deel samengesteld uit voorlopige niet
door accountants gecontroleerde gegevens van derden. VWS heeft geen zicht
op de betrouwbaarheid van deze gegevens.Tabel 1 presenteert de ontwikkeling in de jaren 1999–2001 van de
in het Jaarbeeld Zorg opgenomen uitgaven en ontvangsten (zowel begrotings-
als premiegefinancierd). Voor de jaren 1999 t/m 2001 zijn de cumulatieve volume-mutaties
ten opzichte van die stand 1998 vermeld, onderverdeeld naar een drietal thema's:1 wachtlijsten/productie;2 arbeidsmarkt en werkdruk;3 kwaliteit/overig.In de laatste kolom is opgenomen de realisatie 2001.Het onderste deel van Tabel 1 geeft de relatie tussen de verschillende
uitgavenbegrippen.De zorguitgaven verminderd met het bedrag van de opschoning (het deel
van de zorguitgaven waarvoor de minister van VWS budgettair niet verantwoordelijk
is) worden de bruto BKZ-uitgaven genoemd. De uitgaven die aan het BKZ worden
getoetst zijn echter de netto BKZ-uitgaven. Deze worden berekend door de bruto
BKZ-uitgaven te verminderen met de BKZ-ontvangsten.Tabel 2 laat de cumulatieve mutaties in de VWS-begroting zien ten opzichte
van het jaar 1998. Het verschil met Tabel 1 is dat de volume-mutaties en overige
mutaties niet zijn onderscheiden. De mutaties in het gedeelte dat niet tot
het BKZ behoort (Welzijn en Sport) zijn naar beleidsartikel uitgesplitst.
De mutaties in de begrotingsartikelen die tot het BKZ behoren zijn niet uitgesplitst.
Deze maken deel uit van de totale BKZ-uitgavenmutaties, die zijn uitgesplitst
in Tabel 1.Tabel 2: Intensiveringen begrotingsgefinancierde uitgaven
ten opzichte van 1998 (x € mln) BKZ Cumulatieve mutaties
ten opzichte van 1998  stand 1998199920002001stand 2001Totaal BKZ-begroting VWS873,7163,376,8315,41 189,1      niet-BKZ     Jeugdbeleid597,960,4100,8245,8843,6waarvan – jeugdzorg 5,729,557,0 – kinderopvang 22,768,1118,0 Sociaal beleid108,8– 1,3– 4,414,5123,4waarvan – vrijwilligerswerk   11,3 Sportbeleid25,62,735,638,163,7waarvan RA – breedtesport 0,96,811,9 – topsport 1,12,34,0 Vervolgden, verzetsdeelnemers en burgeroorlogsgetroffenen389,514,933,5199,1588,6Inspecties1,90,10,20,22.0Algemeen125,111,013,720,1145,2Nominaal en onvoorzien00000Totaal niet-BKZ1 248,787,8179,4517,81 766,4Niet relevant voor BKZ en N-BKZ2 972,839,6114,21 887,94 860,7Totaal begroting VWS5 095,2290,7370,32 721,17 816,2REKENING 2001 VAN HET MINISTERIE VAN VWS(Bedragen x € 1000)  RealisatieBegrotingRealisatieRealisatieBegrotingRealisatie Uitgaven  Ontvangsten Beleidsartikel200020012001200020012001       Gezondheidsbevordering en -bescherming109 509116 33297 6223 4622 76112 447Curatieve somatische zorg161 127147 132238 3643 0593 3417 172Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang232 035247 913262 2221 7911 5886 228Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleid24 88219 42533 744471113579Verpleging, verzorging en ouderen12 03312 06224 41088 11322720 898Arbeidsmarktbeleid124 490140 553203 27559 6484 74416 467Jeugdbeleid698 625773 345843 61216 5409 80413 249Sociaal beleid104 443117 369123 3621 5253 4211 799Sportbeleid61 20558 37663 6539611131 334Verzetdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen422 969375 439588 5827710674Inspecties90 53285 683102 8087 7121 5574 733Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu175 078141 390187 55771 42167 87991 707Rijksbijdrage volksgezondheid3 080 5044 721 2234 853 421000Algemeen168 055142 635193 5837 1722 0467 190Nominaal en onvoorzien09750000Totaal5 465 4877 099 8527 816 215262 64697 594184 477Rekening 2001 van Baten-lastendienst Agentschap College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen   (1)(2)(3)=(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begroting  EUR1000EUR1000EUR100001Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen         Totale baten12 97114 0721 101 Totale lasten12 68012 450– 230 Saldo van baten en lasten2911 6221 331      Totale kapitaalontvangsten000 Totale kapitaaluitgaven113310197Rekening 2001 van Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst
van Waren   (1)(2)(3)=(2)-(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begroting  EUR1000EUR1000EUR100001Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren         Totale baten57 50467 96810 464 Totale lasten56 74468 03111 287 Saldo van baten en lasten760– 63– 823      Totale kapitaalontvangsten4 1294 1290 Totale kapitaaluitgaven2 3688 2405 872Toelichting op de rekeningElk jaar worden de begrotingsbedragen van het ministerie van VWS tijdens
de begrotingsuitvoering op verschillende momenten bijgesteld. Deze bijstellingen
worden ter autorisatie voorgelegd aan de Staten-Generaal in suppletore (aanvullende)
wetten.In 2001 is in de 1e Suppletore wet de uitgavenraming verhoogd
met € 582,4 mln. Een deel van deze verhoging wordt veroorzaakt doordat
de zogenaamde loonen prijsbijstelling is toegevoegd. Deze bijstelling zorgt
ervoor dat de begrotingsbedragen in overeenstemming worden gebracht met de
loonontwikkeling in 2001. Daarnaast werden bedragen toegevoegd voor:– de indicatiestelling AWBZ;– een gebaar naar de Indische gemeenschap in het kader van de Tegoeden
Tweede Wereldoorlog;– opleidingen Volksgezondheid;– diagnose behandeling combinaties;– vroegsignalering in de jeugdgezondheidszorg.De ontvangstenraming werd verhoogd met € 3,8 mln. Dit was voornamelijk
het gevolg van hogere terugontvangsten die voortkomen uit afrekeningen op
grond van de Wet op de Bejaardenoorden.Vervolgens zijn in de 2e Suppletore wet de uitgaven- en ontvangstenramingen
met respectievelijk € 160,8 mln en € 38,2 mln verhoogd.
De hogere uitgavenraming werd voornamelijk veroorzaakt door extra middelen
ten behoeve van:– wachtlijstbestrijding in de Jeugdzorg;– het bijstellen van de uitgaven voor de wetten oorlogsgetroffenen;– rechtsherstel van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog;– het bestrijden van het bio-terrorisme;– het arbeidsmarktbeleid naar aanleiding van de advisering door
de commissie-Van Rijn.Verder vond een overheveling plaats van premiemiddelen voor ICT in de
zorg.Daarnaast werden de uitgaven verlaagd door het temporiseren van de bevoorschotting
van de sectorfondsen en ZorgOnderzoek Nederland, het bijstellen van de uitgaven
voor het compenseren van de ecotax voor sportverenigingen en lagere realisatie
van het aantal plaatsen bij de opleidingen volksgezondheid.De hogere ontvangstenraming vindt haar oorzaak in hogere terugontvangsten
van in vorige jaren verstrekte subsidies voor de I/D-banen in de zorg en de
Wet op de Bejaardenoorden.Als we de definitieve realisatie vergelijken met de laatste door de Staten-Generaal
geautoriseerde begrotingsbedragen (namelijk de stand van de 2e
Suppletore wet), dan zijn de afwijkingen in de uitgaven relatief gezien marginaal.
Hier is € 33,6 mln minder uitgegeven. Dit bedrag wordt nader gespecificeerd
in de Slotwet.De ontvangsten vallen uiteindelijk € 44,9 mln hoger uit. Dit
bedrag bestaat uit desalderingen (€ 20,2 mln):– in verband met verkoop van panden ten behoeve van de jeugdhulpverlening;– ten gevolge van afrekeningen medisch onderzoek Bijlmermeer;– van opbrengsten van onderzoeken voor derden door het RIVM.Daarnaast vallen de ontvangsten hoger uit als gevolg van het terugvorderen
van in voorgaande jaren verstrekte subsidievoorschotten op het terrein van
Welzijn en Volksgezondheid.TOELICHTING BELEIDSARTIKELENLeeswijzerHoewel de ontwerpbegroting 2001 nog niet geschreven is volgens de systematiek
uit Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording
(VBTB), proberen we in dit jaarverslag wel zo veel mogelijk het VBTB-gedachtegoed
door te voeren. Daarom volgen de vijftien beleidsartikelen in dit hoofdstuk
in principe de indeling van de beleidsbegroting 2002. De relatie tussen de
beleidsartikelen in het jaarverslag en de voor 2001 nog gebruikte begrotingsartikelen
staat in de conversietabel van dit jaarverslag.Dit betekent dat elk beleidsartikel begint met een financiële tabel,
gevolgd door de algemene beleidsdoelstelling. Verder zijn de belangrijkste
beleidsthema's gekoppeld aan de operationele doelstelling waaraan zij bijdragen.
De apparaatsuitgaven van het kernministerie worden (nog) verantwoord in artikel
14 Algemeen. Vanaf 2002 rekenen we deze toe aan de beleidsartikelen.De financiële tabel geeft de uitgaven en ontvangsten in 1999 en 2000
weer en de begrote en gerealiseerde uitgaven en ontvangsten in 2001. Het verschil
tussen oorspronkelijke begroting en realisatie in 2001 (zowel nominaal als
in procenten) staat in de tabellen apart. Binnen de beleidsartikelen is een
nadere verbijzondering van uitgaven gemaakt. Het was technisch niet mogelijk
deze voor het jaar 2001 te laten aansluiten bij de operationele doelstellingen.
Wel is de verbijzondering op basis van de voorgaande jaarverslagen aangehouden.De oorspronkelijke begroting, zoals de Staten-Generaal die hebben goedgekeurd,
is in de loop van het jaar aangepast door vaststelling van suppletore wetten.
Deze begrotingswijzigingen zijn niet in deze tabellen opgenomen, omdat het
in de verantwoording gaat om de vergelijking tussen de oorspronkelijke begroting
en realisatie. Waar dat nodig en zinvol is, lichten we deze mutaties apart
toe.Tot slot zijn de uitgaven en ontvangsten hieronder grafisch weergegeven.– Grafiek I geeft de verdeling van de uitgaven naar budgettair kader.– Grafiek II geeft de verdeling van de BKZ-uitgaven naar wijze van
financiering.– Grafiek III geeft de verdeling van de BKZ-uitgaven over beleidsartikelen.– Grafiek IV geeft de verdeling weer van de niet-BKZ uitgaven over
de beleidsartikelen.Bij deze grafieken moet worden opgemerkt dat een beleidsartikel zowel
BKZ- en niet-BKZ-uitgaven kan omvatten. Zodoende kan een beleidsartikel in
beide grafieken voorkomen.– Grafiek V tenslotte geeft de verdeling van de ontvangsten over
de beleidsartikelen.Het beleidsartikel Rijksbijdragen (Volksgezondheid; niet-relevante uitgaven)
en het beleidsartikel Nominaal en onvoorzien (op dit beleidsartikel zijn geen
uitgaven gerealiseerd), zijn in de grafieken niet opgenomen. Voor de leesbaarheid
van de grafieken zijn een aantal beleidsartikelen met een klein budgettair
beslag onder de categorie «overig» gebracht.Grafiek I Verdeling uitgaven over 2001 naar budgettair
kader (totale uitgaven € 3,0 miljard)Toelichting bij grafiek I:N.B. De uitgaven voor de Rijksbijdragen Volksgezondheid zijn niet opgenomen
in deze grafiek.Grafiek II De BKZ-uitgaven over 2001 verdeeld naar wijze
van financieringGrafiek III Verdeling van de BKZ-uitgaven over 2001 ad € 1,2
miljard over de beleidsartikelenToelichting bij grafiek III:Onder de categorie overig zijn de BKZ-uitgaven opgenomen van de beleidsartikelen
Gehandicaptenzorg, Verpleging, verzorging en ouderen en Algemeen.Grafiek IV Verdeling van de niet BKZ-uitgaven over 2001
ad € 1,8 miljard over de beleidsartikelenToelichting bij grafiek IV:In de categorie overig zijn de niet-BKZ-uitgaven opgenomen van de beleidsartikelen
Inspecties en Algemeen.Grafiek V Verdeling van de ontvangsten over 2001 naar
beleidsartikelToelichting bij grafiek V:Onder de categorie overig zijn opgenomen de beleidsartikelen:Gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming, Curatieve somatische
zorg, Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke opvang,
Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleid, Sociaal beleid, Sportbeleid, Inspecties,
Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen en Algemeen.Beleidsartikel 1: Gezondheidsbevordering en gezondheidsbeschermingDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Voeding en gezondheidsbescherming12 2708 2701 9371 949120,6%* Gezondheidsbeleid27 00784 77553 13575 54422 40942,2%* Projecten, experimenten en onderzoek49 57116 46461 26020 129– 41 131– 67,1%Totaal uitgaven88 848109 509116 33297 622– 18 710– 16,1%Ontvangsten2663 4622 76112 4479 686350,8%1.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieHet verschil tussen de vastgestelde begroting 2001 en de realisatie is
voor een belangrijk deel te verklaren door het volgende.Uitgaven GezondheidsbeleidIn verband met de toedeling van de loon- en OVA-bijstellingen is € 1,1
mln uitgegeven. In het kader van de Tijdelijke regeling vroegsignalering is € 15,9
mln extra uitgekeerd.Verder is meer uitgegeven (€ 6,5 mln) aan het Medisch Onderzoek
Vliegramp Bijlmermeer (MOVB) voor met name de uitvoeringskosten 2e tranche
en de projectcoördinatie.Uitgaven Projecten, experimenten en onderzoekOp het onderdeel Projecten, experimenten en onderzoek (PEO) is aan ZorgOnderzoek
Nederland Medische Wetenschappen (ZON MW) voor € 37,5 mln minder
voorschot verstrekt. Aan de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk
Onderzoek (NWO) is voor € 3,6 mln minder bevoorschot. De reden hiervoor
is dat de liquiditeitspositie bij deze instellingen ruim was.OntvangstenHet verschil op de ontvangsten wordt veroorzaakt door ontvangsten van € 7,4
mln uit afrekeningen van de KLM, de gemeente Amsterdam en de Politie Amsterdam
inzake de Bijlmerramp.Verder is € 3,2 mln meer terugontvangen aan subsidievoorschotten
dan geraamd door een batig saldo over 2000 bij het Patiëntenfonds.Aan boetes wegens overtredingen van de Warenwet is € 1,4 mln
minder ontvangen dan geraamd.1.2 Algemene beleidsdoelstellingHet bevorderen en beschermen van de gezondheid van
de burger en het versterken van de individuele en collectieve positie van
de burger in de zorg.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.Relatie met het Jaarbeeld ZorgDe inzet van de begrotingsmiddelen op dit beleidsartikel is niet los te
zien van de middelen die de premiesector beschikbaar stelt. Zo vullen begrotings-
en premiemiddelen elkaar aan. In deze beleidsverantwoording beperkt de toelichting
zich in principe tot een toelichting op de prestaties door inzet van begrotingsmiddelen.1.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling1.3.1 Het bevorderen van de gezonde keuze met betrekking
tot roken, bewegen, voeding, drinken en veilig vrijenRokenHet stoppen-met-rokenbeleid is erop gericht het percentage rokers terug
te brengen van 34% (2000) naar 28% in 2004. Op 31 mei, Wereld Niet Roken Dag,
heeft De Tweede Kamer de Tabakswet behandeld. Hieruit vloeide een aantal moties
voort, waaronder de motie-Oudkerk/Kant over het
vergoeden van stoppen-met-rokenondersteuning. Naar aanleiding hiervan vindt
een drieledig stoppen-met-rokenexperiment plaats. Hiervoor is een bedrag van € 1,4
mln aanvullend beschikbaar gesteld via ZorgOnderzoek Nederland. De resultaten
van het experiment zijn midden 2002 beschikbaar en zullen de basis vormen
voor een landelijk stoppen-met-rokenprogramma. Ook heeft de Tweede Kamer een
amendement op het wetsvoorstel aangenomen van Kamerlid Hermann (TK 2000–2001,
26 472, nr. 11), waardoor elke werknemer in beginsel recht krijgt op
een rookvrije werkplek.Afgevaardigden van betrokken partijen uit de publieke en de private sector
hebben zich begin van 2001 verenigd in het Partnership
stop met roken. VWS heeft dit ondersteund met een bijdrage van € 0,2
mln. Het gezamenlijke doel van het partnership is te werken aan het reduceren
van het aantal rokers en de door het roken veroorzaakte schade. Het partnership
richt zich vooral op stoppen met roken (de behandeling van rookverslaving)
en is een gezamenlijke inspanning om de beschikbaarheid, betaalbaarheid en
toegankelijkheid van stoppen-met-rokenondersteuning te vergroten. In 2001
zijn drie hoofddoelen geformuleerd:– het verhogen van het percentage rokers dat wil stoppen. In 2000
30% per jaar;– het verhogen van het percentage rokers dat met hulp van een bewezen
effectieve vorm van ondersteuning stopt. In 2000 13%;– het verbeteren van de beschikbaarheid, betaalbaarheid, toegankelijkheid
en kwaliteit van de ondersteuning voor rokers die willen stoppen.Het partnership gaat officieel van start in januari 2002.In samenwerking met Defacto (voorheen Stivoro: Stichting voor Volksgezondheid
en Roken) en de Rijksvoorlichtingsdienst is in 2001 gestart met het
voorbereiden van een experiment op het gebied van niet-roken voor jongeren
dat zijn beslag krijgt midden 2002.BewegingVoldoende bewegen is een belangrijk streven. Het doel is in 2004 40% van
de Nederlandse bevolking aan de gestelde bewegingsnorm te laten voldoen. Hiertoe
heeft onder meer het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen een aanzet
gegeven door een programmatische aanpak van Meer bewegen op lokaal niveau. Daarbij zijn ook de activiteiten relevant die
onder beleidsartikel 9 (Sportbeleid) genoemd worden.Gezonde voedingHet gebruik van gezonde voeding wordt gestimuleerd en is met name gericht
op het terugdringen van verzadigde vetinname naar een percentage van 12% energieprocent
(dat is het aandeel dat de voedingsstof levert aan de totale inname van energie)
in 2002. Momenteel wordt gewerkt aan het implementeren van de voedingsnota Nederland, goed gevoed?. Hiertoe is een projectplan opgesteld
dat tot eind 2004 zal doorlopen. Daarin is specifiek aandacht voor mensen
met overgewicht en obesitas. Uit de vierde Voedselconsumptiepeiling (2002–2003)
moet blijken of de streefwaarden voor gezonde voeding zijn gehaald.Om een gezonde voeding, met name een verminderde vetinname, bij de consument
te stimuleren, heeft het Voedingscentrum daarnaast in opdracht van VWS verschillende
activiteiten uitgevoerd. De vijfjarige campagne Goede Voeding,
wat let je? van de Stuurgroep Goede Voeding (SGV) van het Voedingscentrum
is in 2001 afgesloten. Een evaluatie heeft inmiddels plaatsgevonden. Hieruit
blijkt dat de campagne een redelijke bekendheid heeft bij de doelgroep en
dat de aandacht voor goede voeding en de kennis ervan zijn vergroot. Uit de
derde Voedselconsumptiepeiling blijkt bovendien dat de gemiddelde vetconsumptie
de afgelopen tien jaar met 10% is gedaald.AlcoholgebruikEen van de prioriteiten uit het Regeerakkoord is het tegengaan van overmatig
alcoholgebruik. Het streven is het percentage probleemdrinkers in de algemene
bevolking van 16 jaar en ouder in 2004 terug te brengen van 9% naar 8%.De in 2001 door de Kamer aanvaarde Alcoholnota 2001–2003 vormde
de basis voor diverse activiteiten op het gebied van alcoholpreventie. Zo
werden diverse onderzoeks- en voorlichtingsprojecten in gang gezet, waaronder
een onderzoek naar de verkoop van alcoholhoudende dranken op scholen, een
onderzoek naar sluitingstijdenregimes in gemeenten en een project om basisschoolvoorlichting
te intensiveren. Ook is een standpunt bepaald over de zelfregulering van de
alcoholreclame en -marketing.Voorts zijn de reguliere alcoholpreventie-activiteiten in 2001 gecontinueerd.
Met het alcoholpreventiebeleid was een bedrag van € 3,1 mln gemoeid.Daarnaast is in 2001 veel geïnvesteerd in het uitbreiden van het
apparaat voor het handhaven van de Drank- en Horecawet. Tot voor kort waren
er voor het hele land slechts negen functionarissen van de Keuringsdienst
van Waren speciaal en uitsluitend met de handhaving van deze wet belast. In
2001 is incidenteel een bedrag van € 1,1 mln beschikbaar gesteld
aan de Keuringsdienst van Waren voor het uitvoeren van extra handhavingsprojecten.
Zo is het verkoopverbod bij tankstations, winkels bij wegrestaurants en niet-levensmiddelenzaken
projectmatig gehandhaafd. Ook is een efficiënte en effectieve
handhavingsmethode ontwikkeld voor de nieuwe bepalingen die te maken hebben
met leeftijdsvaststelling.Een nadere verantwoording van de Keuringsdienst van Waren is te vinden
in beleidsartikel 11.De Tweede Kamer heeft 15 november 2001 unaniem ingestemd met het «verfrissen»
van het belastingstelsel. Door een amendement van Kamerlid Vendrik (GroenLinks)
(TK 2001–2002, 28 015, nr. 8) wordt met ingang van 1 april
2002 de accijns op bier verhoogd met 18% en die op wijn en tussenproducten
met 21%. Daarbij gaat de belasting op frisdranken met 39,4% omlaag. De bierprijs
gaat door deze maatregel naar verwachting omhoog met 4,5%, die van wijn met
3%. Daar staat tegenover dat frisdrank naar verwachting 5% goedkoper wordt
en mineraalwater 9%.Veilig vrijenIn de Beleidsagenda 2001 stond onder meer de doelstelling dat het zogenoemde
«veilig vrijen» ter voorkoming van seksueel overdraagbare aandoeningen
zou stijgen naar een percentage van 77% in 2002. In 2001 was de belangrijkste
activiteit het voortzetten van de massamediale campagne veilig vrijen. Hiervoor
is via ZorgOnderzoek Nederland een bedrag van € 0,7 mln beschikbaar
gesteld. De aanvankelijk gunstige ontwikkeling van het zelfgerapporteerde
condoomgebruik bij jongeren zal naar verwachting echter een trendbreuk vertonen.
Dit hangt waarschijnlijk samen met de sterk verbeterde behandelperspectieven
van HIV-infecties, waardoor de angst voor besmetting afneemt. Voor het komende
jaar vraagt dit om een bijsturing van de campagnes voor veilig vrijen, waarbij
uitdrukkelijker wordt ingegaan op de negatieve gevolgen van besmetting.1.3.2 Het bevorderen van gezondheidswinst door preventie,
vroege opsporing en door het voorkomen van complicaties die leiden tot nieuwe
ziekten of aandoeningenPreventie van ziektenIn het kader van preventie is onder meer in 2001 in het Rijksvaccinatieprogrammma
(RVP) een extra prik ingevoerd voor kinderen van vier jaar. Het gaat hier
om een vaccinatie met een nieuw kinkhoestvaccin, dat in vergelijking met het
tot dan toe gebruikte vaccin minder bijwerkingen heeft. Dit maakt dat een
herhalingsprik nu mogelijk is, in tegenstelling tot voorheen. Deze extra vaccinatie
moet eraan bijdragen dat het aantal kinderen dat kinkhoest krijgt, afneemt.
De extra kosten voor het RVP zijn ten laste gekomen van de AWBZ. Zie hiervoor
het Jaarbeeld Zorg 2002.Om het beleid te verbeteren is informatie verzameld. Zo is een plan van
aanpak ontwikkeld voor voorlichting over het RVP. Ook is gericht onderzoek
ingezet naar risicofactoren voor infectieziekten en de surveillance van infectieziekten
(intra- en extramuraal) en antibioticaresistentie versterkt. Verder zijn richtlijnen
voor infectiepreventie en preventie van resistentieontwikkeling tegen anti-microbiële
middelen ontwikkeld en verspreid. Daarnaast zijn recentelijk maatregelen genomen
tegen de gevolgen van bio-terrorisme.Vaccinatie van risicogroepenIn 2001 is een proefproject afgerond voor het invoeren van vaccinatie
tegen hepatitis B van risicogroepen (homo- en heteroseksuelen met veel wisselende
partners, intraveneuze druggebruikers en prostituees). De kosten van dit proefproject
waren € 1,3 mln. Na het afronden van het proefproject
is besloten tot landelijke implementatie en is gestart met de voorbereidingen
hiervan. Dit moet bijdragen aan het verminderen van besmettingen met hepatitis
B.Voorlichting en kennisoverdrachtOok hebben we instellingen ondersteund die zorgen voor voorlichting en
kennisoverdracht over (infectie-)ziekten aan publiek en beroepsbeoefenaren.
In 2001 zijn de structurele subsidies voortgezet aan het Aidsfonds (€ 0,9
mln), de Stichting SOA-bestrijding (€ 1,0 mln) en de Schorerstichting
(€ 1,4 mln).Chronisch-ziekenbeleidIn het beleid voor chronisch zieken is gewerkt aan het voorkómen
van chronische ziekten en complicaties door ziekte-specifieke activiteiten.
Het gaat hier vooral om een goede informatievoorziening aan het publiek over
de kansen en risico's van genetisch onderzoek naar ziekten en kennis daarvan.
Daarnaast is onderzoek en inbedding in de praktijk mogelijk gemaakt van kennis
van psychosociale aspecten in de zorg voor kankerpatiënten door een subsidie
van € 0,6 mln aan het Helen Dowling Instituut.Ook zijn aangeboren afwijkingen en een aantal chronische ziekten geregistreerd.
Voor de-EUROCAT-organisaties is in 2001 € 0,3 mln beschikbaar gesteld.1.3.3 Het bevorderen van de toegankelijkheid en de kwaliteit
van lokale voorzieningen van preventieve zorgWet collectieve preventie volksgezondheidIn het kader van deze doelstelling is in 2001 een wetsvoorstel naar de
Tweede Kamer gestuurd met betrekking tot het wijzigen van de Wet collectieve
preventie volksgezondheid (WCPV). Met het wijzigingsvoorstel worden de gemeentelijke
taken op het terrein van de collectieve preventie verduidelijkt. Deze verduidelijking
moet bijdragen aan een meer verantwoorde wijze van uitvoering van deze gemeentelijke
taken op onder andere het terrein van de gezondheidsvoorlichting, de infectieziektebestrijding,
de jeugdgezondheidszorg en de medische milieukunde. Het voorstel betreft de
uitvoering van een van de afspraken uit het Regeerakkoord.Nationaal Contract Openbare GezondheidszorgIn februari 2001 hebben de ministeries van VWS en BZK, de VNG (Vereniging
van Nederlandse Gemeenten) en GGD-Nederland het Nationaal Contract Openbare
Gezondheidszorg (OGZ) ondertekend. In het contract staan afspraken over het
inbedden van thema's als gezond leven en sociaal-economische gezondheidsverschillen
in het lokale gezondheidsbeleid en over het versterken van de infrastructuur
voor het uitvoeren van de gemeentelijke basistaken. Uit de voortgangsrapportage
van de Stuurgroep Nationaal Contract OGZ (6 november 2001) blijkt dat aan
de uitvoering van al deze afspraken wordt gewerkt. Ook zijn afspraken gemaakt
over het versterken van de lokale bestuurlijke betrokkenheid bij gezondheidsbeleid,
waaronder het ontwikkelen en implementeren van een nota over gezondheidsbeleid.
Uit een enquête van GGD-Nederland (zomer 2001) blijkt dat ruim 15% van
de Nederlandse gemeenten een nota heeft en deze ook aan het implementeren
is. Ruim 50% is bezig met het ontwikkelen van een dergelijke nota. Met het
in werking treden van de gewijzigde Wcpv zullen gemeenten verplicht zijn met ingang
van 2003 een nota gezondheidsbeleid te hebben ontwikkeld. De Stuurgroep heeft
onder meer opdracht gegeven tot het ontwikkelen en implementeren van een basismeetinstrument voor het in kaart brengen van de lokale gezondheidssituatie.
Dit betreft een drie jaar durend samenwerkingsproject tussen het RIVM en GGD-Nederland.
De Stuurgroep heeft via het Stimuleringsfonds Openbare Gezondheidszorg een
budget van€ 4,5 mln ter beschikking.Sociaal-economische gezondheidsverschillenIn het voorjaar van 2001 heeft de commissie-Albeda haar aanbevelingen gepresenteerd over de aanpak van sociaal-economische
gezondheidsverschillen. Het standpunt van het kabinet op deze aanbevelingen
en op het rapport van het RIVM over gezondheid in de grote steden zijn in
het najaar van 2001 naar de Tweede Kamer gestuurd. Het standpunt gaat uit
van enerzijds continuering respectievelijk intensivering van bestaand beleid,
en anderzijds van beleidsopties voor de komende kabinetsperiode. Het gaat
hierbij met name om het beleid op de terreinen integratie, onderwijsachterstanden,
armoedebeleid, stedelijk vernieuwingsbeleid, jeugdbeleid, sociaal beleid,
openbare gezondheidszorg en het grotestedenbeleid. In 2001 is de Longitudinale
Studie naar de achtergronden van sociaal-economische gezondheidsverschillen
voortgezet. Hierover is gerapporteerd in De kloof verkleinen.
Theorie en praktijk van de strijd tegen sociaal-economische gezondheidsverschillen (Stronks en Hulshof, red., 2001).Nazorg bij rampenIn 2001 werd het individueel medisch onderzoek van de getroffenen van
de vliegramp in de Bijlmermeer (1992) voortgezet. Dat onderzoek is in 2000
gestart. De in totaal hiermee gemoeide uitgaven bedroegen € 6,5
mln. Enkele duizenden personen, waaronder bewoners van de Bijlmermeer, werden
uitvoerig onderzocht. Ook het epidemiologisch onderzoek naar de relatie tussen
de gezondheidsklachten en de ramp werd voortgezet. Door onvoldoende deelnemers
moest echter in juni 2001 dit gedeelte van het onderzoek onder bewoners worden
stopgezet. De Tweede Kamer hebben we twee keer schriftelijk geïnformeerd
over de voortgang.In 2001 startte in Enschede een omvangrijk gezondheidsonderzoek en monitoring
onder de getroffenen van de vuurwerkramp in Enschede (2000). De GGD Twente
ontving van het departement een subsidie van € 2,7 mln om diverse
deelonderzoeken bij een aantal onderzoeksorganisaties uit te zetten. Gezondheidsmonitoring
vindt met name via de huisartsen plaats. Zie hiervoor ook het beleidsartikel
Curatieve somatische zorg.1.3.4 Het beschermen en bevorderen van de gezondheid van
jeugdigen (0–19 jaar)Om de (dreigende) achterstand in de gezondheid van kinderen op jonge leeftijd
aan te pakken is vanaf 2001 structureel € 15,9 mln extra ter beschikking
gesteld. Hiervan worden consultatiebureaus gefaciliteerd om extra inspanningen
te kunnen leveren voor professionalisering en extra taken als het vergroten
van het bereik, doorverwijzen, ondersteunen, samenwerken en registratie. Op
basis van de Tijdelijke regeling vroegsignalering, die op 30 maart 2001 in
de Staatscourant is gepubliceerd, worden 46 coördinerende gemeenten gefinancierd.
De regeling blijft in elk geval tot 1 januari 2003 van kracht, voordat ze
wordt geïntegreerd in de Specifieke regeling financiering uniform deel
basistakenpakket jeugdgezondheidszorg.Uit een quick-scanonderzoek dat de Landelijke vereniging voor Thuiszorg
onder haar lidinstellingen heeft uitgevoerd, blijkt dat alle 46 coördinerende
gemeenten die in het kader van de Tijdelijke regeling door het ministerie
van VWS zijn aangewezen, een beroep op deze regeling hebben gedaan. De signalen
zijn positief, al zijn er wel startproblemen geconstateerd. Ook bestaat onduidelijkheid
over de omvang en de wijze van registratie. In overleg met partijen is overeengekomen
dat het eerste jaar van de Tijdelijke regeling vroegsignalering beschouwd
zal worden als een aanloopjaar, waarvoor de registratieverplichting soepel
zal worden gehanteerd.1.3.5 Het instandhouden van het huidige niveau van consumenten
beschermingDestructiewetEind 2000 zijn diverse lidstaten van de EU overgegaan tot het testen van
slachtdieren op BSE. Het relatief grote aantal positieve bevindingen zorgde
voor een crisissfeer in de Europese Unie. Dit leidde uiteindelijk tot een
aantal zeer ingrijpende Europese besluiten die onder meer in regelingen van
de Destructiewet zijn geïmplementeerd.De nieuwe maatregelen schreven op grote schaal vernietiging voor van,
uit een oogpunt van BSE, potentieel gevaarlijk materiaal van dierlijke herkomst.
Het doel van de Destructiewet, namelijk het onschadelijk maken van ondeugdelijk
materiaal van dierlijke herkomst door verwerking tot nuttige producten, werd
hierdoor van ondergeschikt belang. Dit heeft mede geleid tot de formele overdracht
op 1 oktober 2001 van de primaire verantwoordelijkheid voor de Destructiewet
van de minister van VWS naar de minister van LNV (KB 361 van 5 juli 2001,
houdende de overdracht van de primaire verantwoordelijkheid voor de zorg voor
het destructiebeleid).De Nederlandse VoedselautoriteitVanuit onze verantwoordelijkheid voor voedselveiligheid hebben wij gezamenlijk
met onze collega van LNV midden juli 2001 de beleidsnota Veilig voedsel in een veranderende omgeving. Voedselveiligheid 2001–2004 (TK 2000–2001, 26 991, nr. 48), aan de Tweede Kamer verzonden.
De nota gaat onder meer in op het verdelen van verantwoordelijkheid inzake
voedselveiligheid tussen overheid en bedrijfsleven. De belangrijkste overheidsacties
die hierin worden aangekondigd zijn: het versterken van de risicoanalyse (normstelling,
afwegingskader, signalering en risicobeoordeling), het afstemmen van wetgeving
en het creëren van meer mogelijkheden voor spoedmaatregelen, het moderniseren
van ketengarantiesystemen en het oprichten van de (voorlopige) Nederlandse
Voedselautoriteit (NVa).De NVa krijgt belangrijke taken op het terrein van toezicht, onderzoek
en communicatie inzake voeding en gezondheid. Het instellingsbesluit van de
voorlopige NVa is 19 juli 2001 van kracht is geworden. Over de voortgang van
de verdere opbouw van de NVa hebben we in het najaar aan de Tweede Kamer gerapporteerd
(TK 2001–2001, 26 991, nr. 53 en 58).De Keuringsdienst van WarenHandhaving van wetgeving is een onmisbare schakel bij de bescherming van
de gezondheid van de consument. De Keuringsdienst van Waren (KvW) is verantwoordelijk
voor handhaving, opsporing en signalering in het kader van de Warenwet (levensmiddelen
en producten), de Drank- en Horecawet en de Tabakswet. In 2001 is € 1,6
mln extra aan de Keuringsdienst van Waren beschikbaar gesteld in het kader
van de voedselveiligheid. Een nadere verantwoording van de KvW
staat in beleidsartikel 11, onderdeel Keuringsdienst van Waren.Sinds 1 februari 2001 heeft de minister van VWS de bevoegdheid aan overtreders
van de Warenwet, een bestuurlijke boete op te leggen. Vanwege de uitvoerbaarheid
legt de Hoofdinspecteur van de Keuringsdienst van Waren namens de minister
zo'n boete op. Voor het opmaken en doen uitgaan van de desbetreffende beschikking
is binnen de Keuringsdienst een afzonderlijk bureau opgericht: het Bureau
Bestuurlijke Boetes. Om de doelmatigheid op dit nieuwe handhavingsinstrument
te verhogen, zijn in 2001 werkafspraken gemaakt met het Centraal Justitieel
Incassobureau (CJIB). In de periode februari tot en met december 2001 zijn
ongeveer 2 300 boetes (in totaal € 2,1 mln) opgelegd.1.3.6 Patiënten- en ConsumentenbeleidHet patiëntenbeleid is erop gericht, gebruikers van zorg toe te rusten
en te ondersteunen, zodat zij hun wensen en behoeften zo veel mogelijk zelf
kunnen benoemen. Daarnaast wordt in dit beleid gestreefd naar een versterking
van de patiëntenbeweging.In 2001 zijn organisaties van patiënten/consumenten ondersteund via
de gelden aan het Patiëntenfonds (€ 19,1 mln) en de gelden
uit de Meerjarenafspraken voor het versterken van de positie van de patiënt
in de regio (€ 3,7 mln). Met deze gelden zijn de Regionale Patiënten/Consumenten
Platforms (RP/CP's) in de gelegenheid gesteld projecten uit te voeren op het
terrein van de curatieve somatische zorg en de verpleging en verzorging. Verder
is in 2001 een convenant uitgevoerd dat VWS, IPO en de Nederlandse Patiënten
en Consumenten Federatie (NP/CF) hebben gesloten om de positie van de patiënt
op regionaal niveau en de RP/CP's te versterken. Er is in dit kader onder
andere gewerkt aan het verder professionaliseren van deze organisaties.Tot slot hebben we in juni 2001 de nota Met zorg kiezen naar de Tweede Kamer gestuurd. In deze nota hebben we uiteengezet
hoe een vraaggeoriënteerde zorg dichterbij kan worden gebracht door gebruikers
van zorg zelf meer instrumenten in handen te geven. Tabel 1: bijdragen aan het
patiëntenfonds (bedragen x € 1 mln) 1998199920002001Patiëntenfonds9,9814,5219,0619,51Aantal door het fonds gesubsidieerde organisaties (exploitatiesubsidies)8998102119** Volgens telefonische informatie Patiëntenfonds. VWS heeft geen
zicht op de betrouwbaarheid van deze gegevens.1.3.7 Projecten, experimenten en onderzoeksbeleidHet beleid is erop gericht een integrale programmering tot stand te brengen
van projecten, experimenten en onderzoek op het terrein van de volksgezondheid
en de zorg.In 2001 hebben ZonMw en NWO de eerder in gang gezette programma's op het
gebied van projecten, experimenten en onderzoek voortgezet. Dit geldt voor
bijvoorbeeld het programma doelmatigheidsonderzoek. Voor dit
programma bij ZonMw is in 2001 € 8,6 mln uitgegeven. Die middelen
zijn besteed aan twee programma's te weten Diagnostiek
en behandeling van vruchtbaarheidsstoornissen en Positron Emissie Tomografie. Daarnaast is een substantieel deel besteed
aan onderzoek dat door onderzoekers zelf is aangedragen en past binnen de
doelstellingen van het programma.Als reactie op het advies van de commissie-Wijffels over genomics, heeft het ministerie van VWS in 2001, evenals de
ministeries van OC&W, EZ, LNV en VROM € 4,5 mln beschikbaar
gesteld voor een onderzoeksprogramma op het gebied van genomics. Dat programma
wordt nu voorbereid en uitgevoerd door het regieorgaan genomics, dat in 2001
is opgericht en gesitueerd bij NWO. In het programma zal onder andere aandacht
worden besteed aan multifactoriële aandoeningen, infectieziekten en voeding
en gezondheid. Ook zal een substantieel deel van het programma betrekking
hebben op communicatie, maatschappelijke en ethische vraagstukken rondom genomics.Evenals in 2000 bleek dat ZonMw in voldoende mate over liquiditeiten beschikte.
Zodoende hoefde er geen bevoorschotting door het departement plaats te vinden.
In het najaar hebben wij een extern onderzoek ingezet om na te gaan wat hiervan
de oorzaak is. De resultaten zijn in het voorjaar van 2002 beschikbaar. Dit
zal zo nodig leiden tot aanpassingen in de sturingsrelatie tussen het ministerie
en ZonMw.Beleidsartikel 2: Curatieve somatische zorgDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Beroepen en opleidingen VGZ50 98556 20768 19986 88218 68327,4%* Eerstelijnszorg/thuiszorg deels24 06930 14627 41337 84210 42938,0%* Genees- en hulpmiddelen11 77522 4465 90512 5666 661112,8%* Waarborgfonds zorgsector54 45400000,0%* Rijksbijdrage financiering abortusklinieken6 6226 4555 6837 2911 60828,3%* Garantie leningen volksgezondheid000000,0%* Overig22 61645 87339 93293 78353 851134,9%Totaal uitgaven170 521161 127147 132238 36491 23262,0%Ontvangsten4 9213 0593 3417 1723 831114,7%2.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieBeroepen en opleidingen volksgezondheidDe stijging van de uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting
2001 is hoofdzakelijk te verklaren door besteding van € 17,9 mln
voor een pakket van opleidingsmaatregelen die bij 1e en 2e Suppletore wet structureel beschikbaar is gekomen. Aangezien de uitvoering
van een deel daarvan later is gestart dan voorzien, is een bedrag van € 7,5
mln niet in 2001 besteed. Bij 2e Suppletore wet is € 4,5
mln beschikbaar gekomen om de positie van verzorgenden en verplegenden te
verbeteren.Eerstelijnszorg/thuiszorgBij 1e en 2e Suppletore wet is in totaal € 8,3
mln beschikbaar gesteld voor de nazorg van de rampen in Enschede en Volendam.
Verder is de stijging van de uitgaven vooral het gevolg van besteding van € 2,0
mln van de bij 2e Suppletore wet beschikbaar gestelde € 2,3
mln voor geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen.Genees- en hulpmiddelenIn de hogere realisatiecijfers is begrepen een bedrag van € 5,0
mln van een gedeelte van de bestedingen voor orgaandonatie, die oorspronkelijk
waren geraamd onder «Overig». Verder is de stijging van de uitgaven
hoofdzakelijk een gevolg van besteding van de bij 1e Suppletore
wet beschikbaar gestelde € 1,4 mln ten behoeve van het project Farmaceutische
zorg en van een bij 2e Suppletore wet mogelijk gemaakte bijdrage
van € 0,6 mln aan het museum Naturalis voor een tentoonstelling
over bio-technologie.Rijksbijdrage financiering abortuskliniekenJaarlijks wordt op basis van het aantal abortussen de rijksbijdrage aan
de abortusklinieken vastgesteld. Voor het jaar 2001 was voor deze rijksbijdrage € 7,3
mln nodig. Omdat in de begroting 2001 een lager bedrag was geraamd, is in
de 2e Suppletore wet een mutatie opgenomen van € 1,4
mln.OverigDe stijging van de uitgaven is hoofdzakelijk een gevolg van:– besteding van de bij 1e en 2e Suppletore
wet beschikbaar gestelde € 32,7 mln voor de introductie van Diagnose
Behandeling Combinaties (DBC's);– besteding van de bij 2e Suppletore wet beschikbaar
gestelde € 20,9 mln voor ICT in de zorg;– besteding van de bij 1e Suppletore wet beschikbaar gestelde € 9,1
mln voor de uitvoering van het convenant tussen VWS en de Koninklijke Nederlandse
Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie (KNMP).Een bedrag van € 5,3 mln is niet besteed. Voor experimenten
die zich richten op doelmatig voorschrijven van geneesmiddelen op de polikliniek
hadden wij € 4,5 mln uitgetrokken. Ondanks vele gesprekken met de
betrokken partijen moeten wij constateren dat de experimenten zeer moeizaam
van de grond komen. In 2001 hebben wij geen experiment kunnen honoreren. Verder
hadden wij rekening gehouden met een betaling aan het CBS van € 0,7
mln voor een project op het gebied van euthanasie. Hiervan is echter € 0,4
mln in 2001 onbesteed gebleven. De begeleiding van bouwprojecten is overgeheveld
naar het College Bouw Ziekenhuisvoorzieningen (CBZ). Ook zijn er minder plannen
ingediend voor subsidies voor kwaliteitsprojecten en extramurale zorg.OntvangstenDe hogere ontvangsten ten opzichte van de oorspronkelijke begroting betreffen
hoofdzakelijk:– € 2,6 mln meerontvangsten op definitieve subsidievaststellingen
oude jaren;– een bijdrage van € 1,4 mln van het ministerie van Economische
Zaken in de verleende subsidies voor de Zorgpas;– hogere ontvangsten van € 0,3 mln inzake afgegeven vergunningen
op grond van de Wet op de geneesmiddelenvoorziening en verloven Opiumwet.De ontvangsten studieleningen huisartsen vielen € 0,5 mln lager
uit.2.2 Algemene beleidsdoelstellingHet bewerkstelligen van een patiëntgerichte curatieve
somatische zorg inclusief de geneesmiddelenvoorziening. Daartoe moeten partijen
zich richten op integrale, transmurale zorgketens. Doelmatigheid, kwaliteit
en toegankelijkheid dienen voorop te staan.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.Relatie met het Jaarbeeld ZorgDe inzet van de begrotingsmiddelen op dit beleidsartikel valt niet los
te zien van de middelen die de premiesector beschikbaar stelt. Zo vullen begrotings- en premiemiddelen elkaar aan. In deze beleidsverantwoording
beperkt de toelichting zich in principe tot een toelichting op de prestaties
door inzet van begrotingsmiddelen.2.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling2.3.1 Rechtsbescherming voor patiënten en (para)medici
volgens de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (Wet BIG)Tuchtcolleges voor de gezondheidszorgVWS financiert de personele en materiële voorzieningen van de tuchtcolleges
en int de opgelegde boetes. Het aantal behandelde klachten bij de tuchtcolleges
geeft per jaar een wisselend beeld. In 2001 lijkt het aantal klachten bij
sommige colleges sterk te zijn afgenomen. De tuchtcolleges constateren een
afname van ingediende klachten, met name van de zijde van de Inspectie Gezondheidszorg.
De afname wordt onder andere verklaard door de toenemende betekenis van klachtcommissies
in de instellingen.De overdracht van het beheer van de tuchtcolleges voor de zorg, van het
ministerie van VWS naar het ministerie van Justitie (i.c. de rechtbanken),
zal bijdragen aan de professionalisering van de uitvoering van het tuchtrecht
ingevolge de Wet Beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG). De voortgang
van deze overdracht is enigszins vertraagd door de reorganisatie van de rechterlijke
macht en de vorming van de Raad voor de Rechtspraak. In 2001 heeft een gemengde
werkgroep van betrokken organisaties de overdracht voorbereid. Begin 2003
komt de werkgroep met een eindrapport en kan de overdracht verder gestalte
krijgen. Naar verwachting kan het overdrachtproces in 2004 worden afgerond. Tabel 1: aantal behandelde
klachten per tuchtcollege per jaar 1998199920002001*Centraal305282278220Amsterdam302293320259Eindhoven288255247205Zwolle18821421172Groningen801019997Den Haag310302275185Totaal1 4731 4471 4301 038Bron: opgave tuchtcolleges. VWS heeft geen zicht op de betrouwbaarheid
van deze gegevens.* niet alle laatste kwartaalcijfers zijn ontvangen; het betreft daar extrapolaties
van de eerste drie kwartalen2.3.2 Een voldoende aantal gekwalificeerde beroepsbeoefenarenDe verruimingen in het aanbod van zowel opleidingsplaatsen als van personeel
in de zorg zijn de afgelopen jaren aanzienlijk geweest. Deze lijn wordt de
komende jaren voortgezet. Hiertoe is met de brief van 12 november 2001 aan
de Tweede Kamer het Plan van aanpak capaciteit zorgverleners aangeboden (TK 2001–2002, 28 008, nr. 7). In dit plan
wordt de komende jaren ingezet op zowel de verruiming van de
capaciteit van de opleidingen als van het aantal beroepsbeoefenaren zelf.HuisartsenExtra instroom – Wij subsidiëren
de driejarige opleiding tot huisarts via de Stichting Beroepsopleiding tot
Huisarts (SBOH). In september 2001 is de opleidingscapaciteit verhoogd van
360 naar 420 eerstejaars studenten. In 2001 is de begroting voor deze uitbreiding
structureel verhoogd met € 12,5 mln. De opleiding tot huisarts kent
twee instroommomenten in enig jaar, te weten 1 maart en 1 september. De geplande
uitbreiding van de opleidingscapaciteit van 360 naar 420 eerstejaarsstudenten
in 2001 kon pas per 1 september in haar volle omvang worden gerealiseerd.
Gelet hierop heeft zich een onderuitputting van € 4,3 mln voorgedaan. Tabel 2: aantal huisartsen
in opleiding 19992000Raming 2001Realisatie
2001Instroom337360420419  Totaal9809981 1161 0361Uitstroom400322325338  Bron: SBOH. VWS heeft geen zicht in de betrouwbaarheid van deze gegevens.1 stand per 31-12-2001Salarismaatregelen – Huisartsen in opleiding
ontvangen een salaris dat volgens een onderzoek van KPMG (2000) niet in overeenstemming
is met de zwaarte van de functie. Besloten is de salarissen per 1 januari
2001 aan te passen om de aantrekkelijkheid van het volgen van de opleiding
te vergroten.Teneinde voldoende huisartsbegeleiders en huisartsstafleden in de universitaire
afdelingen Huisartsopleiding te behouden en aan te trekken, is in 2001 een
salarisverhoging gerealiseerd. Door deze aanpassing is de honorering in overeenstemming
met die van een praktiserend huisarts en daarmee meer concurrerend geworden
in de krappe arbeidsmarkt van huisartsen. Voor deze salarismaatregelen is
de begroting 2001 structureel verhoogd met € 9,5 mln.Module verloskunde – In 2001 is aan
de afdeling Huisartsopleiding van de Rijksuniversiteit Groningen subsidie
verstrekt voor het ontwikkelen van een onderwijsmodule Actieve Verloskunde
en het uittesten ervan via een pilot-studie van 30 huisartsen. Het doel hiervan
is om de kwaliteit van de verloskundige activiteiten van de huisarts te verbeteren.
Verloskundig actieve huisartsen zijn nodig om het niveau van de thuisbevalling
in stand te houden, zeker voor wat betreft de verloskundige zorg in rurale
gebieden. Hiervoor is voor 2001 en 2002 € 0,1 mln per jaar aan de
begroting toegevoegd.VerloskundigenCapaciteitsuitbreiding – Per 1 september
2001 is de opleiding voor verloskundigen van Amsterdam gestart met een dependance
in Groningen. Per september 2000 was het aantal opleidingsplaatsen al verhoogd
van 120 naar 160 eerstejaars studenten. De begroting is hiervoor vanaf 2001
structureel verhoogd met € 0.8 mln vanuit de premiegelden. Met de
dependance in Groningen is het aantal opleidingsplaatsen verder
verhoogd naar 244 eerstejaars studenten. De begroting 2001 is hiervoor aanvullend
verhoogd met € 0,5 mln. Tabel 3: aantal verloskundigen
in opleiding 19992000Raming 2001Realisatie
2001Instroom128160233244Totaal466520596604Uitstroom102108100101Bron: administratie van de drie opleidingen. VWS heeft geen zicht op de
betrouwbaarheid van deze gegevens.Applicatiecursus – Evenals in 2000 is
in 2001 een projectsubsidie verstrekt aan de KNOV voor het organiseren van
een applicatiecursus voor buiten Nederland gediplomeerde verloskundigen. Hiervoor
is in 2001 een bedrag van € 0,7 mln toegevoegd aan de begroting.
Het doel van de applicatiecursus is het aantal verloskundigen in Nederland
versneld uit te breiden door de bekwaamheid van verloskundigen die binnen
de Europese Economische Ruimte (EER) zijn opgeleid en die zich in Nederland
vestigen, op een dusdanig peil te brengen dat zij zelfstandig thuisbevallingen
kunnen verrichten.  20002001Aantal cursisten2229VWS heeft geen zicht op de betrouwbaarheid van deze gegevens.OrthodontistenAan het Academisch Ziekenhuis Groningen is voor de jaren 2001 en 2002
subsidie verstrekt voor de initiële kosten (verbouwing en inrichting)
van de nieuw op te richten tandheelkundige specialistenopleiding Dento Maxillaire
Orthopaedie (DMO). Deze specialistenopleiding zal in september 2002 van start
gaan met vier assistenten in opleiding. Voor deze nieuw op te richten opleiding
is in 2001 € 2,0 mln beschikbaar gesteld.VluchtelingartsenBegeleiding en coaching van vluchtelingartsen moet het mogelijk maken
dat deze artsen ongeclausuleerd geregistreerd worden en hun beroep in Nederland
kunnen uitoefenen. De begroting is in 2001 structureel verhoogd met € 3,2
mln voor financiële ondersteuning van beoordelingsstages. Omdat de voorbereiding
van initiatieven voor de begeleiding van vluchtelingartsen meer tijd vergde
dan aanvankelijk was voorzien, is dit bedrag in 2001 onbesteed gebleven.Centraal meld- en coördinatiepunt voor buitenslands
gediplomeerdenIn 2001 zijn voorbereidingen getroffen voor een verwijspunt voor buitenlandse
diplomahouders. Het verwijspunt geeft aan beroepsbeoefenaren met een buitenlands
diploma inzicht in de benodigde procedures bij het aanvragen van een verklaring
van vakbekwaamheid of een diplomawaardering. Het geeft ook ondersteuning bij
langdurige procedures, zoals het aanvragen van een tewerkstellingsvergunning
en een inburgeringcursus. Op 1 januari 2002 is het verwijspunt van start gegaan
bij het Centraal Informatiepunt voor Beroepen in de Gezondheidszorg. De begroting
is hiervoor in 2001 structureel verhoogd met € 0,2 mln.2.3.3 Het bevorderen van de kwaliteit en doelmatigheid
in de curatieve somatische zorgDiagnose Behandeling Combinaties (DBC's)In 2003 worden de ziekenhuizen en medisch specialisten op een geheel andere
wijze bekostigd. Het huidige systeem van functiegerichte budgettering maakt
dan plaats voor het DBC-systeem. DBC staat voor Diagnose Behandeling Combinatie
en omvat het geheel van zorgactiviteiten van het ziekenhuis en van de medisch
specialist die worden uitgevoerd in verband met de zorgvraag waarmee een patiënt
de medisch specialist consulteert. Hiermee wordt tot uitdrukking gebracht
dat het zorgproduct door zowel het ziekenhuis als de medisch specialist benoemd
wordt vanuit de zorgvraag, ofwel vanuit de klacht of diagnose.Per 1 januari 2001 zijn twintig ziekenhuizen gestart met de DBC-registratie,
de zogenaamde koploperziekenhuizen. Om DBC's te kunnen registreren zijn voor
alle specialismen typeringslijsten ontwikkeld. De Ziekenhuis Informatie Systemen
(ZIS) zijn in de koploperziekenhuizen aangepast om de DBC-registratie mogelijk
te maken.De kosten voor het DBC-project zijn grofweg in te delen in twee categorieën:
ondersteuning van de instellingen bij de overstap naar de DBC-bekostigingssystematiek
en implementatie/ontwikkelingskosten. Vanuit de begroting worden met name
deze laatste betaald. Onder deze laatste kosten vallen alle activiteiten van
de projectleiding DBC2003. Bij deze activiteiten kan worden gedacht aan de
ondersteuning van wetenschappelijke verenigingen bij het opstellen van de
typeringslijsten, het ontwikkelen van een kostprijzenmodule, communicatieactiviteiten,
inrichting van een managementinformatiesysteem, precieze vormgeving van DBC's
en de werklastmeting van medisch specialisten. In 2001 was hiermee een bedrag
van € 13,6 mln gemoeid. Daarnaast is € 2,3 mln als subsidie
aan de koploperziekenhuizen beschikbaar gesteld voor de invoering van het
kostprijzenmodel. Ook de zelfstandige behandelcentra (ZBC's) hebben een subsidie
ontvangen (€ 1,8 mln) als stimulans voor de overgang naar de nieuwe
bekostigingsystematiek. Uit de ICT-middelen is € 15,1 mln gebruikt
voor subsidiëring van koploperziekenhuizen die vanaf 1 januari 2001 zijn
gestart met de DBC-registratie.Kwaliteitsverbetering medisch specialistenVoor kwaliteitsverbetering medisch specialisten was de begroting 2001
verhoogd met € 5,5 mln vanuit de premiemiddelen. Op grond van de
meerjarenafspraken cure is in 2001 € 9,7 mln beschikbaar gesteld
voor regionale ondersteuning, een elektronisch voorschrijfsysteem (EVS) en
het kwaliteitsbeleid van medisch specialisten. In 2001 hebben wij aan de Orde
van Medisch Specialisten subsidies verstrekt voor het kwaliteitsbeleid medisch
specialisten (€ 3,3 mln) en het project District
op Orde (€ 5,4 mln). Een bedrag van € 1,0 mln
is onbesteed gebleven.Bevordering ICT in de zorgHet zwaartepunt heeft in het afgelopen jaar vooral gelegen op het realiseren
van een zorgbreed elektronisch patiëntdossier (EPD). Zorgbrede invoering
van het EPD betekent dat de kwaliteit van de zorg verbeterd wordt en dat de
toegankelijkheid toeneemt. Op vele plekken wordt inmiddels gewerkt met onderdelen
van het EPD. Invoering van het EPD is ook van betekenis voor de ondersteuning
van de logistieke processen. Op deze terreinen en op terreinen als zorgverlenersregistratie
en onderzoek naar het Zorg Identificatie Nummer is veel vooruitgang geboekt.In 2001 is het Nationaal ICT Instituut in de Zorg (NICTIZ) opgericht,
dat per 1 januari 2002 van start is gegaan. Een dergelijk instituut is noodzakelijk
om de daadwerkelijke invoering van ICT in de zorg – en dus ook van het
EPD – krachtiger te ondersteunen.Zoals ook in de voortgangsrapportage uitvoering Beleidsbrief en Actieplan
ICT in de zorg is aangegeven, waren de belangrijkste bestedingen in 2001:– ICT Platform in de Zorg € 1,4 mln;– ICT-component bij de invoering van DBC's € 15,1 mln;– ICT-investeringen in de AWBZ-brede zorgregistratie € 2,6
mln;1– Zorgpasproef in Eemland € 6,9 mln;– EPD-proef Utrecht e.o. € 2,3 mln;– projecten op het terrein van de geestelijke gezondheidszorg, ouderenzorg
en gehandicaptenzorg € 3,3 mln;*– diverse investeringen in de landelijke infra- en infostructuur € 6,4
mln.2.3.4 Het bevorderen en bewaken van ethisch verantwoord
handelen in de gezondheidszorgOrgaandonatieBegin 2001 zijn op het ministerie de convenanten met de aan het project
Donatiefunctionaris deelnemende ziekenhuizen getekend. Voor dit project heeft
de Nierstichting een subsidie van € 0,6 mln ontvangen. In mei en
oktober 2001 zijn op het initiatief van de Stichting Transplantatie Nu! en
het ministerie twee bijeenkomsten gehouden met alle bij de orgaandonatie betrokken
organisaties. Tijdens deze bijeenkomsten is een nieuw model ontwikkeld voor
de donorwerving. Er wordt naar gestreefd dit model eind 2002 te implementeren.
In december 2001 hebben wij een eerste reactie (VWS 0001585) naar de Tweede
Kamer gestuurd over het rapport van ZonMw over de Wet op de Orgaandonatie
(WOD).Daarnaast heeft eind 2001 in vier gemeenten een experiment met een herinneringsmailing
plaatsgevonden. Dit experiment heeft € 0,2 mln gekost.In tabel 4 is een aantal kerncijfers met betrekking tot het Donorregister
opgenomen. De verwachting dat 25 tot 35 procent van de aangeschreven Nederlanders
het formulier daadwerkelijk zou terugsturen, is over de jaren 1998 tot en
met 2001 uitgekomen. Gebleken is dat van de 12,8 mln verstuurde formulieren
er bijna 4,8 mln (38%) zijn geretourneerd.Iedereen die ouder is dan twaalf jaar, mag zich inschrijven wanneer hij
of zij wil, op enkele uitzonderingen na die de wet op de Orgaandonatie aangeeft.Eenmaal per jaar (sinds 1999) worden bovendien de «nieuwe»
achttienjarigen benaderd met een inschrijfformulier. Tabel 4 geeft een beeld
van de resultaten van de formulieren die eind 2001 verstuurd waren.Tabel 4: prestatiegegevens
donorregisterAantal1998199920002001Cumulatief per 31/12/2001Totaal per 31/12/2001Aanschrijvingen12 200 000190 265187 638183 08912 760 992        Geldige wilsbeschikkingen4 238 74364 34961 51759 579 4 757 7671Geretourneerd34,7%33,8 %32,8%32,5% 37,2%Toestemming46,6%39,2 %36,6%31,9% 45,8%Toestemming met beperking7,6%14,8
%13,8%14,3% 8,0%Geen toestemming34,8%31,5 %34,5%37,3% 34,1%Beslissing nabestaanden10,0%13,4
%14,1%15,4% 10,4%Beslissing aangewezen persoon1,0%1,1 %1,0%1,1% 1,7%       Raadplegingen donorregister1 4164 0424 6056 72816 791 Bron: opgave donorregister (bewerking gegevens registratiesysteem).1 In 1999 hebben bijna 300 000 mensen zich laten registreren
die in 1998 zijn aangeschreven. Dit aantal is bij het totaalcijfer opgeteld.2.3.5 Het bevorderen van onderzoek en deskundigheid in
de zorgAlgemene Vergadering Verpleegkundigen en Verzorgenden
(AVVV)Door als gezaghebbende en representatieve koepel van beroepsorganisaties
van verpleegkundigen en verzorgenden op te treden wil de AVVV de eenheid en
de positie van de verpleegkundigen en verzorgenden versterken. Daarnaast is
de AVVV spreekbuis, aanspreekpunt en platform voor de verpleegkundigen en
verzorgenden. Voor beroepsinhoudelijke en zorgvernieuwende activiteiten en
projecten wordt aan de AVVV vanaf 2001 een subsidie van € 4,5 mln
per jaar toegekend.VerloskundeNaar aanleiding van het eindrapport van de Stuurgroep Modernisering Verloskunde
zijn in 2001 maatregelen genomen om de werkdruk onder verloskundigen te verminderen
en de deskundigheid te bevorderen. Zo is aan de Koninklijke Nederlandse Organisatie
van Verloskundigen subsidie verleend voor de opbouw en inrichting van een
ondersteuningstructuur in de vorm van vijf districtskantoren, die naast het
bieden van concrete ondersteuning als belangrijke taak hebben: het ontwikkelen
en ondersteunen van de Districts Verloskundige Platforms. De begroting is
hiertoe vanuit de premiemiddelen structureel met € 2,7 mln verhoogd.2.3.6 Het verbeteren van de kwaliteit en de organisatie
van de spoedeisende medische hulpketen voor de geneeskundige hulpverlening
bij rampenOpvang en (medische) zorg na rampen in Enschede en
VolendamVoor de opvang en (medische) zorg na de rampen in Enschede en Volendam
hebben wij voor de slachtoffers en hun omgeving gezorgd voor de nodige faciliteiten
(zie het beleidsverslag).Voor dit doel, voor de implementatie van beleid rond geneeskundige hulpverlening
bij ongevallen en rampen (GHOR) en voor een bijdrage aan het Nederlands Instituut
voor Urgentiegeneeskunde is in totaal € 16,0 mln uitgetrokken.Vanuit het beleidsartikel gezondheidsbevordering en -bescherming werd € 2,7
mln bijgedragen voor een bevolkingsonderzoek en gezondheidsmonitoring.2.3.7 Het versterken van de expertise in de reguliere
zorg bij arbeidsgerelateerde aandoeningenRegionale samenwerkingsverbandenIn aanvulling op de vier Nederlandse kenniscentra voor arbeidsgerelateerde
aandoeningen worden maximaal zestien regionale expertisecentra en samenwerkingsverbanden
opgestart. In 2001 is er aan dertien subsidie toegekend. De financiering en
verantwoording vinden plaats in het kader van de uitgaven voor projecten,
experimenten en onderzoeken op het beleidsterrein van volksgezondheid en zorg
door Zorg Onderzoek Nederland (ZON).WachtlijstenKlankbordgroep aanpak wachttijden –
In 2001 is het Platform Aanpak Wachttijden opgeheven. Omdat er nog veel actiepunten
liepen, is besloten om het platform in een lichtere vorm voort te zetten.
De Klankbordgroep heeft als taak om de voortgang van de lopende actiepunten
te monitoren en indien nodig erover te rapporteren. Bovendien werd de opgebouwde
kennis en samenwerking tussen de vele verschillende partijen gecontinueerd.Weet waarop u wacht – Dit Nederlands
Patiënten Consumenten Platform (NPCP)-project is in 1999 gestart en heeft
tot doel transparantie van wachttijden in de curatieve zorg voor patiënten/consumenten
te vergroten. Hiertoe zijn vijf regionale wachttijdinformatiepunten (RWIP)
opgezet. De RWIP's geven telefonische informatie aan consumenten, bieden ondersteuning,
adviseren en verwijzen gericht. De RWIP's worden door patiënten/consumenten
zeer positief gewaardeerd. Het project is verlengd en er wordt gezocht naar
een methode om de RWIP's structureel in te passen in de informatie- en klachtenbureaus
gezondheidszorg, waar ze nu in de meeste gevallen al zijn ondergebracht.Evaluatie wachtlijstfonds 2000 – Prismant
heeft de inzet, ervaringen en effecten van het wachtlijstfonds curatieve zorg
2000 geëvalueerd. Deze evaluatie heeft geresulteerd in Het wachtlijstfonds 2000; De verandering gaat
door; deze rapportage is op 24 augustus 2001 aan de Tweede Kamer
aangeboden (CZ/B-2 208 697).2.3.8 Het bevorderen van de kwaliteit, toegankelijkheid
en doelmatigheid van de geneesmiddelenvoorzieningModernisering Wet op de geneesmiddelenvoorzieningIn 1999 is gestart met het aanpassen van de Wet op de geneesmiddelenvoorziening
(WOG) aan huidige inzichten met betrekking tot de kwaliteit van de wetgeving
en de inrichting van bestuursorganen. De hoofdlijnen van de Europese geneesmiddelenrichtlijnen
zijn in deze wet opgenomen. De nieuwe wet regelt de fabricage, handel en distributie
van de geneesmiddelen. In 2001 is een concept van de wet besproken met de
betrokken partijen uit het veld.Convenant Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter
bevordering van de Pharmacie (KNMP)Voor de uitvoering van de activiteiten in het kader van het Akkoord op
hoofdlijnen heeft de KNMP in 2001 een bedrag ontvangen van € 9,08
mln. De KNMP voert het plan van aanpak meerjarenafspraken uit aan de hand
van een viertal thema's:– kwaliteitsbeleid en FTTO;– informatie- en communicatietechnologie;– regionale begeleidingsstructuur;– monitoring via datawarehouse.Er is er vooruitgang geboekt met de ontwikkeling van het systeem van periodieke
monitoring van de geneesmiddelen. Dit informatiesysteem bevat gegevens van
apothekers over afgeleverde geneesmiddelen, die door de KNMP worden gebruikt
voor het te voeren kostenbeleid.Daarnaast heeft de op basis van het Akkoord op hoofdlijnen ingestelde
commissie opleidingscontinium farmacie haar aanbevelingen over de opleidingen
in de farmaceutische zorg neergelegd in het rapport De
apotheker als zorgverlener.ReclamebesluitIn het najaar van 1999 is gestart met de verduidelijking en waar nodig
aanscherping van de reclamevoorschriften. Op 15 juni 2001 zijn de beleidsvoornemens
ten aanzien van reclame voor geneesmiddelen, zoals verwoord in het Besluit
geneesmiddelenreclame, naar de Tweede Kamer gestuurd. Tevens is overleg gaande
met beroepsbeoefenaren en farmaceutische industrie over de mogelijkheden van
zelfregulering, onder meer aan de hand van de aanbevelingen van het in 2001
afgeronde project Marketing farmaceutische industrie.Farmacotherapeutisch transmuraal overleg (FTTO)Op instigatie van het ministerie van VWS zijn in 1999 zeven proeftuinen
farmaceutische zorg gestart. Doel daarvan is, te komen tot een meer doelmatige
en kwalitatief hoogwaardige farmaceutische zorgverlening. Voor de proeftuinen
is in 2001 een bedrag van € 0,6 mln besteed. In testregio's hebben
huisartsen, specialisten, apothekers, ziekenhuizen en verzekeraars gewerkt
aan het ontwikkelen van nieuwe instrumenten (waaronder transmurale geneesmiddelformularia)
en werkwijzen (farmacotherapeutisch transmuraal overleg), met de bedoeling
zo veel mogelijk bindende afspraken te maken en dit ook aan te gaan tonen.Na anderhalf jaar «proeftuinen» is in november 2001 een effect-evaluatie
gepresenteerd. Alle proeftuinen zijn onder regionale regie en (project)financiering
van zorgverzekeraars in 2001 doorgegaan en lopen zonder uitzondering door
in 2002. Ofschoon harde conclusies door de beperkte looptijd nog niet mogelijk
waren, heeft deze werkwijze zich weten te bewijzen en zijn daar waar dit vooraf
ook mogelijk leek te zijn, effecten aangetoond (meer tevreden patiënten,
minder en adequater gebruik van maagmiddelen). In de rapportages zijn de kritische
succesfactoren uitvoerig beschreven. Ook is duidelijk gemaakt dat bij dergelijke
projecten veel voorwaarden om de effecten van de inspanningen aan te kunnen
tonen, ontbreken en voor een belangrijk deel ook buiten de macht van de regionale
initiatiefnemers lagen: gebrek aan ICT, ontbrekende informatie over indicatie
en onvoldoende kwaliteit van registratie.De proef moet tevens worden gezien als voorbeeld en aansporing voor het
veld om deze werkwijzen in gebruik te nemen.Medicinale cannabisMet ingang van 1 januari 2001 is het bureau voor Medicinale Cannabis (BMC)
formeel een rijksbureau geworden voor hennepteelt in de zin van het Enkelvoudig
Verdrag inzake verdovende middelen. Daarmee heeft BMC het alleenrecht op import,
export van en groothandel in cannabis. Dit leidde tot zeer kleinschalige import
en export door BMC. Verder werden opiumverloven afgegeven, onder meer voor
onderzoek.In november 2001 heeft BMC een tweedaagse internationale conferentie georganiseerd
over het onderwerp medicinale cannabis, waaraan vertegenwoordigers uit 10
landen deelnamen. BMC heeft met een groot aantal potentiële cannabistelers
contact gehad en hieruit een selectie gemaakt. Twee fabrikanten zijn bereid
om te starten met althans een eerste fase van een ontwikkeling van een geneesmiddel
uit cannabis. In oktober 2001 besloot de ministerraad dat vooruitlopend daarop
cannabis als grondstof via apotheken beschikbaar zal worden gesteld.WeesgeneesmiddelenNaar aanleiding van het standpunt van het kabinet over weesgeneesmiddelen
is de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) samen
met het Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (ACBG) gestart
met de opzet van een nationale coördinerende structuur voor weesgeneesmiddelen.
Deze structuur dient alle betrokkenen met betrekking tot weesgeneesmiddelen
bij elkaar te brengen. Voor de opzet van deze structuur en het opstarten van
projecten in het kader van weesgeneesmiddelen hebben wij in 2001 een bedrag
van € 0,4 mln besteed.Farmaco-economieIn 2001 hebben wij verkennend onderzoek laten verrichten naar farmaco-economische
evaluatie. Met deze evaluatie kunnen beter onderbouwde beslissingen over de
vergoeding van geneesmiddelen worden genomen op basis van de therapeutische
waarde en de doelmatigheid. Voor innovatieve fabrikanten vergroot het inbrengen
van farmaco-economische evaluaties hun mogelijkheden om de waarde en het maatschappelijk
nut van hun producten aan te tonen in verhouding tot de kosten.Begin 2002 wordt de pakkettoets aangevuld met een farmaco-economische
evaluatie, die vooralsnog op vrijwillige basis kan worden aangeleverd door
de fabrikant.KennisinfrastructuurHet project Kennisinfrastructuur geneesmiddelen heeft een advies opgeleverd
over de wijze waarop het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) en het College
ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) hun samenwerking op het gebied van
kennis over geneesmiddelen zouden kunnen verbeteren. Aan deze adviezen wordt
in de praktijk reeds gevolg gegeven door middel van een pilot met een gezamenlijk
dossier.Ten aanzien van het takenpakket van het CBG is de discussie nog niet afgerond.Met betrekking tot de doelmatige kennisinfrastructuur farmacie heeft een
conferentie plaatsgevonden die heeft geresulteerd in een actieprogramma. De
verdere uitwerking hiervan vindt op dit moment plaats.2.3.9 Gewaarborgde kwaliteit, veiligheid en doelmatig
gebruik van lichaamsmateriaalProducten met menselijk lichaamsmateriaal, zoals bloed, weefsels en organen,
en medische hulpmiddelen vormen onderdeel van onze huidige gezondheidszorg.
Het gebruik daarvan brengt risico's met zich mee. Voor veilig, kwalitatief
goed en verantwoord gebruik van lichaamsmateriaal en medische hulpmiddelen
in de gezondheidszorg is regelgeving dan ook onontbeerlijk.Wetsvoorstel kwaliteit en veiligheid lichaamsmateriaal
en Eisenbesluit lichaamsmateriaalDe Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl) stelt regels met
als doel de veiligheid en kwaliteit te waarborgen van lichaamsmateriaal, en
daarvan afgeleide producten die gebruikt worden voor geneeskundige behandeling.
Het wetsvoorstel geeft daartoe onder andere de mogelijkheid eisen te stellen
aan instellingen die handelingen verrichten met lichaamsmateriaal.Bio-technologieDit onderwerp komt aan de orde in het beleidsverslag op pagina 12.BloedvoorzieningDe organisatie van de Nederlandse bloedvoorziening is sinds 1998 geregeld
in de Wet inzake de bloedvoorziening. Deze wet is het directe gevolg van een
herstructurering van de bloedvoorziening. Om de toegankelijkheid van bloedproducten
te kunnen blijven waarborgen, werd met deze herstructurering de organisatie
van de bloedvoorziening onder ministeriële verantwoordelijkheid geplaatst.
In het najaar is gestart met de evaluatie van de wet.Beleidsartikel 3: Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg
en maatschappelijke opvangDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Eerstelijnszorg/thuiszorg deels7 76819 31519 08620 5501 4647,7%* Alcohol-, drug- en tabaksbeleid15 41617 88618 78318 9581750,9%* Geestelijke volksgezondheid7 26411 86316 84719 9553 10818,4%* Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid165 979180 896188 205200 36312 1586,5%* Illegalenfonds2 4942 0754 9922 396– 2 596– 52,0%Totaal uitgaven198 921232 035247 913262 22214 3095,8%Ontvangsten8831 7911 5886 2284 640292,2%3.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieEerstelijnszorgDe hogere uitgaven voor eerstelijnszorg worden onder meer veroorzaakt
door:– een éénmalige bijdrage in de reorganisatiekosten
van de Rutgersstichting van € 0,3 mln;– een afkoopsom van € 0,1 mln ten behoeve van de Stichting
Aletta;– loonbijstelling (OVA) voor een bedrag van € 0,8 mln.Alcohol-, drug- en tabaksbeleidHogere uitgaven voor het beleid op het gebied van alcohol, drugs en tabak
worden veroorzaakt door:– een nabetaling aan de gemeente Rotterdam van € 2,1 mln
(zie ook de ontvangsten).Lagere uitgaven zijn te verklaren door:– het niet goed van de grond komen van het project Verslavingszorg
herijkt met name in Limburg en Rotterdam (€ 0,5 mln);– lagere kosten voor het heroïne-experiment (€ 1,5
mln), omdat zowel in Amsterdam en Rotterdam geen tweede behandeleenheid is
geopend, maar alle activiteiten in één behandeleenheid zijn
geconcentreerd;– het later starten van projecten dan gepland.Geestelijke VolksgezondheidDe hogere uitgaven worden onder meer veroorzaakt door:– eenmalige uitgaven voor ICT-projecten € 0,9 mln;– projecten indicatiestelling GGZ € 2,2 mln.Maatschappelijk opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleidDe hogere uitgaven voor dit beleidsterrein hebben betrekking op:– opvang van dak- en thuislozen en zwerfjongeren (€ 6,8
mln);– Van Rijnmiddelen € 1,7 mln.Bij 2e Suppletore wet is er incidenteel een bedrag van € 2,2
mln beschikbaar gesteld. Dit bedrag is nagenoeg geheel uitgegeven (€ 2,1
mln) ten behoeve van de negatieve gevolgen van de herverdeling binnen een
aantal regio's van de specifieke uitkering maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid.Door de uitvoering van het amendement-Rietkerk (TK 2000–2001, 27 776,
nr. 5 d.d. 4 juli 2001) heeft de gemeente Deventer in 2001 een bedrag van € 1,3
mln extra gekregen voor de voorzieningen voor dak- en thuislozenopvang.IllegalenfondsVoor het Illegalenfonds zijn de uitgaven in 2001 lager uitgevallen dan
begroot. De lagere uitgaven worden veroorzaakt doordat het fonds minder aanvragen
voor vergoedingen heeft ontvangen.OntvangstenDe ontvangsten bedroegen aanzienlijk meer dan begroot. Dit komt grotendeels
door een ontvangst van de gemeente Rotterdam. Bij de subsidievaststelling
is een bedrag van € 2,1 mln teruggevorderd van deze gemeente omdat
een accountantsverklaring ontbrak. Na ontvangst van deze verklaring is dit
bedrag weer uitgekeerd aan de gemeente Rotterdam.Aan de Stichting Koppeling is over de jaren 1998 en 1999 te veel voorschot
verleend voor een bedrag van € 1,5 mln.3.2 Algemene doelstellingEen toegankelijk, samenhangend en kwalitatief goed
aanbod van geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
zorg dat aansluit bij de vraag.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.Relatie met de Welzijnsnota en het Jaarbeeld ZorgHierna worden de middelen toegelicht die zijn ingezet op grond van het
beleidsartikel Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang om de doelstellingen van de Welzijnsnota te verwezenlijken.De inzet van de begrotingsmiddelen op dit beleidsartikel valt overigens
niet los te zien van de middelen die de premiesector beschikbaar stelt. Zo
vullen begrotings- en premiemiddelen elkaar aan. In deze beleidsverantwoording
beperkt de toelichting zich echter in principe tot een toelichting op de prestaties
door inzet van begrotingsmiddelen.3.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling3.3.1 Het versterken van ambulante en residentiële
hulp in de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingszorgSpecifieke uitkeringen maatschappelijke opvang, verslavingsbeleid
en vrouwenopvangDe Tweede Kamer heeft de regering verzocht extra gelden beschikbaar te
stellen voor dak- en thuislozen en zwerfjongeren (bijvoorbeeld een 24-uurs-meldpunt).
Als gevolg van de hiertoe aangenomen motie-Dijkstal (TK 2000–2001, 27 400
XVI, nr 16) is een bedrag van € 6,8 mln toegevoegd aan de specifieke
uitkering maatschappelijke opvang en verslavingsbeleid.De specifieke uitkering maatschappelijke opvang en verslavingszorgbeleid
is tevens verhoogd met de zogenaamde Van Rijnmiddelen (€ 1,7 mln),
die bedoeld zijn om de werkgelegenheid in de maatschappelijke opvang te versterken.
De specifieke uitkeringen zijn bedoeld om centrumgemeenten in staat te stellen
uitvoering te geven aan het opvangbeleid.Een toenemend aantal instellingen voor maatschappelijke opvang biedt behalve
opvang ook sociale-activeringsactiviteiten voor de eigen cliënten. Het
Informatie- en Servicepunt Sociale Activering heeft in 2001 een tweetal conferenties
over dit onderwerp georganiseerd om deze ontwikkeling te stimuleren.In 2001 heeft de Federatie Opvang een nieuwe registratiesysteem ontwikkeld
ten behoeve de aangesloten opvanginstellingen. De vorige registratieregeling
van de Federatie Opvang («Klimop») voldeed niet meer, omdat er
inmiddels tal van nieuwe werkvormen zijn ontstaan binnen de opvang. Het nieuwe
registratiesysteem zal in 2002 proefdraaien. De kernindicatoren van de Monitor
Maatschappelijke Opvang zijn afgestemd op dit nieuwe registratiesysteem.Tevens heeft de Federatie Opvang een kostprijsberekening ontwikkeld voor
maatschappelijke opvangorganisaties.Een toenemend punt van zorg vormt de positie van zwerfjongeren binnen
de maatschappelijke opvang. Mede op verzoek van de Tweede Kamer (tijdens het
algemeen overleg Monitor Maatschappelijke Opvang van 28 maart 2001) onderzoekt
de Algemene Rekenkamer de besteding van de extra toegekende gelden voor dit
doel, die toegevoegd zijn aan de specifieke uitkering Maatschappelijke Opvang
en Verslavingszorg: in welke mate hebben centrumgemeenten deze gelden aangewend
voor voorzieningen voor zwerfjongeren? Het onderzoek loopt nog en zal naar
verwachting in mei 2002 gereed zijn.Ook zal onderzoek gedaan worden naar de behoefte aan ondersteuning die
gemeenten hebben bij het zwerfjongerenbeleid. Voorts zal in het kader van
de Monitor Maatschappelijke Opvang deelonderzoek worden verricht.Onderzoek zal tevens worden ingesteld naar de arbeidsomstandigheden in
de sector Maatschappelijke Opvang.3.3.2 Het versterken van het aanbod van voorzieningen
voor vrouwenhulpverlening, geboorteregeling, integratie, slachtofferhulp en
categoriale maatschappelijke hulpverleningSeksualiteitshulpverlening, w.o. expertcommissie sekse
en etniciteit in de gezondheidszorgIn april 2001 is de Expertcommissie Sekse en Etniciteit
in de Gezondheidszorg ingesteld. De commissie is opgericht naar aanleiding
van het rapport over seksualiteitshulpverlening van de Stuurgroep Vrouwenhulpverlening
(1999). Het doel van de commissie is zorg te dragen voor de structurele inbedding in zorg en beleid van seksespecifieke en multiculturele
hulpverlening. Het stimuleren van beide vormen van hulpverlening verloopt
tot nu toe te veel via gescheiden kanalen; de commissie heeft als taak de
verbinding tussen beide factoren te leggen en de krachten te bundelen. Vernieuwingen
en ontwikkeling staan hierbij centraal. Begin februari 2002 brengt de commissie
haar eerste advies uit.In 2001 is besloten de zeven Rutgershuizen te sluiten en de hulpverlening
over te dragen aan andere organisaties. Uitgangspunt is het behoud van laagdrempelige
en anonieme seksuologische hulpverlening. Momenteel wordt gewerkt aan de overdracht
van de hulpverlening aan abortusklinieken. Begin 2002 zal in vijf van de zeven
steden de overdracht gerealiseerd zijn.3.3.3 Het verkrijgen van betrouwbaar landelijk overzicht
van de maatschappelijke en geestelijke gezondheidsproblematiek in relatie
tot het gevoerde gemeentelijke beleid en de geboden hulpMonitoren maatschappelijke opvangIn 2000 werd de eerste versie van de Monitor Maatschappelijke Opvang gepresenteerd.
Het ging hierbij om het monitoren van gegevens over het jaar 1999 van de Maatschappelijke
Opvang en Vrouwenopvang. In 2001 is gewerkt aan een verdere optimalisering
van de monitor. Met betrokkenen (SGBO, VNG, Federatie Opvang Trimbos Instituut
en VWS) is overeenstemming bereikt over de juiste kernindicatoren en de benodigde
gegevensset om zowel vraag en aanbod in de maatschappelijke opvang te monitoren
als het opvangbeleid van centrumgemeenten. Het Trimbos Instituut is belast
met de vervaardiging en coördinatie van de monitor. SGBO levert een bijdrage
aan de monitor voor het onderdeel «gemeentelijk beleid centrumgemeenten».In 2001 is tevens een wijziging aangebracht in de Welzijnswet (wijziging
artikel 10a), op basis waarvan gemeenten medewerking dienen te verschaffen
aan door de minister ingesteld onderzoek gericht op het verkrijgen van inzicht
in het beleid van centrumgemeenten inzake maatschappelijke opvang, vrouwenopvang
en verslavingsbeleid.3.3.4 Financiële compensatie van zorgverleners die
medisch noodzakelijke zorg bieden aan illegale vreemdelingenIllegalenfondsHet IIlegalenfonds wordt beheerd door de Stichting Koppeling.Deze stichting stelt zich ten doel, financiële bijdragen te verlenen
aan regionale organisaties, om daarmee knelpunten te voorkomen en te helpen
oplossen die zich voordoen in de gezondheidszorg ten behoeve van onverzekerbare
vreemdelingen zonder verblijfsvergunning. Door de Koppelingswet zijn illegale,
maar ook sommige andere categorieën vreemdelingen, onverzekerbaar.De samenwerking met regionale organisaties werd in 2001 geoptimaliseerd
door betere informatie-uitwisseling, ontwikkeling van een declaratieformulier
en een communicatiewerkplan en handboek. Dit alles moet zorgen voor een betere
afstemming over en verdeling van taken van de Stichting Koppeling en de regionale
organisaties.Momenteel zijn er 21 regionale organisaties. De evaluatie is door de Tweede
Kamer goed ontvangen.De bedragen die door de Stichting Koppeling zijn uitgekeerd bedragen:1998 €    353 000 (definitief bedrag)1999 €    785 000 (idem)2000 € 1 816 000 (voorlopige cijfers)2001 € 1 832 000 (idem)Bron: Financiering van zorg voor illegalen (TNO Preventie en Gezondheid)3.3.5 Het verminderen en voorkomen van problemen door
het gebruik van alcohol, drugs en geneesmiddelen, en door deelname aan kansspelen.
Consolidatie van hoogwaardige informatievoorziening voor nationale en internationale
doeleindenHeroïne-experimentHet Onderzoek Heroïne op Medisch Voorschrift (heroïne-experiment)
is volgens schema verlopen.Begin januari 2002 zullen de internationaal adviseurs hun beoordeling
geven waarna de Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden begin
februari het rapport aan de minister zullen uitbrengen. In februari volgt
het standpunt van het kabinet waarbij het kabinet ook ingaat op de onderzoeksresultaten
op het gebied van hoge doses methadon en afkicken onder narcose.De kosten van het experiment bedroegen in 2001 € 4,2 mln, inclusief
de kosten van de Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden (CCBH).Uitkomsten heroïne-experimentenDe onderzoekers hebben geconcludeerd dat heroïnebehandeling succesvol
is en veilig voor zowel patiënten, hulpverleners en de samenleving.In totaal zijn 549 patiënten onderzocht (375 rokers, 174 spuiters).
De experimentele behandeling levert klinisch relevante gezondheidsvoordelen
op. Deze zijn gemeten op het vlak van de lichamelijke en geestelijke gezondheid
en het sociaal functioneren (inclusief criminaliteit). Na 12 maanden was het
percentage deelnemers dat voldeed aan het vooraf bepaalde succesniveau (het
percentage «responders») in alle groepen toegenomen, in de experimentele
groepen (methadon en heroïne en psychosociaal hulpaanbod) echter 23%
(rokers) tot 25% (spuiters) hoger dan in de controlegroepen (methadon en psychosociaal
hulpaanbod). Het percentage deelnemers dat in het geheel niet meer voldeed
aan de insluitingscriteria (ziek of slecht sociaal functionerend) was ook
ongeveer 20% hoger dan in de controlegroep.Van belang is wel dat na het staken van de heroïnebehandeling 81–87%
van de responders weer ernstig verslechterde. Dit wijst op een behoefte aan
voortzetting van de behandeling.De onderzoekers bevelen de invoering van een heroïnebehandeling aan
in Nederland, uiteraard onder stringente voorwaarden. Men wil daarover een
snel besluit (gelet op de patiënten die nu in behandeling zijn en de
openvallende plaatsen in de behandeleenheden). Verder bepleiten de onderzoekers
de aanvraag voor registratie als geneesmiddel en de ontwikkeling van een kwaliteitssysteem
voor heroïne op medisch voorschrift.3.3.6 Het uitbreiden en verbeteren van het aanbod van
algemeen maatschappelijk werkStimuleringsregeling algemeen maatschappelijk werkEen belangrijk speerpunt van het VWS-beleid betreft de versterking van
de eerstelijns GGZ. Een van de actoren – naast de huisarts en de eerstelijns
psycholoog – is het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW). Aan ongeveer
500 gemeenten wordt gedurende de jaren 2000 tot en met 2003 € 11,3
mln per jaar beschikbaar gesteld om de capaciteit van het AMW te versterken.
Deze Tijdelijke Stimuleringsregeling AMW stelt als voorwaarde dat de gemeenten
eenzelfde bedrag beschikbaar stellen voor de uitbreiding van de capaciteit.
Halverwege 2001 is het SGBO een tussentijdse evaluatie gestart, waarin onder
meer wordt gevraagd naar de tot dan toe gerealiseerde uitbreiding en de effecten
van deze uitbreiding. De resultaten van deze evaluatie komen in het voorjaar
van 2002 beschikbaar.3.3.7 Het verminderen en voorkómen van psychosociale
en psychiatrische problematiek onder de bevolkingPsychische arbeidsongeschiktheid (commissie Donner)Op 8 februari 2000 hebben de minister van VWS en de staatssecretaris van
SZW de commissie Psychische arbeidsongeschiktheid
(CPA) ingesteld om inzichten te ontwikkelen die erop gericht zijn het proces
van preventie, zorg, begeleiding en reïntegratie bij ziekte of uitval
uit arbeid om psychische redenen te verbeteren.Het afgelopen jaar heeft de commissie de analyse vertaald in maatregelen.
Het resultaat hiervan presenteert de commissie in een tweede conferentie,
begin 2002. Het betreft een Leidraad die in concrete gevallen van verzuim
oriëntatie en houvast kan bieden aan het handelen van werknemers en werkgevers.
De CPA heeft deze leidraad op 7 november 2001 vastgesteld. Tegelijkertijd
met de leidraad is gewerkt aan een implementatieplan, een inventarisatie van
maatregelen die nodig zijn om de Leidraad te implementeren. Het implementatieplan
wordt begin 2002 vastgesteld.Beleidsartikel 4: Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Gehandicapten en hulpmiddelenbeleid14 06724 88219 42533 74414 31973,7%Totaal uitgaven14 06724 88219 42533 74414 31973,7%Ontvangsten109471113579466412,4%4.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe stijging van de uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting
2001 is voornamelijk aan de hieronder vermelde factoren te wijten.Bij 1e Suppletore wet is € 3,4 mln overgeheveld naar
beleidsartikel 1 Gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming voor de
financiering van de Chronisch zieken en Gehandicaptenraad respectievelijk
de Cystic Fibrosis Stichting (door het patiëntenfonds) en naar niet-beleidsartikel
14 voor het project Modernisering AWBZ.Een bedrag van € 14 mln werd toegevoegd en als volgt besteed:– € 5,8 mln (structureel) voor indicatiestelling door
het landelijk Centrum voor Indicatiestelling;– € 1,2 mln voor indicaties op grond van regeling Tegemoetkoming
Onderhoudskosten thuiswonende meervoudig en ernstig lichamelijk Gehandicapte
kinderen (TOG);– € 1,1 mln voor het uitvoeren van experimenten met als
uitgangspunt het vergroten van de doelmatigheid op grond van het convenant
met Zorgverzekeraars Nederland (ZN);– € 2,3 mln voor het bevorderen van de toegankelijkheid
van internet voor gehandicapten;– € 3,6 mln voor afspraken zomerakkoorden gezondheidszorg.Bij 2e Suppletore wet is € 3,4 mln beschikbaar gesteld.
Dit bedrag is besteed aan:– de regionale ondersteuning bij de wachtlijstaanpak in de gehandicaptensector
(€ 1,2 mln);– de ontwikkeling van een integraal informatiesysteem voor de gebruikers
van hulpmiddelen (€ 0,2 mln);– het uitvoeren van projecten in de ICT-sfeer (€ 2,0 mln).De hogere ontvangsten zijn een gevolg van terugvordering van verstrekte
subsidievoorschotten uit voorgaande jaren (€ 0,4 mln) en een ontvangst
van € 0,3 mln van de Sociale Verzekeringsbank als gevolg van te
hoog verstrekte voorschotten op grond van de TOG-regeling.4.2 Algemene beleidsdoelstellingEen kwalitatief hoogwaardige en doelmatige ondersteuning
en begeleiding van gehandicapten, gericht op volwaardige participatie van
gehandicapten in de samenleving.Een doelmatige inrichting van de hulpmiddelenvoorziening
die voor iedere burger toegankelijk is, zodat de gezondheid en zelfstandigheid
van burgers en hun participatie in de samenleving worden bevorderd.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de navolgende operationele
doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de activiteiten uit 2001 voor
de belangrijkste beleidsthema's.Relatie met Welzijns- en ZorgnotaHierna worden de middelen toegelicht die via dit beleidsartikel zijn ingezet
om de doelstellingen van de Welzijnsnota te verwezenlijken. De inzet van de
begrotingsmiddelen op dit beleidsartikel is niet los te zien van de middelen
die de premiesector beschikbaar stelt. Zo vullen begrotings- en premiemiddelen
elkaar aan. In deze beleidsverantwoording beperkt de toelichting zich in principe
tot een toelichting op de prestaties door inzet van begrotingsmiddelen.4.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling4.3.1 Het verbeteren van de kwaliteit, doelmatigheid,
transparantie en informatievoorziening binnen de gehandicaptenzorgInternet GehandicaptenIn 2001 is het project Drempels Weg met een
manifestatie officieel van start gegaan (€ 2,3 mln). De doelstelling
ervan is het toegankelijker maken van internet voor gehandicapten. Dit wordt
nagestreefd door een campagne te voeren. Het concrete doel is 100 aanbieders
van belangrijke Nederlandstalige websites zo ver te krijgen dat zij hun website
voor gehandicapten toegankelijk maken. Inmiddels hebben 93 bedrijven een intentieverklaring
getekend. Daarin spreken ze uit hun websites toegankelijk te maken voor gehandicapten.Nieuwe bekostigingssystematiekIn 2001 zijn de verschillende onderzoeken rond het bekostigen van de gehandicaptenzorg
afgerond. Op basis daarvan hebben in de periode mei-september 2001 enkele
pilots plaatsgevonden waarbij de zorg voor 14 100 cliënten is vertaald
naar de nieuwe systematiek. Hiervoor is € 0,3 mln uitgegeven. Deze
pilots zijn zeer goed verlopen. De voornaamste conclusie is dat de nieuwe
systematiek (het vertalen van het zorgaanbod voor gehandicapten naar zorgmodulen)
werkt, en dat daarmee de vraaggestuurde dienstverlening voor mensen met een
handicap kan worden gerealiseerd. Op basis van deze resultaten is vanaf november
2001 een volgende stap gezet met het invoeren van de nieuwe bekostigingssystematiek.4.3.2 Differentiatie in het zorgaanbod, transformatie
van bestaande zorginfrastructuur en ondersteuning van de positie van de zorgvragersOntwikkelingen Persoons Gebonden Budget (PGB)/Persoons
Volgend Budget (PVB)In het plan van aanpak Wachtlijsten in de Gehandicaptensector speelt het
scheiden van wonen en zorg en cliëntgerichte bekostiging in de vorm van
PVB en PGB een belangrijke rol. Er is een procedure uitgewerkt waarbij een
persoonlijk dienstverleningsarrangement wordt opgesteld, op basis van de hulpvraag
en de indicatie van de cliënt. Dat arrangement mondt uit in een overeenkomst
tussen cliënt en zorgaanbieder(s).Subsidiëring budgethoudersverenigingenIn 2001 hebben wij aan Per Saldo en de Federatie van Ouderverenigingen
«Naar Keuze» een subsidie verleend van respectievelijk € 0,6
mln en € 0,1 mln. Deze subsidie is bestemd voor informatievoorziening
dan wel voorlichting aan (potentiële) AWBZ-budgethouders onder andere
door het instandhouden van een infolijn, ondersteuning van en advies aan (potentiële)
AWBZ-budgethouders, collectieve en individuele belangenbehartiging en het
organiseren van onderlinge contacten tussen AWBZ-budgethouders.4.3.3 Inzicht in hulpvragen van cliënten door het
monitoren van de wachtlijsten en door een objectieve, onafhankelijke en integrale
indicatiestellingLandelijk Centrum Indicatiestellingen Gehandicaptenzorg
(LCIG)Met ingang van 1 april 2001 voert het LCIG met teams in negen regio's
een geïntegreerde en landelijk uniforme (geprotocolleerde) indicatiestelling
gehandicaptenzorg uit. Bij 1e Suppletore wet is hiervoor op dit
artikel € 5,9 mln extra bijgeboekt. Het LCIG heeft in 2001 een subsidie
van € 9,0 mln ontvangen. Dankzij het LCIG kan de expertise die de
sector heeft opgebouwd in het indiceren voor mensen met verstandelijke, lichamelijke
en zintuiglijke handicaps worden gebundeld en verder worden ontwikkeld.Centraal in de nieuwe werkwijze staat een zorgvuldige, maar vooral ook
klantvriendelijk en doelmatige afhandeling van indicatieaanvragen. Er wordt
daarom gewerkt met verschillende routes – kort, standaard en uitgebreid –
die zijn afgestemd op de inhoud, ernst en complexiteit van de hulpvragen in
de gehandicaptensector.De nieuwe werkwijze is verder gericht op het integreren van de indicatiestelling
gehandicaptenzorg (gz) in de Regionale indicatieorganen (RIO's). Per 1 januari
2002 vallen de indicatiestellingen in de gehandicaptenzorg onder het werkterrein
van de RIO's. Het LCIG is door de RIO's gemandateerd voor een periode van
twee jaar de taken op het gebied van de indicatiestelling in de gehandicaptenzorg
uit te voeren.Zorgregistratiesystemen (ZRS)Het ZRS is in de loop van 2001 op regionaal niveau onder de verantwoordelijkheid
van het zorgkantoor gebracht. Het ZRS is in 2001 aangepast aan de nieuwe gebruikseisen
ten gevolge van de rol van het LCIG en het zorgkantoor in de zorgketen. Het
ZRS geeft op basis van de registraties van indicaties en realisaties inzicht
in de omvang van de wachtlijsten.Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicaptekinderenOp 25 februari 1995 vroeg de Tweede kamer door middel van de motie-Giskes
(TK 1994–1995, 23 795, nr. 7) aan de regering de financiële
positie van ouders met thuiswonende gehandicapten kinderen te bezien en met
conclusies en voorstellen te komen. In antwoord hierop is de TOG-regeling
gemaakt.Een in 1998 uitgevoerde evaluatie heeft ertoe geleid dat de TOG-regeling
op een aantal punten is aangepast. Resultaat van die aanpassingen is de regeling Tegemoetkoming onderhoudskosten thuiswonende gehandicapte kinderen
2000 (TOG 2000). Het gaat hier om een ministeriële regeling
van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het ministerie van VWS
draagt zorg voor het financieren van de indicatiestelling TOG. Uit de resultaten
van de evaluatie van de TOG in 1998 en uit de brief d.d. 16 augustus 2001
van de staatssecretaris van SZW aan de Tweede Kamer over strekking en werking
van de TOG 2000 (TK 2000–2001, 24 170, nr. 69) kan worden afgeleid
dat er een goede samenwerking is tussen de betrokken partijen.De kosten voor de uitvoering van de TOG-regeling bedroegen in 2001 € 1,5
mln. Dit bedrag was hoger dan oorspronkelijk geraamd omdat het aantal nieuwe
aanvragen en her-indicaties is toegenomen.Wachtlijstaanpak GehandicaptenzorgHet plan van aanpak voor de wachtlijsten in de gehandicaptenzorg is in
2001 nadrukkelijk voortgezet. Het tijdelijk ondersteunen van regionale partijen
voor een krachtige wachtlijstaanpak in de regio's is in de eerste helft van
2001 met incidentele inzet van extra middelen van € 1,2 mln vervolgd
en in mei 2001 afgesloten met een congres. Uit de ontwikkeling van bij het
CTG aangemelde extra productie van zorg aan wachtlijstcliënten blijkt
dat de krachtige aanpak concrete resultaten oplevert: in 2001 zijn met gebruikmaking
van de CTG-beleidsregel ruim 15 500 cliënten extra geholpen.4.3.4 Het bevorderen van de doelmatigheid van de verstrekking
van hulpmiddelen en de informatievoorziening hieroverSubsidiëring van de stichting het Hulpmiddelen
Informatie Centrum (HIC)Tijdens de tweede Invitational Conference op 20 maart jongstleden, hebben
wij het bestuur van de stichting het HIC geïnstalleerd. Het doel van
het HIC is het verbeteren van de informatievoorziening rond hulpmiddelen.
Hiertoe hebben wij in principe een subsidie toegezegd voor drie jaar. Met
dit geld is het personeel van het HIC betaald en is het ontwerp voor de website
ontwikkeld. Deze website was in 2001 nog niet operationeel.Twaalf experimenten op basis van het convenant met
ZNIn 2000 hebben we een convenant met Zorgverzekeraars Nederland (ZN) gesloten
over een doelmatiger uitvoering van de hulpmiddelenvoorziening onder de regie
van de zorgverzekeraars. In dat kader zijn na 1 januari 2001 twaalf experimenten
met een looptijd van maximaal twee jaar gestart. Het betreft experimenten
op het gebied van het voorschrijven, distribueren en inkopen van hulpmiddelen.
Inmiddels is een eerste evaluatie verricht. Het algemene beeld is dat de voorschrijvende
artsen moeilijk tot deelname aan het experiment te bewegen zijn wanneer daar
geen beloning tegenover staat. Van enkele projecten is daardoor de voortgang
vertraagd of de opzet aangepast. Overigens kan een van de projecten
zelfs een behoorlijk succes worden genoemd. Het betreft de zuurstofvoorziening
thuis, uitgevoerd bij een van de ziekenfondsen. Na een aanbesteding konden
de kosten van deze voorziening met 50% worden gereduceerd, met behoud van
kwaliteit.Beleidsartikel 5: Verpleging, verzorging en ouderenDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Ouderenbeleid11 98912 03312 06224 41012 348102,4%Totaal uitgaven11 98912 03312 06224 41012 348102,4%Ontvangsten63 60188 11322720 89820 6719 106,2%5.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieIn de vastgestelde begroting 2001 waren uitgaven begroot ter hoogte van € 12,1
mln. De gerealiseerde uitgaven bedroegen in 2001 € 24,4 mln. De
stijging van de uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting is met
name te verklaren door de onderstaande factoren:– nabetaling in het kader van de Wet overgang verzorgingshuizen
(uitgaven in 2001 € 2,7 mln). De raming is hiervoor bij 1e Suppletore wet met dit bedrag verhoogd;– wonen en zorg (uitgaven in 2001 € 0,7 mln). Voor de
woonzorgstimuleringsregeling is bij 1e Suppletore wet € 13,6 mln
toegevoegd. Hiervan is de helft bij 2e Suppletore wet afgeboekt ten gunste
van het generale beeld 2001. De woonzorgstimuleringsregeling wordt uitgevoerd
door het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM).
Bij Slotwet wordt hiervoor € 6,2 mln overgeboekt naar het ministerie
van VROM. Deze middelen zullen in latere jaren tot besteding komen;– activiteiten in het kader van wachtlijstaanpak (uitgaven in 2001 € 2,4
mln) en het ontwikkelen en uitvoeren van de Benchmark verpleeg- en verzorgingshuizen
en thuiszorg (uitgaven in 2001 € 5,4 mln).– activiteiten voor mantelzorg (uitgaven in 2001 € 2,3
mln). Hiervoor is bij 1e Suppletore wet € 2,3 mln toegevoegd
aan de begroting.OntvangstenVoor de ontvangsten werd een bedrag van € 0,2 mln geraamd. De
provincies hebben in 2001 de afrekeningen met de verzorgingshuizen in het
kader van de Wet op de bejaardenoorden voor het overgrote deel afgewikkeld.
Dit heeft geleid tot een positief saldo van € 20,9 mln. Dit bedrag
hebben de provincies afgerekend met VWS.5.2 Algemene beleidsdoelstellingEen tijdig passende, kwalitatief goede en betaalbare
verpleging, verzorging en dienstverlening voor mensen die daaraan een maatschappelijk
aanvaarde behoefte hebben. Het coördineren van het intersectoraal ouderenbeleid.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.Relatie met de Welzijnsnota en het Jaarbeeld ZorgDe activiteiten die in de sector verpleging en verzorging worden verricht,
hebben een belangrijk raakvlak met de activiteiten die in de welzijnsnota
zijn opgenomen. Verder is de inzet van begrotingsmiddelen op dit beleidsartikel
niet los te zien van de middelen die in de premiesector beschikbaar zijn voor
verpleging, verzorging en ouderen. De inzet van begrotingsmiddelen is zowel
in budgettaire zin als in het bereiken van gewenste effecten complementair
aan de premiemiddelen. De omvang van de begrotingsmiddelen is daarbij gering
in verhouding tot de omvang van de premiesector. In deze beleidsverantwoording
beperkt de toelichting zich in principe tot een toelichting op de prestaties
door inzet van begrotingsmiddelen.5.3 Toelichting op de activiteiten 2001 per operationele
doelstellingen5.3.1 Het realiseren van een zodanig aanbod van intramurale
en extramurale zorgvoorzieningen en dienstverlening dat diegenen die daarvoor
in aanmerking komen binnen redelijke termijnen geholpen wordenWachtlijstenDe aanpak van de wachtlijsten verpleging en verzorging vormde ook in 2001
een belangrijke prioriteit. De maatregelen voor het aanpakken van de wachtlijsten
worden echter grotendeels met premiemiddelen gefinancierd. Zorgaanbieders
kunnen met de zorgverzekeraars afspraken maken over extra productie, om tot
(on-)orthodoxe oplossingen van de wachtlijsten te komen. Het boter-bij-de-visprincipe
is hier van kracht. Dat wil zeggen dat alleen betaald wordt voor daadwerkelijk
geleverde productie. Voor de effecten van de maatregelen in de premiesector
op de capaciteit van de zorgverlening verwijzen we naar het Jaarbeeld Zorg
2001.Op 1 maart en 1 oktober 2001 zijn de wachtlijsten regionaal geïnventariseerd
om de feitelijke wachtlijst transparant te krijgen. De resultaten van de eerste
inventarisatie hebben we eind april 2001 aan het parlement aangeboden.Strategisch beleidsonderzoekVoor een goed onderbouwde beleidsvorming is het noodzakelijk inzicht te
verwerven in de omvang van de vraag op het terrein van verpleging en verzorging
en dienstverlening en de wijze waarop die vraag zich de komende decennia zal
ontwikkelen.In dit kader is in 2001 een conferentie georganiseerd met betrokken partijen
in de sector verpleging en verzorging (vertegenwoordigers van aanbieders,
cliënten, zorgkantoren, gemeenten en provincies). Daar is aan de hand
van kwantitatieve analyses en samenvatting van essays gediscussieerd over
de toekomstige opgaven waarvoor de sector verpleging, verzorging
en ouderen zich ziet gesteld. Het resultaat is een bijdrage aan het besef
over de opgave waar de sector voor staat en een gedeelde visie op de oplossingsrichtingen.In het kader van het opzetten van een verantwoordings-, markt- en beleidsinformatiesysteem,
is het concept voor een «monitor» over wonen en zorg gemaakt.
Deze monitor bevat overzichten op de terreinen wonen, zorg en dienstverlening.
Daarin zijn de relevante prestatievelden en prestatie-indicatoren benoemd
en gekwantificeerd.5.3.2 Een zodanige zorgvoorzienings- en dienstverleningswijze
dat mensen naar eigen keuze een op de eigen behoefte afgestemd zorgen verblijfsarrangement
kunnen samenstellenDienstverleningsstelselEen belangrijk punt van aandacht bij extramuralisering van de zorg is
het ontwikkelen van een stelsel van maatschappelijke zorg en dienstverlening,
zodat mensen niet onnodig snel hun zelfstandigheid en mogelijkheden voor maatschappelijke
participatie verliezen.Dit heeft in 2001 geleid tot het verkennen van de mogelijkheden van het
tot stand brengen van een dienstverleningsstelsel, conform het rapport van
het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) over de Wet voorziening gehandicapten
(Wvg) en de reactie van het kabinet daarop van eind 2000.De rapportage over het dienstverleningsstelsel – die begin 2002
af zal zijn – zal input vormen voor een door de minister van SZW op
te stellen Bouwstenennotitie over de toekomst van de Wvg. Die wordt in het
voorjaar van 2002 aan de Tweede Kamer aangeboden.Allochtone ouderenBij het tot stand brengen van keuzemogelijkheden voor zorg- en dienstverlening
is het van belang te letten op mogelijke specifieke wensen van allochtone
bevolkingsgroepen. Via het in 2001 uitgevoerde project Teruggaan én Blijven van de Stichting Bevordering Maatschappelijke
Participatie te Amsterdam worden de wensen en behoeften van allochtone ouderen
zichtbaar gemaakt. In dat project is ook aandacht besteed aan de noodzaak
en mogelijkheden van meer directe en toegespitste informatievoorziening voor
deze groep. Het kabinetsstandpunt op dit rapport zal voor 1 juli 2002 aan
het parlement worden aangeboden.Verder is een project gesubsidieerd van de Nederlandse Islamitische Bond
voor ouderen (NISBO) in samenwerking met twee Rotterdamse zorgaanbieders.
Dat project heeft als doel dat aanbieders van zorg de wensen en behoeften
van de allochtone ouderen leren (her-)kennen.In 2001 zijn met behulp van vragenlijsten tijdens huisbezoeken de wensen
van moslimouderen onderzocht. De uitkomsten hiervan vormen de basis voor de
ontwikkeling van het verdere project. Wij worden in 2002 geïnformeerd
over de voortgang.KwaliteitIn een situatie waarin cliënten meer keuzevrijheid krijgen moeten
de aangeboden producten/arrangementen van voldoende kwaliteit zijn. Maatschappelijke
ontwikkelingen leiden ertoe dat steeds hogere eisen aan de kwaliteit van het
gebodene worden gesteld. In het streven naar kwaliteitsverbetering op productniveau
hebben we in 2001 diverse projecten en onderzoeken gesubsidieerd. Hieronder
komen enkele daarvan aan de orde.De eerste is het programma ouderen en technologie van KITTZ (Kennisinstituut
Toegepaste Thuiszorgtechnologie). Het programma loopt vanaf 1 oktober
1999 tot 1 oktober 2002.De doelen van het programma zijn:1. de kennis van ouderentechnologie actueel houden;2. de bewustwording in het veld bevorderen;3. de toepassing in de praktijk te stimuleren.In 2001 zijn de volgende resultaten behaald:– er zijn verschillende netwerkbijeenkomsten gehouden met betrokkenen
uit het werkveld;– er heeft een verdere uitbouw plaatsgevonden van het kenniscentrum
Human Technology in samenwerking met de Hanzehogeschool en de Rijksuniversiteit
Groningen. Op basis van de in 2000 getekende intentieverklaring heeft het
kenniscentrum verder vorm gekregen;– de uitgave van de nieuwsbrief Ouderen en technologie en het KITTZ-bulletin
met als thema Ouderen en technologie.Ook heeft VWS onderzoek van de Stichting Cliënt en kwaliteit Alles naar wens? gesubsidieerd. Dat is een onderzoek naar
de mening van cliënten over de kwaliteit in verpleeg- en verzorgingshuizen.
De resultaten van dit onderzoek kunnen dienen als nulmeting bij het ontwikkelen
van een systematische kwaliteitstoets vanuit het cliëntenperspectief.Daarnaast is bijgedragen aan het stimuleringsprogramma ten aanzien van
privacy en bejegening van Prismant: Ruimte voor eigen leven. De rapportage over dit programma verschijnt in mei 2002.Wonen en zorgOp het terrein van wonen en zorg zijn we begonnen met het uitvoeren van
de brief Wonen en zorg op maat, die we op 27 juni
2001 samen met de staatssecretaris van VROM aan de Tweede Kamer hebben aangeboden.
Voor het beleid op dit terrein is bij 1e Suppletore wet een bedrag
van € 13,6 mln aan de begroting toegevoegd.Het totstandkomen van meer woningen met zorg op maat ondersteunen we door
diverse projecten en onderzoeken. Daarmee stimuleren we ook het vernieuwen
van dit aanbod. Een paar voorbeelden.– In de zomer is het project Vernieuwing en Beleidsontwikkeling
Wonen en zorg op maat van start gegaan, uitgevoerd door het Innovatieprogramma
Wonen en Zorg (IWZ). Daarin worden knelpunten en oplossingsrichtingen rond
de ontwikkeling van wonen en zorg met het veld uitgewerkt en in een later
stadium verspreid. Uiteindelijk moet de uitvoering van de brief Wonen en zorg
op maat leiden tot het totstandkomen van meer aangepaste woningen met zorg.
Het gaat zowel om nieuw aanbod vanuit het volkshuisvestingsbeleid als om transformatie
van intramurale zorginstellingen tot wonen met zorg.– Ook ondersteunen we in het kader van Vraag aan Bod onderzoek naar
de kapitaalslasten van zorginstellingen en de positie van het vastgoed. Daarbij
wordt nagegaan hoe een uitgangspositie voor bestaande zorginstellingen kan
worden bereikt die marktconform werken en zorgvernieuwing beter mogelijk maakt.
Daarbij worden verschillende scenario's en mogelijke vervolgstappen in kaart
gebracht. In het voorjaar van 2002 komen de eerste resultaten hiervan beschikbaar.WoonzorgstimuleringsregelingIn het kader van de gewijzigde Woonzorgstimuleringsregeling was € 12,5
mln beschikbaar voor het aangaan van verplichtingen voor de financiering van
de zorginfrastructuur. Er zijn in 2001 387 aanvragen ingediend. Hiervan
waren 85 volledig en 302 nog niet volledig. Alle al volledige aanvragen zijn
beoordeeld, met als resultaat dat 71 aanvragen zijn gehonoreerd en 14 zijn
afgewezen. Het beschikbare bedrag voor 2001 is daarmee uitgeput. De woonzorg-stimuleringsregeling
voorziet in het verlenen van voorschotten van 50% van het gesubsidieerde bedrag
bij aanvang, terwijl de andere 50% wordt betaald bij realisatie. De in 2001
wel verplichte, maar niet uitgegeven middelen, komen in latere jaren tot besteding.5.3.3 Faciliteren van informele zorgverlening en preventie
om te komen tot een beter evenwicht tussen mantelzorg en professionele zorgOp 20 juni 2001 is de notitie Zorg Nabij (TK
2000–2001, 27 401 nr. 65) aan de Tweede Kamer gezonden. Daarin
staan voorstellen om in samenhang met het zorgstelsel de ondersteuning van
de mantelzorg structureel te versterken. Het bevorderen van de mantelzorg
en het ondersteunen van de mantelzorgers draagt bij aan een beter evenwicht
tussen professionele zorg en mantelzorg.Het beschikbare budget voor de Subsidieregeling coördinatie vrijwillige
thuiszorg en mantelzorg, die uit de AWBZ wordt gefinancierd, is met € 9,1
mln verhoogd. Op basis van deze regeling worden steunpunten mantelzorg, coördinatiepunten
vrijwillige thuiszorg en coördinatiepunten vrijwilligers terminale zorg
gesubsidieerd. Voor dit laatste onderdeel verwijzen wij naar het Jaarbeeld
zorg 2001.Voor het beleid op het terrein van de mantelzorg is € 2,3 mln
aan de begroting 2001 toegevoegd. De middelen zijn ingezet om op een breed
terrein de mantelzorg te (kunnen) ondersteunen:– er zijn diverse onderzoeken in gang gezet om betere informatie
over de mantelzorg te krijgen. De resultaten van deze onderzoeken zijn tegen
de zomer van 2002 beschikbaar. Eén onderzoek is gericht op de vraag
welke extra kosten mantelzorgers moeten maken om mantelzorg te kunnen verlenen.
Een tweede onderzoek heeft betrekking op de vraag hoe gemeenten en instellingen
voor welzijn en zorg mantelzorgers adequaat kunnen bereiken. Een derde onderzoek
moet antwoord geven op de vraag wat voor projecten er met het oog op de mantelzorger
lopen op het raakvlak van zorg en welzijn;– door het verstrekken van extra subsidies aan de Landelijke Organisatie
van Thuisverzorgers (LOT), de Landelijke Organisatie Vrijwillige Thuishulp
(LOVT) en het Rode Kruis versterken we de landelijke infrastructuur voor mantelzorgondersteuning
en belangenbehartiging. Deze subsidies zijn bedoeld om de instellingen op
het gebied van mantelzorgondersteuning en belangbehartiging in stand te houden
en om hen in staat te stellen een aantal projecten uit te voeren die gericht
zijn op mantelzorg;– de informatieverstrekking aan mantelzorgers en aan organisaties
die voor mantelzorgers werken wordt verbeterd. Het gaat hierbij om het oprichten
van het expertisecentrum mantelzorg bij het Nederlands Instituut voor Zorg
en Welzijn (NIZW). Dit centrum is vanaf 1 september 2001 van start gegaan.
Het centrum heeft als doelstellingen: informatieverstrekking
aan zowel professionele als informele organisaties, onderzoek, monitoring
van ontwikkelingen op het gebied van mantelzorg en het opzetten van een databank
van «best practices» in de mantelzorg. Verder gaat het om de cursus
voor mantelzorgers die Teleac op dit moment in voorbereiding heeft en het
verspreiden van informatiemateriaal op het terrein van de jeugdige mantelzorgers.
De Teleac-cursus wordt in het najaar van 2002 uitgezonden.5.3.4 Het bevorderen van de kwaliteit en doelmatigheid
in de verpleging, verzorging en dienstverleningBenchmarkingOm de kwaliteit en doelmatigheid in de sector te verhogen, zullen ook
kwaliteits- en doelmatigheidseisen op instellingsniveau moeten worden gesteld.
Benchmarking van instellingen moet het inzicht in de kwaliteit van de bedrijfsvoering
vergroten en onderlinge vergelijkbaarheid mogelijk maken.Benchmark thuiszorgIn 2001 heeft een tweede benchmark van de Thuiszorg plaatsgevonden. (de
eerste was in 1997). Voor de tweede benchmark thuiszorg is het instrumentarium
uitgebreid en meet de instellingen op de volgende dimensies:– kwaliteit (cliëntenraadpleging en medewerkersraadpleging);– doelmatigheid (productiemeting, kostenvragenlijst en managementvragenlijst);– maatschappelijke waardering (een eerste verkenning).Bijna alle in het kader van de AWBZ toegelaten instellingen hebben aan
de benchmark deelgenomen. De instellingen hebben alle vragenlijsten en metingen
ingeleverd. De analyses worden eind februari/begin maart 2002 afgerond.Benchmark verpleeg- en verzorgingshuizenHet Benchmarkinstrument voor verpleeg- en verzorgingshuizen is op basis
van dezelfde principes als in de thuiszorg ontwikkeld. Het instrument voor
de verpleeg- en verzorgingshuizen is echter completer dan voor de thuiszorg
en meet de instellingen op de volgende dimensies:– kwaliteit (cliëntenraadpleging, medewerkersraadpleging en
zorginhoudelijke kwaliteitsindicatoren);– doelmatigheid (zorg- en behandelregistratie, productiemeting,
kostenvragenlijst en managementvragenlijst);– op het grensvlak van kwaliteit en doelmatigheid (zorgmeting ouderenzorg
(ZOZ), zorgzwaarte en complexiteit).Het instrument is in een kleine setting getest. Aan deze pilot hebben
negen huizen deelgenomen. Op basis van deze pilot zijn sommige onderdelen
in de zomer nog sterk veranderd en verbeterd. Vanaf september 2001 vindt bij
honderd huizen de testbenchmark plaats.Proeftuinen farmacieOp 1 april 2001 zijn in het kader van kwaliteit en doelmatigheid in de
verpleging en verzorging vijf proeftuinen farmacie ouderen gestart. Het doel
van deze proeftuinen is in de eerste plaats de kwaliteit van de farmaceutische
zorg voor met name ouderen te verbeteren. Dit wordt nagestreefd door de samenhang
in organisatie tussen huisartsen, apothekers, thuiszorg en ziekenhuizen te
verbeteren. De proeftuinen hebben een looptijd van één jaar.
De rapportage over de proeftuinen wordt in juni 2002 verwacht. De proeftuin
«Enschede» heeft in 2001 de innovatieprijs van de KNMP
gewonnen. Deze proeftuin is gericht op ontslagbegeleiding bij medicijngebruik
van met name oudere patiënten na het verlaten van het ziekenhuis.5.3.5 Coördinatie en communicatie van het ouderenbeleid
dat in de verschillende sectoren van de overheid wordt gevoerdSubsidiëring OuderenbondenDoor middel van instellingssubsidies en projectsubsidies aan ouderenorganisaties
stellen we de landelijke ouderen- en cliëntenorganisaties in staat hun
rol – als belangenbehartiger, informatieverstrekker en intermediair
tussen lotgenoten – naar behoren te vervullen. Tijdens overleg met de
organisaties hebben we gesproken over de mogelijkheden van het vergroten van
de slagkracht van de organisaties. We hebben projectsubsidies verleend voor
mondelinge en schriftelijke voorlichting over onder andere de belastingherziening
en de pas 65.Aan het Nederlands Platform Ouderen en Europa, het Nationaal Comité
Dag van de Ouderen en SeniorWeb hebben we subsidies verstrekt voor diverse
activiteiten op zowel nationaal als internationaal terrein. Het betreft hier
onder meer de voorbereidingen voor de VN-wereldconferentie over vergrijzing
(Madrid, 2002) en activiteiten om het internetgebruik door ouderen te bevorderen.
Het door ons gesubsidieerde SeniorWeb stimuleert het internetgebruik door
ouderen, door middel van een eigen internetsite en het verzorgen van scholing
en voorlichting aan ouderen.Coördinatie ouderenbeleidOuderen vormen een integraal onderdeel van de samenleving en vormen in
hun behoefte aan maatschappelijke betrokkenheid geen aparte categorie. Het
ouderenbeleid wordt daarom steeds minder als apart beleid geformuleerd maar
geïntegreerd in algemeen beleid.Wij zijn ervoor verantwoordelijk om bij intersectoraal beleid, dus wanneer
het beleid meerdere sectoren beslaat, de afstemming tussen departementen te
bevorderen. In dat kader hebben wij de brochure Wat doet
de rijksoverheid voor ouderen, uitgebracht waarin een overzicht wordt
gegeven van het huidige ouderenbeleid van het Rijk.Voor informatie over ouderenbeleid wordt ook verwezen naar het beleidsverslag.Beleidsartikel 6: ArbeidsmarktbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Bijdrage sectorfondsen72 951116 521139 269197 43358 16441,8%* Bijdragen extra banen zorgsector215 5567 9691 2845 8424 558355,0%Totaal uitgaven288 507124 490140 553203 27562 72244,6%Ontvangsten71 22659 6484 74416 46711 723247,1%6.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieBijdrage sectorfondsenDe hogere uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting zijn grotendeels
te verklaren door de volgende factoren. Allereerst hebben we aan de sectorfondsen
extra middelen toegekend voor het uitvoeren van aanvullend beleid om knelpunten
op de arbeidsmarkt in de zorg- en welzijnssectoren op te lossen en voor het
bekostigen van loonmaatregelen. Hiervoor is de begroting bij 1e
en 2e Suppletore wet verhoogd met in totaal € 76,9 mln.
Een bedrag van per saldo € 18,9 mln is niet aan de sectorfondsen
betaald omdat:– de fondsen over voldoende liquide middelen beschikten waardoor
de bevoorschotting op verleende subsidies met € 12,7 mln is getemporiseerd;– voor de zogenoemde tilmiddelen € 6,2 mln minder aan
de fondsen kon worden verstrekt door het niet of niet tijdig totstandkomen
van de arbo-convenanten verplegings- en verzorgingshuizen en algemene ziekenhuizen.Hier staat tegenover dat we een extra bijdrage van € 2,2 mln
hebben verleend voor arbeidsmarktbeleid in de kraamzorg. Verder hebben we
minder onderzoeksopdrachten verstrekt, waardoor de uitgaven € 2,0
mln lager zijn (2e Suppletore wet).Bijdrage extra banen zorgsectorDe hogere uitgaven ten opzichte van de begroting zijn ontstaan door nabetalingen
over de vergoedingen die in voorgaande jaren zijn vastgesteld voor instroom-/doorstroombanen
(I/D-banen, voorheen Melkertbanen).OntvangstenIn 2001 is de bijdrage over 1999 voor de extra banen in de zorgsector
(I/D-banen) voorlopig vastgesteld. De hogere ontvangsten zijn met name het
gevolg van het niet-volledig bezetten van deze banen. Met ingang van 2000
is de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de I/D-banen in de zorgsector
ondergebracht bij het ministerie van SZW. De uitvoering is overgegaan van
de sectorfondsen en het CVZ/CTG naar de gemeenten.6.2 Algemene beleidsdoelstellingHet leveren van een bijdrage aan een adequaat functionerende
arbeidsmarkt in de zorg en welzijnssectoren om het beoogde voorzieningenniveau
te kunnen leveren; daarnaast implementatie van het algemene arbeidsmarkt-
en werkgelegenheidsbeleid van het kabinet.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.De minister van VWS neemt binnen de collectieve sector een bijzondere
positie in. De minister heeft geen verantwoordelijkheid voor het arbeidsmarktbeleid
als werkgever. De werkgevers- en werknemersorganisaties binnen de sector zijn
primair verantwoordelijk.De overheid is financier door middel van het beschikbaar stellen van budget.Omdat de minister van VWS echter wel verantwoordelijk is voor het voorzieningsniveau,
wordt een bijdrage geleverd aan de uitvoering en verbetering van het arbeidsmarktbeleid
in de zorg en welzijnssectoren.De specifieke bijdrage van VWS aan het arbeidsmarktbeleid in de zorg-
en welzijnssector is ook in 2001 met name vormgegeven via de sectorfondsen.
De sectorfondsen zijn opgericht en worden bestuurd door sociale partners.Met het in 1998 en 1999 afgesloten Convenant Arbeidsmarktbeleid Zorgsector
(CAZ) en het Convenant Arbeidsmarktbeleid Welzijnssector en Jeugdhulpverlening
(CAWJ) zijn concrete doelstellingen geformuleerd voor de periode 2000–2004.
Deze doelstellingen bevatten de beleidsterreinen instroom, behoud, arbo, verzuim,
reïntegratie, beeldvorming, regionale structuurversterking en onderzoek
en monitoring.6.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling6.3.1 Het creëren van financiële en bestuurlijke
rand-voorwaarden voor een gerichte, structurele en integrale aanpak van arbeidsmarktknelpuntenCommissie-Van RijnDe commissie-Van Rijn heeft begin 2001 concrete
aandachtspunten gesignaleerd in de zorg- en welzijnssectoren die om aanvullend
beleid vragen. De ambitie voor 2001 en komende jaren was en is tweeledig.
Enerzijds moest beleid geïntensiveerd worden om de dreigende tekorten
te voorkomen en anderzijds moest de sector zo aantrekkelijk gemaakt worden
dat deze blijvend volwaardig met de marktsector kan concurreren op de arbeidsmarkt.Om de tekorten terug te dringen is in navolging van de adviezen van de commissie-Van Rijn met ingang van 2001 de volgende viersporenaanpak
ingezet:1 het aantrekkelijk maken van een loopbaan in de sector door het bieden
van meer carrière-perspectief, daarop toegesneden functieprofielen,
meer gerichte scholing en het beter mogelijk maken van het combineren zorg
en arbeid;2 voorwaarden scheppen voor een langere gemiddelde werktijd door het inspelen van het management op meer gewenste flexibiliteit voor werknemers
bijvoorbeeld door meer ruimte voor toegesneden beloningen, het bieden van
kinderopvang buiten de gebruikelijke tijden, het aantrekkelijker maken van
onregelmatig werken en het verminderen van de werkdruk;3 stimuleren van de instroom door het vergroten van het aantal stageplaatsen,
het verruimen van de opleidingen, het stimuleren van herintreders (onder meer
van arbeidsongeschikten) en gerichte werving en opleiding onder andere van
doelgroepen;4 tegengaan van uitstroom door maatregelen gericht op het voorkomen van
arbeidsuitval, het verbeteren van her- en bijscholing en het bevorderen van
ouderenparticipatie. Ook is de «sense of urgency» bij het management
tot vermindering van het ziekteverzuim onder de aandacht gebracht door concrete
plannen te vragen bij het totstandkomen van de arbo-convenanten.Zoals aangegeven zijn de sociale partners de hoofdrolspelers op het terrein
van de arbeidsmarkt. Om sociale partners te faciliteren de knelpunten weg
te werken heeft het kabinet bij 1e Suppletore wet in 2001 € 274,5
mln extra beschikbaar gesteld. Het grootste deel hiervan is direct aan de
instellingsbudgetten toegevoegd.Van de extra middelen is in overleg met sociale partners € 63,9
mln via de sectorfondsen ingezet voor de realisatie van de CAZ en CAWJ doelstellingen
(€ 56,8 mln), de aanpak van de fysieke belasting in de gehandicaptenzorg
(€ 6,9 mln) en voor het uitvoeren van de viersporenaanpak in de
gezondheidscentra (€ 0,2 mln). Van de extra middelen wordt alleen
de bijdrage aan de sectorfondsen in dit beleidsartikel verantwoord. In Jaarbeeld
Zorg 2001 worden de middelen die zijn ingezet via de instellingsbudgetten
verantwoord.Activiteiten van de sectorfondsenDe sectorfondsen hebben de middelen met name ingezet voor behoud van personeel,
arbeidsomstandigheden, reductie ziekteverzuim en reïntegratie. Daarnaast
is een extra impuls gegeven aan het stimuleren van de instroom in de opleidingen,
doelgroepenbeleid en regionaal beleid. Voorts hebben de sectorfondsen middelen
aan instellingen beschikbaar gesteld voor de aanschaf van tilmiddelen ter
verlichting van de fysieke belasting. De voorwaarde voor het verstrekken van
de middelen was het ondertekenen van het arbo-convenant. In 2001 was voor
bijna alle zorg- en welzijnsectoren de ondertekening van een arbo-convenant
een feit. Alleen in de verplegings- en verzorgingssector is nog geen arbo-convenant
ondertekend en heeft de ondertekening van het arbo-convenant voor de algemene
ziekenhuizen (te) laat in het jaar plaatsgevonden. Hierdoor kon een deel van
het totaal beschikbare budget van € 11,3 mln (verkregen via het
ministerie van SZW) niet aan de sectorfondsen worden toegekend.Het kabinet heeft in september 2000 structureel € 18,2 mln uit
de motie-Dijkstal beschikbaar gesteld voor het opleiden van personeel in en
voor de zorgsector. Voor het uitvoeren van de motie hebben het Sectorfonds
Zorg en het Sectorfonds SoFloKles € 9,1 mln ontvangen voor de stimulering
van de instroom in gespecialiseerde vervolgopleidingen in de algemene en academische
ziekenhuizen.Daarnaast hebben de sectorfondsen vanuit de motie-Dijkstal € 6,8
mln ontvangen voor het verbeteren van de praktijk- en werkbegeleiding van
stagiaires in alle zorgbranches. De overige € 2,3 mln uit de motie
zetten de sectorfondsen in voor een tegemoetkoming in de studiekosten
en inkomstenderving voor oudere werknemers in alle zorgbranches.De volgende grafiek geeft een overzicht van de gerealiseerde sectorfondsactiviteiten
in 2000 en de geplande sectorfondsactiviteiten in 2001. In de grafiek is te
zien dat behoud en instroom van personeel in 2001 een aanzienlijke impuls
hebben gekregen.Activiteiten van de sectorfondsen in 2000 en 2001Bron: Sectorfonds Zorg en Welzijn, SoFoKleS, SOVAM, SBAIn het Jaarbeeld zorg 2001 zal uitvoerig worden gerapporteerd over de
bestedingen van de sectorfondsen en de daarmee behaalde resultaten. Hiermee
wordt voldaan aan het verzoek in de motie-Van Vliet (TK 2001–2002, 28 000
nr. 62).Beleidsartikel 7: JeugdbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Uitkering aan provincies voor jeugdzorg492 265536 152537 531622 36184 83015,8%* Overig166 034162 473235 814221 251– 14 563– 6,2%Totaal uitgaven658 299698 625773 345843 61270 2679,1%Ontvangsten11 15916 5409 80413 2493 44535,1%7.1 Toelichting op het verschil tussen raming en realisatieBij het onderdeel «uitkering aan provincies voor jeugdzorg»
verantwoorden we uitsluitend de jaarlijkse doeluitkeringen aan de twaalf provincies
en drie grootstedelijke regio's. Het verschil tussen de realisatie en de begroting
wordt door de volgende zaken verklaard:– de jaarlijkse loon- en prijsbijstelling (OVA 2001) (€ 22,0
mln);– het toedelen van middelen voor het verbeteren van de kwaliteit
in de Jeugdhulpverlening (motie-Dijkstal kamerstuk 2000–2001 27 400,
nr. 16) naar de provincies en grootstedelijke regio's (€ 19 mln);– het toedelen van middelen voor de arbeidsmarktknelpunten (kabinetsstandpunt
bij Voorjaarsnota naar aanleiding van de aanbevelingen van de commissie-Van
Rijn) naar de provincies en grootstedelijke regio's (€ 20,9 mln);– het toedelen van middelen voor de aanpak van dewachtlijstproblematiek
(commissie-Peer) bij de provincies en de grootstedelijke regio's (€ 8
mln);– het toedelen van middelen van de Landelijk werkende residentiële
voorzieningen (LWRV's) (€ 10,5 mln). Eén van de voorzieningen,
de Leo-stichting, is per 1 januari 2001 gedecentraliseerd naar de provincies;– des-/herinvesteringen onroerend goed door provincies (€ 4,2
mln).Bij het onderdeel «overig» worden de uitgaven voor de landelijke
voorzieningen jeugdhulpverlening, het algemeen en preventief jeugdbeleid en
de kinderopvang verantwoord.Het verschil tussen de realisatie en de begroting (€ 14,6 mln)
wordt grotendeels door de volgende zaken verklaard.Uitgaven die in de loop van 2001 zijn overgeboekt naar
andere posten:– de geraamde middelen voor het verbeteren van de kwaliteit in de
Jeugdhulpverlening, de middelen voor de aanpak van de wachtlijstproblematiek
en de decentralisatie van de Landelijk werkende residentiële voorzieningen
(LWRV's) zijn verantwoord op het eerste onderdeel € 10,5 mln (-/-);– de geraamde middelen voor de regionale plaatsen pleegvoorziening, organisatiekosten vrijwillige pleegzorg, restant OVA middelen 2000,
indexering pleegvergoeding en de extra vergoeding MKD'S/MKT's zijn verantwoord
op het eerste onderdeel (€ 4,1 mln -/-);– de geraamde gelden voor het arbeidsvoorwaardenbeleid ad € 1,1
mln zijn verantwoord op artikel 6 (Arbeidsmarktbeleid);– het overboeken naar het eerste onderdeel in verband met nog te
boeken herinvesteringen onroerend goed door provincies (€ 1,2 mln
-/-);– het overboeken van geraamde middelen naar andere artikelen (€ 0,6
mln -/-);– het overboeken naar andere artikelen in verband met een taakstelling
(€ 1,9 mln -/-).Extra uitgaven in de loop van 2001:– de jaarlijkse loon- en prijsbijstelling (OVA 2001) (€ 8,3
mln);– voor de implementatie van de Wet op de Jeugdzorg is in 2001 € 3,6
mln aan extra middelen beschikbaar gesteld. Hiervan is € 3,0 mln
uitgegeven aan onder andere het implementatieprogramma van het IPO, aan ondersteuning
van provincies en grootstedelijke regio's bij de uitvoering van hun provinciale
implementatieplannen voor de nieuwe wet en aan onderzoek naar de verdeling
van de doeluitkeringen en de uitwerking van de zorgaanspraken onder de nieuwe
wet;– voor het versterken van de pleegzorg zijn extra middelen beschikbaar
gesteld (€ 5,9 mln). Hiervan is € 3,8 mln overgeboekt
naar Justitie en € 2,1 mln heeft VWS daadwerkelijk uitgegeven, gedeeltelijk
aan het ophogen van de doeluitkering (€ 1,4 mln), gedeeltelijk aan
het ophogen van de pleegoudervergoeding (€ 0,7 mln);– de subsidieverlening aan de Stichting Averroës en het project
Capabel ad € 1,8 mln was geraamd op artikel 8 (Sociaal Beleid).Minder uitgegeven dan begroot in 2001:– er zijn minder voornemens ten aanzien van de Welzijnsnota uitgevoerd
dan gepland (€ 0,3 mln -/-);– het overboeken van knelpunten Welzijnsnota bij 2e Suppletore
wet (vertraging van projecten op het gebied van de Jeugdhulpverlening en de
Kinderopvang (€ 2,8 mln -/-);– onderuitputting op de onderzoeksmiddelen jeugdbeleid (€ 2,7
mln/-).OntvangstenBij de «ontvangsten» is sprake van een fors hogere realisatie.
Die valt grotendeels door de volgende zaken te verklaren:– in 2001 is een post her-/desinvesteringen van € 4,7
mln ontvangen, die niet is opgenomen in de begroting;– er zijn fors hogere ontvangsten als gevolg van in voorgaande jaren
te hoog verstrekte subsidievoorschotten. Het gaat om € 0,1 mln;– de ontvangsten ouderbijdragen jeugdhulpverlening vallen in 2001 € 1,8
mln lager uit dan geraamd. Deze ontvangsten worden geïnd door het LBIO
(Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen);– hogere bijdragen van andere begrotingen (voornamelijk Justitie
en OC&W) van € 0,4 mln. Deze ontvangsten zijn hoger dan op de
begroting geraamd. Dit komt doordat in 2001 meer projecten samen met bovengenoemde
ministeries zijn uitgevoerd.7.2 Algemene doelstellingDe positie van jongeren in de samenleving versterken,
hun kansen vergroten en uitval tegengaan.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.7.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling7.3.1 Het ontwikkelen en waarborgen van een adequaat stelsel
van jeugdzorgSamen met onze collega-bewindslieden van Justitie zijn we verantwoordelijk
voor het ontwikkelen en waarborgen van een adequaat stelsel van jeugdzorg
voor het ondersteunen van jongeren en ouders bij (dreigende) opgroei- en opvoedingsproblemen.
De provincies en grootstedelijke regio's Amsterdam, Rotterdam en Haaglanden
zijn verantwoordelijk voor de planning van het aanbod aan jeugdhulpverlening.
Zij ontvangen hiervoor van het Rijk een doeluitkering. In het kader van het
Regeerakkoord 1998 zijn eerder extra middelen beschikbaar gesteld aan provincies
en grootstedelijke regio's voor het vernieuwen van het voorzieningenstelsel.
Die zijn conform de meerjarenafspraken voor de jeugdzorg onder andere ingezet
voor het vormen van de Bureaus Jeugdzorg en Advies- en meldpunten voor Kindermishandeling,
de aanpak van wachtlijsten en het versterken van voorliggende voorzieningen.
Daarnaast ondersteunt het rijk deze stelselvernieuwing en de inhoudelijke
methodiekontwikkeling door middel van projectsubsidies.Wet op de JeugdzorgIn 2001 hebben we flinke vorderingen gemaakt met het uitwerken van de
nieuwe Wet op de jeugdzorg. Belangrijke doelen van deze wet zijn: het aanpassen
van het huidige aanbodgericht stelsel naar een vraaggericht stelsel en het
versterken van de samenhang tussen de verschillende sectoren binnen de jeugdzorg
(jeugdhulpverlening, jeugdbescherming en de geestelijke gezondheidszorg voor
jeugdigen). In april 2001 hebben we een voorstel van de nieuwe wet voor advies
aan maatschappelijke organisaties voorgelegd. Op basis van de ontvangen adviezen
constateren wij dat er een breed draagvlak is binnen de jeugdzorg voor de
nieuwe wet. In juli hebben we het wetsvoorstel voorgelegd aan de Raad van
State. Na ommekomst van het advies hebben we het wetsvoorstel half december
2001 bij de Tweede Kamer ingediend. Ondertussen hebben wij, in samenwerking
met het veld, doorgewerkt aan het voorbereiden van de implementatie van de
nieuwe wet. Hiervoor is onder andere het Implementatieprogramma
Wet op de jeugdzorg (TK 2000–2001, 27 410, nr. 11) opgesteld.
Dat is in april 2001 aan de Tweede Kamer aangeboden.Wachtlijsten jeugdzorgVoor de aanpak van de wachtlijsten in de jeugdzorg hebben we de commissie-Aanpak
Wachtlijsten Jeugdzorg (commissie-Peer) ingesteld.
In september 2001 heeft de commissie-Peer haar
eindrapport aangeboden (TK 2000–2001, 28 007, nr. 1). Een conclusie
van de commissie is dat zij verwacht dat de nieuwe Wet op de jeugdzorg een
belangrijke bijdrage zal leveren aan het beter op elkaar afstemmen van vraag
en aanbod in de jeugdzorg. Dat zal de wachtlijsten verminderen. Ook verwacht
de commissie dat door een toenemende vraag naar jeugdzorg er
de komende jaren meer middelen voor de jeugdzorg nodig zijn. Naar aanleiding
van het advies hebben we met het Interprovinciaal Overleg (IPO) en Zorgverzekeraars
Nederland afspraken gemaakt over de aanpak van wachtlijsten in de jeugdzorg.
Het gaat hier om maatregelen zoals het uitbreiden van capaciteit, het verbeteren
van de organisatie van de werkprocessen en het opzetten van een goede registratie
van de wachtlijsten. Hiervoor hebben we eind 2001 eenmalig een bedrag van € 8
mln beschikbaar gesteld aan de provincies en grootstedelijke regio's. Daarnaast
is een taskforce opgericht die deze aanpak moet ondersteunen. Tenslotte is
een onderzoek ingesteld naar de benodigde middelen voor de jeugdzorg.PleegzorgHet landelijk project Vernieuwing in de pleegzorg
(Trillium) is in 2001 afgerond. De Tweede Kamer heeft in oktober ingestemd
met de toekomst van de pleegzorg, zoals verwoord in het document Pleegzorg in een veranderende jeugdzorg, een visie op ontwikkeling
en Pleegzorg met visie, juridische haken en ogen
(TK 2001–2002, 27 410, nr. 19). Voor het verhogen van de vergoeding
aan pleegouders en voor het verbeteren van de organisatie van de pleegzorg
is in 2001 € 5,9 mln beschikbaar gekomen, (waarvan € 3,8
mln is overgeboekt naar de Justitiebegroting), oplopend tot structureel € 11,8
mln vanaf 2002.ArbeidsmarktbeleidVoor het verbeteren van de arbeidsmarktpositie van de jeugdhulpverlening
is in 2001 € 13,7 mln beschikbaar gekomen op basis van de motie-Dijkstal
c.s. (TK 2000–2001, 27 400, nr. 16) en € 20,9 mln op
basis van de aanbevelingen van de commissie-Van Rijn.
Hiervoor hebben werkgevers in de jeugdhulpverlening in 2001 een nieuw functiewaarderingssysteem
ingevoerd dat rekening houdt met de toegenomen kwaliteitseisen die aan het
personeel in de jeugdhulpverlening worden gesteld. In totaal stellen wij vanaf
2002 € 46,7 mln aan de provincies en grootstedelijke regio's en
de landelijke instellingen voor jeugdhulpverlening beschikbaar.Tabellen JeugdhulpverleningIn de ontwerpbegroting 2001 zijn diverse tabellen opgenomen die ramingen
bevatten over o.a. inzet beschikbare middelen, capaciteiten en bezettingsgraden
in de jeugdhulpverlening. De gegevens moeten komen van de provincies en de
SRJV. De provinciale gegevens over 2001 zijn beschikbaar in juni 2002. De
gegevens van de SRJV betreffen de gegevens over de bezettingsgraad. De betrouwbaarheid
van de realisatiecijfers wordt beïnvloed door een lage respons (60%-80%).
De beschikbaar gestelde informatie geeft aanleiding tot nadere analyse van
deze gegevens. Om deze redenen worden deze tabellen hier niet opgenomen.Met de komst van de nieuwe Wet op de Jeugdzorg worden nieuwe indicatoren
opgenomen, waarbij ook rekening wordt gehouden met het tijdig beschikbaar
zijn van betrouwbare realisatiecijfers afkomstig van de bureaus jeugdzorg.In de Voortgangsrapportage beleidskader jeugdzorg 2002–2005 die
in september 2001 is uitgebracht, zijn wel diverse cijfermatige overzichten
opgenomen. Deze voortgangsrapportage is ook aan de Tweede kamer gezonden.
In september 2002 wordt een volgende voortgangsrapportage uitgebracht.Tabel 1: gemiddeld aantal
jeugdigen dat meer dan 30 werkdagen wacht op aanvang hulp, uitgesplitst per
hoofdtype jeugdhulpverlening 1998 realisatie1999 realisatie2000 realisatie2001 raming2002 ramingAmbulant109964998500250Dagbehandeling700780489250125Pleegzorg16–-563015Residentieel30838020210050Bron: Stichting Registratie Jeugdvoorzieningen (SRJV). De gegevens zijn
gebaseerd op een respons van 60% tot 80% van de instellingen in de jeugdhulpverlening.Toelichting:Het aantal jongeren dat langer dan 30 werkdagen wacht op aanvang van de
hulp is de afgelopen jaren voor de categorie «Ambulant» toegenomen.
Dit komt omdat een toenemend aantal jeugdigen de weg naar de jeugdzorg weet
te vinden door de vorming van één herkenbare, laagdrempelige
toegang (het Bureau Jeugdzorg). Bovenstaande wachtlijstcijfers zijn echter
beperkt betrouwbaar. Vanaf 2002 registreert de Taskforce Aanpak Wachtlijsten
Jeugdzorg de wachtlijsten op een andere wijze. Dit levert meer betrouwbare
informatie op. De ramingen voor 2001 en 2002 zijn gebaseerd op de doelstelling
dat wachtlijsten zoveel mogelijk zijn weggewerkt, als de nieuwe wet op de
jeugdzorg met ingang van 2003 wordt ingevoerd.Ontvangsten ouderbijdragen jeugdhulpverleningDe inkomsten ouderbijdragen liggen al jaren rond de in 2001 gerealiseerde
inkomsten en daarmee lager dan de geprognosticeerde inkomsten. Dit wordt mede
veroorzaakt doordat er relatief meer sprake is van ambulante hulpverlening
waarvoor geen ouderbijdrage is verschuldigd. De volledigheid van deze ontvangsten
is niet geheel gewaarborgd. In 2001 zijn instellingen langs de bestuurlijke
weg aangesproken op hun meldingsplicht. Met de invoering van de nieuwe Wet
op de Jeugdzorg wordt op structurele wijze voorzien in de volledigheid van
de ontvangsten door bureaus jeugdzorg. Op verzoek van VWS hebben de provincies
een inventarisatie gemaakt van alle erkende plaatsers in de jeugdhulpverlening.
Deze gegevens heeft het LBIO gekregen. Vervolgens heeft het LBIO alle erkende
plaatsers geïnformeerd over de te volgen procedure voor het aanmelden
van jeugdigen wiens ouders in principe een ouderbijdrage verschuldigd zijn.7.3.2 Het scheppen van adequate randvoorwaarden voor een
toereikende kwaliteit en voldoende aanbod van kinderopvang ten behoeve van
de combinatie arbeid en zorgHet kinderopvangbeleid schept randvoorwaarden voor het tot stand komen
van een voldoende aanbod van kinderopvang opdat ouders arbeid en zorg beter
kunnen combineren. Voldoende aanbod betekent dat het kinderopvangaanbod zowel
kwalitatief als kwantitatief zo veel mogelijk wordt afgestemd op de behoefte.
In 2001 hebben we het accent gelegd op de uitbreiding van de capaciteit van
kinderopvangplaatsen en de voorbereiding van het wetsvoorstel Wet basisvoorziening
kinderopvang.Capaciteitsuitbreiding kinderopvangplaatsenDe doelstelling van het Regeerakkoord 1998 is per eind 2002 de capaciteit
van de kinderopvang met 72000 plaatsen te hebben uitgebreid tot 166 000
plaatsen. Instrument hiervoor is de Regeling uitbreiding kinderopvang en buitenschoolse
opvang (RKB). Verwachting is dat deze kabinetsdoelstelling zal worden gehaald
en waarschijnlijk met ongeveer 8 000 plaatsen zal worden overtroffen.
Eind 2001 bedroeg de totale capaciteitsgroei, gerekend vanaf de nulmeting,
ruim 60 000 plaatsen. Dit betreft zowel de capaciteitsuitbreiding op
basis van de RKB, als autonome groei. De totale capaciteit in Nederland bedroeg
daarmee per eind 2001 in totaal 154 190 plaatsen. De gerealiseerde capaciteitsuitbreiding
over het jaar 2001 bedroeg bijna 30 000 kindplaatsen. De groei in 2001
bestond voor 48% uit dagopvang (0–4 jaar) en voor 47% uit buitenschoolse
opvang (4–12 jaar). De overige groei van het aantal plaatsen bestond
uit gastouderopvang (met zowel dagopvang als buitenschoolse opvang). Het gaat
hier zowel om plaatsen die totstandgekomen zijn op basis van de uitbreidingsregeling
als om plaatsen die door particulierinitiatief zijn ontstaan. (Bron: Deloitte
en Touche, ICS-monitor Kinderopvang 2001).Aan de uitbreidingsoperatie kinderopvang en buitenschoolse opvang 1998–2002
geven we een extra impuls in de vorm van een bonusregeling. Die bonus is geregeld
in artikel 2, vijfde lid, onder c. van de RKB. De bonus wordt toegekend aan
gemeenten die binnen het kader van de uitbreidingsoperatie eind 2001 de helft
van de te realiseren uitbreiding overschreden hebben. De bonus is verbonden
aan de voorwaarde dat de gemeente eind 2002 – als de regeling helemaal
is afgelopen – 90% van haar taakstelling heeft gerealiseerd. Afhankelijk
van de beschikbare middelen en het aantal plaatsen waarvoor de bonus wordt
aangevraagd, bedraagt de bonus maximaal f 6 500,- oftewel ongeveer € 3 000.De beoogde versnelde uitbreiding (onder andere door het beschikbaar stellen
van bonusmiddelen) lijkt zich daadwerkelijk in 2001 te hebben voltrokken.
De definitieve vaststelling van de bonus vindt pas plaats in 2002, maar uit
de cijfers blijkt zich vooral in 2001 een piek in de uitbreiding af te tekenen
(13 000 uitbreidingen in 2000 tegenover bijna 30 000 in 2001). In
2001 hebben we € 33 mln aan deze bonusregeling uitgegeven.In het kader van het arbeidsmarktbeleid vonden in 2001 in samenwerking
met de sectorfondsen en de sociale partners de volgende activiteiten plaats:
wervingscampagne, personeelsvoorzieningenplan, mogelijkheden tot arbeidsduurverlenging,
projecten in samenwerking met de ROC's om de beroepsbegeleidende leerweg (BBL)
te stimuleren en doorstroom in reguliere functies te bespoedigen. We droegen
hieraan in 2001 € 1,1 mln bij.Het verbeteren van de faciliteiten voor het uitbreiden van kinderopvang
met de middelen die via motie-De Graaf (TK 1999–2000, 26 800, nr.
21) beschikbaar zijn gekomen, is in 2001 als volgt gebeurd. Voor faciliteiten
in de onderwijssector is € 4,45 mln ingezet bij OC&W en via
de Regeling uitbreiding Kinderopvang en Buitenschoolse opvang (RKB) is € 4,35
mln ingezet in de vorm van een hogere uitkering en een groter aantal kindplaatsen.
Aanvullend is een separaat ondersteuningstraject van € 0,27 mln
inhoudelijk vormgegeven door een financiële bijdrage aan het onderzoek
van de VOG naar bedrijfsmatige aspecten van de flexibele opvang, door het
financieren van een project van het NIZW in de vorm van onderzoek naar pedagogische
aspecten bij flexibele en verruimde opvang en door een financiële bijdrage
aan promotieonderzoek naar effecten van flexibele opvang op kinderen.Wet basisvoorziening kinderopvangIn november 2001 heeft de ministerraad het wetsontwerp Wet basisvoorziening
kinderopvang (WBK) geaccordeerd. Vervolgens is het in december voor advies
naar de Raad van State gestuurd (Brief Kabinet der Koningin dd. 13–12–2001,
kenmerk 01.005966).De wet beoogt regels te stellen voor tegemoetkomingen in de kosten van
kinderopvang en voor het waarborgen van de kwaliteit van de kinderopvang.
Gezien de complexiteit van het wetsvoorstel – de WBK betreft een stelselwijziging
waarbij een omslag plaatsvindt van aanbod- naar vraagfinanciering –
en de noodzaak van een zorgvuldige invoering is besloten de wet niet per 1
januari 2003, maar per 1 januari 2004 in werking te laten treden. In 2001
hebben we een start gemaakt met het voorbereiden van het implementatieprogramma
van de WBK. Hiervoor was in 2001 € 0,45 mln beschikbaar.Programma TieneropvangHet Programma Tieneropvang bestaat uit drie onderdelen:– projecten in gemeenten om praktijkervaring op te doen;– een landelijk behoefteonderzoek onder tieners en ouders;– een advies van de commissie-Tieneropvang.In 2001 is deze commissie (met een budget van ongeveer € 63 000)
ingesteld. Ze brengt in maart 2002 een advies uit waarin een maatschappelijk
en beleidsmatig perspectief op de tieneropvang wordt geformuleerd. In dit
advies worden de gegevens uit het landelijk behoefteonderzoek (ongeveer € 77 000)
naar de aard en omvang van de toekomstige behoefte aan tieneropvang meegenomen
evenals de bevindingen uit het evaluatieonderzoek (ongeveer € 80 000)
bij de 67 experimentele tieneropvangprojecten.7.3.3 De instand-houding van een aanbod van internaten
voor de huisvesting, verzorging en opvoeding van kinderen van binnenschippers
en kermisexploitantenWe zijn erin geslaagd om in goed overleg met de sector tot een nieuwe
subsidieregeling voor schippersinternaten te komen. De nieuwe subsidieregeling
is per 24 mei 2001 met terugwerkende kracht tot 1 januari 2001 in werking
getreden. Op 28 december 2000 is de Centrale Stichting voor Schippers- en
Kermisjeugd (CENSIS) opgericht. Overeenkomstig de subsidieregeling heeft de
Stichting Censis als kerntaak het afstemmen van de capaciteit op de daadwerkelijke
behoefte in de sector. Daartoe is deze stichting onder andere verantwoordelijk
voor het huisvesten, verzorgen en opvoeden van kinderen van binnenschippers,
kermisexploitanten en circusartiesten in internaten of pleeggezinnen. In tegenstelling
tot de subsidieregeling die tot en met 31 december 2000 van kracht was, wordt
nu op basis van de gewijzigde Subsidieregeling Welzijnsbeleid per kind een
subsidiebedrag (normbedrag) aan deze centrale stichting beschikbaar gesteld.
Voor deze bekostigingssystematiek is gekozen op grond van het dalend aantal
kinderen in deze sector. Er bestaat derhalve geen subsidierelatie meer tussen
het ministerie en de afzonderlijke instellingen.In verband met het teruglopende aantal kinderen van binnenschippers, kermisexploitanten
en circusartiesten dat gebruikmaakt van internaten is een aantal overeenkomsten
gesloten met de verschillende clusters in de sector. In deze overeenkomsten
is vastgesteld dat de verkoopopbrengsten van panden die door subsidiegeleden
eertijds zijn verkregen zullen terugvloeien naar de rijksoverheid.In 2001 is er ongeveer € 24,4 mln aan de schippersinternaten
uitgegeven.Onderstaand is het aantal kinderen weergegeven dat per teldatum15 september
door Censis is gehuisvest: Tabel 2: capaciteit internaten realisatie 2000realisatie 2001raming 2001Aantal kinderen1 4721 3681 470Bron: begroting CensisOntvangstenDe ouders/verzorgers van de kinderen in internaten of pleeggezinnen betalen
een eigen bijdrage. We ontvangen in totaal zo'n € 1,7 mln aan ouderbijdragen.
Sinds 1 januari 2001 is deze inkomensafhankelijk; er vindt jaarlijkse indexering
plaats. De toeslag op het basisbedrag van de ouderbijdrage wordt afgeleid
van de hoogte van het belastbaar inkomen van de ouder(s) of de wettelijk vertegenwoordiger(s).
Als beide ouders een inkomen hebben, wordt de ouderbijdrage vastgesteld op
basis van het belastbaar inkomen van beide ouders. Voor het vaststellen van
het belastbaar inkomen wordt uitgegaan van een kopie van de aanslag van de
belastingdienst over het tweede jaar dat voorafgaat aan het jaar waarvoor
subsidie wordt aangevraagd (t – 2).7.3.4 Bijdrage aan WelzijnsnotaProgrammalijn 1: participatie en toegankelijkheidHet bevorderen van de maatschappelijke positie van
jeugdigenLangs de lijn van participatiebevordering, het ondersteunen van lokaal
sociaal beleid en bevorderen van onderzoek, monitoring en informatievoorziening
hebben we een bijdrage geleverd aan het versterken van de maatschappelijke
positie van jeugdigen.Nationale Jeugdraad opgerichtIn september 2001 is de Nationale Jeugdraad opgericht. Die heeft als doel
jeugdparticipatie in Nederland te stimuleren. De Nationale Jeugdraad heeft
zich als taak gesteld de spreekbuis van de Nederlandse Jeugd richting de overheid
te worden. Daadwerkelijk gaat de raad in begin 2002 aan de slag. Inclusief
het opstarten hebben we in totaal in 2001 € 0,4 mln uitgegeven aan
de Nationale Jeugdraad.Nationaal JeugddebatHet zesde Nationaal Jeugddebat is georganiseerd over de onderwerpen jeugdparticipatie,
openbaar vervoer, softdrugs en studiehuis. In 2001 is een evaluatieonderzoek
gestart naar de effectiviteit van het Jeugddebat. De resultaten komen begin
2002 beschikbaar. De Stichting Nationaal Jeugddebat is vanaf 2002 opgegaan
in de Nationale Jeugdraad. Aan het Nationaal Jeugddebat hebben we in 2001 € 0,3
mln uitgegeven.Landelijke JeugdorganisatiesBij het uitvoeren van de Subsidieregeling welzijnsbeleid, onderdeel landelijke
jeugdorganisaties, is een aantal problemen gebleken met name op het punt van
ledenadministratie en contributieheffing. Met de Nederlandse Jeugdgroep (de
koepelorganisatie) hebben we een tijdelijke oplossing gevonden. Tegelijkertijd
hebben we een onafhankelijk onderzoek gestart naar mogelijkheden tot het aanpassen
van de regeling. Hierin komt ook de toegankelijkheid voor allochtone jongerenorganisaties
aan de orde. De projectentender-formule is een succes gebleken; de kwaliteit
van de projectplannen is toegenomen. In 2001 hebben we in totaal € 7,9
mln uitgegeven aan de landelijke jeugdorganisaties.Internationaal jeugdbeleidHet jaar 2001 was voor het EU-jeugdprogramma het eerste operationele jaar.
In 2001 hebben 1085 Nederlandse jongeren deelgenomen aan het programma.Eind november 2001 is na een intensieve voorbereidingsperiode het Witboek
Jeugdbeleid door de Commissie uitgebracht. De consultatieronde in Nederland
gaat in januari 2002 van start.In totaal hebben we in 2001 € 0,8 mln uitgegeven aan internationaal
jeugdbeleid. Tabel 3: deelname jongeren
aan het EU-jeugdprogramma raming 2001realisatie 2001Naar buitenland (kort)1 0001 004Vrijwilligerswerk in buitenland8533Uit buitenland (kort)1 000835Vrijwilligers uit buitenland8558Bron: NIZW/NAToelichting:In de realisatie «naar buitenland (kort)» zijn ook de Nederlandse
jongeren opgenomen die betrokken waren bij een korte internationale uitwisseling
in Nederland. De realisatie van de post «vrijwilligerswerk in buitenland»
is fors lager dan geraamd. In 2002 is daarom een actie gestart om het aantal
zendorganisaties in Nederland te vergroten.Programmalijn 3: ondersteunen lokaal sociaal beleidIn 2001 zijn de BANS-afspraken op het gebied van het jeugdbeleid verder
uitgewerkt. VWS financiert het ontwikkelen van een beroepsmatig profiel voor
peuterspeelzaalleiders met het oog op professionalisering van de leidsters
mede in relatie tot de voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Om het bereik
van de VVE-doelgroep verder te vergroten financiert VWS samen met BZK en OC&W
de oudercampagne. VWS heeft het VOG-traject Sterk peuterspeelzaalwerk gesubsidieerd om de positionering van het peuterspeelzaalwerk te
versterken.Via verschillende projecten hebben we in 2001 het versterken van het lokale
jeugdbeleid gecontinueerd zoals het project Lokaal Jeugdbeleid (samen met
BZK) en de programma's om opvoedingsondersteuning op wijkniveau te organiseren
(samen met Justitie).In 2001 hebben we in totaal € 4,4 mln uitgegeven aan activiteiten
op het gebied van programmalijn 3.Programmalijn 5: onderzoek monitoring en informatievoorzieningJeugdonderzoekIn november 2001 is het Commissie Jeugd Onderzoek (CJO)-programma Zicht
op Jeugd afgesloten met een congres. Tijdens dit congres is ook de voorbereiding
gestart voor het programma voor de periode 2002–2005. Ook het programma
van het ProgrammeringsCollege Onderzoek Jeugd (PCOJ) is in 2001 geëindigd.
In overleg met het PCOJ en andere relevante partners in het jeugdbeleid zoeken
we een nieuwe vorm van programmering, mede in relatie tot het interdepartementale
onderzoeksprogramma en de jeugdmonitor van het SCP en CBS. In dit verband
is ook relevant dat de Stichting Jeugdinformatie Nederland (SJN) en het Nederlands
Instituut voor Zorg en Welzijn zijn gefuseerd. Vanaf 1 januari 2002 is het
Centrum Jeugd in oprichting. De doelstelling van de fusie is de jeugdinformatie
en werkontwikkeling op het brede terrein van het jeugdbeleid te versterken.
In totaal hebben we in 2001 € 1,9 mln uitgegeven aan activiteiten
op het gebied van het monitoren en aansturen van overige organisaties (exclusief
het Nederlands Instituut Classificatie Audiovisuele Media, NICAM) in het kader
van programmalijn 5.Opheffing filmkeuring NFK en instelling NICAMDe Nederlandse Filmkeuring (NFK) is met ingang van 1 juli 2001 opgeheven.
Formeel is de Wet op de Filmvertoningen op 22 februari 2001 ingetrokken. In
het nieuwe stelsel is voorzien dat in principe al het audiovisueel materiaal
wordt voorzien van productvoorlichting (effectieve bescherming van jeugdigen
tegen mogelijke schadelijke invloeden). De bedrijfstak zorgt zelf voor de
uitvoering van dit stelsel, op basis van zelfregulering. Daartoe is een nieuw
landelijk instituut in het leven geroepen, het NICAM. Voor het volledig afwikkelen
van de lopende zaken en het afronden van de kennisoverdracht aan het NICAM
is een beperkte afbouwperiode noodzakelijk geweest. Over het jaar 2001 hebben
we € 0,5 mln aan het NICAM en € 0,06 mln aan de NFK besteed.Beleidsartikel 8: Sociaal beleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Sociaal beleid algemeen53 78050 87157 73164 1386 40711,1%* Inburgering nieuwkomers53 75953 57259 63859 224– 414– 0,7%Totaal uitgaven107 539104 443117 369123 3625 9935,1%Ontvangsten24 1721 5253 4211 799– 1 622– 47,4%8.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe stijging van de uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting
is voornamelijk het gevolg van investeringen in de opzet en professionalisering
van de lokale vrijwilligersstructuur. Hiervoor is bij 1e en 2e Suppletore wet in totaal € 10 mln beschikbaar gesteld, waarvan € 0,6
mln niet is besteed omdat niet alle gemeenten een aanvraag voor een uitkering
hebben ingediend. Tegenover deze stijging staat een onderuitputting van € 3,1
mln voor de wederopbouw van Enschede na de vuurwerkramp. De uitgaven hiervoor
kwamen voor rekening van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
(BZK), terwijl hiervoor middelen op de VWS-begroting waren gereserveerd.Dat de ontvangsten achterblijven ten opzichte van de vastgestelde begroting,
is voornamelijk het gevolg van de niet-gerealiseerde taakstelling die bij
Sociaal Beleid was geparkeerd. De begroting is hiervoor bij 2e
Suppletore wet met€ 2,2 mln verlaagd.8.2 Algemene beleidsdoelstellingHet bevorderen van participatie, het voorkomen van
sociale uitsluiting en het versterken van de sociale cohesie.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.8.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling8.3.1 Bijdrage aan de WelzijnsnotaDe Welzijnsnota noemt «het bijdragen aan de sociale kwaliteit in
de samenleving» de centrale doelstelling van het welzijnsbeleid. De
centrale doelstelling is langs vijf programmalijnen geoperationaliseerd. In
september 2001 heeft er bestuurlijk overleg plaatsgevonden met de VNG, het IPO en de VOG over de voortgang van het uitvoeren van de Welzijnsnota.
In dit overleg is afgesproken dat we gezamenlijk meer aandacht zullen schenken
aan de informatievoorziening over de sector welzijn. Alle partijen bleken
zeer tevreden over de extra investeringen in het vrijwilligersbeleid. VWS
heeft de gemeenten en provincies gevraagd zo nodig meer aandacht te besteden
aan het homo-emancipatiebeleid. De VNG heeft daarop aangekondigd de Tweede
Kamer door middel van een brief te informeren over het beleid van gemeenten
op dit terrein.In 2002 wordt de Welzijnsnota Werken aan sociale kwaliteit 1999–2002 geëvalueerd. Midden 2002 verschijnt de terugblik.In de tabel 1 staat een overzicht van de uitgaven in 2001 in het kader
van de Welzijnsnota voor alle beleidsartikelen. De relevante beleidsthema's
uit 2001 die hieraan verbonden waren, worden in de verschillende beleidsartikelen
zelf verantwoord. Na de tabel 1 komen de programmalijnen van de Welzijnsnota
voor het Sociaal beleid aan de orde. Tabel 1: overzicht Welzijnsnota
2001 (x € 1000) Bijdrage van
de beleidsartikelenBeleidsartikelen030405070809TotaalProgrammalijnen       1 Participatie en toegankelijkheid03 4695 131143 16019 4015 066176 2272 Voorkomen van sociale uitsluiting4 12819147906 207011 0053 Lokaal en sociaal beleid08437094 3586 92510 48723 3224 Professionaliteit en kwaliteit van voorzieningen8 458172 95702 62312 72026 7755 Onderzoek, monitoring en informatievoorziening4 2191 0819693 2828 1247317 748Totaal16 8055 60110 245150 80043 28028 346255 077* 16.03 Geestelijke gezondheidszorg...., 16.04 Gehandicaptenzorg....,
16.05 Verzorging, verpleging en ouderenbeleid, 16.07 Jeugdbeleid, 16.08 Sociaal
beleid, 16.09 SportbeleidProgrammalijn 1: het bevorderen van participatie en toegankelijkheidDeze programmalijn omvat vijf thema's:– begeleiden van nieuwe vluchtelingen;– het bevorderen van maatschappelijke en politieke participatie;– het voorkomen en bestrijden van discriminatie;– het bevorderen van toegankelijkheid van voorzieningen, onder andere
door interculturalisatie;– het bevorderen van het vrijwilligerswerk. Dit is het belangrijkste
thema (zie ook het beleidsverslag).Homo-emancipatiebeleidVWS is het coördinerende departement voor het homo-emancipatiebeleid.
In 2001 is de kabinetsbrede notitie Homo-emancipatiebeleid uitgebracht. We hebben subsidies verstrekt aan een aantal landelijke
zelforganisaties en projecten gericht op het bevorderen van participatie van
oudere homoseksuelen, respectievelijk het bevorderen van een goede dialoog
rond het onderwerp religie en homoseksualiteit. De door VWS ingestelde commissie-Rechtsherstel Homoseksuelen Tweede Wereldoorlog
is eind 2001 van start gegaan.Anti-discriminatiebeleidOp het terrein van anti-discriminatie stond de evaluatie van de Wet gelijke
behandeling en het voorbereiden van een kabinetsstandpunt centraal. Het LBL
(expertisecentrum leeftijd en maatschappij) heeft een eerste bundel met essays
gepubliceerd. Het LBL deed dat in het kader van het ontwikkelen van een toetsingskader
waarmee beoordeeld kan worden wanneer het hanteren van leeftijdsgrenzen al
dan niet is gerechtvaardigd. Na onderzoek bij de landelijk gesubsidieerde
organisaties werd aan de Tweede Kamer gerapporteerd dat deze bij het vervullen
van bestuursfuncties nauwelijks (meer) op leeftijd discrimineren.De weerslag van de gebeurtenissen van 11 september 2001 hebben tot veel
extra activiteiten geleid bij het Instituut voor multiculturele ontwikkeling
(FORUM), Vluchtelingen Organisaties Nederland (VON), VluchtelingenWerk Nederland
en het Landelijk Bureau Racismebestrijding (LBR). Daarvoor hebben we ten dele
ook extra middelen beschikbaar gesteld. Er zijn diverse debatten georganiseerd
met moslimgemeenschappen en autochtone bevolkingsgroepen.De nieuwe ondersteuningsstructuur voor de zelforganisaties van minderheden,
ondergebracht bij FORUM en VON, is in de loop van het jaar operationeel geworden.
De bijbehorende Tijdelijke stimuleringsregeling zelforganisaties minderheden
is in december 2001 van kracht geworden.VrouwenemancipatieIn 2001 hebben we aan de Tweede Kamer verslag uitgebracht over de voortgang
van de (vrouwen)emancipatietaakstellingen.Programmalijn 2: het voorkomen van sociale uitsluitingCentraal staat het bevorderen van sociale integratie van mensen met meervoudige
problematiek; het stimuleren dat in isolement geraakte mensen (weer) deelnemen
aan het maatschappelijk leven.Wil sociale activering lukken, dan is het inzetten van veel actoren vereist.
Daarom bevorderen we samenwerking en uitwisseling van «best practices»
tussen bijvoorbeeld overheid, bedrijfsleven, fondsen, (nieuw) maatschappelijk
en kerkelijk initiatief, zorg- en welzijnsinstellingen en sociale diensten.
We werken op dit terrein zeer nauw samen met onze collega's van het ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het afgelopen jaar lag de nadruk op:Alliantie voor Sociale RechtvaardigheidIn 2001 hebben de bestuurlijke overleggen van de Alliantie voor Sociale
Rechtvaardigheid plaatsgevonden. Met deze follow-up van de Sociale Conferenties
is een gestructureerd overleg dan wel platform gecreëerd waarbij het
maatschappelijk middenveld met vertegenwoordigers van het kabinet spreekt
over sociale vraagstukken.ISSA (Informatie- en Servicepunt Sociale Activering)De activiteiten van het ISSA zijn ook in 2001 met kracht voortgezet. Als
handreiking voor het opzetten van sociale activeringsprogramma's op lokaal
niveau zijn diverse grootschalige voorlichtingsconferenties gehouden, nieuwsbrieven
en publicaties verschenen en is een website gebouwd.Projecten Buurtgerichte sociale activering Talent geactiveerd,
Bouwstenen voor sociale activering en DorpsconciërgesHet afgelopen jaar is een begin gemaakt met het trainen van de case-managers
op de diverse projectlocaties. De projecten richten zich tot alle niet-werkenden
in een bepaald gebied, ongeacht hun uitkering. De doelgroep wordt gestimuleerd
weer deel te nemen aan het maatschappelijk leven. We hebben gekozen
voor een vraaggerichte aanpak waarbij wordt uitgegaan van de capaciteiten
en kwaliteiten van de mensen.Programmalijn 3: lokaal sociaal beleidCentrale thema's zijn: het versterken van de regierol van gemeenten, visie-ontwikkeling,
het bevorderen van de intermediaire rol van provinciale steunfuncties en het
bevorderen van een verbindende, aanvullende en activerende rol van het gedecentraliseerde
welzijnswerk, met name in achterstandswijken.Midden 2002 komt de SCP-rapportage van de evaluatie van het lokaal sociaal
beleid. Daarin staan de prestaties van gemeenten op het gebied van sociale
activering. De rapportage van de evaluatie van het project Thuis op straat komt begin 2002.Ondersteuning lokaal sociaal beleidEr zijn in 2001 32 pilots Provinciale Ondersteuning Lokaal Sociaal Beleid
van start gegaan. De door het Inter Provinciaal Overleg (IPO) op te zetten
informatie- en coördinatiestructuur rond deze pilots is inmiddels operationeel.
De pilots zijn georganiseerd rond een zevental inhoudelijke thema's: zorg
& welzijn, platteland, vraagsturing, sociale activering, interculturalisatie,
professionaliteit & kwaliteit en vrijwilligerswerk.In Zwolle is een pilot gestart rond het ontwikkelen van het instrument
Sociale Structuurschets. Hierover is een handboek verschenen.Er is een studie verricht naar monitor-instrumenten op het terrein van
(lokaal) sociaal beleid. Op basis van die evaluatie is een set van indicatoren
samengesteld. Deze hebben betrekking op veiligheid, leefbaarheid, maatschappelijke
participatie, arbeidsparticipatie, onderwijsparticipatie en gezondheid. Het
VNG-project Lokaal Sociaal Beleid is bedoeld om goede praktijkervaringen uit
te wisselen en om kwaliteitscirkels op te zetten van betrokken gemeenteambtenaren.
Daarbij hebben de middelgrote steden prioriteit.Eind 1999, begin 2000 zijn vier pilots Lokaal Sociaal Beleid gestart in
het landelijk gebied.In de uitwerking van BANS heeft het traject Vitaal Platteland een hoge
prioriteit gekregen. Over de 14 BANS-pilots Vitalisering Platteland is het
rapport Wegen naar een ander platteland opgesteld,
dat in het overhedenoverleg BANS van 12 december 2001 is geaccordeerd. Het
rapport constateert dat lokale initiatiefgroepen en overheidsdiensten slecht
worden gekoppeld. De meerwaarde van het bundelen van praktijkkennis, ervaringskennis
en expertkennis wordt onvoldoende geëxploiteerd en benut. Er komen op
basis van het rapport negen «offensieven» die op hun beurt weer
zijn ondergebracht in vier plannen van aanpak. Het door VWS te trekken plan
zal zich richten op de mobilisatie van lokale daadkracht van burgers.In 2001 zijn we gestart met het evalueren van de decentralisatie van welzijnstaken.
Het plan van aanpak voor de evaluatie is in het BANS-overhedenoverleg van
12 december 2001 goedgekeurd.«Heel de buurt»In het project Heel de Buurt zijn met externe
partners ontwikkelingstrajecten op gang gebracht over de thema's herstructurering
als sociale opgave, diversiteit, planning en participatie, integraal werken
voor een gezonde, werkende en lerende buurt (programma van eisen voor een
succesvolle wijkaanpak). In dat kader is onder andere de publicatie Sloop en opbouw van de wijk. Herstructurering als
sociale interventie verschenen. Daarnaast zijn op landelijk en lokaal
niveau expertmeetings georganiseerd.Programmalijn 4: het bevorderen van professionaliteit en kwaliteit van
welzijnsvoorzieningenDe centrale thema's zijn het bevorderen van samenwerking in horizontale
ketens van welzijn (met zorg, onderwijs en wonen), klantgerichtheid, professionalisering
en van het toewerken naar een adequate ondersteuningsstructuur.In 2001 is op ons initiatief een overleg gestart met VNG, IPO en VOG voor
het maken van een gezamenlijk Meerjarenakkoord Welzijn (MJA). Het doel is
om gezamenlijk een kwaliteitsslag te maken, opdat de sector een adequate bijdrage
kan (blijven) leveren aan het sociaal beleid.Binnen de programmalijn professionaliteit en kwaliteit valt het volgende
te melden.In Limburg is het project Ketenkwaliteit van start gegaan. Dat kent vier
insteken: leefomgeving, doelgroep, kleinschalige aanpak in een grootschalige
organisatie en nieuwe concepten van vraagsturing in de vorm van klantenorganisaties.In 2001 is het zogenaamde «position paper» van professor Hortulanus
over het lokaal sociaal beleid voltooid. Dit visiedocument heeft mede geleid
tot het project Welzijn Versterkt van NIZW, VOG,
VSW, Verdiwel en VWS. Het doel daarvan is de welzijnssector duidelijker te
positioneren. In maart 2001 heeft een startconferentie plaatsgevonden, die
gevolgd is door vijf regionale conferenties.WerknemersvrijwilligerswerkHet werknemersvrijwilligerswerk heeft verder goed gestalte gekregen. Dit
blijkt onder andere uit het verschijnen van de brochure Kwalitijd van Samenleving en Bedrijf en de uitreiking, voor de eerste
keer, van het Ondernemerscompliment tijdens de afsluiting van het Internationaal
jaar voor de vrijwilligers. Het netwerk van Samenleving en Bedrijf heeft verder
voet aan de grond gekregen.Programmalijn 5: onderzoek, monitoring en informatievoorzieningDit programma is gericht op het verkrijgen van kennis en informatie voor
en over het sociaal beleid.PublicatiesIn de publicatiereeks Het Sociaal Debat zijn
in 2001 drie nieuwe boekjes gepubliceerd en bijbehorende debatten georganiseerd.
Het gaat erom wetenschappelijke inzichten te vertalen naar beleid en praktijk.
Onderwerpen waren het snijvlak van de fysieke en sociale leefomgeving, de
waarde van werk en socialisatie en sociaal beleid.Kennisnetwerk sociaal beleidEen tweede initiatief gericht op het toegankelijk maken van kennis, is
het Kennisnetwerk Sociaal Beleid. Dit jaar heeft
het Kennisnetwerk een zelfstandige status als stichting gekregen. Er is een
(virtueel) netwerk gevormd waarbij kennis van relevante instellingen via één
centrale homepage en zoekstructuur toegankelijk wordt gemaakt.Onderzoeken en adviezenDe onderzoekschool Arbeid, Welzijn en Sociaal-Economisch Bestuur leverde
haar laatste onderzoeksrapporten op en organiseerde daarover onder meer een
symposium, speciaal bestemd voor beleidsmedewerkers van VWS en SZW. Het thema
was maatschappelijke integratie.Een belangrijk aspect binnen de programmalijn betreft de afstemming vande onderzoeks- en werkprogramma's van de instituten die tot de landelijke
kennisinstellingen van VWS behoren. De programma's van deze instituten reflecteren
meer en meer de thema's die in de Welzijnsnota als prioritair zijn aangeduid.ICT-adviezen van de RMO en de commissie-Cerfontaine hebben geleid tot een kabinetsstandpunt. Naar aanleiding hiervan
zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor een kwaliteitsverbetering van
de welzijnssector, zowel op het punt van informatievoorziening en bedrijfsvoering
als op het punt van de inhoudelijke ontwikkeling en vernieuwing.8.3.2 Versterken vrijwilligerswerk/kaderVrijwilligerswerk levert een belangrijke bijdrage aan de sociale kwaliteit
van de samenleving en is van betekenis voor participatie- en ontplooiingsmogelijkheden
van burgers. Het doel van dit beleidsonderdeel is te bevorderen dat het vrijwilligerswerk
inspeelt op de veranderende samenleving zodat de inzet van vrijwilligers kwantitatief
en kwalitatief ook voor de toekomst gewaarborgd blijft.Tijdelijke stimuleringsregeling vrijwilligerswerkMet het beschikbaar komen van € 10 mln is een begin gemaakt
met het uitvoeren van de zogeheten vrijwilligersimpuls. Op grond van de Tijdelijke
Stimuleringsregeling Vrijwilligersbeleid hebben 456 gemeenten en 12 provincies
een uitkering toegezegd gekregen voor het verder ontwikkelen en uitvoeren
van vrijwilligersbeleid. Om de doelbereiking van de regeling na te gaan vindt
in 2002 een nulmeting plaats, in 2003 volgt een tussenrapportage en in 2004
een eindevaluatie.Vorming, Training en Advies (VTA)De VTA-instituten geven cursussen aan (aspirant-)vrijwilligers uit kwetsbare
groepen. Een cursus omvat een of meer van de volgende leerdoelen: organisatieontwikkeling
en -beleid, deskundigheidsbevordering van de vrijwilliger en vrijwilliger
worden. Tabel 2: onderbouwing Vorming
Training en Advies 2000 (gerealiseerd)2001 (begroot)2001 (subs.
verleend)Aantal cursisten32 340    32 34032 340  Aantal geslaagde cursisten31 567**  Subsidie per geslaagde deelnemer (x €)309    309320*Totaal VWS-bijdrage (in mln)9,8    1010,3** Deze verhoging betreft de aanpassing van loonbijstelling (OVA-2001).** Het aantal gerealiseerde geslaagde deelnemers is in 2000 lager dan
toegekend in verband met annuleringen.8.3.3 Het voorkomen van achterstandsposities bij nieuwkomers
in NederlandDe ministeries van BZK, OC&W en VWS zijn gezamenlijk verantwoordelijk
voor de inburgering. Het realiseren van de doelstelling is dus afhankelijk
van veel actoren: de genoemde departementen, de gemeenten en de uitvoerende
instellingen op het gebied van onderwijs en welzijn en niet op de laatste
plaats van de nieuwkomers zelf.Om de uitvoering van de Wet Inburgering Nieuwkomers (WIN) te verbeteren
is onder de verantwoordelijkheid van de ministeries van BZK, OC&W, VWS
en SZW van 2000 tot 2002 een Taskforce Inburgering ingesteld. Die heeft als
voornaamste taken het wegwerken van de wachtlijsten in het taalonderwijs,
het verbeteren van de gemeentelijke regie en het monitoren van de inburgering.
Een van de verbetertrajecten van de Taskforce is gericht op maatschappelijke
begeleiding en trajectbegeleiding. Samen met een aantal gemeenten, VluchtelingenWerk
en FORUM probeert VWS deze onderdelen van het inburgeringstraject verder te
professionaliseren.Met ingang van 1 april 2001 is de Vreemdelingenwet 2000 in werking getreden.
Dit houdt in dat per die datum alle statushouders VVTV (Voorlopige Vergunning
Tot Verblijf) inburgeringsplichtig worden. Voor deze doelgroep heeft VWS € 5,1
mln aan OC&W betaald, waarvan circa een derde deel niet is uitgegeven,
omdat niet alle gemeenten een aanvraag voor een voorschot hebben ingediend.Naast prestatiegegevens wordt gemeenten ook gevraagd een inhoudelijk verslag
over de resultaten aan te leveren. Afgelopen jaar hebben we daartoe een Ministeriële
Regeling opgesteld. De prestatiegegevens komen naar verwachting in juni 2002
beschikbaar. Tabel 3: budget inburgering
nieuwkomers (bedragen x € 1 mln)JaarAantal beschikkingenAantal verklaringenLandelijk budgetVWS-deel200019 410 (1998)11 532
(1998)134,1 mln49,1 mln200116 485 (1999)14 442
(1999)140,0 mln51,1 mlnBron: Min OC&WToelichting:Vanaf 2000 wordt de t-2 systematiek toegepast: de gemeenten ontvangen
een aandeel van het landelijk voor inburgering beschikbare budget dat in overeenstemming
is met de relatieve prestatie van de gemeenten in het jaar t-2. De prestatiecriteria
zijn het aantal vaststellende en vrijstellende beschikkingen omtrent een inburgeringsprogramma
en het aantal verklaringen dat de toets of het examen is afgelegd.Beleidsartikel 9: SportbeleidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Sportbeleid28 26961 20558 37663 6535 2779,0%Totaal uitgaven28 26961 20558 37663 6535 2779,0%Ontvangsten9099611131 3341 2211 080,5%9.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe hogere uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting 2001 zijn
met name te verklaren door onderstaande factoren.Bij 1e Suppletore wet zijn in totaal € 7,7 mln aan middelen
beschikbaar gekomen. Die zijn tot een bedrag van € 5,4 mln besteed.
Het betreft een structureel bedrag van € 0,9 mln voor het uitvoeren
van de nota Sport, bewegen en gezondheid, een bedrag van € 4,5 mln
voor het project Sport Digitaal en € 2,3
mln voor breedtesportprojecten en de projecten Jeugd in
Beweging, Masterplan jeugdvoetbal KNVB
en de Koninkrijksspelen. Het uitvoeren van het
project Sport Digitaal is enigszins vertraagd.
Daardoor is een bedrag van € 2,3 mln niet in 2001 besteed (dit wordt
nader toegelicht onder 9.3.2).Bij 2e Suppletore wet is er een amendement (TK 2001–2002;
28 145, nr. 5) ingediend. De uitvoering hiervan heeft geleid tot een
niet-geraamde uitgave van € 6,8 mln aan het Waarborgfonds voor de
Sport. We lichten het amendement onder 9.3.1 nader toe.Van de geraamde € 13,6 mln voor het uitvoeren van de Ecotax-regeling
bleek een bedrag van € 8,6 mln niet benodigd (zie 9.3.2).Tenslotte zijn bij 2e Suppletore wet gelden toegevoegd voor
loonbijstelling (€ 1,4 mln), door het ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties voor een project in het kader van het regioconvenant
Oost-Nederland (€ 0,3 mln) en een bedrag van € 0,2 mln
voor arbeidsmarktknelpunten (het bij 1e Suppletore wet beschikbaar
gekomen bedrag is bij 2e Suppletore wet binnen VWS verbijzonderd
naar de verschillende beleidsartikelen).Het relatief grote verschil tussen de gerealiseerde en geraamde ontvangsten
is voornamelijk te verklaren doordat een aantal NOC*NSF-projecten is verlengd.
De hiervoor al eerder beschikbaar gestelde middelen waren niet in het betreffende
jaar (2000) besteed en zijn (conform de regelgeving) teruggevorderd en opnieuw
ten laste van de begroting 2001 beschikbaar gesteld.9.2 Algemene beleidsdoelstellingMet inachtneming van de intrinsieke waarde van sport,
de maatschappelijke waarde ervan optimaal benutten en negatieve aspecten tegengaan.Om deze algemene doelstelling invulling te geven is de doelstelling geoperationaliseerd
naar de onderdelen topen breedtesport. Beide vormen van sportbeoefening hebben
specifieke kenmerken, waarden en risico's die om een aparte beleidsbenadering
vragen.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.9.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling9.3.1 Het bevorderen van de beoefening van topsport in
Nederland onder professionele en maatschappelijk verantwoorde omstandighedenTopsportHet topsportbeleid van de overheid is er onder andere op gericht om landelijke
tak-van-sportbonden te ondersteunen in het beschikbaar stellen van een hoogwaardige
begeleidingsinfrastructuur voor topsporters. Deze organisaties moeten hiertoe
hun doelstellingen en activiteiten verwoorden in een meerjarig topsportbeleidsplan
en een jaaractiviteitenplan. Op basis van een kwalitatieve toets door VWS
en advies van NOC*NSF wordt al dan niet een subsidie beschikbaar gesteld.Een tweede beleidsdoelstelling in het kader van het topsportbeleid is
om het aantal en potentieel aan topsporters verder te vergroten. Hiertoe stimuleert
de overheid het ontwikkelen en uitvoeren van plannen van landelijke tak-van-sportorganisaties
gericht op het herkennen en verder ontwikkelen van talenten.Van de 58 landelijke tak-van-sportorganisaties die in principe in aanmerking
kunnen komen voor bovengenoemde subsidies hebben er in 2001 48 een subsidie
voor hun topsportbeleid gekregen en 50 voor talentherkenning en ontwikkeling.
Hiermee was in totaal een bedrag gemoeid van ongeveer € 5,0 mln.Anti-dopingbeleidHet anti-dopingbeleid is in 2001 geïntensiveerd. De dienstverlening
van NeCeDo en DoCoNed aan de sportbonden is toegenomen. Zo is er meer informatie
en gedragsgerichte voorlichting aan de bonden verstrekt en is ook het aantal
dopingcontroles toegenomen. In 2000 zijn ongeveer 1 750 controles verricht
en voor 2001 is geld verstrekt om ongeveer 2 500 controles te verrichten.
Ook zijn de eisen aan de sportbonden zelf verscherpt in het kader van de subsidievoorwaarden.
Tevens is een wetswijziging inzake de bestrijding van de handel in dopinggeduide
middelen afgerond. Met die wetswijziging (Staatsblad mei 2001) is door hogere
straffen en ruimere opsporingsbevoegdheden, een effectievere aanpak van die
handel mogelijk.In internationaal opzicht heeft 2001 in het teken gestaan van de ontwikkeling
van het World Anti Doping Agency, een mondiaal samenwerkingsverband tussen
overheden en sport (IOC). Nederland heeft ingestemd met een overheidsfinanciering
vanaf 2002.Tot slot zijn in het anti-dopingbeleid twee prioritaire projecten ingezet,
te weten een onderzoek naar voedingssupplementen en dopinggeduide middelen
en een onderzoek naar breedtesport en doping.EvenementenDe overheid stimuleert, uit oogpunt van sociale cohesie, sportiviteit
en de promotionele waarde voor Nederland, de organisatie van topsportevenementen.
Voor het uitbrengen van «bids» (aanbiedingen om een evenement
in Nederland te organiseren) op topsportevenementen, het voorbereiden en uitvoeren
ervan zijn subsidiemogelijkheden beschikbaar. In 2001 zijn 37 projecten gehonoreerd
voor een bedrag van in totaal ongeveer € 1,0 mln.AccommodatiesIn 2001 hebben we een bijdrage van € 6,8 mln overgemaakt naar
de Stichting Waarborgfonds voor de sport. Het bedrag is bedoeld voor het verkleinen
van de financiële risico's verbonden aan de organisatie van topsportevenementen.
Deze bijdrage kwam voort uit het amendement-Rijpstra; (TK 2001–2002,
28 145 nr. 5). Onder welke voorwaarden een beroep op een bijdrage uit
het fonds kan worden gedaan werken we in 2002 nader uit.Performance 2004Voor het voorbereiden en deelnemen aan de Olympische Spelen heeft NOC*NSF
het «performance 2004»-programma opgesteld. De financiële
omvang van dit programma bedraagt ongeveer € 29,5 mln voor de jaren
2001 tot en met 2004. VWS heeft een bijdrage van € 4,5 mln over
deze periode toegezegd. Hiervan is in 2001 € 1,3 mln besteed. De
overige benodigde financiële middelen voor het uitvoeren van dit project
zijn bijeengebracht door diverse sponsoren.Met bovengenoemde subsidies wordt beoogd een concurrerend topsportklimaat
te genereren. Hiermee wordt bedoeld dat de noodzakelijke randvoorwaarden voor
het op internationaal niveau beoefenen van topsport zo goed mogelijk worden
ingevuld (wat betreft subsidiëring, accommodatie, begeleiding enzovoort).Om te meten in hoeverre hieraan wordt voldaan wordt het topsportklimaat
elke vier jaar op een aantal punten geëvalueerd door middel van een internationale
vergelijking. Daarnaast vindt er een aparte evaluatie plaats van het gevoerde
evenementen- en accommodatiebeleid. In 2004 verschijnen de resultaten van
beide evaluaties.9.3.2 Verantwoorde sportbeoefening door een breed publiek,
in een kwalitatief hoogwaardige (fysieke en organisatorische) sportinfrastructuur,
mede om sociale cohesie, integratie en tolerantie en volksgezondheid te stimulerenBreedtesportImpuls GemeentenHet doel van de breedtesportimpuls voor gemeenten is om de inzet van sport
onder de aandacht te brengen als instrument voor gemeentelijk welzijnsbeleid.
Hiertoe kunnen gemeenten projectvoorstellen indienen die voor 50% (tot een
maximum dat afhankelijk is van het aantal inwoners) kunnen worden gesubsidieerd.
De projectvoorstellen ondergaan een kwalitatieve toets. Daarvoor is een extern
bureau ingeschakeld. De systematiek is dat voorafgaand aan het jaar van uitvoering
de voorstellen worden ingediend en beoordeeld. De aanvragen uit
2000 hebben dus pas in 2001 financiële consequenties. De Stimuleringsregeling
breedtesportimpuls is in 1999 voor het eerst in werking getreden.In 2001 is in totaal een bedrag van € 8,0 mln uitgegeven aan
gemeentelijke breedtesportprojecten.In 1999, 2000 en 2001 hebben respectievelijk 39, 57 en 54 gemeenten aanvragen
ingediend. Hiervan zijn 96 gemeenten al gestart met het uitvoeren van het
betreffende project.Impuls projecten bondenOok landelijke tak-van-sport- en koepelorganisaties kunnen analoog aan
de criteria van de breedtesportimpuls voor gemeenten een subsidie aanvragen.
Het doel daarvan is om door inzet van sportbonden de breedtesport op het lokale
niveau te versterken. Bij de projectvoorstellen moet zo mogelijk een verband
worden gelegd met initiatieven die vanuit de gemeentelijke breedtesportimpuls
worden ondernomen. De aanvragen zijn voor het eerst in 2001 ingediend, de
eerste projecten zijn in 2002 gestart. Een evaluatie is voorzien in 2005.In tabel 1 worden de thema's aangegeven waarop de breedtesportprojecten
voornamelijk betrekking hebben. Tabel 1: thema's van de breedtesportprojecten
die in 2000/2001 gestart zijn1 Aantal gemeenten2 die projecten op dit thema uitvoerenAantal
bonden die projecten op dit thema uitvoerenAanpalende sectoren  – gezondheid242– onderwijs4410– sport in de wijk368– ruimtelijke ordening20 Versterking sportinfrastructuur  – werken in de sport18 – vrijwilligers in de sport275– verenigingsondersteuning4810Sport voor doelgroepen  – jeugd6611– gehandicapten204– ouderen385– chronisch zieken2 – allochtonen213Bron: VWS administratie1 Breedtesportprojecten kunnen op meer dan 1 thema scoren.2 In enkele gevallen voeren gemeenten gezamenlijk een project
uit. De in tabel 1 opgenomen aantallen betreffen alleen de coördinerende
gemeenten.Impuls provinciesGebleken is dat provincies een rol kunnen spelen als coördinator
van breedtesportprojecten van kleinere gemeenten. Ook kunnen ze zelf projecten
op het gebied van de breedtesport entameren. Daarom is de regeling zodanig
aangepast dat vanaf 2002 ook provincies breedtesportaanvragen kunnen indienen.Overige activiteiten in het kader van het «breedtesportbeleid»Voor het «Masterplan jeugdvoetbal» van de KNVB, het verlengen
van het project Jeugd in Beweging tot en met 2001,
de Koninkrijkspelen en een aantal breedtesportprojecten hebben we een bedrag
van € 2,3 mln beschikbaar gesteld en aangewend.Bij het versterken van de infrastructuur van de sport speelt digitalisering
een belangrijke rol. Onder andere voor de communicatie tussen landelijke tak-van-sportorganisaties
en de bij hen aangesloten verenigingen (op het gebied van ledenadministratie,
wedstrijduitslagen, voorlichting enzovoort) hebben we een bedrag van € 4,5
mln beschikbaar gesteld voor het project Sport Digitaal. In 2001 hebben we
allereerst de wensen en mogelijkheden van digitalisering in en door de sport
verder geïnventariseerd.De uitgaven hiervoor in 2001 bedroegen € 2,2 mln. Dit heeft
enige tijd in beslag genomen. In 2002 zal gestart worden met een gedeeltelijke
implementatie van de hieruit geformuleerde concrete voornemens. De overige € 2,3
mln zal in 2002 hieraan worden besteed.Sport bewegen en gezondheidIn juni 2001 hebben we de nota Sport, Bewegen en Gezondheid naar de Tweede Kamer gestuurd (TK 2000–2001, 27 841,
nr. 2). In deze nota presenteren we beleidsvoornemens die moeten leiden tot
een «vergroting van de gezondheid door en bij sport en beweging».
Door een herschikking binnen het sportbudget en het toekennen van extra gelden
bij 1e Suppletore wet is voor het uitvoeren van deze voornemens
in 2001 een aanvullend bedrag van € 1,8 mln beschikbaar gekomen.
Dit bedrag is besteed aan diverse projecten die passen binnen de kaders van
de nota.EcotaxHet doel van de ecotax-regeling is om sportverenigingen die zelf hun energierekening
(en energieheffingen) betalen en geen voordeel hebben van de generieke terugsluismaatregelen
(in ieder geval gedeeltelijk) specifiek te compenseren.Voor het uitvoeren van de ecotax-regeling was in 2001 een bedrag van € 5,0
mln benodigd. Geraamd was een bedrag van € 13,6 mln. Tabel 2: aantal gemeenten
dat (in samenwerking met andere gemeenten) in 2000 een projectaanvraag heeft
ingediend in het kader van de breedtesportimpuls die betrekking had op de
periode vanaf 20011 Aantal aanvragenToegewezenTotaal aantal gemeenten
betrokken bij het toegewezen projectGemeenten   >100 00033350 000 – 100 00077725 000 – 50 00013122510 000 – 25 000121019< 10 000113Totaal:363357Bron: Rapportage Wegwijzer Nederlandse Gemeenten; Smets en Hover1 Een aantal gemeenten heeft een gezamenlijke aanvraag ingediend.Tabel 3: het aantal lidmaatschappen
dat in aanmerking wordt genomen voor het berekenen van de subsidie voor algemene
kosten van landelijke tak-van-sportorganisaties Raming 1999Realisatie 1999Raming 2000Raming 2001Geregistreerde lidmaatschappen3 200 0003 143 3703 200 0003 200 000Bron: VWS-administratie Tabel 4: landelijke sportorganisaties
die in aanmerking komen voor instellingssubsidies in het kader van de subsidieregeling
Welzijnsbeleid Raming 2001Realisatie 2001Raming 2002Raming 2003Landelijke sportorganisaties58595858Bron: VWS-administratieToelichting:In 2001 is de Skatebond Nederland als landelijke tak-van-sportorganisatie
erkend. Aangezien de Koninklijke Nederlandse Schermbond al enige jaren minder
dan 2 500 leden (zoals omschreven in de subsidieregeling Welzijnsbeleid)
heeft, zal deze met ingang van 2002 niet meer in aanmerking komen voor instellingssubsidies.Beleidsartikel 10: Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenenDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Pensioenen en uitkeringen361 579357 928329 775371 81742 04212,7%* Overig42 73965 04145 664216 765171 101374,7%Totaal uitgaven404 318422 969375 439588 582213 14356,8%Ontvangsten2 0457710674674 10.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatie
2001Het verschil tussen de vastgestelde begroting en de realisatie bij de
pensioenen en uitkeringen van € 42,0 mln kan voornamelijk verklaard
worden uit:– loon- en prijsindexering van in totaal € 20,0 mln;– de financiële consequenties van het invoeren van de voorstellen
van de commissie-Van Galen (€ 18,0 mln);– een toename van bijzondere voorzieningen en nieuwe aanvragen (€ 4,0
mln).Voor de hogere uitgaven zijn bij 1e en 2e Suppletore
wet extra middelen ter beschikking gesteld.Het verschil bij de post «overig» van € 171,1 mln
is het gevolg van het besluit van de ministerraad om € 159,0 mln
ter beschikking te stellen aan de Indische Gemeenschap. Deze middelen zijn
bij 1e Suppletore wet op de begroting van VWS geplaatst en vervolgens in 2001
ter beschikking gesteld aan de Stichting Het Gebaar.Uit het beschikbaar stellen van diverse tegoeden is een aantal activiteiten
en uitgaven voortgevloeid:– de uitvoeringskosten ad € 5,0 mln rond de uitkeringen
aan de Indische gemeenschap;– diverse uitgaven ad € 2,0 mln in verband met activiteiten
in het kader van de Joodse tegoeden;– de uitvoeringskosten ad € 2,0 mln van Stichting Rechtsherstel
Sinti en Roma;– in het kader van de vierde tranche goudpool uit 2000. Door het
later starten van een aantal projecten is het ter beschikking stellen van
gelden ad € 0,8 mln verschoven van 2000 naar 2001.Verder is € 3,0 mln toegevoegd aan de apparaatskosten van de
Pensioen- en uitkeringsraad vanwege onder andere de kosten van het afhandelen
van nieuwe aanvragen en rapportagekosten van begeleidende instellingen. De
hogere ontvangsten komen voort uit te hoge bevoorschotting van subsidies aan
een aantal instellingen en organisaties.10.2 Algemene beleidsdoelstellingHet aan geïnvalideerde oorlogsslachtoffers uit
de Tweede Wereldoorlog (WOII) en de daarop volgende Bersiap-periode in Nederlands-Indië,
op wie de beginselen van «ereschuld» of «bijzondere solidariteit»
van toepassing zijn, compensatie bieden voor het door oorlogsinvaliditeit
ontstane inkomensverlies, en psychosociale hulp verlenen gericht op herstel
en ondersteuning (im-/materieel beleid). Daarnaast is het onze opdracht om
de herinnering aan deze periode levend te houden en met name de jeugd te wijzen
op gevaren van hedendaagse ontwikkelingen in hun leefomgeving die herinneren
aan bepaalde gebeurtenissen uit WOII (herdenken en vieren).Het verschaffen van genoegdoening aan individuele leden
van onderscheiden gemeenschappen en vervolgingsslachtoffers uit de Tweede
Wereldoorlog voor gebrekkig naoorlogs rechtsherstel, en het versterken van
de infrastructuur van die gemeenschappen. Daarnaast het versterken van de
internationale samenwerking bij het onderwijzen, herdenken en onderzoeken
van de geschiedenis van de holocaustDe algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.10.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling10.3.1 Het scheppen van voorwaarden voor een blijvend
kwalitatief goede en doelmatige uitvoering van het (wettelijk) stelsel van
pensioenen, uitkeringen en bijzondere voorzieningen en van hulpen dienstverlening
aan de WOII-getroffenenWetten en regelingen oorlogsgetroffenenEen groot deel van het totale budget op dit beleidsterrein is bestemd
voor pensioenen en uitkeringen. VWS ziet erop toe dat wetten en regelingen
voor oorlogsgetroffenen cliëntgericht, effectief en doelmatig worden
uitgevoerd. De belangrijkste uitvoerder is de Pensioen- en uitkeringsraad
(PUR).Tabel 1 geeft een overzicht van enkele relevante kengetallen van de wetten
en regelingen. Uit tabel 1 blijkt dat het gemiddeld aantal pensioen- en uitkeringsgerechtigden
daalt. Een uitzondering daarop vormen de Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers
1940–1945 (Wubo) en de Tijdelijke vergoedingsregeling psychotherapie
naoorlogse generatie (Tvp). De stijging bij de Wubo in 2001 is te verklaren
uit het grotere aantal nieuwe aanvragen in 2000 en 2001 die na de behandeltermijn
door beginnen te werken in het totale bestand. De stijging bij de Tvp vloeit
onder meer voort uit een wijziging van de regeling, daardoor komt een grotere
groep personen in aanmerking voor een vergoeding. De forse daling in 2001
van het aantal pensioengerechtigden bij de Wet buitengewoon pensioen 1940–1945
is een gevolg van het opschonen van het bestand waardoor zogenoemde nihilisten
(gerechtigden waarvan het pensioen niet betaalbaar wordt gesteld vanwege neveninkomsten)
niet langer worden meegeteld.De stijging van de totale uitgaven voor de Wubo en de Wet uitkeringen
vervolgingslachtoffers 1940–1945 (Wuv) is voor een belangrijk deel hetgevolg van het invoeren van de voorstellen van de commissie-Van Galen. Bij de Wubo gaan deze samen met een bestandsuitbreiding. Tabel 1: gebruik wetten en
regelingen voor oorlogsgetroffenen (bedragen x € 1 mln) Begroot 2001Realisatie 2001Realisatie
2000Realisatie 1999Wbp    Eerste aanvragen15096131153Toewijzingspercentage25%21%26%27%Gemiddeld aantal pensioengerechtigden6 4555 7686 7847 102Totaal uitgaven Wbp101,6103,2107,3110,7Wbp-z    Eerste aanvragen16888Toewijzingspercentage56%33%29%79%Gemiddeld aantal pensioengerechtigden560543584660Totaal uitgaven Wbp-z9,910,210,811,8Wuv    Eerste aanvragen2 1682 1111 7921 668Toewijzingspercentage21%25%21%22%Gemiddeld aantal betaalbare uitkeringsgerechtigden (incl. uitkeringen
art. 21b)22 66822 14223 08223 621Totaal uitgaven Wuv195,8202,3191,9191,9Wubo    Eerste aanvragen2 1502 9702 1331 797Toewijzingspercentage30%27%33%29%Gemiddeld aantal betaalbare uitkeringsgerechtigden (incl. toeslag
art. 19)12 08612 56411 89411 705Totaal uitgaven Wubo44,650,143,041,5Wiv    Eerste aanvragen101476Toewijzingspercentage8%0%0%8%Gemiddeld aantal pensioengerechtigden291232304316Totaal uitgaven Wiv2,72,92,93,1AOR    Aantal uitkeringsgerechtigden632632653675Totaal uitgaven2,62,82,72,8Comoto    Aantal rechthebbenden625610665685Totaal bedrag0,30,20,30,3Tvp    Aantal declaraties1 3001 5881 1901 055Totaal uitgaven Tvp0,50,70,50,4Totaal    Aantal uitkerings/pensioengerechtigden44 61744 07945 15645 819Totaal bedrag uitkeringen/pensioenen358372,4359,4362,5Bron: PUR/SAIP/VWS. Op de juistheid van de PUR- en SAIP gegevens heeft
VWS geen zicht.Toelichting:Wbp: Wet buitengewoon pensioen 1940–1945Wbp-z: Wet buitengewoon pensioen zeelieden-oorlogsslachtoffersWuv: Wet uitkeringen vervolgingslachtoffers 1940–1945Wubo: Wet uitkeringen burger-oorlogsslachtoffers 1940–1945Wiv: Wet buitengewoon pensioen Indisch verzetAOR: Algemene oorlogsongevallenregeling IndonesiëComoto: Compensatieregeling motorrijtuigenbelastingTvp: Tijdelijke vergoedingsregeling psychotherapie naoorlogse generatieTabel 2 geeft een inzicht in de mate waarin eerste aanvragen, vervolgaanvragen
en bezwaarschriften binnen de (verlengde) wettelijke termijn zijn afgehandeld.
De cijfers voor 2000 hebben een voorlopig karakter. Tabel 2: gerealiseerde behandeltermijnen
PURPeriode waarin aanvragen/bezwaarschriften zijn ingediendBinnen (verlengde) wettelijke termijn
(in %) WuvWuboWetten bp*Eerste aanvragen   199689465919978253941998836710019997064962000 (voorlopig)716495Vervolgaanvragen   199676547419977977871998767510019996567992000 (voorlopig)706999Bezwaarschriften   19968830471997846789199885769819998175952000 (voorlopig)837793Bron: PUR, op de juistheid van deze gegevens heeft VWS geen zicht.* (Wbp/Wbp-z/Wiv)Evaluatie functioneren Pensioen- en UitkeringsraadOp 5 november 2001 hebben we de notitie Evaluatie doeltreffendheid
en doelmatigheid Pensioen- en Uitkeringsraad naar de Tweede Kamer
gestuurd. De kernvraag in de notitie is of de PUR binnen de huidige formele
en financiële kaders in staat moet worden geacht om ook in de komende
jaren de wetten voor oorlogsgetroffenen op een adequate wijze uit te voeren.Uit de evaluatie komt het volgende naar voren:– de hausse in het aantal nieuwe aanvragen van de afgelopen jaren
heeft de PUR op een redelijk soepele wijze kunnen verwerken. De behandeltijden
zijn over vrijwel de gehele linie teruggevallen, maar ernstige knelpunten
zoals in het begin van de jaren negentig doen zich niet voor. Met onder meer
het actieplan Kwaliteitsslag 2000 en het plan van aanpak naar aanleiding van
het advies-Van Galen heeft het versterken van de cliëntgerichtheid een
stevig fundament gekregen;– de toekomstige koers is helder. De geplande afbouw van de PUR
parallel aan de afnemende werklast wordt ook binnen de PUR breed gedragen.
De PUR heeft goede afspraken met het ministerie gemaakt over de wijze waarop
dit precaire proces van afbouw zal worden gefaciliteerd;– er is een over het geheel genomen toekomstbestendig beheersingsinstrumentarium
beschikbaar. De prijs-per-productbekostiging heeft in de afgelopen periode
goed gefunctioneerd. In 2001 is de gehele systematiek (opnieuw) herijkt. De
financieringswijze prikkelt het management van de PUR tot een kostenbewuste
wetsuitvoering. Naar huidig inzicht moet de bekostigingssystematiek bovendien
toereikend worden geacht om het komende afbouwproces financieel te accommoderen.De bovenstaande positieve elementen laten onverlet dat er wel degelijk
risico's zijn. Het grootste risico heeft betrekking op de onzekere werklastontwikkeling
en de nauw daarmee verbonden problematiek van de beschikbaarheid van voldoende
kundige en gemotiveerde medewerkers bij de PUR.Van grote betekenis is het verder ontwikkelen van de «poortwachtersfunctie»
door PUR en begeleidende instellingen in gezamenlijkheid. De zeer hoge afwijzingspercentages
bij de nieuwe eerste aanvragen maken deze aanpak urgent.Tijdelijke vergoedingsregeling psychotherapie naoorlogse
generatieOp 17 oktober 1994 trad de Tijdelijke vergoedingsregeling psychotherapie
naoorlogse generatie (de Regeling) in werking. De Regeling voorziet in een
vergoeding van de kosten voor psychotherapie aan personen uit de naoorlogse
generatie bij wie de klachten in verband staan met de oorlogservaringen van
(een van) de ouders of andere opvoeders en waarin de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten niet voorziet.De Pensioen- en Uitkeringsraad voert de regeling uit. In het afgelopen
jaar waren er twee ontwikkelingen.Over de periode 1 juli 1999 tot 1 mei 2001 heeft een onderzoek plaatsgevonden
naar de effectiviteit van de Regeling. Dit inmiddels derde onderzoek vond
plaats in het kader van een tweejaarlijks terugkerende evaluatie van de Regeling.
We hebben de Tweede Kamer per brief over de evaluatie ingelicht op 25 september
2001 (TK 2001–2002, 28 000 nr. 3). Uit het onderzoek blijkt dat
het aantal aanvragen in vergelijking met de resultaten van de eerdere evaluaties
is toegenomen. Ook is het toewijzingspercentage gestegen. De Regeling voorziet
nog steeds in een behoefte en we verwachten op korte termijn ook niet dat
die zal verminderen.De doelgroep van de Regeling is uitgebreid met personen die in of korte
tijd voor de oorlog zijn geboren en psychische klachten hebben die in verband
staan met de oorlogservaringen van (een van) de ouders of andere opvoeders.
In de genoemde brief aan de Kamer kondigden we een daartoe strekkende wijziging
van de Regeling al aan. De wijziging is gepubliceerd in de Staatscourant van
16 oktober 2001, nr. 200.10.3.2 Het scheppen van voorwaarden voor de bevordering
van de nationale manifestaties op het gebied van herdenken en vieren, de instandhouding
van herinneringscentra en de bevordering van activiteiten in het kader van
jeugdvoorlichting over WOII in relatie tot het hedenOm deze doelstelling te realiseren worden onder andere subsidies verstrekt
aan de herinneringscentra Kamp Westerbork, Nationaal Monument Kamp Vught,
Nationaal Monument Kamp Amersfoort, het Indisch Herinneringscentrum (IHC)/Het
Indisch huis en het Nationaal Comité 4 en 5 mei.Het voormalige Kamp Vught is in 2000 gestart met het renoveren en uitbreiden
van het kamp. Het ministerie van VWS heeft hieraan een bijdrage geleverd van € 1,8
mln, waarvan € 1,1 mln in 2001. Deze renovatie verloopt voorspoedig.
Het bestuur van het Nationaal Monument Kamp Vught (NMKV) hoopt in oktober
2003 het gerenoveerde herinneringscentrum te openen.In het kader van de behandeling van de begroting 2001 van het ministerie
van VWS is de motie-Middel aanvaard. Daarin werd de minister verzocht om het
voormalige Kamp Amersfoort toe te laten tot de rijksgesubsidieerde herinneringscentra.
In 2001 hebben we een investeringssubsidie verstrekt om de locatie waar het
voormalig Kamp Amersfoort is gevestigd geschikt te maken om als herinneringscentrum
te kunnen fungeren. De Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort wil hiermee
plannen ontwikkelen en uitvoeren om een deel van het terrein te renoveren.
Naar verwachting zal het gerenoveerde deel van het voormalige Kamp in 2003
in gebruik worden genomen. De totale benodigde investering wordt geraamd op € 0,9
mln.Het Indisch Herinneringscentrum (IHC) heeft sinds 1998 diverse malen subsidie
ontvangen als overheidsbijdrage in het totstandkomen van een herinneringscentrum
voor de Indische gemeenschap. In de loop van 2000 bleek dat bestuurlijke onrust
een goede totstandkoming van het herinneringscentrum in de weg stond. Daarom
hebben wij een verantwoording van de verleende subsidies opgevraagd en zullen
we vooralsnog geen nieuw subsidie ter beschikking stellen tot de totale financiële
situatie en toekomstperspectieven duidelijk zijn.In overleg met het bestuur is besloten het pand aan de Hogeweg in Den
Haag te verkopen en de opbrengst hiervan te bestemmen voor de aankoop van
een nieuw pand elders. Hiervoor is een geheel nieuw bestuur aangetreden dat
met het idee voor een Indisch Herinneringscentrum opnieuw aan de slag gaat.
Als nieuwe locatie is een huurpand gevonden aan de Javastraat in Den Haag.
Op 10 december 2001 is dit nieuwe herinneringscentrum geopend. Het krijgt
de naam «Het Indisch Huis».10.3.3 Uitvoering geven aan of coördineren van activiteiten
die voortvloeien uit ministerraadsbesluiten over het thema «Tegoeden
Tweede Wereldoorlog» en het scheppen van voorwaarden van internationale
samenwerking voor educatie over herinnering aan en onderzoek naar de holocaustIn dit verband hebben de uitgaven in 2001 enerzijds in het teken gestaan
van het voortzetten van eerder opgestarte thema's zoals het afhandelen van
de vierde tranche goudpool, het verdelen van het bedrag dat in het kader van
naoorlogs rechtsherstel aan de Sinti- en Roma-gemeenschap ter beschikking
is gestelde, het ondersteunen van aanspraken van in Duitsland en Oostenrijk
tewerkgestelde dwangarbeiders en het Nazi Persecutee Relief Fund.
Anderzijds hebben twee grote thema's in 2001 de uitgaven bepaald: de oprichting
van de Stichting Het Gebaar en het Nederlands voorzitterschap
van de Task Force for International Cooperation on Holocaust Education, Remembrance
and Research.Oprichting Stichting Het GebaarHet kabinet heeft bij brief aan de Tweede kamer van 12 december 2000 besloten
aan de Indische gemeenschap € 175,0 mln ter beschikking te stellen
vanwege vermoedelijke tekortkomingen in het naoorlogs Indisch rechtsherstel.
Hiervan is € 16,0 mln bestemd voor collectieve doelen. Er is een
formele werkgroep ingesteld waarin leden van de gemeenschap vertegenwoordigd
waren, net als bij de joodse gemeenschap (onder verantwoordelijkheid van het
ministerie van Financiën) en de Sinti- en Roma-gemeenschap. De werkgroep
heeft alle voorbereidingen getroffen om te komen tot het oprichten van Stichting
Het Gebaar op 19 november 2001. Daartoe behoorde ook het afbakenen van de
doelgroep. Vanwege onduidelijkheid over de omvang van de doelgroep is een
individuele uitkering van tenminste € 1 361 gegarandeerd. In
december 2001 zijn, conform de toezegging aan de Tweede Kamer, meer dan 2000
eerste uitkeringen verstrekt. In 2002 zal een start worden gemaakt met de
voorbereidingen voor het verdelen van het bedrag dat voor collectieve doelen
is bestemd. Stichting Het Gebaar is op een vergelijkbare wijze ingericht als
de stichtingen van de joodse gemeenschap en de Sinti- en Roma-gemeenschap.
De uitvoeringskosten worden gefinancierd uit een stelpost die het ministerie
van Financiën daartoe heeft gereserveerd.Een onderdeel van «het gebaar» naar de Indische gemeenschap
is het breed historisch onderzoek naar de sociale en economische gevolgen
van de Japanse bezetting, de daarop volgende bersiap- en revolutietijd en
het dekolonisatieproces voor de verschillende bevolkingsgroepen en regio's.
Hiervoor heeft het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) in
2001 een vooronderzoek afgerond. Dat heeft tot een onderzoeksvoorstel geleid.
Het onderzoek gaat in januari 2002 daadwerkelijk van start en zal ongeveer
vier jaren beslaan. Het naoorlogs rechtsherstel vormt een onderdeel van het
onderzoek.Nederlands voorzitterschap Task Force for International
Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and ResearchNederland was van 1 februari 2001 tot 1 februari 2002 voorzitter van de
Task Force for International Cooperation on Holocaust Education, Remembrance
and Research (ITF). Wij verzorgden in samenwerking met de Nationale Task Force
Werkgroep (vertegenwoordigers van de Anne Frank Stichting, Herinneringscentrum
Westerbork, het Joods Historisch Museum, het NIOD en de stichting ICODO) de
inhoudelijke invulling van het voorzitterschap. Het ministerie van Buitenlandse
Zaken (Buza) droeg zorg voor de diplomatieke en logistieke aspecten.VWS en Buza organiseerden van 2 tot en met 5 mei 2001 een succesvolle
internationale wetenschappelijke conferentie met herdenking als centraal thema.
Zo'n 250 deskundigen afkomstig uit de ITF-landen, de projectlanden en contactlanden
(voornamelijk Midden- en Oost-Europese landen) namen hieraan deel.Een van de kernactiviteiten van de ITF vormt de «Task Force Liaison
Projects». Dat richt zich op het ter beschikking stellen van de in de
ITF lidstaten aanwezige expertise op het gebied van Holocaust-educatie,herinnering en -onderzoek aan geïnteresseerde landen in met name
Midden en Oost-Europa. Tijdens het bewind van de communistische regimes is
de Holocaust jarenlang een gesloten hoofdstuk geweest. Hierdoor ontbreekt
in deze landen vaak de benodigde deskundigheid. De ITF heeft onder meer een
pilot project met Tsjechië gestart, waarbij Nederland als «leading
country» optreedt. In 2001 is Tsjechië lid van de ITF geworden.
Met andere landen zijn liaisonprojecten gestart of uitgebreid.Voortvloeiend uit het lidmaatschap van de ITF heeft het kabinet besloten
een leerstoel Holocaust en genocide-studies op te richten in Nederland. In
2001 zijn de voorbereidende werkzaamheden daarvoor verricht.Beleidsartikel 11: InspectiesDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Inspectie Gezondheidszorg30 08031 11527 05732 9575 90021,8%* Keuringsdienst van Waren59 68057 38656 59667 80611 21019,8%* Inspectie JHV/JB1 9612 0312 0302 045150,7%Totaal uitgaven91 72190 53285 683102 80817 12520,0%Ontvangsten4 3987 7121 5574 7333 176204,0%11.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieInspectie voor de GezondheidszorgBeleidsartikel 11 is in 2001 verhoogd met € 6,7 mln, waarvan € 4,4
mln voor uitbreiding van de inspectiecapaciteit. Voor uitbreiding van het
toezicht is in de loop van 2001 een wervingsactie voor inspecteurs gevoerd
die in 2002 wordt voortgezet.De toegevoegde middelen zijn in 2001 onder meer besteed aan het afronden
van de reorganisatie van de inspectie en de kosten van de commissie-Abeln, die ons heeft geadviseerd over de wenselijke strategie
van de Inspectie. Als uitvloeisel van de aanbevelingen van de commissie zijn
projecten opgezet en in uitvoering genomen die bijdragen aan de toekomstige
vormgeving van de IGZ. De meeste middelen kwamen in het laatste kwartaal van
2001 ter beschikking. Daardoor kon uiteindelijk een bedrag van € 0,7
mln niet meer in 2001 worden besteed. Ook de voor de bestrijding van bio-terrorisme
toegevoegde middelen konden door deze oorzaak slechts gedeeltelijk worden
aangewend.De hogere uitgaven van het CIBG (onderdeel van de Inspectie) houden verband
met de ontwikkeling van de informatievoorziening jeugdhulpverlening, de ontwikkeling
van de zorgpas, de herhuisvesting en het oprichten en exploiteren van een
centraal meldpunt buitenlandse beroepsbeoefenaren.De hogere ontvangstenrealisatie wordt voornamelijk veroorzaakt door de
voorzichtige raming als gevolg van de onvoorspelbaarheid van de ontvangsten.Keuringsdienst van WarenBij 1e Suppletore wet is de raming verhoogd voor:– het oplossen van personele knelpunten € 1,9 mln (vanuit
de Eindejaarsmarge);– het uitbreiden van de inspectiecapaciteit ten behoeve van de voedselveiligheid € 1,6
mln.Bij 2e Suppletore wet is de raming verhoogd voor:– een nabetaling aan de Keuringsdienst voor de hogere productie
over het jaar 2000 en het vergoeden van betaalde vakantiegelden en tegemoetkoming
ziektekosten over het jaar 1999 (€ 3,5 mln);– nominale bijstellingen € 1,9 mln;– hogere productie met name bij veterinair-technologische inspecties
(€ 1,7 mln);– preventie en nazorg in verband met mogelijke bio-terroristische
aanslagen (€ 0,4 mln);– het afromen van de vermogenspositie in verband met het bereiken
van de maximaal toegestane vermogenspositie (ontvangsten € 1,9 mln).Naast de bij suppletore wetten toegekende middelen zijn zowel de uitgaven
als de ontvangsten met € 0,2 mln verhoogd voor scholingskosten.VWS heeft als «moederdepartement» in 2001 de bovengenoemde
middelen betaald aan de Keuringsdienst. In de agentschapsrekening legt de
Keuringsdienst verantwoording af over de besteding van deze middelen. Verrekeningen
van tekorten en overschotten op de door VWS beschikbaar gestelde bijdrage
vinden in 2002 plaats.Inspectie Jeugdhulpverlening en JeugdbeschermingDe raming is nagenoeg gelijk aan de realisatie11A Inspectie voor de Gezondheidszorg11.a.2 Algemene beleidsdoelstellingToezien op de gezondheidszorg en onderzoeken van de staat
van de volksgezondheidDe Inspectie voor de Gezondheidszorg ressorteert onder de minister van
VWS, maar voert haar taken uit met een verregaande mate van onafhankelijkheid.
De positie van de Inspectie is geregeld in de Gezondheidswet. Haar voornaamste
taken zijn het handhaven van de wettelijke voorschriften op het gebied van
de volksgezondheid en het gevraagd en ongevraagd adviseren van de minister
daarover.De Inspectie heeft kantoren in Den Haag (de centrale vestiging), Groningen,
Arnhem, Utrecht, Haarlem, Rijswijk, Den Bosch en Maastricht (decentrale vestigingen)
en bruggenhoofden in de overige provinciehoofdsteden.11.a.3 Toelichting op de activiteiten in 200111.a.3.1 Toezicht en opsporing op het gebied van gezondheidszorg
en volksgezondheidIn mei 2001 bracht de commissie-Abeln advies
uit aan de minister over de wenselijke strategie van de Inspectie dat in eerste
instantie door ons en nadien door de Kamer goeddeels is overgenomen.De Inspectie heeft drie jaar de tijd gekregen om de aanbevelingen van
de commissie-Abeln te implementeren. Een invoeringsplan
is gereed; een projectdirecteur, belast met de verantwoordelijkheid voor de
invoering, is medio 2001 aangetrokken. De adviezen van de commissie-Abeln leiden, op hoofdlijnen, tot de volgende acties.Er wordt, in het kader van strategie en kerntaken, een Raad van Advies
ingesteld. De positionering van de IGZ wordt versterkt door het ontwikkelen
van een eigen voorlichtingsfunctie en de publicatie van kwaliteitsverschillen
tussen zorgaanbieders. Ten aanzien van de werkwijze wordt het zgn. gelaagd
toezicht ingevoerd, het algemeen toezicht versterkt en het aandeel interventietoezicht
gereduceerd. Daarnaast wordt een kenniscentrum ingericht en worden vaker externe
onderzoeksinstituten ingeschakeld. In het kader van het personeelsbeleid wordt
een forse personele uitbreiding voorzien en wordt een inspectie-academie opgericht.11.a.3.2 Het adviseren en informeren van de minister en
anderen (op verzoek of uit eigen beweging), en het verstrekken van vergunningenDe IGZ heeft in 2001 de geneeskundige hulpverlening aan de slachtoffers
van de vuurwerkramp ìn Enschede en die van de nieuwjaarsbrand te Volendam
geëvalueerd.De IGZ-rapportage was in beide gevallen onderdeel van de rapportage van
de rijksinspecties die deelnamen aan het door de Inspectie Brandweer en Rampenbestrijding
gecoördineerde onderzoek naar de rampenbestrijding. Het ging daarbij
om de hulpverlening ter plaatse, als ook op weg naar- en in de ziekenhuizen.
Het IGZ-rapport inzake Enschede verscheen in januari 2001; het IGZ-rapport
inzake Volendam verscheen in juni 2001.Beide rapportages bieden de hulpverleningsorganisaties de gelegenheid
de processen en procedures binnen de geneeskundige hulpverleningsketen nog
eens grondig onder de loep te nemen en -waar nodig- te verbeteren.De IGZ adviseert ons over onder meer aanmeldingen in het kader van de
Wet bijzondere opname psychiatrische ziekenhuizen, bouwinitiatieven, vergunningverlening
in het kader van de Opiumwet en de Kernenergiewet en vergunningverlening aan
drogisten.Tevens worden adviezen uitgebracht aan beroepsgroepen, aan burgers en
aan patiëntengroepen, aan de douane en aan verzekeraars. Tabel 1: aantal verklaringen,
verloven, bloedprodukten 2000Raming 2001Realisatie 2001Import/export-verklaringen3 7584 0003 068Opiumverloven3 3652 0002 999Bloedproducten, e.d.422420174Totaal7 5456 4206 241Bron: aantallen 2000: jaarverslag VWS 2000raming 2001: begroting VWS (verklaringen, verloven, bloedprodukten),realisatie 2001: berekening o.g.v. administratie VWS (ontvangsten 2001)
en de prijs per eenheid van verklaringen, verloven en bloedprodukten11.a.3.3 Inzicht verkrijgen en verschaffen in de staat
van de gezondheidszorg en de determinanten daarvanDe Inspectie heeft in 1997 voor het eerst «Staat van de Gezondheidszorg»
gepubliceerd, waarin gerapporteerd wordt over de kwaliteit en toegankelijkheid
van de zorg in Nederland. Als gevolg van de snelle veranderingen in de gezondheidszorg
is besloten geen nieuwe integrale versie uit te brengen maar jaarlijks over
inspectiebrede thema's te rapporteren. Dit is ook aan de Tweede Kamer gemeld.
De eerste thematische rapportage zal in 2002 verschijnen en gaat over beschikbaarheid
en werking van integrale kwaliteitssystemen.11.a.3.4 Het bevorderen en bewaken van de kwaliteit van
de beroepsuitoefening in de individuele gezondheidszorgOp 1 september 2001 is een nieuw organisatieonderdeel van start gegaan,
het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG). Een aantal uitvoerende
taken van beleidsdirecties is overgedragen aan het BIG-register dat beroepsbeoefenaren
in het kader van de Wet BIG registreert. Het register ressorteert onder de
Inspectie voor de Gezondheidszorg, maar over verzelfstandiging wordt al geruime
tijd nagedacht. De wens om het CIBG als uitvoeringsorganisatie helder te positioneren
en de behoefte te komen tot een resultaatgerichte aansturing, hebben geleid
tot het voornemen om de organisatie intern te verzelfstandigen als baten-lastendienst,
zo mogelijk per 1 januari 2003. Hiermee wordt een duidelijke scheiding beoogd
tussen beleid, uitvoering en toezicht met behoud van de ministeriële
verantwoordelijkheid.Gelet op de instellingseisen voor baten-lastendiensten, is in 2001 onder
andere een omgevingsanalyse opgesteld, zijn de producten en diensten beschreven
en is een risicobeleid ontwikkeld. De Toetsingscommissie
Verzelfstandigingen, bestaande uit de DG Rijksbegroting (ministerie
van Financiën) en de DG Openbaar Bestuur (ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties), heeft haar complimenten over de aanpak en voortgang
uitgesproken. In 2002 wordt gestart met het proefdraaien in een resultaatgericht
besturingsmodel met een baten-lastenadministratie. Tabel 2: registraties en informatieverstrekking,
CIBG 199920002001Registratie   Toename geregistreerde beroepsbeoefenaren, BIG-register17 67611 00010 794Informatieverstrekking   Aantal binnenkomende gesprekken BIG-informatielijn31 73326 88224 859Aantal binnenkomende vragen via e-mail6361 1003 538Aantal bezoeken website–26 00040 053Totaal32 36953 98268 450Bron: CIBG Tabel 3: aantal ingeschreven
beroepsbeoefenaren in het BIG-register (per 31-12-2001)BasisberoepAantalPer 10 000 inw.Apothekers4 4532,8Artsen52 60233,2Fysiotherapeuten31 46119,8Gezondheidszorg-psychologen8 6365,4Psychotherapeuten5 6233,5Tandartsen9 1395,8Verloskundigen2 5071,6Verpleegkundigen213 128134,4Totaal327 549 Bron: CIBG11B Keuringsdienst van Waren11.b.2 Algemene beleidsdoelstellingToezien op de gezondheids- en consumentenbescherming
in de gehele productieketen van levensmiddelen en non-foods.De KvW heeft als werkterrein de gehele productieketen van plantaardige
en dierlijke levensmiddelen en consumentenartikelen. De missie van de Keuringsdienst
van Waren (KvW) luidt: «De Keuringsdienst van Waren geeft onafhankelijk
invulling aan de gezondheids- en consumentenbescherming in de gehele productieketen
van levensmiddelen en non-foods, door het uitvoeren, toetsen en initiëren
van beleid en het signaleren van bedreigingen».De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de navolgende operationele
doelstellingen. Daarin lichten we voor de belangrijkste beleidsthema's de
activiteiten uit 2001 toe.11.b.3 Toelichting op de activiteiten in 200111.b.3.1 Het bewerkstelligen van normconform gedrag door
toezicht op het naleven van wetten en opsporen van overtredingenHandhavingVoor het bereiken van deze doelstelling worden handhavingsinstrumenten
ingezet, zoals inspecties in het kader van toezicht en opsporing, monsteronderzoek,
waarschuwingen, bestuurlijke boetes en processen-verbaal na geconstateerde
overtredingen, gerichte informatieverstrekking, product-recalls, in beslagname
van ondeugdelijke waren en publiekswaarschuwingen.Uiteraard is de handhavingstaak op volksgezondheid gericht. De minister
van VWS heeft op grond van artikel 38 van de Gezondheidswet een aanwijzingsbevoegdheid.
Daarnaast bestaat in het kader van de opsporing een duidelijke lijn naar Justitie,
met name de officier van justitie en het Openbaar Ministerie (OM).PrestatiesIn 2001 is een belangrijke start gemaakt met de projecten Voedselveiligheid en Intensivering Drank- en horecawet (DHW). Beide thema's betekenen een toename van de toezichthoudende
taak van de KvW en leiden daarmee tot de inzet van extra capaciteit. Dat is
mogelijk door het structureel toekennen van extra gelden (€ 1,6
mln respectievelijk € 1,9 mln).Het thema voedselveiligheid, actueel na crises met betrekking tot onder
meer «BSE», dioxine, PCB's, is vertaald in geïntensiveerde
en hogere inspectiedichtheden met betrekking tot BSE, dioxine, PCB's in dierlijke
producten, etikettering pluimvee en importcontroles. Voor de handhavingsactviteiten
in het kader van de Drank- en Horecawet, te starten in 2002, zijn een aantal
voorbereidingen getroffen. De activiteiten omvatten, naast het ontwikkelen
van geschikte inspectiemethodieken, controles op leeftijdsgrenzen, controles
bij vergunningplichtige en niet-vergunningplichtige bedrijven en toezicht
op gemeenten.De in 2001 geleverde prestaties worden uitgedrukt in prestatiegegevens
(aantal inspecties, aantal monsters en aantal en soort maatregelen als gevolg
van geconstateerde overtredingen). Deze prestatiegegevens hebben voornamelijk
betrekking op de doeltreffendheid en de kwaliteit van de uitvoering van de
taken van de KvW, die sinds 2000 baten-lastendienst is.Het aantal en de aard van de verrichte inspecties en monstersInspecties 2001Monsters 2001Uit bovenstaande grafieken blijkt dat, met uitzondering van de inspecties
bij de niet-industriële levensmiddelenbedrijven, in alle categorieën
meer activiteiten (inspecties en monsteronderzoeken) zijn uitgevoerd dan geraamd.
Tegenover deze extra productie is een aanvullend budget beschikbaar gesteld
van € 1,7 mln.Het percentage inspecties en monsters dat tot maatregelen
leidtPercentage maatregelen n.a.v. inspectiesPercentage maatregelen n.a.v. monsteronderzoekIn bovenstaande grafieken wordt het aantal inspecties en monsteronderzoeken
dat tot een corrigerende maatregel heeft geleid weergegeven als percentage
van het totaal aantal uitgevoerde inspecties en monsteronderzoeken. Hierbij
moet worden opgemerkt dat met ingang van 1 februari 2001 de KvW is gestart
met opleggen van boetes bij overtredingen van de Warenwet. Hierdoor is een
ander type maatregel ontstaan, namelijk de bestuurlijke boete. De overtredingen
waarvoor een bestuurlijke boete is opgemaakt werden voorheen gesanctioneerd
met een proces-verbaal.Realisatie en prognose inspecties en monstersIn 1999 is een prognose opgesteld tot en met 2005 voor inspecties en monsteronderzoeken.
In bovenstaande grafiek is de realisatie van 1998 tot en met 2001 afgezet
tegen de prognose. Hieruit blijkt dat de in 2001 gerealiseerde monsteronderzoeken
ongeveer op het niveau van de prognose voor 2004 ligt.Prestaties (doelbereiking van het beleid)De KvW handhaaft beleidsinstrumentele wetgeving. De mate waarin wetgeving
wordt nageleefd is een indicatie voor de effectiviteit van de inspectiewerkzaamheden
en daarmee een indicatie voor de doeltreffendheid van het handhavingsbeleid.
Om de effectiviteit van de handhaving te bevorderen is een juiste kennis van
de doelgroepen, het nalevingsniveau en de nalevingsbeïnvloedende factoren
van die doelgroepen essentieel. Het Expertisecentrum Rechtshandhaving (ERH)
van het ministerie van Justitie heeft een model ontwikkeld aan de hand waarvan
die kennis is te verwerven: de Tafel van 11. Volgens
dit model zijn er elf dimensies (oorzaken) te onderscheiden waarom burgers
de wet overtreden of naleven. Op slechts vier van deze elf dimensies heeft
de KvW directe invloed: de inspectiefrequentie, de pakkans en de selectiviteit
en de sanctiekans. In 2001 zijn de eerste stappen gezet om aan de hand van de Tafel van 11 inzicht te krijgen in de nalevingsmotieven
van een groter deel van de bedrijven waarbij de KvW toezicht houdt. In 2002
zal hiertoe een monitor worden uitgevoerd.11.b.3.2 Het adviseren en informeren van de minister en
lagere overheden, op verzoek of uit eigen bewegingSignalering en adviseringSignalering/advisering houdt in het stellen van diagnoses (op grond van
handhaving, surveillance en monitoring) en het aangeven van therapieën. Signalering moet inzicht geven in de mate van gezondheidsbedreiging
van een categorie producten, een proces of een bepaalde sector bedrijven.Signaleringsprojecten zijn consequent gericht op enerzijds het verbeteren
van het handhaven van normen en systemen en anderzijds het verkrijgen van
inzicht zodat beleidsverantwoordelijken worden geïnformeerd en geadviseerd.Voornaamste onderwerpen van onderzoekHieronder volgt een opsomming van de voornaamste onderwerpen van onderzoek
in 2001. Nadere informatie staat in het jaarverslag 2001 van de KvW.Risico analyse en effectmeting.Strategische risico analyse in samenwerking met de Galangroep, Project
Doelgericht Handhaven, Surveillance-onderzoek Legionella, Voorbereiding onderzoek
naleving Warenwet, Steekproefgewijze handhaving bij ketenbedrijven.VoedselveiligheidVoedselveiligheid in de gehele voortbrengingsketen (HACCP), Hygiënecodes,
Verdediging tegen Voedselterrorisme, Onderzoek en rapportage omtrent Specifiek
Risicomateriaal, Monitor Pesticide Residuen, Vervoer destructiemateriaal,
Verkoop Sportvoeding en Sportvoedingspreparaten, Etikettering rundvlees, Contaminanten
op tarwe en tarweproducten, Pathogenen in zachte kaas, Toevoegen van microvoedingsstoffen
in levensmiddelen, Pathogenen in schapenvlees, Gluten in glutenvrije producten,
Additioneel toezicht visrokerijen, Evaluatie microbiologische richtwaarden,
Cadmium, lood en kwik in visconserven, Toezicht logistiek slachten in Vleeskuikenslachterijen,
Microbiologische gesteldheid van gerookte zalm, maatjesharing en slagroom,
Onderzoek naar echtheid van kaviaar, Salmonella in eieren, Zoönosen,
Dioxine in eieren, Genetisch gemodificeerde organismen (GGO's), Bijzondere
eet- en drinkwaren.ProductveiligheidHygiëne van verpakkingen voor levensmiddelen, Doorstraling van kunststofverpakkingen
voor levensmiddelen, Kleurstoffen voor Tatoeage en Permanente Make-up, Vuurwerk,
AZO-kleurstoffen in leer, Formaldehyde in Textiel, Elastic straps, Kampeergaskacheltjes,
Plafondverlichting, Beschermingsmiddelen voor skaters, Behangafstomers, Auto-antivorstmiddelen,
Speelgoed van zacht PVC , Brandveiligheid carnavalskleding, Gel-brandstoffen
voor de open haard, Haakse handslijpmachines, Bagagespinnen, Kersenpittenkruiken.GenotmiddelenToepassing Tabakswet bij gemeente- en stadhuizen, Ontwikkeling en planning
handhaving Drank- en Horecawet 2002.Veterinaire zakenDierproeven, Levende veterinaire vaccins, Escherichia coli 0157 infectie
via melkvee, Shiga Toxineproducerende E-coli op schapen en lammeren, Monden
Klauwzeer (gevolgen van getroffen maatregelen ten aanzien van dierlijke producten).Overige activiteitenKlachten en calamiteiten via 0800-0488De KvW heeft een meldkamer, die bereikbaar is via het gratis telefoonnummer
0800-0488. De meldkamer heeft als taak het aannemen, registreren en afhandelen
van (consumenten-)klachten en calamiteiten. In geval van calamiteiten functioneert
de meldkamer als crisiscentrum. Bovendien worden in de meldkamer de internationale
meldingen op het gebied van voedselveiligheid en productveiligheid geregistreerd
en voor verdere afhandeling doorgesluisd naar relevante organisaties. Om deze
activiteiten op elk moment te waarborgen is de meldkamer 24 uur per dag bereikbaar.In 2001 werd in totaal ongeveer 41 300 maal contact gezocht met de
meldkamer (in 2000 was dat 34 000 maal). Dit resulteerde in ongeveer
4 800 klachten die de KvW heeft onderzocht. Ongeveer 700 meldingen werden
ontvangen via het Europese «Rapid Alert System».Bestuurlijke boetesMet ingang van 1 februari 2001 is de KvW gestart met het namens de minister
opleggen van boetes bij overtredingen van de Warenwet. Het doel is inhoud
te geven aan «lik-op-stukbeleid», waardoor normconform gedrag
van ondernemers zal stijgen. Om dit te kunnen realiseren is een Bureau Bestuurlijke
Boetes bij de KvW ingericht. In totaal zijn in 2001 2300 beschikkingen
opgelegd. De gemiddelde boete bedraagt ongeveer € 900. Het aantal
overtreders dat in bezwaar ging tegen de boetebeschikking bedraagt ruim 10%.Goede Laboratorium PraktijkDe KvW voert toezicht uit op de toepassing van de OESO-principes van Good
Laboratory Practice. Deze kwaliteitsregels moeten wettelijk worden toegepast
bij het onderzoek naar de veiligheid van stoffen en preparaten in het kader
van toelating, kennisgeving of registratie. In 2001 zijn door de KvW zestien
inspecties in Nederland en vier inspecties in het buitenland uitgevoerd. Daarnaast
zijn drie deelinspecties uitgevoerd. Op verzoek van de Amerikaanse overheid
(FDA) is één studie-audit uitgevoerd.Website KvWDe KvW heeft in 2001 een website in gebruik genomen zodat actuele informatieverstrekking
voor de consument en het bedrijfsleven mogelijk is. Het adres ervan is www.keuringsdienstvanwaren.nl11C Inspectie Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming11.c.2 Algemene beleidsdoelstellingHet toezien op de kwaliteit van de jeugdhulpverlening
en jeugdbescherming en op vergunninghouders interlandelijke adoptie.De Inspectie brengt voor 1 april 2002 separaat verslag uit over haar werkzaamheden
in 2001. In dit verslag doet de Inspectie ook voorstellen die zij in het belang
van de jeugdhulpverlening en jeugdbescherming nodig acht. Voor een uitgebreide
toelichting verwijzen wij naar het genoemde Jaarverslag IJHV/JB 2001. Hieronder
staan kort de activiteiten.Het Jaarwerkplan 2001 bestond onder andere uit het uitvoeren van het toezicht
op:– de regionale residentiële en semi-residentiële jeugdhulpverlening
in provincies. Voor elke instelling is een instellingsrapport uitgebracht.
Aan de betreffende provincie is een inspectierapport uitgebracht met concrete
voorstellen die er op gericht zijn, de kwaliteit van de zorg en de onderlinge
afstemmingsprocedures van instellingen te verbeteren. Bovendien zijn afspraken
gemaakt over de termijn waarbinnen deze verbeteringen dienen te zijn gerealiseerd;– de justitiële jeugdinrichtingen voor behandeling. Hierover
werd in het najaar van 2001 een landelijk rapport aan de minister van Justitie
uitgebracht, ook werden er twaalf instellingsverslagen gemaakt. Met Justitie
is afgesproken het onderzoek te beschouwen als een «nul»meting
en om begin 2003 een her-toets uit te voeren;– de Bureaus Jeugdzorg, dit toezicht is in 2001 gestart;– de vergunninghouders interlandelijke adoptie. Hiervoor is een
vierjarenplan opgesteld. In 2001 is met name de klachtenbehandeling geanalyseerd.
Daaruit blijken verschillen tussen de terzake gestelde regels en de praktijk
te bestaan. In 2002 wordt het rapport met Justitie besproken met het oog op
de te nemen (beleids)maatregelen.Voor het Project Pleegzorg wordt een plan van aanpak vastgesteld. De Inspectie
heeft tot slot opnieuw een groot aantal inspecties uitgevoerd naar aanleiding
van eerder uitgevoerd toezicht en heeft een aantal incidentenonderzoeken uitgevoerd.
De Inspectie heeft aan de betrokken bewindslieden onder meer adviezen uitgebracht
over het conceptwetsvoorstel Wet op de jeugdzorg, het beleid voor alleenstaande
minderjarige asielzoekers en het beleid voor grote pleeggezinnen.Beleidsartikel 12: Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en MilieuDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Totaal uitgaven154 850175 078141 390187 55746 16732,7%Ontvangsten82 07471 42167 87991 70723 82835,1%12.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieDe hogere uitgaven bij het RIVM over 2001, bezien als verschil tussen
de stand van de ontwerpbegroting en de realisatie, worden voornamelijk veroorzaakt
door:– de inzet voor projecten in het kader van het actieplan terrorisme
en veiligheid (€ 7,7 mln); van de toegekende bedragen (totaal € 9,7
mln) zal € 2 mln in 2002 besteed worden;– de inzet in het kader van de nazorg na de vuurwerkramp Enschede
(€ 1,5 mln);– hogere productiekosten van de vaccins voor het Rijksvaccinatieprogramma
(€ 11,6 mln);– het nieuwe inentingsprogramma voor vierjarigen tegen kinkhoest
(€ 2,6 mln);– uitgaven om het financieel en administratief beheer te verbeteren
(€ 3,2 mln);– een bijdrage voor het verbeteren van de liquiditeitspositie van
de productieorganisatie van de vaccins voor het Rijksvaccinatieprogramma (€ 4,1
mln). Op deze bijdrage rust een terugbetalingsverplichting;– algemene kostenstijgingen (personeel en materieel) waarvoor loon-
en prijsbijstellingen zijn ontvangen (€ 3,6 mln);– meer uitgaven voor het Nationaal Onderzoeksprogramma Luchtverontreiniging
en Klimaatverandering door een snellere afwikkeling van de financiële
verplichtingen (€ 0,6 mln);– een toename van door derden betaalde werkzaamheden waarvoor extra
productiemiddelen moesten worden ingezet (€ 2,3 mln);– extra opgedragen werkzaamheden voor het volksgezondheidsonderzoek
(€ 3,6 mln);– aanvullend opgedragen werkzaamheden door de ministeries van VROM
en LNV; deze verklaren overigens ook gedeeltelijk de hogere ontvangsten (€ 3,0
mln).Een deel van deze hogere uitgaven heeft een structureel karakter, te weten
uitgaven voor:– de versterking van de capaciteit ten behoeve van de infectieziektenbestrijding
(€ 1,1 mln);– werkzaamheden in opdracht van de Inspectie Milieuhygiëne
van het ministerie van VROM (€ 0,7 mln);– de 24-uurs bereikbaarheid van het Nationaal Vergiftigingen Informatie
Centrum (NVIC) (€ 0,3 mln).Naast hogere uitgaven is tevens sprake van hogere ontvangsten. Die zijn
toe te schrijven aan:– de start van het nieuwe inentingsprogramma voor vierjarigen tegen
kinkhoest (€ 1,2 mln);– de hogere omzet uit de levering van vaccins voor het Rijksvaccinatieprogramma
(€ 8,5 mln);– het aanpassen van de verrekenregels met de uitvoerende organisatie
voor het produceren van vaccins voor het Rijksvaccinatieprogramma (€ 1,4
mln);– de hogere inkomsten uit de regeling Europese vrijgifte van vaccins
en uit in opdracht van derden uitgevoerd diagnostisch onderzoek (€ 1,5
mln), waarvoor ook meer productiemiddelen moesten worden ingezet.Verder heeft het RIVM tegen het eind van 2001 een bedrag van € 3,5
mln ontvangen uit een samenwerkingsovereenkomst met een Amerikaanse instantie
als bijdrage in de kosten voor werkzaamheden die na 2001 zullen worden uitgevoerd.Ook van invloed op het verschil tussen de stand van de ontwerpbegroting
en de realisatie zijn de aan het RIVM toegekende bedragen voor loonbijstelling
ingevolge de loonkostenontwikkeling op grond van de afspraken volgens de CAO-Rijk
en voor prijsbijstelling ingevolge de ontwikkeling van de materiële kosten.
De hiervoor ontvangen bedragen beïnvloeden zowel de uitgavenbegroting
als onderdelen van de ontvangstenbegroting (m.n. de bijdrage van het ministerie
van VROM).12.2 Algemene beleidsdoelstellingOnderzoek verrichten dat gericht is op het ondersteunen
van de beleidsontwikkeling en het uitoefenen van toezicht op de volksgezondheid,
het milieu en de natuur en daarover periodiek rapporteren.Het RIVM verricht behalve voor VWS ook onderzoek voor de ministeries van
VROM en LNV. De bijdragen van VROM en LNV voor deze activiteiten worden als
ontvangst van het RIVM geboekt. De hiermee corresponderende uitgaven worden
meegenomen in de begrotingen van VROM en LNV. Dit beleidsartikel is beperkt
tot een toelichting op de volksgezondheidsactiviteiten.De vorming naar een baten-lastendienstHet kabinet heeft op 27 april 2001 zijn standpunt bepaald over het eindrapport
van het interdepartementale beleidsonderzoek (IBO) naar de bedrijfsvoering
en sturing van het RIVM. Het kabinet onderschrijft in grote lijnen de aanbevelingen
uit het rapport. Op grond hiervan is het RIVM een veranderingstraject ingegaan
met een tijdpad dat gericht is op het invoeren van het baten-lastenstelsel
per 1 januari 2004.Aan de hand van een in september 2001 vastgesteld projectplan, zijn voor
zowel de interne sturing (topstructuur van het RIVM) als de externe (de eigenaarsrelatie
en de opdrachtgever-opdrachtnemer-relatie) kaders uitgewerkt en vastgesteld.Voor de inhoudelijke sectoren is in de nieuwe topstructuur sprake van
meer profilering van de sectoren binnen het RIVM. De nieuwe topstructuur is
per 1 januari 2002 ingevoerd. In 2002 zullen de «nieuwe» sectoren
als een tweede fase organisatorisch worden vormgegeven.Met de eind december 2001 vastgestelde kaders voor de externe sturing
is de relatie tussen eigenaar en opdrachtgevers en het RIVM herijkt en gericht
op een resultaatgericht sturingsconcept. De missie en de strategie zijn opnieuw
geformuleerd. Daarnaast zijn de taken van de stuurgroep RIVM en de commissie
van toezicht vastgelegd en zijn de besturingsfilosofie, het financieringsmodel
en de RIVM-taken op hoofdlijnen uitgewerkt.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.12.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling12.3.1 Voor beleid en toezicht feitelijke gegevens verzamelen,
analyseren en integreren op het terrein van de volksgezondheid, bepalende
factoren hiervoor vast stellen en de mogelijkheden nagaan om via preventie
en zorg hierin verbetering aanbrengenIn 2001 is, samen met een groot aantal instituten buiten het RIVM, de
permanente informatievoorziening via het Internet gerealiseerd: het Nationaal
Kompas Volksgezondheid. Deze faciliteit toont op zeer toegankelijke wijze
informatie over (risicofactoren van) de gezondheidstoestand, het gebruik en
de kosten van preventie en zorg en de mogelijkheden om de gezondheidstoestand
via preventie en zorg te verbeteren.Daarnaast verschenen in 2001 verscheidene rapporten die het RIVM in samenwerking
met derden heeft gemaakt. Voorbeelden zijn onder andere Gezondheid in de grote steden, Niet zonder zorg (een onderzoek naar de doelmatigheid en kwaliteit van de ambulancezorg)
en vier rapporten waarin de Nederlandse zorg en volksgezondheid internationaal
werden vergeleken. Verder heeft het RIVM voor het eerst het deelrapport Preventie
opgesteld als onderdeel van het Brancherapport Volksgezondheid dat achtergrondinfo
biedt bij onder andere de Zorgnota. Ook heeft het RIVM een eerste versie van
een risicomodel ontwikkeld dat op den duur een handvat moet bieden om te bepalen
waar, en op wie, met welke frequentie en welke vorm toezicht moet worden gehouden.
Ten slotte heeft het RIVM in samenwerking met GGD-Nederland het Nationaal
Contract Openbare Gezondheidszorg uitgewerkt. Dat is bedoeld om regionale
gezondheidsinformatie te verzamelen ter onderbouwing van de vierjaarlijks
te verschijnen landelijke en gemeentelijke public-health-nota's. Tabel 1: raming en realisatie
capaciteit en middelen verkenningen (in 2001) Raming P-kostenRealisatie P-kostenRaming
M-kostenRealisatie M-kostenGezondheidsverkenningen2 250 0002 759 7072 329 0001 715 005Gezondheidszorgonderzoek634 000783 688528 000487 019Onderzoek indicatoren en determinanten2 111 0003 430 4692 0920002 131 847Totaal4 995 0006 973 8644 949 0004 333 871Tabel 2: raming en realisatie
capaciteit en middelen verkenningen (in 2001) Raming capaciteit in
fteRealisatie capaciteit in fteGezondheidsverkenningen31,637,4Gezondheidszorgonderzoek9,010,7Onderzoek indicatoren en determinanten28,236,7Totaal68,884,812.3.2 Het in kaart brengen van volksgezondheidsbedreigende
infectieziekten, het definiëren van determinanten van spreiding en virulentie
en het mede ontwikkelen van maatregelen om infectieziekten te bestrijden,
beheersen en zo mogelijk voorkomenOp het gebied van infectieziekten zijn de taken van het RIVM onder andere:
vroegtijdige signalering, signaalverificatie, diagnostiek en outbreakmanagement.
De breedte van dit terrein leidt tot zeer gevarieerde producten. Zo kon op
basis van door GGD's aangeleverde informatie worden geconcludeerd dat het
aantal seksueel overdraagbare aandoeningen in 2001 sterk is gestegen. Het
RIVM heeft werkzaamheden verricht in verband met de meningokokkenuitbraak
in West-Brabant. Daarnaast bracht het instituut de genetische aspecten van
de gevoeligheid voor infectieziekten in kaart. Uit onderzoek bleek dat gerichte
screening bij patiënten op dragerschap in de darm van de multiresistente
bacterie het mogelijk maakt om verspreiding van deze bacterie te voorkomen.De landelijke bestrijding van infectieziekten heeft een nieuwe dimensie
gekregen als gevolg van de hernieuwde positionering van de Landelijke Coördinatiestructuur
Infectieziektebestrijding. Als gevolg daarvan wordt de samenwerking met GGD-Nederland
geïntensiveerd en zal het RIVM een sterkere ondersteunende rol hebben
voor het kerndepartement bij landelijke outbreaks.Als gevolg van de toegenomen bedreiging van terroristische acties zijn
voorbereidingen getroffen om de onderzoeksfaciliteiten op het terrein van
de infectieziekten uit te breiden. Hiertoe worden samenwerkingsovereenkomsten
gesloten met andere expertisecentra, worden methoden ontwikkeld voor snelle
detectie en typering van mogelijk inzetbare biologische agentia en zijn initiatieven
genomen voor het bouwen van een extra beveiligd laboratorium. Tabel 3: raming en realisatie
capaciteit en middelen infectieziekten (in 2001) Raming P-kostenRealisatie P-kostenRaming
M-kostenRealisatie M-kostenInfectieziekten6 199 0008 691 6184 833 0005 401 360Zoönosen en voeding3 578 0004 741 1722 494 0002 638 114Totaal9 777 00013 432 7907 327 0008 039 474Tabel 4:raming en realisatie
capaciteit en middelen infectieziekten (in 2001) Raming capaciteit in
fteRealisatie capaciteit in fteInfectieziekten85,6113,2Zoönosen en voeding49,763,4Totaal135,3176,612.3.3 Het beoordelen van dossiers die worden ingediend
voor het verkrijgen van een toelating van een stof, product, geneesmiddel
of medisch hulpmiddel en het verrichten van onderzoek dat bijdraagt aan het
ontwikkelen van wettelijke richtlijnen hierinOok op het terrein van stoffen en risico's waren de belangrijkste producten
zeer divers van aard. In april 2001 zijn aan de Tweede Kamer en aan de betrokkenen
in Enschede de resultaten aangeboden van het onderzoek dat het RIVM in samenwerking
met het Instituut voor Psychotrauma en GGD Twente heeft uitgevoerd naar de
gezondheidstoestand en mogelijke blootstelling aan stoffen bij bewoners en
hulpverleners na de vuurwerkramp in Enschede.Op verzoek van de KvW heeft het RIVM de gezondheidsrisico's van UV-filters
in zonnebrandcrèmes onderzocht en kwam tot de conclusie dat de resultaten
van een eerder uitgevoerde Zwitserse studie dubieus waren. Nader onderzoek
lijkt het standpunt van het RIVM te bevestigen. Het wetenschappelijk committee
van de EU heeft het advies van het RIVM overgenomen.Op verzoek van VWS zijn voedingssupplementen onderzocht die waren gebruikt
door voetballers. Daarin werden geen verboden middelen aangetroffen.In een aantal rapporten beschreef het RIVM de ontwikkelingen op het gebied
van medische hulpmiddelen. Daarbij was aandacht voor gehoorhulpmiddelen en
de medisch technologische ontwikkelingen van Telemedicine en Telecare in de
thuiszorg. Tabel 5: raming en realisatie
capaciteit en middelen beoordeling risico's (in 2001) Raming P-kostenRealisatie P-kostenRaming
M-kostenRealisatie M-kostenAdvisering risico-evaluatie2 239 0003 168 7501 647 0001 763 176Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen3 302 0008 166 2952 686 0004 543 943Methodieken/modellering risico-beoordeling1 516 0001 619 3341 039 000901 041Milieu en gezondheid1 420 0001 922 1891 132 0001 069 557Totaal8 477 00014 876 5686 504 0008 277 717Tabel 6: raming en realisatie
capaciteit en middelen beoordeling risico's (in 2001) Raming capaciteit in
fteRealisatie capaciteit in fteAdvisering risico-evaluatie30,242,3Geneesmiddelen en medische hulpmiddelen32,684,2Methodieken/modellering risico-beoordeling22,424,8Milieu en gezondheid16,424,1Totaal101,6175,412.3.4 Het uitvoeren en evalueren van het Rijksvaccinatiepro-gramma
(RVP) en het adviseren van de rijksoverheid over gewenste aanpassingenNiet alleen is het reguliere Rijksvaccinatieprogramma uitgevoerd, ook
zijn in 2001 diverse voorbereidende activiteiten uitgevoerd die kunnen leiden
tot een betere preventie van ziekten bij de Nederlandse bevolking in de nabije
toekomst. De meningokok en de pneumokok zijn de belangrijkste veroorzakers
van hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging bij kinderen. De lokale uitbraak
in West-Brabant heeft laten zien dat kinderen ernstige restverschijnselen
aan deze infectieziekten kunnen overhouden of er zelfs aan kunnen overlijden.
Het RIVM heeft samen met het vaccinproductiebedrijf SVM voor een tijdige en
adequate distributie van de noodzakelijke vaccins gezorgd om verdere verspreiding
van de ziekte te voorkomen. Om kinderen in de toekomst tegen deze bacteriën
te kunnen beschermen hebben het RIVM en het farmaceutische bedrijf Wyeth Lederle
Vaccins een samenwerkingsovereenkomst gesloten waarbinnen gezamenlijk gewerkt
wordt aan het ontwikkelen van een combinatievaccin.Eind 2001 heeft het RIVM een nota over de vaccintaak geschreven. In deze
nota staat op hoofdlijnen hoe in de toekomst op de meest preventieve en efficiënte
wijze vorm gegeven kan worden aan de vaccintaak. Over deze nota moet nog een
kabinetsstandpunt worden bepaald.Tot slot bleek na de terroristische aanslagen op 11 september 2001 in
de Verenigde Staten dat mogelijke bedreigingen van biologische en chemische
oorlogsvoering niet ondenkbaar zijn. Om de Nederlandse bevolking te beschermen
tegen een van de meest gevreesde organismen, de pokken, werkt het RIVM met
de hoogste prioriteit aan het produceren van voldoende pokkenvaccin om in
geval van een calamiteit adequaat voorbereid te zijn.Tabel 7: overzicht levering
vaccins voor het RVP 199920002001DTP445 200458 750479 605DKTP780 500867 050847 750BMR415 420448 350465 500HIB808 650829 500845 800AK––163 100Totaal2 449 7702 603 6502 801 755Tabel 8: raming en realisatie
capaciteit en middelen vaccins (in 2001) Raming P-kostenRealisatie P-kostenRaming
M-kostenRealisatie M-kostenRijksvaccinatie-programma5 428 0006 629 6308 853 00020 612 770Vaccin-ontwikkeling2 387 0003 249 3314 429 00010 102 785Totaal7 815 0009 878 96113 282 00030 715 555Tabel 9: raming en realisatie
capaciteit en middelen vaccins (in 2001) Raming capaciteit in
fteRealisatie capaciteit in fteRijksvaccinatie-programma85,891,4Vaccin-ontwikkeling37,335,7Totaal123,1127,112.3.5 Strategisch onderzoek ter ondersteuning van de
taken van het RIVM op het gebied van volksgezondheid (MAP Strategisch onderzoek
RIVM)Het strategisch onderzoek van het RIVM was in 2001 sterk gericht op het
verwerven van inzichten in ontwikkelingen in nieuwe aandachtsvelden (bijvoorbeeld
de invloed van genetische factoren bij het ontstaan van ziekten), het ontwikkelen
van modellen voor risicoschatting en de evaluatie daarvan (zoals QMRA dat
gebruikt kan worden om voedselgerelateerde gezondheidsrisico's te evalueren),
het verbeteren van vaccins (met name het meningokokken- en RSV-vaccin), het
ontwikkelen van nieuwe meetmethoden voor chemische en biologische agentia
en mechanistisch onderzoek naar de (positieve) effecten van voeding op de
gezondheid.Tabel 10: raming en realisatie
capaciteit strategisch onderzoek (in 2001) Raming capaciteit in
fteRealisatie capaciteit in fteGezondheidstoestand en Determinanten18,416,8Infectieziektenbestrijding24,634,8Vaccins33,935,5Milieu, Gezondheid en Risico's66,781,8Totaal143,6168,9Totaaloverzicht Tabel 11: raming en realisatie
capaciteit en middelenActiviteitRaming P-kostenRealisatie P-kostenRaming M-kostenRealisatie M-kostenTotaal MAP Volksgezondheid (12.2.1-4)31 064 00045 162 18332 062 00051 366 617Totaal MAP Milieu (begroting VROM)23 701 00035 128 50323 593 00018 076 729Totaal MAP Natuur (begroting LNV)508 0001 984 323484 000565 300Totaal MAP Strategisch Onderzoek    – Volksgezondheid – 12.2.510 003 00011 783 6809 444 00012 882 797– Milieu (begroting VROM)3 503 0004 322 0433 638 0002 106 984Totaal MAP's68 779 00098 380 73269 221 00084 998 427NOP––3 400 0004 174 536Overige kosten/ontvangsten––––Totaal generaal68 779 000198 380 73272 621 00089 172 9631 De raming van de P-kosten is inclusief de kosten van projectmedewerkers.
De raming van de capaciteit is exclusief kosten van projectmedewerkers. Hiermee
wordt een consistente gedragslijn met betrekking tot de VBTB begroting 2002
gevolgd. Wel ontstaan hierdoor ogenschijnlijk aanzienlijke verschillen, de
facto ca. 200 fte. Tabel 12: raming en realisatie
capaciteit en middelenActiviteitRaming capaciteit
in fteRealisatie capaciteit in fteTotaal MAP Volksgezondheid (12.2.1–4)428,8563,9Totaal MAP Milieu (begroting VROM)367,1427,6Totaal MAP Natuur (begroting LNV)6,019,1Totaal MAP Strategisch Onderzoek  – Volksgezondheid – 12.2.5143,6168,9– Milieu (begroting VROM)54,548,6Totaal MAP's1 000,01 228,1NOP en overige–-–-Totaal generaal1 000,01 228,111 De realisatie kosten en capaciteit is inclusief projectmedewerkers,
uitbreiding inspectietaken, uitbreiding infectieziekten en uitbreiding NVIC.Beleidsartikel 13: Rijksbijdrage volksgezondheidDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Rijksbijdrage AFBZ218 8360000n.v.t.* Rijksbijdrage Ziekenfondsverzekering2 786 8763 080 5043 048 9073 181 105132 1984,3%* Bijdrage in de kosten van de kortingen001 672 3161 672 31600,0%Totaal uitgaven3 005 7123 080 5044 721 2234 853 421132 1982,8%Ontvangsten00000 13.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieIn het jaar 2001 is de hoogte van de rijksbijdragen voor volksgezondheid
gestegen door de jaarlijkse nominale bijstellingen op grond van loon- en prijsontwikkelingen.13.2 Algemene beleidsdoelstellingHet medebekostigen van sociale verzekeringen uit de
schatkist met als doel de premiedruk van deze verzekeringen binnen maatschappelijk
gewenste grenzen te houden.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.13.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling13.3.1 Gedeeltelijke dekking van de uitgaven aan de ziektekostenverzekeringDe rijksbijdragen ziektekosten zijn bedragen die het Rijk betaalt uit
de algemene middelen, om de sociale ziektekostenverzekeringen ZFW en de uitgaven
op grond van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) gedeeltelijk te
financieren. De rijksbijdragen vormen een van de financieringsbronnen voor
deze verzekeringen (naast premies voor ziektekostenverzekeringen en eigen
betalingen), waaruit een belangrijk deel van de zorguitgaven wordt betaald.Uit cijfers die ontleend zijn aan de Zorgnota 2002 blijkt hoe hoog het
percentage van rijksbijdragen is op de totale inkomsten van de ZFW (exclusief
nominale premie), de AWBZ en de particuliere ziektekostenverzekeringen. Hierbij
moet worden opgemerkt dat een deel van de inkomsten berust op ramingen.Procentueel aandeel van de rijksbijdragen in de inkomstenDe informatie in de Zorgnota is voor een deel gebaseerd op gegevens van
derden. VWS heeft geen zicht op de betrouwbaarheid van die gegevens.Het aandeel Rijksbijdragen en BIKK in de inkomsten ZFW, AWBZ en particulier
stijgt in 2001 fors door de invoering van de BIKK. Het aandeel van de Rijksbijdragen
in de inkomsten ZFW daalt door de hogere opbrengst uit de procentuele premie
ZFW.Als de rijksbijdragen in een jaar hoger of lager uitvallen, kan dit verschillende
oorzaken hebben. De belangrijkste oorzaken zijn:a. verschuivingen tussen het begrotings- en premiegefinancierde deel van
de zorguitgaven en wijzigingen door ontwikkelingen in de lastendruk of de
koopkracht. Ook zijn verschuivingen mogelijk tussen de rijksbijdragen aan
de AWBZ enerzijds en de ziekenfondsverzekering en de particuliere ziektekostenverzekering
anderzijds;b. de loon- en prijsontwikkeling.De onder a. genoemde verschuivingen hebben zich in het jaar 2001 niet
voorgedaan. Het verschil tussen begroting en realisatie bestaat geheel uit
aanpassingen op grond van de loon- en prijsontwikkeling. Tabel 1: percent punten dat
de premiepercentages ZFW hoger zouden zijn zonder rijksbijdrage (totaal werkgevers-
en werknemersbijdrage)200020012,672,63Bron: ZorgnotaDe informatie in de Zorgnota is voor een deel gebaseerd op gegevens van
derden. VWS heeft geen zicht op de betrouwbaarheid van die gegevens.13.3.2 Gedeeltelijke dekking van de uitgaven aan de Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)Het Rijk verleent aan het Algemeen Fonds Bijzondere Ziektekosten een bijdrage
ter compensatie van de grondslagverkleining die optreedt als gevolg van de
invoering van het nieuwe belastingstelsel per 1 januari 2001. De grondslagverkleining
is onder meer het gevolg van de introductie van heffingskortingen. De compensatie
wordt bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK) genoemd.Beleidsartikel 14: AlgemeenDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Departementsbrede programma-uitgaven19 37722 40212 01041 56529 555246,1%* Sociaal Cultureel Planbureau5 8526 9135 9867 1431 15719,3%* Adviesraden9 38410 2788 81510 1751 36015,4%* Personeel en materieel kernministerie127 698128 462114 728134 70019 97217,4%* VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden trendvolgers001 0960– 1 096– 100,0%Totaal uitgaven162 311168 055142 635193 58350 94835,7%Ontvangsten7 1137 1722 0467 1905 144251,4%14.1 Toelichting op het verschil tussen begroting en realisatieHet verschil tussen de vastgestelde begroting en realisatie wordt vooral
verklaard door:Departementsbrede programma-uitgavenVoor het project Modernisering AWBZ is bij 1e Suppletore wet € 1,4
mln beschikbaar gesteld. Hiervan is € 0,6 mln besteed aan salarissen
van projectmedewerkers. Deze salarissen worden verantwoord onder «personeel
en materieel kernministerie». Een bedrag van € 0,8 mln is
ingezet voor algemene projectkosten, bestuurlijke experimenten en aan onderzoek
naar het persoonsgebonden budget. Voor dit laatste onderzoek is bij 2e Suppletore wet € 0,1 mln overgeboekt uit de premiemiddelen.Voor het project Indicatiestelling is bij begroting € 9,1 mln
beschikbaar gesteld. Bij 1e en 2e Suppletore wet is hieraan € 38,1
mln toegevoegd, waarvan € 5,9 mln is overgeheveld naar het beleidsartikel
Gehandicaptenbeleid en hulpmiddelen voor de indicatiestelling door het Landelijk
Centrum Gehandicapten (LCIG). Van het beschikbare bedrag ad € 41,3
mln is € 35,4 mln besteed. De uitgaven in 2001 hebben voornamelijk
betrekking op de uitvoering van het project Robuuste RIO's (€ 24,6 mln), de uitvoering van het landelijke ondersteuningsprogramma
en algemene projectkosten (€ 7,0 mln) en ICT-activiteiten (€ 2,6
mln). Voorts is voor de indicatiestelling in de geestelijke gezondheidszorg € 2,1
mln uitgegeven. Hiervoor zijn vanuit beleidsartikel 3 extra middelen beschikbaar
gesteld. Door vertragingen in de realisering van de AWBZ-brede zorgregistratie
is ongeveer € 8,0 mln niet in 2001 besteed.Sociaal Cultureel Planbureau (SCP)De stijging van de uitgaven ten opzichte van de vastgestelde begroting
2001 is voornamelijk het gevolg van het uitvoeren van meer onderzoeken dan geraamd. De hogere ontvangsten zijn voornamelijk het gevolg van
meer onderzoeken dan geraamd voor departementen.AdviesradenDe uitgaven voor personeel en materieel zijn in 2001 per saldo € 1,4
mln hoger dan begroot.Dit is voornamelijk veroorzaakt door hogere personele uitgaven (€ 1,6
mln).In opdracht van andere departementen worden onderzoeken uitgevoerd waarvan
de – meestal additionele – personeelsuitgaven niet in de oorspronkelijke
begroting zijn opgenomen. Via verrekening en desaldering vindt doorgaans de
dekking van deze uitgaven plaats.Personeel en materieel kernministerieUitgavenVoor personeel en materieel was in 2001 volgens de oorspronkelijk vastgestelde
begroting € 114,7 mln begroot. Bij 1e Suppletore wet
is € 11,6 mln en bij 2e Suppletore wet € 8,9
mln toegevoegd voor de financiering van onder meer:– het oplossen van knelpunten op het gebied van de bedrijfsvoering
van het kerndepartement;– belangrijke moderniseringstrajecten op het gebied van de zorg,
zoals projecten in het kader van de modernisering van de cure en care en de
stelseldiscussie;– de jaarlijkse loonontwikkeling;– uitbreiding donorregister, euthanasiecommissie, onderhoud nieuwe
systemen, bevordering gebruik ICT-mogelijkheden, management development-trajecten,
ontwikkeling nieuwe media en navordering door de Belastingdienst.Na de toevoeging is op dit onderdeel € 135,2 mln beschikbaar
voor personele en materiële uitgaven. Hiervan is € 134,6 mln
besteed. Wat resteert is een geringe onderuitputting van € 0,6 mln
die voornamelijk het gevolg is van het op een (te) laat moment in het begrotingsjaar
beschikbaar komen van de extra middelen.OntvangstenDe gerealiseerde ontvangsten voor personeel en materieel zijn in 2001
hoger dan geraamd. De ontvangsten zijn jaarlijks wisselend van aard en omvang
en zijn daarom moeilijk exact te ramen. De belangrijkste ontvangsten zijn
vergoedingen voor loonkosten in verband met detachering van medewerkers bij
andere ministeries, afdrachtvermindering scholing, afdrachtvermindering kinderopvang,
bijdragen van het A&O-fonds voor het P&O-beleid, terugontvangst van
de RGD van teveel betaalde huur en bijdragen van de USZO in verband met langdurig
zieke medewerkers.VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden trendvolgersOp de voor Vut en wachtgelden beschikbare middelen zijn geen aanspraken
gedaan. Bij 2e Suppletore wet zijn de hiervoor beschikbare middelen
ingezet voor knelpunten in de VWS-begroting.14.2 AlgemeenOnder dit beleidsartikel vallen de uitgaven die niet specifiek aan een
van de beleidsdoelstellingen uit de beleidsartikelen zijn toe te rekenen.
Het gaat hierbij om departementsbrede programma- en departementsbrede apparaatuitgaven.De algemene doelstelling wordt geconcretiseerd in de
navolgende operationele doelstellingen. Daarbij wordt nader ingegaan op de
activiteiten uit 2001 voor de belangrijkste beleidsthema's.14.3 Toelichting op de activiteiten in 2001 per operationele
doelstelling14.3.1 Het bevorderen van Internationale samenwerking
op beleidsterreinen van VWSDe activiteiten betroffen onder meer:– het uitvoeren van bilaterale internationale overeenkomsten/activiteiten
(€ 0,8 mln) met onder meer Duitsland, Canada, pre-accessielanden
en China;– het in OESO-verband medefinancieren van een project voor wachtlijsten;– deelnemen aan een internationale conferentie in Canada over prestaties
van gezondheidszorgsystemen;– in EU-verband in Nederland een conferentie over geneesmiddelen
en EU-regelgeving organiseren;– subsidie verlenen aan het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn
(NIZW) voor het International Centre (IC) (€ 0,5 mln). Dit IC heeft
in 2001 de volgende activiteiten voor VWS verricht: ondersteuning van het
Landelijk Overlegplatform Internationaal beleid (LOIB) dat geldt als een klankbord
voor de VWS-activiteiten en standpuntbepaling in internationaal verband; project-advisering
voor het MATRA-programma van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor landen
in Midden- en Oost-Europa; internationale informatievoorziening;– het uitvoeren van de door de Nederlandse en Indonesische regering
gesloten overeenkomst (Joint Committee) inzake de Molukse bevolkingsgroep
in Nederland (repatriëring en subsidiëring van kleinschalige utiliteitsprojecten)
(€ 0,8 mln) Er wordt jaarlijks rekening gehouden met de repatriëring
van ongeveer 30 Molukkers. Door de onzekere politieke situatie op de Molukken
werden in 2001 echter slechts 11 personen gerepatrieerd.Het wordt steeds belangrijker om snel en adequaat te kunnen inspringen
op internationale ontwikkelingen en gebeurtenissen die van belang zijn voor
het nationale beleid op het terrein van volksgezondheid, welzijn en sport.
VWS ziet in deze ontwikkelingen, die noodzaken tot meer internationale samenwerking,
interessante kansen en uitdagingen. Tegen deze achtergrond hebben wij de al
bestaande attachéposten in Washington, Brussel en Parijs uitgebreid
met een post op de ambassade te Genève.14.3.2 Het bevorderen van informatiebeleid in de zorgIn 2001 zijn uit het budget voor informatiebeleid in de zorg door middel
van subsidies en opdrachten verschillende activiteiten gefinancierd. Op het
terrein van standaardisatie, als randvoorwaarde voor de realisatie van een
elektronisch patiëntdossier (EPD) is circa € 0,7 mln. besteed.
De ontwikkeling van het EPD heeft tot doel de kwaliteit en de
toegankelijkheid van medische en verpleegkundige dossiers te verbeteren. Verder
is ca. € 0,1 mln. besteed aan de inventarisatie en het stimuleren
van het gebruik van ICT-toepassingen in de directe zorgverlening. Het gaat
hierbij om het in beeld brengen van kansrijke nieuwe technologieën. Verder
is nog ca. € 1,1 mln. besteed aan de voorbereiding en realisatie
van een website met informatie over gezondheid, ziekte en zorg. Deze portalsite
biedt burgers betrouwbare informatie over ziekte en gezondheid en op termijn
ook over behandelmogelijkheden.14.3.3 Project indicatiestelling: zowel op regionaal als
op landelijk niveau acties ondernemen die leiden tot een meer professionele
en kwalitatief verantwoorde indicatiestellingProject indicatiestellingIn 2000 hebben we een begin gemaakt met het uitvoeren van een project
om de kwaliteit van de indicatiestelling en van de bedrijfsvoering van indicatieorganen
te verbeteren. Het in 2000 eenmalig beschikbare bedrag van € 15,5
mln is samen met een bedrag van € 9,1 mln in het jaar 2001 volledig
ingezet voor de het uitvoeren van het projectplan Robuuste
Rio's.Een onderdeel van het projectplan vormt het wegwerken van achterstanden
in de indicatiestelling.Op basis van de Tijdelijke regeling uitvoering kwaliteitsverbetering indicatiestelling
hebben gemeenten een totaalbedrag van € 24,9 mln van VWS gekregen
voor het realiseren van de resultaatafspraken en doelstellingen die deel uitmaken
van de regeling. Deze resultaatafspraken en doelstellingen dienen te worden
gerealiseerd als gemeenten aanspraak maken op een bijdrage. Met nagenoeg alle
gemeenten zijn daarover concrete afspraken vastgelegd in regionale activiteitenplannen.
Ter ondersteuning is op landelijk niveau voor een bedrag van in totaal € 7
mln een landelijk activiteitenplan uitgevoerd met als belangrijkste onderdelen:
onderzoek (o.a. achterstandsmetingen, stand van zaken opschaling en integratie
Wvg), informatie en het faciliteren van cliënten en patiëntenorganisaties
en de landelijke koepelorganisaties LVIO en VNG die betrokken waren bij het
uitvoeren van het projectplan Robuuste Rio's.14.3.4 Project modernisering care: het vervangen van aanbodsturing
door vraagsturing om de keuzevrijheid en zeggenschap van de verzekerden te
vergrotenProject Modernisering AWBZDe Tweede Kamer heeft het project Modernisering AWBZ aangemerkt als «groot
project», waarover de Kamer uitvoerig en periodiek wordt geïnformeerd
in het kader van de Rapportages Groot Project. De eerste Voortgangsrapportage
dateert van 28 september 2001 (TK 2001–2002, 26 631, nr. 15). In
die rapportage komt ook het proces van herziening van de regelgeving aan de
orde, waarin het moderniseringsproces wordt verankerd. Voor het aansturen
van dat proces is een projectstructuur opgezet in het kader waarvan besluitvorming
en overleg plaatsvinden en ondersteunende activiteiten worden uitgevoerd in
de vorm van informatieprojecten, onderzoeken en (wachtlijst-)registraties,
bestuurlijke experimenten en uitvoeringsexperimenten en opdrachten aan derden.Het moderniseren van de AWBZ is een veelomvattende operatie, die diverse
sectoren van het departement raakt. Van het project Modernisering
AWBZ vergen de onderdelen kwaliteitsverbetering van de indicatiestelling en
de realisering van een zorgregistratiesysteem de grootste investeringen.Een ander onderdeel is het invoeren van het persoonsgebonden budget.De activiteiten komen ten laste van de projectbegroting van het project
Modernisering AWBZ. Aan die begroting dragen ook de betrokken directies bij.Een totaalverantwoording vindt plaats in het kader van de Rapportage Groot
Project aan de Tweede Kamer.Naast de kosten van de deelprojecten indicatiestelling en zorgregistratie
is een totaalbedrag van € 1,6 mln ingezet voor algemene projectkosten
(inclusief personele lasten) en bestuurlijke experimenten.AWBZ-brede zorgregistratieIn het jaar 2000 is gestart met een meerjarig project Zorgregistratie.
In samenwerking met Zorgverzekeraars Nederland (in de context van de Taskforce
aanpak wachtlijsten) worden voor de zorgkantoren geautomatiseerde registratiesystemen
ontwikkeld en ingevoerd voor het registreren van cliëntgegevens voor
de indicatiestelling, zorgbemiddeling en zorgverlening in de AWBZ. Het project
bestaat uit regionale activiteiten waarvoor aan de zorgkantoren in 2001 geen
bijdragen zijn verstrekt. Voor het bieden van landelijke projectondersteuning
en ontwikkelingstaken is aan Zorgverzekeraars Nederland subsidie verstrekt
tot een totaalbedrag van € 2,6 mln.14.3.5 Project Stelselherziening: informatie verzamelen
op basis waarvan gefundeerde keuzen kunnen worden gemaakt voor de inrichting
van (delen van) het verzekeringsstelsel en de sturing van de zorgIn 2001 hebben we de eerste voorbereidende onderzoeken verricht die in
relatie staan tot de noodzakelijke vernieuwing van het zorgstelsel. Hierbij
ging het ten eerste om onderzoeken naar de werking van bestaande onderdelen
van het stelsel zoals de verzekeraarsbudgettering, de WTZ 1998 en de meerjarenafspraken.
Ten tweede is onderzoek gedaan naar mogelijke vernieuwingen, bijvoorbeeld
naar de vraag of eigen bijdragen op basis van het belastbaar inkomen kunnen
worden geïnd. De meeste onderzoeken krijgt dit jaar nog een vervolg.Tenslotte zijn voor dit project activiteiten uitgevoerd die anders dan
door onderzoek kennis voor de stelselvernieuwing hebben gegenereerd, zoals
het congres dat we in 2001 organiseerden over marktconcentraties. De lichte
onderputting is veroorzaakt door een vertraging in het uitvoeren van de onderzoeken.14.3.6 Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP): het geven
van een samenhangende beschrijving van de situatie op sociaal en cultureel
terreinActiviteiten in 2001Het SCP heeft een productief jaar gehad. Er zijn 30 (Nederlandse) rapporten
verschenen, waarvan 14 officiële publicaties, 5 onderzoeksrapporten en
11 werkdocumenten. Enkele rapporten beleefden een herdruk. Daarnaast zijn
nog Engelstalige boeken en een essay totstandgekomen. De rapporten kennen
niet alleen een papieren uitgave, maar ook een digitale versie, die via de
website (www.scp.nl) te raadplegen en te printen is. Bovendien verspreidt
het SCP op grote schaal samenvattingen in de vorm van relatief uitvoerige
persberichten en treden medewerkers van het SCP regelmatig naar
buiten met presentaties en artikelen in massamedia en (wetenschappelijke)
vaktijdschriften (zie de website). Zo komen de resultaten van het onderzoeks-
en advieswerk voor een zo breed mogelijk publiek beschikbaar.De periodieke rapportages vormen een belangrijk segment in de SCP-publicaties.
In 2001 verscheen voor het eerst De Sociale Staat van Nederland
(SSN). De vernieuwde versie van de Sociale en culturele verkenningen.
Deze nieuwe monitor beoogt in beknopte vorm een systematisch overzicht te
bieden van de leefsituatie van de Nederlandse bevolking in haar geheel en
diverse bevolkingscategorieën in het bijzonder. Andere periodieke rapporten
waren Rapportage Ouderen 2001, Rapportage Minderheden 2001 en de Armoedemonitor. In de twee laatste publicaties heeft het SCP een betrekkelijk positief
beeld kunnen schetsen van de ontwikkelingen.Het SCP heeft in het jaar 2001 gewerkt aan het uitvoeren van het werkprogramma
2000–2001, waarin de hierboven genoemde publicaties waren voorzien.
Verder werden belangrijke inspanningen geleverd om het zorgmodel te ontwikkelen.
Daarbij werkte het SCP samen met het CPB, dat hierin het voortouw had. De
resultaten staan in Een scenario voor de zorguitgaven 2003–2006 (CPB-document nr. 7 2001). De verantwoording voor het SCP-aandeel
is terug te vinden in Verslaglegging van de modellering
van de ouderenzorg ten behoeve van het ramingsmodel zorg (werkdocument
nr. 78).Daarnaast heeft het SCP in aanvulling op het vigerende werkprogramma op
verzoek van departementen onderzoeken verricht naar enkele belangrijke actuele
beleidsvraagstukken. Voorbeelden daarvan zijn het onderwijs in allochtone
levende talen, het zorgverlof, de ex-ante beleidsevaluatie van de Vijfde Nota
Ruimtelijke Ordening, de informatisering van huishoudens en de positie van
diverse categorieën minderheden (oudkomers en allochtone ouderen).Aparte vermelding verdienen twee projecten. Zo heeft het SCP in het kader
van de kabinetsverkenningen bijdragen geleverd aan de verschillende deelonderwerpen
via participatie aan de projectgroepen, het schrijven van een bijdrage voor
het samenvattende rapport Verkenningen: bouwstenen voor
toekomstig beleid onder de titel Bedreven en gedreven.
Een heroriëntatie op de rol van de Rijksoverheid in de samenleving
en via het verrichten van achtergrondstudies, met name voor de Verkenning
sociale infrastructuur. Dit rapport verschijnt binnenkort onder de titel Sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid. Daarnaast
heeft het essay van directeur Paul Schnabel Waarom blijven
boeren boeren? geleid tot een verzoek van het ministerie van LNV
om een onderzoeksprogramma te ontwikkelen naar de sociale en economische positie
van boeren en hun huishoudens, nu en in de toekomst.Het SCP kende enkele belangrijke personele en financiële knelpunten.
Deze waren in de loop van de jaren ontstaan door het oppakken van nieuwe taken,
zonder dat hiervoor structurele financiering aanwezig was, de toegenomen informatiebehoeften
van departementen en de explosieve stijging van kosten van veldwerkonderzoek.
In 2001 zijn extra structurele middelen ter beschikking gekomen om de financiële
problemen op te lossen en is de vaste formatie verder uitgebreid om taken
op de terreinen van ICT en milieu te kunnen uitvoeren. Een en ander was ook
aanleiding om de organisatie van het SCP te herzien. De belangrijkste verandering
is, dat acht themageoriënteerde onderzoeksgroepen zijn geformeerd (zie
voor een overzicht de website).Tabel 1: aantal onderzoeksuren
en de prijs per onderzoeksuur, raming en realisatie in 2001HoofdproductgroepRaming  Realisatie   Aantal urenPrijs (in €)Uitgaven (x € 1000)Aantal urenPrijs (in €)Uitgaven (x € 1000)Rapporten/adviezen59 32976,74 54969 79187,26 084Diversen *18 73676,71 43712 14287,21 059Totaal78 065 5 98681 933 7 143* Betreft surveys/modellen, presentatie/artikelen en commissiewerkzaamhedenToelichting:Het hoger aantal gerealiseerde uren dan geraamd is voornamelijk te wijten
aan extra onderzoeken.De prijsstijging per onderzoeksuur is mede te verklaren door de hogere
kosten van databestanden en het aanschaffen van materieel.14.3.7 Raad voor maatschappelijke ontwikkeling (RMO):
het adviseren over algemene maatschappelijke ontwikkelingenDe RMO richt zich primair op de gevolgen van maatschappelijke ontwikkelingen
voor beleidsontwikkeling, voorzover deze van invloed zijn op de participatie
van burgers in de samenleving en de stabiliteit van de samenleving. De RMO
heeft in 2001 vier adviezen uitgebracht, één bijdrage geleverd
aan een advies van de Onderwijsraad en één bijdrage geleverd
aan een advies van de Raad voor het openbaar bestuur.De uitgebrachte adviezen zijn:– Kwetsbaar in kwadraat. Krachtige steun aan kwetsbare mensen, maart
2001;– Instituties in lijn met het moderne individu. De Sociale Agenda
2002–2006, mei 2001;– Aansprekend opvoeden. Balanceren tussen steun en toezicht juni
2001;– Van uitzondering naar regel. Maatwerk in het grotestedenbeleid,
september 2001.Verder zijn aan adviezen van andere adviesraden de volgende bijdragen
geleverd:– Eigenheid in diversiteit. Opgenomen als bijlage in het advies
«Etniciteit, binding en burgerschap» van de Raad voor het openbaar
bestuur, april 2001;– Onderwijs in allochtone levende talen. Opgenomen als bijlage in
het advies Samen naar de Taalschool van de Onderwijsraad, december 2001.Van de in totaal zes uitgebrachte adviezen zijn er drie aanvullend op
het vastgestelde werkprogramma.In de eerste helft van 2002 brengt de RMO een jaarverslag uit over de
werkzaamheden in 2001.14.3.8 Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ): het
adviseren over zorgthema's en volksgezondheidDe taak van de RVZ is het leveren van een bijdrage aan het ontwikkelen
van een visie en strategische beleidskeuzes op het terrein van volksgezondheid
en zorg.Op verzoek van de minister van VWS bracht de RVZ in 2001 vijf adviezen
uit:– Care en Cure;– Medisch-specialistische zorg in de toekomst;– Volksgezondheid en zorg;– Gezondheidsrisico's voorzien, voorkomen en verzekeren;– Technologische innovatie in de zorg.Verder heeft de RVZ een verkenning uitgebracht De RVZ
over het Zorgstelsel. In deze verkenning wil de RVZ een bijdrage
leveren aan de lopende discussie over de toekomst van het Nederlandse zorgstelsel.In deze publicatie is vier jaar advisering door de RVZ over het zorgstelsel
samengevat.In de eerste helft van 2002 brengt de RVZ een jaarverslag uit over de
werkzaamheden in 2001.14.3.9 Gezondheidsraad (GR): het adviseren over de stand
van de wetenschap ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheidHet werkterrein van de Gezondheidsraad omvat de volgende onderwerpen:
geneeskunde, gezondheidszorg, milieuhygiëne, voeding, arbeidshygiëne
en leefomstandigheden.In het jaar 2001 werden door de Gezondheidsraad 46 adviezen uitgebracht.
Enkele titels van belangrijke uitgebrachte adviezen zijn:– Algemene vaccinatie tegen hepatitis B;– Doelmatigheid van langdurige psychotherapie;– Ongerustheid over lokale milieufactoren: risicocommunicatie, blootstellingsbeoordeling
en clusteronderzoek;– Verdediging tegen bio-terrorisme;– Voedingsnormen: energie, eiwitten, vetten en verteerbare koolhydraten.In de eerste helft van 2002 brengt de Gezondheidsraad het jaarverslag
2001 uit.Onder het secretariaat van de Gezondheidsraad ressorteert het secretariaat
van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek 2001
(CCMO). Deze commissie heeft taken op het gebied van de Wet Medisch wetenschappelijk
onderzoek met mensen (WMO)In 2001 heeft de commissie in samenwerking met het veld één
landelijk registratie/toetsingsformulier ontwikkeld voor de medisch-ethische
toetsingscommissies (METC's). Aan de hand van door de CCMO ontwikkelde kwaliteitseisen
zijn in 2001, 77 METC's gecertificeerd.14.3.10 Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO): het adviseren
over zorgthema's en volksgezondheids-aspectenDe Raad voor Gezondheidsonderzoek (RGO) adviseert over prioriteiten in
het gezondheidsonderzoek, in het zorgonderzoek en de technologieontwikkeling
in deze sector, evenals over de daarbij behorende kennisinfrastructuur.Zoals beschreven in het werkprogramma 2001–2003 was het de bedoeling
om in 2001 7 adviezen uit te brengen.De adviezen over traumazorg en Genomics hebben vertraging opgelopen en
zullen verschijnen in 2002. De Raad heeft in 2001 5 adviezen uitgebracht,
te weten:– Onderzoek Sportgezondheidszorg;– HIV-surveillance in Nederland;– Preventieonderzoek;– Pijnonderzoek;– Onderzoek Verpleging & Verzorging.Daarnaast heeft de Raad in 2001 3 programmeringsstudies uitgebracht:– Contextwerking in de geneeskunde (Engelse versie);– Overzicht van medische onderzoeksorganisaties in acht landen (Engelse
versie);– Functional Foods.In samenwerking met de Stichting Federatie van Medisch-Wetenschappelijke
Verenigingen heeft de RGO een rapport uitgebracht over de herzieningen die
aangebracht moesten worden in de gedragscode Goed gedrag.Tenslotte is een rapport uitgebracht Stimulering Health
Technology Assessment (HTA) van het met de Raad verbonden Platform
(HTA).De Raad brengt een uitvoeriger verslag uit over zijn werkzaamheden in
zijn Jaarverslag dat samen met het werkprogramma wordt meegestuurd met de
VWS-begroting op Prinsjesdag.14.3.11 Personeel en Materieel kernministerieHier verantwoorden we de apparaatsuitgaven van het kernministerie. Onder
het kernministerie verstaan we hier het departement met uitzondering van de
op afstand geplaatste departementale diensten, inspecties en adviesorganen.
De apparaatskosten van de inspecties, de Agentschappen KvW en CBG, het SCP,
het RIVM en de adviesraden worden bij de desbetreffende onderdelen van het
jaarverslag verantwoord, respectievelijk elders bij dit beleidsartikel toegelicht.Personele inzet over VWS-onderdelenDe bezetting van het ministerie van VWS is naar verschillende onderdelen
en taken te verdelen. Tabel 2 geeft de personele inzet verdeeld over de VWS-onderdelen
weer. Daarbij is uitgegaan van de gemiddelde bezetting over 2001. Tabel 2: verdeling personele
inzet over de VWS-onderdelen in % (exclusief derden) 199920002001VWS kernministerie32%32%32%RIVM35%34%34%Adviesraden en SCP4%5%4%Inspecties en CBG29%29%30%De onderdelen kerndepartement, inspecties en RIVM zijn in termen van personele
omvang vergelijkbaar. Daarbij past de kanttekening dat een deel van de RIVM-capaciteit
(circa 22%) gefinancierd wordt door een bijdrage van het ministerie van VROM
(milieuonderzoek).Personele inzet kernministerie naar soort processenDe taken van het kernministerie kunnen onderverdeeld worden naar primaire,
secundaire en tertiaire processen. Bij de primaire processen gaat het om de
beleidsvorming en -uitvoering die is gericht op het VWS-veld. De secundaire
processen zijn erop gericht om de primaire processen te ondersteunen
en te controleren en vinden plaats bij de stafdirecties. Tertiaire processen
zijn de interne dienstverlening en facilitering die nodig zijn om de eerste
twee processen mogelijk te maken. In tabel 3 staat de verdeling van de gerealiseerde
personele inzet naar de verschillende processen. Tabel 3: personele inzet kernministerie
naar soort processen in % 199920002001Primair48%49%46%Secundair24%26%29%Tertiair28%25%25%Het bedrijfsrestaurant, de schoonmaak- en veiligheidsdiensten zijn bij
VWS uitbesteed. Het gedeelte tertiair bevat eveneens het administratieve apparaat,
dat voor de directies het personele en financiële beheer uitvoert. Bij
veel andere ministeries zijn deze werkzaamheden ondergebracht bij de verschillende
(staf-)directies.Beleidsartikel 15: Nominaal en onvoorzienDe begroting 2001 en de realisatie van de afgelopen drie
jaren, bedragen x € 1000 Beleidsartikel onderdeelRealisatie 1999Realisatie 2000Begroting 2001Realisatie 2001Verschil 2001Verschil 2001 uitgedrukt in een percentage
van de begroting 2001Uitgaven      * Loonbijstelling002070207n.v.t.* Prijsbijstelling006420642n.v.t.* Onvoorzien001260126n.v.t.* Garantie leningen Welzijn00000n.v.t.Totaal uitgaven009750975n.v.t.Ontvangsten00000 15.1 Toelichting op het verschil tussen raming en realisatieDit artikel heeft een bijzonder karakter. Het dient als verdeelpost van
de budgetten voor nominale bijstellingen en onvoorziene uitgaven naar de artikelen
waarop zij uiteindelijk worden verantwoord. Hierdoor vindt op dit artikel
geen realisatie plaats.15.3.1 Nominaal en onvoorzienOp dit niet-beleidsartikel wordt de verdeling van de budgetten voor de
nominale bijstellingen (loon- en prijsbijstelling) en onvoorziene uitgaven
verantwoord.De bedragen voor de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling
(OVA) en de loonbijstelling Rijksambtenaren zijn in 2001 regulier toegedeeld
aan de loongevoelige budgetten.Het merendeel van het voor de prijsbijstelling beschikbare bedrag (exclusief
de prijsbijstelling Rijksbijdrage Volksgezondheid) en het budget voor onvoorziene
uitgaven is ingezet voor knelpunten op de VWS-begroting.BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAFMededeling over de bedrijfsvoeringAlgemeenHet doelmatig verloop van beleids- en begrotingsprocessen, alsmede de
naleving van wet- en regelgeving en integriteitsnormen die voor deze processen
gelden, worden naar onze mening voldoende gewaarborgd door beheersingsmaatregelen
in de bedrijfsvoering.SturingIn 2001 is voor 2002 de eerste echte beleidsbegroting tot stand gekomen
en zijn wij tevens verder gegaan met de verbetering van prestatiegegevens
en evaluatieonderzoek.Via een aanpassing van de planning- & controlcyclus zijn diverse maatregelen
genomen om de nieuwe manier van begroten en verantwoorden door te vertalen
in de interne beleids- en bedrijfsvoeringsprocessen. Ook is de structuur voor
de besluitvorming over bedrijfsvoering verhelderd en beter verankerd in de
organisatie. Een door VWS uitgevoerde rijksbrede pilot heeft geresulteerd
in een inhoudelijke en procedurele aanpak van bedrijfsvoeringsplanning en
de verantwoording daarover.De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft de eerste schreden gezet op
een driejarig verandertraject, gebaseerd op de resultaten van een extern advies
over de strategie.Het Agentschap Keuringsdienst van Waren (KvW) heeft de doelstellingen
en productieafspraken voor 2001 gerealiseerd, maar de bedrijfsvoering is vatbaar
voor én onderwerp van verbetering.Ook de bedrijfsvoering van het Agentschap College ter Beoordeling Geneesmiddelen
(ACBG) voldoet nog niet aan de nieuwe wegwijzers baten-lastendiensten.De voorbereidingen van het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg
(CIBG) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) om een
baten-lastendienst te worden, liggen op schema. Voor het RIVM is een apart
projectplan opgesteld. Bij het oplossen van lacunes in de relatie met zgn.
intermediaire organisaties is echter nog onvoldoende voortgang geboekt.BedrijfszekerheidDe overgang van de gulden naar de euro heeft veel aandacht gekregen. Zowel
binnen het ministerie, als bij de aan VWS gelieerde zelfstandige bestuursorganen,
als in het veld is de overgang soepel verlopen.In het licht van de gebeurtenissen van «11 september» hebben
veiligheid en beveiliging extra aandacht gekregen. In november 2001 is het Beleidsdocument Informatiebeveiliging en Bescherming Persoonsgegevens
ministerie van VWS vastgesteld.BeheerHet financieel beheer in engere zin is goed. Zowel bij het RIVM als bij
de KvW hebben verbeteracties zichtbaar resultaat gehad, maar voortgaande inspanningen
op dit gebied blijven nodig.Het materieelbeheer is ook in 2001 rechtstreeks gebaseerd geweest op het
Besluit materieelbeheer 1996. Een kader voor de verdere activiteiten is inmiddels
beschikbaar. Het subsidiebeleid wordt herzien, aangezien de regelgeving niet
meer aansluit op het gewenste beleid. Inmiddels is een voorstel voor herziening
vastgesteld.Het technische personeelbeheer is goed. Voor het inhoudelijke personeelbeheer
zijn onder het motto DOEN! veel activiteiten gaande om de bestaande
achterstand in te halen. Met de instelling van een kennis- en informatiecentrum
voor kennisontsluiting (KICK) is een belangrijke impuls gegeven aan een meer
geïntegreerde en gecoördineerde invulling van het informatievoorzieningsbeleid.
De voortgang van de volumetaakstelling verloopt bij de meeste onderdelen nog
volgens planning, maar de werkdruk neemt toe. Daardoor wordt het steeds moeilijker
de taakstelling de komende jaren te halen.De voortgang op aandachtspunten in het rapport van de Algemene Rekenkamer
bij de financiële verantwoording 2000 is in de tekst van deze bedrijfsvoeringsparagraaf
verwerkt.ControleDe Accountantsdienst voert een volkomen controle uit, die uitmondt in
een accountantsverklaring bij dit jaarverslag. Voor deze mededeling hebben
wij mede gebruik gemaakt van de resultaten van de accountantscontrole. Het
departementale controleberaad (Audit Committee) ziet toe op de voortgang van
de genomen maatregelen ten aanzien van de opheffing van de geconstateerde
tekortkomingen.LeeswijzerIn dit hoofdstuk staat de bedrijfsvoering van VWS centraal. Verschillende
thema's die in de mededeling over de bedrijfsvoering kort zijn benoemd, worden
hier verder toegelicht.Anders dan in het vorige hoofdstuk is bij het onderwerp bedrijfsvoering
geen sprake van een strikte beperking tot de begroting. Dit hoofdstuk richt
zich immers niet op een toelichting op de resultaten van de ingezette middelen,
maar op de bedrijfsvoering binnen het gehele ministerie. Het onderscheid tussen
premie- en begrotingsgeld is dan niet zo relevant.1 Organisatorische en personele ontwikkelingen1.1 OrganisatieontwikkelingDe organisatieontwikkeling bij het ministerie VWS in 2001 kan worden gekenmerkt
langs drie grote lijnen.A. Stand van zaken organisatie-ontwikkeling en afslanking
(O&A)In maart 1999 werd een 5%-taakstelling vastgelegd voor de personele afslanking
bij het ministerie. Deze taakstelling werd ingebed in de strategische organisatieontwikkeling.
De taakstelling is op diverse manieren ingevuld:– als onderdeel van al ingezette reorganisaties;– door herijking van missie en doelstellingen;– door (veelal uitvoerende) taken te laten vervallen of uit te plaatsen;– door vacatures niet op te vullen.De voortgang van de volumetaakstelling verloopt bij de meeste onderdelen
volgens planning, maar de werkdruk neemt toe. De belangrijkste oorzaken daarvan
zijn de toegenomen beleidsdruk en de organisatieontwikkelings- en kwaliteitsverbeteringstrajecten
en een hoog ziekteverzuim. Daardoor vergt het behalen van de taakstelling
een extra inspanning. Daar staat tegenover dat in 2001 in verband met een
aantal politieke issues een aantal formatie-uitbreidingen heeft plaatsgevonden.In 2001 waren de beschikbare middelen voor personeel en materieel beperkt,
waardoor de (verdere) ontwikkeling van het ministerie een grotere inspanning
vergt. De beleidsdruk op VWS, de inzet op verschillende projecten, de ICT-ontwikkelingen
en arbeidsmarktknelpunten vergroten de druk op de personele en materiële
middelen. Binnen VWS worden de mogelijkheden onderzocht te gaan werken met flexibele
formaties, het sturen op geld en het komen tot een pool van mensen, die flexibel
ingezet kunnen worden.B. Facilitaire VernieuwingIn het afgelopen jaar is veel werk verzet in het kader van de facilitaire
vernieuwing. Behalve de omvorming van de facilitaire dienst tot een klantgerichte,
marktconforme en zakelijke dienstverlener, is in 2001 aandacht besteed aan
een tweetal projecten: ICT en bedrijfsvoering,
gericht op de problematiek inzake kennis- en informatie-ontsluiting, en Aansturing bedrijfsvoering, voor het vergroten van aandacht
en draagvlak voor bedrijfsvoering.ICT en bedrijfsvoeringDe knelpunten binnen het informatiebeleid en de omgang met kennis en informatie
binnen het ministerie zijn onderzocht. Gaandeweg is duidelijk geworden dat
het thans ontbreekt aan een goede infrastructurele voorziening die het primaire
proces in dat opzicht kan ondersteunen. Zulks heeft geleid tot de oprichting
van een kennis- en informatiecentrum voor kennisontsluiting (KICK) per 1 januari
2002. KICK streeft er onder meer naar informatie beter te ordenen en intern
ICT-beleid beter te laten aansluiten op extern ICT-beleid.Project Aansturing bedrijfsvoeringHet in 2001 uitgevoerde project Aansturing bedrijfsvoering heeft geresulteerd in een heldere en breed gedragen structuur voor
de besluitvorming over bedrijfsvoering. Uitgangspunten waren onder meer dat
duidelijk moet zijn wie waarover beslist, goede terugkoppeling en vermindering
van het aantal overlegcircuits. Een stuurgroep interne bedrijfsvoering neemt
voortaan op tactisch en operationeel niveau besluiten over onderwerpen die
meerdere directies aangaan. Verder bereidt de stuurgroep zaken op strategisch
niveau voor waarover door de departementsleiding wordt besloten.Het project was ook bedoeld om directies beter in staat te stellen om
beleidsinitiatieven te vertalen naar hun bedrijfsvoering en deze op een effectieve
en efficiënte manier in te vullen. Belangrijk in dit opzicht waren de
wijzigingen van de planning- & controlcyclus en de introductie van een
bedrijfsvoeringsplanning, die in paragraaf 2 worden toegelicht. Verder noemen
wij de realisatie van een heldere berekeningsmethodiek en gedragsregels voor
apparaatsbudgetten, gericht op het beheersbaar houden van de uitgaven.C. Ontwikkelingprogramma DOEN!In 2001 heeft het proces van organisatie-ontwikkeling een vervolg gekregen
in de vorm van het programma DOEN! Dit programma wordt gedragen door de ambtelijke
leiding en de ondernemingsraad. DOEN! richt zich op ontwikkeling aansluitend
bij werkprocessen van medewerkers: wat kan beter, hoe gaan we dat doen? DOEN!
maakt dan ook geen eindeloze uitgewerkte notities, maar bedenkt hoofdlijnen
en gaat dit doen, er vanuit gaande dat eventuele problemen gaandeweg opgelost
worden dankzij de creativiteit en inzet van degenen die meedoen. Dus gericht
op de praktijk: initiatieven omzetten in actie. DOEN! is een serie activiteiten
die dit bevordert. Hierbij gaan medewerkers het zelf doen. In de aanloop voor de directiejaarplannen 2002 moest iedere directie dan ook aangegeven
wat zij in het kader van organisatie-ontwikkeling gaan doen.1.2 PersoneelsbeleidIn 2001 is het nieuwe beleid (functioneringsgesprekken nieuwe stijl, inclusief
waarderen en belonen en competentiemanagement) op het terrein van personeelsmanagement
van kracht geworden. De actieve beloningsbeslissing, gebaseerd op een jaarlijks
gesprek, is ingevoerd. Daarnaast zijn de diverse onderdelen een eind gevorderd
met het opstellen en gebruiken van competentieprofielen en het opstellen van
persoonlijke ontwikkelplannen, die richting geven aan gestuurde ontwikkeling
van medewerkers. Training en workshops zijn ingezet om deze vernieuwingsslag
te begeleiden.Daarnaast is een flinke impuls gegeven aan management-development binnen
VWS. Overleg- en besluitvormingsstructuur, toelatingscriteria enprocedures
en de vacatureprocedure hebben vorm gekregen. Ook zijn leergangen verzorgd
voor deelnemers.Tevens is aandacht besteed aan de terugdringing van het ziekteverzuim.
Het ziekteverzuim is in 2001 ten opzichte van 2000 met 0,6% afgenomen tot
6,9%. Eind 2001 is een eerste aanzet gedaan met het opstellen van plannen
van aanpak op directieniveau teneinde het ziekteverzuim nog verder terug te
dringen. De uitvoering van het PAGO-beleid (periodiek arbeidsgezondheidskundig
onderzoek) is gestart.1.3 VWS in zijn directe omgevingIn deze paragraaf staan de sturingsrelaties centraal tussen kernministerie,
andere departementsonderdelen en zelfstandige organisaties, bezien vanuit
de ministeriële verantwoordelijkheid. Het betreft een uitzonderingsrapportage,
hetgeen betekent dat geen integraal beeld wordt geschetst, maar alleen relevante
ontwikkelingen in het verslagjaar worden benoemd.InspectiesIn mei 2001 heeft een externe commissie o.l.v. ir. Abeln advies uitgebracht
over de strategie voor de IGZ, Op weg naar Gezond Vertrouwen. De commissie kenschetst IGZ als een organisatie die op weg is en
daarbij zoekt naar haar positie in een beleidsveld dat in toenemende mate
zelf verantwoordelijk wordt gesteld voor kwaliteitsbeheer en de verantwoording
daarover. De IGZ is ván de minister, richt zich op de zorgaanbieders,
maar handelt vooral vanuit de belangen van de burgers. Sleutelwoorden zijn
onafhankelijk en onpartijdig, open en transparant, professioneel en gezaghebbend.
In 2001 zijn de eerste schreden op het driejarige verandertraject gezet, waaronder
opstelling van een invoeringsplan en aanstelling van een projectdirecteur.Baten-lastendienstenBinnen VWS opereren twee baten-lastendiensten: het ACBG en de KvW.De bedrijfsvoering van het ACBG voldoet nog niet aan de nieuwe wegwijzers
baten-lastendiensten.De KvW heeft in 2001 een managementcontract opgesteld waarin de door de
dienst te ondernemen activiteiten in dat jaar zijn gekoppeld aan het daarvoor
beschikbare budget (gebaseerd op kostprijzen per product). In de loop van
het jaar is een aanvulling opgesteld waarin expliciet is aangegeven op welke
manier de overproductie in 2001 wordt vergoed door het moederministerie. Inmiddels
hebben dergelijke afspraken over meer-/minderproductie ook hun beslag gekregen
in het managementcontract 2002. In de kern houdt deze afspraak in dat verrekening
van deze meer-/minderproductie vooraf door de Secretaris-Generaal moet zijn
goedgekeurd en de financiële effecten ervan zijn meegenomen
in de begrotingswetten. Driemaandelijks rapporteert de Keuringsdienst over
de voortgang van de in het managementcontract vastgelegde afspraken aan de
Secretaris-Generaal.Twee organisatieonderdelen bereiden zich voor op toekenning van de status
van baten-lastendienst: het CIBG (beoogd per 1 januari 2003) en het RIVM (beoogd
per 1 januari 2004). Op de betreffende beleidsartikelen (resp. 11A en 12)
wordt hierop nader ingegaan.Zelfstandige bestuursorganenIn 2001 heeft, net als in 2000, geen bevoorschotting door het departement
van ZorgOnderzoek Nederland (ZonMw) plaatsgevonden. De reden hiervoor was
dat ZonMw nog in voldoende mate over liquiditeiten beschikte. In het najaar
2001 is een onderzoek gestart naar de liquiditeitspositie van ZonMw en een
intern onderzoek naar de aansturing van deze ZBO. De resultaten van de beide
onderzoeken komen in het voorjaar van 2002 beschikbaar. Op basis daarvan zullen
veranderingen in de huidige wijze van aansturing en financiering worden vormgegeven.Intermediaire organisatiesEen werkgroep heeft zich in 2001 gebogen over het gebruik van de mandaatregeling,
nadat uit de accountantscontrole naar voren was gekomen dat een mandaatregeling
niet in alle gevallen voldoet. Besloten is om een delegatiebesluit op te stellen
waarmee voor bepaalde organisaties de verhouding tussen gedelegeerde en VWS
wordt vastlegd.Terugdringen administratieve lastenOp 29 januari 2002 heeft een door mij ingestelde commissie terugdringing
administratieve lastendruk zorgsector (commissie-De Beer) haar werkzaamheden afgerond met een rapport. Dit rapport is aan
de Tweede Kamer gezonden. Het kabinet zal een uitgebreid standpunt formuleren,
waarin op de aanbevelingen wordt ingegaan. Tevens zal daarbij een implementatieplan
voor de door te voeren aanbevelingen worden gevoegd.Daarnaast is er het afgelopen jaar binnen het departement gewerkt aan
een herziening van het subsidiebeleid. De doelstelling van deze herziening
is om de praktijk en de subsidieregelgeving wederom in overeenstemming met
elkaar te brengen. Kern van het nieuwe subsidiebeleid is de relatie tussen
doelstelling, sturingsvisie, activiteit en de wijze van subsidiëren.
De verwachting is dat de herziening mede tot gevolg heeft dat de door het
departement opgelegde administratieve lasten zullen verminderen.2 Bedrijfsvoeringsprocessen2.1 Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoordingVan dummy tot echie2001 is een belangrijk VBTB-jaar geweest, omdat daarin de eerste echte
beleidsbegroting tot stand is gekomen. Om dit te realiseren is onder meer
gewerkt aan conversie van de financiële systemen, aan de benodigde rapportages
voor de implementatie van VBTB in de begrotingsstukken en aan het verder laten
doordringen van het VBTB-denken in de VWS-organisatie. Voor de begroting zelf
is – mede als gevolg van de kamerbehandeling van de dummy – verder
gegaan met het verbeteren van de doelformuleringen en aan het
beschikbaar krijgen van de juiste prestatiegegevens. Ook heeft een onderzoekbureau
een externe check gedaan naar de begrotingsindeling.Op Prinsjesdag zijn de eerste beleidsbegrotingen aan de Staten-Generaal
aangeboden. In de plenaire behandeling van de begroting en de gevoerde wetgevingsoverleggen
heeft de Tweede Kamer haar waardering uitgesproken over de begroting en het
werk dat daarvoor is verzet. De Rekenkamer concludeerde dat de departementale
begrotingen voor 2002 over de hele linie toegankelijker zijn dan de vorige
begrotingen. Toch is er veel ruimte om doelen scherper, prestatiegegevens
completer en de relatie tussen geld, prestaties en doelen duidelijker te maken.
Daarom ook zijn wij in 2001 verder gegaan met de verbetering van prestatiegegevens.
Voor de implementatie van de regeling prestatiegegevens en evaluatieonderzoek
rijksoverheid binnen VWS is gewerkt aan een departementaal handboek.Pilot bedrijfsvoeringsplan VWSVWS heeft in 2001 één van de vijf rijksbrede pilots op het
gebied van bedrijfsvoering uitgevoerd, gericht op de opstelling van een departementaal
bedrijfsvoeringsplan op hoofdlijnen. Een dergelijk plan maakte al deel uit
van de VBTB-aanpak binnen VWS om de bedrijfsvoeringsparagraaf in het jaarverslag
nadrukkelijker in te bedden in de planning- & controlcyclus. Het plan
leek én bleek ook voor de rijksbrede gedachtevorming over bedrijfsvoering
van (wederzijds) grote waarde. De pilot heeft binnen VWS geresulteerd in een
inhoudelijke en procedurele aanpak van bedrijfsvoeringsplanning en de verantwoording
daarover. De minister van Financiën heeft onze ervaringen betrokken bij
het opstellen van een «referentiekader voor de mededeling over de bedrijfsvoering».2.2 SturingTegen de achtergrond van VBTB hebben we in 2001 de planning- & control-cyclus
onder de loep genomen. De nieuwe manier van begroten en verantwoorden heeft
vanzelfsprekend gevolgen voor de processen binnen VWS die daaraan ten grondslag
liggen. Diverse maatregelen zijn genomen om de VBTB door te vertalen in die
interne beleids- en bedrijfsvoeringsprocessen. Ook daarin wordt de samenhang
tussen beleid en geld versterkt en komt resultaatgericht werken meer centraal
te staan. De getroffen maatregelen moeten bijdragen aan een tijdige en kwalitatief
hoogwaardige productie van alle P&C-documenten in een duidelijke onderlinge
samenhang, op basis van begrijpelijke informatie en instructies aan betrokkenen
en met optimaal productiegemak. De eerste maatregelen zijn al in de laatste
maanden van 2001 doorgevoerd.2.3 BedrijfszekerheidIntroductie euroIn 2001 heeft de overgang van de gulden naar de euro veel aandacht gekregen.
Zowel de regelgeving als de geautomatiseerde systemen zijn tijdig voorbereid
op de komst van de euro. Daar waar aanpassing van de bedrijfsvoering van VWS
noodzakelijk was, zijn door de verschillende organisatieonderdelen maatregelen
genomen. VWS heeft de voortgang bij de aan haar organisatie gelieerde zelfstandige
bestuursorganen gevolgd. Daarnaast heeft VWS in samenwerking met het ministerie
van Financiën en verschillende koepels het zorgveld gestimuleerd zich
goed voor te bereiden op de komst van de euro. Voorbeeld daarvan was een advertentiecampagne
in de vakbladen. De daadwerkelijke overgang is gevolgd via voortgangsrapportages
van de verschillende organisatieonderdelen. Het feit dat de overgang soepel
is verlopen bewijst dat de voorbereiding adequaat was.VeiligheidDe Binnenlandse Veiligheidsdienst heeft op ons verzoek een survey uitgevoerd
bij het RIVM. De aanbevelingen die daaruit volgden waren aanleiding om een
projectgroep in te stellen ter verbetering van de beveiligingssituatie bij
het RIVM. Daaraan wordt op dit moment met prioriteit gewerkt.Op verzoek van het RIVM is een onderzoek ingesteld naar de veiligheidssituatie
bij het instituut ID-Lelystad. De bevindingen van het onderzoek zijn met het
instituut besproken en hebben geleid tot verbeteringen in de beveiliging.De bedreiging uitgaande van de mogelijke verzending van antrax-brieven
was aanleiding om interdepartementaal overleg te voeren over de reactie daarop.
Op het VWS-intranet is bekend gemaakt hoe op dergelijke brieven te reageren.Het Beleidsdocument Informatiebeveiliging en Bescherming
Persoonsgegevens is door ons vastgesteld. Met de implementatie ervan
is een begin gemaakt. De naleving van de Wbp en het VIR vereist nog veel aandacht
van het lijnmanagement. De specifieke integriteitsmaatregelen, genoemd in
het verkeer tussen de minister van BZK en het parlement, zijn volledig geïmplementeerd.2.4 MaterieelbeheerAlgemeenDe uitvoering van het materieelbeheer is in 2001 rechtstreeks gebaseerd
geweest op het Besluit materieelbeheer 1996. Eind 2001 is in het Audit Committee
een notitie besproken die richting gaf aan voor VWS specifiek uitvoeringsbeleid.
Tegelijkertijd is een voorstel gedaan voor een VWS-aanwijzingsbesluit. Inmiddels
is deze notitie vertaald in departementale uitvoerings- en aanwijzingsbesluiten,
die op 1 april 2002 in werking moeten treden. Daarmee is ook het kader beschikbaar
voor de verdere activiteiten van het RIVM en de Keuringsdienst van Waren,
waar het belang van een goed materieelbeheer groot is.InkoopfunctieDe centrale inkoopfunctie van het kerndepartement is goed georganiseerd,
maar de daar aanwezige expertise wordt nog onvoldoende gebruikt.De inkoopfunctie van het RIVM functioneert voldoende.De bewustwording en de handhaving van de Europese aanbestedingsregels
is verbeterd, maar de naleving is nog steeds geen automatisme. Incidenteel
zijn de regels niet overal in acht genomen.Het inkoopproces komt tegemoet aan de punten uit het Actieplan professioneel inkopen en aanbesteden (TK 1999–2000,
29 966, nr. 1), waarvan implementatie op grond van bestaande regelgeving
voorgeschreven is.2.5 Financieel beheerAlgemeenHet financieel beheer in engere zin is goed. Een nieuwe regeling voor
het verlenen van ondermandaten en ondervolmachten is inmiddels in de Staatscourant
gepubliceerd.De in 2000 bij het RIVM ingezette verbeteracties zijn merendeels afgerond
en hebben zichtbaar positief effect op het financieel beheer. Sommige ondersteunende processen hebben in 2001 nog niet altijd optimaal
gewerkt, maar inmiddels zijn deze onder controle gebracht.Bij de Keuringsdienst van Waren is sprake van een opgaande lijn, in het
spoor van het verbetertraject. Een heldere regeling van taken, bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van de financiële functie ontbreekt nog.Administratieve organisatieDe opzet van de onderhoudsorganisatie van de beschrijving van de administratieve
organisatie (AO) is goed. Voor de belangrijkste financiële processen
zijn departementsbrede beschrijvingen opgesteld, die adequaat centraal worden
bijgehouden. Het onderhoud van de directiespecifieke AO werkt echter nog niet
naar behoren. Uit oogpunt van risicobeheersing zijn de risico's in het financieel
beheer voldoende afgedekt, maar zal aandacht voor de directiespecifieke AO
nodig blijven.BATEN-LASTENDIENSTENAgentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001Rekening 2001Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI)Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen   (1)(2)(3)=(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting  EUR1000EUR1000EUR100001Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen         Totale baten12 97114 0721 101 Totale lasten12 68012 450– 230 Saldo van baten en lasten2911 6221 331      Totale kapitaalontvangsten000 Totale kapitaaluitgaven113310197InleidingHet Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) levert
een actieve bijdrage aan het goed en veilig gebruik van geneesmiddelen in
Nederland. Om dit te bereiken, worden geneesmiddelen beoordeeld voordat ze
op de markt worden toegelaten. Nadat ze toegelaten zijn, houdt het College
de patiëntenbijsluiter en de productinformatie actueel aan de hand van
voortschrijdende kennis van en ervaring met deze geneesmiddelen. Bij het aanwenden
van de expertise wordt het belang van de geneesmiddelengebruiker centraal
gesteld. Bij de beoordeling staan de werkzaamheid van het geneesmiddel en
de mogelijke schadelijkheid voor de gezondheid van de geneesmiddelengebruiker
centraal.Uit deze taak volgen op hoofdlijnen een viertal «producten»
van het CBG:1. beoordelen van nationale aanvragen;2. beoordelen van Europese aanvragen;3. geneesmiddelenbewaking;4. beoordelen van homeopathische aanvragen.Onderstaand zijn prestatiegegevens per product opgenomen. De vergelijkende
cijfers over 2000 zijn achterwege gelaten vanwege:– een wijziging in de toerekening van de kosten aan de producten;– een administratieve inhaalslag bij de beoordelingen.Door deze stelselwijziging zijn de gegevens 2000 en 2001 niet meer vergelijkbaar.De vermelde kostprijzen zijn op basis van een eenvoudige delingscalculatie:
toegerekende kosten/ aantal producten.Product 1 Beoordelen van nationale aanvragenDit product omvat de instandhouding van het register voor geneesmiddelen
door het beoordelen van nieuwe geneesmiddelen als wel het beoordelen van wijziging
in reeds geregistreerde geneesmiddelen. Tabel 1: prestatiegegevens
beoordelen van nationale aanvragenIndicator2001Aantal aanvragen472Aantal wijzigingen type II442Aantal wetenschappelijke adviezen54Kostprijzen (in €)3 266Wettelijke termijnen78%Totaal ingeschreven geneesmiddelen 31–1210 184Product 2 Beoordelen van Europese aanvragenDit product omvat de aanvragen van beoordelingen die via de EMEA worden
ingediend. Dit kan op twee manieren geschieden:1. de centrale procedure: hierbij wordt een product één
keer op Europees niveau geregistreerd. De EMEA wijst voor dit type aanvraag
de (co-)rapporteur (deskundige uit een van de lidstaten) aan die het beoordelingsrapport
opstelt. De (co-)rapporteurschappen worden bij toerbeurt verdeeld, rekening
houdende met de voorkeuren van fabrikanten en de bereidheid van de lidstaten
om als (co-)rapporteur op te treden;2. de decentrale procedure oftewel de wederzijdse erkenningprocedure (MRP):
hierbij wordt een product in verschillende lidstaten op nationaal niveau geregistreerd.
Voor de aanvraag wordt gebruik gemaakt van een reeds verkregen handelsvergunning
in een van de lidstaten (Reference Member State: RMS) en worden de overige
lidstaten (Concerned Member State: CMS) verzocht tot erkenning van deze handelsvergunning
over te gaan. Omdat de RMS haar beoordelingsrapporten aan de overige lidstaten
ter beschikking stelt, is het in principe niet meer nodig dat de overige lidstaten
een gehele beoordeling van het geneesmiddel uitvoeren, waardoor snelle(re)
besluitvorming mogelijk is. Tabel 2: prestatiegegevens
beoordelen van Europese aanvragenIndicator2001Aantal beoordelingen rapporteurschappen24Aantal wetenschappelijke adviezen EMEA15Kostprijzen (in €)5 474Wettelijke termijnen100%Aantal aanvragen RMS34Aantal aanvragen CMS105Aandeel binnen Europa: – rapporteurschappen20%– wetenschappelijke adviezen EMEA23%Product 3 GeneesmiddelenbewakingDit product omvat het verzamelen, registreren en analyseren van (spontane)
bijwerkingen van in Nederland verkrijgbare geregistreerde geneesmiddelen.
De werkzaamheden zijn opgedragen aan de Stichting Landelijke Registratie en
Evaluatie Bijwerkingen (Lareb). Tabel 3: prestatiegegevens
geneesmiddelenbewakingIndicator2001Aantal spontane meldingen bijwerkingen Lareb3 018Aantal ingeleverde rapporten335Afgeronde beoordelingen: 1. aantal periodieke veiligheidsrapporten (PSUR)1922. aantal wijzigingen 1B-teksten263. overige+ 11 229Product 4 Beoordelen van homeopathische geneesmiddelenDit product omvat de beoordeling van nieuwe homeopathische geneesmiddelen
en wijzigingen van geregistreerde homeopathische geneesmiddelen. Het CBG beoordeelt
de aanvragen voornamelijk op de criteria farmaceutische kwaliteit en veiligheid.
In 2001 werden er meer aanvragen ingediend waarbij niet alleen de kwaliteit
en veiligheid werden beoordeeld, maar ook de volledigheid, indicatie en 1B-teksten
van deze producten. Tabel 4: prestatiegegevens
beoordelen van homeopathische aanvragenIndicator2001Aantal aanvragen1 094– waarvan in 2001 geregistreerd288Aantal beoordelingen257Kostprijzen (in €)626Aantal inschrijvingen449Totaal aantal ingeschreven geneesmiddelen 31–121 953BedrijfsvoeringFinancieel beleid en beheerIn 2001 is gewerkt aan een verdere verbetering van het financieel beheer,
zoals een betere toerekening van de kosten aan de producten, een verdere verscherping
van het debiteurenbeheer en een betere onderbouwing van de diverse tarieven.
Omdat het in deze gevallen vaak details betrof, zijn geen grote stappen voorwaarts
te melden.AutomatiseringIn 2000 is ter ondersteuning van de controle van de financiële verantwoording,
een onderzoek uitgevoerd door de Accountantsdienst naar de geautomatiseerde
informatievoorziening van het CBG. Op verzoek van het CBG is dit onderzoek
uitgebreid zodat het tevens dienstbaar is voor de beheersing van de risico's
die samenhangen met het gebruik van haar geautomatiseerde informatiesystemen.Naar aanleiding van dit onderzoek zijn in 2001 de volgende activiteiten
ontplooid:– uitvoering geven aan het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst
(VIR), het Basis Selectie Document en het Handboek Informatie Beveiliging
en bescherming persoonsgegevens;– implementatie BIOS-systeem (ter vervanging van DatHUG-systeem).Rekening Baten-lastendienst Agentschap College
ter Beoordeling van GeneesmiddelenDe balans per 31 december 2001 (EUR1000)  Balans per 31/12/2001Balans per 31/12/2000Activa  Materiële activa  * apparatuur en inventarissen543620Debiteuren1 254861Nog te ontvangen/ Vooruitbetalingen269257Liquide middelen3 0652 560Totaal activa5 1314 298   Passiva  Eigen vermogen  * exploitatiereserve102347* onverdeeld resultaat1 622– 245Vooruitgefactureerde  registratievergoedingen1 9441 701Crediteuren173360Nog te betalen/ Vooruitontvangen1 2902 135Totaal passiva5 1314 298Baten-lastendienst Agentschap
College ter Beoordeling van GeneesmiddelenBegroting van baten en lasten 2001:
confrontatie oorspronkelijke begroting met de realisatie (1)(2)(3)=(2)–(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting EUR1000EUR1000EUR1000Baten   Jaarvergoedingen8 5808 847267Beoordeling geneesmiddelen4 3464 945599Rentebaten4512479Buitengewone baten0156156Totaal baten12 97114 0721 101    Lasten   Apparaatskosten:   * personeel5 7485 78234* materieel1 6571 446– 211Onderzoek11317– 96College315304– 11Inkoop beoordelingscapaciteit3 0933 078– 15Geneesmiddelenbewaking1 3161 3160Bijdrage kerndepartement1201200Afschrijvingen31838769Totaal lasten12 68012 450– 230    Saldo van baten en lasten2911 6221 331Toelichting op de Balans per 31 decemberDe activa en passiva zijn opgenomen tegen de nominale waarde, tenzij anders
is vermeld.Materiële activaDe materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen historische kosten
verminderd met de afschrijvingen, welke zijn gebaseerd op de economische levensduur.
De afschrijvingen geschieden lineair en tijdsevenredig over het jaar.De economische levensduur wordt voor de volgende categorieën gesteld
op:– software 3 jaar– automatiseringsapparatuur 3 jaar– kantoorapparatuur 7 jaar– meubilair 5–10 jaarHet verloop van de materiële activa is als volgt (x € 1000)   Totaal InventarisSoftwareTotaalVerkrijgingprijs1 5023681 870Afschrijvingen tot en met 20001 0102401 250Boekwaarde 01–01–2001492128620Mutaties in het boekjaar:   Bij: verkrijgingprijs investeringen196114310desinvestering afschrijvingen000Af: afschrijvingen280107387desinvestering verkrijgingprijs000Totaal mutaties– 847– 77    Verkrijgingprijs1 6974822 179Afschrijvingen tot en met 20011 2883481 636Boekwaarde per 31-12-2001409134543De boekwaarde van de materiële activa (€ 0,543 mln) wordt
geheel gefinancierd uit de vooruitgefactureerde registratievergoedingen (€ 1,944
mln). Het CBG hoeft derhalve geen beroep te doen op de leenfaciliteit.DebiteurenDe debiteuren zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. De looptijd van
de vorderingen is niet langer dan een jaar.Nog te ontvangen/VooruitbetalingenHet betreffen vooruitbetaalde bedragen. De specificatie is als volgt: Nog te ontvangen/ Vooruitbetalingen 2001
(x € 1000)Huur en servicekosten kantoorgebouw Forum126Vervoersbewijzen woon-/ werkverkeer personeel85Huur kopieermachines21Abonnementen en lidmaatschappen bibliotheek23Overige vooruitbetaalde bedragen14 269Eigen Vermogen Eigen Vermogen 2001 (x € 1000)Eigen Vermogen per 01–01–2001102Onverdeeld resultaat 20011 622Eigen Vermogen per 31-12-20011 724Het gerealiseerde voordelig resultaat 2001 is toegevoegd aan het Eigen
Vermogen onder de post «onverdeeld resultaat».Over de bestemming van het onverdeeld resultaat 2001 moeten nog afspraken
worden gemaakt met het moederdepartement, die vervolgens in een suppletore
wet ter goedkeuring aan het parlement worden voorgelegd. Als gevolg van deze
toevoeging wordt de maximum omvang van het Eigen Vermogen, de «5%-norm»,
met € 1,088 mln overschreden. Dit vermogen boven de «5%-norm»
zal moeten worden afgebouwd.In onderstaand overzicht wordt het toegestane Eigen Vermogen en de overschrijding
van het Eigen Vermogen weergegeven: Overschrijding Eigen Vermogen 2001 (x € 1000)Toegestaan maximaal Eigen Vermogen636Eigen Vermogen 31-12-20011 724Overschrijding1 088Vooruitgefactureerde registratievergoedingenDeze post betreft de nog niet als baat genomen vooruitgefactureerde registratievergoedingen,
omdat de werkzaamheden met betrekking tot dit geneesmiddel nog niet zijn verricht
c.q. volledig afgerond.Nog te betalen/VooruitontvangenDe specificatie is als volgt: Nog te betalen/ Vooruitontvangen
2001 (x € 1000)Vooruitontvangen bedragen rapporteurschappen341 Vooruitontvangen bedrag ICT470   811Te betalen salarissen:  – salarissen detacheringmedewerkers79 – vakantie-/ TZR- gelden221   300Overige te betalen posten:  – afrekening servicekosten kantoorgebouw29 – RIVM79 – overige posten71   179  1 290Niet uit de balans blijkende verplichtingenMet betrekking tot de werkzaamheden door de Stichting Lareb heeft het
CBG zich verplicht in 2002 maximaal € 1,4 mln te vergoeden. Voor
het gebruik van het Forumgebouw heeft het CBG met Kantoren Fonds Nederland
B.V. een huurcontract afgesloten voor de periode van 01-02-1998 tot 31–01–2003.
De hieruit in totaal voortvloeiende verplichtingen vanaf 2002 bedragen circa € 0,7
mln.Toelichting op Baten-lastenoverzicht 2001: confrontatie
oorspronkelijke begroting met de realisatieAlgemeenDe baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking
hebben. Het positieve saldo van baten en lasten over 2001 wordt onder andere
veroorzaakt door:– de verhoging van de tarieven voor de registratievergoedingen (jaarvergoedingen);– de verhoging van de tarieven voor de beoordelingen en wijzigingen,
zowel nationaal als Europees;– de ontvangen buitengewone baten (zie toelichting buitengewone
baten).JaarvergoedingenDe post «jaarvergoedingen» betreft de jaarlijkse vergoeding
voor de instandhouding van de inschrijving in het register van een farmaceutisch
product.De specificatie is als volgt: Tabel 5: jaarvergoedingen
2001 (x € 1000) Oorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatie AantalBedragAantalBedragNationaal geregistreerde geneesmiddelen10 3008 41310 2358 708Europees geregistreerde geneesmiddelen1614414126Homeopathische geregistreerde geneesmiddelen1 0002355513Totaal 8 580 8 847Beoordeling geneesmiddelenVoor het beoordelen van nieuwe geneesmiddelen en het beoordelen van wijzigingen
op bestaande geneesmiddelen brengt het CBG op basis van het Besluit Registratie
Geneesmiddelen daarvoor vastgestelde tarieven in rekening. De specificatie
is als volgt: Tabel 6: beoordeling geneesmiddelen
2001 (x € 1000) RamingRealisatieNationale beoordelingen:  – aanvragen2 1502 334– wijzigingen248100 2 3982 434Europese beoordelingen via centrale procedures:  – aanvragen500646– wijzigingen165410 6651 056Via wederzijdse erkenning procedures:  – aanvragen1 1361 257– wijzigingen9858 1 2341 315   Homeopathische beoordelingen:  – aanvragen49140– wijzigingen00 49140Totaal4 3464 945RentebatenHet betreft hier de genoten rente van de rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding.Buitengewone batenHet betreft diverse baten waaronder de bijdrage aan het kerndepartement
over 2000 die uiteindelijk niet betaald hoefde te worden en een ontvangst
in verband met de regeling Afdrachtvermindering Scholing Non-Profit (ASNP).PersoneelEind 2001 had het CBG een bezetting van circa 99 fte (in 2000 circa 101
fte). De overige lasten hebben betrekking op werving en selectie, scholing,
reiskosten, uitzendkrachten en wachtgelden.«M&O»-beleidDe onder personeel verantwoorde toelagen voor Tegemoetkoming Ziektekosten
Rijksambtenaren (TZR) zijn gebaseerd op een M&O-gevoelige regeling (M&O
staat voor Misbruik en Oneigenlijk gebruik). De TZR wordt toegekend op basis
van een verklaring van de belanghebbende. Het departementale controlebeleid
bestaat uit het opvragen van bewijsstukken bij door personeelsleden doorgegeven
wijzigingen en een controle van 10% van de personeelsleden (willekeurig geselecteerd)
aan de hand van opgevraagde bewijsstukken. Deze laatste controle is in 2001
niet uitgevoerd.MaterieelDeze lasten hebben onder meer betrekking op de huisvesting, automatisering
en diverse bureaukosten.OnderzoekHet College kan in het kader van de registratiewerkzaamheden onderzoeken
laten verrichten. Er is een onderzoek in 2001 afgerond. Het betrof een in
1997 gestart onderzoek naar «influenzavaccinatie».CollegeDe lasten hebben betrekking op het ZBO College ter Beoordeling van Geneesmiddelen.
Het betreft de vergoeding voor de voorzitter en de leden, vergaderkosten en
reis- en verblijfkosten.Inkoop beoordelingscapaciteitIn het kader van de registratie van humane geneesmiddelen verricht het
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) beoordelingswerkzaamheden
op chemisch-farmaceutisch en farmacologisch-toxicologisch gebied. De totale
lasten bedroegen in 2001 € 2,7 mln. Voor dit bedrag werden door
het RIVM 2 091 beoordelingsrapporten vervaardigd. De overige lasten (€ 0,4
mln) betreft de inhuur van specialisten vanuit diverse ziekenhuizen, die specifieke
kennis hebben op bepaalde terreinen.GeneesmiddelenbewakingDe post «Geneesmiddelenbewaking» betreft de subsidie van de
Stichting Landelijke Registratie Evaluatie Bijwerkingen (Lareb), die belast
is met het opzetten en bijhouden van een meldingssysteem van (vermoede) bijwerkingen
van geneesmiddelen die in Nederland in de handel zijn.Bijdrage kerndepartementDe post «Bijdrage aan kerndepartement» betreft een interne
verrekening tussen ACBG en het kerndepartement voor geleverde diensten door
het kerndepartement, zoals onder meer het voeren van de salarisadministratie.AfschrijvingenVoor de toelichting op de afschrijvingen wordt verwezen naar de toelichting
op de post «Materiële activa» onder de toelichting op de
balans.Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van GeneesmiddelenHet kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari (incl. deposito)1 1622 5591 397      2. Totaal operationele kasstroom609816207       3a. -/-totaal investeringen– 113– 310– 197 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0003. Totaal investeringskasstroom– 113– 310– 197       4a. -/-eenmalige uitkering aan moederdepartement000 4b. +/+eenmalige storting door moederdepartement000 4c. -/-aflossingen op leningen000 4d. +/+beroep op leenfaciliteit0004. Totaal financieringskasstroom000      5. Rekening courant RHB 31 december (incl.deposito)
(=1+2+3+4)1 6583 0651 407De kapitaaluitgaven betreffen hoofdzakelijk investeringen in verband met
uitbreiding van hard- en software. Baten-lastendienst
Agentschap College ter Beoordeling van GeneesmiddelenOverzicht meerjarige
vermogensontwikkelingOverzicht vermogensontwikkelingen (EUR1000)19971998199920002001 begroot2001 realisatie1) Eigen vermogen per 01/01133350– 3393471021022) Saldo van baten en lasten217– 689686– 2452911 6223a) Uitkering aan moederdepartement0000003b) Bijdrage moederdepartement ter versterking van het eigen vermogen0000003c) Directe mutaties in het eigen vermogen0000003d) Overige mutatie0000004) Eigen Vermogen per 31–12 (1+2+3)350– 3393471023931 724Het agentschap streeft naar een klein positief saldo van baten en lasten
als buffer voor het opvangen van fluctuaties in de resultaten. Er wordt niet
naar een structurele vermogensopbouw gestreefd.Agentschap Keuringsdienst van WarenStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI)Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren    (1)(2)(3)=(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR100001 Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren           Totale
baten57 50467 96810 464  Totale
lasten56 74468 03111 287  Saldo
van baten en lasten760– 63– 823        Totale
kapitaalontvangsten4 1294 1290  Totale
kapitaaluitgaven2 3688 2405 872InleidingDe Keuringsdienst van Waren (KvW) bestaat uit de Algemene Directie te
's-Gravenhage en vijf regionale diensten. De formatie van de KvW is voor 2001
vastgesteld op 877 formatieplaatsen.Aan elke Regionale dienst is, naast een basis takenpakket, een speciaal
aandachtsgebied toegewezen. Deze aandachtsgebieden dienen ter ondersteuning
van de landelijke uitvoering van toezicht en opsporing.De regionale diensten beschikken over eigen laboratoria. Monsters, die
door de controleurs worden genomen, kunnen binnen korte tijd worden onderzocht.
Deze organisatievorm maakt snel en gericht ingrijpen mogelijk en levert daarmee
een bijdrage aan de (gezondheids-)bescherming van de Nederlandse bevolking.Planning- & ControlcyclusDe KvW kent een planning- & controlcyclus waarin jaarlijks een Meerjarenplan
wordt geactualiseerd, een Jaarplan wordt opgesteld en een Kadernotitie wordt
geschreven die de bedrijfsvoeringkaders aangeeft voor het komende planjaar.
Om de vier jaar vindt een marktverkenning plaats en wordt de Visie van de
dienst geactualiseerd.Voor 2001 is met de Secretaris-Generaal een managementafspraak gemaakt
die stoelt op het Jaarplan 2001. In deze managementafspraak is een activiteitenplan
opgenomen gerelateerd aan de overeengekomen concerndoelstellingen en heeft
als belangrijkste outputdoelstellingen het aantal uit te voeren inspecties,
het aantal te onderzoeken monsters en de uit te voeren projecten. Aan dit
activiteitenplan is een voorcalculatorisch budget gekoppeld met behulp van
een voorcalculatorische (integrale) kostprijs voor elk van bovengenoemde producten.
Voor de financiële recapitulatie wordt verderop in dit verslag verwezen.Vóór het totstandkomen van de tweede Suppletore Wet vindt
overleg plaats met de Secretaris-Generaal over de geprognosticeerde productie. Op basis van de systematiek, beschreven in het managementcontract,
vindt vervolgens verrekening van deze, uiteindelijk te realiseren, productie
plaats. Maandelijks wordt de voortgang gerapporteerd aan de Algemeen Directeur
van de KvW, driemaandelijks aan de Secretaris-Generaal.In 2001 hebben zich op het gebied van de bedrijfsvoering de nodige ontwikkelingen
voorgedaan. De belangrijkste hiervan zijn de volgende:Financieel beheerEen nieuw financieel systeem, dat tegemoet komt aan de eisen, is geïntroduceerd
in 2000 en in 2001 verder uitgebouwd. De financiële administratieve organisatie
is geactualiseerd. In het verslagjaar is, in samenwerking met het moederdepartement,
het financieel beheer kritisch bekeken, waarna verbeteringen zijn doorgevoerd.
Het betrof met name het verantwoordingstraject, de registraties vaste activa
en beschrijving van de administratieve organisatie van financiële processen.
In 2001 zijn genoemde problemen projectmatig aangepakt. Hierbij vond vanuit
de Algemene Directie ondersteuning plaats van de regionale diensten bij het
op orde brengen van het financieel beheer.Daarnaast zijn er diverse ontwikkelingen afgerond rondom de financiële
automatisering. Concrete punten zijn de Euroconversie en het in gebruik nemen
van de module Vaste Activa. Ook zijn er diverse pilots opgestart om verdergaande
automatisering van de boekhouding te verwezenlijken.Personeel en organisatieHerstructurering p-beheerOm de knelpunten in de uitvoeringspraktijk van het personeelsbeheer fundamenteel
te kunnen aanpakken heeft een projectgroep Administratieve Organisatie Personeel
(AOP) in zijn tussenrapportage van maart 2001 een groot aantal aanbevelingen
gedaan om de AOP opnieuw te structureren. Op grond hiervan is besloten de
AOP volgens onderstaande principes opnieuw in te richten, te weten:– personeelstaken in de regionale diensten en de Algemene Directie
worden ondergebracht in herkenbare functies;– controle op de kritische punten wordt in elk proces structureel
ingebouwd;– functionaliteit en adequate logistiek zijn leidende principes
bij de herverdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden (centraal/regionaal)
t.a.v. het personeelsbeheer.Herinrichting van werkprocessen volgens bovenstaande principes heeft in
de praktijk derhalve geleid tot herverdeling van taken, verantwoordelijkheden
en bevoegdheden tussen de regionale en de centrale P&O-disciplines.Administratieve Organisatie PersoneelEen aantal beheersmatige zaken en de interne controle op naleving van
procedures op het gebied van het personeelsmanagement moeten aan de eisen
voldoen die een zichzelf respecterend agentschap daaraan stelt. Daartoe heeft
P&O een plan van aanpak ontwikkeld om te komen tot een volwaardige set
AOP-procedures; processen worden in beeld gebracht en beschreven. In het najaar
van 2001 heeft een tussenrapportage plaatsgevonden. Door capaciteitsproblemen
is het tijdpad van het project daarna enigszins aangepast. Medio 2002 zijn
alle AOP-procedures eenduidig en transparant voorhanden.CompetentiemanagementIn 2000 heeft een studie plaatsgevonden naar de mogelijkheden van het
P-instrument competentiemanagement. In deze studie, welke in de vorm van een
pilot werd uitgevoerd, zijn voor een tweetal functies competentieprofielen
ontwikkeld: de functie Controleur Food en de functie Teamleider Food. In 2001
is gestart met de uitvoering om voor alle functies organisatieprofielen op
te stellen.Afdrachtvermindering loonbelastingBinnen de KvW wordt een aanzienlijk deel van de beschikbare budgetten,
zowel op centraal als op regionaal niveau, besteed aan opleidings- en trainingsactiviteiten.
De fiscale wetgeving biedt de mogelijkheid een substantieel deel van de kosten
die daarmee gemoeid zijn, in mindering te brengen op de verplichte maandelijkse
afdracht loonbelasting. In 2001 heeft dit geleid tot een teruggave van ca. € 0,24
mln over de jaren 1999 en 2000.Informatie en AutomatiseringIn 2001 is het in 2000 neergezette Informatiebeleid volgens een tweetal
sporen uitgewerkt. Het eerste spoor betreft het voortzetten om, middels projectmatig
werken, aan de wensen van de (interne) klanten te voldoen. Beleidsontwikkeling
gericht op het neerzetten van een helder Informatiebeleid, met als kernbegrippen
«kwaliteit», «klantgerichtheid» en «een robuuste
en moderne infrastructuur» vormt het tweede spoor. In vervolg hierop
heeft de KvW vastgesteld dat haar primaire processen kwalitatief onvoldoende
ondersteund worden door de huidige ICT-hulpmiddelen voor de informatievoorziening
en dat bestaande ICT-hulpmiddelen verouderd zijn. De KvW is daarop een verbetertraject
(VISIO) gestart. Het doel van dit project is een flexibele, toekomstvaste,
onderhoudsvriendelijke en beheersbare ICT-ondersteuning voor de primaire processen
te verkrijgen.Rekening Baten-lastendienst Agentschap
Keuringsdienst van WarenDe balans per 31 december 2001 (EUR1000) Balans 2001Balans 2000Activa         Materiële activa    * installaties en inventarissen 11 393 10 485Voorraden 0 232Debiteuren 112 76Vooruitbetaald911 644 Nog te ontvangen3 213 6 854   4 124 7 498Liquide middelen 5 897 2 817     Totaal activa 21 526 21 108     Passiva         Eigen vermogen    * exploitatiereserve3 195 1 848 * onverdeeld resultaat– 63 3 219   3 132 5 067Leningen bij het MvF 9 922 8 109Voorzieningen    Wachtgelden 3 425 3 235     Crediteuren2 803 2 807 Nog te betalen / vooruitontvangen2 244 1 891   5 047 4 698     Totaal passiva 21 526 21 108Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van WarenBegroting
van baten en lasten 2001: confrontatie oorspronkelijke begroting met de realisatie  (1)(2)(3) =(2)–(1)Art. OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting EUR1000EUR1000EUR1000Baten   Opbrengst Moederdepartement56 59665 4268 830Opbrengst tweeden/derden9081 109201Rentebaten0201201Buitengewone baten01 2321 232Totaal baten57 50467 96810 464    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten37 59644 2166 620* materiële kosten9 69713 9224 225* huurkosten5 3095 38879Rentelasten499425– 74Afschrijvingskosten   * materieel3 4163 143– 273Dotaties voorzieningen227903676Buitengewone lasten03434Totaal lasten56 74468 03111 287    Saldo van baten en lasten760– 63– 823Toelichting algemeenWaarderingsgrondslagenDe activa en passiva zijn opgenomen tegen de nominale waarde inclusief
omzetbelasting, tenzij anders vermeld.Toelichting bij de balansActivaMateriële activaDe materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen historische aanschafwaarde,
verminderd met afschrijvingen. Deze is gebaseerd op de verwachte economische
levensduur waarbij de volgende (lineaire) afschrijvingstermijnen zijn gehanteerd:– Soft- en hardware 3 jaar– Dienstauto's 5 jaar– Hulpapparatuur 5 jaar– Inventaris (incl. lab. apparatuur) 10 jaarOver de in 2001 aangeschafte activa is de helft van de jaarlijkse afschrijving
berekend en vaste activa met een restlooptijd minder dan één
jaar wordt op nul gewaardeerd.De materiële activa zijn als volgt gespecificeerd: OmschrijvingAanschafprijsAfschrijvingBoekwaardeDienstauto's2 544 208851 9421 692 266Hulpapparatuur598 461236 130362 331Inventaris20 456 11312 220 0138 236 100Soft- en hardware4 242 5493 140 5201 102 029Totaal27 841 33116 448 60511 392 726VoorradenNa afloop van het eerste jaar als agentschap blijken de voorraden voornamelijk
te bestaan uit verbruiksgoederen met een geringe waarde die binnen het primaire
proces worden verbruikt. Om die reden wordt het niet langer doelmatig geacht
een afzonderlijke registratie bij te houden. In 2001 is besloten om deze verbruiksgoederen
niet meer als voorraden te activeren, maar direct als last te nemen.Het resultaat per 31-12-2000 is € 232 000 lager indien
de voorraden al in 2000 niet zouden zijn geactiveerd. Door de eliminatie van
de post voorraden in 2001, is dit bedrag derhalve incidenteel ten laste van
het resultaat gebracht. De in 2001 aangeschafte verbruiksgoederen zijn rechtstreeks
als last opgenomen.DebiteurenDe debiteuren vloeien hoofdzakelijk voort uit verstrekte exportverklaringen
die worden gewaardeerd tegen nominale waarde.  31-12-200131-12-2000Debiteuren111 63976 505Af: voorziening dubieuze debiteuren093Totaal111 63976 412   Nog te ontvangen / Vooruitbetaald31-12-200131-12-2000Voorschotten personeel129 511147 005PC-privé project287 865485 453Transitoria481 3460Waarborgsommen12 20812 039Totaal910 930644 497   Nog te ontvangen  Te vorderen VWS 20002 909 8486 449 333Afrekening VWS 2001– 940 9640IZA/IZR062 700Huur (RGD)504 900342 075Huurcompensatie (VWS)739 9220Totaal3 213 7066 854 108   Liquide middelen  Kas4 19814 642Rijkshoofdboekhouding5 892 4322 799 967Gelden onderweg02 343Totaal5 896 6302 816 952   Passiva  Eigen vermogen20012000Eigen vermogen5 067 6571 848 293Afroming eigen vermogen 2000– 1 872 2970Onverdeeld resultaat– 63 4263 219 364Totaal eigen vermogen 31 december3 131 9345 067 657Het onverdeeld resultaat zal ten laste van het eigen vermogen worden gebracht.Aflossing en rentedragend vermogenDit betreft de lening met het ministerie van Financiën ter financiering
van de investeringen.   20012000Saldo per 1 januari8 109 1704 813 839Aangetrokken lening4 129 4004 810 070Afgelost op lening– 2 316 936– 1 514 739Saldo per 31 december9 921 6348 109 170Gedurende het jaar 2001 vigeerden er 16 leningen, de leningen van 2001
zijn pas medio december 2001 afgeroepen: Lening uit het jaar:Hoofdsom €Schuldrest €Rente percentageRest looptijd in
jaren1993 alle categorieën279 788–3,63%01994 alle categorieën2 191 617438 3244,10%0,51995 alle categorieën654 355280 4384,44%1,51996 alle categorieën665 619423 5765,22%3,51997 alle categorieën554 482383 8725,22%4,51998 alle categorieën205 639150 8025,22%5,51999 alle categorieën262 339200 6125,22%6,52000 lab. apparatuur2 042 0111 837 8105,55%92000 dienstauto's544 536435 6295,09%42000 inventaris680 670612 6035,55%92000 soft-en Hardware1 542 8531 028 5684,85%22001 lab. apparatuur1 361 3411 361 3415,16%102001 hulp apparatuur635 292635 2925,16%102001 dienstauto's544 536544 5364,40%52001 inventaris453 780453 7805,16%102001 soft-en Hardware1 134 4511 134 4513,94%3Totaal13 753 3099 921 634  Voorzieningen wachtgelduitkeringenDe hoogte van de voorziening is zo reëel mogelijk geschat en vastgesteld
op basis van nominale waarde. Onderdeel van de dotatie is een getroffen voorziening
(€ 243 239) waarvan het per balansdatum vaststaat dat de betrokken
(ex-)werknemer van de wachtgeldregeling gebruik gaat maken.   20012000Saldo per 1 januari3 234 3412 899 999Uitkeringen– 712 748– 764 823Toevoeging903 6371 099 165Saldo per 31 december3 425 2303 234 341Per balansdatum verwacht de KvW voor 2002 een toename van de voorziening
van € 1,1 mln.PM: Overige bedrijfsrisico's voorzieningen:Uit een door de KvW uitgevoerde risicoanalyse is naar voren gekomen dat
het agentschap risico's loopt die niet door de kostprijsvergoeding van VWS
worden gedekt. Teneinde het weerstandsvermogen van het agentschap op peil
te houden en het moederdepartement voor financiële tegenvallers te behoeden
zal hiervoor, in samenspraak met het moederdepartement, een risicobeleid worden
ontwikkeld. Na vaststelling van dit risicobeleid kan worden bepaald of het
nodig is voorzieningen te treffen en zo ja, waarvoor. De KvW denkt hierbij
aan het achterstallig onderhoud aan het informatiesysteem, claimrisico en
assurantie eigen risico. Crediteuren31-12-200131-12-2000Crediteuren2 802 9632 806 417Dit betreffen alleen handelscrediteuren     Nog te betalen/ vooruitontvangen  Vakantiegeld1 364 8401 262 417Tegemoetkoming ziektekosten236 873236 873Inhuur personeel207 117134 750Huur0117 453Uit te betalen claim036 460Advieskosten45 37827 227Projectkosten268 6360Declaraties17 33325 983Diverse (posten < € 22 689)104 45849 939Totaal2 244 6351 891 102Toelichting op de rekening van baten en lastenBaten van het Agentschap KvWOpbrengst moederdepartementProductie van inspecties, monsteronderzoeken en projectenIn de met de Secretaris-Generaal overeengekomen managementafspraak is
voor het voorgenomen activiteitenplan een oorspronkelijk budget overeengekomen
van ca. € 60,8 mln. Daarnaast is in 2001 op basis van een aanvullend
activiteitenplan in het kader van de voedselveiligheid een bedrag ad € 1,56
mln verleend. Voor de te onderscheiden producten wordt een integrale kostprijs
in rekening gebracht.Recapitulatie productie 2001
en afrekening moederdepartement van de productie deel 1ProductAantallenKostprijs per stuk in € *Bedragen (€ 1000) BegrotingRealisatie BegrotingRealisatieFood inspecties zonder maatregel79 33875 495176,7514 02713 348Food inspecties met maatregel18 17520 552353,506 4257 265Non-food inspecties zonder maatregel6 3838 024371,522 3742 983Non-food inspecties met maatregel1 6862 021743,041 2521 502Veterinair/techn. Inspecties zonder maatregel6 9047 7221 012,847 0057 829Veterinair/techn. Inspecties met maatregel3952 0822 025,678004 217Inspecties bij handhaving bij buitengrenzen EU1 5751 550683,331 0751 058Microbiologische handhavingsmonsters49 38355 399118,525 8536 567Chemische handhavingsmonsters57 81862 922140,308 1138 829Monsters centrale handhaving6 9398 759463,873 1984 042Import partij beoordeling250250435,63109109Subtotaal productie exclusief signalering228 846244 776 50 23157 749      Signaleringsprojecten   12 14112 141Totaal generaal productie integrale verkoopprijs228 846244 776 62 37269 890      Totale opbrengsten KvW:     Exploitatie bijdrage BBB    478Drank en Horeca wet    1 860Extra ontwikkeling voedselveiligheid    363Extra productie voedselveiligheid    1 566Productie conform managementafspraak    60 807Bijdrage moederdepartement in overproductie    1 679In exploitatie afrekening te betrekken productieopbrengsten    66 753* De bovenvermelde kostprijzen heeft de KvW bij het moederdepartement
in rekening gebracht op basis van de managementafspraak met de Secretaris-Generaal.
De kostprijzen in de aanvullende managementafspraak komen hiermee nagenoeg
overeen.De lasten van de KvW worden gedekt door baten uit de gerealiseerde productie.
De in 2001 gerealiseerde omzet ligt beduidend boven (12,4%) de in de managementafspraak
geplande productie. Na overleg met het moederdepartement is de vergoeding
voor de overproductie op € 1,68 mln. vastgesteld.De overige baten bestaan uit:Opbrengst derdenDe KvW kent opbrengsten uit laboratoriumwerk voor aanverwante Rijksdiensten
(o.a. RVV), het organiseren van ringonderzoeken, het vervaardigen van standaard
referentie materialen en uit het verstrekken van exportverklaringen, waarin
een zogenaamde «No doubt» verklaring is opgenomen met betrekking
tot de handel en wandel van het exporterende bedrijf.RentebatenDe rentebaten bestaan uit de rente vergoeding over het banksaldo op de
RHB rekening. Bij een gemiddeld banksaldo van € 6,3 mln heeft de
gemiddelde genoten rente 3,19% bedragen. Dit heeft geresulteerd in een bate
van € 201 302.Buitengewone batenDe buitengewone baten betreffen: ontvangen scholingsbijdrage over 1999
en 2000: € 236 404 herwaardering vaste activa als gevolg een
opschoningsactie van de sub-administratie: € 196 127 en nog
te vorderen huurcompensatie als gevolg van de herwaardering van het gehuurde
onroerend goed: € 739 922 en overige categorieën: € 59 968
tezamen € 1 232 421.Buitengewone lastenDe buitengewone lasten bedragen € 33 584. Recapitulatie productie 2001 en afrekening
moederdepartement van de productie en de vermogensafroming deel 2Ontvangen:(€ 1000)In exploitatie afrekening te betrekken productie
opbrengsten (zie deel 1)66 753Opbrengsten derden (door KvW ontvangen in mindering op exploitatie
afrekening)af:  1 109Buitengewone baten & lasten (door KvW ontvangen in mindering
op exploitatie afrekening) *af:     458Bijdrage moederdepartement65 186Ontvangen voorschot productieopbrengsten (exclusief € 3,539
mln. betrekking hebbend op afrekening 2000)66 126Af te rekenen productie met het moederdepartement– 940  Berekening vermogens maximalisatie Vermogen per 1-1-20015 067Afroming vermogen boekjaar 2000 in 2001– 1 872Vermogen 1-1-2001 na vermogens afroming 20003 195Resultaat boekjaar 2001– 63Vermogen ultimo 2001 vóór vermogensafroming
20013 132Maximaal vermogen (= 5% van de gemiddelde omzet 2000 € 63,89
mln. & 2001 € 66,75 mln.)3 266Geen afroming nodig omdat vermogen onder de
5% norm blijft0  Vordering VWS uit 2000 **2 910Af te rekenen productie met moederdepartement– 940Af te rekenen met moederdepartement (vermogensbepaling en productieafrekening)1 970* Bij de afrekening met het moederdepartement worden volgens de managementafspraak
2001 de overige baten en lasten betrokken om de benodigde bijdrage van het
moederdepartement te berekenen. De bij de buitengewone baten genoemde huurcompensatie
(€ 739 922) wordt daar buiten gelaten omdat deze kostenpost
niet in de managementafspraak over 2001 was afgesproken. Hieruit vloeit voort
dat de uiteindelijke bijdrage van het moederdepartement € 65,19
mln is en over 2001 € 0,94 mln aan het moederdepartement gerestitueerd
moet worden.** In de opstelling van het af te rekenen bedrag met het moederdepartement
is tevens rekening gehouden met het nog te vorderen bedrag over 2000 ad € 2,91
mln. Dit bedrag bestaat uit de nog te verrekenen laatste tranche van de productie
afrekening uit het jaar 2000 (€ 3,539 mln uitbetaald van de € 6,449
mln).Lasten van het Agentschap KvWPersoneelDe personeelskosten bestaan uit: salarissen, overige personele kosten
en flankerend beleid.Onder de overige personele kosten zijn o.a. kosten opgenomen voor inhuur
van personeel, beloningsdifferentiatie en opleidingen. Door de hoge productie
en de kwaliteitsslag binnen de processen van de KvW is het noodzakelijk
geweest om ook in het afgelopen verslagjaar gebruik te maken van uitzendkrachten
en externen. De gemiddelde bezetting van het ambtelijk personeel bedraagt
in het verslagjaar 840 fte's. Dit heeft gemiddeld € 52 621
per fte gekost.De onder personeel verantwoorde toelagen voor Tegemoetkoming Ziektekosten
Rijksambtenaren (TZR) zijn gebaseerd op een M&O-gevoelige regeling. [M&O
staat voor Misbruik en Oneigenlijk gebruik]. De TZR wordt toegekend op basis
van een verklaring van de belanghebbende. Het departementale controlebeleid
bestaat uit het opvragen van bewijsstukken bij door personeelsleden doorgegeven
wijzigingen. Daarnaast is 10% van de personeelsleden (willekeurig geselecteerd)
gecontroleerd aan de hand van opgevraagde bewijsstukken.Materiële kostenDe materiële kosten bestaan uit: chemicaliën en utensiliën,
reis- en verblijfkosten, bureau-, huisvesting-, onderhoud-, auto-, uitbestede
signaleringskosten alsmede kosten voor flankerend beleid (verhuis- en reiskosten)
en automatiseringskosten.Voor de laatste post zijn in het verslagjaar in 2001 extra kosten gemaakt
ten behoeve van de realisatie van de kwaliteitsslag bedrijfsprocessen van
de KvW. Dit is inclusief de specifieke processen van de nieuw opgestarte taak
in het kader van de Dranken Horeca Wet zoals is afgesproken met het moederdepartement.HuurkostenIn 2001 zijn de huurkosten extra gestegen als gevolg van een huurprijsaanpassing
door de RGD. De kosten voor 2001 bestaan uit de reguliere kosten inclusief
de extra huurverhoging: ad € 739 922. De nog van VWS te ontvangen
compensatie voor deze huurprijsherziening is opgenomen onder de buitengewone
baten.Afschrijvingskosten en renteDe afschrijvingskosten liggen een fractie onder het budget, met name veroorzaakt
door lagere investeringen gedurende het lopende boekjaar. In het eerste half
jaar van 2002 zullen deze investeringen alsnog plaatsvinden. De rentekosten
hebben grotendeels betrekking op de betaalde rente voor leningen die voor
investeringen zijn afgesloten en voor een klein deel (2,5%) bankkosten tezamen € 424 807.Dotaties voorzieningenDeze dotatie is het gevolg van de herberekening van de voorziening wachtgelders
per 31 december 2001.Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van WarenHet
kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting met de realisatie    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari (incl. deposito)2 8712 800– 71      2. Totaal operationele kasstroom3 2937 2033 910       3a. -/-totaal investeringen– 4 129– 4 05178 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0003. Totaal investeringskasstroom– 4 129– 4 05178       4a. -/-eenmalige uitkering aan moederdepartement0– 1 872– 1 872 4b. +/+eenmalige storting door moederdepartement000 4c. -/-aflossingen op leningen– 2 368– 2 31751 4d. +/+beroep op leenfaciliteit4 1294 12904. Totaal financieringskasstroom1 761– 60– 1 821      5. Rekening courant RHB 31 december (incl. deposito)
(=1+2+3+4)3 7965 8922 096Baten-lastendienst Agentschap
Keuringsdienst van WarenOverzicht vermogensontwikkeling (EUR1000) 20002001
Begroot2001 Realisatie1) Eigen vermogen 1/11 8485 0675 0672) Saldo van baten en lasten3 219760– 633a) uitkering aan moederdepartement00– 1 8723b) bijdrage door moederdepartement ter versterking van het eigen
vermogen0003c) directe mutaties in het eigen vermogen   3d) overige mutaties0004) Eigen vermogen per 31/12 1+2+35 0675 8273 132CONVERSIETABEL, REKENINGSTATEN EN SALDIBALANSAansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen(uitgaven) I. Gezondheidsbevordering en -bescherming * Voeding en gezondheidsbescherming25.02.15 (deels)* Gezondheidsbeleid25.02.15
(deels); 25.02.16* Projecten, experimenten en onderzoek25.02.13; 25.02.15 (deels)  II. Curatieve somatische zorg * Beroepen en opleidingen VGZ25.01.02* Eerstelijnszorg/thuiszorg25.02.04 (deels)* Genees- en hulpmiddelen25.02.11 (deels)* Waarborgfonds zorgsector25.02.14* Rijksbijdrage financiering abortusklinieken25.03.05* Garanties leningen volksgezondheid25.04* Overig25.02.01; 25.02.02;
25.02.03  III. Geestelijke gezondheidszorg,
verslavingszorg en maatschappelijke opvang * Eerstelijnszorg/thuiszorg25.02.04 (deels)* Alcohol-, drug- en tabaksbeleid25.02.07* Geestelijke volksgezondheid25.02.06* Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid24.10* Illegalenfonds25.02.12  IV. Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleid * Gehandicapten- en hulpmiddelenbeleid24.03; 25.02.11 (deels)  V. Verpleging, verzorging en ouderen * Ouderenbeleid24.02
(deels)  VI. Arbeidsmarktbeleid * Bijdrage sectorfondsen25.03.02* Bijdragen extra banen zorgsector25.03.03  VII. Jeugdbeleid * Uitkering aan provincies voor jeugdzorg24.04.01* Overig24.04.02; 24.04.03  VIII. Sociaal beleid * Sociaal beleid algemeen24.09.01* Inburgering nieuwkomers24.09.02  IX. Sportbeleid * Sportbeleid22.02 (deels);
24.07  X. Verzetsdeelnemers, vervolgden
en burgeroorlogsgetroffenen * Pensioenen en uitkeringen24.05.01* Overig24.05.02; 24.05.03;
24.05.04; 24.05.05  XI. Inspecties * Inspectie Gezondheidszorg23.01* Keuringsdienst van Waren26.02* Inspectie JHV/JB22.07  XII. RIVM27.01  XIII. Rijksbijdrage volksgezondheid * Rijksbijdrage AFBZ25.03.01* Rijksbijdrageregeling Ziekenfondsverzekering25.03.04* Bijdrage in de kosten van kortingen25.03.06  XIV. Algemeen * Departementsbrede programma-uitgaven22.08, 24.02 (deels), U 25.01.01* Sociaal Cultureel Planbureau22.06* Adviesraden22.09* Personeel en materieel kernministerie22.01* VUT-uitkeringen en suppletie wachtgelden trendvolgers22.02 (deels)  XV. Nominaal en onvoorzien * Loonbijstelling22.03* Prijsbijstelling22.04* Onvoorzien22.05* Garanties leningen Welzijn24.08Aansluitingstabel tussen artikelonderdelen en beleidsartikelen
(Ontvangsten)I. Gezondheidsbevordering en -bescherming25.01.01 (deels)II. Curatieve somatische zorg22.02 (deels); 25.01.01 (deels); 25.01.02; 25.01.0325.01.04; 25.01.05; 25.01.06; 25.02; 25.04III. Geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke
opvang22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 25.01.01 (deels)IV. Gehandicaptenzorg en hulpmiddelenbeleid24.01.01 (deels); 24.02.01V. Verpleging, verzorging en ouderen24.01.01 (deels)VI. Arbeidsmarktbeleid25.01.01 (deels)VII. Jeugdbeleid22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 24.02.02; 24.03.01; 24.03.02; 24.03.03VIII. Sociaal beleid22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 24.02.03; 24.02.04IX. Sportbeleid22.02 (deels); 24.01.01 (deels)X. Verzetsdeelnemers, vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen22.02 (deels); 24.01.01 (deels)XI. Inspecties22.01.03 (deels) 22.01.04 (deels); 22.02 (deels); 23.01; 26.01; 26.02XII. RIVM22.01.02 (deels); 22.01.03 (deels); 27.01; 27.02XIII. Rijksbijdrage volksgezondheidGeen ontvangstenXIV. Algemeen22.01.01; 22.01.02 (deels); 22.01.03 (deels); 22.01.04 (deels); 22.01.05;
22.02 (deels); 24.01.01 (deels); 24.01.02; 25.01.01 (deels); 25.06XV. Nominaal en onvoorzienGeen ontvangstenStaat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001Rekening 2001 (Exclusief suppletore mutaties)Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI)Onderdeel uitgaven en verplichtingen    (1)(2)(3)=(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde
begroting   Verplich-tingenUitgavenVerplich-tingenUitgavenVerplich-tingenUitgaven   EUR1000EUR1000EUR1000EUR1000EUR1000EUR1000  TOTAAL 7 099 852 7 816 215 716 363         22 Algemeen 135 716 156 237 20 521 01Personeel
en materieel algemeen114 634114 728137 293134 70022 65919 972 02VUT-uitkeringen
en suppletie wachtgelden trendvolgers1 1051 10500– 1 105– 1 105 03Loonbijstelling20720700– 207– 207 04Prijsbijstelling64164100– 641– 641 05Onvoorzien12612600– 126– 126 06Sociaal
en Cultureel Planbureau5 9865 9868 5987 1432 6121 157 07Inspectie
Jeugdhulpverlening en Jeugdbescherming2 0302 0302 0412 0451115 08Internationale
samenwerking en infrastructuur2 0082 0782 5592 17455196 09Adviesraden8 8158 81510 43210 1751 6171 360         23 Inspectie voor de Gezondheidszorg 27 057 32 957 5 900 01Personeel
en materieel Inspectie voor de Gezondheidszorg26 94427 05734 01532 9577 0715 900         24 Welzijn 1 552 149 1 911 093 358 944 02Ouderenbeleid19 75921 13877 25159 82757 49238 689 03Gehandicaptenbeleid18 10418 28635 93631 69417 83213 408 04Jeugdbeleid684 256773 345795 422843 612111 16670 267 05Verzetsdeelnemers,
vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen372 675375 439602 628588 582229 953213 143 07Sportbeleid50 39358 36785 02863 65334 6355 286 08Garantie
van rente en aflossing van leningen welzijn9 07607 4940– 1 5820 09Sociaal
beleid114 268117 369138 428123 36224 1605 993 10Maatschappelijke
opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid188 205188 205288 067200 36399 86212 158         25 Volksgezondheid 5 186 944 5 460 565 273 621 01Volksgezondheid
algemeen68 82969 055120 76190 85651 93221 801 02Volksgezondheidsbeleid155 770250 430315 600305 722159 83055 292 03Rijksbijdragen
volksgezondheid4 870 5984 867 4595 168 6445 063 987298 046196 528 04Garantie
van rente en aflossing van leningen volksgezondheid9 076000– 9 0760         26 Keuringsdienst van Waren 56 596 67 806 11 210 02Bijdrage
aan het Agentschap Keuringsdienst van Waren56 59656 59664 98967 8068 39311 210         27 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 141 390 187 557 46 167 01Personeel
en materieel Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu140 738141 390182 270187 55741 53246 1671 De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar boven afgerond
op € 1000.In deze staat zitten geringe afrondingsverschillen i.v.m. de euroconversie,
gecombineerd met de reguliere afronding.Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001 (Exclusief suppletore mutaties) Ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) Onderdeel ontvangsten    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   OntvangstenOntvangstenOntvangsten   EUR1000EUR1000EUR1000  TOTAAL97 594184 47786 883      22 Algemeen1 7228 0536 331 01Algemeen1 2436 8555 612 02Overige
ontvangsten andere begrotingen en organisaties4791 198719      23 Inspectie voor de Gezondheidszorg8761 677801 01Inspectie
voor de Gezondheidszorg8761 677801      24 Welzijn13 90541 17427 269 01Welzijn
algemeen5 37029 33423 964 02Bijdrage
van andere begrotingen voor welzijn8641 287423 03Jeugdbeleid7 67110 5532 882      25 Volksgezondheid12 53139 73327 202 01Volksgezondheid
algemeen12 40239 60727 205 02Tuchtrechtbesluit
Wet op de beroepen in de Individuele gezondheidszorg96– 3 04Terugbetaling
op effectief geworden garanties000 06Verrekening
met Agentschap CBG1201200      26 Keuringsdienst van Waren6812 7892 108 02Ontvangsten
van het Agentschap KvW6812 7892 108      27 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu67 87991 05123 172 01Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieu30 96949 04718 078 02Bijdrage
van begroting XI voor het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu36 91042 0045 0941 De gerealiseerde bedragen zijn normaal (€ 500 en
hoger naar boven) afgerond op € 1000In deze staat zitten geringe afrondingsverschillen i.v.m. de euroconversie,
gecombineerd met de reguliere afronding.Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001 Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling van Geneesmiddelen    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR100001 Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen           Totale
baten12 97114 0721 101  Totale
lasten12 68012 450– 230  Saldo
van baten en lasten2911 6221 331        Totale
kapitaalontvangsten000  Totale
kapitaaluitgaven113310197Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en SportBaten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van Geneesmiddelen Begroting van baten en lasten 2001: confrontatie oorspronkelijke
begroting met de realisatie  (1)(2)(3) =(2)–(1)OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting EUR1000EUR1000EUR1000Baten   Jaarvergoedingen8 5808 847267Beoordeling geneesmiddelen4 3464 945599Rentebaten4512479Buitengewone baten0156156Totaal baten12 97114 0721 101    Lasten   Apparaatskosten:   * personeel5 7485 78234* materieel1 6571 446– 211Onderzoek11317– 96College315304– 11Inkoop beoordelingscapaciteit3 0933 078– 15Geneesmiddelenbewaking1 3161 3160Bijdrage kerndepartement1201200Afschrijvingen31838769Totaal lasten12 68012 450– 230    Saldo van baten en lasten2911 6221 331Baten-lastendienst Agentschap College ter Beoordeling
van GeneesmiddelenHet kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting
met de realisatie    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari (incl. deposito)1 1622 5591 3972. Totaal operationele kasstroom609816207       3a. -/-totaal investeringen– 113– 310– 197 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0003. Totaal investeringskasstroom– 113– 310– 197       4a. -/-eenmalige uitkering aan moederdepartement000 4b. +/+eenmalige storting door moederdepartement000 4c. -/-aflossingen op leningen000 4d. +/+beroep op leenfaciliteit0004. Totaal financieringskasstroom000      5. Rekening courant RHB 31 december (incl.deposito)
(=1+2+3+4)1 6583 0651 407Staat behorende bij de financiële verantwoording
over het jaar 2001 Rekening 2001Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI)Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR100001 Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van
Waren     Totale
baten57 50467 96810 464  Totale
lasten56 74468 03111 287  Saldo
van baten en lasten760– 63– 823        Totale
kapitaalontvangsten4 1294 1290  Totale
kapitaaluitgaven2 3688 2405 872Mij bekend,De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
Begroting van baten en lasten 2001: confrontatie oorspronkelijke begroting
met de realisatie  (1)(2)(3) =(2)–(1)Art. OmschrijvingOorspronkelijk vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting EUR1000EUR1000EUR1000Baten   Opbrengst Moederdepartement56 59665 4268 830Opbrengst tweeden/derden9081 109201Rentebaten0201201Buitengewone baten01 2321 232Totaal baten57 50467 96810 464    Lasten   Apparaatskosten   * personele kosten37 59644 2166 620* materiële kosten9 69713 9224 225* huurkosten5 3095 38879Rentelasten499425– 74Afschrijvingskosten   * materieel3 4163 143– 273Dotaties voorzieningen227903676Buitengewone lasten03434Totaal lasten56 74468 03111 287    Saldo van baten en lasten760– 63– 823Baten-lastendienst Agentschap Keuringsdienst van Waren
Het kasstroomoverzicht 2001: confrontatie ontwerpbegroting met de realisatie    (1)(2)(3) =(2)–(1)Art.OmschrijvingOorspronkelijk
vastgestelde begrotingRealisatieVerschil realisatie
en oorspronkelijk vastgestelde begroting   EUR1000EUR1000EUR10001. Rekening courant RHB 1 januari (incl. deposito)2 8712 800– 71      2. Totaal operationele kasstroom3 2937 2033 910       3a. -/-totaal investeringen– 4 129– 4 05178 3b. +/+totaal boekwaarde desinvesteringen0003. Totaal investeringskasstroom– 4 129– 4 05178       4a. -/-eenmalige uitkering aan moederdepartement0– 1 872– 1 872 4b. +/+eenmalige storting door moederdepartement000 4c. -/-aflossingen op leningen– 2 368– 2 31751 4d. +/+beroep op leenfaciliteit4 1294 12904. Totaal financieringskasstroom1 761– 60– 1 821      5. Rekening courant RHB 31 december (incl. deposito)
(=1+2+3+4)3 7965 8922 096Financiële verantwoording van het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het jaar 2001 Saldibalans per 31 december
2001 (EUR1000)1)Uitgaven ten laste van de begroting 7 816 206  2)Ontvangsten ten gunste van de begroting184 4773)Liquide middelen6 3)Liquide middelen 4)Rekening-courant RHB  4a)Rekening-courant RHB7 622 6945)Uitgaven buiten begrotingsverband
(= intra-comptabele vorderingen)2 409 6)Ontvangsten
buiten begrotingsverband (= intra-comptabele schulden)11 4507)Openstaande rechten  7a)Tegenrekening openstaande rechten 8)Extra-comptabele vorderingen 27 495  8a)Tegenrekening extra-comptabele vorderingen27 4959a)Tegenrekening extra-comptabele
schulden  9)Extra-comptabele schulden  10)Voorschotten8 530 651 10a)Tegenrekening voorschotten8 530 65111a)Tegenrekening garantieverplichtingen1 896 087  Garantieverplichtingen1 896 08712a)Tegenrekening openstaande
verplichtingen2 130 678 12)Openstaande verplichtingen 2 130 678     13a)Tegenrekening deelnemingen   Totaal20 403 532  Totaal20 403 532Toelichting op de saldibalans ultimo december 2001Uitgaven en ontvangsten ten laste c.q. ten gunste van
de begrotingDit betreft de totalen van de uitgaven en ontvangsten, die ten laste of
ten gunste van de begroting van het ministerie van VWS over 2001 hebben plaatsgevonden.Liquide middelen en rekening-courant RHBDe liquide middelen betreffen het totaal van de saldi van bankrekeningen
en aanwezige kasgelden bij de kasbeherende diensten van VWS. Het saldo van
de rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding (RHB) sluit aan met de hierboven
genoemde uitgaven en ontvangsten.Uitgaven en ontvangsten buiten begrotingsverbandDe uitgaven buiten begrotingsverband betreffen nog te verrekenen voorschotten
met onderdelen van het Rijk of derden. Van het totaalbedrag van € 2,4
mln heeft € 2,3 mln betrekking op uitgaven aan onderzoeksinstituten.De ontvangsten buiten begrotingsverband van € 11,5 mln betreffen
voornamelijk nog af te dragen loonbelasting, premies volksverzekering en pensioenpremies
tot een totaalbedrag van € 8,7 mln en door te betalen EG-bijdragen
aan onderzoeksinstituten en BTW voor een totaalbedrag van € 2,6
mln.Extra-comptabele vorderingenHet vorderingensaldo van € 27,5 mln betreft 2 841 vorderingen
en bestaat uit:– 325 vorderingen van € 6,9 mln van (beleids)directies
voornamelijk in verband met afgerekende subsidievoorschotten
(waaronder de Stichting AWOB € 1,4 mln, het ministerie van BZK € 0,9
mln en de PUR€ 0,7 mln);– 3 vorderingen van € 1,7 mln in verband met de bijdragen
van derden in de kosten van het medisch onderzoek vliegramp Bijlmermeer. Het
betreft door VWS betaalde voorschotten die op grond van een overeenkomst met
de gemeente Amsterdam, Regiopolitie Amsterdam/Amstelland en KLM NV zijn terug
te vorderen. Een definitieve afrekening moet nog plaatsvinden;– 1 401 vorderingen van kasbeherende diensten van € 17,8
mln. Dit bedrag betreft vrijwel geheel vorderingen van het RIVM in verband
met onderzoeken en projecten en de verkoop/controle van sera en vaccins. Op
de Stichting tot bevordering van de Volksgezondheid en Milieuhygiëne
(SVM) rust een terugbetalingsverplichting van € 4,1 mln;– 1 112 vorderingen met betrekking tot het innen van opgelegde
bestuurlijke boeten uit hoofde van de Warenwet van € 1,1 mln.Het totale vorderingensaldo van € 27,5 mln heeft voor € 27,3
mln betrekking op vorderingen uit de jaren 1996 tot en met 2001.Naar schatting wordt € 17,5 mln in het lopende of komende begrotingsjaar
geïncasseerd.Het dan nog resterende deel van de vorderingen betreft voor € 8,4
mln twee vorderingen van het RIVM op de stichting SVM. Deze vorderingen (ultimo
2001 € 10,4 mln) worden in principe in 10 jaar terugbetaald. Deze
afspraak kan worden herzien bij de oprichting van het Nederlands Vaccin Instituut,
waarin de vaccintaken van het RIVM en de stichting SVM worden samengevoegd.Een bedrag van € 1,6 mln betreft vorderingen, die moeizaam zijn
te incasseren (betalingsregelingen, gerechtelijke procedures, bezwaar/beroeps-procedures)
en vorderingen die met toepassing van de regeling nog niet zijn afgewikkeld.VoorschottenIn de onderstaande overzichten wordt een nadere toelichting gegeven op
de openstaande voorschotten. Tabel 1: de openstaande voorschotten
naar betaaljaar per 31 december 2001 (bedragen x € 1 mln)BetaaljaarBedragt/m 19964,5199721,9199852,31999238,120001 065,220017 148,7Totaal8 530,7Tabel 2: het verloop van het
saldo openstaande voorschotten in 2001 (bedragen x € 1 mln) AantalBedragStand per 31 december 20007 2716 114,7+ In 2001 verstrekte voorschotten5 2087 337,9-/- In 2001 afgerekende voorschotten3 1634 921,9Stand per 31 december 20019 3168 530,7Van de openstaande voorschotten heeft onder andere € 3,2 miljard
betrekking op de Rijksbijdragen Ziekenfondsverzekering, € 1,7 miljard
op Bijdragen in kosten van kortingen (BIKK), € 1,6 miljard op Jeugdbeleid, € 0,4
miljard op Wetten en regelingen oorlogsgetroffenen, € 0,4 miljard
op Arbeidsmarktbeleid en € 0,3 miljard op Vrouwenopvang, maatschappelijke
opvang en verslavingszorg. Tabel 3: de achterstand bij
het afrekenen van de openstaande voorschotten per 31 december 2001 (bedragen
x € 1 mln)Totaal openstaande voorschotten per 31 december 20018 530,7-/- Voorschotten waarvan de verantwoordingsdatum nog geen 6 maanden
is verstreken8 309,5-/- Juridische belemmering2,0Achterstand t/m 2001 (voorschotten met verantwoordingsdatum tót
1 juli 2001)219,2Garantieverplichtingen Tabel 4: de uitstaande garantieverplichtingen
(nominaal)per 31 december 2001 (bedragen x € 1 mln)BeleidsterreinenBedragWelzijn631,5Volksgezondheid2 134,0Totaal2 765,5Tabel 5: het feitelijk risico
op basis van de schuldrest van de leningen per 31 december 2001 (bedragen
x € 1 mln)BeleidsterreinenBedragWelzijn465,1Volksgezondheid1 431,0Totaal1 896,1Het gemiddelde rentepercentage (ongewogen) van de leningen waarvoor een
garantie is afgegeven bedraagt circa 7%. Nagenoeg alle rentepercentages liggen
tussen de 4% en 9%.De achterborgstelling die VWS heeft verleend aan de Stichting Waarborgfonds
voor de Zorgsector is als P.M. garantieverplichting opgenomen.Openstaande verplichtingen Tabel 6: de opbouw van de
openstaande verplichtingen 2001per 31 december 2001 (bedragen x € 1
mln) BedragVerplichtingen per 1 januari 20011 962,9Aangegane verplichtingen in het verslagjaar+ 8 070,0Tot betaling gekomen in het verslagjaar-/- 7 816,2Negatieve bijstellingen van verplichtingen uit eerdere begrotingsjaren-/- 86,0Openstaande verplichtingen per 31 december 20012 130,7Van de openstaande verplichtingen heeft onder andere € 0,8 miljard
betrekking op Jeugdbeleid, € 0,6 miljard op Volksgezondheidsbeleid
en Volksgezondheid Algemeen, € 0,2 miljard op Arbeidsmarktbeleid, € 0,2
miljard op Vrouwenopvang, maatschappelijke opvang en verslavingszorg, € 0,1
miljard op Sportbeleid, € 0,1 miljard op Verzetsdeelnemers, vervolgden
en burgeroorlogsgetroffenen en € 0,1 miljard op Sociaal Beleid.DeelnemingenHet ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft geen deelnemingen.VERDIEPINGSBIJLAGELeeswijzer van de verdiepingsbijlageDe bij de artikelen opgenomen letters K, V en O betekenen:K=Kas, V=Verplichtingen, O=Ontvangst.Voor de toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de beleidsartikelen.N.B. In deze staten zitten geringe afrondingsverschillen i.v.m. de euroconversie,
gecombineerd met de reguliere afronding. (Bedragen in EUR1000)TOETSING REALISATIE AAN DE BEGROTINGSWET,
STAND 2E SUPPLETORE WETSLOTWET OntwerpbegrotingNota v.W. Amendement1e Suppletore
WEt2e Suppletore WetBinnen Artikeltotaal van de begrotingRealisatieVerschil (+=tekort)Loon/prijsOverig 123456=1t/m578=7–68=9+10910Artikel/Artikel-
onderdeelOmschrijving                   U2201 Personeel en materieel
algemeen K:114 728011 5718 9090135 208134 700– 5080– 508           U2202 VUT-uitkeringen
en suppletie wachtgelden trendvolgers K:1 1050– 9– 1 095010– 10– 1           U2203 Loonbijstelling K:207066 005– 66 212000000           U2204 Prijsbijstelling K:891– 25037 663– 38 3050– 10101           U2205 Onvoorzien K:12600– 126000000           U2206 Sociaal en Cultureel
Planbureau K:5 98609645216 5357 1436080608           U2207 Inspectie Jeugdhulpverlening
en Jeugdbescherming K:2 030059– 5002 0392 045606           U2208 Internationale samenwerking
en infrastructuur K:2 078003402 1122 17462062           U2209 Adviesraden K:8 8150757487– 110 05810 1751170117           M2201 Algemeen O:1 2430– 401 04002 2436 8554 61204 612           M2202 Overige ontvangsten
andere begrotingen en organisaties O:4790020706861 1985120512           U2301 Personeel en materieel
Inspectie voor de Gezondheidszorg K:27 05707125 940033 70932 957– 7520752           M2301 Inspectie voor de
Gezondheidszorg O:87500008751 6778020802           U2402 Ouderenbeleid K:21 138039 33210 603071 07359 827– 11 2460– 11 246           U2403 Gehandicaptenbeleid K:18 28609 6193 800031 70531 694– 110– 11           U2404 Jeugdbeleid V:670 64413 613– 5 787112 3590790 829795 4224 59304 593K:759 73213 6139 49560 6660843 506843 6121060106           U2404/01 Doeluitkering Wet
op de jeugdhulpverlening V:541 158010 89192 18033 710677 939702 34924 410024 410K:537 5310047 74934 935620 215622 3612 14602 146           U2404/02 Overige uitgaven
jeugdhulpverlening V:41 41913 6137 2956 771– 32 90536 19338 6562 46302 463K:43 33913 6138 2265 079– 34 13036 12735 673– 4540– 454           U2404/03 Overige uitgaven
jeugdbeleid en kinderopvang V:88 0670– 23 97313 408– 80576 69754 417– 22 2800 22 280K:178 86201 2697 838– 805187 164185 578– 1 5860– 1 586           U2405 Verzetsdeelnemers,
vervolgden en burgeroorlogsgetroffenen V:372 6750181 51545 6330599 823602 6282 80502 805K:375 4390182 71236 3120594 463588 582– 5 88105 881           U2405/01 Wetten en regelingen
oorlogsgetroffenen V:329 775023 14323 9020376 820371 817– 5 0030– 5 003K:329 775023 14323 9020376 820371 817– 5 0030– 5 003           U2405/02 Vergoeding van apparaatskosten V:30 8320011 523– 1 39640 95940 773– 1860– 186K:32 136003 074– 1 39633 81433 659– 1550– 155           U2405/03 Immateriele hulpverlening,
herdenking en viering V:11 5820– 1 1991 2571 39613 0369 858– 3 1780– 3 178K:11 6570– 643851 39613 37412 771– 6030– 603           U2405/04 Vierde tranche Goudpool V:008110081173– 7380– 738K:1 3850810002 1952 133– 620– 62           U2405/05 Tegoeden Tweede
Wereldoorlog V:4860158 7608 9510168 197180 10711 910011 910K:4860158 8238 9510168 260168 202– 580– 58           U2407 Sportbeleid V:50 39302 8924 368057 65385 02827 375027 375K:58 36707 716– 2 234063 84963 653– 1960– 196           U2407/01 Landelijke sportvoorzieningen V:24 9270– 6 94312 1681 45531 60755 21923 612023 612K:31 2680– 88 2031 45540 91840 861– 570– 57           U2407/02 Overige uitgaven
landelijke taken V:11 85309 835822– 1 33421 17624 9393 76303 763K:13 48607 724– 1 815– 1 33418 06117 922– 1390– 139           U2407/03 Compensatie Eco-tax V:13 61300– 8 622– 1214 8704 870000K:13 61300– 8 622– 1214 8704 870000           U2408 Garantie van rente
en aflossing van leningen welzijn V:9 07600009 0767 494– 1 5820– 1 582K:0000000000           U2408/00 Garantie van rente
en aflossing van leningen welzijn V:9 07600009 0767 494– 1 5820– 1 582K:0000000000           U2409 Sociaal beleid V:114 01725010 1356 9260131 328138 4287 10007 100K:117 11925011 475– 9930127 851123 362– 4 48904 489           U2409/01 Sociaal beleid algemeen V:54 37625010 4284 379069 43368 955– 4780– 478K:57 48125011 768– 998068 50164 138– 4 3630– 4 363           U2409/02 Inburgering nieuwkomers V:59 6410– 2932 547061 89569 4737 57807 578K:59 6380– 2935059 35059 224– 1260– 126           U2410 Maatschappelijke
opvang, vrouwenopvang en verslavingsbeleid K:181 3986 807– 15912 7740200 820200 363– 4570– 457           M2401 Welzijn algemeen O:5 37002 67013 479021 51929 3347 81507 815           M2402 Bijdrage van andere
begrotingen voor welzijn O:8640358001 2221 28765065           M2403 Jeugdbeleid O:7 6720081908 49110 5532 06202 062           U2501 Volksgezondheid
algemeen V:59 7539 07620 48434 4600123 773120 761– 3 0120– 3 012K:59 9799 07620 4844 364093 90390 856– 3 0470– 3 047           U2501/01 Algemene uitgaven
volksgezondheid V:85601 3612 09704 3144 151– 1630– 163K:85601 3612 09604 3133 974– 3390– 339           U2501/02 Beroepen en opleidingen
volksgezondheid V:58 8979 07619 12332 3630119 459116 610– 2 84902 849K:59 1239 07619 1232 268089 59086 882– 2 70802 708           U2502 Volksgezondheidsbeleid V:154 86290880 67824 1600260 608315 60054 992054 992K:249 52290878 016– 2 0800326 366305 722– 20 6440– 20 644           U2502/01 Wet orgaandonatie
en medische ethiek V:5 3590– 5531 449– 4 1462 1092 3942850285K:6 37100898– 4 5562 7132 366– 3470– 347U2502/03 Tweedelijnszorg V:32 907029 1307 7569 13078 92373 895– 5 02805 028K:33 561031 22219 2339 40293 41891 417– 20010– 2 001           U2502/04 Eerstelijnszorg V:26 99506 3489 788– 61742 51458 71616 202016 202K:46 50007 7486 825– 88960 18458 392– 1 79201 792           U2502/05 Basisgezondheidszorg
en daarmee verband houdende uitgaven V:0000000000K:0000000000           U2502/06 Geestelijke volksgezondheid V:12 4859085 5334 812– 2323 71527 9164 20104 201K:15 9399086 969– 1 499– 2322 29419 955– 2 3390– 2 339                      U2502/07 Alcohol-, drug-
en tabaksbeleid V:12 11205 173– 5408816 83316 558– 2750– 275K:18 78301 543– 1 1778819 23718 958– 2790– 279           U2502/11 Genees- en hulpmiddelen,
lichaamsmaterialen en biotechnologie V:6 811011 155957– 3 78615 13712 966– 2 1710– 2 171K:7 044011 526648– 3 37615 84214 616– 1 2260– 1 226           U2502/12 IlIegalenfonds V:4 99200– 1 815– 7712 4062 351– 550– 55K:4 99200– 1 815– 7712 4062 396– 100– 10           U2502/13 Projecten, experimenten
en onderzoek V:18 4400– 9 168– 32 1200– 22 8489 70732 555032 555K:61 260091– 36 503024 84820 129– 4 7190– 4 719           U2502/14 Initiele storting
Waarborgfonds zorgsector V:0000000000K:0000000000           U2502/15 Gezondheidsbeleid V:34 761033 06033 873– 349101 345107 5836 23806 238K:55 072018 91711 310– 34984 95071 033– 13 9170– 13 917           U2502/16 Noodfonds Bijlmermeerramp V:00004744743 5143 04003 040K:00004744746 4605 98605 986           U2503 Rijksbijdragen volksgezondheid V:4 851 31219 28696 034204 90005 171 5325 168 644– 2 88802 888K:4 848 17319 286100 572100 45005 068 4815 063 987– 4 49404 494           U2503/01 Rijksbijdrage Algemeen
Fonds Bijzondere Ziektekosten V:0000000000K:0000000000           U2503/02 Arbeidsmarktbeleid V:123 12219 2861 162160 8310304 401302 141– 2 2600– 2 260K:119 98319 2865 70056 5290201 498197 433– 4 0650– 4 065U2503/03 Extra banen zorgsector V:1 284005 13606 4205 791– 6290– 629K:1 284004 98806 2725 842– 4300– 430           U2503/04 Rijksbijdrage ziekenfondsverzekering V:3 048 907094 87237 572– 2463 181 1053 181 105000K:3 048 907094 87237 572– 2463 181 1053 181 105000           U2503/05 Rijksbijdrage financiering
kosten abortusklinieken V:5 683001 3612467 2907 291101K:5 683001 3612467 2907 291101           U2503/06 Bijdrage in de kosten
van kortingen V:1 672 31600001 672 3161 672 316000K:1 672 31600001 672 3161 672 316000           U2504 Garantie van rente
en aflossing van leningen volksgezondheid V:9 07600009 0760– 9 07609 076K:0000000000           U2504/00 Garantie van rente
en aflossing van leningen volksgezondheid V:9 07600009 0760– 9 07609 076K:0000000000           M2501 Volksgezondheid
algemeen O:12 401080011 378024 57939 60715 028015 028           M2502 Tuchtrechtbesluit
Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg O:9000096– 30– 3           M2504 Terugbetaling op
effectief geworden garanties O:0000000000           M2506 Verrekening met
Agentschap CBG O:1200000120120000           U2602 Bijdrage aan het
Agentschap Keuringsdienst van Waren K:56 59603 4497 524067 56967 8062370237           M2602 Ontvangsten van
het Agentschap KvW O:681001 87202 5532 7892360236           U2701 Personeel en materieel
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu V:140 73802 61226 3990169 749182 27012 521012 521K:141 39002 85126 3990170 640187 55716 917016 917           U2701/01 Actief regulier
personeel V:58 05501 1173 444062 61664 9652 34902 349K:58 37301 1173 444062 93464 9652 03102 031           U2701/02 Overige personele
uitgaven V:3 444002 1903 3128 94610 8501 90401 904K:3 444002 1903 3128 94610 3691 42301 423           U2701/03 Post-actieven V:2 37900107– 1 497989904– 850– 85K:2 37900107– 1 497989904– 850– 85           U2701/04 Personeel ten laste
van derden V:4 53800361 3625 9368 9112 97502 975K:4 5380205361 3626 1418 9112 77002 770           U2701/05 Materieel V:50 21601 17719 737– 3 17767 95376 7148 76108 761K:50 24301 21119 737– 3 17768 01479 04911 035011 035           U2701/06 Nationaal Onderzoeksprogramma
Luchtverontreininingen Klimaatverandering V:3 1100010603 216742– 2 47402 474K:3 4170010603 5234 1756520652           U2701/07 Huisvesting; verrekening
met de Rijksgebouwendienst V:18 9960318779020 09319 184– 9090– 909K:18 9960318779020 09319 184– 9090– 909           M2701 Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu O:30 969006 353037 32249 04711 725011 725           M2702 Bijdrage van begroting
XI voor het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu O:36 910003 088039 998420042 00602 006BIJLAGE: AFKORTINGENLIJSTA A&O fondsArbeidsmarkt
en Opleidingen fondsACBGAgentschap College
ter Beoordeling van GeneesmiddelenADDepartementale AccountantsdienstAKAcellulair KinkhoestvaccinAMvBAlgemene Maatregel
van BestuurAMWAlgemeen Maatschappelijk
WerkAOPAdministratieve Organisatie
PersoneelAORAlgemene Oorlogsongevallenregeling
IndonesiëASNPAfdrachtvermindering
Scholing Non-ProfitAVVVAlgemene Vergadering
Verpleegkundigen en VerzorgendenAWBZAlgemene Wet Bijzondere
Ziektekosten  B BANSBestuursakkoord Nieuwe
StijlBBLBeroepsbegeleidende
LeerwegBIG(Wet) Beroepen in
de Individuele GezondheidszorgBIKKBijdrage in de kosten
van de kortingenBIOSBasic Input Output
SystemsBKZBudgettair Kader ZorgBMCBureau Medicinale
CannabisBMRBof Mazelen Rode hondBSEBovine Spongiforme
EncephalopathieBZKMinisterie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties  C CAWJConvenant Arbeidsmarkt
Welzijn en JeugdhulpverleningCAZConvenant Arbeidsmarkt
ZorgsectorCBGCollege ter Beoordeling
van GeneesmiddelenCBSCentraal Bureau voor
de StatistiekCBZCollege Bouw ZiekenhuisvoorzieningenCCBHCentrale Commissie
Behandeling HeroïneverslaafdenCCMOCentrale Commissie
Mensgebonden OnderzoekCENSISCentrale Stichting
van Internaten voor Schippers en kermisjeugdCIBGCentraal Informatiepunt
Beroepen GezondheidszorgCJIBCentraal Justitieel
IncassobureauCJOCommissie JeugdonderzoekCMSConcerned Member StateComotoCompensatieregeling
motorrijtuigenbelastingCPACommissie Psychische
ArbeidsongeschiktheidCPBCentraal PlanbureauCTGCollege Tarieven GezondheidszorgCTZCollege van Toezicht
op de ZorgverzekeringenCVZCollege voor Zorgverzekeringen  D DBCDiagnose Behandeling
CombinatieDGDirecteur GeneraalDHWDrank- en HorecawetDKTPDifterie Kinkhoest
Tetanus PolioDMODento Maxillaire OrthopaedieDTPDifterie Tetanus Polio  E EEREuropese Economische
RuimteEMEAEuropean Medicines
Evalution AgencyEPDElektronisch PatiëntdossierERHExpertisecentrum RechtshandhavingEUEuropese UnieEUROCATEuropean Registration
of Congenital AnomaliesEVSElektronisch VoorschrijfsysteemEZMinisterie van Economische
Zaken  F FDAFood and Drug AdministrationFTEFull-time EquivalentFTTOFarmacologisch Transmuraal
Therapeutisch Overleg  G GGDGemeentelijke GezondheidsdienstGGOGenetisch Gemodificeerde
OrganismenGGZGeestelijke GezondheidszorgGHORGeneeskundige Hulpverlening
bij Ongevallen en RampenGZGehandicaptenzorg  H HACCPHazard Analysis
Critical Control PointHIBHaemophilus Influenza
type bHICHulpmiddelen Informatie
CentrumHIVHuman Immunodeficiency
VirusHTAHealth Technology
Assessment  I IBOInterdepartementaal
BeleidsonderzoekICInternational CentreICODOInformatie en Coördinatieorgaan
Dienstverlening OorlogsgetroffenenICTInformatie- en Communicatie
TechnologieI/D-banenInstroom/doorstroom-banenIGZInspectie voor de
GezondheidszorgIHCIndisch HerdenkingscentrumIJHV/JBInspectie Jeugdhulpverlening/Directie
Jeugdbeleid (VWS)IPOInterprovinciaal OverlegIPZorgICT Platform in
de ZorgISSAInformatie- en Servicepunt
Sociale ActiveringITFTaskforce for International
Cooperation on Holocaust Education, Remembrance and ResearchIWZInnovatieprogramma
Wonen en Zorg  J JBJeugdbeleid  K KICKKennis en Informatiecentrum
voor KennisontsluitingKITTZKennisinstituut
Toegepaste ThuiszorgtechnologieKLMKoninklijke Luchtvaart
MaatschappijKNMPKoninklijke Nederlandse
Maatschappij ter bevordering der PharmacieKNOVKoninklijke Nederlandse
Organisatie VerloskundigenKNVBKoninklijke Nederlandse
VoetbalbondKPMGKlynveld Peat Marwick
GoerdelerKvWKeuringsdienst van
Waren  L LAREBStichting Landelijke
Registratie en Evaluatie BijwerkingenLBIOLandelijk Bureau
Inning OnderhoudsbijdrageLBLLandelijk Bureau LeeftijdsdiscriminatieLBRLandelijk Bureau ter
bestrijding van RassendiscriminatieLCIGLandelijk Centrum
Indicatiestellingen GehandicaptenzorgLISVLandelijk Instituut
Sociale VerzekeringenLNVMinisterie van Landbouw,
Natuurbeheer en VisserijLOIBLandelijk Overlegplatform
Internationaal BeleidLOTLandelijke Organisatie
van ThuisverzorgersLOVTLandelijke Organisatie
Vrijwillige ThuishulpLVIOLandelijke Vereniging
van Indicatie OrganenLWRV-aLandelijk Werkende
Residentiële Voorzieningen met achtervangfunctie  M MAPMeerjaren Activiteiten
ProgrammaMATRAMaatschappelijke
TransformatieMCZModernisering Curatieve
ZorgMETCMedisch Ethische
ToetsingscommissieMJAMeerjaren AfspraakMKDMedische KinderdagverblijvenMKTMedische KindertehuizenMOVBMedisch Onderzoek
Vliegramp BijlmermeerMRPMutual Recognition
Procedure  N NFKNederlandse FilmkeuringNICAMNederlands Instituut
Classificatie Audiovisuele MediaNICTIZNationaal ICT Instituut
in de ZorgNIODNederlands Instituut
voor OorlogsdocumentatieNISBONederlandse Islamitische
Bond voor ouderenNIZWNederlands Instituut
voor Zorg en WelzijnNMKVNationaal Monument
Kamp VughtNOC*NSFNederlands Olympisch
Comité * Nederlandse Sport FederatieNPCFNederlandse Patiënten
en Consumenten FederatieNPCPNederlands Patiënten
Consumenten PlatformNVaNederlandse VoedselautoriteitNVICNationaal Vergiftigingen
Informatie CentrumNWONederlandse organisatie
voor Wetenschappelijk Onderzoek  O O&AOrganisatie-ontwikkeling
en AfslankingOC&WMinisterie van
Onderwijs, Cultuur en WetenschappenOESOOrganisatie voor
Economische Samenwerking en OntwikkelingOGZOpenbare GezondheidszorgOMOpenbaar MinisterieOVAOverheidsbijdrage
in de Arbeidskostenontwikkeling  P PAGOPeriodiek Arbeidsgezondheidkundig
OnderzoekPCBPolychloorbifenylPCOJProgrammeringcollege
Onderzoek JeugdPEOProjecten, Experimenten
en OnderzoekPGBPersoonsgebonden BudgetP&OPersoneel &
OrganisatiePSURPeriodic Safety Update
ReportPURPensioenen- en UitkeringsraadPVBPersoonvolgend budgetPVCPolyvinylchloride  Q QMRAQuantitative Microbiological
Risk Assessment  R RGDRijksgebouwendienstRGORaad voor GezondheidsonderzoekRHBRijkshoofdboekhoudingRIBWRegionale Instelling
Beschermende WoonvormenRIORegionaal Indicatie
OrgaanRIVMRijksinstituut voor
Volksgezondheid en MilieuRKBRegeling uitbreiding
Kinderopvang en Buitenschoolse opvangRMORaad voor de Maatschappelijke
OntwikkelingRMSReference Member StateROCRegionaal OpleidingscentrumRP/CPRegionale Patiënten/Consumenten
PlatformRSVRespiratoir Syncytieel
VirusRVPRijksvaccinatie ProgrammaRVVRijksdienst voor de
keuring Vee en VleesRVZRaad voor de Volksgezondheid
en ZorgRWIPRegionale Wachttijdinformatiepunten  S SAIPStichting Administratie
Indonesische PensioenenSBAStichting Bedrijfsfonds
ApothekenSBOHStichting Beroepsopleiding
HuisartsenSCPSociaal en Cultureel
PlanbureauSJNStichting Jeugdinformatie
NederlandSGVStuurgroep Gezonde
VoedingSGBOOnderzoeks- en adviesbureau
van de VNGSOASeksueel Overdraagbare
AandoeningenSofoklesSociaal Fonds
voor de KennissectorSOVAMStichting Ontwikkeling
Vakopleiding AmbulancehulpverleningSRJVStichting Registratie
JeugdhulpverleningSSNDe Sociale Staat van
NederlandSVMStichting tot bevordering
van de Volksgezondheid enMilieuhygiëneSZWMinisterie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid  T TKTweede KamerTNOToegepast Natuurwetenschappelijk
OnderzoekTNO PGTNO Preventie en
GezondheidTOG-regelingTegemoetkoming
Onderhoudskosten thuiswonende meervoudig en ernstig lichamelijk Gehandicapte
kinderenTVPTijdelijke Vergoedingsregeling
Psychotherapie naoorlogse generatieTZRTegemoetkoming Ziektekosten
Rijksambtenaren  U USZOUitvoeringsinstelling
Sociale Zekerheid voor Overheid enonderwijsUVUltraviolet  V VBTBVan Beleidsbegroting
Tot BeleidsverantwoordingVGZVolksgezondheidVIRVoorschrift Informatiebeveiliging
RijksdienstVNGVereniging van Nederlandse
GemeentenVOGVereniging Onderzoek
van ondernemingen in de Gepremieerde en gesubsidieerde sectorVONVluchtelingen Organisaties
NederlandVROMMinisterie van Volkshuisvesting,
Ruimtelijke Ordening en MilieubeheerVSNUVereniging van Samenwerkende
Nederlandse UniversiteitenVTAVorming, Training
en AdviesVUTVervroegde uittredingVVEVoor- en Vroegschoolse
EducatieVVTVVoorlopige Vergunning
Tot VerblijfVWSMinisterie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport  W WAOWet op de ArbeidsongeschiktheidsverzekeringWBKWet Basisvoorziening
KinderopvangWbpWet buitengewoon pensioen
1940–1945Wbp-zoWet buitengewoon
pensioen zeelieden oorlogsslachtoffersWcPVWet collectieve preventie
volksgezondheidWEZWet exploitatie ZorginstellingenWINWet Inburgering NieuwkomersWivWet buitengewoon pensioen
Indisch verzetWMOWet Medisch wetenschappelijk
Onderzoek met mensenWOIITweede WereldoorlogWODWet op de orgaandonatieWOGWet op de geneesmiddelenvoorzieningWTGWet Toegang GeneesmiddelenWTZWet op de toegang
tot ziektekostenverzekeringenWuboWet uitkeringen burgeroorlogsslachtoffers
1940–1945WuvWet uitkeringen vervolgingsslachtoffers
1940–1945WVGWet Voorzieningen
GehandicaptenWvklWet veiligheid en
kwaliteit lichaamsmateriaal  Z ZBCZelfstandige BehandelcentraZBOZelfstandig BestuursorgaanZFWZiekenfondswetZISZiekenhuis Informatie
SystemenZNZorgverzekeraars NederlandZON/MWZorgOnderzoek Nederland/
Medische WetenschappenZON/NWOZorgOnderzoek
Nederland/ Nederlands wetenschappelijkonderzoekZOZZorgmeting OuderenzorgZRSZorgregistratie systeemTREFWOORDENREGISTERAlcoholbeleid 4Alcoholpreventie 29Bewegen 4, 28, 29, 57, 86, 90Bio-terrorisme 5, 21, 30, 100, 131BSE 5, 33, 105, 191Cannabis 46, 191Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg 103, 135, 191Commissie-Abeln 100, 102Commissie-Van Rijn 9, 10, 21, 66, 69, 72Destructiewet 33Diagnose Behandeling Combinatie 8, 37, 41, 191Doping 4, 87, 88Elektronisch Patiëntdossier 192Embryowet 13Enschede 6, 32, 36, 43, 63, 79, 102, 113, 117Euthanasiewet 12Handhaven 29, 102, 110Handhaving 4, 29, 30, 33, 34, 105, 109, 110, 141, 164, 192Herinneringscentra 97Heroïne-experiment 48, 52Huisartsen 9, 32, 37, 39, 45, 63, 194ICT 6, 10, 21, 37, 41, 42, 45, 48, 54, 84, 124, 125, 127, 129, 137, 150,
157, 192, 193Inburgering 15, 41, 79, 84, 85, 168, 187, 195Jeugdgezondheidszorg 3, 5, 21, 31, 32Jeugdzorg 14, 19, 21, 69, 70, 71, 72, 73, 112, 168Kinderen 5, 13, 16, 17, 30, 32, 54, 57, 74, 75, 76, 118, 195Kinderopvang 14, 16, 19, 67, 69, 70, 73, 74, 75, 125, 186, 194, 195Kinkhoest 30, 113, 114, 191Maatschappelijke opvang 2, 20, 26, 48, 49, 50, 51, 168, 170, 182, 184Mantelzorg 58, 62, 63Medicinale cannabis 46Medisch specialisten 10, 41Medische bio-technologie 12, 13Nederlandse Voedselautoriteit 5, 33, 193Opleidingen 10, 21, 22, 36, 39, 40, 45, 67, 165, 168, 187, 191Orgaandonatie 36, 42, 187, 195Orthodontisten 40Patiëntenfonds 11, 15, 27, 34, 54Rookvrije werkplek 3, 28Seksueel overdraagbare aandoeningen 30, 116Sociaal-economische gezondheidsverschillen 31, 32Stoppen-met-rokenbeleid 28Tegoeden Tweede Wereldoorlog 97, 186Tieneropvang 75Tijdelijke regeling vroegsignalering 5, 27, 32, 33Tuchtcolleges 38Vaccinatie 30, 113, 114, 118, 119, 131, 152, 194Verloskundigen 39, 40, 43, 104, 192Vliegramp Bijlmermeer 27, 181, 193Vluchtelingartsen 40Voeding 16, 27, 28, 29, 33, 35, 71, 75, 77, 110, 116, 117, 119, 131, 168,
194Voedingssupplementen 88, 117Voedselveiligheid 3, 5, 33, 100, 105, 110, 111, 163, 164Vrijwilligerswerk 15, 19, 77, 80, 82, 83, 84 Wachtlijsten 14, 15, 18, 44, 56, 57, 59, 71, 72, 73, 85, 126, 128Wachttijden 3, 6, 8, 10, 44Warenwet 5, 27, 33, 34, 108, 110, 111, 181Wet op de geneesmiddelenvoorziening 37, 44, 195Wonen en zorg 56, 58, 60, 61Zorgstelsel 8, 62, 128, 131 XNoot1De percentages en aantallen in de tekst onder het kopje «Aanpak
van wachttijden» zijn voor een belangrijk deel samengesteld uit voorlopige
niet door accountants gecontroleerde gegevens van derden en (deels) gebaseerd
op prognoses.XNoot1De hier genoemde aantallen zijn samengesteld uit voorlopige niet door
accountants gecontroleerde gegevens van derden.XNoot1Het hier genoemde percentage is voor een belangrijk deel samengesteld
uit niet door accountants gecontroleerde gegevens van derden en (deels) gebaseerd
op prognoses.XNoot1Verantwoord op andere artikelen. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28380-38.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl