Vaststelling begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2000; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26800-VIII, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

27-09-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26800-VIII nr. 2

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUDSOPGAVEMEMORIE VAN TOELICHTING A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 en 2 (uitgaven/verplichtingen/ontvangsten)Wetsartikel 4 (agentschapsbegrotingen)OndertekeningLichaamB. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTING 1. INLEIDING Uitgangspositie Menselijk kapitaal is meer dan een hoge opleidingHet cultuurdebat krijgt een nieuwe impulsVoor de kennismaatschappij is creatieve ruimte nodigOverzicht van nota's en uitwerkingsnotities2. MAATSCHAPPELIJKE TRENDSInformatisering Commercieel aanbodVerwevenheid van onderwijs, onderzoek en cultuurInternationalisering en regionalisering Het vestigingsklimaat krijgt meer betekenisDe rol van cultuurRegionale betekenis van beroepsonderwijs, hoger onderwijs
en onderzoekIndividualisering, participatie en sociale cohesieSociale cohesie en participatie bevorderen3. DOELEN SynergieDeelnemers, publiek en samenleving centraalKwaliteit waarborgenToegankelijkheid verzekerenGoede informatie over kwaliteit; zeggenschap en invloed
op het aanbodVariëteit van en flexibiliteit in het aanbodNieuwe eisenMeer hoger opgeleidenCreatieve ruimte voor onderzoekers; wisselwerking met
de maatschappijMeer en diverser publiek voor kunst en cultureel erfgoedMedia voor massa en minderheden4. MIDDELENVerantwoordelijke overheidAutonomie en beweging in het bestel Autonomie en dereguleringFlexibiliteit in onderwijs en doorstroming in cultuurBestedingsvrijheid en vraagfinancieringOordelen over kwaliteit Kwaliteitsbeoordeling in de cultuursectorKwaliteitsbeoordeling van onderwijs en mediaMaatschappelijke verantwoording en kwaliteitsbeoordeling
van wetenschappelijk onderzoekWisselwerking met de samenlevingIntegraal beleidSamenwerkingsvormenPersoneel en ondernemerschap Professionals tussen werknemerschap en ondernemerschapLerarenbeleid en tekortenproblematiek5. FINANCIEEL OVERZICHTAansluiting geautoriseerde begroting 1999 en ontwerpbegroting
2000Impulsen voor onderwijs, wetenschap en cultuur, naast
de impulsen uit het regeerakkoordVernieuwingsimpuls onderzoekCultuurbeleidRijkshuisvestingFinanciële positie hbo-instellingenImpuls onderwijsInformatie- en communicatietechnologie (ict)OmbuigingenKorting open universiteitBeperking projectmiddelen Bij de begrotingsvoorbereiding 2000 is besloten de projectmiddelen
te beperken met een bedrag oplopend tot f 38 miljoen, verdeeld over alle
beleidsterreinen van onderwijs en onderzoek, alsmede de cultuursector. Ombuiging TNOEfficiencykorting onderwijsverzorging en landelijk organen
beroepsonderwijsKorting cultuurKorting centraal beheerde middelenWachtgeldregeling overige wo-instellingenFrictieregeling primair onderwijsKasbeleidBijstelling leerling- en studentenontwikkelingOnderwijs cao 1999–2000Overige bijstellingen Uitgaven Indexering studiefinancieringOV-kaartFES projectenInformatie- en communicatietechnologieMonumentenzorgBeperking incidentele looncomponentDiversen beleidsmatigDiversen autonoomTechnischDiversen technischOntvangstenOmroepbijdrageFES projectenOverige bijstellingenTechnische verschillenC. ALGEMENE TOELICHTING PER BELEIDSTERREIN Inleiding op de beleidsterreinenKengetallenOntwikkelingen in de onderwijsdeelname Aantallen leerlingen/studentenPrimair onderwijs groeit ook na 2002Leerlingen primair onderwijs Sterkere groei van het voortgezet onderwijsLeerlingen voortgezet onderwijs Lagere aantallen in het secundair beroepsonderwijsDeelnemers secundair beroepsonderwijs Hoger beroepsonderwijs groeit aanzienlijkStudenten hoger beroepsonderwijs Wetenschappelijk onderwijs daalt niet verderStudenten wetenschappelijk onderwijs SchoolverlatersGediplomeerde schoolverlaters voltijd onderwijs Ontwikkeling werkgelegenheid in onderwijssectorFinancieel beheerVoorbereidingen invoering euroAanpak millenniumproblematiekAanpak onderwijsnummerEmancipatieBeleidsterrein 17 Ministerie algemeen Ministerie algemeen t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mldUitgaven Ministerie algemeen
f 0,9 mld 1. ALGEMEEN2. BELEID Flexibele organisatieEvaluatie agentschappenInspectie van het onderwijsSociale zekerheidInformatie Beheer GroepRijkshuisvestingVoorlichtingsactiviteiten3. HORIZONTALE TOELICHTINGBeleidsterrein 18 Primair onderwijs Primair onderwijs t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mldUitgaven primair onderwijs
f 11,3 mld 1. ALGEMEEN2. BELEIDGroepsgrootte en kwaliteit GroepsgrootteKwaliteitsverbeteringOnderwijskansenVroeg- en voorschoolse educatie (VVE)Onderwijs in allochtone levende talen (oalt)Leerlinggebonden financieringPersoneel en organisatie ProfessionaliseringSchoolleidersPersoneelVersterking van de bestuurlijke inrichting Ouders en schoolRichtingvrije planningDereguleringStimuleringsregeling voor schoolbesturenBestuur en management3. HORIZONTALE TOELICHTING AlgemeenLeerlingen primair onderwijsPersonele uitgavenMateriële uitgavenOnderwijsverzorgingOverige uitgavenOntvangsten4. OVERIGE KERNGEGEVENSBeleidsterrein 19 Voortgezet onderwijs Voortgezet onderwijs t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCen W f 43,2 mld. Uitgaven voortgezet onderwijs
f 8,7 mld. 1. ALGEMEEN2. BELEIDOnderwijsvernieuwingenBasisvormingVMBOHavo/vwoInstellingenbeleid: mensen en middelen KwaliteitsbeleidLandelijke onderwijsondersteuningArbeidsvoorwaarden en rechtspositieAutonomievergroting en dereguleringCultuur en schoolInformatie- en communicatietechnologieJeugdbeleidVoortijdig schoolverlaten en leerplichtActieplan leerplichtDe veilige school3. HORIZONTALE TOELICHTING Uitgaven en ontvangstenPersonele bekostigingMateriële bekostigingOverige kerngegevens4. RENDEMENT Ontwikkeling deelnameDoeltreffendheid en doelmatigheidDoeltreffendheid en de mate van doelmatigheid en ondoelmatigheid,
stand na 8 jaar Bestemming gediplomeerdenPercentage gediplomeerden naar bestemming, 1997 Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie t.o.v. de totale
begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie f 4,6 mld. 1. ALGEMEEN2. BELEIDAgenda BVERegeerakkoordEvaluatie WEBAutonomie en dereguleringBekostiging na 2000Vernieuwingsmiddelen naar rijksbijdrageCreboKwaliteit en toegankelijkheidPublieke verantwoording en inspectietoezichtExterne legitimering en examinering1000 uurKwalificatiestructuur beroepsonderwijs/educatieAansluiting voortgezet onderwijs/secundair beroepsonderwijsAansluiting secundair beroepsonderwijs/hoger beroepsonderwijsEen leven lang lerenLandelijke organen beroepsonderwijsWerkend leren en kwaliteit beroepspraktijkvormingMarktwerking en bestrijding voortijdig schoolverlatenLerarenbeleidRegionale samenwerking Bestrijding voortijdig schoolverlatenSamenwerking van scholingsvoorzieningen ARBVO-roc'sTechnocentra3. HORIZONTALE TOELICHTINGSecundair beroepsonderwijsEducatieInburgeringLandelijke organenOverigHuisvestingOntvangsten4. OVERIGE KERNGEGEVENSBeleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijs Hoger beroepsonderwijs t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld Uitgaven hoger beroepsonderwijs
f 2,8 mld. 1. ALGEMEEN2. BELEID Hoger onderwijs en onderzoekplan 2000Maatschappelijke behoefte aan hoger opgeleiden Deelname ontwikkelingTekort aan hoger opgeleidenVariëteit in leerwegenKwaliteitszorgLerarenopleidingenKunstonderwijs3. HORIZONTALE TOELICHTINGTotale uitgavenRechtspositionele uitkeringenHuisvestingOverige uitgaven4. OVERIGE KERNGEGEVENSKengetallenBeleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijs Wetenschappelijk onderwijs t.o.v. de totale begroting
OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven wetenschappelijk
onderwijs f 5,7 mld. 1. ALGEMEEN2. BUDGETTAIR KADER3. BELEID HOOP 2000VernieuwingsbeleidMaatschappelijke behoefte aan hoger opgeleidenUniversitaire lerarenopleidingenDualiseringAansluiting vwo-woInternationale ontwikkelingenUniversity CollegeStimuleringsprogramma'sInformatiseringBekostiging OnderwijsbekostigingOnderzoeksbekostigingOpen Universiteit NederlandNumerus fixusDecentralisatie arbeidsvoorwaardenAcademische ziekenhuizen4. HORIZONTALE TOELICHTING 5. OVERIGE KERNCIJFERS Uitgaven en ontvangstenGebruiksindicatoren DoelmatigheidskengetallenBeleidskengetallen Behoefte aan hoger opgeleidenDoorstroom vwo-woInstroom bèta/techniekDoelgroepenbeleidRendementenOnderzoekBeleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleid Onderzoek en wetenschapsbeleid t.o.v. de totale begroting
OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld Uitgaven onderzoek en wetenschapsbeleid
f 1,3 mld. 1. ALGEMEEN2. BELEID ZelfregieCarrièreperspectiefVernieuwend vermogenCommunicatieNieuwe vormen van samenwerking3. DE BELEIDSDOELEN OP BASIS VAN KENGETALLENKwaliteitInternationaliseringFiguur 3.1 Het percentage internationale co-auteurschappen
in Nederlandse wetenschappelijke publicaties, 1983–1996 Maatschappelijke relevantieProductiviteitFiguur 3.3 Het aantal wetenschappelijke publicaties per
bèta-onderzoeker, 1995/96 (100=gemiddeld) DoelmatigheidFiguur 3.4 R&D-uitgaven per onderzoeker (in 1000 US$
1990) 4. HORIZONTALE TOELICHTINGRamingskengetallen huisvestingBeleidsterrein 25 Studiefinancieringsbeleid Studiefinancieringsbeleid t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld Uitgaven studiefinancieringsbeleid
f 4,6 mld. 1. ALGEMEEN2. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET OP DE STUDIEFINANCIERING
(WSF)UitgavenTotale uitgavenRelevante uitgavenDe niet-relevante uitgavenAantallenTotaal aantal basisbeursgerechtigdenVerdeling naar uit- en thuiswonende studentenPrestatiebeurs- en tempobeursgerechtigdenAanvullende beursgerechtigdenNormbedragenKengetallen3. DE UITGAVEN VOOR DE REISVOORZIENINGUitgaven Uitgaven reisvoorziening naar onderwijssoortAantallen ovsk-gerechtigden4. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN
(WTS)UitgavenUitgaven per onderwijssoort en per hoofdstuk van de WTSVolume-ontwikkelingen NormbedragenRamingskengetallenWTS tweede fase5. ONTVANGSTEN WSFKortlopende vorderingenRenteloze voorschottenRelevante rentedragende leningenNiet-relevante ontvangsten6. ONTVANGSTEN LESGELDAantallen lesgeldplichtigenLesgeldbedragDe mogelijkheid van gespreid betalen lesgeldBeleidsterrein 26 Overige programma-uitgaven Overige programma uitgaven t.o.v. de totale begroting
OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven overige programma
uitgaven f 0,6 mld. 1. ALGEMEEN2. BELEIDBemiddeling wachtgeldersOnderwijsarbeidsmarktArbeidsmarktbeleidPositionering arbeidsmarktbeleidInformatie- en communicatietechnologieInternationale betrekkingen3. HORIZONTALE TOELICHTING Beleidsterrein 27 Cultuur Cultuur t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven cultuur f 2,7
mld. 1. ALGEMEEN2. BELEIDCultureel erfgoedKunstenMedia, letteren en bibliothekenAlgemeen cultuurbeleidOntstaan en aanwending van reserves bij de cultuurfondsen3. HORIZONTALE TOELICHTING UitgavenOntvangstenD. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL Beleidsterrein 17 Ministerie algemeen Uitgaven ministerie algemeen f 873 mln. Ontvangsten
ministerie algemeen f 23 mln. InleidingRamingskengetallen huisvestingArtikel 17.10 Bestuursdepartement AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.11 Inspecties AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.12 Buitendiensten cultuur (RDMZ, ROB, RABK,
ICN) AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.13 Adviesraden AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.14 Agentschappen AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.15 Zelfstandige uitvoeringsorganisaties AlgemeenIB-GroepUSZOToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Artikel 17.01 Ontvangsten van algemene aardToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingen Beleidsterrein 18 Primair onderwijs Uitgaven po f 11 356 mln. Ontvangsten po f 34
mln. Artikel 18.01 Personele uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 18.02 Materiële uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesa. overboeking naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs)
van – f 46,3 miljoenb. overboekingen met artikel 18.01c. Een overboeking van artikel 26.03Economische en functionele codering Artikel 18.03 Onderwijsverzorging AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 18.05 Overige uitgaven AlgemeenVersterking van kwaliteit in het basisonderwijs (f 5,7
miljoen)Ouderorganisaties (f 2,8 miljoen)Leerlinggebonden financiering (f 3,8 miljoen)Personeelsvoorziening primair onderwijs (f 2,7 miljoen)Onderwijsachterstanden (f 1,2 miljoen)Overige uitgavenToelichting op de nieuwe mutatiesToelichting op de verplichtingenmutatiesEconomische en functionele codering Artikel 18.01 Ontvangsten primair onderwijsToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 19 Voortgezet onderwijs Uitgaven vo f 8 682 mln. Ontvangsten vo f 9
mln. Artikel 19.03 Onderwijsverzorging AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 19.05 Overige uitgaven AlgemeenMinderhedenbeleid/overige doelgroepen Gemeentelijke OnderwijsachterstandenbeleidNederlands als tweede taal (NT2)BasisvormingMavo/vboProfiel tweede faseExamensInternationaliseringEmancipatieOverige uitgavenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 19.06 Personele en materiële uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijs AlgemeenEconomische en functionele codering Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie Uitgaven bve f 4 662 mln. Ontvangsten bve f 52
mln. Artikel 20.01 Personele en materiële uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 20.03 Overige uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 20.04 huisvesting AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 20.01 Ontvangsten beroepsonderwijs en volwasseneneducatie AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijs Uitgaven hbo f 2 729 mln. Ontvangsten hbo f 5
mln. Artikel 21.01 Personele en materiële uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 21.03 Rechtspositionele uitkeringen AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 21.04 Overige uitgaven AlgemeenVernieuwing lerarenopleidingenVernieuwing hoger beroepsonderwijsSamenwerkingsprojecten mbo-hboTechniekInternationaliseringAllochtonenbeleidEmancipatieMaritiem Simulator Trainingscentrum Terschelling (MSTC)Bijzondere uitgaven Hogeschool van beeldende kunsten,
muziek en dans te Den HaagOverige uitgavenStagevergoedingCommissiesProjectgelden HBO-raadToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 21.05 Huisvesting AlgemeenToelichtingEconomische en functionele coderingArtikel 21.01 Ontvangsten hoger beroepsonderwijs AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijs Uitgaven wo f 5 707 mln. Ontvangsten wo f 2
mln. Artikel 22.01 Universiteiten AlgemeenUniversiteitenAcademische ziekenhuizenOverigToelichting op de nieuwe mutaties:Economische en functionele codering Artikel 22.02 Instituten internationaal onderwijs en onderzoek AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.03 Overige instituten hoger onderwijs AlgemeenOpen Universiteit NederlandUniversiteit voor Humanistiek en theologische opleidingenAmbtsopleidingen kerkgenootschappenDeelname aan internationale instellingenStichting Handicap en StudieStichting UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel
Fonds)Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) en Landelijke Studenten
Vakbond (LSVb)Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.04 Rechtspositionele uitkeringen AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 22.05 Garantie voor rente en aflossing investeringen
academische ziekenhuizenEconomische en functionele coderingArtikel 22.06 Overige uitgavena. Vernieuwingsactiviteiten innovatiebudget woVernieuwingsplannen uloStimulering internationaliseringb. Studeerbaarheidsfondsc. Jonge hooglerarend. Adviseurse. Ontwikkelingsgeneeskundef. Diverse instituten en commissiesg. Beurzen en toelagenh. Overige uitgavenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 22.01 Ontvangsten wetenschappelijk onderwijs Economische en functionele codering Beleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleid Uitgaven owb f 1 355 mln. Ontvangsten owb f 204
mln. Artikel 23.01 Instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefening AlgemeenDe Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO)Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO)Grote technologische instituten (gti's)Bibliotheken en informatieverzorgingInstellingen voor alfa- en gamma-onderzoekStichting Parlementaire GeschiedenisInstituut voor Nederlandse LexicologieNederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI)Internationale OnderzoekinstellingenCERNESAESOEMBLEMBCVerkenningen Commissie van overleg sectorradenVerkenningenbudget Adviesraad voor Wetenschap en Technologiebeleid
(AWT)Publieksvoorlichting en maatschappelijke oordeelsvorming Stichting Wetenschap en Techniek NederlandRathenau InstituutToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 23.04 Coördinatie wetenschapsbeleid AlgemeenNationale coördinatieInternationale faciliteitenBilaterale samenwerkingEconomie, ecologie en technologie (EET)Fonds Economische Structuurversterking (FES)Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 23.01 Ontvangsten onderzoek en wetenschapsbeleid Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 24 Huisvesting Artikel 24.01 Huisvesting primair onderwijs Economische en functionele coderingArtikel 24.02 Huisvesting voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 24.01 Ontvangsten huisvesting AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Beleidsterrein 25 Studiefinancieringsbeleid Uitgaven sfb f 4645 mln.Ontvangsten sfb f 1560
mln. Artikel 25.01 Studiefinanciering AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesSpecifiek Toelichting op de specificatie van de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 25.02 Garanties AlgemeenEconomische en functionele coderingArtikel 25.01 Ontvangsten studiefinanciering AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 25.02 Lesgelden AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingBeleidsterrein 26 Overige programma-uitgaven Uitgaven opu f 518 mln. Ontvangsten opu f 0,2
mln. Artikel 26.01 Bemiddeling wachtgelders AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 26.02 Overige rechtspositionele uitkeringen AlgemeenArtikel 26.03 CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningen Algemeen Deelbudget CASODeelbudget vakbondsfaciliteiten en voorzieningenDeelbudget informatie- en communicatietechnologie (ict)Herkomst van het ict-budgetAanwending van het ict-budgetDeelbudget Dienst ziektekostenverzekering overheidspersoneel
(DZVO)Toelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 26.05 Internationale betrekkingen AlgemeenBilaterale samenwerkingMultilaterale samenwerkingEmancipatie-activiteitenNederlandse TaalunieInternationaliseringInternationale samenwerkingMidden- en oost EuropaToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 26.06 Loonbijstelling AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 26.07 Prijsbijstelling AlgemeenEconomische en functionele coderingArtikel 26.08 Centraal beheerde middelen AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 26.09 Emancipatie-activiteiten AlgemeenArtikel 26.10 Asielzoekers AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 26.01 Ontvangsten van algemene aard AlgemeenEconomische en functionele codering Beleidsterrein 27 Cultuur Uitgaven cultuur f 2 720 mln. Ontvangsten cultuur
f 398 mln. Artikel 27.01 Kunsten AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.02 Bibliotheken, letteren en Nederlandse Taalunie AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.03 Cultuurbeheer AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.04 Media AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele coderingArtikel 27.05 Garanties, rente en aflossing leningen AlgemeenEconomische en functionele coderingArtikel 27.07 Overige uitgaven AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.01 Ontvangsten cultuurbeheer AlgemeenArtikel 27.02 Ontvangsten media AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering Artikel 27.03 Overige ontvangsten AlgemeenToelichting op de nieuwe mutatiesEconomische en functionele codering E. TOELICHTING BIJ DE AGENTSCHAPSBEGROTINGEN AGENTSCHAP CENTRALE FINANCIËN INSTELLINGEN (Cfi) 1. Algemeen Opgedragen werkzaamhedenEvaluatie agentschapVerbeteren efficiency2. Begroting van baten en lasten van het agentschap Cfi 3. Toelichting op de begroting van baten en lasten AlgemeenBaten en lasten 1999BATENOpbrengst moederdepartementOpbrengsten tweeden en derdenRentebatenLASTENPersoneelMaterieelAfschrijvingenRentelasten4. Kasstroomoverzicht 5. Aansluiting baten en lastenbegroting cfi en begroting
OCenW6. Relatie productcategorie en kwaliteit7. Productcategorieën en hun kostenToelichting op tabel 7.1 productcategorieën en hun
kostenAgentschap rijksarchiefdienst 1.1 Inleiding: naar een vernieuwd archiefbestel1.2 DigitaliseringProducten in de periode 2000–20041.3 Bestuurlijke vernieuwing: integratie archieven1.4 Doelmatiger werken1.5 Evaluatie agentschapstatus2. Begroting 2000 2.1 Inleiding2.2 Toelichting bij de baten Opbrengsten departementOpbrengsten derdenOpbrengsten PivotRenteOnttrekking uit de voorzieningen2.3 Toelichting bij de lasten PersoneelskostenMateriële kosten2.4 Kastroom overzicht2.5 Prestaties en kengetallenToelichting bij de kengetallenToelichting bij de kostenratio's2.6 Processen RAD/Kosten per proces Inspectie en toezichtBeheer en behoudGebruik en bereikZakelijke dienstverlening en bedrijfsvoeringKosten van de processenBIJLAGEN BIJ DE BEGROTING BIJLAGE 1Overzicht A: Samenvattend overzicht personeelssterkte Overzicht B: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de agentschappen ressorterend onder het ministerie Overzicht C: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de buitendiensten cultuur Algemene opmerkingenBIJLAGE 2A. Tot stand gekomen wetgeving (periode 10-06-1998 tot
en met 01-06-1999) B. Bij de Staten-Generaal aanhangige wetsvoorstellen C. In voorbereiding zijnde wetsvoorstellen BIJLAGE 3A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties B. Door de bewindslieden gedane toezeggingen BIJLAGE 4BIJLAGE 5Rapport over de Rijksacademie van beeldende kunsten te
AmsterdamBIJLAGE 6Beleidsterrein 18 Beleidsterrein 19 Beleidsterrein 20 Beleidsterrein 21 Beleidsterrein 22 Onderdeel van de reguliere bekostiging die door OCenW
niet als subsidie beschouwd wordt Beleidsterrein 23 Internationalisering Beleidsterrein 25 Beleidsterrein 27 BIJLAGE 7Overzicht evaluatie- doelmatigheidsonderzoeken Evaluatie-onderzoek naar subsidie-regelingen BIJLAGE 8Overzicht a: Uitgaven en ontvangsten per (macro) economische
categorie (bedragen x f 1000) Overzicht b: Uitgaven en ontvangsten per functionele classificaite
(bedragen x f 1000) BIJLAGE 9Uitgaven van de directie VoorlichtingVoorlichtingsprojecten en campagnes in 2000 LeraarschapVoorbereidend middelbaar beroepsonderwijsOnderwijsgids, kwaliteitskaart en brochures voor oudersVoorlichting studiefinancieringVoortijdig schoolverlatenCultuur en Mediabeleid CultuurnotaBelvedereInfodromeMaltaVoorlichtingsprojecten en (massamediale) campagnes gerealiseerd
in 1998 Pabo-campagneVernieuwing voorgezet onderwijs: vmboOnderwijsgidsKwaliteitskaartOnderzoek informatiestromenVoorlichting studiefinancieringSlotactiviteiten campagne voortijdig schoolverlatenInformatiebrochures onderwijsCampagne onderwijstelefoonKiezen voor hoger onderwijsBIJLAGE 10TREFWOORDENREGISTER AANSLUITING MBO-HBO191, 194AANSLUITING
VWO-WO93AFGESTUDEERDEN9AFGESTUDEERDE89AFSTANDSONDERWIJS95A&O246ARBEIDSVOORWAARDEN19,
61, 95, 130, 131, 202, 220, 223BASISONDERWIJS5, 18, 42, 43, 46, 49, 50, 51,
52, 53, 54, 56, 59, 85, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 166, 188,
229BASISVORMING58, 59BEKOSTIGINGSBESLUIT81, 85, 134, 188, 198, 229, 260, 263BEKOSTIGINGSMODEL94,
95, 96, 202BEKOSTIGINGSSYSTEMATIEK94BEROEPSGROEP46BREEDTESTRATEGIE94CAOP243COLLEGEGELD87,
88, 89, 96, 97, 98, 113, 114, 119COLLEGEGELDVERGOEDING234DE VEILIGE SCHOOL59,
63DECENTRALE TOELATING196, 213DEREGULERING5, 14, 15, 16, 17, 43, 47, 48, 61,
71, 72, 75, 92DIEPTESTRATEGIE94, 103DUALISERING5, 74, 85, 93, 213EERSTEJAARSINSTROOM90,
95EXPERTISECENTRA42, 43, 46, 52, 94, 248GENEESKUNDE90, 95, 202, 212, 214GEORGANISEERD
OVERLEG243GOA52, 158, 169, 173, 175GRENSLANDENBELEID93, 213, 225GROEPSGROOTTE
EN KWALITEIT5, 43, 44, 50, 53, 54, 162, 166HAVO/VWO58, 60, 62, 173HERSTRUCTURERINGSMIDDELEN87,
202, 203, 204HET (VOORTGEZET) SPECIAAL ONDERWIJS30HOGER BEROEPSONDERWIJS32,
74, 81, 82, 83, 84, 86, 88, 93, 116, 117, 118, 186, 188, 190, 191, 193, 194,
197, 199, 241, 243, 252, 254, 255HOOGLERAREN97, 211, 212, 214HOOP4, 7, 12,
14, 16, 81, 82, 83, 91, 94, 95, 195, 248HUIS41HUISVESTING40, 43, 48, 64, 77,
79, 81, 85, 86, 89, 96, 108, 109, 136, 182, 183, 185, 186, 198, 202, 223,
224, 229, 230, 231, 261, 264, 266INFORMATIE- EN COMMUNICATIE- TECHNOLOGIE3,
4, 5, 6, 7, 9, 12, 20, 21, 22, 23, 27, 42, 44, 50, 62, 78, 83, 85, 91, 93,
131, 133, 163, 177, 179, 182, 190, 193, 197, 244, 246, 247INFORMATIETECHNOLOGIE150 INFORMATISERING6, 8, 9, 92, 93INGESCHREVENEN79, 98, 115, 116INNOVATIEBUDGET213INNOVATIE11,
72, 73, 77, 92, 174, 184, 248INSPECTIE4, 16, 37, 39, 40, 42, 44, 45, 59, 60,
73, 76, 93, 132, 136, 138, 173, 189, 267, 272INTEGRAAL PERSONEELSBELEID61,
243INTERNATIONALISERING4, 77, 93, 104, 105, 114, 174, 175, 194, 197, 213,
247, 248, 249, 250INTERNET6, 132, 193IPTO243JAPAN-PRIJSWINNAARSPROGRAMMA93JEUGDBELEID57,
59, 62, 70KENGETALLEN30, 52, 66, 79, 80, 88, 98, 104, 105, 112, 118, 121,
140KUNSTVAKONDERWIJS5, 82, 87KWALITEIT EN STUDEERBAARHEID87, 214KWALITEITSBELEID19,
42, 58, 60KWALITEITSBEVORDERING243KWALITEITSVERBETERING43, 44, 45KWALITEITSZORG17,
44, 58, 60, 72, 73, 82, 84, 91, 196, 198, 248LEERLINGGEBONDEN FINANCIERING5,
16LEERPLICHT11, 62, 63LENINGEN64, 112, 113, 114, 120, 125, 126, 198, 235,
236, 237, 238, 269LERARENBELEID9, 19, 130, 185, 256LERARENOPLEIDINGEN19, 43,
46, 82, 84, 85, 110, 122, 124, 130, 188, 193, 195, 197, 245, 252LERAREN142LERARENREGISTER243LERARENTEKORTEN243LOOPBAANFASERING243MASTER-OPLEIDINGEN91MEDEZEGGENSCHAP43,
47, 166, 243MOBILITEIT8, 38, 48MOBILITEITSFONDS193, 241NUMERUS FIXUS95, 213OALT45,
46, 52, 168OM- EN BIJSCHOLING83OMSLAG- EN FRICTIEKOSTEN191ONDERWIJSAANBOD6,
11, 14, 66, 72, 82, 91, 148, 196ONDERWIJSSTRUCTUUR70ONDERZOEKSBEKOSTIGING94OUDERS10,
17, 18, 38, 43, 46, 47, 51, 60, 62, 113, 124OV-STUDENTENKAART110, 119, 235,
236, 237PARTICIPATIEFONDS52, 55, 241PERSONEELSAANTALLEN34, 65PERSONEELSBELEID19,
38, 61, 103PRIMAIR ONDERWIJS24, 25, 26, 30, 31, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48,
49, 50, 51, 52, 54, 55, 56, 133, 142, 169, 174, 178, 184, 185, 189, 190, 229,
243, 245, 252, 253, 254, 255, 258 RECHTSPOSITIE61RECHTSPOSITIONELE
UITKERINGEN81, 86, 87, 129, 133, 191REFERENTIERAMING50, 65, 79, 82, 88, 98,
115RIJKSHUISVESTING255, 256SCHOOLGIDS11, 42, 44SECTORBESTUUR130, 131, 241,
242SLOTCONFERENTIE59SOFOKLES241STARTBEKWAAMHEDEN243STILLE RESERVE47, 243STUDEERBAARHEIDSFONDS87,
92, 94, 97, 212, 214SURF94, 197TAAKBELASTING243TANDHEELKUNDE90, 95TEKORT AAN
HOGER OPGELEIDEN82, 83, 91TOERUSTING EN BEREIKBAARHEID157, 158, 160, 161,
162, 163, 164TOPKWALITEIT94TOPREFERENTIEFUNCTIE96TOPZORGFUNCTIE96UITKERINGEN
NA ONTSLAG97UNIVERSITAIRE LERARENOPLEIDINGEN92, 93, 96, 203, 204, 213, 215UNIVERSITY
COLLEGE93VAKBONDSWERKZAAMHEDEN243VARIËTEIT IN LEERWEGEN12, 83VERDEELMODELLEN96VERNIEUWINGSFONDS94,
193, 194VERNIEUWINGSIMPULS12, 22, 90, 94, 103, 218VERNIEUWINGSPLANNEN92, 93,
203, 212, 213, 215VITAAL LERAAR243, 246VMBO5, 7, 40, 57, 58, 59, 63, 65, 66,
74, 176(VOORTGEZET) SPECIAAL ONDERWIJS42, 50, 51, 52, 56, 156, 178, 229VOORTIJDIG
SCHOOLVERLATEN5, 11, 17, 62, 63, 71, 74, 75, 76, 78VOORZIENINGEN6, 18, 45,
62, 72, 76, 114, 129, 133, 162, 169, 229, 243, 247WACHTGELDEN25, 78, 142,
153, 242 5WEER SAMEN NAAR SCHOOL51WETENSCHAPSBUDGET6, 14, 18, 94, 103, 218,
222WPO42, 53, 156, 160, 162ZVOO245 
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26800-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 876 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 800 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
2000nr. 2MEMORIE VAN TOELICHTING INHOUDSOPGAVE  blz.   A.Artikelsgewijze
toelichting bij het wetsvoorstel2   B.Algemene
toelichting bij de begroting3   1.Inleiding3 Uitgangspositie32.Maatschappelijke
trends6 Informatisering6 Internationalisering
en regionalisering7 Individualisering, participatie en sociale
cohesie83.Doelen9 Synergie9 Deelnemers,
publiek en samenleving centraal94.Middelen14 Verantwoordelijke
overheid14 Autonomie en beweging in het bestel14 Oordelen
over kwaliteit16 Wisselwerking met de samenleving17 Personeel
en ondernemerschap185.Financieel overzicht21 Aansluiting
geautoriseerde begroting 1999 en ontwerpbegroting 200021 Impulsen
voor onderwijs, wetenschappen en cultuur22 Ombuigingen23 Bijstelling
leerling- en studentenontwikkeling25 Onderwijs cao 1999–200026 Overige
bijstellingen27   C.Algemene toelichting per beleidsterrein30    Inleiding
op de beleidsterreinen3017.Ministerie algemeen3718.Primair
onderwijs4219.Voortgezet onderwijs5720.Beroepsonderwijs
en volwasseneducatie7021.Hoger beroepsonderwijs8122.Wetenschappelijk
onderwijs9023.Onderzoek en wetenschapsbeleid10225.Studiefinancieringsbeleid11026.Overige
programma-uitgaven12927.Cultuur134   D.Toelichting
per begrotingsartikel140   17.Ministerie algemeen14018.Primair
onderwijs15619.Voortgezet onderwijs17120.Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie18121.Hoger beroepsonderwijs18822.Wetenschappelijk
onderwijs20123.Onderzoek en wetenschapsbeleid21824.Huisvesting22925.Studiefinancieringsbeleid23326.Overige
programma-uitgaven24127.Cultuur260   E.Toelichting
bij de agentschapsbegrotingen275   1.Centrale
Financiën Instellingen (CFI)2752.Rijksarchiefdienst
(RAD)283  Bijlagen bij de begroting2951.Personeelsgegevens2962.Wetgeving2983.Moties
en toezeggingen3084.Circulaires3295.Aanbevelingen
Nationale Ombudsman3306.Subsidies/projectfaciliteiten3317.Evaluatieonderzoek3618.Economische
en functionale classificaties3689.Voorlichtingsuitgaven37110.Convenanten377   Afkortingenlijst379Trefwoordenlijst382   De
begroting is ook te lezen op Internet. Het adres van OCenW is http://www.minocw.nl.MEMORIE VAN TOELICHTING A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 en 2 (uitgaven/verplichtingen/ontvangsten)De begrotingen die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet elk afzonderlijk
bij de wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om de begroting
van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 2000
vast te stellen.Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de Rijksbegroting
voor het jaar 2000. Een toelichting bij de Rijksbegroting als geheel is opgenomen
in de Miljoenennota 2000.Met de vaststelling van deze wetsartikelen wordt de in de begrotingsstaat
opgenomen begroting van de uitgaven en de ontvangsten voor het jaar 2000 vastgesteld.
De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen worden door middel van een
algemene toelichting, een toelichting per beleidsterrein en een toelichting
per begrotingsartikel toegelicht in de onderdelen B, C en D van deze memorie
van toelichting. Wetsartikel 4 (agentschapsbegrotingen)Met de vaststelling van dit wetsartikel wordt de in de begrotingsstaat
opgenomen begrotingen van baten en lasten en van kapitaaluitgaven en -ontvangsten
van de agentschappen Centrale Financiën Instellingen en de Rijksarchiefdienst
voor het jaar 2000 vastgesteld. De in die begroting opgenomen begrotingsartikelen
worden door middel van een algemene toelichting en een toelichting per begrotingsartikel
toegelicht in onderdeel E van deze memorie van toelichting.Het advies van de Raad van State wordt niet openbaar gemaakt op grond
van het bepaalde in artikel 25a, derde lid, onder b, van de Wet op de Raad
van State.De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,L. M. L. H. A. Hermans B. ALGEMENE TOELICHTING BIJ DE BEGROTING 1. INLEIDING Uitgangspositie Menselijk kapitaal is meer dan een hoge opleidingHet opleidingsniveau van de Nederlandse bevolking en de eisen die daaraan
vanuit de samenleving worden gesteld, nemen nog steeds toe. Er is nu al een
behoorlijk «menselijk kapitaal» opgebouwd, maar het moet verder
toenemen en vooral onderhouden worden om snelle waardevermindering te verhinderen.
Goed onderwijs is de sleutel tot arbeid en maatschappelijke participatie en
onmisbaar voor succesvolle ontwikkeling van de samenleving.In 1997 volgden bijna 4,2 miljoen mensen onderwijs – meer dan een
kwart van de bevolking. Van de werkenden studeerde 15% en van de werklozen
11%1 . De gemeten investeringen in onderwijs,
scholing en training zijn maar een deel van de totale investeringen in de
ontwikkeling van menselijk kapitaal. Door (werk)ervaring, zelfstudie –
onder andere met behulp van informatie- en communicatietechnologie –
en door begeleiding van nieuwe collega's wordt geïnvesteerd in mensen.
Onderwijs en scholing leggen de basis voor «menselijk kapitaal»,
maar ook toewijding voor een vak, goede contacten, samenwerking en zelfstandigheid
kunnen er in belangrijke mate aan bijdragen. Het cultuurdebat krijgt een nieuwe impulsDe constanten in het cultuurbeleid – expressievrijheid, verscheidenheid,
kwaliteit en terughoudendheid van overheden – hebben een enorme veelvormigheid
in de cultuur mogelijk gemaakt. Het scala aan cultuuruitingen en cultureel
erfgoed voldoet aan internationale kwaliteitsstandaarden. Dat moet zo blijven,
omdat daarmee wordt bijgedragen aan de aantrekkelijkheid van het land voor
bezoek en vestiging. Maar het cultuurbeleid is niet «af»: vooral
jongeren, migranten en lage inkomensgroepen nemen als makers en als publiek
nog te weinig deel aan de gesubsidieerde cultuur. Voor de kennismaatschappij is creatieve ruimte nodigHet Nederlandse onderzoek beweegt zich op een hoog niveau, is breed, van
goede kwaliteit en kent een hoge productiviteit. Ook al toont onderzoek geen
onmiddellijk zichtbaar rendement, het is van groot belang te blijven investeren
in kennisopbouw en vernieuwend onderzoek voor een sterke concurrentiepositie,
een gunstig vestigingsklimaat en een duurzame samenleving. Meer creatieve
ruimte voor onderzoekers en eigen verantwoordelijkheid voor hun organisaties
moeten het wetenschappelijk niveau garanderen. Open communicatie over de resultaten
van onderzoek en een maatschappelijke oriëntatie zijn onontbeerlijk. Overzicht van nota's en uitwerkingsnotitiesTegelijk met deze begroting wordt een brief over het onderwijsbeleid op
de middellange en langere termijn Sterke instellingen, verantwoordelijke
overheid gepubliceerd. Deze hoofdlijnen worden in discussie gebracht
en vervolgens in deze regeerperiode verder uitgewerkt. Met deze werkwijze wordt beoogd een passend antwoord te vinden op maatschappelijke trends
als individualisering, internationalisering, toenemende marktwerking en technologische
ontwikkelingen, waaronder informatie- en communicatietechnologie.De Kamer ontvangt tegelijk met de begroting een aantal documenten over
het OCenW-beleid, en heeft andere al eerder ontvangen. De agenda BVE en het ontwerp-HOOP 2000 schetsen de perspectieven voor
de middellange termijn voor respectievelijk de BVE-sector en het hoger onderwijs.
De uitgangspunten voor de Cultuurnota zijn onlangs gepubliceerd onder de titel Cultuur als Confrontatie. Het Wetenschapsbudget 2000 (Wie oogsten
wil, moet zaaien) is in juni aan de Kamer aangeboden. Over de positie
van de Onderwijsinspectie verscheen de nota Variëteit en Waarborg;
voorstellen voor de ontwikkeling van het toezicht op onderwijs. Over
deze nota's wordt afzonderlijk overlegd met de Tweede Kamer; ze worden of
zijn ook met betrokkenen in de «velden» bediscussieerd.Daarnaast heeft de Kamer ook uitwerkingen van delen van het beleid ontvangen.
Deze zijn in het onderstaande overzicht bij elkaar gezet. Het overzicht is
geselecteerd op beleidsprioriteiten en is niet volledig. Er zijn bovendien
nog notities te verwachten over cultureel ondernemerschap, richtingvrije planning,
de brede school, het actieplan «zwarte scholen» en samenwerking
tussen archieven. Voorts is de AmvB bekostiging educatie, beroepsonderwijs
en landelijke organen beroepsonderwijs aan de Kamer voorgelegd.In de Beleidsbrief Internationalisering van het Onderwijs komen
de beleidsvoornemens voor de internationale samenwerking in het onderwijs
aan de ordeOverzicht van reeds verschenen notities die (delen van) het OCenW-beleid
betreffen:  OnderwerpDatumKamerstukGroepsgrootte
basisonderwijs:   Derde
voortgangsrapportage14-10-199825 065 nr 10 Vierde
voortgangsrapportage24-03-199925 065 nr 12Leerlinggebonden
financiering:   Voortgang van het beleidstraject15-06-199926 629
nr 1 en 2Vmbo:   Voortgang invoeringsproces09-03-199924 578
nr 15  24-06-199924 578 nr 19Tweede fase
vo:   Monitoring invoeringsproces02-02-199926 200
VIII nr 57  08-04-199926 200 VIII nr 71  27-07-1999 Positie
deelnemers, autonomie, deregulering en kwaliteit:   Brief
over beleidstrajecten positie deelnemers17-12-199826 200
VIII nr 56 Autonomie en deregulering in het onderwijs12-04-199926 480
nr 1  29-06-199926 480 nr 2ICT
in het onderwijs:   Brief over hoofdlijnen van het beleid19-02-199925 733
nr 26 Uitwerkingsplan «Onderwijs on line, verbindingen naar
de toekomst»29-04-199925 733 nr 30Studiefinanciering:   «Flexibele
studiefinanciering; een stelsel dat past»12-02-199926 397
nr 1 Wijzigingen Wet tegemoetkoming studiekosten 26 346 «Meer
voor meer. Uitbreiding tegemoetkoming studiekosten: de tweede fase»02-07-199926 662
nr 1+2Tekortenproblematiek en arbeidsmarktbeleid onderwijs:   Brief
over plan van aanpak02-11-199823 328 nr 39 «Maatwerk
voor morgen: het perspectief van een open onderwijsarbeidsmarkt»18-04-199923 328
nr 44 Brief over educatieve infrastructuur19-04-199923 328
nr 45 Notitie dualisering28-06-199923 328
nr 58Doorlopende leerwegen en aansluiting op de arbeidsmarkt:   Brief
beleidstraject technocentra12-10-199826 200 VIII nr 16 Een
leven lang leren – employability agenda01-12-199826 200
VIII nr 51 De structurele behoefte aan informatici03-03-199925 518
nr 15 Kunstvakonderwijs: invulling taakstelling03-03-199925 802
nr 6 «Beroep Kunstenaar: voorstellen voor inhoud en organisatie
van kunstvakonderwijs in Nederland»10-05-199925 802
nr 10 «Zicht op kwaliteit; ontwikkeling van artistiek talent
in het kunstonderwijs»14-06-199925 802 nr 12 Plan
van aanpak voortijdig schoolverlaten21-05-199926 695
nr 1 en 2 Kaderregeling technocentra27-07-199925 017
nr 23Cultuurbeleid:   Brief uitgangspunten extra middelen
toedeling02-11-199826 200 VIII nr 8 Brief extra
middelen monumentenzorg12-04-199926 200 VIII nr 75 Brief
fondsenstructuur29-04-199926 200 VIII nr 80 «Ruim
baan voor culturele diversiteit»25-05-199926 565 nr
1 Vervolgnotitie cultuur en school04-06-1999(OCW99–552) Brief
over invoering CKV-vouchers11-06-199926 200 nr 93H Nota
Belvédère02-07-199926 663 nr 1Mediabeleid:   Wijziging
mediawet15-07-199926 660 nr 1,2 en 3 «Media
en minderhedenbeleid»09-06-199926 597 nr 1 «Kabel,
media en consument; pluriformiteit, betaalbaarheid en vrije keuze»10-06-199926 602
nr 1H Afschaffen omroepbijdrage01-07-199926 200
VIII nr 1012. MAATSCHAPPELIJKE TRENDSEr voltrekken zich momenteel belangrijke economische en technologische
veranderingen die consequenties hebben voor de structuur en het functioneren
van de samenleving. Bovendien hebben structurele sociale en culturele veranderingen –
de ontwikkeling tot multi-etnische samenleving, individualisering, secularisering –
hun weerslag op de samenleving. Deze veranderingen klinken door in het regeerakkoord
en in een reeks regeringsnota's waarin het akkoord wordt uitgewerkt. Het regeerakkoord
legt bijvoorbeeld prioriteit bij verhoging van de arbeidsparticipatie maar
ook bij het vergroten van de sociale cohesie en het versterken van de sociale
infrastructuur. Informatisering Commercieel aanbodDe informatie- en communicatietechnologie ontwikkelt zich snel. Dit heeft
vele gevolgen voor de kennissamenleving, waarvan de implicaties op dit moment
niet allemaal even helder zijn. Terecht wordt informatie- en communicatietechnologie
een enabling technology genoemd: een technologie die tot veel in
staat stelt en de samenleving op alle terreinen ingrijpend kan veranderen.Een voorbeeld hiervan is de opkomst van het commerciële onderwijsaanbod
op internet. Het gaat om een onvermijdelijke en interessante ontwikkeling,
waarop niet krampachtig met verbodsbepalingen of afscherming moet worden gereageerd.
Ook bekostigde onderwijsinstellingen kunnen de mogelijkheden van informatisering
gebruiken om de eigen positie te verstevigen. Van belang is dat alle mogelijkheden
om «een leven lang leren» te realiseren, worden benut. Verwevenheid van onderwijs, onderzoek en cultuurHet vorige kabinet heeft in 1994 het Nationaal Actieprogramma Elektronische
Snelwegen gepresenteerd. In de recent verschenen nota De Digitale Delta;
Nederland oNLine staan alle overheidsactiviteiten op dit gebied op een
rij. In aanvulling hierop wordt het programma «Infodrome» uitgevoerd,
waarin kennis over de informatiemaatschappij wordt gebundeld om de gedachtevorming
en communicatie over het overheidsbeleid te stimuleren.Informatisering heeft gevolgen voor de O, de C en de W. In het Wetenschapsbudget
2000 wordt ingegaan op de ontwikkelingen in de drie domeinen. Over informatie-
en communicatietechnologie in het onderwijs (zoals uitgewerkt in Onderwijs
on line, verbindingen naar de toekomst) wordt regelmatig gerapporteerd.Voor de ontsluiting van het cultureel en wetenschappelijk erfgoed en het
conserveringsbeleid biedt informatisering spectaculaire mogelijkheden. Dat
geldt voor musea, bibliotheken, (archeologische) monumentenzorg en archieven.
De groei in gebruiksmogelijkheden van biblio-, audio- en videotheken verandert
de positie van openbare en commerciële voorzieningen. Eenzelfde ontwikkeling
zien we bij de omroep; met de concessiewetgeving en de nota Kabel, media
en consument wordt hierop gereageerd. Informatisering kan dus op creatieve
wijze helpen om het publieksbereik te vergroten en het cultureel vermogen
meer zichtbaar te maken. Internationalisering en regionalisering Het vestigingsklimaat krijgt meer betekenisDe mondiale netwerkeconomie leidt tot meer concurrentie en dynamiek. Dit
stelt hoge eisen aan de kwaliteit van het vestigingsklimaat van het land,
de regio's en steden. In een netwerkeconomie wordt de verticale sectorindeling
doorkruist door horizontale bindingen in samenwerkingsverbanden. Er ontstaan
netwerkpatronen, waarin bereikbaarheid een sleutelbegrip is. Daarbij gaat
het ook om de elektronische bereikbaarheid. Informatie- en communicatietechnologie
speelt hierin dus een belangrijke rol. Enerzijds wordt fysieke afstand minder
belangrijk, anderzijds is veel kennis en informatie gebonden aan directe contacten
van persoon tot persoon. Het vestigingsklimaat heeft vele aspecten, naast
ruimte en bereikbaarheid. Het gaat ook om een gunstig ondernemersklimaat,
een goed opgeleide beroepsbevolking, een goed werkende arbeidsmarkt en een
prettig leefklimaat. Zie hiervoor ook de regeringsnota Ruimtelijk Economisch
Beleid. De rol van cultuurNu grote infrastructurele werken, omvangrijke woningbouwlocaties en stedelijke
vernieuwingen worden aangepakt, kan cultuur een prominentere rol vervullen
in de ruimtelijke ordening en de kwaliteit van de leefomgeving positief beïnvloeden
met aansprekende (landschaps)architectuur. «Culturele planologie»
voegt iets toe aan de rijke cultuurhistorie en architectonische ontwerptraditie
die het land kent. De confrontatie met het publiek vindt plaats in accommodaties
die samen culturele knooppunten vormen Regionale betekenis van beroepsonderwijs, hoger onderwijs
en onderzoekBij de herschikking en versterking van het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
(vmbo) is gelet op de regionale waarde van deze nieuwe voorziening. De provincies
hebben in dit proces een adviesrol vervuld. De regionale opleidingencentra,
de hogescholen, maar ook de universiteiten zijn ook sterk regionaal georiënteerd.
Hun studenten komen veelal uit de directe omgeving. Deze onderwijsinstellingen
ondersteunen de regionale ontwikkeling door een impuls te geven aan het «blijven
leren» en door laagdrempelige verspreiding van innovatieve kennis onder
(kleinere) bedrijven en organisaties. Door een netwerk te onderhouden van
contacten met afnemers, bemiddelaars, uitzendbureaus, stage- en leerbedrijven,
onderzoekbureaus en dergelijke, verankert het kenniscentrum zich in de regionale
samenleving. Technocentra – met functies als makelen, schakelen, coördineren
en ontschotten van scholing en onderwijs – zullen een vernieuwende rol
spelen die zowel onderwijs als bedrijfsleven in de regio ten goede komen.De SER maakt in het advies Flexibilisering leerwegen en in
het advies over het ontwerp-HOOP 2000 duidelijk dat er op dit terrein
meer mogelijkheden zijn dan tot nu toe worden benut. Ook een gezamenlijk advies
van de Onderwijsraad en Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid
stelt dat de positie van het hoger beroepsonderwijs in de kennisinfrastructuur
onvoldoende transparant is.In het ontwerp-HOOP 2000 worden voorstellen gedaan de maatschappelijke
oriëntatie van de instellingen voor hoger onderwijs verder te versterken.Een goed onderzoeksbestel is van grote waarde voor het vestigingsklimaat
en de concurrentiepositie, en voor het streven naar ontkoppeling van economische
groei en milieudruk. Wereldomspannende samenwerking en Europese invloed gaan
samen met regionale clustervorming. Regionale «attractiepolen»,
met kenniscentra die nauwe relaties onderhouden met bedrijven en andere maatschappelijke
organisaties, dragen bij aan profilering van de regio en beïnvloeden
de regionale economie, vooral waar het gaat om vernieuwende kennisintensieve
bedrijvigheid. Individualisering, participatie en sociale cohesieDe derde belangrijke trend waarop het beleid moet inspelen, is individualisering.
Toegenomen welvaart en opleidingsniveau, en een grotere participatie van vrouwen
aan betaalde arbeid, vergroten de keuzemogelijkheden en keuzevrijheid van
individuen. Het meervoudig vrijwillig «lidmaatschap» van, of betrokkenheid
bij allerlei groepen en instituties neemt toe, bij een afnemend belang van
tradities en gewoonten van de «eigen» groep.Tegelijkertijd wordt de maatschappij steeds heterogener door de toename
van het aantal allochtonen. De individualisering en de toegenomen heterogeniteit
maken de roep om maatwerk groter. Sociale cohesie en participatie bevorderenEen samenleving is meer dan de som der individuen. Er zijn groepen en
individuen die te weinig betrokken dreigen te worden bij de samenleving. Solidariteit
is dus nodig om hun participatie te vergroten en hun emancipatie te bevorderen.
Zo wordt sociale cohesie tot stand gebracht. Ohne Ich kein Wir,
verwoordt Ulrich Beck deze opvatting.De WRR bepleit emancipatie van arbeid en talent om een tweedeling in de
samenleving tegen te gaan. De verzorgingsstaat verdwijnt niet, maar wordt
doelmatiger en effectiever ingericht door deelname aan de maatschappij te
stimuleren. Onderwijs is een noodzakelijke voorwaarde voor deze participatie.
Informatisering maakt daarbij maatwerk beter mogelijk.Door individualisering kan de binding met de directe leefomgeving losser
raken. De mobiliteit is enorm toegenomen waardoor sociale contacten nauwelijks
meer buurt-, dorp- of stadgebonden zijn. Het verantwoordelijkheidsgevoel voor
de kwaliteit van de directe omgeving kan verzwakken doordat er voldoende mogelijkheden
zijn voor groepen bewoners om elders een heenkomen te zoeken. Hierdoor kunnen
gebieden in een neerwaartse spiraal komen en ontstaan er aan de andere kant
«slaapsteden».Onderwijsvoorzieningen kunnen de sociale samenhang versterken van buurten,
wijken en dorpen. Rond de school moet een flexibel en gevarieerd netwerk ontstaan
van voor- en vroegschoolse opvang, tussentijdse opvang en naschoolse activiteiten.De kansen op participatie, en daarmee sociale cohesie, worden verder vergroot
door een specifiek aanbod te scheppen voor een welomschreven doelgroep, wanneer
mocht blijken dat deze onvoldoende wordt bereikt via het algemene aanbod.
De particpatiekans neemt ook toe als de samenhang in het aanbod wordt verbeterd
en als de lokale coördinatie wordt versterkt. 3. DOELEN SynergieBij de begrotingsbehandeling van vorig jaar heeft de Kamer erop aangedrongen
in de begroting voor 2000 aandacht te besteden aan de samenhang tussen klassenverkleining,
lerarenbeleid en informatie- en communicatietechnologie (ict) in het onderwijs.
Gewezen is op de synergie-effecten die deze drie maatregelen kunnen hebben.
Immers, klassenverkleining is bedoeld om de onderwijskwaliteit te verhogen
en de werkdruk voor het personeel te verminderen, wat weer onderdeel is van
het beleid om de aantrekkelijkheid van het beroep van leraar te vergroten.
Verbeteren van de wervingspositie is nodig, omdat klassenverkleining om meer
leraren vraagt.Een andere manier om de aantrekkelijkheid van het werk te verhogen is
de voordelen van informatisering benutten. Het lesgeven wordt er gevarieerder
door en het komt de zelfwerkzaamheid van leerlingen ten goede. Ondersteunende
en administratieve taken worden eenvoudiger uit te voeren en makkelijker uit
te besteden. Leerlingvolgsystemen kunnen gemakkelijker worden opgezet. Dat
is nodig omdat de aandacht voor de prestaties van leerlingen en het afleggen
van verantwoording daarover groeit.Elke maatregel in de driehoek afzonderlijk zou minder effect hebben dan
de combinatie van de maatregelen. Dit inzicht is eenvoudig te veralgemeniseren:
voor alle maatregelen geldt dat inbedding in andere ontwikkelingen de effectiviteit
positief beïnvloedt. Zo is de huisvesting voor onderwijs gedecentraliseerd
naar gemeenten en naar instellingen, zodat de klassenverkleining flexibel
kan worden gerealiseerd en de instellingen voor hoger onderwijs integraal
beleid kunnen voeren.Een ander voorbeeld is de versterking van de regierol van gemeenten door
decentralisatie van achterstandenbeleid; daardoor wordt het eenvoudiger aansluiting
te zoeken bij verwante instellingen op lokaal niveau die zich onder meer bezighouden
met jeugdzorg, veiligheid, kinderopvang, schoolbegeleiding en cultuur.Nog een voorbeeld: het toekennen van budgetten voor ict-integratie in
het onderwijs, zoals beschreven in de nota Onderwijs on line, sluit
aan bij ontwikkelingen op andere gebieden om meer bestedingsvrijheid toe te
kennen en te benutten. Deelnemers, publiek en samenleving centraalOuders, leerlingen en studenten verwachten onderwijs van hoge kwaliteit
en relevantie. Deelnemers willen kunnen kiezen uit een groot aantal doorlopende
leerwegen, waarbij ze bovendien zelf kunnen bepalen wanneer ze studeren. Werkgevers
verlangen dat afgestudeerden voldoen aan telkens veranderende eisen die het
werk stelt, en werknemers dat gelijkwaardige collega's instromen waarmee goed
kan worden samengewerkt. Publiek (lezers, kijkers, luisteraars, bezoekers)
wil waar voor zijn geld en vooral een grote keuzemogelijkheid.Er is, kortom, grote behoefte aan kennis, kunst en cultuur, en nieuwsgierigheid
naar onderzoek. OCenW wil die ontwikkelingen stimuleren en er mede richting
aan geven: meer participatie, betere kwaliteit, meer ruimte voor instellingen
en intensievere wisselwerking met de samenleving.Onze rol is condities en ruimte te scheppen voor die aanbieders: autonomie
voor uitvoerders, ruimte om zelf regels te maken en te handhaven, condities
om samenwerking te zoeken, maar ook om de deskundigheden van anderen te respecteren
en te benutten. We willen op zo'n manier in de sector investeren dat de professionaliteit
toeneemt. Kwaliteit waarborgenKwaliteitsnormen gelden bij bekostiging en het toekennen van subsidies,
maar uiteindelijk bepalen de gebruikers de levensvatbaarheid van wat wordt
aangeboden en nemen instellingen zelf de verantwoordelijkheid voor kwaliteitsbewaking
en de verantwoording daarover. Centraal staat de vraag: wat kan beter? Personen
en organisaties moeten worden uitgedaagd zich te oriënteren op behoeften,
en kwaliteit te leveren. Confrontatie, competitie en concurrentie zijn passende
trefwoorden. Daarbij is een sterke overheid nodig om mededinging eerlijk te
laten verlopen, sociale cohesie en maatschappelijke betrokkenheid te stimuleren,
een rechtvaardige en duurzame samenleving te bevorderen en rechtsgelijkheid
en rechtszekerheid te garanderen. Toegankelijkheid verzekerenOnderwijs, onderzoek en cultuur zijn in het algemeen van hoog niveau.
Er zijn echter ontwikkelingen die extra zorg en aandacht vragen, zoals de
kwaliteit van het onderwijs op veel «zwarte scholen» (al zijn
er natuurlijk «zwarte scholen» die het goed doen en «witte
scholen» die onder de maat presteren) en de doelmatigheid van het onderwijs.
Als aard en kwaliteit van het onderwijs niet voldoen aan de hoge eisen die
ouders, studenten en sociale partners eraan stellen, zullen zij alternatieven
zoeken en vinden (bijvoorbeeld een andere school, particulier onderwijs, digitale
aanbieders). Voor de cultuursector geldt hetzelfde: naast het gesubsidieerde
toneel is een vrij circuit ontstaan; naast de publieke omroep is er een ruim
aanbod van commerciële varianten. Voor onderzoek is het in bepaalde gevallen
mogelijk, en soms ook gewenst of goedkoper, om naar het buitenland te gaan.Er is niets tegen om alternatieven te zoeken. Integendeel, het daagt gevestigde
aanbieders voortdurend uit de kwaliteit van hun dienstverlening te bewaken.Het onderwijs draagt primair zelf verantwoordelijkheid voor de kwaliteit
en de verbetering ervan en de overheid ziet erop toe dat dat gebeurt. Maar
bij het alternatieve aanbod is de vraag op welke wijze de kwaliteit kan worden
gecontroleerd. Is de toegankelijkheid gewaarborgd en de pluriformiteit gegarandeerd?
Wij willen op deze vragen een positief antwoord kunnen blijven geven. Goede informatie over kwaliteit; zeggenschap en invloed
op het aanbodAlleen al door de veranderingen in de samenstelling van de populatie onderwijsdeelnemers
(leerlingen studeren langer en hebben een veel gevarieerder achtergrond) en
het hogere opleidingsniveau van ouders, is de positie van deelnemers een andere
dan een aantal jaren geleden. Mondigheid en grotere weerbaarheid, maar ook
de mogelijkheid om buiten het bestaande aanbod wensen te realiseren, vormen
een extra stimulans rekening te houden met wensen en behoeften van de deelnemers.
Een duidelijke stem voor de onderwijsdeelnemers is bovendien van belang
bij de verdere ontwikkeling van onderwijsinstellingen naar zelfstandige, bestuurskrachtige
instellingen.Toegankelijke informatie komt inmiddels op grote schaal ter beschikking
in schoolgids, kwaliteitskaart en keuzegidsen. De openheid hierover is sterk
toegenomen. Modernisering van de zeggenschapsverhoudingen vergt een breed
overleg met alle betrokken partijen, zodat samenhangende conclusies getrokken
kunnen worden en draagvlak wordt gerealiseerd. Variëteit van en flexibiliteit in het aanbodDoel van de vernieuwingen van de leerwegen in voortgezet onderwijs en
secundair beroepsonderwijs is voor iedere jongere een passende plaats in het
onderwijs te vinden. Duale trajecten en een onderwijsaanbod dat flexibel kan
inspelen op de vraag, dragen hieraan bij. Een sluitend stelsel van doorlopende
leerwegen moet ervoor zorgen dat voortijdig schoolverlaten wordt teruggedrongen,
zodat jongeren de voor hen hoogst haalbare onderwijspositie en meest passende
arbeidssituatie bereiken. In het plan van aanpak voortijdig schoolverlaten
dat zich vooral richt op «risicojongeren» wordt integrale beleidsvoering
nagestreefd, o.a. door aan te sluiten bij de regeling sociale integratie en
veiligheid. Een onderdeel van het plan is het Actieplan voor de leerplicht.
Rekening houden met de wensen en mogelijkheden van deelnemers kan voorkomen
dat zij de leerplicht ontduiken omdat zij een hekel hebben gekregen aan leren.
Het is dus van belang voor de maatschappij, omdat uitvallers een grotere kans
lopen te ontsporen of (uitkerings)afhankelijk te worden, en omdat arbeidsparticipatie
het fundament voor de kennissamenleving is. Nieuwe eisenOnderwijs en arbeidsmarkt moeten nauw aansluiten. Daarvoor is goede samenwerking
en afstemming nodig. De samenleving stelt hogere niveaueisen aan werknemers
en ondernemers. Naast specifieke beroepseisen en vakbewaamheden wordt een
ander type vaardigheden gevraagd (sleutelkwalificaties of kerncompetenties).
Werknemers moeten steeds meer beschikken over veel en complexe vaardigheden
doordat bredere taken, roulatie van taken, samenwerking in zelfstandige groepen
het beeld van werk bepalen. De technologie stelt eisen aan het innovatie-
en aanpassingsvermogen.Naast deze eisen van het bedrijfsleven, staan die van de deelnemers. De
verantwoordelijkheid voor de eigen inzetbaarheid in arbeid komt centraler
te staan. Dat heeft gevolgen voor de eisen die aan het onderwijs worden gesteld.
Met name de heterogeniteit van de doelgroep vraagt daarbij de aandacht. Niet
alleen de traditionele instromers moeten worden bediend, maar ook categorieën
als allochtone jongeren, (langdurig) werklozen, werkenden met een taalachterstand,
herintreders en oudere werknemers die zich willen om- of bijscholen. Tegen
deze achtergrond is de brief geschreven waarin de sociale partners worden
uitgenodigd gezamenlijk een employability-agenda uit te voeren. Meer hoger opgeleidenPrognoses van de behoefte aan personeel duiden erop dat er in de nabije
toekomst algemene tekorten zullen ontstaan aan hoger opgeleiden. Deze zullen zich in de onderwijssector zelf manifesteren, maar ook in technische
beroepen, in de ict-sector en in de verzorging. De tekorten in de onderwijssector
zullen worden aangepakt langs de lijnen zoals die geschetst zijn in «Maatwerk
voor morgen». OCenW en EZ hebben een Task-Force ict ingesteld, die is
gericht op de aanpak van de tekorten in de ict-sector. In het ontwerp HOOP
2000 wordt ingegaan op de mogelijkheden om aan de toenemende vraag tegemoet
te komen.Instellingen zullen zich geleidelijk meer gaan richten op andere doelgroepen
dan de traditionele student tussen 18 en 24 jaar. Dat vraagt om variëteit
in leerwegen en een andere wijze van aanbieden van onderwijs, onder andere
met ict. Sociale interactie en een open houding jegens de samenleving zijn
nodig om kenniscreatie en -overdracht tot stand te brengen. Daartoe worden
samenwerkingsverbanden met bedrijven aangegaan en op grote schaal contractactiviteiten
(onderzoek en cursussen) uitgevoerd. Langs vele wegen kunnen instellingen
zich profileren in (regionale) kennisnetwerken, om zo bedrijven – met
name in het MKB – te ondersteunen: via (docenten- en studenten)stages,
in duale opleidingen, via het opnemen van vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven
in het bestuur, via gastdocentschappen, met contractonderwijs en -onderzoek,
en als informatiecentrum en technocentrum. Creatieve ruimte voor onderzoekers; wisselwerking met
de maatschappijHet vernieuwend onderzoek dat zich richt op de lange termijn, staat onder
druk en de private sector trekt zich eruit terug. Er is onvoldoende flexibiliteit
voor vernieuwing. Daardoor dreigt een belangrijke vernieuwingsbron voor de
maatschappij op te drogen. Langetermijngericht vernieuwend onderzoek zal worden
gestimuleerd en meer ruimte krijgen. De zelfregulering van het onderzoeksbestel
en de eigen verantwoordelijkheid zal worden versterkt; het departement zal
zich terughoudender opstellen bij inhoudelijke sturing.In de komende jaren moet het beste onderzoek zichtbaar worden gemaakt
en creatieve ruimte krijgen. OCenW, KNAW, NWO en VSNU willen samen een sterke
impuls geven aan vernieuwing in het wetenschappelijk en maatschappelijk geïnspireerde
universitaire onderzoek. Daarom is besloten tot een vernieuwingsimpuls bij
NWO. De drie organisaties pleiten ook voor versterking van de wisselwerking
met bedrijven. Samen met andere departementen wil OCenW de wisselwerking tussen
onderzoek en bedrijfsleven, evenals de wisselwerking met andere maatschappelijke
groeperingen verder bevorderen. Meer en diverser publiek voor kunst en cultureel erfgoedDe culturele omgeving is sterk heterogeen. Het gesubsidieerde culturele
leven sluit daar onvoldoende op aan. Waar het om gaat is het beste cultuuraanbod
aansprekender te maken, maar ook de massacultuur kwalitatief te verbeteren.
Wat goed en van waarde is, blijkt uit confrontatie van opvattingen en ideeën.
Het aanbod moet het publiek opzoeken. Dat betekent een grote diversiteit in
aanbod (genrediversiteit) voor vele doelgroepen (publieksdiversiteit) op uiteenlopende
plaatsen (als scholen, bibliotheken, openbare ruimte, schouwburgen, theaters,
galeries), in de vorm van zichtbare en breed toegankelijke collecties en archieven.
Een groter publiek is te bereiken door samen met gemeenten en provincies de
culturele trefpunten beter te gebruiken en door lokale culturele programma's
meer kans te geven. Verder ligt het accent op cultuur van, voor
en door de jeugd, op het zichtbaar maken van het cultureel vermogen en op
«culturele planologie». Media voor massa en minderhedenAan de concessie voor de publieke omroep zal de opdracht worden verbonden
dat zij duidelijk maakt welke maatschappelijke en culturele rol de publieke
omroep moet vervullen. Daarbij wordt verwacht dat de publieke omroep de verschillende
leeftijds- en bevolkingsgroepen goed bedient. De culturele diversiteit van
de samenleving kan in de media beter worden weerspiegeld dan nu het geval
is. Het algemeen programma-aanbod op radio en televisie moet een multicultureler
aanzien krijgen en er moeten meer programma's komen voor etnische minderheden.Het kabinet streeft ernaar om met ingang van 1 januari 2000 de omroepbijdragen
af te schaffen. Financiering van de publieke omroep zal vanaf dat moment vanuit
de algemene middelen geschieden. De grondslag voor de hoogte van dit bedrag
zijn de omroepbijdrage-ontvangsten in 1998, die jaarlijks geïndexeerd
worden met het CBS-prijsindexcijfer voor de gezinsconsumptie (t-2) en het
CBS indexcijfer voor de groei in het aantal huishoudens in Nederland. 4. MIDDELENVerantwoordelijkheid voor het onderwijs-, onderzoek- en cultuurbestel
vereist dat de voorwaarden worden versterkt waaronder beleidsuitvoerders optimaal
kunnen reageren op de wensen en behoeften van deelnemers, publiek, bedrijfsleven
en de maatschappij als geheel. Verantwoordelijke overheidHet is de taak van de overheid te voorzien in een voor iedereen toegankelijk
en transparant aanbod van funderend en initieel onderwijs en een pluriform
cultuuraanbod, en bescherming en ruimte te bieden aan fundamenteel onderzoek.
Marktwerking vraagt om een sterke overheid. Het houdt – binnen de overeengekomen
spelregels – de gevestigde aanbieders scherp en kan vernieuwing bevorderen.
Een effectieve overheid stimuleert, ondersteunt en schept voorwaarden voor
realisatie van doelstellingen op uitvoeringsniveau. Voor het publiek domein
moeten duidelijke spelregels gelden, waarbinnen meer vrijheid voor de spelers
de dynamiek met de omgeving stimuleert.Marktwerking, opgevat als «in concurrentie met andere aanbieders
inspelen op behoeften», heeft een plaats in het beleid en is ook niet
nieuw. De concurrentie om de leerling en student is daarvan een voorbeeld,
evenals de concurrentie op de markt voor contractactiviteiten, cursussen en
advisering. Andere voorbeelden zijn de competitie om onderzoeksgelden en om
de kijk- en luistercijfers van publieke en commerciële omroepen.Als kunstenaars de confrontatie aangaan, het conflict en competitie zoeken,
dan is dat ook een vorm van marktwerking, waarbij wordt aangestuurd op het
stimuleren van dynamiek, die permanente onevenwichtigheid met zich meebrengt. Autonomie en beweging in het bestel Autonomie en dereguleringMet het onderwijsveld wordt bekeken of het aantal regels verminderd kan
worden, zodat de instellingen meer ruimte krijgen. Onderwijsinstellingen moeten
een grotere gevoeligheid ontwikkelen voor signalen uit de samenleving, maar
ook de kracht hebben daaruit te selecteren en zich te concentreren op de kerntaken.
Meer autonomie en ruimte voor zelfregulering is daarvoor nodig. De ontwikkeling
van een «brede school» bijvoorbeeld vereist deregulering en decentralisatie
(voor huisvesting en achterstandenbeleid) om tot ontkokering op lokaal en
regionaal niveau te komen. Deregulering betekent zoeken naar evenwicht tussen
overheidsregulering en zelfregulering door instellingen; zie hierover ook
de Agenda BVE, het ontwerp-HOOP en het Wetenschapsbudget.In het hoger onderwijs krijgen de instellingen meer zeggenschap over de
inrichting van het onderwijsaanbod. Onderzoeksorganisaties en hoger onderwijsinstellingen
zullen in het vervolg iedere vier jaar strategische plannen opstellen. De
bestaande wet- en regelgeving wordt onder de loep genomen met het oog op deregulering,
vergroting van de zelfstandigheid en vooral vermindering van de beheerslast.Waar onderwijs en onderzoek zich ontwikkelen naar een grotere autonomie,
vertoont de gesubsidieerde cultuur trekken van een monocultuur, juist als
gevolg van de dominante positie in het subsidiestelsel van gevestigde professionals
uit de kunstensector. De oplossing moet natuurlijk niet worden gezocht in
beperking van de autonomie en verwaarlozing van professionele kwaliteit, maar
in de confrontatie met het publiek. Dat vereist duidelijkheid over de culturele
missie. De rol van accommodaties als culturele knooppunten moet worden versterkt,
het aanbod verbreed, cultureel ondernemerschap gestimuleerd en de doorstroming
in het bestel versneld. Flexibiliteit in onderwijs en doorstroming in cultuurDe toenemende vraag en tegelijkertijd uitwaaierende diversiteit en pluriformiteit
stellen hoge eisen aan de wendbaarheid en veranderbaarheid van onderwijsinstellingen,
onderzoeksinstituten, bibliotheken, archieven en media, kunstenaars en hun
gezelschappen en organisaties.De structuur van het onderwijsbestel biedt voldoende mogelijkheden alert
en flexibel in te spelen op de gestelde eisen. Institutionele flexibiliteit
is voldoende aanwezig; grote reorganisaties en herschikkingen zijn niet meer
aan de orde. Het scala aan opleidingsmogelijkheden vereist geen fundamentele
aanpassing van de (wettelijke) structuur.Wel moeten autonomievergroting en deregulering verder worden doorgevoerd
om die flexibiliteit te realiseren. Organisatorische, programmatische en didactische
flexibilisering behoren tot de verantwoordelijkheid van de instellingen. Om
het onderwijsproces aan te passen, moet er ruimte zijn om het curriculum te
actualiseren, deelkwalificaties te definiëren en vrijstellingen te verlenen.
De variëteit in de wijze waarop mensen leren en in de trajecten die zij
doorlopen (bijvoorbeeld duaal, modulair) moet georganiseerd kunnen worden.
De deregulering en vergroting van de zelfregie zal zich dus op deze zaken
richten.De nota Flexibele studiefinanciering: een stelsel dat past
bevat voorstellen voor globalere regels die de student ruimte verschaffen
om flexibeler van het recht op studiefinanciering gebruik te maken. De diplomatermijn
wordt verlengd en de leeftijdsgrens verlegd van 27 naar 30 jaar.In het cultuurbestel is beweeglijkheid gewenst om de vitaliteit te behouden
en de wisseling van generaties te realiseren. Daarbij kan men denken aan cultuur
en kunst voor jongeren en minderheden. Ook de gevestigde instellingen moeten
daaraan bijdragen door het aanbod te verbreden. Verder moet er ruimte zijn
om de prominente rol van Nederland op het terrein van de digitale media te
versterken. Bestedingsvrijheid en vraagfinancieringBekostigingsstelsels in het onderwijs zijn vereenvoudigd. Bekostiging
op basis van voorschriften over de inzet van personeel en outillage (input) werd omgezet in bekostiging die meer rekening houdt met prestaties
en rendement (output). De mogelijkheden om andere financieringsbronnen
aan te boren zijn verruimd (contractonderwijs en -onderzoek; sponsoring; cofinanciering
en andere vormen van publiek-private financiering).De creativiteit is bij dit onderwerp niet uitgeput. De laatste tijd worden
vormen van financiering via vragers naar voren gebracht. De «voucher»-discussie in het onderwijs is niet nieuw. Een uitwerking van deze
vorm van bekostiging is de leerlinggebonden financiering (het «rugzakje»)
voor kinderen met een handicap. En ook in het ontwerp-HOOP 2000 wordt voorgesteld
een «voucher»-experiment te starten in het hoger beroepsonderwijs.
Voor culturele en kunstzinnige vorming in het voortgezet onderwijs worden
cultuurbonnen en kortingskaarten op het cultureel jongeren paspoort verstrekt.
In dezelfde sfeer van «vraaggerichtheid» ligt de aanscherping
van de eigen (publieks)inkomenseis van 15%. Oordelen over kwaliteit Kwaliteitsbeoordeling in de cultuursectorPlannen van cultuurinstellingen worden voor advies aan de Raad voor Cultuur
gestuurd. De uitgangspuntenbrief noemt vier criteria voor de afwegingen van
de Raad. Het eerste criterium betreft kwaliteit. Het tweede criterium is de
publieke factor, het maatschappelijk bereik, waarbij méér publiek
overigens niet hetzelfde betekent als nieuw publiek. Het derde criterium is
de gemiddelde subsidie per bezoeker, waarmee een directe relatie wordt gelegd
tussen subsidiehoogte en bezoekersaantal. Het laatste criterium is de positie
in het bestel: per sector gaat het om een evenwichtig pakket van spreiding,
diversiteit, educatieve activiteit, en dergelijke. Het hoe van
de beoordeling is belangrijk, maar ook wie beoordeelt. Naast deskundigen
moeten ook representanten van diverse groepen in de samenleving mee kunnen
oordelen, evenals experts op gebieden als nieuwe media, cultureel ondernemerschap
en publieksgerichtheid. Kwaliteitsbeoordeling van onderwijs en mediaEr zijn twee soorten toezicht: kwaliteitstoezicht en mededingingstoezicht.
Het laatste neemt in belang toe naarmate marktwerking en concurrentie een
prominentere plaats innemen in het bestel. Het kwaliteitstoezicht verandert
onder invloed van de verzelfstandiging en deregulering. Voor onderwijs, cultuurbezit
en media zijn als toezichthouders werkzaam: de Onderwijsinspectie, de Inspectie
cultuurbezit, de Rijksarchiefdienst en het Commissariaat voor de Media.Het Commissariaat toetst of de publieke omroep zijn wettelijke verplichtingen
nakomt en of de invloed van de commercie niet te groot wordt. Het Commissariaat
is ook belast met vergunningverlening aan commerciële omroepen en het
toezicht op de naleving van reclame- en programmavoorschriften. Daarbij heeft
het de opdracht de beïnvloeding van commerciële programma's door
adverteerders binnen de perken van de Mediawet te houden. Het meerjarenplan
van de publieke omroep wordt voor advies over de culturele onderdelen voorgelegd
aan de Raad voor Cultuur.De andere toezichthouders richten zich vooral op kwaliteit. De onderwijsinspectie
krijgt in het debat over de kwaliteit van het onderwijs een andere rol. Deze
is in de nota Variëteit en waarborg verwoord. Bij de inrichting
van het toezicht op het onderwijs moet ook rekening worden gehouden met het
bestaan en de eventuele groei van het aantal erkende of aangewezen instellingen
die diploma's met gelijk civiel effect mogen afgeven. Kern van de inspectienota
is de ontwikkeling van het instrumentarium waarmee aan de samenleving getoond
kan worden dat de basiskwaliteit van alle scholen wordt gewaarborgd. Door
autonomievergroting en deregulering ontstaat meer variëteit
in het onderwijsveld. Hoe meer zelfregie en autonomie, hoe belangrijker de
publieke verantwoording. Kwaliteitszorg en rapportage over de uitkomsten ervan
is primair een taak van de instellingen en scholen zelf. «Ranking»
is iets dat hier niet bij past. Het gaat er niet om falende scholen te straffen,
maar hen uit te dagen zich te verbeteren. Openbaarmaking van de resultaten
draagt ertoe bij dat ouders, leerlingen en studenten aan de ene kant en personeel
aan de andere kant een assertieve houding aannemen. Alhoewel het toezicht
vooral achteraf plaatsvindt, moet uit de conclusies uiteraard lering worden
getrokken. Maatschappelijke verantwoording en kwaliteitsbeoordeling
van wetenschappelijk onderzoekBurgers hebben er recht op goed geïnformeerd te worden over de consequenties
van wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling. Zeker waar
deze het dagelijks leven direct beïnvloeden en ethische vragen opwerpen.
Communicatie met het publiek is daarnaast van belang om draagvlak voor onderzoek
te creëren en te bewaren. Uitgangspunt voor het beleid voor wetenschap
en ethiek is «zelfregulering in verantwoordelijkheid». Het is
geen taak van de overheid een algemene gedragscode voor onderzoekers voor
te schrijven. Beoordeling van onderzoekvoorstellen vooraf en evaluatie achteraf
zijn in het onderzoek dagelijkse praktijk. De evaluatiedruk op onderzoekers
is door de veelheid van procedures te groot geworden. Een werkgroep van VSNU,
NWO en KNAW zal een voorstel maken voor vereenvoudiging van de kwaliteitszorg. Wisselwerking met de samenlevingMet enige regelmaat duiken begrippen op als «de gesloten onderwijsprovincie»,
«wetenschap vanuit de ivoren toren» en «elitaire kunst».
Die beeldvorming moet verdwijnen. Maar het is daarvoor niet voldoende dat
de onderlinge verwevenheid van de drie domeinen van OCenW wordt versterkt
en de verhouding met de uitvoerders in «het veld» wordt verbeterd.
Interdepartementale samenwerking en interbestuurlijke afbakening van taken
en verantwoordelijkheden zijn net zo belangrijk. Een open houding tegenover
«grensdomeinen» van onderwijs, cultuur en onderzoek is hierbij
onontbeerlijk. Integraal beleidGrotestedenbeleid is een mooi voorbeeld van integraal beleid, omdat het
talloze dimensies heeft. Bestuurlijk is het ingewikkeld vanwege betrokkenheid
van alle niveaus, van Europa tot de wijk Ossenkoppelerhoek in Almelo. Rollen
en verantwoordelijkheden moeten duidelijk afgebakend zijn (decentraliseren
met beleid). Verkokering moet worden omgezet in zinvolle en effectieve arbeidsdeling.Grotestedenbeleid rust op drie pijlers, een fysieke, een sociale en een
voor werk en economie. Verschillende departementen hebben daarmee te maken.
Zo heeft monumentenzorg een verbinding met de fysieke pijler, cultureel ondernemerschap
met de pijler economie en bestrijding van voortijdig schoolverlaten en de
vormgeving van de brede school met de sociale pijler (en met werk en economie).
Deze ordening dwingt departementen over de eigen grenzen heen te kijken. Steden
moeten creatief omgaan met de middelen uit de sectorale regelingen, zodat
die meer effect sorteren. Vaak gaat het niet om geld, maar om
het besef dat afstemming en samenwerking meer resultaat opleveren dan competentiestrijd
of onbekendheid met elkaars werk. Als wet- en regelgeving integraal beleid
in de weg staan, moeten wetten en regels worden aangepast. SamenwerkingsvormenGoede schoolprestaties en schoolloopbanen realiseren is de kerntaak van
de school. Achterblijven betekent minder kansen en minder toekomstperspectief.
Risicoleerlingen verdienen extra aandacht, maar om hen zó toe te rusten
dat zij met succes deelnemen aan het onderwijs, vraagt soms meer van een school
dan zij aankan. De cognitieve en talige achterstand is bij de intrede in het
basisonderwijs bij deze leerlingen vaak al aanzienlijk en moeilijk in te halen.
Het schoolsucces van kinderen wordt bevorderd als educatief geïnspireerde
voorschoolse en buitenschoolse voorzieningen aansluiten op de kerntaken van
de school.Deze afstemming en wederzijdse versterking passen ook bij het integratiebeleid (Kansen krijgen, kansen pakken) en bij de plannen voor een samenhangend
stelsel van zorg voor jeugdigen en hun ouders: er komt één toegang
tot de jeugdzorg per regio, de Bureaus Jeugdzorg. In de Welzijnsnota
1999–2002 gaat het om de aansluiting van het welzijnsbeleid op
het algemene beleid voor maatschappelijk sectoren als arbeid, onderwijs, wonen,
inkomen en zorg. Het zijn allemaal beleidsterreinen van andere departementen,
waarbij OCenW nauw betrokken is.Het stelsel dat in de Wet educatie en beroepsonderwijs is geregeld, biedt
een consistent en gevarieerd opleidingenmodel en een heldere kwalificatiestructuur.
Om de eindtermen goed in de opleidingsprogramma's op te nemen, is betrokkenheid
en samenwerking van alle actoren noodzakelijk. Daarmee wordt ruimte geschapen
voor invulling van de employability-agenda waartoe we de sociale
partners hebben opgeroepen. De Europese dimensie krijgt aandacht in het Nationaal Actieprogramma Werkgelegenheid (SZW).Het Wetenschapsbudget wijdt een heel hoofdstuk aan nieuwe vormen van samenwerking
met het bedrijfsleven en andere maatschappelijke sectoren, aan interuniversitaire
en interdisciplinaire samenwerking, en aan internationale samenwerking. En
ook de nota Cultuur als confrontatie besteedt veel aandacht aan
samenwerking met «bestuurlijke bondgenoten». Personeel en ondernemerschap Professionals tussen werknemerschap en ondernemerschapActiviteiten met een sterke kenniscomponent zijn in Nederland en andere
westerse landen enorm toegenomen. Door het belang van kennis als productiefactor
neemt de onzekerheid over «wat werkt» toe, maar ook de variatie
in aanpak en experimenteerbereidheid. Toewijding en betrokkenheid bij kleinschalige
activiteiten in clusters en netwerken leiden vaak tot onverwachte resultaten,
als vage ideeën worden omgezet in concrete producten. Zo'n op kennis
en zoekactiviteiten georiënteerde onzekere wereld vertoont veel kenmerken
waarin ondernemerschap en zelfstandigheid een gewaardeerde houding is.De beleidsnotitie over het Cultureel Ondernemerschap gaat dieper
in op de veranderingen in het subsidiesysteem die cultuurmakers uitdagen om
het nieuwe te ontdekken, het bestaande op originele wijze te gebruiken en
succes te gelde te maken.De inventiviteit en creativiteit van onderzoekers zijn essentieel voor
een levendig en hoogwaardig onderzoekbestel. Een aantrekkelijke werkomgeving,
stimulerende contacten en spannende onderzoeksthema's zijn nodig om personeel
te krijgen en te behouden. Vooral de publiek gefinancierde onderzoeksinstellingen
moeten een actief personeelsbeleid voeren, gericht op een goede mix van ervaring
en nieuw talent, zodat het personeel voldoende doorstroomt en het een beter
carrièreperspectief geboden wordt. Decentralisatie van de arbeidsvoorwaarden
legt de verantwoordelijkheid voor dat beleid daar waar het hoort: bij de instellingen
zelf. Lerarenbeleid en tekortenproblematiekLeraren leiden leerlingen op voor een maatschappij waarin zelfstandigheid
een belangrijke plaats inneemt. Deze ontwikkeling stelt hoge eisen aan schoolorganisatie
en leraren. Het is onaanvaardbaar dat scholen in toenemende mate kampen met
personeelstekorten. De problemen concentreren zich in de Randstad en daarbinnen
op de scholen in wijken die op vele fronten tegelijk achterstanden vertonen.
Dit neemt niet weg dat ook in andere delen van het land, zoals het oosten,
scholen steeds meer moeite hebben om voldoende personeel te vinden.Maatwerk voor morgen schetst het perspectief op een open onderwijsarbeidsmarkt.
Enerzijds wordt alles op alles gezet om op korte termijn de tekorten op de
onderwijsarbeidsmarkt op te vangen. Urgentieprogramma's voor de sectoren po,
vo en bve moeten (her)intreden in het onderwijs mogelijk maken. Anderzijds
worden initiatieven genomen om op langere termijn het leraarsberoep een goede
concurrentiepositie te verschaffen. Het gaat erom nieuwe doelgroepen volledig
of in deeltijd bij het onderwijs te betrekken. In het najaar worden hiertoe
initiatieven genomen. Lerarenopleidingen zullen flexibele routes ontwikkelen,
afgestemd op de kwalificaties die mensen elders hebben verworven.Goede arbeidsvoorwaarden kunnen bij een krappe arbeidsmarkt doorslaggevend
zijn voor de wervingspositie van werkgevers. De inhoudelijke keuzes over de
arbeidsvoorwaarden moeten vallen op het niveau van directies en besturen,
die verantwoordelijk zijn voor het primaire proces, het kwaliteitsbeleid en
de bedrijfsvoering. Daarbij moet een goede afweging gemaakt worden tussen
de tijd die leerlingen moeten krijgen om onderwijs te volgen en begeleid te
worden aan de ene kant, en de arbeidsduur van personeel aan de andere kant.
Maatgevend is de tijd voor leerlingen. De arbeidsduur van personeel is daarvan
afgeleid, maar overschrijdt uiteraard niet wat wordt afgesproken in de arbeidsvoorwaardenovereenkomsten.
Het is een organisatorische vraag aan beide eisen van tijd tegemoet te komen.
Het ministerie van OCenW zal in overleg met betrokkenen treden om te waarborgen
dat tijd voor de leerlingen bovenaan blijft staan. Ook zal OCenW stimuleren
dat een grotere variatie in arbeidsduur (het sparen van adv, het vergroten
van deeltijdbanen / kleine contracten) in het overleg tussen werkgevers en
werknemers wordt gebracht.Werkgevers moeten instrumenten hebben om leraren aan te trekken en vast
te houden. Moderne arbeidsvoorwaarden maken meer differentiatie, flexibiliteit
en maatwerk mogelijk. De beloning is meer dan alleen salaris en eventuele
bonussen. Het gaat ook om zaken als opleidingsfaciliteiten, uitbreiding van
kinderopvang en verlofconstructies om arbeid en zorgtaken te combineren.Naast de vraag naar nieuwe leraren zal er de komende jaren ook een vraag
ontstaan naar ander onderwijspersoneel. Als gevolg van onderwijskundige ontwikkelingen
zullen nieuwe taken en functies in de school ontstaan, bijvoorbeeld ondersteuning
van leerlingen bij het gebruik van informatie- en communicatietechnologie
en de begeleiding van leerlingen in het «studiehuis». Dergelijke
nieuwe taken hoeven niet per se door leraren te worden verricht. Het beleid
is de komende jaren dan ook gericht op het bevorderen van taak- en functiedifferentiatie
binnen het onderwijs. De scholen zullen daarvoor beter worden toegerust. Door
een andere organisatie van het onderwijsproces kan de leraar zich meer dan
nu concentreren op zijn kernkwaliteiten, te weten lesgeven. Dit beleid biedt
ook aanknopingspunten om via een grotere inzet van onderwijsondersteunend
personeel de werkdruk van leraren en schoolmanagers binnen het onderwijs te
verlichten. 5. FINANCIEEL OVERZICHTMet het regeerakkoord 1998 is zichtbaar gemaakt dat een hoge prioriteit
wordt toegekend aan onderwijs, cultuur en wetenschappen.De middelen die verkregen zijn bij het regeerakkoord, zijn dan ook bij
de besluitvorming over de voorjaarsnota 1999 en de begrotingsvoorbereiding
2000 onaangetast gebleven. Dat betekent dat voor deze kabinetsperiode de ingeslagen
weg voor de beleidsimpulsen voortvarend kan worden vervolgd. Zo wordt voor
het schooljaar 2000/2001 een bedrag van f 220 miljoen beschikbaar gesteld
voor verdere verlaging van de groepsgrootte in de eerste vier leerjaren van
het basisonderwijs en zijn er vanaf 2000 meer middelen voor de exploitatiekosten
voor informatie- en communicatietechnologie. Voor vernieuwingsprojecten in
het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie is
vanaf 2000 het structurele bedrag beschikbaar van f 192 miljoen. Voor
cultuur is er in het jaar 2000 een tweede tranche van f 15 miljoen beschikbaar
om ruimte te bieden voor nieuw beleid.Naast de impulsen vanuit het regeerakkoord, zijn er de komende jaren ook
andere impulsen voorzien voor onderwijs, cultuur en wetenschappen. In dit
hoofdstuk wordt in vogelvlucht ingegaan op de belangrijkste ontwikkelingen
op de OCenW-begroting. Allereerst wordt voor de uitgaven de aansluiting getoond
tussen de ontwerpbegroting 2000 en de meerjarenraming horend bij de geautoriseerde
begroting 1999. Achtereenvolgens wordt het verschil nader toegelicht. Tot
slot wordt de aansluiting voor de ontvangsten weergegeven. Aansluiting geautoriseerde begroting 1999 en ontwerpbegroting
2000Hierna wordt voor de uitgaven de aansluiting getoond tussen de ontwerpbegroting
2000 en de geautoriseerde begroting 1999. Het verschil wordt verklaard door
de mutaties zoals deze verder in dit hoofdstuk zullen worden toegelicht. Daarbij
is onderscheid gemaakt tussen intensiveringen uit het regeerakkoord, ombuigingen,
bijstellingen voor leerling -en studentenontwikkeling, de onderwijs cao en
overige bijstellingen. Tabel
1 verschillen in de uitgaven tussen stand ontwerpbegroting 2000 en stand geautoriseerde
begroting 1999 (bedragen x f 1 miljoen)UITGAVEN20002001200220032004Ontwerpbegroting
200043 248,043 773,044 290,045 033,045 645,0Geautoriseerde
begroting 199941 637,042 084,042 908,043 464,044 048,0Totaal
verschil1 611,01 689,01 382,01 569,01 597,0Bestaande
uit:     Impulsen44,060,070,0120,0110,0Ombuigingen– 173,0– 195,0– 124,0– 84,0– 125,0Leerling
en studentenontwikkeling147,0204,0210,0223,0249,0Onderwijs
cao 1999–2000195,0213,0263,0295,0316,0Overige
bijstellingen1 398,01 407,0963,01 015,01 047,0Impulsen voor onderwijs, wetenschap en cultuur, naast
de impulsen uit het regeerakkoordHieronder worden de belangrijkste impulsen voor onderwijs, wetenschap
en cultuur weergegeven en nader toegelicht. Tabel
2 beleidsmatige impulsen (bedragen x f 1 miljoen)UITGAVEN20002001200220032004Vernieuwingsimpuls
onderzoek   10,010,0Cultuurbeleid 16,016,016,016,0Rijkshuisvesting9,09,09,09,09,0Financiële
positie hbo-instellingen  10,010,0 Impuls
onderwijs35,035,035,035,035,0informatie-
en communicatietechnologie   40,040,0Totaal
impulsen44,060,070,0120,0110,0Vernieuwingsimpuls onderzoekOCenW stelt een bedrag van f 25 miljoen beschikbaar voor een vernieuwingsimpuls
in het wetenschappelijk onderzoek. Van dit bedrag wordt f 15 miljoen
vrijgemaakt uit het stimuleringsprogramma voor de Nederlandse organisatie
voor wetenschappelijk onderzoek (NWO). Dit wordt vanaf 2003 aangevuld met
een bedrag van f 10 miljoen uit de begroting van OCenW. Daarnaast worden
er ook middelen beschikbaar gesteld door de NWO (f 25 miljoen) en door
de universiteiten (f 25 miljoen). In totaal een bedrag van f 75
miljoen. CultuurbeleidIn het kader van de vorige cultuurnota Pantser of Ruggengraat
waren er op basis van de motie Van Nieuwenhoven tot en met 2000 incidenteel
middelen aan het cultuurbudget toegevoegd. Vanaf het jaar 2001 is aan de begroting
van OCenW structureel f 16 miljoen toegevoegd voor het cultuurbeleid
om het huidige beleid op hetzelfde niveau te kunnen continueren. RijkshuisvestingVoor de huurverhoging als gevolg van het technisch onderhoud van de gebouwen
van OCenW is vanaf 1999 structureel een bedrag van f 9 miljoen als gebruikersvergoeding
beschikbaar. Financiële positie hbo-instellingenBinnen de begroting van OCenW zijn voor de jaren 2002 en 2003 middelen
vrijgemaakt om de financiële positie van de hbo-instellingen te versterken. Impuls onderwijsHet kabinet heeft bij de afronding van de begrotingsvoorbereiding 2000
besloten extra middelen voor onderwijs uit te trekken. Het betreft een bedrag
van f 20 miljoen in 1999 en f 35 miljoen structureel vanaf het jaar
2000.Bij de budgettaire inzichten in het voorjaar 1999 was de vraag aan de
orde in hoeverre de beleidsmatig gewenste verbetering van de doorstroom van
leerlingen van het voortgezet onderwijs naar het bve-domein ook een bezuiniging
zou kunnen opleveren voor de OCW-begroting. Het ging toen om een bedrag van
uiteindelijk f 50 miljoen te bereiken in een aantal stappen vanaf 2001.
Als gevolg van het nu beschikbaar komen van de extra middelen kan het beleidstraject
voor verbetering van de doorstroom vo-bve nu tot ontwikkeling komen zonder
de druk van een bezuiniging. Het ontbrekende bedrag tussen de oorspronkelijke
bezuiniging van f 50 miljoen en de nu beschikbaar gekomen middelen van
f 35 miljoen is opgevangen binnen de OCenW-begroting.Van de impuls onderwijs zal ook een eenmalig extra bedrag van f 70
miljoen worden ingezet voor het ict-project. Het eenmalige bedrag van f 20
miljoen in 1999 zal worden gebruikt voor de opwaardering van gebruikte computers,
die aan het onderwijsveld (inclusief asielzoekerscentra) beschikbaar worden
gesteld. In de jaren 2000 en 2001 zullen respectievelijk f 30 en f 20
miljoen beschikbaar worden gesteld voor ict, in het bijzonder voor de zogenoemde
«voorhoedescholen», gelet op het verzoek van de Tweede Kamer tijdens
het overleg over deze voornemens in juni 1999.Tenslotte wordt voor het achterstandenbeleid in de grote steden in 2000
een bedrag van f 5 miljoen beschikbaar gesteld voor voor- en vroegschoolse
educatie, met name gericht op het inlopen van taalachterstanden. Informatie- en communicatietechnologie (ict)Vanwege de terugval van middelen voor informatie- en communicatietechnologie
na 2002 is uit de OCenW-begroting structureel een bedrag vrijgemaakt van f 40
miljoen voor ophoging van de middelen voor ict, ten laste van de centraal
beheerde middelen.Dit bedrag is reeds als onderdeel van «onderwijs-online» eerder
bekend gemaakt. OmbuigingenBij de begrotingsvoorbereiding stond het kabinet voor de noodzaak enkele
bezuinigingsmaatregelen te treffen om binnen de afgesproken budgettaire kaders
te blijven. Dit heeft ook consequenties gehad voor de OCenW begroting, maar
zoals eerder aangegeven zijn daarbij de prioriteiten vanuit het regeerakkoord
onaangetast gebleven. In de begroting 2000 van OCenW zijn de volgende ombuigingsmaatregelen
voorzien. Tabel
3 Financiële gevolgen van de ombuigingen (bedragen x f 1 miljoen)UITGAVEN20002001200220032004Korting
open universiteit – 5,0– 10,0– 15,0– 15,0Beperking
projectmiddelen– 28,0– 35,0– 38,0– 38,0– 38,0Ombuiging
TNO   – 10,0– 10,0Efficiencykorting
onderwijsverzorging/lob's– 10,0– 20,0– 30,0– 35,0– 35,0Korting
cultuur– 5,0– 5,0– 5,0– 5,0– 5,0Korting
op centraal beheerde middelen – 25,0– 25,0– 57,0– 57,0Wachtgelden
overige instellingen wo– 10,0– 10,0– 10,0– 10,0– 10,0Frictieregeling
primair onderwijs– 10,0– 25,0– 25,0– 25,0– 25,0Kasbeleid– 110,0– 70,019,0111,070,0Totaal
ombuigingsmaatregelen– 173,0– 195,0– 124,0– 84,0– 125,0Korting open universiteitVanwege de sterke daling van het aantal deelnemers bij de open universiteit
wordt vanaf het jaar 2001 het budget van de open universiteit verlaagd. Beperking projectmiddelen Bij de begrotingsvoorbereiding 2000 is besloten de projectmiddelen
te beperken met een bedrag oplopend tot f 38 miljoen, verdeeld over alle
beleidsterreinen van onderwijs en onderzoek, alsmede de cultuursector. Ombuiging TNOGelet op de ontwikkeling van de financiële positie van TNO in de
afgelopen jaren is de vraag aan de orde of TNO een bijdrage kan leveren aan
de bezuinigingen. Uit dien hoofde wordt gedacht – bij handhaving van
het activiteitenniveau van het lopend strategisch plan 1999–2002 –
aan een tijdelijke beperkte latere betaling van de voorziene rijksbijdrage.
Het gaat dan om een bedrag van f 30 miljoen, dat onderdeel is van de
post kasbeleid, die hierna ook nog wordt toegelicht. Voor TNO is voorzien
in het inlopen van een kasritmeversnelling vanaf 2004. Daarnaast wordt bezien
in hoeverre het mogelijk is met ingang van het nieuwe strategische plan vanaf
2003 een structurele verlaging van f 10 miljoen aan te brengen bij de
basissubsidie, mede afhankelijk van de vraag of TNO de doelstelling van de
marktomzet uit het lopend strategisch plan 1999–2002 realiseert. Over
beide voorstellen zal bestuurlijk overleg met TNO worden gevoerd. Efficiencykorting onderwijsverzorging en landelijk organen
beroepsonderwijsVanaf 2000 wordt in het kader van de budgettaire problematiek voor po,
vo en bve een efficiencykorting gepleegd op de onderwijsondersteunende activiteiten
in het primair en voortgezet onderwijs en de landelijke organen beroepsonderwijs
(lob's) in het bve-veld (respectievelijk f 2,5 miljoen, f 2,5 miljoen
en f 5 miljoen). De oploop na 2000 is voorlopig centraal geparkeerd om
de gedachtegang nader te bepalen. Het accent van de efficiencykorting ligt
op de lob's. Deze hebben een centrale rol bij de werving en kwaliteitsbewaking
van beroepspraktijkvormingsplaatsen in het bve-veld. Met de fiscale faciliteit
leerlingwezen (WVA), wordt extra groei van de beroepsbegeleidende
leerwegen bevorderd. Deze heeft zich minder voorgedaan dan verwacht bij de
invoering van de WVA. Dit leidt tot een lager gebruik van de regeling en tot
een onderuitputting van de WVA. Korting cultuurVanaf het jaar 2000 wordt op het budget voor cultuur structureel een bedrag
van f 5 miljoen per jaar omgebogen. Korting centraal beheerde middelenIn het kader van de begrotingvoorbereiding is de nog resterende vrije
ruimte bij de centraal beheerde middelen ingezet als bijdrage aan de bezuinigingen. Wachtgeldregeling overige wo-instellingenDoor de sterk verlaagde wachtgelduitgaven voor de overige instellingen
van wetenschappelijk onderwijs is het budget vanaf 2000 structureel verlaagd
met f 10 miljoen. Frictieregeling primair onderwijsDit betreft een gebudgetteerde garantieregeling in het primair onderwijs
voor terugloop in de formatie. Door de maatregelen voor groepsverkleining
en een stijging van het aantal leerlingen in het basisonderwijs in de komende
jaren, wordt een afname verwacht van onvermijdbare garanties. Daarom wordt
de opslag voor formatieve frictie verlaagd. KasbeleidOm de begroting van OCenW sluitend te maken voor de jaren 2000 en 2001
zal een kasbeleid worden gevoerd. Op basis van de liquiditeitenpositie van
instellingen is een vertraging in het kasritme aangebracht door kaskortingen
op de budgetten van NWO, TNO, universiteiten en de kunstenfondsen. Deze budgetten
zullen vanaf 2002 worden toegevoegd aan de programmabudgetten van de betrokken
beleidsterreinen. Bijstelling leerling- en studentenontwikkelingAls gevolg van de leerling- en studentenstijgingen zijn middelen aan de
begroting van OCenW toegevoegd. Naast de bijstelling voor de autonome ontwikkeling
zijn middelen toegevoegd voor de stijging van asielzoekers. Deze moeten nog
over de verschillende beleidsterreinen worden verdeeld. Tabel
4 bijstellingen voor leerling -en studentenontwikkeling (bedragen x f
1 miljoen)UITGAVEN20002001200220032004Primair
onderwijs42,050,042,037,037,0Voortgezet
onderwijs5,09,020,038,055,0Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie– 43,0– 52,0– 55,0– 48,0– 48,0Hoger
beroepsonderwijs33,063,073,084,092,0Wetenschappelijk
onderwijs55,066,073,078,078,0Studiefinanciering– 21,0– 22,0– 29,0– 36,0– 35,0Totaal
autonome bijstelling71,0114,0124,0153,0179,0Asielzoekers76,090,086,070,070,0Totaal
bijstelling leerling- en studentenontwikkeling147,0204,0210,0223,0249,0De leerlingen in het primair- en voortgezet onderwijs nemen de komende
jaren aanzienlijk toe. Dit wordt veroorzaakt door meer geboorten, meer immigratie
en een grotere asielzoekerstroom dan was voorzien. De leerlingen in het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie zijn door minder instroom van leerlingen in de beroepsopleidende
leerweg lager dan eerder geraamd. De daling in de uitgaven voor studiefinanciering
is daar een gevolg van.Voor het hoger onderwijs zijn als gevolg van de forse toename van het
aantal studenten ook middelen aan de begroting van OCenW toegevoegd. Onderwijs cao 1999–2000Het grootste deel van de kosten van de onderwijs cao is gefinancierd uit
de loonbijstelling. Het opgenomen bedrag in tabel 1 heeft betrekking op de
financiering van het resterende deel van de kosten van de onderwijs cao 1999 –
2000. De totale kosten en dekking van de cao 1999–2000 zijn toegelicht
in de brief van 4 maart 1999 aan de Tweede Kamer. De dekking van deze cao
is opgenomen onder de diversen beleidsmatige bijstellingen in tabel 5 en bestaat
uit diverse bijstellingen en herschikkingen, zoals een korting op de projectmiddelen,
de incidentele looncomponent en de inzet van centraal beheerde middelen. Om
de kosten over de jaren heen te kunnen dekken is voorzien in een intertemporele
compensatie. Overige bijstellingen Uitgaven Tabel
5 Overige bijstellingen (bedragen x f 1 miljoen)UITGAVEN20002001200220032004Indexering
studiefinanciering– 23,0– 31,0– 47,0– 13,0– 13,0OV-kaart84,0– 126,0   FES38,039,042,0  ICT165,0165,0165,0  Monumentenzorg22,032,040,053,053,0Beperking
incidentele looncomponent– 75,0– 111,0– 168,0– 226,0– 236,0Diversen
beleidsmatig25,043,0– 263,0– 150,0– 100,0Diversen
autonoom– 119,0– 166,0– 259,0– 238,0– 280,0Totaal
bijstellingen117,0– 155,0– 490,0– 574,0– 576,0Technische
verschillen     Loonbijstelling1 053,01 068,01 085,01 101,01 102,0Prijsbijstelling277,0315,0350,0382,0413,0Diversen
technisch– 49,0179,018,0106,0108,0Totaal
technisch1 281,01 562,01 453,01 589,01 623,0Totaal
overige bijstellingen1 398,01 407,0963,01 015,01 047,0Indexering studiefinancieringTot op heden werd de thuiswonende basisbeurs geïndexeerd met hetzelfde
bedrag als de basisbeurs voor uitwonende. Dit had tot gevolg dat de thuiswonende
beurs relatief hoger werd bijgesteld. De indexering van de basisbeurs voor
thuiswonende zal gaan plaatsvinden middels een zelfde percentage als voor
uitwonenden. Zo wordt de relatieve verhouding tussen uit- en thuiswonenden
hersteld.Onder meer vanwege onzekerheden rond de indexering van de ov-kaart en
de ontwikkeling van leerling/studentaantallen, wordt een deel van deze besparing
gereserveerd binnen de begroting van studiefinanciering. OV-kaartDoor een jaar uitstel van het wetsvoorstel waarmee de ov-studentenkaart
onder het prestatieregime wordt gebracht, leidt dit in het jaar 2000 tot meeruitgaven.
In 2001 zal het prestatieregime leiden tot minder uitgaven voor de ov-studentenkaart. FES projectenDeze post hangt samen met de projecten Delft cluster, Biomade en Wetenschap,
Technologiecentrum Watergraafsmeer en technocentra. Informatie- en communicatietechnologieDe regeerakkoordmiddelen voor investeringen in informatie- en communicatietechnologie
zijn toegevoegd aan de begroting van OCenW. MonumentenzorgDit betreft de in het regeerakkoord overeengekomen intensiveringmiddelen
voor de rijksmonumenten. Beperking incidentele looncomponentVoor de financiering van de onderwijs cao 1999–2000 is een deel
van de incidentele looncomponent ingezet door bij de betreffende onderwijsbeleidsterreinen
uit te gaan van een lagere incidentele looncomponent. Diversen beleidsmatigHet kabinet heeft het besluit genomen de omroepbijdrage per 1 januari
2000 af te schaffen. Vanaf dat jaar zal de publieke omroep grotendeels worden
gefinancierd uit de algemene middelen. Hiertoe verdwijnen vanaf 2000 op het
ontvangstenartikel de ramingen omroepbijdragen. Op het uitgavenartikel worden
de hierin verwerkte ramingen omroepbijdragen vervangen door een rijksbijdrage
voor de media. Dit leidt tot een bijstelling van de uitgaven, welke is gebaseerd
op de realisatie van de omroepbijdragen in 1998, het indexcijfer voor de gezinsconsumptie
en de verwachte groei van het aantal huishoudens.In de jaren 2002 en 2003 zijn in het hoger beroepsonderwijs extra middelen
ingezet voor het Studiefonds om de aansluiting mbo-hbo te verbeteren en tot
verkorte leertrajecten voor mbo-ers te komen. Vanaf 2004 is dit budget structureel
opgehoogd met f 15 miljoen.Voorts betreft deze post mutaties in het kader van de dekking van de onderwijs
cao, zoals reeds eerder in het stuk is toegelicht. Diversen autonoomDeze post betreft onder meer een aantal ramingsbijstellingen over verschillende
beleidsterreinen en de verwachte meerjarige doorwerking van de verschillen
tussen de ramingen en realisaties van de gemiddelde personeelslasten componenten
voor het primair en voortgezet onderwijs. TechnischDit betreft de loonbijstelling 1999 die aan OCenW is uitgekeerd voor onder
andere de cao 1999–2000 en de prijsbijstelling 1999 voor de materiële
uitgaven van OCenW. Diversen technischAan de begroting zijn voor de jaren 2000 tot en met 2001 de middelen voor
de euro toegevoegd. In totaal gaat het hier om f 105 miljoen.Voorts betreft deze post overboekingen met andere departementen en enige
desalderingen. OntvangstenIn deze paragraaf worden de verschillen tussen geautoriseerde begroting
1999 en de ontwerpbegroting 2000 voor de ontvangsten gepresenteerd en toegelicht. Tabel
6 ontvangsten (bedragen x f 1 miljoen)ONTVANGSTEN20002001200220032004Ontwerpbegroting
20002 289,02 193,02 198,02 123,02 134,0Geautoriseerde
begroting 19993 537,03 487,03 516,03 474,03 522,0Totaal
verschil– 1 248,0– 1 294,0– 1 318,0– 1 351,0– 1 388,0Bestaande
uit:     Omroepbijdrage– 1 202,0– 1 220,0– 1 240,0– 1 260,0– 1 296,0FES
projecten38,039,042,0  Overige bijstellingen– 67,0– 78,0– 91,0– 76,0– 76,0Totaal
bijstellingen– 1 231,0– 1 259,0– 1 289,0– 1 335,0– 1 372,0Technische
verschillen:     Overboeking studiefinanciering– 30,0– 29,0– 14,06,06,0Overige13,0– 6,0– 15,0– 22,0– 22,0Totaal
technisch– 17,0– 35,0– 29,0– 16,0– 16,0OmroepbijdrageHet kabinet heeft het besluit genomen de omroepbijdrage per 1 januari
2000 af te schaffen. Vanaf dat jaar zal de publieke omroep grotendeels worden
gefinancierd uit de algemene middelen. Hiertoe verdwijnen vanaf 2000 op het
ontvangstenartikel de ramingen omroepbijdragen. Op het uitgavenartikel worden
de hierin verwerkte ramingen omroepbijdragen vervangen door een rijksbijdrage
voor de media, welke is gebaseerd op de realisatie van de omroepbijdragen
in 1998, het indexcijfer voor de gezinsconsumptie en de verwachte groei van
het aantal huishoudens. FES projectenDeze post hangt samen met de projecten Delftscluster, Biomade en Wetenschap
en Technologiecentrum Watergraafsmeer en technocentra. Overige bijstellingenDeze post heeft met name betrekking op studiefinanciering en lesgelden.
De daling wordt verklaard door minder lesgeldplichtigen, een tegenvallende
ontvangst op rente en aflossingen op oude leningen en de ontvangsten kortlopende
schulden. Daarnaast is de jaarlijks geraamde stijging van het lesgeld bijgesteld
in verband met het voornemen om niet over te gaan tot herijking, maar tot
een jaarlijkse indexering op basis van de algemene prijsontwikkeling; dit
vindt zijn weerslag in lager ontvangsten vanaf 2001. Technische verschillenDe niet-relevante ontvangsten bij studiefinanciering waren in 1998 lager
dan geraamd. De meerjarenraming van de niet-relevante ontvangsten wordt daarom
neerwaarts bijgesteld. C. ALGEMENE TOELICHTING PER BELEIDSTERREIN Inleiding op de beleidsterreinenNa het algemeen deel van de memorie van toelichting, spitst de toelichting
zich nu toe op de beleidsterreinen van de begroting. Daarna volgt de toelichting
per begrotingsartikel, de agentschappen Centrale Financiën Instellingen
en de Rijksarchiefdienst, en volgen tenslotte de bijlagen.Hieronder wordt eerst kort ingegaan op de actualisatie van de kengetallen
en wordt voor het totaal van de onderwijssectoren een beeld geschetst van
de leerlingen/studentenontwikkeling en de werkgelegenheid. De inleiding eindigt
met een toelichting op de onderwerpen financieel beheer, euro, millennium,
onderwijsdeelname en emancipatiebeleid. KengetallenTen opzichte van voorgaande jaren zijn de volgende veranderingen doorgevoerd:• Er is een begin gemaakt met het opnemen van doeltreffendheidskengetallen.
Bij de onderwerpen die door de commissie-Van Zijl zijn aangedragen, te weten
Voortijdig schoolverlaten en Lerarentekorten in het primair onderwijs, is
in kamerstuk 26 347, nr. 5, d.d. 14-6-1999, de meest recente informatie
verwerkt.• Op de beleidsterreinen primair onderwijs en studiefinancieringsbeleid
zijn de overzichten met ramingskengetallen aangepast om een beter inzicht
te bieden in de relatie tussen deze kengetallen en de in de raming opgenomen
financiële middelen.• Kengetallen die in de begrotingen van voorgaande jaren alleen de
functie hadden van een beschrijving van het desbetreffende beleidsterrein
komen in deze begroting niet terug. In de meeste gevallen zijn deze wel opgenomen
in de gelijktijdig met de ontwerpbegroting verschijnende publicatie OCenW
in kerncijfers. Ontwikkelingen in de onderwijsdeelname Aantallen leerlingen/studentenTer voorbereiding van de nieuwe onderwijsbegroting wordt jaarlijks een
nieuwe leerlingen- en studentenraming gemaakt. Hieruit resulteert het volgende
beeld voor de te verwachten aantallen leerlingen/studenten. Primair onderwijs groeit ook na 2002Het aantal leerlingen in het primair onderwijs blijft tot 2005 doorgroeien.
In de vorige raming werd nog uitgegaan van een daling na 2002. Het verschil
komt voort uit een nieuwe CBS-bevolkingsprognose, die hoger ligt dan de vorige
prognose als gevolg van meer geboorten en immigratie.De ramingen van het (voortgezet) speciaal onderwijs zijn vrijwel ongewijzigd.
De raming van het speciaal onderwijs blijft in de komende jaren vrijwel constant,
die van het voortgezet speciaal onderwijs groeit nog. Leerlingen primair onderwijs Sterkere groei van het voortgezet onderwijsIn 1998 is het aantal leerlingen voor het eerst sinds jaren weer toegenomen.
Deze stijging zet naar verwachting de komende jaren door, als gevolg van de
geboortenstijging die vanaf 1984 is opgetreden.De nieuwe raming ligt nog iets hoger dan de vorige raming als gevolg van
meer immigratie. Leerlingen voortgezet onderwijs Lagere aantallen in het secundair beroepsonderwijsHet aantal deelnemers aan het secundair beroepsonderwijs (sbo, voorheen
: mbo + leerlingwezen) loopt terug door de dalende uitstroom uit mavo/vbo.
Ook kiezen steeds minder havisten voor het sbo.De daling doet zich alleen voor bij de voltijd-bol (voorheen : voltijd-mbo).Na 2001 neemt het aantal deelnemers weer toe. Dit komt door de stijging
van het aantal geboorten halverwege de jaren tachtig. Deelnemers secundair beroepsonderwijs Hoger beroepsonderwijs groeit aanzienlijkDe instroom in het hoger beroepsonderwijs blijft groeien. De nieuwe raming
ligt aanzienlijk boven de vorige raming vanwege de onverwacht sterke groei
van de instroom in 1998. Dit geldt vooral voor het deeltijd-hbo.Evenals in de vorige raming, wordt ook in de nieuwe raming rond 2001 een
tijdelijke daling van het totaal aantal hbo-studenten voorspeld. Dit is een
gevolg van beleidsmatige correcties, namelijk verkorting van de gemiddelde
studieduur voor vwo-ers en bol-gediplomeerden. Studenten hoger beroepsonderwijs Wetenschappelijk onderwijs daalt niet verderIn de laatste vijf jaar is het aantal studenten in het wetenschappelijk
onderwijs sterk gedaald doordat minder eerstejaarsstudenten zich meldden.
Verder is de gemiddelde studieduur verkort onder invloed van het gewijzigde
studiefinancieringsbeleid. In 1997 en 1998 is de instroom weer toegenomen.
Dit heeft tot gevolg dat de nieuwe raming wat hoger ligt dan de oude. Voor
de komende jaren wordt een stabiel beeld verwacht. Studenten wetenschappelijk onderwijs SchoolverlatersOok de uitstroom uit het onderwijs wordt met behulp van het ramingsmodel
voorspeld. Het aantal schoolverlaters zal in de komende jaren stabiel blijven
op ongeveer 200 duizend leerlingen.Dit is ongeveer de omvang van één leeftijdsgeneratie. De
hier gepresenteerde aantallen zijn schoolverlaters uit het voltijdonderwijs,
dus inclusief degenen die nog doorstromen naar deeltijdonderwijs (bijv. mavo/vbo-leerlingen
die doorstromen naar de bbl).Ongeveer 60% verlaat het laatstgenoten onderwijs met diploma. Het totale
aantal schoolverlaters met diploma is redelijk stabiel. Bij bol en wo is er
wel een lichte daling te verwachten en bij hbo een zekere stijging. Het percentage
van de Nederlandse jeugd dat een hoger onderwijs-diploma behaalt zal nog licht
toenemen tot ruim 35%. Gediplomeerde schoolverlaters voltijd onderwijs Ontwikkeling werkgelegenheid in onderwijssectorIn 1998 waren er ongeveer 247 duizend personeelsleden werkzaam in het
onderwijs. Het volgende overzicht geeft een indicatie van de ontwikkeling
van de werkgelegenheid in het door het ministerie van OCenW gefinancierde
onderwijs.  personeelsaantallen
(fte) (x1000)199920002001200220032004po94,297,499,7104,1104,7105,1vo65,368,769,670,972,273,5bve21,521,020,720,320,921,2hbo21,120,020,019,419,519,6wo43,644,244,044,344,743,9Totaal245,7251,3254,0259,0262,0263,3Bij bovenstaand overzicht is een aantal kanttekeningen nodig:• De feitelijke werkgelegenheidsontwikkeling is ook afhankelijk van
het beleid van de instellingen in het vo, bve, hbo en wo.• Dit overzicht bevat al het personeel in dienst van de genoemde
instellingen, dus inclusief niet-onderwijzend personeel, onderzoekspersoneel,
personeel werkend voor derden.• vo: inclusief het svo, lom en mlk (per 1 augustus 1999 overgeboekt
van beleidsterrein 18). Financieel beheerDe stand van zaken van de administratieve organisatie en de accountantscontrole
zijn beschreven in respectievelijk het financieel jaarverslag 1998 en het
samenvattend accountantsrapport over 1998, waarnaar kortheidshalve wordt verwezen.In 1996 heeft OCenW besloten, mede versterkt door de invoering van de
euro, om een nieuwe, sterk vereenvoudigde financiële administratie in
te richten.Onder regie van een stuurgroep zijn de werkzaamheden en gevolgen voor
de vereenvoudiging van de financiële administratie in kaart gebracht
en uitgewerkt. Een belangrijke voorwaarde bij de wijziging van onderdelen
van de administratie is dat de continuïteit geen enkel gevaar mag lopen.
Vanwege de samenloop met de invoering van de euro wordt in eerste instantie
het bestaande geautomatiseerde informatiesysteem (GEFIS) eurobestendig gemaakt.
Daarnaast wordt een nieuw instrumentarium ingevoerd voor de administratie
van de apparaatskosten en voor de geconsolideerde administratie (de hoofdadministratie).Na de invoering van de euro kan worden verdergegaan met de verdere vereenvoudiging
van GEFIS. Voorbereidingen invoering euroDe voorbereidingen op de invoering van de euro zijn in 1997 van start
gegaan. Er is een projectorganisatie opgezet. Deze bestaat uit een projectleider,
projectbureau en een stuurgroep. Aan de stuurgroep nemen integraal projectverantwoordelijken
deel; dit zijn FEZ, RZO, PenO/FacB, Cultuur, CFI, IBG en CASO. De projectorganisatie
is eind 1998 uitgebreid met coördinatoren bij de verschillende directies.
Met deze coördinatoren worden directe contacten onderhouden om een aantal
aspecten van de invoering van de euro binnen de directies beter te kunnen
monitoren.Het project invoering euro-OCenW kan in drie fasen worden ingedeeld.De inventarisatiefase is op 1 januari 1999 afgerond. In deze fase zijn
onder andere de wet- en regelgeving geïnventariseerd en is inzichtelijk
gemaakt welke wet- en regelgeving aangepast moet worden als gevolg
van de invoering van de euro. Daarnaast zijn de invloeden van de euro op de
verschillende geautomatiseerde systemen en de administratieve processen geïnventariseerd.In de planningsfase werd een gedetailleerde planning van de aanpassingen
in het kader van de invoering van de euro bij OCenW opgeleverd. Daarnaast
werd een raming van de benodigde capaciteit gemaakt en is het communicatieplan
opgeleverd. Tijdens de planningsfase is een raming gemaakt van de kosten die
de invoering van de euro met zich meebrengen.Aan het eind van de planningsfase werd een audit uitgevoerd door de Accountantsdienst
op de opgeleverde producten. Op 1 juli 1999 werd de planningsfase afgerond
en is een start gemaakt met de realisatiefase. In de realisatiefase worden
de objecten aangepast aan de invoering van de euro.Dit departement heeft verder te maken met onderwijskundige aspecten van
de invoering van de euro. Deze zijn geïnventariseerd en de Tweede Kamer
is middels een beleidsbrief «onderwijskundige consequenties van de invoering
van de euro» geïnformeerd over de gevolgen (kamerstuk 25 107,
nr. 30). Aanpak millenniumproblematiekIn mei 1999 is aan de Tweede Kamer een halfjaarlijks verslag uitgebracht
over de stand van zaken met betrekking tot de aanpak van het millenniumprobleem
(peildatum 1 mei 1999). Uit de rapportage valt af te leiden dat OCenW op schema
ligt en de maatschappelijk vitale systemen in het tweede kwartaal van 1999
gereed heeft. Voor het derde kwartaal ligt het accent van de millenniumwerkzaamheden
op overgangsplannen waarvan de noodplannen en crisisbeheersing deel uitmaken,
en het zoveel mogelijk beperken van de risico's en ketens. Daarnaast zijn
de OCenW-organisaties die gerekend worden tot het domein van het bestuursdepartement
(inclusief buitendiensten) alsook de ring daaromheen (zelfstandige bestuursorganen
en fondsen) gehouden aan een strakke planning die erop gericht is per september
1999 de aanpak afgerond te hebben. De betreffende organisaties dienen op die
datum te verklaren dat zij alle acties ondernomen hebben om het millenniumprobleem
te voorkomen en een overgangsplan hebben om de gevolgen van millenniumproblemen
tot een minimum te beperken. Vervolgens zal de centrale projectorganisatie
millennium toetsen of deze verklaringen sporen met de werkelijkheid. Aanpak onderwijsnummerOver het onderwijsnummer zijn in de eerste helft van 1999 gesprekken gevoerd
met de Registratiekamer, de VNG en het CBS. Met deze partijen is overlegd
over wijzigingen in het wetsvoorstel onderwijsnummer. Wijzigingen die evenwel
ook consequenties hebben voor het invoeringstraject (bij uitvoeringsorganisaties,
onderwijsinstellingen en andere gebruikers). Op basis van de resultaten van
een uitvoeringsanalyse zal in september/oktober nadere besluitvorming plaatsvinden
over de voortgang van het onderwijsnummertraject. Naar verwachting zal dit
najaar een regeringsstandpunt over het wetsvoorstel onderwijsnummer aan de
Tweede Kamer worden voorgelegd. EmancipatieDe agenda uit de Emancipatienota 1998–2002 Een kristal van
kansen bevat tal van maatregelen, mogelijkheden en kansen voor emancipatie.
Bij de uitvoering van de agenda zijn vele actoren betrokken. Zij bepalen mede
het uitvoeringsproces en drukken hun stempel op het resultaat. Voorbeelden
daarvan zijn de inzet van het emancipatiebudget in de bve-sector, de breed
gevoelde noodzaak om het percentage vrouwelijke hoogleraren te vergroten en
de cao-uitkomsten rondom het competentiemodel waarop een emancipatie-effectrapportage
voorzien was.In de uitvoeringsfase blijkt de emancipatieagenda aan zijn intentie te
voldoen: richtsnoer zonder keurslijf te worden. Nieuwe ontwikkelingen leiden
tot het bijstellen van de agenda. Een geactualiseerde versie wordt begin 2000
uitgebracht.Conform het regeerakkoord is onder coördinatie van staatssecretaris
Verstand van SZW een interdepartementaal actieplan emancipatie opgesteld.
Ieder departement heeft tenminste drie concrete actiepunten ingebracht die
in deze regeerperiode uitgevoerd worden. De vier actiepunten van OCenW bouwen
voort op de Kristalnota en hebben betrekking op:• modernisering van arbeidsverhoudingen en arbeidsvoorwaarden;• informatie- en communicatietechnologie in het primair en voortgezet
onderwijs;• verruiming schoolopeningstijden;• toename van vrouwen in adviesraden, commissies en besturen binnen
de cultuursector.Over de uitvoering van het interdepartementale actieplan
zal afzonderlijk gerapporteerd worden. Beleidsterrein 17 Ministerie algemeen Ministerie algemeen t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mldUitgaven Ministerie algemeen
f 0,9 mld 1. ALGEMEENVoor beleidsterrein 17 worden de apparaatskosten in beeld gebracht van:• het bestuursdepartement;• de Inspectie van het onderwijs en de Inspectie cultuurbezit;• de buitendiensten cultuur. Dit zijn de Rijksdienst voor de monumentenzorg,
de Rijksdienst voor het oudheidkundig bodemonderzoek en het Instituut collectie
Nederland. Tot eind 1999 staat de Rijksakademie van beeldende kunsten op dit
artikel. Per 1 november 1999 zal deze academie worden geprivatiseerd;• de adviesraden die de minister van OCenW op het werkterrein adviseren:
de Onderwijsraad, de Raad voor cultuur en de Adviesraad voor het wetenschaps-
en technologiebeleid;• de agentschappen Rijksarchiefdienst en Centrale Financiën
Instellingen;• de zelfstandige uitvoeringsorganisaties. Dit zijn de Informatie
Beheer Groep (IB-Groep), de Dienst ziektekostenvoorziening overheidspersoneel
(DZVO), de Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor overheid en onderwijs
(USZO) en het Vervangingsfonds/bedrijfsgezondheidsdienst. Deze organisaties
voeren taken uit voor OCenW. De IB-Groep is een zelfstandig bestuursorgaan
dat nauwe relaties met het ministerie onderhoudt. De diensten DZVO en USZO
behoren niet tot het ministerie, maar verrichten daar wel diensten voor. Een
gedeelte van de apparaatsuitgaven van deze diensten komt daarom voor rekening
van OCenW en wordt op beleidsterrein 17 geraamd. De apparaatsuitgaven van
het Vervangingsfonds (voornamelijk het onderdeel bedrijfsgezondheidszorg)
worden eveneens op dit beleidsterrein geraamd. Het Vervangingsfonds is een
privaatrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan.Bij het beleidsterrein ministerie algemeen horen twee bijlagen die van
belang zijn: bijlage 1 bevat de personeelsbijlage en bijlage 9 beschrijft
de voorlichtingsactiviteiten en uitgaven. 2. BELEID Flexibele organisatieDe taakstelling uit het regeerakkoord leidt tot een bezuiniging van f 25
miljoen per 2002 op de personele kosten. Deze bezuiniging dwingt OCenW om
nog efficiënter om te gaan met zijn kapitaal (het personeel). Immers,
met een krimpende organisatie, moet OCenW de uitdagingen die de samenleving
stelt op het gebied van onderwijs, cultuur en wetenschappen, toch aankunnen.
Hierbij komt dat de meeste onderwerpen een sectoroverstijgend karakter hebben.
Dit betekent dat de directies van OCenW nog meer dan voorheen projectmatig
moeten werken.Dit vraagt om een flexibele organisatie met goed geschoold en breed inzetbaar
personeel. OCenW stimuleert de kwaliteit en de betrokkenheid van de medewerkers
door middel van scholing, loopbaangesprekken en doorstroom binnen de organisatie.
Het bestuursdepartement van OCenW neemt deel aan het traineeproject rijksoverheid.
In de cao-Rijk 1999 is een verlenging van dit project afgesproken voor de
jaren 2000 en 2001, wat in totaal 100 extra plaatsen oplevert. Een deel daarvan
is bestemd voor dit departement. Binnen de beperkte instroom van nieuwe medewerkers
wordt geijverd voor meer instroom van leden uit de doelgroepen allochtonen,
gehandicapten (in de zin van de wet op de (re)integratie arbeidsgehandicapten)
en hoog gekwalificeerde vrouwen (voor instroom in functies vanaf schaal 13).
OCenW streeft ernaar dat de personeelsopbouw een zo goed mogelijke afspiegeling
is van de samenleving. Het management wordt continu getraind op het punt van
actief personeelsbeleid en management development. Het opleidingsbudget om
OCenW om te vormen tot een flexibele organisatie bedraagt f 4 miljoen
in 1999. Vanuit hun lumpsumbudget financieren de organisatie-eenheden de voor
hen specifieke opleidingen.De transformatie van de organisatie als gevolg van de taakstelling wordt
zoveel mogelijk door natuurlijk verloop, interne mobiliteit en selectieve
werving van buiten het departement opgevangen. Hierbij is het onwaarschijnlijk
dat er gedwongen ontslagen vallen. De te verwachte daling van wachtgeldaanspraken
voor het departement zal dus doorgaan. Overigens is hierbij niet te voorkomen,
dat het aflopen van contracten met tijdelijke medewerkers zonder uitzicht
op een vaste aanstelling leidt tot enige verhoging van de wachtgeldaanspraken,
omdat immers op grond van de rechtspositionele regelingen daarop aanspraak
bestaat. De duur van deze wachtgeldaanspraken is niet te overzien. Immers,
het vinden van een (nieuwe) baan is voor een ieder en dus ook voor deze medewerkers
conjunctuurgevoelig; bovendien speelt de duur van het voorafgaand dienstverband
een rol bij het bepalen van de duur van de aanspraak.Verder brengt de taakstelling uit het regeerakkoord een versobering in
de materiële sfeer met zich mee van f 10 miljoen per 2002. Dit leidt
tot bezuiniging op de materiële uitgaven van eenheden, aanpassingen in
de voorlichting etcetera. Ook kan er minder onderzoek voor OCenW gedaan worden.
Maar, door de hiervoor geschetste projecten en ook door de nieuw ingestelde
gesprekspanels, blijft OCenW rechtstreeks in contact met studenten, leerlingen,
hun ouders en het onderwijspersoneel.De reguliere werkzaamheden en de taakstelling uit het regeerakkoord maken
het noodzakelijk om binnen de budgettaire kaders te komen tot zoveel mogelijk
integrale afwegingen met betrekking tot de taken-middelenrelatie.
Als gevolg van het regeerakkoord nemen de middelen voor apparaatskosten immers
af. Daarom zal bij nieuwe taken, scherper dan voorheen, de dekking aangegeven
moeten worden. Als blijkt dat deze uitgaven niet in de programma-uitgaven
zijn meegewogen, zal gekeken moeten worden binnen het apparaatsbudget, waarbij
andere taken minder of niet uitgevoerd kunnen worden. Als bijvoorbeeld nieuwe
omvangrijke projecten worden toegevoegd dan wel bestaande projecten worden
uitgebreid, dient deze taken-middelenrelatie duidelijk in beeld te komen.
De financiële consequenties zullen worden meegenomen in de raming. In
gevallen waarbij deze situaties zich rond projecten voordoen, worden deze
meegenomen in de wetsvoorstellen naar de Tweede Kamer.De vermindering van het aantal personeelsleden en de meer projectmatige
vorm van werken legt mogelijk meer druk op het personeel. Conform de afspraken
in de cao-Rijk 1999 zal samen met de arbo-dienst een plan van aanpak worden
opgesteld om te hoge werkdruk te voorkomen. Bovengenoemde activiteiten hebben
een meerjarig karakter. Evaluatie agentschappenDe status van de agentschappen Rijksarchiefdienst (RAD) en de Centrale
Financiën Instellingen (CFI) is in 1998 geëvalueerd. Hoofdvraag
was of het fenomeen agentschap volgens verwachting heeft geopereerd. Deze
evaluaties hebben tot een aantal aanbevelingen geleid. De beleidsreactie van
de minister op het rapport over CFI is inmiddels naar de Tweede Kamer verzonden
(briefnummer OCW 99–441); aan de implementatie van de aanbevelingen
wordt gewerkt. De beleidsreactie op het rapport over de RAD wordt binnenkort
naar de Tweede Kamer gestuurd. Inspectie van het onderwijsDe nota Variëteit en waarborg is onlangs door de minister naar de
Tweede Kamer gestuurd (kamerstuk 26 572 nummer 1). In deze nota staat
dat vérgaande zelfregulering en een sterkere positie van onderwijsinstellingen
op de lange duur tot verdere verzelfstandiging van de Inspectie van het onderwijs
kan leiden. De Tweede Kamer zal de nota nog bespreken. Sociale zekerheidDe aansturing van de sociale zekerheidsinstanties verandert de komende
jaren sterk. Door de invoering van de Werkloosheidswet voor het overheids-
en onderwijspersoneel in 2001 en de nieuwe structuur van de Centra voor werk
en inkomen (Suwi) in 2002, verandert ook de aansturingrelatie tussen het ministerie
en de Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor overheid en onderwijs (USZO).
In 2000 zal die nieuwe relatie moeten worden vormgegeven, omdat het huidige
contract met de USZO eind 2000 afloopt. Informatie Beheer GroepOver de stand van zaken van het herontwerpen van de Informatie Beheer
Groep (IB-Groep), wat een aantal forse investeringsprojecten behelst, is de
Tweede Kamer recentelijk per brief geïnformeerd (kamerstuk 24 724
nummer 34). RijkshuisvestingPer 1 januari 1999 is de invoering van een nieuw stelsel voor de rijkshuisvesting
geëffectueerd. Het proces van overdracht van de huisvesting aan de departementen
is door de Rijksgebouwendienst gestart. De middelen voor deze stelselwijziging
zijn toegevoegd aan de begrotingen van de departementen. De effectuering van
deze huisvestingsverantwoordelijkheid van OCenW is nog niet rond, omdat de
totale kosten nog niet goed in beeld zijn gebracht. Hierdoor kon een deel
van de contracten nog niet getekend worden. VoorlichtingsactiviteitenOCenW realiseert diverse voorlichtingsprojecten, campagnes en communicatie-onderzoek.
De voorlichtingsactiviteiten staan vermeld in bijlage 9 Voorlichting. Het
totaalbedrag voor voorlichting (inclusief structurele activiteiten zoals het
weekblad Uitleg) ligt jaarlijks rond de f 8 miljoen. Voorlichtingscampagnes
worden voor meer dan de helft gesubsidieerd uit de programmagelden van de
betrokken beleidsdirecties. Een nieuwe campagne rond het leraarschap leidt
tot een sterke stijging van het totaalbedrag. Voor deze campagne is in 2000
namelijk een bedrag begroot van f 6 miljoen. In hetzelfde jaar zal er
ook een informatiecampagne worden gevoerd om het voorbereidend middelbaar
beroepsonderwijs (vmbo) bekender te maken onder het publiek. 3. HORIZONTALE TOELICHTINGIn de horizontale toelichting wordt een meerjarig beeld gegeven van de
begroting van OCenW. Tabel 3.1: aandeel apparaatskosten
in totale begroting OCenW (bedragen x f 1000)Artikel19992000200120022003200417.10
Bestuursdepartement288 317302 723271 248266 331266 342267 29817.11
Inspecties78 15875 89176 06876 01976 02375 99517.12
Cultuurinstellingen88 25577 58676 36175 77275 77472 62717.13
Adviesraden11 01510 83410 44510 34410 35310 41917.14
Agentschappen150 050150 423146 908143 748143 753142 24817.15
Zelfstandige uitvoeringsorganisaties336 940255 328222 273218 752218 752218 752Totale
apparaatskosten952 735872 785803 303790 966790 997787 339Totale
begroting OCenW42 639 90543 247 99843 772 78144 289 78745 032 76545 645 014Apparaatsuitgaven
in %2,22,01,81,81,81,7Bij de artikelen 17.10 tot en met 17.15 is vanaf 1999 en eerstvolgende
jaren sprake van een aflopende reeks als gevolg van de taakstelling uit het
regeerakkoord.Hier en daar wordt deze reeks doorbroken door sprongsgewijze verhogingen
dan wel verlagingen, waarvoor de volgende verklaringen van toe- passing zijn.
Bij artikel 17.10 is de verhoging in 2000 het gevolg van het parkeren van
de euromiddelen ad f 29,6 miljoen op dit artikel. Deze middelen zijn
bestemd voor het gehele departement (beleidsterrein 17) voor de invoeringskosten
van de euro en worden later dit jaar verdeeld. Verder komt er op artikel 17.10
in het kader van de stelselwijziging rijkshuisvesting in 2004
f 1,3 miljoen bij aan extra middelen voor de hoofdzetel van OCenW. Ook
bij artikel 17.12 is sprake van een verhoging, in het jaar 1999, met name
door het toevoegen van f 2,5 miljoen voor het millenniumproof maken van
de geautomatiseerde systemen en van f 6,9 miljoen aan ontvangsten uit
de buitendiensten cultuur. Tot slot, de sprongen bij het artikel 17.15 tussen
de jaren 1999, 2000 en 2001 worden als volgt verklaard. In 1999 zijn aan dit
artikel een aantal grote bedragen toegevoegd, waardoor een groot verschil
is ontstaan ten opzichte van het jaar 2000. Het betreft hier met name f 55
miljoen voor de financiering van het herontwerpen van de IB-Groep, f 10
miljoen restantbijdrage in verband met de kosten voor de telefonische bereikbaarheid
van de IB-Groep en f 31,3 miljoen voor de USZO. De sprong neerwaarts
tussen de jaren 2000 en 2001 wordt verklaard door het aflopen van het USZO-contract.
Het USZO-contract loopt tot en met 2000. De budgetstand is tot en met 2000
in overeenstemming gebracht met de uitvoeringskosten. Voor de periode daarna
verandert de aansturingrelatie tussen het ministerie en USZO. In 2000 zal
die nieuwe relatie moeten worden vormgegeven. Tabel 3.2: Ontvangsten
beleidsterrein 17 over de jaren 2000 tot en met 2004 (bedragen x f 1000) 199920002001200220032004Totaal
ontvangsten8 88723 4981 7881 7881 7881 788Standaard wordt jaarlijks op dit artikel een bedrag van f 1,4 miljoen
aan ontvangsten bijgeboekt, overwegend kantineopbrengsten. Verder is in 1999
een bedrag van f 7,5 miljoen bijgeboekt. Dit betreft:• een eenmalig bedrag van f 0,7 miljoen. Dit bedrag is het resultaat
van nacalculatie over het jaar 1997 door USZO. Daarbij gaat het om aan OCenW
toe te rekenen uitvoeringskosten voor de suppletieregeling;• een eenmalige bijstelling van f 0,3 miljoen vanwege de ontvangsten
in 1999 van de Rijksdienst voor de monumentenzorg;• een eenmalige bijstelling van f 2,2 miljoen vanwege de ontvangsten
in 1999 van het Instituut collectie Nederland;• een eenmalige bijstelling van f 3,9 miljoen vanwege de ontvangsten
in 1999 uit de projecten derden van de Rijksdienst voor het oudheidkundig
bodemonderzoek;• een structurele bijstelling van f 0,5 miljoen in 1999 en f 0,4
miljoen vanaf 2000 naar aanleiding van de algemene ontvangsten van de Rijksdienst
voor het oudheidkundig bodemonderzoek.In 2000 wordt de sprong naar boven verklaard door een conversie bij de
agentschappen. Deze conversie houdt in dat het eigen vermogen van de agentschappen
(f 21,7 miljoen) wordt omgezet in een langlopende lening van de agentschappen
bij het ministerie van Financiën.Vanaf 2001 blijven de ontvangsten gelijk. Beleidsterrein 18 Primair onderwijs Primair onderwijs t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mldUitgaven primair onderwijs
f 11,3 mld 1. ALGEMEENTot het beleidsterrein van het primair onderwijs behoren de scholen voor
basisonderwijs, speciale scholen voor basisonderwijs, de scholen voor (voortgezet)
speciaal onderwijs en de schoolbegeleiding. De Wet op het primair onderwijs
(WPO) vormt de grondslag voor de bekostiging van de (speciale) scholen voor
basisonderwijs. In de Wet op de expertisecentra zijn de schoolsoorten opgenomen
voor het (voortgezet) speciaal onderwijs. De rijksbekostiging van de schoolbegeleiding
vindt haar grondslag in WPO en WEC. 2. BELEIDDe komende jaren wordt fors in het primair onderwijs geïnvesteerd:
er komen forse bedragen beschikbaar voor groepsverkleining en informatie-
en communicatietechnologie. Ook worden maatregelen getroffen om het beroep
van leraar aantrekkelijker te maken. Verder komen in de vorm van leerlijnen
en tussendoelen nieuwe instrumenten beschikbaar om doelgericht onderwijs vorm
te geven. De samenwerkingsverbanden tussen reguliere en speciale basisscholen
leveren een bijdrage aan betere zorg op maat voor risicoleerlingen (leerlingen
die het risico lopen de aansluiting te missen). De mogelijkheden tot integratie
van gehandicapte kinderen zullen worden versterkt; regionale expertisecentra
in het (voortgezet) speciaal onderwijs zullen hier een belangrijke bijdrage
aan kunnen leveren. De schoolgids en de veranderingen in het schooltoezicht
van de inspectie zullen voor de scholen een extra stimulans vormen voor de
vormgeving van het eigen kwaliteitsbeleid. Al deze maatregelen, die alle scholen
ten goede komen, zullen ook een uitstraling hebben naar scholen met relatief
veel kansarme leerlingen. In aanvulling op het algemene beleid zal voor deze
scholen een aanvullend actieprogramma ontwikkeld worden.Onderstaande tabel geeft een overzicht van de beleidsvoornemens voor het
primair onderwijs. Beleidsagenda
primair onderwijs 199920002001–2004Groepsgrootte
en kwaliteit– groepsgrootte– investering
in huisvestingtweede stap groepsverkleining– derde
stap – 2001 vierde stap – 2002– kwaliteitsverbetering– ontwikkeling
van tussendoelen en leerlijnen– ontwikkeling van tussen
doelen en leerlijnen– verdere ontwikkeling en implementatie
van leerlijnen  – start met uitvoering van «Onderwijs
On Line»– implementatie van «Onderwijs On Line»– verdere uitwerking ict; vertaling naar nieuwe kerndoelen    Onderwijsachterstanden– gemeentelijk
onderwijsachter- standenbeleid– landelijk actieprogramma
voor 1,9-scholen– voorbereiding nieuw landelijk beleidskader– nieuw
landelijk beleidskader – 2002 – najaar: notitie
over de Brede School– wegnemen eventuele belemmeringen brede
school – resultaatgerichte afspraken met gemeenten in het
kader van grotestedenbeleid– implementatie vve – evaluatie
proefprojecten voor- en vroegschoolse educatie (vve)– implementatie
vve     Leerlinggebonden financiering– invoering
rugzak– onderzoek naar taak en functies 2/3-scholenwetgevingstraject– 1
augustus 2001: rugzak – praktijktoetsing indicatiestelling  – regionale
expertisecentraexperimenteerkaderREC's op basis
van experimentenwet– REC's op basis van Wet op de expertisecentra
(1 augustus 2001)– ADHD, dyslexie, autisme– verkenning
opvangmogelijkheden van scholen– verbeteren van het ondersteuningsaanbod
voor scholen     Personeel en organisatie– professionalisering – nieuwe
inrichtings-voorschriften voor de lerarenopleidingen basisonderwijs – schoolleiders – start
aparte opleiding adjunct-directeuren – personeel– acties
werving personeel– vervolg acties werving personeel– vervolg
acties werving personeel    Bestuurlijke inrichting– ouders
en school– notitie naar Tweede Kamer over medezeggenschap– evaluatie
«home school contracts» – richtingvrije
planning– notitie naar Tweede Kamer over richtingvrije planning  – stimuleringsregeling
schoolbesturen – evaluatie – besluit
over vervolg – deregulering– instelling
van regie- overleg deregulering– uitvoering
werkprogramma deregulering/modernisering regelgeving– 2001:
advies Onderwijsraad aanpak (middel)lange termijnGroepsgrootte en kwaliteit GroepsgrootteGroepsverkleining vormt een noodzakelijke voorwaarde voor verdere kwaliteitsverbetering.
In 2000 wordt de tweede stap gezet op weg naar kleinere groepen in de onderbouw
van de basisschool. Met deze tweede stap kan de gemiddelde groepsgrootte in
de eerste vier leerjaren op 23 leerlingen worden gebracht. De eerste stap
in 1997 heeft de groepsomvang al gereduceerd tot gemiddeld 24,5 leerlingen.
Vanaf het schooljaar 2000–2001 zal drie jaar achtereen een vervolgstap
gezet worden, totdat in het schooljaar 2002–2003 de gemiddelde groepsgrootte
op 20 leerlingen per leraar wordt gebracht. KwaliteitsverbeteringTegelijk met de groepsverkleining worden maatregelen getroffen die bij
moeten dragen aan kwaliteitsverbetering. De Tweede Kamer wordt hier elk half
jaar over geïnformeerd in de voortgangsrapportages «groepsgrootte
en kwaliteit». De belangrijkste maatregelen betreffen de ontwikkeling
van tussendoelen en leerlijnen; de integratie van informatie- en communicatietechnologie,
zoals beschreven in «Onderwijs On Line»; en de nieuwe
inrichting van het schooltoezicht, zoals beschreven in «Variëteit
en Waarborg».Het Freudenthal Instituut en het Expertisecentrum Nederlands (ECN) werken
sinds 1997 aan leerlijnen voor de structurering van het onderwijs in rekenen
en wiskunde, respectievelijk de Nederlandse taal. De leerlijnen geven een
impuls aan het opbrengstbewust handelen van leraren en vormen daarmee een
goede basis voor het overleg binnen de schoolteams over de inrichting van
het onderwijs. In 2000 zal de leerlijn «lezen» naar de bovenbouw
worden doorgetrokken. Op het gebied van rekenen en wiskunde wordt een begin
gemaakt met een leerlijn «meten en meetkunde».Informatie- en communicatietechnologie levert een belangrijke bijdrage
aan de kwaliteitsverbetering van het primair onderwijs. De afgelopen jaren
is met het project «Interactie!» krachtige software ontwikkeld
waarmee het onderwijs in de onderbouw van de basisschool meer op maat gesneden
kan worden. Dit project is nog niet afgerond: het komende jaar komt nog een
groot aantal softwareprogramma's op de markt. Op grond van de ervaringen met
dit project kan in een latere fase bezien worden welke aanvullende initiatieven
nodig zijn.Scholen zijn sinds 1998 wettelijk verplicht om hun kwaliteit op een systematische
wijze te bewaken. Om scholen daarbij te ondersteunen worden door de onderwijsorganisaties
diverse initiatieven genomen. Het inspectietoezicht moet waarborgen dat scholen
hun verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en de kwaliteitszorg waarmaken.
Daarbij maakt de inspectie zo goed mogelijk gebruik van de informatie die
de school zelf verzamelt over haar kwaliteit. Zoals geschetst in de nota «Variëteit
en Waarborg» (mei 1999) gaat de inspectie daarbij te werk volgens de
methodiek van het regulier schooltoezicht. Daarin toetst de inspectie het
schoolplan en de schoolgids en beziet ze de opbrengsten en enkele belangrijke
andere kwaliteitskenmerken van de school. Wanneer hieruit blijkt dat er problemen
zijn of dreigen, volgt een intensiever onderzoek: het integraal schooltoezicht.
Hierin wordt de school gedurende enkele dagen op een groot aantal kwaliteitskenmerken
doorgelicht. Indien dit onderzoek tot de conclusie leidt dat
verbeteringen nodig zijn, wordt de school uitgenodigd een plan van actie op
te stellen. De inspectie zal de verdere ontwikkeling op zo'n school nauwgezet
volgen.Het Procesmanagement primair onderwijs (PMPO) zal scholen handreikingen
bieden voor de vormgeving van kwaliteitsverbetering en professionalisering.
Verder krijgt het PMPO een taak bij de implementatie van de leerlinggebonden
financiering en de voor- en vroegschoolse educatie. OnderwijskansenBepaalde leerlingen benutten hun onderwijskansen niet optimaal. Dat komt
vooral door de omstandigheden waaronder zij opgroeien. Met het onderwijsachterstandenbeleid –
of beter gezegd het onderwijskansenbeleid – worden gerichte inspanningen
mogelijk gemaakt voor deze groepen leerlingen.Uit het Onderwijsverslag 1998 blijkt dat niet alle scholen zich voldoende
inspannen om onderwijskansen te verbeteren. Daarom wordt een landelijk actieprogramma
opgezet ter versterking van de kwaliteit op scholen met veel 1,9-leerlingen.
In het kader van het grotestedenbeleid wordt gestreefd naar bestuurlijke afspraken
met gemeenten en schoolbesturen over de resultaten in het kansenbeleid. Een
dergelijke aanpak op de scholen dient goed ingebed te zijn in een lokaal beleid
gericht op versterking van de sociale infrastructuur. Daarbij gaat het niet
alleen om betere samenwerking (netwerkvorming) tussen de instellingen in de
sectoren onderwijs, zorg en welzijn, maar ook en vooral om versterking van
de sociale cohesie in de wijken door gerichte inspanningen van instellingen
die daar een rol in kunnen vervullen.Veel gemeenten zijn reeds begonnen de sociale infrastructuur te versterken.
Onder noemers als «brede school», «wijkschool» en
«vensterschool» zijn intensieve samenwerkingsrelaties tot stand
gebracht tussen scholen en andere op de jeugd gerichte voorzieningen. In het
najaar van 1999 zal hierover een beleidsnotitie aan de Tweede Kamer worden
gezonden. Kwaliteitsverbetering van het onderwijs op de scholen en de vorming
van netwerken in en om de scholen moeten hand in hand gaan. Eventuele belemmeringen
in wet- en regelgeving zullen worden weggenomen. Vroeg- en voorschoolse educatie (VVE)De deelname van jonge kinderen aan gestructureerde programma's zal in
de zogenaamde «risicowijken» extra gestimuleerd worden. De afgelopen
jaren is proefgedraaid met enkele programma's voor de voor- en vroegschoolse
periode. Tegen het einde van 1999 wordt de eindevaluatie van deze proefprojecten
verwacht. Er is dan voldoende informatie beschikbaar om op bredere schaal
tot implementatie over te gaan. In overleg met VWS en de VNG wordt het implementatietraject
uitgewerkt. Het zal zich richten op de ondersteuning van gemeenten, de deelname
van kinderen die zich in achterstandssituaties bevinden, (na)scholing, voorlichting
en informatie-uitwisseling. Voor de periode 2000–2002 is hiervoor jaarlijks
3 miljoen gulden beschikbaar. Daarnaast is voor het jaar 2000 eenmalig f 5
miljoen extra beschikbaar. Onderwijs in allochtone levende talen (oalt)Vanaf 1 augustus 1999 is de Wet onderwijs in allochtone levende talen
(OALT) van kracht. Veel gemeenten hebben een deel van de oalt-middelen ingezet voor taalondersteuning in de onderbouw. De uitwerking van
OALT voor nieuwe taalgroepen wordt vooralsnog beperkt gerealiseerd. Met de
VNG, besturen-, vak- en minderhedenorganisaties wordt gesproken over mogelijke
acties die gemeenten en scholen ondersteunen bij de implementatie van de Wet
onderwijs in allochtone levende talen. Gemeenten ontvangen voor oalt in totaal
jaarlijks f 131 miljoen voor de periode 1998–2002. Leerlinggebonden financieringDe leerlinggebonden financiering (de «rugzak») zal ouders
met gehandicapte kinderen een keuze gaan bieden tussen regulier en speciaal
onderwijs. Tevens wordt gewerkt aan bundeling van de deskundigheid van de
speciale scholen in regionale expertisecentra. In juni 1999 heeft de Tweede
Kamer ingestemd met de verdere inrichting van dit beleidstraject voor de periode
1999–2000. De invoering van de leerlinggebonden financiering is mogelijk
per 1 augustus 2001.De speciale scholen krijgen al op korte termijn de mogelijkheid om op
basis van de Experimentenwet een regionaal expertisecentrum te vormen. Najaar
1999 moet hiervoor een landelijk experimenteerkader zijn opgesteld. Wettelijke
regeling van de regionale expertise centra zal in de loop van 2000 worden
uitgewerkt. Op 1 augustus 2001 moet een landelijk dekkend netwerk gevormd
zijn van regionale expertisecentra, waarin zowel de onderzoeks- als de adviesfunctie
ondergebracht zijn.Scholen worden in toenemende mate geconfronteerd met leerlingen die specifieke
problemen hebben als autisme, dyslexie en ADHD. Er zal een verkenning plaatsvinden
naar de wijze waarop deze leerlingen het beste opgevangen kunnen worden. Voor
de (basis)scholen zal hiervoor een breder ondersteuningsaanbod ontwikkeld
en verbreid worden (diagnose-instrumenten en handreikingen voor een effectieve
aanpak). De financiering hiervan loopt via de reguliere SLOA-systematiek (subsidiëring
van landelijke onderwijsondersteunende activiteiten). Personeel en organisatie ProfessionaliseringDe verdere professionalisering van leraren staat centraal in de nota Maatwerk voor morgen. Voor een beperkte zij-instroom in het beroep (instroom
vanuit andere beroepsgroepen) wordt een assessment-procedure ontwikkeld. Met
ingang van 1 september 2000 worden nieuwe inrichtingsvoorschriften van kracht
voor de lerarenopleidingen basisonderwijs. Deze voorschriften zijn gebaseerd
op de startbekwaamheidseisen. SchoolleidersVoor schoolleiders in het primair onderwijs bestaat sinds 1994 een tweejarige
opleiding. Voor de wat oudere en ervaren schoolleider is met ingang van het
cursusjaar 1999–2000 een specifiek éénjarig opleidingstraject
van start gegaan. Vanaf 2000 kunnen adjunct-directeuren een aparte opleiding
volgen. Dit is een voortzetting van de pilot die in het schooljaar 1998–1999
is begonnen. PersoneelDe acties om extra personeel te werven, worden met kracht voortgezet.
De maatregelen zijn gericht op vergroting van de instroom van nieuwe studenten
in de pabo, professionele bemiddeling van de «stille reserve»,
betere benutting van het huidige arbeidspotentieel, de inzet van onderwijsondersteunend
personeel en een adequate vervanging van leraren. Om de instroom van (her)intreders
te bespoedigen, worden aanvullende maatregelen getroffen op de thema's kinderopvang,
vervanging en baangaranties.In toenemende mate ervaren scholen problemen bij het vinden van vervangers
voor de kortdurende vervanging. Om hier oplossingen voor te bieden zijn twee
proefprojecten invalbemiddeling gestart. Op basis van de ervaringen zal bezien
worden of deze aanpak landelijke verspreiding verdient. Daarnaast is het aantal
vervangingspools uitgebreid van 40 naar 60. Deze groei zet zich nog door.
Verder wordt de instroom bevorderd doordat schoolbesturen baangaranties afgeven.
Ook is in de onderwijs-cao f 4 miljoen uitgetrokken voor kinderopvang
(verkorten van wachtlijsten). Daarnaast is nog eens vijf miljoen gulden gereserveerd
voor opvang van kinderen van vervangers. Versterking van de bestuurlijke inrichting Ouders en schoolBinnenkort zal een notitie aan de Tweede Kamer worden gezonden over de
toekomst van de medezeggenschap in het onderwijs. Hierin zullen voorstellen
worden gedaan om de positie van ouders te versterken. Daarnaast zal ook ingegaan
worden op de positie van het personeel en de mogelijkheid van invoering van
ondernemingsraden in het primair onderwijs.Een dialoog tussen ouders en school kan ook worden bevorderd door te werken
met contracten. Partijen maken met elkaar afspraken over wat ze van elkaar
verwachten en waar ze elkaar op kunnen aanspreken. Momenteel loopt hierover
een proefproject, naar het Engelse voorbeeld «home school contracts»
genoemd. De resultaten van deze proef worden in de loop van 2000 verwacht. Richtingvrije planningBinnenkort wordt aan de Tweede Kamer een notitie voorgelegd met voorstellen
voor een nieuwe systematiek van stichting en instandhouding van scholen. Het
betreft voorstellen waarin de systematiek van richtingvrije planning is uitgewerkt.
Deze systematiek verbetert de mogelijkheid om bij de scholenplanning directer
aan te sluiten op de (veranderende) voorkeuren van ouders voor de richting
of de grondslag van het onderwijs. DereguleringOp basis van een inventarisatie van regelgeving die het veld als knellend
ervaart, is een werkprogramma opgesteld voor de deregulering, respectievelijk
modernisering van de regelgeving in het primair en voortgezet onderwijs. Dit
werkprogramma is op 29 juni jl. aan de Tweede Kamer aangeboden. De organisaties
voor bestuur en management en de onderwijsvakorganisaties maken tezamen met
het ministerie deel uit van een regie-overleg deregulering. Het
regie-overleg bewaakt en stimuleert de voortgang van de uitvoering van het
werkprogramma. Over de uitvoering van het werkprogramma ontvangt de Tweede
Kamer periodiek een voortgangsrapportage. Stimuleringsregeling voor schoolbesturenSinds 1997 geldt de tijdelijke stimuleringsregeling voor schoolbesturen.
De regeling is bedoeld om samenwerking tussen schoolbesturen te stimuleren,
zodat zij de kwaliteit en de doelmatigheid kunnen verbeteren, bijvoorbeeld
door het management te versterken, mobiliteit van personeel mogelijk te maken
en gezamenlijk goederen in te kopen. Schoolbesturen die bestuurlijk hun krachten
bundelen, ontvangen gedurende maximaal 4 jaar een bijdrage van 150 000
gulden per jaar, mits zij gezamenlijk een omvang hebben van ten minste 2000
leerlingen, 10 scholen of 80 fte's aan personeel. De regeling loopt tot en
met het schooljaar 2001–2002 en kent een groot bereik. Zo is voor het
schooljaar 1999–2000 aan circa 400 (samenwerkingsverbanden van) besturen
de stimuleringsbijdrage toegekend. Hieronder valt ruim zestig procent van
het aantal scholen. Rond de jaarwisseling wordt een evaluatie opgeleverd. Bestuur en managementMet de besturenorganisaties, de vakorganisaties en de organisaties voor
schoolleiders wordt een reeks gesprekken gevoerd over vraagstukken op het
terrein van bestuur en management. Belangrijkste doelstelling is meer helderheid
te creëren over de verdeling van verantwoordelijkheden en bevoegdheden
tussen bestuur en management. Verder wordt gesproken over de ondersteuning
van bestuur en management, de beloning voor schoolleiders, ontwikkeling van
de deskundigheid en professionaliteit van bestuur en management, en de zorg
voor voldoende personele capaciteit van het management op een termijn van
5 à 10 jaar. Over de uitkomsten van het overleg zal de Tweede Kamer
nader worden geïnformeerd. 3. HORIZONTALE TOELICHTING AlgemeenHet primair onderwijs is een zogenaamde openeindesector; de bekostiging
is leerlingafhankelijk en de prijs van het personeel is grotendeels declarabel.
De bekostiging van het personeel vindt plaats via het Formatiebudgetsysteem
(FBS), waarbij de scholen op basis van hun leerlingenaantal en een vastgestelde
verdeelsleutel een hoeveelheid formatie krijgen toegewezen. De uitgaven aan
de toegekende formatie kunnen de scholen grotendeels declareren. Het FBS biedt
de scholen een zekere mate van vrijheid in de wijze waarop zij de toegekende
formatie inzet. Voor de materiële instandhouding ontvangen de scholen
via de zogenaamde vereenvoudigde Londosystematiek op basis van hun leerlingenaantal
een lumpsumbedrag. De huisvestingskosten worden vanaf 1 januari 1997 via de
gemeenten aan de scholen vergoed.De grootste budgettaire onzekerheden in deze sector vloeien voort uit
de aantallen leerlingen die deelnemen aan het onderwijs en het bijbehorende
personeelsvolume. Verder is de gemiddelde prijs van het personeel een onzekere
factor. De prijs van het personeel kan afwijken van de raming door onder meer
de samenstelling van het personeel en de cao-afspraken.De belangrijkste trends die zich voordoen op het terrein van het primair
onderwijs zijn:• een stijgend leerlingenaantal gedurende de gehele planperiode;• de toename van het aantal fte groepsformatie in het basisonderwijs
in de periode 1998 tot en met 2004 met circa 17%;• de daling van het aantal leerlingen per groep in het basisonderwijs
door de maatregel «groepsverkleining».Door deze ontwikkelingen
stijgen de totale uitgaven en de uitgaven per leerling.Andere belangrijke veranderingen zijn:• het speciaal voortgezet onderwijs (voorheen vso lom en mlk) is
overgegaan van het beleidsterrein primair onderwijs naar voortgezet onderwijs
per 1 augustus 1999;• het speciaal basisonderwijs (voorheen so lom, mlk en iobk) maakt
in deze begroting niet langer deel uit van het speciaal onderwijs, maar is
als aparte categorie opgenomen.In tabel 3.1 staan de geraamde uitgaven 2000–2004 voor het primair
onderwijs, in vergelijking met de gerealiseerde uitgaven in 1998 en de verwachte
realisatie in 1999. Tabel 3.1. Totaal uitgaven
en ontvangsten uitgesplitst (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Totale
uitgaven po10 623,411 283,011 356,411 680,812 012,212 340,612 411,5Personeel9 130,19 785,79 830,310 126,410 387,910 698,610 766,2Materieel1 338,91 340,61 378,61 410,61 481,01 498,61 502,0Onderwijsverzorging107,3113,3110,4110,4110,2110,2110,2Overig47,243,437,133,433,133,133,1Totale
ontvangsten po46,180,633,933,933,933,933,9Gesaldeerde
uitgaven po10 577,311 202,411 322,511 647,011 978,312 306,712 377,7Gesaldeerde
uitgaven bao8 529,79 156,49 479,79 776,810 086,910 386,210 437,5Gesaldeerde
uitgaven sbao0,0721,0723,8722,0723,3727,0725,0Gesaldeerde
uitgaven (v)so2 047,61 325,01 118,91 148,11 168,11 193,41 215,2De verwachte totale uitgaven op het beleidsterrein nemen toe van f 10,6
miljard in 1998 tot f 12,4 miljard in 2004. De toename zou ongeveer f 0,5
miljard groter geweest zijn, als het budget voor het speciaal voortgezet onderwijs
niet was overgeboekt naar het beleidsterrein voortgezet onderwijs. Deze overboeking
per 1 augustus 1999 heeft voor een daling van de geraamde uitgaven in het
primair onderwijs gezorgd van circa f 175 miljoen in 1999 en ongeveer
f 465 miljoen in 2000 oplopend tot circa f 495 miljoen in 2004.De toename van de totale uitgaven betreft vooral een stijging van de personele
uitgaven. Deze nemen in de periode 1998 tot en met 2004 toe met circa f 1,6
miljard, door onder andere:– demografische ontwikkelingen, dat wil zeggen stijgende leerlingenaantallen
als gevolg van de bevolkingsprognose en de daarin opgenomen migratie;– de incidentele loonbijstellingen en in de begroting opgenomen
cao-afspraken;– de geraamde uitgaven voor de verdere verkleining van de groepen
1 tot en met 4 in het basisonderwijs vanaf 1 augustus 2000.De materiële uitgaven stijgen tussen 1998 en 2004 met ongeveer f 163
miljoen als gevolg van de verwachte toename van het aantal leerlingen, de
tweede fase van het beleid «groepsgrootte en kwaliteit» en investeringen
in informatie- en communicatietechnologie.De volgende paragraaf gaat in op de ontwikkeling van het aantal leerlingen
in het primair onderwijs. In de paragrafen daarna worden de onderdelen uit
tabel 3.1 nader toegelicht. Leerlingen primair onderwijsHet aantal leerlingen dat deelneemt aan het primair onderwijs bepaalt
in belangrijke mate de uitgaven aan personeel en materieel. In tabel 3.2 is
het aantal leerlingen in het primair onderwijs opgenomen, waarbij vanaf 1999
sprake is van een raming. Tabel 3.2 aantal
leerlingen primair onderwijs (x 1000) 1-10-971-10-981-10-991-10-001-10-011-10-021-10-03a. aantal
ingeschreven leerlingen op teldatum1 642,01 657,91 640,01 645,01 651,11 655,01 658,1 a.1
basisonderwijs1 520,01 534,01 543,91 548,91 554,41 557,91 560,4 a.2
speciaal basisonderwijs54,753,752,952,652,452,151,6 a.3
(voortgezet) speciaal onderwijs67,370,243,243,544,445,046,2 1998199920002001200220032004b. aantal
ingeschreven leerlingen naar kalenderjaar1 648,61 650,41 642,11 647,51 652,71 656,31 659,4 b.1
basisonderwijs1 525,81 538,11 545,91 551,21 555,81 558,91 561,6 b.2
speciaal basisonderwijs54,353,452,852,552,351,951,4 b.3
(voortgezet) speciaal onderwijs68,559,043,343,944,645,546,5c. aantal
leerlingen voor de personele bekostiging naar kalenderjaar1 671,91 679,01 676,41 684,91 690,51 695,81 699,5 c.1
basisonderwijs1 550,81 568,11 580,71 588,81 594,11 598,91 602,1 c.2
speciaal basisonderwijs55,254,353,452,852,552,351,9 c.3
(voortgezet) speciaal onderwijs65,856,642,343,343,944,645,5d. aantal
leerlingen naar gewicht voor de personele bekostiging basisonderwijs
naar kalenderjaar        1.01 015,31 082,21 105,81 121,81 133,61 143,01 149,7 1.25339,3285,0268,6256,7247,1239,0232,0 1.41,41,31,31,31,31,31,3 1.73,73,73,63,63,63,63,6 1.9190,7195,6201,0204,9208,2211,6215,1Subtotaal1 550,41 567,81 580,41 588,41 593,81 598,61 601,8 Trekkende
bevolking0,40,30,30,30,30,30,3Totaal1 550,81 568,11 580,71 588,81 594,11 598,91 602,1Toelichting op de tabela. aantal ingeschreven leerlingen op teldatumDe leerlingen worden ieder jaar op 1 oktober geteld (ingeschreven leerlingen
op teldatum). Voor de jaren daarna wordt een raming gemaakt (de referentieraming).
Deze tabel sluit aan bij de referentieraming '99 en is vanaf 1 oktober 1999
exclusief de aantallen leerlingen speciaal voortgezet onderwijs (lom en mlk)
(svo). Deze tabel is evenals de begrotingstotalen (tabel 3.1) inclusief asielzoekers.b. aantal ingeschreven leerlingen naar kalenderjaarDe personele bekostiging geschiedt op schooljaarbasis. Zo is het aantal
leerlingen dat op 1 oktober van jaar t staat ingeschreven de basis voor de
personele bekostiging in het schooljaar t+1/t+2. De begroting is naar kalenderjaar,
vandaar dat het aantal ingeschreven leerlingen wordt omgerekend naar kalenderjaar.
Dit gebeurt door 7/12 van het aantal leerlingen op 1 oktober van het jaar
t-1 te nemen en 5/12 van het aantal op 1 oktober van t.Doordat het svo per 1 augustus 1999 naar beleidsterrein voortgezet onderwijs
is overgegaan zijn de eerste 7 maanden van 1999 inclusief en de laatste 5
maanden exclusief het aantal svo leerlingen. Vanaf 2000 is het aantal (v)so
leerlingen exclusief het svo.c. aantal leerlingen voor de personele bekostiging naar kalenderjaarHet aantal ingeschreven leerlingen van jaar t is de basis voor de bekostiging
in jaar t+1. Bij punt c staat bij 2001 dus het aantal leerlingen dat bij punt
b bij 2000 staat, behalve voor het basisonderwijs. Daar geldt dat het aantal
ingeschreven leerlingen wordt vermenigvuldigd met het wettelijke instroomcorrectiepercentage
(3% op schoolniveau, maar 2,77% op macroniveau) om het aantal bekostigde leerlingen
te krijgen. Dit instroompercentage is voor de tussentijdse instroom van 4-jarigen.d. aantal leerlingen naar gewicht voor de personele bekostiging basisonderwijs
naar kalenderjaarHier is een uitsplitsing gegeven van punt c naar de diverse gewichtencategorieën
in het basisonderwijs.De verwachting is dat het leerlingenaantal in het basisonderwijs tot en
2004 blijft toenemen, maar deze stijging wordt wel geleidelijk minder. Gelijktijdig
met de maatregel «weer samen naar school», die opgenomen is in
de Wet op het primair onderwijs, is een daling te constateren van het aantal
leerlingen aan de speciale scholen voor basisonderwijs. Verwacht wordt dat
deze daling zich ondanks de stijging van het totaal aantal leerlingen de komende
jaren zal voortzetten. Het aantal leerlingen dat (voortgezet) speciaal onderwijs
volgt (exclusief het aantal leerlingen speciaal voortgezet onderwijs (lom/mlk)),
blijft toenemen met gemiddeld circa 2,5% per jaar in de periode 1998 tot en
met 2004.In het basisonderwijs is niet alleen het aantal leerlingen, maar ook het
gewicht dat aan deze leerlingen wordt toegekend, bepalend voor de toegekende
formatie. Voor elke leerling wordt bij de toelating tot een school een gewicht
vastgesteld behorend bij de gezinssamenstelling, schoolopleiding ouders en/of
land van herkomst. De volgende gewichten kunnen worden toegekend naar gelang
de categorie waartoe de leerling behoort: 1.0, 1.25, 1.40, 1.70 of 1.90.In onderdeel d van tabel 3.2 valt een daling van het aantal 1.25-leerlingen
op. Deze daling wordt ten eerste veroorzaakt door een verschuiving naar het
gewicht 1.00 als gevolg van een stijgend opleidingsniveau van de ouders. In
de tweede plaats is deze daling het gevolg van de doorwerking van effecten
van de aanscherping van het gewicht 1.25 vanaf de teldatum 1 oktober 1995.
De aanscherping van het gewicht 1.25 houdt in dat in plaats van het opleidingsniveau
van één van de ouders, het opleidingsniveau van beide ouders
in aanmerking wordt genomen bij het bepalen van het gewicht van een leerling.
De effecten van de aanscherping van de criteria voor het gewicht 1.25 zijn
met name zichtbaar in de jaren 1998 en 1999.Het tweede punt dat opvalt in tabel 3.2 is de stijgende trend in het aantal
1.9-leerlingen (allochtone leerlingen).Dit is in lijn met de allochtonenprognose
van het CBS. Als het aantal 1.9-leerlingen uitgedrukt wordt in een percentage
van het totale aantal basisonderwijsleerlingen is er sprake van een stijging
van enkele tienden van procenten per jaar. Personele uitgavenDe personele uitgaven zijn verreweg het grootste deel van de uitgaven
in het primair onderwijs. De belangrijkste elementen van deze personele uitgaven
staan in tabel 3.3. Tabel 3.3 personele uitgaven*
(x f miljoen) 1998199920002001200220032004Basisonderwijs7 295,87 951,48 182,98 454,28 698,48 982,09 031,6– Groepsformatie**5 556,35 703,15 799,25 995,76 226,26 431,06 450,0– Gewichtenformatie453,3448,9453,5454,5455,4457,9461,3– Schoolleiding328,0338,5341,6343,6345,0346,1346,8– Groei/aanvullend
formatiebeleid/ schoolprofielbudget395,4399,1400,8399,8401,0402,0402,7– GOA/OALT124,0304,1302,3302,3259,3260,5261,9– Overig438,8757,6885,6958,21 011,51 08
4,71 108,9Speciaal basisonderwijs0,0647,6641,6639,5639,9643,8642,3(voortgezet)
speciaal onderwijs1 834,31 186,71 005,81 032,61 049,51 072,81 092,4Totaal
personele uitgaven9 130,19 785,79 830,310 126,410 387,910 698,610 766,2* inclusief adv en opslagen voor participatiefonds en vervangingsfonds** groepsformatie = ongewogen basisformatie + onderbouwformatie + vakonderwijs
+ frictie + nevenvestigingenDe gewichtenformatie in tabel 3.3 is een raming van het budget voor de
aanwezigheid van leerlingen met een gewicht hoger dan 1.0. Dit is overigens
niet het volledige bedrag dat samenhangt met de leerlinggewichten. Ook een
deel van het budget voor schoolleiding en een deel van het schoolprofielbudget
wordt verklaard door de aanwezigheid van gewichtenleerlingen. Als deze componenten
ook worden gerekend tot het budget voor gewichten komt dit budget op circa
f 500 miljoen. Overigens leidt niet iedere gewichtenleerling (zie tabel 3.2d)
tot extra bekostiging, omdat er een drempel van 9% geldt voordat een school
voor gewichtenformatie in aanmerking komt.Onder de noemer «schoolleiding» is in tabel 3.3 het budget
weergegeven dat gereserveerd is om schoolleiding vrij te stellen van lestaken.
Het budget voor gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (expertisecentra)
en onderwijs in allochtone levende talen (oalt) wordt sinds 1 augustus 1998
als specifieke uitkering naar de gemeenten overgemaakt. De hiermee samenhangende
budgetten zijn opgenomen op beleidsterrein primair onderwijs en vanaf 2002
ook nog voor circa f 50 miljoen op beleidsterrein voortgezet onderwijs.
Onder «overig» zijn onder meer nascholing, bestuurlijke krachtenbundeling,
bedrijfsgezondheidszorg, buitenlandse scholen en diverse kleinere budgetten
opgenomen.In tabel 3.4 staan enkele gegevens over de groepsformatie in het basisonderwijs. Tabel 3.4 kengetallen
groepsformatie basisonderwijs 1998199920002001200220032004a Uitgaven
groepsformatie (x f miljoen)5 5565 7035 7995 9966 2266 4316 450b Aantal
fte's groepsformatie (incl. adv) (x 1000)64,766,567,870,072,975,475,6c Uitgaven
per fte groepsformatie (a/b)85 84485 79385 50985 60685 41085 28185 343d Aantal
fte's groepsformatie (excl. adv) (x 1000)60,861,562,764,867,469,869,9e Leerlingen
(tabel 3.2b1)/fte's groepsformatie (d)25,125,024,623,923,122,322,3Als het aantal fte's groepsformatie vermenigvuldigd wordt met de uitgaven
per fte, ontstaan de totale uitgaven aan groepsformatie. Conform de begrotingsvoorschriften
wordt in de meerjarenraming uitgegaan van constante gemiddelde personele lasten.
De uitgaven per fte zijn dan ook nagenoeg constant. De toename van de totale
uitgaven aan groepsformatie wordt dus veroorzaakt door een toename van het
aantal fte.Het aantal bekostigde fte's hangt af van het aantal bekostigde leerlingen
(tabel 3.2c1) en de geldende formatieregelingen, die opgenomen zijn in het
formatiebesluit WPO. Het betreft hier normatief – dat wil zeggen op
basis van de personele formatieformules – berekende aantallen. Deze
aantallen kunnen afwijken van de formatie die scholen inzetten, omdat zij
via het formatiebudgetsysteem tot een andere invulling kunnen komen, bijvoorbeeld
minder personeel in hogere en meer personeel in lagere salarisschalen.De sterke toename van de totaal bekostigde groepsformatie basisonderwijs
in de periode vanaf 1999 tot en met 2003 is bijna volledig het gevolg van
de extra formatie voor de verkleining van de groepsgrootte. Het aantal fte
exclusief adv neemt in deze periode met circa 8300 fte toe. De toename van
het aantal fte inclusief adv van 1998 naar 1999 wordt onder andere veroorzaakt
door de extra herbezettingformatie die per 1 augustus 1998 wordt toegekend
als gevolg van de arbeidsduurverkorting, die in de cao 1996–1998 is
afgesproken. Verder draagt ook de toename van het aantal bekostigde leerlingen
bij aan de toename van het aantal bekostigde fte's.In tabel 3.4 is als indicatie van de groepsgrootte in het basisonderwijs
de ratio leerlingen/groepsformatie opgenomen. In het verloop van deze ratio
is duidelijk het effect zichtbaar van de investering in groepsverkleining.
Deze ratio is een gemiddelde voor de onder- en bovenbouw samen. Over het algemeen
zullen de groepen, door het beleid «groepsgrootte en kwaliteit»,
in de onderbouw kleiner zijn dan in de bovenbouw. Een andere reden waardoor
de werkelijke groepsgrootte kan afwijken van de hier gepresenteerde ratio
is dat scholen ervoor kunnen kiezen gewichtenformatie in te zetten voor reductie
van de groepsgrootte. Verder speelt ook de verdeling van de leerlingen over
de jaargroepen een rol. Materiële uitgavenVoor de bekostiging van de materiële instandhouding is door de vereenvoudiging
van het Londo-stelsel (VeLo) met ingang van 1 januari 1997 het aantal leerlingen
de belangrijkste indicator. In tabel 3.5 staan de belangrijkste componenten
van de materiële uitgaven. De twee grootste componenten zijn de groepscomponent
en de leerlingen component. Bij de berekening van de groepscomponent wordt
gebruik gemaakt van het aantal inschreven leerlingen op teldatum (tabel 3.2.a).
Zo is het aantal leerlingen op 1 oktober 1998 de basis voor de bekostiging
in 1999. Voor het berekenen van de leerlingafhankelijke component wordt dit
aantal nog verhoogd met het instroomcorrectiepercentage van 3%. Tabel 3.5 materiële
uitgaven (x f miljoen) 1998199920002001200220032004Uitgaven
basisonderwijs1 125,81 131,81 191,01 219,81 286,11 301,81 303,6Leerlingen component Velo455,0483,1485,8489,3489,9491,1492,0Groepscomponent Velo537,5554,3557,4561,5562,3563,9565,2Nederlands onderwijs anderstaligen6,16,56,86,97,07,17,2Aanvullend formatiebeleid2,01,91,91,91,91,91,9Overig125,286,0139,1160,2225,0237,8237,3        Uitgaven
speciaal basisonderwijs0,079,580,380,781,781,580,9Leerlingen component Velo0,038,337,837,737,537,336,9Groepscomponent Velo0,037,937,337,337,036,936,5Overig0,03,35,25,77,27,37,5        Uitgaven
(voortgezet ) speciaal onderwijs213,1129,3107,3110,1113,2115,3117,5Leerlingen component Velo104,859,346,747,848,549,350,2Groepscomponent Velo94,054,144,145,245,846,747,6Overig14,315,916,517,118,919,319,7        Uitgaven
primair onderwijs1 338,91 340,61 378,61 410,61 481,01 498,61 502,0Leerlingen component Velo559,8580,7570,3574,8575,9577,7579,1Groepscomponent Velo631,5646,3638,8644,0645,1647,5649,3Nederlands onderwijs anderstaligen6,16,56,86,97,07,17,2Aanvullend formatiebeleid2,01,91,91,91,91,91,9Overig139,5105,2160,8183,0251,1264,4264,5De materiële uitgaven stijgen tussen 1998 en 1999 per saldo met circa
f 1,7 miljoen. Enerzijds doet zich een stijging voor die voornamelijk
wordt veroorzaakt door de toename van het aantal leerlingen en aanpassing
van de vergoedingsbedragen aan het prijsniveau voor 1999. Anderzijds is er
sprake van een daling omdat met ingang van 1 augustus 1999 de materiële
uitgaven voor de onderwijssoorten lom en mlk in het voortgezet speciaal onderwijs
zijn ondergebracht bij voortgezet onderwijs (beleidsterrein 19).De investering in ict, die centraal geparkeerd stond op de OCenW-begroting,
is aan het beleidsterrein primair onderwijs uitgedeeld. Deze investering bedraagt
f 67,5 miljoen in 1999 oplopend tot f 171 miljoen in 2004.In 2000 is f 13,8 miljoen aan de begroting toegevoegd als tegemoetkoming
in de kosten samenhangend met de invoering van de euro in de schooladministraties.Ook in 2001 zal dit bedrag ter beschikking worden gesteld.De materiële uitgaven stijgen tussen 2000 en 2004 met ongeveer f 123
miljoen als gevolg van de verwachte toename van het aantal leerlingen tot
en met 2004, de afspraken over de tweede fase van het beleid «groepsgrootte
en kwaliteit» en de bovengenoemde ict-investeringen. OnderwijsverzorgingOnderwijsverzorging betreft de uitgaven voor de schoolbegeleidingsdiensten.
De uitgaven van 1998 tot en met 2004 verlopen redelijk constant. Afwijkingen
in deze reeks worden veroorzaakt door loonaanpassingen volgens de cao-afspraken.Verder is gezien de daling van de wachtgelduitgaven van de schoolbegeleidingsdiensten
in 1998 en de prognoses voor 1999 en latere jaren, besloten vanaf
2000 structureel f 2,5 miljoen minder beschikbaar te stellen voor de
opslag participatiefonds aan de diensten. De reguliere dienstsubsidie zal
op het vereiste niveau worden gehouden.Als er sprake is van een positieve evaluatie zullen de budgetten voor
de schoolbegeleidingsdiensten vanaf het jaar 2002 overgeboekt worden naar
het Gemeentefonds. Overige uitgavenOnder de overige uitgaven (artikel 18.05) vallen de zogenaamde niet-wettelijke
uitgaven. Het gaat hier met name om de bekostiging van projectactiviteiten.Opvallend is de daling in 2000 ten opzichte van 1999 (van f 43,4
miljoen naar f 37,1 miljoen). Enerzijds stijgt het budget in 2000 door
een eenmalige extra investering van f 5 miljoen in achterstandenbeleid.
Anderzijds is het budget structureel verlaagd door de korting vanaf het jaar
2000 van circa f 8 miljoen ter dekking van de cao-afspraken 1999–2000.
Ook de daling van 1998 naar 1999 wordt een belangrijk deel veroorzaakt door
een korting op de projectmiddelen (f 2,2 miljoen). Zie voor een verdere
toelichting op de mutaties de artikelsgewijze toelichting en voor een nadere
toelichting op de projecten de artikelsgewijze toelichting en de subsidiebijlage. OntvangstenDe ontvangsten op het beleidsterrein primair onderwijs hebben betrekking
op de herrekening en afrekening van oude jaren.De raming van de ontvangsten in 1999 is hoger dan de realisatie van de
ontvangsten in 1998. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de terug te vorderen
materiële vergoedingen, die in verband met de invoering van het vereenvoudigd
londostelsel (Velo) niet in 1998 terug ontvangen zijn en nu in 1999 verrekend
zullen worden. Dit betreft een bedrag van f 38,1 miljoen.De geraamde ontvangsten voor de jaren 2000 tot en met 2004 zijn naast
de incidentele meerontvangsten in 1999 zoals hierboven vermeld, f 8,6
miljoen lager dan in 1999 omdat de taakstelling aanscherping controlebeleid
in 1999 voor het laatst is opgenomen. 4. OVERIGE KERNGEGEVENSIn tabel 4.1 worden de uitgaven per leerling weergegeven. Tabel 4.1 uitgaven per
leerling (x f 1000) 1998199920002001200220032004Basisonderwijs5,66,06,16,36,56,76,7Speciaal
basisonderwijs–13,513,713,713,814,014,1(Voortgezet)
speciaal onderwijs16,722,525,826,226,226,226,1Totaal
primair onderwijs6,46,86,97,17,27,47,5Toelichting• De uitgaven zijn opgebouwd uit de gesaldeerde uitgaven op het beleidsterrein
(tabel 3.1). De uitgaven zijn gedeeld door het aantal ingeschreven leerlingen
naar kalenderjaar (tabel 3.2b).• De uitgaven per leerling (v)so zijn in 1998 inclusief speciaal
basisonderwijs (sbao). Vanaf 1 augustus 1999 zijn de uitgaven per leerling
exclusief svo, vanwege de overgang van het svo naar beleidsterrein voortgezet
onderwijs.• De uitgaven zijn exclusief uitgaven voor WSF en ontvangsten van
lesgelden in het vso.De uitgaven per leerling in het basisonderwijs stijgen van het jaar 1998
naar 1999 met circa 6%. Deze stijging is onder andere het gevolg van de cao-afspraken,
waaronder naast de loonbijstellingen ook de uitbreiding van de adv per 1 augustus
1998. De uitgaven per leerling nemen in het basisonderwijs in de periode van
1999 tot en met 2003 met circa 3% per jaar toe. Dit is voornamelijk het gevolg
van de maatregel «groepsverkleining» in de onderbouw van het basisonderwijs.De uitgaven per leerling in het speciaal basisonderwijs nemen toe van
ongeveer f 13 500 per leerling in 1999 tot circa f 14 100
per leerling in 2004.In 1998 maken de leerlingen en uitgaven speciaal basisonderwijs en speciaal
voortgezet onderwijs nog deel uit van de uitgaven per leerling in het (voortgezet)
speciaal onderwijs. Vanaf 1999 is dit niet meer het geval als gevolg van het
overgaan van het vso lom en mlk naar het voortgezet onderwijs per 1 augustus
1999 en het apart presenteren van het speciaal basisonderwijs. Hierdoor blijven
«relatief dure» categorieën (voortgezet) speciaal onderwijs
over, waardoor het bedrag per leerling stijgt. In het jaar 2000 nemen de verwachte
uitgaven per leerling met circa 4% toe (exclusief het effect van de overgang
van het svo lom en mlk naar Voortgezet onderwijs). Daarna blijven de uitgaven
per leerling in het (v)so ongeveer op hetzelfde niveau. Beleidsterrein 19 Voortgezet onderwijs Voortgezet onderwijs t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCen W f 43,2 mld. Uitgaven voortgezet onderwijs
f 8,7 mld. 1. ALGEMEENHet beleidsterrein voortgezet onderwijs omvat de scholen voor voorbereidend
wetenschappelijk onderwijs (vwo), voor hoger algemeen voortgezet onderwijs
(havo), voor voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (mavo en vbo: vmbo)
en landelijke onderwijsondersteunende instellingen.De wettelijke regelingen hiervoor zijn neergelegd in de Wet op het voortgezet
onderwijs (WVO) en de Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende
activiteiten (WSLOA). Delen van het speciaal voortgezet onderwijs (svo) zijn
ondergebracht onder de werking van de WVO. 2. BELEIDDe planning van de beleidstrajecten, onderverdeeld in hoofdrubrieken,
is in onderstaand schema weergegeven. De hoofdrubrieken zijn:• onderwijsvernieuwingen: vernieuwing van het primaire proces• instellingenbeleid: mensen en middelen (beleid met betrekking tot
de school als organisatie en de ondersteuning)• jeugdbeleid: beleid met een schooloverstijgend karakter, gericht
op de optimale ontplooiing van jongeren. ONDERWIJSVERNIEUWINGENBeleidsterrein2000200120022003BasisvormingImplementatie
evaluatie        Vmbo (leerwegen)Tussentijdse rapportage
invoering leerwegenPer 1-8 inwerkingtreding eindexamenbesluit en nieuwe
examenprogramma's in leerjaar 3 Eerste examens leerwegen vmbo 
 Eerste bezemjaar oude Examensysteem     Vmbo (praktijken
leerwegondersteunend onderwijs)Evaluatie tweede ronde pilotprojecten 
 Tussentijdse rapportage invoeringsproces met het oog op principebesluit
invoering zorgbudget per 1-8-2002 Invoering zorgbudget per
01-08-2002      Vmbo (infrastructuur)Geleidelijke
herschikking vbo-afdelingen en introductie intrasectorale programma's        Havo/vwo
(proflelen en studiehuis)Eerste profielexamens havoeerste profielexamens
vwo  INSTELLINGENBELEID:
MENSEN EN MIDDELENBeleidsterrein2000200120022003KwaliteitsbeleidExpertiseproject
kwaliteitszorg Derde versie kwaliteits- kaart  Afronding
expertiseproject kwaliteitszorg      Pilots met RSTRST-rapportages        PISA-project Education
at a glance  PISA Education at a glance     Landelijke
onderwijsondersteuningTweede ronde overheveling LPC-gelden naar scholenLaatste
ronde overheveling LPC-gelden naar scholen Evaluatie werking WSLOA       Verslag
aan TK over activiteiten in de jaren 1999 en 2000         Evaluatie
beleid middelenverdeling onderzoek voor onderwijs       Cultuur en SchoolInvoering
vouchers in havo/vwo (per 1-8-1999)Uitbreiding vouchersysteem
naar vmbo (per 1-8-2000)       Informatie- en communicatie-technologieStart
uitwerking plannen   JEUGDBELEIDBeleidsterrein2000200120022003Jeugd
en veiligheidSlotconferentie de veilige school
(Unesco)        voortijdig schoolverlatenUitvoering plan
van aanpakIdemIdemIdem, inclusief evaluatieOnderwijsvernieuwingenIn het voortgezet onderwijs maken de leerlingen de belangrijkste keuzes
voor het niveau en de aard van hun verdere opleiding in het beroeps- en wetenschappelijk
onderwijs.De vernieuwingen in het voortgezet onderwijs zijn in de eerste plaats
bedoeld om de aansluiting op het vervolgonderwijs te verbeteren. Zij vormen
ook een verbinding met de ontwikkelingen in het basisonderwijs en leggen tevens
een basis voor «een leven lang leren». Het gaat hierbij niet alleen
om de basisvaardigheden en de basiskennis die nodig zijn voor het «leren
leren», maar ook om het benadrukken van het belang daarvan. BasisvormingOp 15 september 1999 is het evaluatierapport van de inspectie over de
basisvorming verschenen. Op basis van dit rapport en het standpunt van de
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen daarover wordt overleg
gevoerd met de Tweede Kamer. Na de discussie met de Kamer zal worden vastgesteld
welke acties in 2000 van start gaan. In dat jaar zal ook worden gekeken naar
de herziening van de kerndoelen, die moeten gaan gelden in de periode 2003–2008. VMBOVanaf 1 augustus 1999 zijn de scholen bezig met het invoeren van leerwegen,
het eerste onderdeel van de vernieuwing van het mavo/vbo/svo. Vooruitlopend
hierop is de regelgeving die voortvloeit uit de wijzigingen van de WVO, tot
stand gebracht en gepubliceerd in het Gele Katern. In 2000 rapporteren we
over de invoering van de leerwegen.Het tweede belangrijke onderdeel van de invoering van het vmbo is de versterking
van de samenwerking tussen het leerwegondersteunend onderwijs en het praktijkonderwijs
aan de ene kant en het reguliere voortgezet onderwijs aan de andere kant.
In 2000 zal op basis van een evaluatie van de voortgang bij het invoeringsproces
een beslissing worden genomen over het invoeren van een zorgbudget per 1 augustus
2002.Het derde element in de vormgeving van het vmbo is de versterking van
de vbo-infrastructuur. Die kan bestaan uit:• herordening of clustering van afdelingen• uitwisseling van afdelingen• introductie van intrasectorale programma's• samenwerking tussen scholen (o.a. de Zwolse variant).Met de herziening van de infrastructuur is in 1999 een begin gemaakt.
Deze ontwikkeling bereikt een hoogtepunt in 2000. De regievoerder vbo-mavo
heeft het voorbereidende werk voor die beslissingen in 1999 afgerond door
middel van het uitbrengen van de rapportage over de keuzes van de scholen. Havo/vwoOp 1 augustus 1999 is de tweede (tevens laatste) groep scholen begonnen
met het invoeren van de profielen. De pedagogisch-didactische vernieuwing,
aangeduid met de term «studiehuis», is met de nieuwe tweede fase
verbonden. Voor de groep scholen die per 1 augustus 1998 al zijn gestart zullen
in het komende kalenderjaar voor het eerst de nieuwe havo-examens gaan gelden.In 2000 en de daarop volgende jaren zal de voortgang bij het invoeringsproces
zorgvuldig bewaakt blijven worden. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van regelmatige
peilingen in het kader van een monitor-onderzoek dat momenteel wordt geleid
door het Procesmanagement Voortgezet Onderwijs (PMVO). Ook de inspectie volgt
het invoeren van deze onderwijsvernieuwing nauwlettend. Instellingenbeleid: mensen en middelen KwaliteitsbeleidAandacht voor en het zichtbaar maken van kwaliteit staat ook in het voortgezet
onderwijs centraal. De kwaliteit van scholen voor voortgezet onderwijs wordt
op drie manieren in kaart gebracht:• via het regulier schooltoezicht door de inspectie;• met behulp van de kwaliteitskaart (geeft de cognitieve resultaten
van leerlingen weer);• door zelfevaluatie door scholen.De beleidsnota Variëteit en Waarborg over het nieuwe toezicht
door de inspectie zal in het parlementaire jaar 1999–2000 ook voor het
voortgezet onderwijs in wettelijke maatregelen worden vertaald. De inspectie
gaat jaarlijks regulier schooltoezicht uitoefenen op een aantal scholen. De
scholen ontvangen daarvan een verslag dat openbaar is. Dit biedt de mogelijkheid
om na te gaan hoe gegevens van de kwaliteitskaart en de uitkomsten van regulier
schooltoezicht kunnen worden geïntegreerd in een handzame en inzichtelijke
publicatie. Zo'n publicatie is natuurlijk vooral voor ouders en leerlingen
belangrijk.De zelfevaluatie door scholen is de kern van het kwaliteitsbeleid. Omdat
er belangrijke onderwijsvernieuwingen worden ingevoerd, is het gewenst dat
daarbij aparte ondersteuning wordt verleend. Er is voor gekozen om een vijfjarig
project op te zetten dat de implementatie van de kwaliteitszorg op scholen
voor voortgezet onderwijs zal ondersteunen en begeleiden. Dit project wordt
uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de Vereniging voor het management
in het voortgezet onderwijs (VVO) en de besturenorganisaties, zodat de sector
zijn eigen verantwoordelijkheid kan nemen. De landelijke pedagogische centra
en het Cito spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van instrumenten
voor kwaliteitszorg.Het gaat echter niet alleen om de kwaliteit van het onderwijs binnen Nederland.
Het niveau van het Nederlandse onderwijs moet zodanig zijn dat het kan concurreren
met het buitenland.Nederland blijft actief deelnemen aan internationale vergelijkingen. Voorbeelden
daarvan zijn:• het Programme for International Student Assessment (PISA);• de uitgave Education at a glance;• vergelijkingen in EU-verband;• vergelijkingen opgezet vanuit de wetenschap, zoals IEA.Natuurlijk mogen dit soort activiteiten geen onredelijke uitvoeringslasten
bij scholen veroorzaken. Landelijke onderwijsondersteuningOok in 2000 zal een deel van de middelen die tot nu toe rechtstreeks naar
de landelijke onderwijsondersteunende instellingen zijn gegaan naar de scholen
worden overgeheveld. Deze overheveling vindt in drie stappen plaats. De scholen
kunnen deze middelen naar eigen inzicht besteden voor het inkopen van onderwijsondersteuning.In 2001 ontvangt de Tweede Kamer een verslag over de doeltreffenheid en
de effecten van het beleid betreffende de verdeling van middelen ten behoeve
van het onderzoek voor het onderwijs, zoals in de WSLOA is voorgeschreven. Arbeidsvoorwaarden en rechtspositieHet personeel in het voortgezet onderwijs valt onder de cao die voor de
sector onderwijs (beleidsterreinen po, vo en bve) is afgesloten. De cao loopt
van 1 januari 1999 tot 1 maart 2000. Naast een structurele loonsverhoging
per 1 februari 1999 van 2,5% is voor 1999 een eindejaarsuitkering van 0,6%
afgesproken. Met ingang van 1 januari 2000 zal onderwijsondersteunend personeel
in de salarisschalen 1 tot en met 5 vier jaar eerder dan voorheen het maximum
van hun schaal bereiken. Met ingang van dezelfde datum verdwijnt de «periodiekenstop»
voor leraren in de salarisschalen 9 tot en met 12.Verder zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van integraal personeelsbeleid.
Het gaat hierbij onder andere om de verdere professionele ontwikkeling van
personeel en management, de realisatie van een scholingsrecht en de begeleiding
van personeelsleden. Op termijn (vanaf het schooljaar 2001–2002) worden
ook varianten van taak- en beloningsdifferentiatie mogelijk.De decentrale cao voor het voortgezet onderwijs is met een beperkte aantal
wijzigingen verlengd en loopt nu tot en met het schooljaar 1999–2000.
De wijzigingen hebben onder andere betrekking op de bapo-regeling en de regeling
spaarverlof. Autonomievergroting en dereguleringEr moet een nieuw evenwicht komen tussen de regelgeving van de overheid
en de zelfregulering door scholen. Deregulering en autonomievergroting zijn
daarvoor een middel. Op de korte termijn is het beleid gericht op het binnen
de kaders van het huidige stelsel wegnemen van knelpunten en belemmeringen
die scholen onnodig ondervinden in de huidige regelgeving. Inventarisatie
daarvan heeft geleid tot een werkprogramma om dit beleid uit te voeren. Bij
de verdere aanpak wordt het onderwijsveld betrokken, vooral om de noodzakelijke
inhoudelijke onderbouwing van de maatregelen zeker te stellen. De maatregelen
kunnen betrekking hebben op de volle breedte van de regelgeving voor het voortgezet
onderwijs. Het gaat dus om de onderwijskundige inrichting, bestuur en organisatorische
inrichting, personeel, bekostiging en lokale samenwerking.Op de langere termijn gaat het om maatregelen die mogelijk ingrijpen op
het huidige stelsel en daarom meer voorbereidingstijd vergen. Cultuur en schoolMet ingang van het schooljaar 1999–2000 wordt het vouchersysteem
ingevoerd bij het havo/vwo. Daarmee krijgen de scholen voor elke leerling
die start met het vak CKV1 de beschikking over een cultuurtegoed in de vorm
van bonnen. De bonnen vertegenwoordigen een geldbedrag, waarmee bij culturele
instellingen op vertoon van een speciale (gratis verstrekte) CJP-kaart betaald
kan worden (zie de brief van 4 juni 1999, Kamerstukken II, 1998–1999,
26 200 VIII, nr. 93H).Een jaar later, dus per 1 augustus 2000, wordt dit vouchersysteem ingevoerd
in het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. Informatie- en communicatietechnologieOp 23 juli 1999 zijn brieven gestuurd naar alle besturen en scholen in
het voortgezet onderwijs over de uitwerking van de plannen voor het gebruik
van informatie- en communicatietechnologie in het voortgezet onderwijs. Daarin
is tegen de achtergrond van de bespreking van de voornemens met de Tweede
Kamer enkele weken eerder onder andere duidelijkheid gegeven over de middelen
die de scholen in de komende jaren ter beschikking worden gesteld.De scholen zullen zo spoedig mogelijk worden voorzien van een aansluiting
op Kennisnet, zij hebben echter zelf zeggenschap over het moment waarop ze
daadwerkelijk gebruik zullen gaan maken van de aansluiting. JeugdbeleidOnderwijs is voor jongeren van groot belang als voorbereiding op hun toekomstig
functioneren in de samenleving. Het onderwijs reikt daartoe kennis aan en
traint in de benodigde vaardigheden. Het onderwijs vormt daarmee een belangrijke,
structurerende schakel met overige voorzieningen en ondersteunende instellingen
die belangrijk zijn voor een optimale ontplooiing van jongeren. Het komt er
op aan veel aandacht te schenken aan samenwerking en afstemming tussen de
betrokken instanties om de jongeren zo goed mogelijk te bereiken en op maat
ondersteuning te kunnen bieden. Voortijdig schoolverlaten en leerplichtOm voortijdig schoolverlaten effectief te kunnen tegengaan is de coördinerende
rol van de gemeenten en de samenwerking tussen gemeenten in regionaal verband
belangrijk. De leerplichtambtenaar onderhoudt contacten met scholen, verzuimende
leerlingen en hun ouders en met instellingen op het terrein van het jeugdwelzijnsbeleid
en de jeugdwelzijnszorg. Het plan van aanpak voortijdig schoolverlaten is
in mei 1999 naar de Tweede Kamer gestuurd. Dat plan heeft als doel voorwaarden
te scheppen voor jongeren om de voor hen hoogst haalbare en meest passende
onderwijs- en/of arbeidsmarktpositie te bereiken. Daarvoor zijn sluitende
afspraken nodig tussen scholen voor voortgezet onderwijs, bve-instellingen,
gemeente, politie, justitie en jeugdhulpverlening.In de beschrijving van beleidsterrein 20 (beroepsonderwijs en volwasseneneducatie)
is uitgebreider ingegaan op het plan van aanpak. Actieplan leerplichtEen belangrijk aangrijpingspunt om voortijdig schoolverlaten tegen te
gaan is de leerplichtwet. Een strikte handhaving van deze wet moet leiden
tot een afdoende reactie op beginnend verzuim (signaalverzuim) en het tegengaan
van luxeverzuim en absoluut verzuim. Het «actieplan leerplicht»
is tegelijk met het «actieplan voortijdig schoolverlaten» in mei
1999 aan de Tweede Kamer aangeboden. Het beschrijft hoe het handhaven van
de leerplicht zo goed mogelijk kan worden vormgegeven. In 1999 is in samenwerking
met het ministerie van Justitie een begin gemaakt met een «proeftuin
leerplicht» in de gemeente Breda. Daarin worden de maatregelen uit het
actieplan en de daaraan gekoppelde richtlijnen van het Openbaar Ministerie
in de praktijk gebracht.In 1999 en 2000 zal de Nederlandse Vereniging voor leerplichtambtenaren
samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Nederlandse Vereniging
voor Leerlingbegeleiding het actieplan in een aantal regionale bijeenkomsten
bespreken. Daarbij komt ook aan de orde dat het noodzakelijk is vanuit de
handhaving van de leerplichtwet op lokaal niveau te zorgen dat jongeren passend
onderwijs kunnen volgen. De veilige schoolScholen worden geconfronteerd met algemeen maatschappelijke verschijnselen
als geweld, pesten en vandalisme. In de afgelopen jaren is aandacht besteed
aan de gevolgen daarvan voor het schoolklimaat in de campagne de veilige
school. Daarin zijn methoden en materiaal ontwikkeld die scholen kunnen
gebruiken om geweld tegen te gaan en een veilig en geborgen schoolklimaat
te bevorderen, waarin zowel aandacht voor oorzaken van geweld bestaat als
voor de positie van slachtoffers. De campagne wordt in het voorjaar van 2000
afgesloten met een door Unesco ondersteunde conferentie.Het formele einde van de campagne betekent natuurlijk geen einde aan de
activiteiten gericht op een veiliger schoolomgeving. Nu komt het er op aan
methoden en materialen uit de campagne een plaats te geven in het eigen schoolbeleid.Parallel daaraan moeten afspraken met de gemeenten worden gemaakt over
de wijze waarop scholen, gemeente, politie en justitie samenwerken om geweld
te bestrijden. Deze benadering is onderdeel van de afspraken over het fonds
leefbaarheid en veiligheid. 3. HORIZONTALE TOELICHTING Uitgaven en ontvangstenOp de scholen voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs (vwo), hoger
algemeen voortgezet onderwijs (havo) en voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
(vmbo) is de lumpsum-bekostiging van toepassing.Met ingang van 1 augustus 1998 is het voortgezet speciaal onderwijs (vso-lom
en -mlk) opgenomen in de WVO als deel II. Het omzettingstraject leidt in de
periode 1-8-1999 t/m 1-8-2002 tot afdelingen voor leerwegondersteunend onderwijs,
orthopedagogisch- en didactische centra en scholen en afdelingen voor praktijkonderwijs.
Voor de afdelingen leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs is
de lumpsum-bekostiging van toepassing. De scholen voor praktijkonderwijs hebben
in principe een declaratiebekostiging voor de personele uitgaven (FBS) en
een lumpsum-bekostiging voor de materiële uitgaven (Velo). Scholen voor praktijkonderwijs die vallen onder een bestuur dat tenminste één
school voor voortgezet onderwijs onder zich heeft, mag voor de personele vergoeding
ook kiezen voor de lumpsum-bekostiging. Tabel 3.1 geeft een overzicht van
de totale uitgaven en ontvangsten. Tabel 3.1: Uitgaven en
ontvangsten (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Uitgaven
vo17 494,38 167,08 681,78 809,99 014,79 181,09 366,5Waarvan
oploop in loon- en prijsbijstelling 16,546,283,4107,9135,6168,6Ontvangsten
vo232,78,98,98,18,18,18,1Gesaldeerde
uitgaven vo7 461,68 158,18 672,88 801,89 006,69 172,99 358,41De uitgaven zijn exclusief de gemeentelijke (huisvestings)uitgaven.
Ingaande het schooljaar 1999/2000 zijn de uitgaven inclusief het speciaal
voortgezet onderwijs (svo) \ 2De ontvangsten zijn exclusief de
vrijwillige ouderbijdrage. Tabel 3.2: Uitgaven en
ontvangsten op andere beleidsterreinen (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Uitgaven
WSF/WTS vo321,7381,4420,4478,3534,7542,7550,6Uitgaven
WSF/WTS vso9,611,212,314,316,116,316,6        Ontvangsten
lesgelden vo237,5293,9308,6319,8333,4347,8358,9Ontvangsten
lesgelden vso18,224,726,827,928,930,131,1Exclusief rentedragende leningen, kasschuiven OV-studentenjaarkaart en
de bijstelling.De bedragen zijn exclusief de uitgaven voor leerlingen/studenten in het
agrarisch onderwijs. Hiertoe zijn de bedragen met een vaste factor verlaagd.Circa 95% van het totale beschikbare budget is bestemd voor de reguliere
vergoeding van de personele en materiële uitgaven van de scholen voor
voortgezet onderwijs en praktijkonderwijs. Daarnaast is circa 3% bestemd voor
aanvullende formatie, faciliteiten voor onder meer nascholing en vernieuwing
en inlopen van achterstallig onderhoud. In totaal gaat derhalve 98% van het
totale budget naar de scholen. De overige 2% zijn bestemd voor onderwijsondersteuning
en de projectuitgaven. In de faciliteiten voor vernieuwing zijn begrepen de
regeerakkoordmiddelen (f 96 miljoen). Voor het inlopen van achterstallig
onderhoud is in de periode van 1999–2002 een bedrag beschikbaar van
f 192 miljoen (regeerakkoordmiddelen).De uitgaven voor de activiteiten zoals vermeld in de Wet subsidiëring
landelijke onderwijsondersteunende activiteiten (WSLOA) zullen in 2000 zo'n
f 110 miljoen bedragen. Het budget wordt in de komende jaren verminderd
door de overheveling van middelen van landelijke pedagogische centra (lpc)
naar scholen. Hierdoor is vanaf 1 augustus 2001 eenderde van de bekostiging
van de lpc afhankelijk van de vraagstelling van de scholen.Voor de uitgaven aan diverse vernieuwings- en ontwikkelingsprojecten van
het voortgezet onderwijs is een bedrag van ruim f 60 miljoen aflopend
naar f 50 miljoen beschikbaar op artikel 19.05. Daarnaast is voor vernieuwing
f 96 miljoen beschikbaar uit de regeerakkoordmiddelen. Met deze budgetten wordt de implementatie van een aantal grote onderwijsvernieuwingsoperaties,
zoals vmbo en profiel 2e fase, in het voortgezet onderwijs ondersteund.De oploop in de uitgaven wordt nagenoeg geheel veroorzaakt door leerling-mutaties
(zie tabel 3.3) en de loon- en prijsbijstelling. Personele bekostigingDe reguliere personele bekostiging van de scholen voor vwo, havo, vmbo
en praktijkonderwijs is afhankelijk van het aantal te bekostigen personeelsleden
en de prijs van het personeel. De hoeveelheid te bekostigen personeel is weer
afhankelijk van het aantal ingeschreven leerlingen.Bij ministeriële regelingen worden voorschriften vastgesteld voor
de aanvullende vergoedingen voor personeelskosten. Tabel 3.3: Aantal ingeschreven
leerlingen (x 1000) 1998199920002001200220032004Ingeschreven
leerlingen826,2842,6869,1882,6897,5913,7927,9Waarvan
vso 12,229,529,930,230,430,6Bron: referentieraming 1999Met ingang van het schooljaar 1999/2000 zijn de leerlingen voortgezet
speciaal onderwijs (vso) aan het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs
toegevoegd. Daarnaast vertonen de prognoses een duidelijke groei van het aantal
leerlingen.Overigens moet worden opgemerkt dat de feitelijke bekostiging is gebaseerd
op de leerlingaantallen per schooljaar en dat deze in de personeelsaantallen
doorwerken met een vertraging van één jaar (de zogenaamde t-1-bekostiging). Tabel 3.4: personeelsaantallen
(full-time equivalenten x 1000)1 1998199920002001200220032004Totaal
bekostigd personeel162,165,368,769,670,972,273,5Waarvan
vso 1,74,54,74,74,84,8Waarvan
onderwijzend 149,452,154,855,556,657,758,8Waarvan
vso 1,33,53,63,73,73,81 Deze normatieve cijfers zijn inclusief aanvullende formatie,
frictie-opslag, adv, schoolprofiel en seniorenopslag.Het betreft hier normatief – dat wil zeggen op basis van de personele
formatieformules – berekende aantallen. Scholen kunnen afwijken van
het normatieve patroon door meer of minder personeel in de categorie directie,
onderwijzend of onderwijsondersteunend personeel aan te trekken.De overgang van het vso-lom en -mlk naar het voortgezet onderwijs per
1-8-1999 veroorzaakt een toename van de personeelsaantallen (structureel ca.
4800 fte). Daarnaast is de oploop van de personeelsaantallen het gevolg van
de stijging van het aantal leerlingen. Materiële bekostigingDe reguliere bekostiging van de scholen voor vwo, havo en vmbo is opgebouwd
uit een bedrag per school en een bedrag per leerling (gesplitst een bedrag
voor instandhouding gebouwen, een bedrag voor overige exploitatiekosten en
een bedrag voor schoonmaakkosten). De reguliere materiële vergoeding
voor scholen voor praktijkonderwijs (de zogenaamde velo-vergoeding) kent meer
parameters en vergoedingsbedragen.Bij ministeriële regeling worden voorschriften vastgesteld voor aanvullende
vergoedingen voor materiële kosten. Overige kerngegevensDe in tabel 3.1 gesaldeerde uitgaven voor het voortgezet onderwijs en
de op andere beleidsterreinen geraamde uitgaven en ontvangsten op het beleidsterrein
van het voortgezet onderwijs (tabel 3.2) zijn verwerkt tot kengetallen per
leerling (tabel 3.5). Tabel 3.5: Uitgaven door
de minister van OCenW in constante prijzen (x f 1000) 1998199920002001200220032004Uitgaven
per leerling19,09,79,99,99,99,99,9Uitgaven
WSF/WTS per leerling vo0,40,50,50,50,60,60,6Ontvangsten
lesgeld per leerling vo0,30,30,40,40,40,40,41 De uitgaven per leerling = (gesaldeerde uitgaven vo minus
oploop in loon- en prijsbijstelling) : totaal aantal leerlingen per kalenderjaar.De uitgaven per leerling stijgen in 1998 en 1999 door de toevoeging van
de ict-middelen, de regeerakkoordmiddelen en de loonbijstelling als gevolg
van de cao 1999/2000. 4. RENDEMENT Ontwikkeling deelnameKenmerkend voor de positie van het voorgezet onderwijs in het onderwijsbestel
is dat het onderwijsaanbod gaat differentiëren. De leerlingen verdelen
zich over schoolsoorten. De keuze voor een schoolsoort bepaalt in sterke mate
de verdere schoolloopbaan van de leerling. Inzicht in de resultaten van deze
determinatie functie van het voortgezet onderwijs levert een voorbode van
de opbrengst van het onderwijs.De verdeling van de deelname in het derde leerjaar is een goede maat om
de deelname verhouding tussen de onderlinge schoolsoorten binnen het voortgezet
onderwijs in beeld te brengen. In het derde leerjaar bevinden zich nagenoeg
geen leerlingen meer in brugjaren. Tabel
4.1: Ontwikkeling deelname derde leerjaar vo, voor svo 15-jarigen (in procenten) 1994/19951995/19961996/19971997/19981998/1999Totaal100,0100,0100,0100,0100,0Svo-lom1,01,01,11,21,1Svo-mlk1,41,51,71,81,8Lwoo6,26,57,07,07,4Vbo24,424,525,225,223,6Mavo30,929,728,126,927,1Havo15,416,416,817,217,8Vwo16,517,117,117,617,9Overig4,23,33,03,13,3Bron: Integrale leerlingtelling en svo-tellingenToelichting: Derde leerjaar avo/vbo geteld bij vboIn de loop van de jaren is de relatieve deelname aan havo en vwo gestegen.
Deze trend is al circa 15 jaar zichtbaar. Ongeveer 35% van de leerlingen voortgezet
onderwijs bevindt zich in 1998/1999 in een traject dat toegang verleent tot
het hoger onderwijs. In 1985 was dit circa 25%. De deelname aan mavo neemt
geleidelijk af. De belangstelling van het vbo (exclusief landbouw) is na een
periode van stabilisatie in 1998/1999 weer gedaald.Het aandeel zorgleerlingen (svo en lwoo) is de afgelopen 5 jaar gestegen
van 8,6% tot 10,3%. Doeltreffendheid en doelmatigheidAan de hand van doeltreffendheids- en doelmatigheidsindicatoren kan een
beeld worden gegeven van rendement van het voortgezet onderwijs. Doeltreffendheid
is het percentage instromers (van één generatie) in een schoolsoort
dat een diploma haalt. De doelmatigheid geeft aan in hoeverre vertraging is
opgelopen.Voor de onderstaande figuur geldt zowel voor de doelmatigheid als de doeltreffendheid
dat 100% de totale instroom is per schoolsoort. Doeltreffendheid en de mate van doelmatigheid en ondoelmatigheid,
stand na 8 jaar Bron: CBS onderwijscohortenVooral de doelmatigheid van het voortgezet onderwijs is sterk verbeterd.
Dit hangt samen met de vermindering van de vertraging. Leerlingen hebben minder
tijd nodig om een vo-diploma te behalen. De doelmatigheidsscore van de havo-opleiding
verbetert maar ligt nog op een laag niveau. Hoge percentages zittenblijvers
in met name het vierde leerjaar zijn daarvan debet. Het havo-cijfer is gecorrigeerd
voor de mavo-gediplomeerden in het havo.Uit het meeste recente cohort (1993) blijkt uit een tussenstand 5 jaar
na instroom, dat de doelmatigheid verder is toegenomen.Overigens moet worden opgemerkt dat de verblijfsduur in het voortgezet
onderwijs voorbereidend voor het hoger onderwijs in Nederland korter is dan
in de overige West-Europese landen.De doeltreffendheid van de instromers in 1989 is ten opzichte van de instromers
in 1977 voor alle schoolsoorten gestegen, maar vergeleken met de instroom
in 1983 blijft de doeltreffendheid min of meer op hetzelfde niveau. Van de
leerlingen die niet doeltreffend zijn geweest, stapt een deel over naar een
andere vorm van voltijd onderwijs en de overige verlaten het voltijd onderwijs.
Vooral vanuit het havo is de ongediplomeerde doorstroom naar andere voltijd
onderwijs (m.n. bol) naar verhouding hoog. Bestemming gediplomeerdenHet voortgezet onderwijs is bedoeld als vooropleiding voor arbeidsmarkt
kwalificerend onderwijs. Het vbo en mavo-diploma biedt primair toegang tot
de beroepsopleidende leerweg en de beroepsbegeleidende leerweg (duaal onderwijs).
Havo leidt op tot hbo en vwo tot wo. De onderstaande figuur geeft zicht op
de bestemming van de vo-gediplomeerden in 1997. Percentage gediplomeerden naar bestemming, 1997 Niet alle leerlingen volgen de «koninklijke» weg. Circa 30%
van de vwo-gediplomeerden kiest niet voor wo maar voor hbo. Van de havo-gediplomeerden
gaat 23% naar bol. Daarnaast vindt ook doorstroom plaats binnen vo. Één
op de zes mavo-gediplomeerden gaat naar havo(leerjaar 4) en één
op de negen havo-geslaagden vervolgt de opleiding in het vwo. Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie t.o.v. de totale
begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie f 4,6 mld. 1. ALGEMEENHet beleidsterrein van beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) omvat
het secundair beroepsonderwijs en de educatie en landelijke ondersteuning.
Het beleidsterrein bve grenst aan een groot aantal terreinen buiten OCenW,
zoals het jeugdbeleid, de arbeidsvoorziening, het arbeidsmarktbeleid en het
grote steden- en integratiebeleid.Het bve-veld heeft een veelomvattend veranderingsproces doorgemaakt, zowel
wat betreft de instellingsstructuur en de onderwijsstructuur als wat betreft
de taakverdeling tussen de onderwijsinstellingen, landelijke organen beroepsonderwijs
en gemeenten. De wettelijke grondslag voor de instellingen is vanaf 1996 de
Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB). Na de fase van het opzetten van de
nieuwe organisaties, is nu de fase van inbedding en verdere verbetering aangebroken.
In de Agenda BVE is geschetst hoe dat zal worden aangepakt. 2. BELEIDZoveel mogelijk mensen zo goed mogelijk toerusten voor de arbeidsmarkt
en voor de samenleving, en hen in staat te stellen een leven lang te leren.
Dat is in essentie de missie van educatie en beroepsonderwijs. De betrokken
actoren opereren binnen de kaders van de Wet educatie en beroepsonderwijs
(WEB). Zelfregulerende mechanismen van vraag en aanbod zijn hierbij centrale
sturingsconcepten. Dit vergt continue aandacht van alle betrokken partijen
ten behoeve van het ontwikkelingsbeleid in de sector. Agenda BVEDe Agenda BVE, die recent is verzonden aan de Tweede Kamer en betrokken
partijen in het bve-veld, geeft de centrale thema's voor dit ontwikkelingsbeleid
aan. De inspanningen van het komend jaar zijn gericht op de versterking van
kwaliteit, toegankelijkheid en regionale samenwerking. Hierbij is de aansluiting
tussen de vooropleidingen, de vervolgopleidingen en de opleidingen in de bve-sector
belangrijk. Enerzijds vanuit het oogpunt van het realiseren van een doorlopende
leerweg en anderzijds vanuit het principe van een leven lang leren. Tegelijkertijd
zijn vergroting van de autonomie en verdere deregulering leidende beginselen.
De bedoeling van de Agenda BVE is te komen tot een gezamenlijk gedragen ontwikkelingsperspectief
voor educatie en secundair beroepsonderwijs en tot een aanpak om dat ontwikkelingsperspectief
te realiseren. Daarom wordt de agendaplanning in samenwerking en samenspraak
met alle betrokken partijen ingevuld. Dit interactief proces moet uitmonden
in een document waarin een meerjarig beleidsprogramma voor de educatie en
secundair beroepsonderwijs geformuleerd is. RegeerakkoordDe financiële impulsen uit het regeerakkoord maken het mogelijk de
sector in een betere positie te brengen. De middelen voor verbetering van
het primair proces en verbetering van de apparatuursituatie zijn toegevoegd
aan de rijksbijdrage van de bekostigde onderwijsinstellingen. Via integraal
Inspectietoezicht en een apparatuurmonitor zullen de effecten van deze impulsen
worden gevolgd. Met de middelen ter bestrijding van voortijdig schoolverlaten
en de middelen voor technocentra zal in 2000 nieuw beleid worden vormgegeven. Evaluatie WEBIn juni 1999 is een begin gemaakt met de evaluatie van de Wet educatie
en beroepsonderwijs (WEB). De Stuurgroep evaluatie WEB zal een aantal deelrapporten
opstellen. Deze rapporten vormen de grondslag voor een beleidsreactie die,
samen met de rapporten, in 2001 als verslag aan de Tweede Kamer wordt toegezonden.
De stuurgroep zal zoveel mogelijk op basis van reeds beschikbare informatie
(statistiek, onderzoeksuitkomsten, inspectierapportages) een beeld schetsen
van wat bekend is over werking en effecten van de WEB. Gedurende de evaluatieperiode
zullen noodzakelijke kleine aanpassingen, waaronder die in verband met deregulering,
worden doorgevoerd; meer fundamentele wijzigingen van het wettelijk stelsel
worden echter waar mogelijk aangehouden tot na de evaluatie. Autonomie en dereguleringEen verantwoorde invulling van autonomie en deregulering is een essentieel
element in de WEB. Naast de aandacht hiervoor in de Agenda BVE, wordt op een
aantal specifieke punten in 2000 nadere invulling gegeven aan autonomie en
deregulering. Bekostiging na 2000Vanaf 1 januari 2000 zullen de instellingen, de educatie en de landelijke
organen beroepsonderwijs een nieuwe bekostiging krijgen. Deze nieuwe bekostiging
vloeit voort uit de WEB. De toedeling van middelen is gebaseerd
op een beperkt aantal criteria. Deze criteria vormen een indicatie van de
taakvervulling van de bekostigde instellingen, gemeenten en landelijke organen.
De herverdeling die gepaard gaat met de nieuwe bekostiging, wordt opgevangen
met overgangsmaatregelen. Recent is de AmvB inzake de bekostiging educatie
en beroepsonderwijs voorgehangen bij de Tweede Kamer.Tevens wordt specifieke bekostiging van activiteiten die voorheen rechtstreeks
door de overheid werden gefinancierd, nu omgezet in vraaggestuurde bekostiging.
Dit betreft de studie- en beroepskeuze- voorlichting, de onderwijsondersteuning
en de subsidiëring van de Bve-Raad. Vernieuwingsmiddelen naar rijksbijdrageDe vernieuwingsmiddelen voor het primaire proces bij de onderwijsinstellingen
(f 72 miljoen) zullen vanaf 2000 deel uitmaken van de reguliere rijksbijdrage.
Deze vernieuwingsmiddelen betreffen zowel het primaire proces van het secundair
beroepsonderwijs, als van de educatie en de inburgering. Hiermee vervalt de
specifieke plan- en verantwoordingscyclus van de beleidsagenda. Via bestuurlijke
afspraken en de reguliere instrumenten, waaronder integraal instellingstoezicht
en kwaliteitszorgverslagen, zal het vernieuwingsproces worden gevolgd en het
toezicht worden ingevuld. Naast de vernieuwingsmiddelen zijn er middelen voor
specifieke innovatie (artikel 20.03). Met deze middelen wordt op projectbasis
innovatie bevorderd. CreboDe jaarlijkse vaststellingsprocedure van het centraal register beroepsonderwijs
(CREBO) wordt steeds meer beperkt tot procedurele eisen. Voor de volgende
jaren wordt gestreefd naar verdere deregulering. Belangrijk hierbij zijn de
ervaringen met zelfregulering door de instellingen. Onderlinge afspraken hierover
zijn vastgelegd in het reglement zelfregulering van de Bve Raad. De ontwikkelingen
zullen nauwlettend worden gevolgd uit oogpunt van macrodoelmatigheid. Tegelijkertijd
zal het ministerie onderzoeken in hoeverre de bestaande informatiebronnen
aanvulling behoeven opdat instellingen beter in staat zijn om op verantwoorde
wijze keuzen te maken ten aanzien van het onderwijsaanbod. Kwaliteit en toegankelijkheidKwaliteit is dat jongeren en volwassenen in de bve-sector de competenties
kunnen verwerven die belangrijk zijn voor het beroepsmatig, maatschappelijk
en persoonlijk functioneren. Kwaliteit is ook dat het leren plaatsvindt in
een aantrekkelijke en uitdagende leeromgeving die is toegesneden op de maat
van de deelnemer. Toegankelijkheid betekent dat zoveel mogelijk mensen kunnen
deelnemen aan het onderwijs, ook degenen die minder makkelijk gebruikmaken
van de onderwijsvoorzieningen. Toegankelijkheid is nauw met kwaliteit verbonden.De instelling is primair verantwoordelijk voor de realisatie van kwaliteit
en kwaliteitszorg (waaronder het normeren, beoordelen en verbeteren van de
diverse kwaliteitsaspecten). Door de inspanningen gericht op het primaire
proces van het onderwijs en het maatwerk voor de deelnemer wordt een verdere
verbetering van de kwaliteit en toegankelijkheid gerealiseerd. De WEB kent
een brede set van – ten dele nieuwe – kwaliteitsinstrumenten,
die wordt geïmplementeerd door de instellingen om vorm te geven aan de
eigen beleidskeuzen en de aanspraken van andere actoren in het bve-bestel
op kwaliteit van de instelling. Zo draagt de WEB instellingen op een kwaliteitszorgsysteem
te realiseren en zelfcorrigerend en zelfregulerend op te treden als de kwaliteit
tekort schiet. Dit vraagt vervolgens om een toetsing door de overheid. De
onderwijsinspectie voert deze toetsing uit. Publieke verantwoording en inspectietoezichtOnderwijsinstellingen leggen jaarlijks verantwoording af over de gerealiseerde
kwaliteit en tweejaarlijks over de kwaliteitszorg (in het kwaliteitszorgverslag).
Actoren kunnen de instelling hierop aanspreken als de kwaliteit niet aan de
eigen behoefte voldoet. Als sluitstuk bij de kwaliteitsbewaking speelt de
onderwijsinspectie een belangrijke rol. Door middel van de nieuwe inspectiewerkwijze –
het integraal instellingstoezicht – levert de onderwijsinspectie een
onafhankelijke beoordeling en instellingsrapportage ten behoeve van de Minister.
Deze rapportage wordt ook aan de instelling zelf en overige actoren ter beschikking
gesteld. De rapportages zullen een belangrijke basis vormen voor het jaarlijkse
onderwijsverslag, waarin de inspectie een weergave geeft van de ontwikkelingen
binnen het bve-veld. Beoogd wordt (zoals aangegeven in de beleidsnota «Variëteit
en waarborg») een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer in te dienen in het
jaar 2000, waarin een specifieke uitwerking van het inspectietoezicht in de
bve-sector zal worden opgenomen. Op basis van het inspectierapport kwaliteitszorgverslagen
1999 zal een beleidsreactie naar de Kamer worden gezonden, waarin de ijkpunten
2001 (d.w.z. de reëel haalbaar geachte tussendoelen op het punt van de
kwaliteitzorg) zullen worden geformuleerd. Externe legitimering en examineringDe kwaliteit van de examinering blijft de komende jaren een belangrijk
aandachtspunt. De WEB heeft hiervoor een aantal instrumenten aangereikt, waaronder
de onderwijs- en examenregeling, de externe legitimering en het kwaliteitszorgverslag.
Vanaf 1 augustus 2000 zijn instellingen verplicht ten minste 51% (nu 25%)
van de deelkwalificaties van een opleiding extern te laten legitimeren. Daarnaast
is een aantal aanvullende maatregelen getroffen. Deze zijn gericht op investeren
in kwaliteit via deskundigheidsbevordering, innovaties en op het inzetten
van handhavingsmaatregelen. 1000 uurIn nauw overleg met de Bve-Raad wordt het voorstel uit het regeerakkoord
tot invoering van een 1000-urennorm in het secundair beroepsonderwijs vormgegeven.
Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de aard van het primair proces in het
beroepsonderwijs en didactische ontwikkelingen waarbij flexibiliteit en versterking
van de zelfstandigheid van de deelnemer centraal staan. Beoogd wordt inwerkingtreding
in 2003. Dit biedt instellingen de tijd om naar de gewenste situatie toe te
groeien. De realisatie van de onderwijsintensiteit dient plaats te vinden
binnen het bestaande financiële kader. Kwalificatiestructuur beroepsonderwijs/educatieDe vraag naar de competenties waarover mensen moeten beschikken met het
oog op persoonlijk, maatschappelijk en beroepsmatig functioneren wordt beantwoord
met de kwalificatiestructuur beroepsonderwijs en de kwalificatiestructuur
educatie. De definitie van deze competenties is een proces van continue aandacht
en verbetering. De resultaten van het project versterking kwalificatiestructuur
beroepsonderwijs moeten in 2000 leiden tot een breed gedragen conceptueel
kader voor de verdere ontwikkeling van de kwalificatiestructuur. Aansluiting voortgezet onderwijs/secundair beroepsonderwijsMet de invoering van de nieuwe leerwegen voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs
(vmbo) worden doorlopende leerwegen gerealiseerd naar het secundair beroepsonderwijs.
Voor wat betreft de aansluiting van het algemeen voortgezet onderwijs (avo)
en het secundair beroepsonderwijs moet de gelijkwaardigheid van de tweede
fase avo en opleidingen in het secundair beroepsonderwijs een belangrijker
rol gaan spelen. Leerlingen in het voortgezet onderwijs moeten tijdig worden
geïnformeerd over de mogelijkheden van doorstroom naar opleidingen in
het secundair beroepsonderwijs, waardoor tijdig keuzen worden gemaakt, die
tot efficiënte en effectieve leerwegen leiden.In de beschrijving van beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs) wordt
uitgebreider aandacht besteed aan de vernieuwingen in het voortgezet onderwijs. Aansluiting secundair beroepsonderwijs/hoger beroepsonderwijsAandachtspunten bij de aansluiting secundair beroepsonderwijs(sbo) –
hoger beroepsonderwijs zijn het uitgangspunt van dubbelkwalificering, de dualisering
en de vergroting van de aantrekkelijkheid van het beroepsonderwijs. Het doel
is belemmeringen voor doorstroom weg te nemen. Het uitgangspunt van dubbelkwalificatie
is dat iedere opleiding kwalificeert voor zowel een beroep(sgroep) als voor
doorstroom naar opleidingen op het naast hogere niveau. Dit maakt het mogelijk
dat deelnemers die met een diploma het secundair beroepsonderwijs verlaten
een kwalificatie hebben behaald waarmee zij kunnen gaan werken. Bovendien
maakt deze kwalificatie het mogelijk om op een later tijdstip een al dan niet
gedualiseerde opleiding in het hoger beroepsonderwijs op te pakken. In 2000
zal dit leiden tot een uitbreiding van het aantal verwante opleidingen in
de beroepsopleidende leerweg van het sbo en het hbo. De uitkomsten van de
pilotprojecten aansluiting beroepsbegeleidende leerweg (bbl)-hbo zullen in
2000 worden gebruikt bij de verdere vormgeving van beleid, waarin de mogelijkheden
voor alle sbo'ers om door te stromen naar een hoger niveau worden vergroot. Een leven lang lerenEen leven lang leren is het algemene kader voor een groot aantal maatregelen
dat in 2000 wordt uitgewerkt. Dit betreft onder meer de bestrijding voortijdig
schoolverlaten, maatregelen om het werken in het onderwijs aantrekkelijker
te maken, de oprichting van technocentra, de totstandkoming van brede centra
voor leren in de regio en de opheffing van belemmeringen doorstroom secundair
beroepsonderwijs – hoger beroepsonderwijs. De aanpak daarvan staat beschreven
in de «employability-agenda», die een tiental actiepunten bevat.
Het is van belang voortgang te maken met dit dossier. Dit najaar zal een rapportage
verschijnen; de inzet is om vervolgens over te gaan tot concrete acties. Een
groot aantal van de genoemde maatregelen maakt deel uit van het Nationaal
Actieplan Werkgelegenheid. Landelijke organen beroepsonderwijsHet Instituut voor onderzoek van overheidsuitgaven heeft in 1998 onderzocht
of de invoering van de WEB heeft geleid tot een taakintensivering of taakextensivering
van de onderwijsinstellingen. Hierbij is ook aandacht besteed aan taakverschuivingen
tussen onderwijsinstellingen en landelijke organen beroepsonderwijs. Voor
de onderwijsinstellingen zijn aan dit onderzoek in het kader van het regeerakkoord
conclusies verbonden. Voor wat betreft de landelijke organen beroepsonderwijs
wordt bekeken in hoeverre een efficiencyslag gemaakt kan worden als gevolg
van de taakverschuiving. De efficiëntie en effectiviteit wordt eveneens
bekeken in het licht van een optimalisering van de onderlinge afstemming tussen
de landelijke organen en het realiseren van voldoende aantal beroepspraktijk
vormingsplaatsen in de beroepsopleidende en beroepsbegeleidende leerweg. In
samenhang hiermee wordt het budget landelijke organen gekort vanaf 2000. Werkend leren en kwaliteit beroepspraktijkvormingWerkend leren is voor veel deelnemers (jongeren, werkenden en werkzoekenden)
een aantrekkelijke route naar een startkwalificatie en een blijvende en brede
inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. De komende periode zal de nadruk liggen
op de kwaliteit van de beschikbare plaatsen. De landelijke organen beroepsonderwijs
zullen op basis van een strategisch actieplan beroepspraktijkvorming in nauwe
samenwerking met de onderwijsinstellingen de kwaliteit en kwantiteit van de
beroepspraktijkvorming versterken. Bijzondere aandacht is nodig voor de tekorten
op de arbeidsmarkt die zich in een aantal sectoren voordoen. De uitdaging
daarbij is om door middel van goede leerwerktrajecten tegemoet te komen aan
zowel de tekortproblematiek als aan het belang van deelnemers om gekwalificeerd
een opleiding te verlaten. Marktwerking en bestrijding voortijdig schoolverlatenHet project marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit, waarin
de voortijdig schoolverlaters in en rondom de bve-sector centraal staan, zal
in april 2000 rapport uitbrengen. Hierin wordt een overzicht gegeven van de
«push» en «pull» factoren op individueel niveau die
leiden tot voortijdig schoolverlaten. Tevens worden mogelijke prikkels aangegeven
waardoor een potentieel voortijdig schoolverlater op school blijft of een
startkwalificatie behaalt. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van maatregelen
die andere landen nemen in het kader van deze problematiek. De conclusies
uit dit rapport kunnen worden benut in aanvulling op en ter versterking van
het beleid zoals neergelegd in het plan van aanpak voortijdig schoolverlaten. LerarenbeleidRegionale opleidingscentra hebben behoefte aan maatwerk waar het gaat
om leraren. Er dreigt echter ook in deze sector een tekort aan onderwijsgevenden.
Door middel van onder andere duale opleidingstrajecten wordt de opleiding
voor een grotere doelgroep aantrekkelijk en de uitstroommogelijkheden gevarieerder.
Dit zal bijdragen aan het oplossen van de tekortenproblematiek en zorgen voor
een betere aansluiting bij de behoeften van de instellingen. Het project «duale
initiële opleiding voor (onderwijs)personeel bve» voorziet in twee
pilots die zich richten op de eerste fase van het opleidingstraject (dat van
onderwijsassistent met uitstroom na één leerjaar).
Deze pilots starten eind 1999. In diezelfde periode start ook een cursus die
wachtgelders en met ontslag bedreigde docenten omschoolt tot bedrijfscontact
functionarissen. Regionale samenwerking Bestrijding voortijdig schoolverlatenDe kern van de bestrijding van het voortijdig schoolverlaten bestaat uit
het versterken van de (doorlopende) leerwegen in de eerste fase voortgezet
onderwijs en het secundair beroepsonderwijs, het uitbouwen van de Regionale
meld- en coördinatiefunctie (RMC) en de speciale benadering van risicojongeren
in de grote steden. Deze gemeenten krijgen extra middelen (f 48 miljoen)
om zelf maatregelen en projecten op te zetten, het bestaande instrumentarium
te richten op de risicojongeren en de inspanningen te coördineren die
(kunnen) worden gepleegd door de scholen, de jeugdzorg, de arbeidsvoorziening,
politie en justitie, het lokale bedrijfsleven en de eigen gemeentelijke diensten.
Daartoe worden concrete afspraken vastgelegd in de maatwerkconvenanten van
het grote steden beleid. De wettelijke verankering van de RMC-functie maakt
een sluitende registratie van voortijdig schoolverlaters mogelijk en regelt
een meldingsplicht van niet-leerplichtige voortijdig schoolverlaters. Daarnaast
maakt de verdubbeling van het budget (vanaf 2000 f 12 miljoen) het mogelijk
dat binnen elke gemeente een systeem van melding, registratie en doorverwijzing
van voortijdige schoolverlaters kan functioneren. Voor evaluatie en monitoring
zal f 1 miljoen worden ingezet.Voor een betere handhaving van de leerplichtwet is separaat een Actieplan
Leerplicht opgezet. De prestaties van de gemeenten zullen worden gemonitord
en de inspectie zal jaarlijks verslag doen van de resultaten op de scholen.
In de beschrijving van beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs) wordt hier
nader op ingegaan. Samenwerking van scholingsvoorzieningen ARBVO-roc'sIntensivering van de samenwerking tussen roc's en centra vakopleidingen
(cv's) is een thema in het regeerakkoord. Als gevolg van het traject Structuur
Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI) is de situatie voor de cv's veranderd. De
cv's zullen worden ondergebracht in private reïntegratiebedrijven. Gezien
deze nieuwe context zal een verkenning naar typen samenwerking tussen deze
organisaties worden uitgevoerd. De verkenning zal zich richten op varianten
voor een zo efficiënt mogelijke realisatie van scholing voor deelnemers.
In 2000 zal op basis van de resultaten invulling worden gegeven aan de gewenste
samenwerking om knelpunten op de arbeidsmarkt op te lossen. TechnocentraDe technocentra starten in 2000. Technocentra zijn samenwerkingsverbanden
die op initiatief van het regionale bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en
regionale overheden zijn opgericht. Bij de vorming van technocentra is uitgegaan
van een landelijk gespreid stelsel. Nieuwe technologische ontwikkelingen behoren
in heel Nederland toegankelijk te zijn, door de bestaande voorzieningen te
combineren, de krachten te bundelen en gezamenlijke activiteiten optimaal
te laten renderen. Technocentra hebben als intermediaire organisaties een
makelende, schakelende en organiserende functie. Zij hebben tot doel:• het versnellen van de circulatie, diffusie en toepassing van kennis
tussen de instellingen, tussen instellingen en ondernemingen en tussen ondernemingen
en derden;• het gezamenlijk benutten van hoogwaardige en moderne apparatuur;• een effectieve en efficiënte aansluiting van technisch beroepsonderwijs
door instellingen of scholing door anderen dan instellingen en de opleidingsbehoeften
van de arbeidsmarkt.Door gestructureerde publiek-private samenwerking in de regio wordt gewerkt
aan blijvende, vraaggestuurde verbetering van het aansluiting onderwijs/arbeidsmarkt,
kenniscirculatie en appartuurbenutting 3. HORIZONTALE TOELICHTINGHet overgrote deel van de uitgaven op dit beleidsterrein (circa 97%) bestaat
uit exploitatieuitgaven. Het daarvoor beschikbare budget is opgenomen in artikel
20.01 (personele en materiële uitgaven) en artikel 20.04 (huisvesting).
De verdeling van de budgetten vindt plaats op basis van de bekostigingsregelingen
beroepsonderwijs, landelijke organen en educatie en voor wat betreft inburgering
de Wet inburgering nieuwkomers (WIN).De resterende uitgaven op dit beleidsterrein staan op begrotingsartikel
20.03. Deze middelen worden aangewend voor specifieke activiteiten, zoals
innovatie, internationalisering, examenontwikkeling, onderzoek en beleidsevaluatie. Tabel 3.1 Financiële
kerncijfers (bedragen x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Uitgaven
bve4 394,74 643,84 662,44 636,54 636,94 661,04 720,5waarvan
oploop loon- en prijsbijst.––31,048,160,675,596,9waarvan
cursusgeldontvangsten– 90,9– 91,6– 97,8– 99,9– 102,1– 102,1– 102,1Ontvangsten
bve– 25,7– 71,8– 52,7– 48,7– 48,7– 36,7– 36,7Gesaldeerde
uitgaven bve4 011,24 572,24 609,64 587,84 588,14 624,34 683,8–
Secundair Beroepsonderwijs3 128,13 304,73 277,63 253,53 249,63 284,13 341,0–
Educatie409,9430,0419,8422,1424,6425,6426,8–
Inburgering175,2198,7186,7187,8188,2188,6189,3–
Landelijke organen166,8180,6177,8179,7180,0179,6180,4–
Overig (incl. examens)131,2146,6188,4181,4182,5170,9170,9Huisvesting383,5383,5412,1412,1412,1412,1412,1Secundair beroepsonderwijsDe uitgaven secundair beroepsonderwijs in 2000 zijn per saldo f 18
miljoen hoger dan in 1999. Ten opzichte van de vorige begroting is het budget
vooral beïnvloed door algemene salarismaatregelen en prijsbijstellingen,
de consequenties van deelnemersontwikkelingen (– f 43 miljoen),
de gewijzigde positionering van een aantal budgetten binnen het beleidsterrein
als gevolg van de nieuwe bekostiging vanaf 2000 (f 38 miljoen) en een
aantal beleidsmatige mutaties. De toevoeging van een aantal budgetten aan
de rijksbijdrage voor het secundair beroepsonderwijs die tot 1999 als specifiek
budget bij overig zijn opgenomen (Studie- en beroepskeuze voorlichting, Bve
Raad en ondersteuning van de educatie bij de onderwijsinstellingen) leiden
tot een toename van f 38 miljoen in 2000. Verder is er de overboeking
van de huisvestingsmiddelen verpleging en verzorging vanaf 2000 naar het huisvestingsartikel
van f 29 miljoen.De structurele impuls apparatuursituatie (f 12 miljoen) en het budget
voor informatie- en communicatietechnologie (f 10 miljoen) leiden tot
een budgetstijging. De ramingsbijstellingen in het kader van de voorjaarsnota
leiden tot een daling van f 1 miljoen in 2000 oplopend tot f 9 miljoen
in 2003 en f 2 miljoen in 2004. Daarnaast leidt het afboeken van de afrekenbudgetten
tot een daling van f 15 miljoen. EducatieHet educatiebudget is in 2000 per saldo f 11 miljoen lager dan in
1999. Belangrijke oorzaak hiervoor is dat de middelen voor ondersteuning van
de educatie (f 15 miljoen) die in 1999 tot educatie worden gerekend,
vanaf 2000 worden toegevoegd aan de rijksbijdrage van de onderwijsinstellingen.
De toevoeging van de middelen voor studie- en beroepskeuzevoorlichting en
ict leiden tot een stijging van f 5 miljoen. Daarnaast zijn salarismaatregelen
verwerkt. InburgeringIn 1999 heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport f 11
miljoen overgeboekt voor inburgering. Deze middelen maken geen deel uit van
de budgetten 2000 en verder. Dit verklaart de daling in 2000 ten opzichte
van 1999. De stijging in 1999 ten opzichte van 1998 wordt veroorzaakt door
de afrekeningen 1996 die in 1998 hebben plaatsgevonden. Landelijke organenHet budget landelijke organen is in 1999 bijna f 12 miljoen hoger
dan in 1998. Naast de algemene salarismaatregelen is het budget decentralisatie
wachtgelden (f 6 miljoen) hiervan de oorzaak. Vanaf 2000 is een korting
op het budget van f 5 miljoen gepleegd. De landelijke organen beroepsonderwijs
zorgen voor de kwaliteit en de beschikbaarheid van beroepspraktijkvormingsplaatsen
voor onder andere de beroepsbegeleidende leerweg (BBL).De groei van de beroepsbegeleidende leerweg (leerlingwezen) blijft achter
bij de verwachting zoals die bij de invoering van de fiscale faciliteit leerlingwezen
was voorzien. Deze achterblijvende groei heeft geleid tot lager gebruik en
derhalve tot een onderuitputting op de WVA (wet vermindering afdrachtskorting). OverigHet budget overig stijgt in 2000 per saldo ten opzichte van 1999 door
de extra middelen (f 61 miljoen) voor bestrijding van het voortijdig
schoolverlaten die vanaf 2000 aan de begroting zijn toegevoegd. De technocentra
veroorzaken een stijging van f 16 miljoen in 2000 en f 12 miljoen
in 2001 en 2002. Met de ingang van de nieuwe bekostiging wordt een aantal
budgetten toegevoegd aan de rijksbijdrage voor het beroepsonderwijs en de
educatie. Het budget voor studie- en beroepskeuzevoorlichting wordt deels
toegevoegd aan de rijksbijdrage beroepsonderwijs (f 22 miljoen) en deels
aan de rijksbijdrage voor educatie (f 4 miljoen). Het budget voor de
Bve-Raad (f 1,4 miljoen) is vanaf 2000 toegevoegd aan de rijksbijdrage
beroepsonderwijs. In 1999 zijn deze budgetten opgenomen bij overig. De uitgaven
op artikel 20.03 vertonen een daling van f 4 miljoen in 1999 en f 10
miljoen vanaf 2000 ter invulling van de bezuinigingstaakstelling (korting
projectmiddelen). HuisvestingHet huisvestingsbudget stijgt in 2000 met f 29 miljoen door de overboeking
van de huisvestingsmiddelen verpleging en verzorging van de uitgaven secundair
beroepsonderwijs naar het huisvestingsbudget. OntvangstenDe ontvangsten vertonen in 1999 een stijging ten opzichte van 1998, omdat
een deel van de geraamde ontvangsten in het kader van de Europese structuur
fondsen (f 23 miljoen) voor 1998, in 1999 is ontvangen. Het afboeken
van de afrekenbudgetten vanaf 2000 leidt tot een daling ten opzichte van 1999
van f 12 miljoen. De ontvangen middelen voor de technocentra leiden tot
een verhoging van de ontvangsten met f 16 miljoen in 2000 en f 12
miljoen in 2001 en 2002. 4. OVERIGE KERNGEGEVENSIn deze paragraaf worden achtereenvolgens gepresenteerd:– het aantal deelnemers naar kalenderjaar;– overige kengetallen Tabel 4.1 Aantal ingeschreven
deelnemers (x 1000) 1998199920002001200220032004SBO409,2404,8397,9393,0392,4395,7400,6Bol260,7256,8252,8250,3251,3255,0259,3Bbl121,0123,2123,4122,4121,8122,1123,1Bol-dt27,624,821,620,319,418,718,1        Educatie203,9203,7203,3202,7201,7200,5199,0Regulier181,4181,1182,2181,5180,5179,3177,7Inburgering22,622,621,221,221,221,221,4        Volwassen
inwoners Nederland10 106,710 161,210 210,510 254,010 294,010 338,310 378,7Bron: referentieraming 1999 en CBSDe deelnemersontwikkeling binnen het bve-veld vertoont de eerst komende
jaren een daling die vanaf 2003 omslaat in een stijging. Deze ontwikkeling
hangt samen met demografische ontwikkelingen. In vergelijking met de raming
van vorig jaar is het aantal deelnemers aan de beroepsopleidende leerweg (bol)
lager. Belangrijke oorzaak hiervoor is het gewijzigd keuzegedrag van havisten.
Zij kiezen vaker voor het hbo, in plaats van de bol.Het aantal deelnemers aan de beroepsbegeleidende leerweg (bbl) is bij
deze begroting hoger geraamd dan in de vorige begroting. Er blijken meer beroepspraktijkvormings
(bpv)-plaatsen in de bbl beschikbaar waardoor meer sbo-deelnemers een bbl-route
kunnen volgen.Het aantal deelnemers educatie vertoont een redelijk stabiel beeld. Tabel 4.2 Financiële
kengetallen (x f 1000) 1998199920002001200220032004SBO       Uitgaven
per deelnemer9,310,010,110,110,110,110,1VOA-uitgaven
per deelnemer niv. 1 en 21,21,21,21,21,21,21,2        Educatie       Uitgaven
regulier per volwassen inwoner (f 1)0,040,040,040,040,040,040,04Uitgaven
per inburgeraar7,88,88,88,88,88,88,8De uitgaven per deelnemer secundair beroepsonderwijs zijn opgebouwd uit
de uitgaven beroepsonderwijs uit tabel 3.1, vermeerderd met het aandeel beroepsonderwijs
in de overige uitgaven en ontvangsten. Het aandeel beroepsonderwijs in andere
posten dan exploitatie, wordt bepaald op basis van het aandeel beroepsonderwijs
in de totale exploitatie. Deze uitgaven zijn gedeeld door de deelnemers aan
de beroepsopleidende leerweg en het voor deeltijd-deelname gecorrigeerde aantal
deelnemers aan de beroepsbegeleiden – de leerweg en de overige beroepsleerwegen.De uitgaven voor voorbereidende en ondersteunende activiteiten (voa) maken
deel uit van de exploitatieuitgaven. Met de nieuwe bekostiging vanaf 2000
worden zij verdeeld op basis van het aantal deelnemers in niveau 1 en 2. De
voa-uitgaven per deelnemer zijn gerelateerd aan het aantal deelnemers in niveau
1 en 2.De uitgaven aan de educatie per volwassen inwoner in Nederland volgen
uit de uitgaven educatie uit tabel 3.1 gedeeld door het aantal volwassen inwoners
in Nederland. De uitgaven per inburgeraar ten laste van de OCenW-begroting
worden bepaald door de uitgaven inburgering uit tabel 3.1 te delen door het
aantal inburgeraars. In 1998 zijn de uitgaven per inburgeraar f 1 000
lager dan in 1999 door het effect van de afrekening 1996 op het niveau van
de uitgaven 1998. Beleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijs Hoger beroepsonderwijs t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld Uitgaven hoger beroepsonderwijs
f 2,8 mld. 1. ALGEMEENBeleidsterrein 21 betreft het hoger beroepsonderwijs (hbo). De begroting
voor dit beleidsterrein bestaat uit de rijksbijdrage aan hogescholen voor
het verzorgen van hoger beroepsonderwijs. Het aantal hogescholen bedraagt
momenteel 55.Naast de exploitatievergoeding voor personeel, materieel en huisvesting
bevat beleidsterrein 21 de rechtspositionele uitkeringen voor de hbo-sector
en de middelen voor specifieke activiteiten.De wettelijke grondslag voor de bekostiging ligt in de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). De bekostiging vindt plaats
volgens het Bekostigingsbesluit WHW, de Regeling aanvullende vergoeding opleiding
tot leraar basisonderwijs en de Regeling bekostiging hoger onderwijs. 2. BELEID Hoger onderwijs en onderzoekplan 2000In september 1999 wordt tegelijk met deze ontwerp-begroting het ontwerp
Hoger onderwijs en onderzoekplan 2000 (ontwerp-HOOP 2000) aan de Tweede Kamer
aangeboden. In dit beleidsdocument worden de beleidsuitgangspunten en aandachtspunten
voor de komende vier jaar verwoord. Het toekomstbeeld van de hogeschool dat
de komende jaren centraal zal staan, is dat van een sterke en autonome organisatie
die vitaal en duurzaam is en tot zelfregie in staat is.Deze hogeschool:• is in staat om problemen en uitdagingen waar het hoger onderwijs mee te maken heeft zelf actief op te pakken en oplossingen voor een
groot deel op eigen kracht vorm te geven;• heeft kwaliteit en toegankelijkheid hoog in het vaandel staan en
kan aan studenten duidelijk maken wat zij van de instelling kunnen verwachten;• is in staat vernieuwingen in haar onderwijsaanbod door te voeren
en verschuivingen aan te brengen als de markt daarom vraagt;• is een goede gesprekspartner voor onderwijsinstellingen en bedrijven
in hun omgeving;• is in staat tot een professionele bedrijfsvoering.Oogmerk van het HOOP is dat de hogescholen in de toekomst zodanig zijn
toegerust dat zij, meer nog dan nu, zelf actief kunnen inspelen op nieuwe
vraagstukken en oplossingen op eigen kracht vorm kunnen geven. In de volgende
alinea's komt een aantal thema's aan bod die een belangrijke rol spelen in
het HOOP en belangrijke aandachtspunten zullen zijn in dit begrotingsjaar.
Het gaat om de maatschappelijke behoefte aan hoger opgeleiden en kwaliteitszorg.
Daarnaast wordt aan twee specifieke sectoren in het hbo aandacht besteed:
de lerarenopleidingen en het kunstvakonderwijs. De vernieuwing binnen deze
sectoren zal dit begrotingsjaar een belangrijk punt op de beleidsagenda zijn. Maatschappelijke behoefte aan hoger opgeleiden Deelname ontwikkelingHet hoger beroepsonderwijs heeft de afgelopen jaren een groeiende instroom
van studenten opgevangen (van 235 000 in 1990 naar 271 300 in 1998).
Voor 2000 en 2001 wordt een verdere groei voorzien. De totale raming voor
2004 is met circa 19 000 studenten naar boven bijgesteld (ten opzichte
van referentieraming 1998 in 2003) en bedraagt 228 600 voltijdstudenten
en 59 100 deeltijdstudenten.Het hbo-budget in deze begroting is dan ook verhoogd met f 33,1 miljoen
in 2000, f 63 miljoen in 2001, oplopend naar f 92 miljoen vanaf
2004. Deze budgetverhoging is een bijdrage aan de extra inspanningen die hogescholen
moeten leveren om meer studenten op te leiden tot een hbo-eindkwalificatie. Tekort aan hoger opgeleidenIn nagenoeg alle sectoren op de arbeidsmarkt neemt de omvang van hoogwaardige
werkgelegenheid toe. In bepaalde sectoren doen zich forse tekorten voor. Het
Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt voorspelt, in de prognoses
voor het arbeidsmarktperspectief van 1997 tot 2002, dat het aantal sectoren
dat tekorten kent de komende periode zal groeien en dat de tekorten zich op
langere termijn in vrijwel alle sectoren zullen voordoen. Dit is een gevolg
van een gecumuleerd effect van vergrijzing en ontgroening.Overigens kan de omvang van de tekorten op termijn niet exact worden voorspeld.
Ten eerste omdat prognoses slechts met relatief grote onzekerheidsmarge kunnen
worden gegeven. Ten tweede omdat een dergelijke voorstelling van zaken voorbij
zou gaan aan aanpassingmechanismen die altijd optreden als spanning ontstaat
tussen vraag en aanbod. Ten derde omdat conjuncturele ontwikkelingen ook van
invloed zijn en niet exact zijn te voorspellen.De knelpunten op de arbeidsmarkt zullen voor een belangrijk deel opgelost
worden door het zelfstandig aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt. De stijging
van de studentenaantallen kan daarbij behulpzaam zijn. De werking van de markt
is echter niet perfect en zal daarmee niet voor alle knelpunten meteen een
oplossing kunnen bieden.Ook het hoger beroepsonderwijs zelf speelt een belangrijke rol als het
gaat om de aanpak van het tekort aan hoger opgeleiden. Ten eerste zal de onderwijsdeelname
en het rendement moeten worden vergroot. Het rendement van het hoger onderwijs
voor het cohort 1989 is uiteindelijk ongeveer 70%. Dit betekent dat 70% van
degenen die in 1989 aan een studie beginnen een hoger onderwijsdiploma haalt,
hetzij in de oorspronkelijke opleiding, hetzij in een andere opleiding of
andere instelling. In internationaal opzicht heeft Nederland een gemiddeld
rendement. Een verbetering van dit rendement blijft een belangrijk streven.Ten tweede zal er gevarieerd en gedifferentieerd onderwijs moeten worden
aangeboden in het traject van op-, om- en bijscholing. Dit zal in de volgende
paragraaf aan de orde komen. Variëteit in leerwegenNaast een steeds meer heterogene studentenpopulatie maakt het dreigende
tekort aan hoger opgeleiden het noodzakelijk dat het hoger beroepsonderwijs
nieuwe, meer op maat gesneden vormen van kennisoverdracht en leren gaat ontwikkelen.
Het hoger beroepsonderwijs kan zo beter aansluiten bij de onderwijsbehoefte
van nieuwe doelgroepen, zoals werkenden en tijdelijk inactieven. Hierdoor
kan de instroom in zowel initiële als postinitiële trajecten worden
vergroot. Dit is hard nodig gezien het tekort aan hoger opgeleiden en gelet
op het feit dat de «reguliere» instroom zijn demografische grenzen
bijna bereikt heeft. Meer vraag op de arbeidsmarkt naar hoger opgeleiden zal
er toe leiden dat instellingen een ruimer aanbod aan opscholing en nascholing
gaan ontwikkelen. Werkgevers hebben er belang bij dat opgeleiden op hbo-niveau
op korte termijn beschikbaar komen voor de arbeidsmarkt. Hogescholen moeten
dus geïntegreerde, efficiënte en kortdurende onderwijstrajecten
in het reguliere onderwijs en een ruim cursusaanbod gaan ontwikkelen. Dit
doet ook recht aan de nu reeds toenemende vraag naar gedifferentieerde leerwegen,
zoals duale trajecten. Bij de vormgeving van gedifferentieerde leerwegen kunnen
de hogescholen goed gebruik maken van de mogelijkheden van informatie- en
communicatietechnologie om beter aan te sluiten bij individuele wensen en
capaciteiten van studenten.In het ontwerp HOOP 2000 worden voorstellen gedaan waarmee instellingen
een grotere variëteit van leerwegen kunnen aanbieden. Voor 2004 wordt
geëvalueerd of de ruimte, waarin deze voorstellen voorzien, voor de instellingen
voldoende zijn om aan de uiteenlopende onderwijsvraag tegemoet te komen.Vanaf het collegejaar 91/92 is het mogelijk om duaal onderwijs te volgen.
De cijfers tonen een duidelijke en stijgende behoefte aan deze onderwijsvorm.
Doel is om het aantal studenten dat een duaal traject volgt verder te laten
stijgen. Vanaf studiejaar 98/99 is de duale inschrijfvorm een zelfstandige
inschrijfvorm naast voltijd en deeltijd. In 98/99 schreven 3100 studenten
zich in als duale student.Geïntegreerde longitudinale leerwegen mbo-hbo komen in belangrijke
mate tegemoet aan de onderwijsvragen van mbo'ers die wensen door te stromen
naar het hbo. Inmiddels is duidelijk welke opleidingenkoppels mbo-hbo zodanig
verwant zijn, dat de verblijfsduur van de van het mbo afkomstige student in
de desbetreffende hbo-opleiding met één jaar kan worden verkort.
Een kleine 30% van het aantal mbo'ers dat doorstroomt naar het hbo doet dit
in een verwante opleidingskoppel. Daarnaast zijn verkorte trajecten mogelijk
via regionale samenwerking en maatwerk gerichte op de individuele student.
Verkorte hbo-trajecten voor mbo'ers zijn een belangrijk middel om te voldoen
aan veranderende vragen vanuit de samenleving. Voor veel mbo-gediplomeerden
is een verkorte leerweg in het hbo een aantrekkelijk opleidingstraject. Dit
geldt voor mbo'ers die meteen na hun opleiding willen doorstromen naar het
hbo, maar ook voor werkenden en werkzoekenden op mbo-niveau die zich verder
willen scholen op hbo-niveau.In 1999 hebben de hogescholen in totaal f 50 miljoen aan frictiemiddelen
te besteden om de omslag te kunnen maken naar een vraaggerichte vitale en
duurzame organisatie. Een bedrag van f 35 miljoen wordt toegevoegd aan
de lump-sum van de hogescholen, naar rato van de rijksbijdrage. Deze f 35
miljoen wordt dus generiek verdeeld over alle opleidingen als impuls in de
te maken omslag. Een bedrag van f 15 miljoen wordt beschikbaar gesteld
als impuls voor instellingsoverstijgende activiteiten. Bij instellingsoverstijgende
activiteiten valt te denken aan een assesment-procedure voor reeds verworven
kennis of een ict-platform om gemeenschappelijke standaarden te ontwikkelen.
Verwacht wordt dat in 2000 de eerste effecten van deze omslag waarneembaar
zullen zijn. KwaliteitszorgDe hogescholen zijn primair zelf verantwoordelijk voor het realiseren
van hoge kwaliteit. Kwaliteit moet daarbij ook worden afgemeten aan internationale
normen. Deze normen vormen een belangrijk ijkpunt bij de beoordeling van de
kwaliteit van het Nederlandse hoger onderwijs.De primaire verantwoordelijkheid van de hogescholen voor het realiseren
van kwalitatief hoogwaardig onderwijs laat onverlet dat de overheid een eigen
verantwoordelijkheid heeft. Zij moet er borg voor staan dat elke instelling
en opleiding goede kwaliteit levert.Medio 1999 is de eerste visitatiecyclus sectorale kwaliteitszorg vrijwel
afgerond. In deze eerste cylclus, die in 1990 is gestart, zijn nagenoeg alle
hbo-opleidingen gevisiteerd. Van deze visitaties zijn rapporten gepubliceerd.
De tweede visitatiecyclus is in 1999 in gang gezet. De planning is dat in
de periode 1999–2001 ongeveer de helft van het totaal van circa 200
aan opleidingen binnen de sector hoger beroepsonderwijs wordt gevisiteerd.De HBO-raad zal in de komende periode bij 2 opleidingen een proef accreditatie
uitvoeren. Door middel van de proef wordt bekeken wat de waarde is van accreditatie
ten opzichte van het huidige kwaliteitszorgsysteem en bezien in hoeverre accreditatie
een waardevolle aanvulling kan zijn op het huidige kwaliteitszorgsysteem. LerarenopleidingenIn april 1999 is de beleidsnota Maatwerk voor morgen: het perspectief
van een open onderwijsarbeidsmarkt uitgebracht. In die nota zijn voorstellen
gedaan voor de omslag van de lerarenopleidingen naar een meer vraaggeoriënteerde
werkwijze. Belangrijke thema's bij die omslag zijn: flexibilisering,
dualisering en informatie- en communicatietechnologie (ict). Vanuit een vraaggeoriënteerde
werkwijze kunnen de lerarenopleidingen nieuwe doelgroepen veroveren en de
initiële instroom vergroten.De lerarenopleidingen basisonderwijs kunnen een aanvullende vergoeding
boven op de reguliere bekostiging (de zogenaamde «pabo-up») inzetten
voor vernieuwing van hun opleidingen en integratie van ict in het onderwijs.Voor lerarenopleidingen voor vo en bve bestaat een dergelijke toeslag
niet. Gezien de forse omslag die zij moeten maken, is in de nota Maatwerk
voor morgen daarom voorgesteld bij wijze van uitzondering een apart
vernieuwingsbudget beschikbaar te stellen. In 1999 is hiervoor f 23 miljoen
beschikbaar (waarvan f 1 miljoen voor de experimentele lerarenopleidingen),
specifiek voor de integratie van ict. In de periode van 2000 t/m 2004 is jaarlijks
een budget van f 9,9 miljoen beschikbaar. Hogescholen met lerarenopleidingen
voor vo en bve zullen worden uitgenodigd om innovatieplannen in te dienen,
gericht op de omslag naar een meer vraaggeoriënteerde werkwijze. Het
grootste deel van de middelen zal naar rato van het aantal ingestroomde studenten
op peildatum 1 oktober 1998 aan de instellingen worden toegekend, voor
vernieuwingsactiviteiten binnen de eigen instelling. De resterende middelen
zijn bestemd voor experimentele voorbeeldprojecten van samenwerkende (leraren-)opleidingen.Overigens maakt het traject gericht op de integratie van ict in het onderwijs
van de lerarenopleidingen ook deel uit van het uitwerkingsplan Onderwijs On
Line. KunstonderwijsIn juni 1999 is de beleidsnota Zicht op kwaliteit – ontwikkeling
van artistiek talent in het kunstonderwijs (Tweede Kamer, 1998/1999, 25 802,
nr. 12) uitgebracht. De nota is op 6 september 1999 besproken in nota-overleg
in de Tweede Kamer. In de nota zijn voorstellen gedaan om te komen tot een
transparanter en meer flexibel kunstonderwijs. Met name de instellingen zijn
aan zet om de opleidingen versneld te visiteren, een kwalificatiestelsel te
ontwikkelen en herstructureringsplannen op te stellen. In deze plannen zullen
zij niet alleen uitspraken doen over samenwerking tussen instellingen, profilering
en concentratie van opleidingen maar tevens over een vernieuwd perspectief
voor studenten op brede opleidingen en flexibele leerwegen. Voor de uitvoering
van deze plannen is per instelling een intentioneel budget beschikbaar. In
totaal gaat het om circa f 45 miljoen in de periode 2000–2003.
Een onafhankelijke commissie zal in het voorjaar van 2000 adviseren over de
finale toekenning van dit budget. In de bekostiging voor 2000 wordt de taakstelling
verwerkt conform de brief van 3 maart (Tweede Kamer, 1998/1999, 25 802,
nr. 6) over de tranche 2000 in de taakstelling kunstonderwijs 2000+. 3. HORIZONTALE TOELICHTINGHet overgrote deel van de uitgaven aan het hoger onderwijs (circa 93%)
bestaat uit de normatief berekende rijksbijdrage voor de hogescholen. Het
daarvoor beschikbare budget is opgenomen op artikel 21.01 (personele en materiële
uitgaven) en artikel 21.05 (huisvesting). De verdeling van het beschikbare
budget over de hogescholen vindt plaats op grond van de WHW volgens het Bekostigingsbesluit
WHW en de Regeling bekostiging hoger onderwijs. De rijksbijdrage wordt als
een lumpsum aan de hogescholen uitgekeerd. Dit betekent dat de
hogeschool zelf beslist over de meest doelmatige besteding van het geld voor
personele, materiële en huisvestingsuitgaven. Vervolgens legt de hogeschool
in het verslag verantwoording af over het gevoerde beleid. Het verslag bestaat
uit de jaarrekening met de bijbehorende begroting, het jaarverslag en overige
financiële gegevens en verschaft inzicht in de uitvoering van de werkzaamheden
waarvoor de rijksbijdrage is toegekend.De resterende uitgaven op dit beleidsterrein (circa 7%) zijn terug te
vinden op de begrotingsartikelen 21.03 en 21.04. Op artikel 21.03 staan de
rechtspositionele uitkeringen, ook wel de wachtgelduitgaven genoemd, en de
middelen voor flankerend werkgelegenheidsbeleid. Overigens betreffen de wachtgelduitgaven
alleen de personen die vóór 1 juli 1996 in het wachtgeld zijn
ingestroomd. De nieuwe instroom in het wachtgeld wordt rechtstreeks verrekend
met de rijksbijdrage aan de hogescholen (artikel 21.01). Op artikel 21.04
staan de middelen die aan de hogescholen worden toegekend voor specifieke
activiteiten.In de navolgende tabel worden de geraamde uitgaven 2000–2004 voor
het hoger beroepsonderwijs weergegeven, de gerealiseerde uitgaven in 1998
en de verwachte realisatie in 1999. Tabel 3.1. Totaal uitgaven
en ontvangsten, uitgesplitst (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Totale
uitgaven2 677,52 855,22 728,82 751,82 701,32 726,62 739,8Rijksbijdrage2 483,92 668.62 661,32 694,52 652,52 679,42 692,6Waarvan
rechtspositionele uitkeringen*160,1162,2153,7142,3127,8115,4105,1Waarvan
huisvestingsvergoeding367,8367,8367,8367,8367,8367,8367,8Overig193,6186,667,557,348,847,247,2Totale
ontvangsten– 16,9– 11,4– 5,2– 5,2– 5,2– 5,2– 5,2Oploop
in loon- en prijsbijstelling 020,951,777,8121,1150,9Gesaldeerde
uitgaven in constante prijzen 2 843,82 702,72 694,92 618,32 600,32 583,7* Wachtgelduitgaven (excl. flankerend werkgelegenheidsbeleid) overeenkomstig
het wachtgeldarrangement hbo 1996–2004, de wachtgelduitgaven «oud»
zijn aangevuld met loonbijstellingen 1997 en 1998 en staan verantwoord op
art. 21.03; de wachtgelduitgaven «nieuw» zijn opgenomen in art. 21.01. Totale uitgavenDe totale uitgaven voor het hoger beroepsonderwijs liggen in de periode
2000–2004 op een relatief constant niveau. De daling van de totale uitgaven
ten opzichte van 1999 is vooral het gevolg van de beëindiging van kwaliteit
en studeerbaarheid (onderdeel overig) en de eenmalige toevoeging fractiegelden
in 1999. Binnen de reeks totale uitgaven zijn er overigens wel een aantal
plussen en minnen. Deze worden toegelicht aan de hand van respectievelijk
de ontwikkeling van de rijksbijdrage, de rechtspositionele uitkeringen, de
huisvestingsvergoeding en de overige uitgaven.De rijksbijdrage is in 1999 eenmalig verhoogd met f 50 miljoen voor
een bijdrage in de omslag- en frictiekosten die samenhangen met de vernieuwing
in het hbo. De rijksbijdrage is vanaf 2000 structureel verhoogd in verband
met de stijgende studentenaantallen. In de begroting 1999 was hiervoor al
een extra budget beschikbaar gesteld van f 23 miljoen in 2000, f 55
miljoen in 2001, aflopend naar f 46 miljoen vanaf 2004. Daarnaast is
er bij de Voorjaarsnota 1999 een extra budget beschikbaar gesteld
voor met name de studentonwikkeling van f 33,1 miljoen in 2000 oplopend
tot f 92 miljoen in 2004.De stand rijksbijdrage is tevens verhoogd in verband met algemene salarismaatregelen,
waaronder de incidentele loonontwikkeling en de cao. In verband met de cao
is sprake van een loonbijstelling in 1999 van f 81 miljoen, oplopend
tot bijna f 87 miljoen in 2004; de prijsbijstelling 1999 bedraagt f 15,8
miljoen in 1999, f 15,5 miljoen in 2000 en f 15,2 miljoen vanaf
2001. In de tabel is een aparte reeks (oploop in loon- en prijsbijstelling)
gepresenteerd. Voor de invoering van de euro is in de jaren 2000 en 2001 een
bedrag van f 3,9 miljoen (per jaar) aan de rijksbijdrage toegevoegd.
Een nadere toelichting op deze maatregelen is opgenomen bij artikel 21.01.Onder meer ter tegemoetkoming aan de verminderde inverdienmogelijkheden
van instellingen als gevolg van het gewijzigde studiefinancieringsstelsel,
is voor de jaren 2002 en 2003 een bedrag van f 10 miljoen vrijgemaakt
ter versterking van de financiële positie van hbo-instellingenDaarnaast is er sprake van een daling van de rijksbijdrage in verband
met de bezuinigingstaakstelling in het kunstvakonderwijs, oplopend tot f 25
miljoen vanaf 2001. Hier staat een incidentele budgetreeks voor herstructureringsmiddelen
tegenover: oplopend naar f 13,4 miljoen in 2001 en daarna aflopend naar
nul in 2005; in totaal gaat het om f 50 miljoen. Tevens zijn vanaf 1999
de taakstellingen van het regeerakkoord verwerkt. Dit betreft een korting
op de arbeidsproductiviteit beginnend in 1999 van f 12,6 miljoen oplopend
tot f 49 miljoen in 2002, een taakstelling budgettering incidenteel in
1999 van f 4,6 miljoen oplopend tot f 17,8 miljoen. De laatste taakstelling
betreft de indexatie collegegelden in 1999 van f 11,8 miljoen oplopend
tot f 47,4 miljoen in 2002. Rechtspositionele uitkeringenDe rechtspositionele uitkeringen ondergaan een daling. Deze ontwikkeling
is overeenkomstig het wachtgeldakkoord dat met de hogescholen in 1996 is gesloten.
Deze daling heeft tot gevolg dat er in de toekomst meer middelen beschikbaar
blijven voor de exploitatie van de hogescholen. HuisvestingDe huisvestingsvergoedingen vertonen een constant beeld. Overige uitgavenDe overige uitgaven ondergaan een daling van 1999 naar 2000. Deze daling
is grotendeels het gevolg van de beëindiging van kwaliteit en studeerbaarheid
en ict. In 1999 bedraagt de laatste tranche van het studeerbaarheidsfonds
f 82,6 miljoen. Daarnaast ontstaat er in 2000 ook een lager niveau doordat
er in 1999 nog f 23 miljoen beschikbaar is. In de overeengekomen terugbetaling
(in de jaren 1998 tot en met 2001) van de projectgelden die in 1996 zijn onttrokken
bij de HBO-raad, is sprake van een aflopende reeks. Dit verklaart het verschil
van f 4 miljoen in 2001 en f 3 miljoen in 2002. Een tweede oorzaak
van de daling in 2001 houdt verband met de beëindiging in 2000 van de
extra middelen (f 2,5 miljoen) voor de verbetering van de samenwerking
tussen mbo-hbo. De beëindiging van de middelen voor het
project verbetering bèta/techniek in 2001 is ook als tweede oorzaak
aan te wijzen, maar dan voor de verdere daling van het uitgavenniveau 2002.De totale ontvangsten vertonen een constant beeld, van 2000 tot 2004.
De daling ten opzichte van 1999 wordt veroorzaakt door een aantal nabetalingen
van hogescholen in verband met de afwikkeling van de rijksbijdrage 1998. 4. OVERIGE KERNGEGEVENSIn deze paragraaf worden achtereenvolgens gepresenteerd:• de met beleidsterrein 21 samenhangende financiële kerncijfers;• het aantal studenten naar kalenderjaar;• overige kengetallen. Tabel 4.1. Met beleidsterrein
21 samenhangende financiële kerncijfers (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Collegegelden1711,5748,1771,1766,7777,5795,9821,61Het collegegeld voor studenten die studiefinanciering ontvangen
is f 2 750 in 1998 en f 2 816 in 1999. De instelling bepaalt
het collegegeld voor de overige studenten. Bij de raming is uitgegaan van
eenzelfde collegegeld voor voltijd-studenten en van een collegegeld voor deeltijd-studenten
van f 1 700 in 1998 en f 1 730 in 1999. In bovenstaande
bedragen is rekening gehouden met de geraamde indexering van het collegegeld
vanaf het cursusjaar 200/2001.Naast de rijksbijdrage verwerven de hogescholen inkomsten uit collegegelden.
De collegegelden zijn sinds 1994 eigendom van de instelling. De stijging van
de geraamde collegegeldinkomsten hangt samen met de stijgende studentenaantallen,
zoals weergegeven in tabel 4.2. en de – geraamde – indexering
van de collegegelden. Tabel 4.2. Aantal studenten
naar kalenderjaar (x 1000) 1998199920002001200220032004Totaal
ingeschreven studenten271,3279,1286,2288,4285,6285,6287,8– voltijd1227,4232,1236,0233,2226,3226,1228,6– deeltijd243,947,050,255,259,359,559,1Bron: referentieraming 1999 1Exclusief de studenten in het
hoger agrarisch onderwijs; deze zijn opgenomen in de begroting van LNV. 2Voor de omrekening naar kalenderjaar t wordt een gemiddelde genomen
van 2 collegejaren (2/3 x collegejaar t-1/t en 1/3 x collegejaar t/t+1)De raming van het aantal ingeschreven studenten in het hoger beroepsonderwijs
is ten opzichte van vorig jaar naar boven bijgesteld. Tot en met 2000 is er
sprake van sterke stijging. In de periode 2000 tot en met 2004 is de raming
van het aantal studenten nagenoeg constant. Dit is het gevolg van te verwachten
tegengestelde effecten. Enerzijds is er sprake van een stijgende instroom
en anderzijds is er sprake van een verkorting van de verblijfsduur van de
nieuwe cohorten studenten, onder invloed van de maatregelen in het verblijfsduurakkoord.
De stijging van de deelname aan het deeltijdse onderwijs is mede het gevolg
van de afspraken met hogescholen over het stimuleren van deeltijdse en duale
trajecten. KengetallenMet behulp van de gegevens uit de bovenstaande tabellen kunnen enkele
ratio's worden berekend. Deze zijn weergegeven in tabel 4.3. Tabel 4.3 Kengetallen
(uitgaven: x f 1000) 1998199920002001200220032004Uitgaven
per student, excl. WSF/WTS, huisvesting8,58,98,28,28,28,28,2Uitgaven
huisvesting per student1,41,31,31,31,31,31,3collegegelden
per student (schatting)2,62,72,72,72,72,82,9Uitgaven
per student, excl. WSF/WTS, huisvesting, in constante prijzen–8,98,28,17,97,87,7De ontwikkeling van de uitgaven per student dalen beduidend van 1999 naar
2000. Dit wordt veroorzaakt door de fluctuaties in de totale uitgaven en de
geraamde studentenaantallen. Deze zijn opgenomen in tabel 3.1 en tabel 4.2.
In het bijzonder gaat het om de daling van de uitgaven in 2000 vanwege de
beëindiging van het studeerbaarheidfonds en de verdere stijging van de
studentenaantallen in dat jaar.Overigens laten de uitgaven na 2000 ook een verdere daling zien tot 2002
wanneer gecorrigeerd wordt voor de oploop in loon- en prijsbijstelling.De uitgaven per student is een belangrijk kengetal.Daarnaast zijn in OCenW in kerncijfers gegevens opgenomen over
het rendement en de verblijfsduur in het hbo en resultaten van een onderzoek
naar de mate waarin afgestudeerde hbo-ers 1,5 jaar na hun afstuderen er in
geslaagd zijn een werkkring te vinden. Beleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijs Wetenschappelijk onderwijs t.o.v. de totale begroting
OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven wetenschappelijk
onderwijs f 5,7 mld. 1. ALGEMEENDit beleidsterrein omvat de universiteiten en academische ziekenhuizen
(artikel 22.01), de instituten van internationaal onderwijs en onderzoek (artikel
22.02) en de overige instituten van hoger onderwijs (artikel 22.03). De bekostiging
en subsidiëring van deze instellingen geschiedt op grond van de Wet op
het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), een aantal subsidieregelingen
en in een aantal gevallen op basis van afzonderlijke wetgeving. 2. BUDGETTAIR KADERHet budgettair kader voor het wetenschappelijk onderwijs is ten opzichte
van de vorige begroting aanzienlijk verruimd.Ten eerste wordt de komende jaren een bedrag oplopend van f 55 tot
f 78 miljoen aan het budget voor de universiteiten toegevoegd. Ten opzichte
van de begroting 1999 – die als gevolg van taakstellingen uit de regeerakkoorden
1994 en 1998 een dalend budgettair perspectief liet zien – betekent
dit een trendbreuk, die aansluit bij de stijgende studentenaantallen. Onder
meer door deze extra middelen voor de universiteiten is het mogelijk dat met
ingang van het aankomende studiejaar 1999–2000 de eerstejaarsinstroom
geneeskunde en de eerstejaarsinstroom tandheelkunde verder wordt uitgebreid.
Ook is het hierdoor mogelijk de reeds langer lopende discussie over de financiering
van de werkplaatsfunctie tandheelkunde op te lossen. De gezamenlijke universiteiten
zullen op dit punt voor het einde van het jaar met een concreet voorstel komen.Ten
tweede wordt een vernieuwingsimpuls ingesteld die ten goede komt aan vernieuwend
universitair onderzoek. De uitvoering van deze impuls is belegd bij de Nederlandse
Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Aan de impuls, die uiteindelijk
f 75 miljoen per jaar bedraagt, wordt f 25 miljoen
bijgedragen door de universiteiten, f 25 miljoen door NWO en f 25
miljoen door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen.Ten derde wordt de prijscompensatie 1999, die voor het hele beleidsterrein
wetenschappelijk onderwijs ruim f 27 miljoen structureel bedraagt, geheel
uitgekeerd. De meerjarige doorwerking van deze prijscompensatie zal worden
opgenomen in het budgettair kader voor de instellingen.Ten vierde is er voor het wetenschappelijk onderwijs een bedrag beschikbaar
gesteld van f 3 miljoen in zowel het jaar 2000 als 2001 voor dekking
van de kosten van de invoering van de euro.Naast de extra middelen is met ingang van 2001 een taakstelling van f 5
miljoen opgenomen voor de Open Universiteit Nederland (OUNL), die oploopt
tot f 15 miljoen structureel met ingang van 2003. 3. BELEID HOOP 2000In het ontwerp Hoger onderwijs en onderzoek plan (HOOP) 2000, dat tegelijkertijd
met deze begroting verschijnt, zijn de hoofdlijnen beschreven van het onderwijs-
en onderzoeksbeleid voor universiteiten en hogescholen voor de komende jaren.
In het regeerakkoord 1998 is afgesproken dat het HOOP nog maar eens in de
vier jaar wordt uitgebracht. Het ontwerp-HOOP zal dus meer dan voorheen gericht
zijn op het beleid voor de middellange termijn.Het ontwerp-HOOP 2000 is in overleg met betrokkenen van binnen en buiten
het onderwijsveld, tot stand gekomen. Vertrekpunt in het ontwerp-HOOP zijn
de vraagstukken waarmee universiteiten de komende jaren te maken krijgen:• er dreigt een aanzienlijk tekort aan hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt
en de vraag naar bij- en omscholing neemt toe;• internationale ontwikkelingen worden steeds belangrijker voor onderwijs
en onderzoek;• de rol van informatie- en communicatietechnologie (ict) in de samenleving
en het onderwijs neemt sterk toe.Om universiteiten beter in staat te stellen zelfstandig op deze ontwikkelingen
in hun omgeving in te spelen wordt de zelfregie van de instellingen versterkt.
Daartoe worden regels geschrapt. Zo zullen de macrodoelmatigheidstoets voor
nieuwe opleidingen en de Adviescommissie onderwijsaanbod (ACO) komen te vervallen.
Ook de mogelijkheden om onderwijs aan te bieden buiten de plaats van vestiging
worden verruimd.Het hoger onderwijs in Europa wordt steeds meer vormgegeven volgens het
bachelor-master-model. Ook voor Nederland is dit een wenselijk perspectief.
Een adviescommissie zal de gevolgen van deze ontwikkeling voor het Nederlandse
hoger onderwijs op langere termijn in beeld brengen. Daarnaast zal het stelsel
van kwaliteitszorg voor het onderwijs worden aangescherpt, waarbij ook de
mogelijkheden van internationale accreditatie zullen worden verkend. De transparantie
van post-initiële master-opleidingen zal worden vergroot door een registratiesysteem,
als eerste stap op weg naar accreditatie. Er wordt meer ruimte geboden voor
samenwerking tussen hbo en wo, waarbij fusie niet meer wordt uitgesloten.
In de toekomst zullen universiteiten nog maar eens in de vier jaar een strategisch
plan hoeven uit te brengen.Bij versterking van de zelfregie van de instellingen zal de Minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen vooral sturen op de kwaliteit van onderwijs
en onderzoek. Daarnaast is de minister verantwoordelijk voor de toegankelijkheid
van het onderwijs, het functioneren van het bestel (waaronder de aansluiting
tussen de verschillende onderwijssectoren en de aansluiting op de arbeidsmarkt)
en een doelmatige besteding van middelen.Complement van meer eigen verantwoordelijkheid voor de instellingen is
het afleggen van verantwoording over de eigen keuzes van instellingen en inzet
van middelen. Streven is de publieke verantwoording een selectief en op hoofdlijnen
gericht karakter te geven. In dat verband is de rol van de Raden van Toezicht
van belang. Naarmate zij meer invulling geven aan hun toezichthoudende taak
worden betere condities geschapen voor zowel deregulering als een selectiever
toezicht door de minister op basis van kwaliteit. VernieuwingsbeleidIn een sturingsfilosofie waarin de nadruk ligt op zelfregie van de instellingen
past terughoudendheid ten aanzien van landelijke stimulering van onderwijsinnovaties.
Algemeen uitgangspunt is dat innovatie van het onderwijs behoort tot de reguliere
taken van de universiteiten en in beginsel uit de lumpsum bekostigd wordt.
Op deze wijze zullen innovaties het beste aansluiten bij het profiel van de
instelling, waardoor ook de kans op structurele doorwerking het grootst is.
In dat perspectief past ook het besluit om geen vervolg te geven aan het studeerbaarheidsfonds.Bovenstaande neemt niet weg dat het wenselijk kan zijn om bepaalde ontwikkelingen,
die niet vanzelf tot stand komen, tijdelijk te stimuleren. Voor het wetenschappelijk
onderwijs staat daarbij inspelen op de hierboven genoemde vraagstukken centraal:• de maatschappelijke behoefte aan hoger opgeleiden;• internationale ontwikkelingen;• informatisering. Maatschappelijke behoefte aan hoger opgeleidenDe maatschappelijke behoefte aan hoger opgeleiden zal de komende jaren
naar verwachting aanzienlijk toenemen. Om tegemoet te komen aan de kwantitatieve
en kwalitatieve vraag op de arbeidsmarkt is vernieuwing en verbreding van
opleidingen nodig. Daarbij zal – gegeven de problematiek in die sectoren –
speciale aandacht worden besteed aan bèta-opleidingen en de universitaire
lerarenopleidingen. Universitaire lerarenopleidingenOp basis van het convenant met de Vereniging Samenwerkende Nederlandse
Universiteiten (VSNU) over de universitaire lerarenopleidingen (ulo) komt
de komende jaren jaarlijks een extra bedrag, oplopend tot f 6,4 miljoen
bovenop de bestaande f 6,4 miljoen, beschikbaar. Van deze extra middelen
is voor de jaren 1999 tot en met 2001 in totaal f 6 miljoen bestemd voor
financiering van vernieuwingsplannen en voor de jaren 2000 tot en met 2002
in totaal f 5,1 miljoen voor verbetering van de begeleiding van studenten
in het voortgezet onderwijs. Een commissie van de Onderwijsraad (de Commissie
Ginjaar-Maas) heeft inmiddels de vernieuwingsplannen van de ulo's
beoordeeld. Het wetsvoorstel modernisering universitaire lerarenopleidingen
is in de zomer van 1999 aangeboden aan de Tweede Kamer. DualiseringIn 1999 heeft de tweede en laatste tranche van het stimuleringsbeleid
voor duale opleidingen in het wetenschappelijk onderwijs plaatsgevonden. In
totaal hebben 26 opleidingen subsidie ontvangen. In 2001 zal de inspectie
de ervaringen met het experimentenbeleid evalueren ten behoeve van besluitvorming
door het parlement. Dan is de vraag aan de orde of duale opleidingen in het
wetenschappelijk onderwijs een structurele wettelijke basis zullen krijgen. Aansluiting vwo-woOm te voorzien in de behoefte aan hoger opgeleiden is een goede aansluiting
tussen voortgezet onderwijs en hoger onderwijs van belang. Een goede aansluiting
draagt er aan bij dat vwo-leerlingen niet op oneigenlijke gronden kiezen voor
het hoger beroepsonderwijs. Om het wetenschappelijk onderwijs goed te laten
aansluiten op de vernieuwde tweede fase in het voortgezet onderwijs, is voor
de periode 1999–2001 jaarlijks f 2,4 miljoen beschikbaar voor samenwerkingsprojecten
van universiteiten en scholen voor voortgezet onderwijs. Bij de VSNU is een
databank ingericht waarin de ervaringen met deze projecten worden opgenomen. Internationale ontwikkelingenOm de Nederlandse universiteiten af te stemmen op internationale ontwikkelingen
en een internationale dimensie in de opleiding van studenten te bevorderen,
vinden verscheidene stimuleringsmaatregelen plaats. University CollegeAan de Universiteit Utrecht wordt voor het University College voor de
jaren 2001 en 2002 een subsidie van f 1,8 miljoen verleend. Het University
College is een belangrijk initiatief voor vernieuwing binnen het Nederlandse
wetenschappelijk onderwijs. Naast een gedifferentieerde en interdisciplinaire
aanpak vormt internationalisering van het onderwijs een belangrijk element
in de activiteiten van het College. Stimuleringsprogramma'sNaast beurzen en toelagen wordt internationalisering gestimuleerd via
twee subsidieprogramma's:• het grenslandenbeleid, dat samenwerkingsprojecten met Vlaanderen
en de Duitse deelstaten Noordrijnland-Westfalen, Bremen en Nedersaksen ondersteunt;• het Japan-prijswinnaarsprogramma, gericht op stimulering van de
kennis onder leidinggevenden in het bedrijfsleven over Japan. InformatiseringInformatie- en communicatietechnologie (ict) biedt belangrijke mogelijkheden
voor meer variëteit en flexibiliteit in het hoger onderwijs. Een verdere invoering van ict in het hoger onderwijs is in eerste instantie
een verantwoordelijkheid van de instellingen. Via het studeerbaarheidsfonds
is de afgelopen jaren aanzienlijk geïnvesteerd in ict. In 1999 is SURF
gestart met het Educatief-programma, gericht op stimulering van ict-gebruik
in het hoger onderwijs. Onderdelen van dit programma zijn een on line expertisecentrum,
activiteiten voor deskundigheids-bevordering van docenten en een vernieuwingsfonds
(educatiefonds), waaruit activiteiten van universiteiten en hogescholen voor
vernieuwing van het onderwijs door middel van ict kunnen worden meegefinancierd.
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft in 1999 f 4,5
miljoen subsidie aan dit fonds gegeven. Voor de jaren 2000–2002 zal
voor het wetenschappelijk onderwijs een bedrag van in totaal f 22,5 miljoen
beschikbaar worden gesteld aan dit fonds volgens de volgende reeks: f 5
miljoen in 2000, f 7,5 miljoen in 2001 en f 10 miljoen in 2002. Bekostiging OnderwijsbekostigingMet ingang van het begrotingsjaar 2000 is een nieuwe bekostigingssystematiek
voor de universiteiten van toepassing, het Prestatie BekostigingsModel (PBM).
De wijzigingen ten opzichte van het bekostigingsmodel 1999 hebben voornamelijk
betrekking op het onderwijsdeel. In de nieuwe systematiek wordt het landelijk
onderwijsdeel voor 50% afhankelijk van gerealiseerde prestaties in de vorm
van diploma's; 37% bestaat uit een basisvoorziening voor studentonafhankelijke
onderwijscapaciteit, het restant (13%) wordt verdeeld op basis van de gerealiseerde
instroom van eerstejaars studenten. OnderzoeksbekostigingIn het Wetenschapsbudget 2000 en het ontwerp-HOOP is aangekondigd dat
de dieptestrategie en de breedtestrategie komen te vervallen. De breedtestrategie –
met een beoordeling van voorstellen van universiteiten door de Nederlandse
organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) – heeft niet naar
tevredenheid van alle betrokkenen gefunctioneerd. Wel heeft zij tot gevolg
gehad dat universiteiten zich sterker dan voorheen profileren in hun onderzoeksbeleid.Naar aanleiding van de evaluatie van de eerste tranche van de dieptestrategie
is besloten tot het instellen van een vernieuwingsimpuls bij NWO. Achterliggende
gedachte is dat er niet zozeer behoefte is aan stimulering van topkwaliteit
(de beleidsfilosofie van de dieptestrategie), maar dat vooral ruimte voor
vernieuwing ontbreekt. De vernieuwingsimpuls zal in eerste instantie over
enkele jaren een omvang van f 75 miljoen per jaar hebben. Hiervan wordt
f 25 miljoen bijgedragen door de universiteiten (uit de middelen voor
de dieptestrategie), f 25 miljoen door het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen en een bedrag oplopend tot f 25 miljoen door
NWO. Wanneer zich op termijn binnen de begroting van het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen reële mogelijkheden voordoen voor extra uitgaven,
zal prioriteit worden gegeven om het bedrag voor de vernieuwingsimpuls verder
te verhogen. De universiteiten zullen de resterende middelen (f 25 miljoen)
voor de tweede tranche van de dieptestrategie beschikbaar houden om deze,
bij verdere groei van de vernieuwingsimpuls, daarvoor in te zetten.De toezeggingen voor de eerste tranche van de dieptestrategie zijn in
de bekostiging verwerkt. Open Universiteit NederlandHet kabinet heeft een korting op de rijksbijdrage van de Open Universiteit
Nederland (OUNL) vastgesteld, oplopend van f 5 miljoen in 2001, via f 10
miljoen in 2002 naar f 15 miljoen per jaar vanaf 2003. De achtergrond
hiervan wordt gevormd door twee ontwikkelingen. Enerzijds is er de afgelopen
jaren een daling opgetreden in het aantal studenten aan de OUNL. Anderzijds
is er sprake van een doorzettende groei van het relatieve aandeel studenten
bij de OUNL dat reeds een hoger onderwijsdiploma heeft verworven. Het aantal
tweede kansstudenten bij de OUNL neemt dus af. Aanpassing van de hoogte van
de rijksbijdrage in relatie tot het aantal studenten ligt daarmee in de rede,
ook indien rekening wordt gehouden met de bijzondere aard van het onderwijs
aan de OUNL (afstandsonderwijs voor bijzondere doelgroepen). Tevens zijn er
snelle ontwikkelingen op het gebied van teleleren en de toepassing van ict
in het hoger onderwijs in samenhang met de ontwikkelingen bij de OUNL. Dit
geheel leidt tot een nadere bezinning op het toekomstperspectief voor de OUNL.
In het ontwerp-HOOP is een uitvoerige analyse van deze ontwikkelingen opgenomen.Met de OUNL is afgesproken dat zij in een toekomststudie de twee scenario's
zal onderzoeken en op basis van beargumenteerde afweging een strategisch plan
opstelt. Een begeleidingscommissie van externe deskundigen, in te stellen
door de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, zal het proces van
planvorming door de OUNL begeleiden. Naar aanleiding van het strategisch plan
van de OUNL en de opvattingen van de begeleidingscommissie zullen in het voorjaar
2000 conclusies worden getrokken over de verdere ontwikkeling van de OUNL. Numerus fixusVoor het studiejaar 1999–2000 zal de instroom van de opleidingen
geneeskunde en tandheelkunde worden verhoogd van 1813 naar 1875 voor geneeskunde
en van 225 naar 240 voor tandheelkunde. Daarmee wordt de eerstejaarsinstroom
gerealiseerd die in het HOOP 1998 is aangegeven. Decentralisatie arbeidsvoorwaardenMet ingang van 1 januari 1999 zijn de werkgevers en werknemers in het
wetenschappelijk onderwijs zelf verantwoordelijk voor het arbeidsvoorwaardenoverleg.
Nu hiermee ook de primaire arbeidsvoorwaarden (met uitzondering van pensioenen,
flexibele pensionering en de sociale zekerheid, voor zover niet bovenwettelijk)
zijn doorgedecentraliseerd, zijn de instellingen in staat meer maatwerk te
leveren met betrekking tot de inhoud van de arbeidsvoorwaarden. De overheid
blijft verantwoordelijk voor het vaststellen van de arbeidsvoorwaardenruimte.
In dat kader zal monitoring plaatsvinden van besteding van de financiële
ruimte en de mogelijkheden voor universiteiten om personeel te werven. Academische ziekenhuizenIn vervolg op het rapport Bepaald betaalbaar van de Vereniging
Academische Ziekenhuizen (VAZ) zijn per 1 januari 1997 nieuwe bekostigingsmodellen
ingevoerd voor de bepaling van de budgetten per academisch ziekenhuis voor
enerzijds het rijksbijdragedeel en anderzijds het zorgbudget
voor reguliere en topzorgfuncties. Daarnaast is door het NZI een onderzoek
verricht om te komen tot een bekostigingsmodel voor het restant (de zogenaamde
«kijkdoos»). Een onderdeel van dit onderzoek is gericht op een
bekostigingsmodel voor de topreferentiefunctie. De eindrapportage van dit
onderzoek bekostiging bepaald is inmiddels beschikbaar waarna een
overlegtraject is gestart met het veld. 4. HORIZONTALE TOELICHTING Tabel 4.1 Totaal uitgaven
en ontvangsten (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Totale
uitgaven5 453,05 739,55 707,45 681,95 694,75 722,15 656,3Universiteiten4 057,14 268,84 308,14 298,24 327,44 363,04 289,8Universitaire
lerarenopleidingen5,66,48,511,412,811,211,2Huisvesting
van universiteiten187,6187,8187,8187,8187,8187,8187,8Academische
ziekenhuizen en klinieken870,7931,5931,2928,8920,6918,9925,8Totaal
universiteiten en academische ziekenhuizen (22.01)5 121,05 394,55 435,65 426,25 448,55 480,85 414,6Bekostiging
overige instellingen (22.02 + 22.03)237,2244,1237,3233,6225,6220,6221,0Rechtspositionele
uitkeringen (22.04)13,915,76,26,67,37,37,3Overige
uitgaven (22.06)80,985,328,415,613,313,413,4Totale
ontvangsten (22.01)– 2,8– 2,4– 2,4– 2,4– 2,4– 2,4– 2,4Oploop
in loon- en prijsbijstelling  217,0262,0291,9364,4364,4Gesaldeerde
uitgaven in constante prijzen 5 737,15 488,05 417,55 400,35 355,35 289,4In tabel 4.1 worden voor het beleidsterrein wetenschappelijk onderwijs,
artikelsgewijs, de gedane uitgaven 1998 (volgens slotwet 1998), de verwachte
uitgaven 1999 en de begrote uitgaven voor de periode 2000–2004 getoond.
De tabel toont voor het beleidsterrein wetenschappelijk onderwijs als geheel
tussen 1999 en 2002 een daling. Na een stijging in 2002 en 2003 is in 2004
weer sprake van een afname van het beschikbare budget. Een viertal hoofdverklaringen
ligt hieraan ten grondslag:• het gecombineerde effect van een taakstelling van uiteindelijk
ruim f 300 miljoen structureel en de indexatie van de hoogte van het
verschuldigde collegegeld;• de op de studentenontwikkeling gebaseerde budgetverruiming, oplopend
van f 55 miljoen in 2000 tot f 78 miljoen vanaf 2003;• een mutatie kasbeleid over de periode 2000–2003 (–f 30
miljoen in elk van de jaren 2000 en 2001 en + f 20 miljoen in 2002 en
+ f 46 miljoen in 2003);• de taakstelling voor de OUNL van f 5 miljoen in 2001, via
f 10 miljoen in 2002 naar f 15 miljoen structureel vanaf 2003.De
toename van de collegegeldopbrengsten wordt in mindering gebracht op de universitaire
budgetten (de universiteiten ontvangen de collegegelden van de studenten).Ten laste van artikel 22.01 komen de uitgaven voor universiteiten en academische
ziekenhuizen. De op dit artikel genoemde bedragen worden vrijwel volledig
over de instellingen verdeeld op basis van de uitkomsten van de gehanteerde
verdeelmodellen. Zoals eerder opgemerkt fluctueert deze reeks onder invloed
van een uit te voeren taakstelling, de indexatie van de collegegelden en de
mutatie kasbeleid.De ramingen van de uitgaven voor het internationaal onderwijs en onderzoek
(artikel 22.02) zijn bijgesteld in overeenstemming met het ministerie van
Buitenlandse Zaken. De daarmee gemoeid zijnde bedragen worden voor het belangrijkste
gedeelte toegerekend aan de Homogene Groep Internationale Samenwerking en
zijn grotendeels te beschouwen als officiële ontwikkelingshulp.Bij de overige instituten voor hoger onderwijs (artikel 22.03) is deels
sprake van wettelijke bekostiging zonder open-einde. Daarnaast bestaat er
een aantal gesubsidieerde instellingen die onder niet-wettelijke bekostiging
vallen. De vaststelling van de hoogte van de subsidie voor deze instellingen
is gebaseerd op de specifieke subsidievoorwaarden.Onder de artikelen 22.02 en 22.03 vallen ook instellingen waarvan Nederland
op grond van internationale verdragen medefinancier is. De hoogte van deze
bijdragen wordt vastgesteld in internationale gremia waar Nederland in participeert.De samengevoegde reeks (artikel 22.02 en 22.03) toont een geringe daling
na 1999. In 1999 is sprake van een incidentele ophoging van de subsidie aan
de NUFFIC (artikel 22.02) met f 4,7 miljoen in verband met een bijdrage
aan het fonds Beurzen Culturele Verdragen / Huygensprogramma. Voorts is de
taakstelling voor de OUNL (artikel 22.03) van f 5 miljoen in 2001, via
f 10 miljoen in 2002 naar f 15 miljoen per jaar vanaf 2003 hierin
begrepen.Sinds 1991 is een ontwikkeling gaande waarbij de verantwoordelijkheid
voor de uitkeringslasten na ontslag van personeel is overgedragen aan de instellingen
zelf. De kosten van uitkeringen na ontslag zijn daartoe gebudgetteerd en maken
deel uit van de hierboven genoemde artikelbudgetten.Ten laste van artikel 22.04 komen die kosten die betrekking hebben op
oude ontslaguitkeringsrechten en de kosten van pensioenrechten van kerkelijke
hoogleraren.De sterke afname van de omvang van artikel 22.06 na 1999 wordt veroorzaakt
door de afloop van het studeerbaarheidsfonds in 1999 en het einde van de stimuleringsregeling
voor aankomende hoogleraren in 2000.In de tabel is als correctieregel de oploop in loon- en prijsbijstelling
vermeld. Deze correctie maakt het mogelijk de reële budgetontwikkeling
te tonen, waarbij gecorrigeerd is voor nominale invloeden. 5. OVERIGE KERNCIJFERS Uitgaven en ontvangstenIn tabel 5.1 worden de uitgaven gepresenteerd die samenhangen met het
beleidsterrein wetenschappelijk onderwijs en elders in de begroting zijn opgenomen.
Van de opbrengst van de collegegelden is een schatting opgenomen op basis
van het geraamde aantal studenten en de hoogte van het collegegeld. De collegegelden
worden sinds 1993 door de studenten rechtstreeks aan de instellingen betaald.
De stijging van de verwachte collegegeldopbrengsten wordt voor het belangrijkste
gedeelte verklaard uit de indexatie van de collegegelden. Tabel 5.1 Met beleidsterrein
22 samenhangende financiële kerncijfers (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Opbrengst
collegegelden (schatting)399,2422,0434,3445,9458,7470,7482,6Gebruiksindicatoren Tabel 5.2 Aantal studenten
naar kalenderjaar/studiejaar (x 1000)Studiejaar98/9999/0000/0101/0202/0303/0404/05Eerstejaars
studenten (rr'99)29,929,729,028,728,728,729,0Kalenderjaar1998199920002001200220032004Ingeschrevenen154,8155,0155,6156,0156,6156,9157,1Kalenderjaar1998199920002001200220032004Afgestudeerden
(rr'99)22,922,221,320,821,021,421,5rr'99: referentieraming 1999.Bron: voor de universiteiten het CBS (1998).Naast nieuwe telgegevens is de raming ook gewijzigd door een aantal correcties.
Voor meer informatie over de studentenramingen wordt verwezen naar de referentieraming
1999. DoelmatigheidskengetallenIn tabel 5.3 wordt de ontwikkeling van een aantal doelmatigheidskengetallen
getoond. Voor wat betreft de onderwijsuitgaven per student heeft daarbij een
correctie plaatsgevonden voor loon- en prijsbijstellingen. Tabel 5.3 Uitgaven per
student (x f 1000) 1998199920002001200220032004Onderwijsuitgaven
per student, gecorrigeerd voor loon- en prijsbijstellingen9,19,79,39,29,29,18,9Collegegelden
per student2,62,82,93,03,13,13,2Beleidskengetallen Behoefte aan hoger opgeleidenOp de arbeidsmarkt dreigt een omslag van overschotten naar tekorten. De
instroom in het wetenschappelijk onderwijs dient dan ook op peil te worden
gehouden. Een goede toegankelijkheid is van groot belang. Doorstroom vwo-woHet grootste deel van de instroom in het wetenschappelijk onderwijs is
vooralsnog instroom direct vanuit het vwo. Met oog op de verwachte tekorten
is het van groot belang zorg te dragen voor een goede aansluiting tussen vwo
en wo.Een indicator hiervoor is het doorstroompercentage van vwo naar wo. Hierbij
dient naast de directe instroom (vwo-gediplomeerden die zonder vertraging
een wo-opleiding beginnen) ook de indirecte instroom te worden meegenomen.
Uit de historische gegevens blijkt dat circa 65% van de vwo-gediplomeerden
direct voor het wo kiest, daarnaast stroomt circa 10% indirect door. Hierbij
moet worden opgemerkt dat vwo-gediplomeerden die eerst de hbo-propedeuse behalen
en vervolgens alsnog een wo-opleiding gaan volgen worden geregistreerd als
instroom afkomstig uit het hbo. Het streven is om het huidige doorstroompercentage
in stand te houden en te trachten een grotere doorstroom te bewerkstelligen. Tabel 5.4 Doorstroom
vwo – woexamenjaar1990/911991/921992/931993/941994/951995/961996/971997/98Aantal
vwo-diploma's31 64229 06928 59028 85727 87328 23927 65727 733Directe
instroom in wo21 10419 31519 01419 13217 68117 64017 79818 1001Totaal
ingestroomd in wo tot 98/9924 12622 10421 69321 77620 31720 33620 30518 100%
direct66,7%66,4%66,5%66,3%63,4%62,5%64,4%65,3%%
tot 98/99 toe naar wo76,2%76,0%75,9%75,5%72,9%72,0%73,4%65,3%1 Voor gediplomeerden uit 1998/99 is de directe doorstroom
vanzelfsprekend gelijk aan de totale doorstroom. Zij hebben immers nog geen
kans gekregen om vertraagd in te stromen. Instroom bèta/techniekDe tekorten lijken zich vooral in de technische sectoren te gaan manifesteren.
Diverse maatregelen zijn dan ook gericht op het bevorderen van de instroom
in juist deze sectoren. Het streven is om zowel relatieve als absolute instroom
te verhogen. Naast maatregelen gericht op imagoverbetering van deze opleidingen
is het programma van de meeste exacte opleidingen verbreed en is de studieduur
verlengd. Tabel 5.5 Instroom in
bèta-opleidingen 1991/921992/931993/941994/951995/961996/971997/981998/99Natuur2 8482 7732 8972 8942 6392 6312 8222 645Techniek5 5545 0914 9354 7514 1583 9674 2464 455Totaal35 64633 67132 68431 71228 51927 91329 10730 266%
natuur t.o.v. totaal8,0%8,2%8,9%9,1%9,3%9,4%9,7%8,7%%
techniek t.o.v. totaal15,6%15,1%15,1%15,0%14,6%14,2%14,6%14,7%DoelgroepenbeleidNaast algemeen deelnamebeleid voert de overheid beleid gericht op de deelname
aan het hoger onderwijs van specifieke groepen. De belangrijkste hiervan zijn
vrouwen, allochtonen en studenten uit «lagere» sociale milieus.
Het percentage allochtone studenten in het hoger onderwijs is momenteel circa
6. Gezien de demografische ontwikkeling ligt het in de lijn der verwachtingen
dat dit in de komende jaren zal toenemen.Bijna de helft van de nieuwe studenten is momenteel vrouw. Indien echter
wordt gekeken naar de verschillende CROHO-onderdelen blijkt dat het percentage
vrouwen in de sectoren techniek en natuur nog steeds sterk achter blijft.
Bij de sectoren gedrag & maatschappij en taal & cultuur zijn vrouwen
daarentegen duidelijk in de meerderheid.Het streven blijft om de deelname aan het wetenschappelijk onderwijs een
betere afspiegeling van de maatschappij te laten zijn. Met name de deelname
van vrouwen aan opleidingen in de sectoren techniek en natuur heeft dan ook
de aandacht. Tabel
5.6 Percentage vrouwen onder eerstejaars Nederland LandbouwNatuurTechniekGezond-heidEconomieRechtGedrag
& MaatschappijTaal & CultuurTotaalVrouwen52,4%36,7%17,4%66,1%30,3%57,8%70,3%70,3%49,6%RendementenDe gediplomeerde uitstroom is de resultante van instroom en rendementen.
Een belangrijk streven is om het rendement van het hoger onderwijs te verhogen.
Hierover zijn afspraken gemaakt met de universiteiten, bijvoorbeeld in het
bèta-convenant. Van de studenten die in 1989/90 begonnen aan een wo-opleiding
was na 8 jaar ruim 60 procent in het bezit van een wo-einddiploma. Indien
ook de studenten die naar het hbo zijn omgezwaaid en daar een hbo-einddiploma
behaalden worden meegerekend, is het rendement voor dit cohort bijna zeventig
procent. Tabel 5.7 Rendementenwo
diploma na 8 jr. NatuurTechniekGezondheidRechtenEconomieG&MT&CLandbouwgemiddeld1988/897061815462625478621989/90676082556059527761hbo-diploma
na 8 jr.NatuurTechniekGezondheidRechtenEconomieG&MT&CLandbouwgemiddeld1988/8961334756571989/906153586777ho-diploma
na 8 jr. NatuurTechniekGezondheidRechtenEconomieG&MT&CLandbouwgemiddeld1988/897674845869676083691989/90737585606865598468OnderzoekEen substantieel deel van de middelen van de universiteiten wordt ingezet
voor onderzoek. Het Nederlandse onderzoek wordt internationaal gezien goed
gewaardeerd. Het aantal wetenschappelijke publicaties ten opzichte van de
inzet van wetenschappelijk personeel is tussen 1992 en 1997 met ongeveer 15
procent toegenomen. Tabel 5.8 Onderzoeksinput
en -outputWetenschappelijke publicaties/ wetenschappelijk personeel
onderzoek199219931994199519961997Totaal
aantal publicaties44 80848 41950 83649 17249 53249 981excl.
Landbouw42 61245 82248 13946 68146 99647 466Totale
inzet WP onderzoek14 43014 75714 61414 54614 11214 133excl.
Landbouw13 59113 86513 74413 58313 13813 190Gemiddeld3,13,33,53,43,53,5excl.
Landbouw3,13,33,53,43,63,6Beleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleid Onderzoek en wetenschapsbeleid t.o.v. de totale begroting
OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld Uitgaven onderzoek en wetenschapsbeleid
f 1,3 mld. 1. ALGEMEENDe middelen die binnen dit beleidsterrein zijn gereserveerd betreffen
allereerst (artikel 23.01 Instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefening)
de bekostiging op basis van wetten, zoals:• de Wet op het hoger onderwijs en het wetenschappelijk onderzoek
(WHW);• de Wet op de Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk
onderzoek (TNO-wet);• de Wet op de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek
(NWO-wet);• koninklijke besluiten;• internationale verdragen en statuten van dertig grote(re) en kleinere
instellingen van verschillend karakter.Te onderscheiden zijn:• de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW);• de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO);• de Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO);• de grote technologische instituten (gti's);• instellingen op het terrein van bibliotheekwezen en informatieverzorging,
waaronder de Koninklijke Bibliotheek;• alfa/gamma onderzoek;• publieksvoorlichting over wetenschap en technologie;• maatschappelijke oordeelsvorming en verkenningen;• internationale onderzoeksinstellingen.Met de beleidslijnen, opgenomen in opeenvolgende Wetenschapsbudgetten,
wordt een kader gegeven voor de strategische plannen en de begrotingen van
de instellingen.Naast de bekostiging van dertig instituten op artikel 23.01 worden er
op artikel 23.04 (coördinatie wetenschapsbeleid) middelen gereserveerd
voor nationale en internationale coördinerende activiteiten met in totaal
een omvang van f 73,3 miljoen. Met deze middelen geeft de minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen invulling aan zijn rol van coördinerend
minister van wetenschapsbeleid. 2. BELEID ZelfregieDe overheid kan en wil niet alles zelf regelen en zal een sterk beroep
doen op het zelfregulerend vermogen van het onderzoekbestel. Autonomie, ruimere
mogelijkheden om een eigen profiel te kiezen, verantwoording en daaraan te
verbinden consequenties moeten zorgen voor een transparant en gedifferentieerd
bestel. Daarvoor is een goede bestuurlijke relatie met de instellingen en
organisaties nodig. Deze wordt op hoofdlijnen gestalte gegeven in vierjaarlijkse
strategische plannen waarop de eerstverantwoordelijke bewindslieden een standpunt
innemen. De jaarlijkse begrotingen worden marginaal aan het strategisch plan
getoetst. Tegenover grotere autonomie staat heldere verantwoording door de
onderzoekorganisaties en universiteiten. CarrièreperspectiefWetenschap is mensenwerk. Het zijn de inventiviteit en creativiteit van
onderzoekers die nieuwe kennis opleveren en helpen deze kennis toepasbaar
te maken. Een sterk en levend onderzoekbestel vraagt gekwalificeerde onderzoekers
in een leeftijdsopbouw die een goede mix van ervaring en talent biedt. Dit
vereist een goed personeelsbeleid, maar ook de wervende kracht van een uitdagende
omgeving. Er zal een diepgaand onderzoek plaatsvinden naar de arbeidsmarkt
van onderzoek in internationaal perspectief. Het vak van onderzoeker moet
mensen creatieve ruimte, continuïteit van onderzoeklijnen en carrièreperspectief
bieden. Om jonge getalenteerde onderzoekers in het onderzoek te houden is
een aanpak nodig die de periode tussen promotie en het bereiken van een gevestigde
positie overbrugt. De instellingen zijn hier zelf uitdrukkelijk aan zet om
een carrièreperspectief te kunnen bieden. Specifiek voor vrouwen komt
er een fonds om de in- en doorstroom van vrouwen te bevorderen. Vernieuwend vermogenFundamenteel onderzoek is een belangrijke vernieuwingsbron voor de maatschappij.
Om de instellingen in de gelegenheid te stellen het meest vernieuwende onderzoek
te beschermen en meer ruimte te bieden, is in het Wetenschapsbudget besloten
een extra impuls te geven aan vernieuwend onderzoek gericht op de lange termijn.
Voor de versterking van de oriëntatie op lange termijn zetten het ministerie
van OCenW, NWO en de universiteiten ieder f 25 miljoen in voor de bij
NWO in te stellen vernieuwingsimpuls, die hiermee f 75 miljoen zal omvatten.
Van de OCenW-inzet is f 10 miljoen «nieuw»geld. Dit zal vanaf
2003 worden ingezet. De inzet van de universiteiten komt uit de middelen die
voor de tweede tranche van de dieptestrategie zijn gereserveerd. De daarvoor
resterende middelen (f 25 miljoen) worden in reserve gehouden om in te
zetten bij verdere groei van de vernieuwingsimpuls. Deze impuls kan nog groeien
wanneer zich daartoe op termijn reële mogelijkheden binnen mijn begroting voordoen. Verkenningen moeten opties aanreiken voor de
oriëntatie van onderzoek en keuzes voorbereiden. Bij verkenningen vanuit
wetenschappelijk perspectief krijgt de Koninklijke Nederlandse Academie van
Wetenschappen (KNAW) een coördinerende taak, bij verkenningen vanuit
maatschappelijk perspectief ligt die taak bij de Adviesraad voor wetenschap
en technologiebeleid (AWT). CommunicatieBurgers hebben recht op goede informatie over wetenschap en technologie.
Zeker waar toepassingen ervan het dagelijks leven sterk beïnvloeden en
aan onze waarden en normen raken. Door goede informatie kan ook het draagvlak
voor wetenschap en technologie groeien. Voorlichting over wetenschap, mogelijke
maatschappelijke gevolgen ervan in debat brengen en het maatschappelijk debat
over ethische vraagstukken stimuleren die met onderzoek samenhangen, maken
daarom deel uit van het wetenschapsbeleid van de overheid. De communicatieve
inspanningen van de instellingen kunnen verder worden versterkt door samen
te werken met de Stichting Wetenschap en Techniek Nederland (WeTeN) en met
het Platform Wetenschap en Ethiek van het Rathenau Instituut. De evaluaties
van WeTeN en Rathenau Instituut zullen in samenhang worden bezien om een strategische
overheidsvisie op communicatie over wetenschap en technologie op te stellen. Nieuwe vormen van samenwerkingNieuwe vormen van samenwerking ontstaan over grenzen van huidige instituties
en gebieden heen, multidisciplinair, onderzoekers samen met toepassers van
kennis, tijdelijk, regionaal, landelijk, internationaal. Wisselwerking krijgt
met name gestalte op de werkvloer, op het niveau van programma's en projecten.
Samen met het ministerie van Economische Zaken en andere departementen wil
OCenW de wisselwerking tussen onderzoek en bedrijfsleven versterken. Samenwerking
met de departementen wordt versterkt door ze nauw te betrekken bij het verkenningenproces
en door beleidsgerichte onderzoekrapportages. Op europees niveau wordt samengewerkt
in projecten en netwerken, maar van institutionele samenwerking tussen onderzoekorganisaties
en van een Europese taakverdeling is nog geen sprake. In de aanloop naar het
zesde kaderprogramma is een fundamentele gedachtewisseling nodig met als mogelijk
toekomstbeeld een Europese onderzoekruimte, zonder grenzen, met een eigen
identiteit. 3. DE BELEIDSDOELEN OP BASIS VAN KENGETALLENDe activiteiten op beleidsterrein 23, gericht op de organisaties binnen
dit beleidsterrein zijn uiteindelijk gericht op het bereiken van drie beleidsdoelen:• het bevorderen van de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek;• het bevorderen van de internationalisering van het wetenschappelijk
onderzoek en• het bevorderen van de maatschappelijke relevantie van het wetenschappelijk
onderzoek.Daarnaast is het van belang dat er sprake is van een productieve
en doelmatige inzet van de middelen.Een directe relatie tussen de inzet van de overheidsmiddelen, de activiteiten
van de instellingen die wetenschappelijk onderzoek uitvoeren en
de uiteindelijk te bereiken beleidsdoelen is moeilijk te maken. Wel kunnen
de navolgende kengetallen per beleidsdoel een partieel en globaal inzicht
geven in het functioneren van het Nederlandse wetenschappelijk onderzoek met
betrekking tot deze doelen. KwaliteitHet opnemen van een Nederlandse publicatie in een internationaal wetenschappelijk
tijdschrift geeft een eerste indruk van de kwaliteit van het Nederlandse wetenschappelijk
onderzoek. Indien deze publicatie vervolgens in andere wetenschappelijke publicaties
wordt geciteerd, dan krijgt het kwaliteitsaspect een tweede dimensie. Daarbij
gaat het ook om de zichtbaarheid en bruikbaarheid van die publicatie.Uit diverse publicaties blijkt dat het Nederlandse onderzoek van goede
tot zeer goede kwaliteit is:• In de periode 1995–1996 werden Nederlandse publicaties gemiddeld
24% meer geciteerd dan het wereldgemiddelde; het percentage citaties ligt
al geruime tijd ongeveer 20% boven het wereldgemiddelde; sommige (sub)disciplines
scoren ruim boven het Nederlandse gemiddelde;• Nederlandse onderzoekers publiceren in het algemeen in tijdschriften
die een relatief hoge citatie-frequentie kennen (met andere woorden de betere
tijdschriften);• De universiteiten van Leiden, Amsterdam en Utrecht behoren tot
de tien beste van Europa.Ook de uitkomsten van de VSNU-onderzoekvisitaties laten zien dat het onderzoek
binnen de verschillende wetenschappelijke disciplines van een goed niveau
is, zij het dat op onderdelen verbetering mogelijk is. Hiervoor dragen in
eerste instantie de universiteiten zelf de verantwoordelijkheid. InternationaliseringDe volgende figuur laat zien dat er in de periode 1983–1996 sprake
is van een toegenomen internationale samenwerking tussen Nederlandse onderzoekers
en onderzoekers in andere landen. Wel lijkt er aan het einde van de periode
sprake te zijn van een stabilisatie, net als in een aantal andere landen.
De toename in de internationale samenwerking komt vooral door de samenwerking
met EU-landen in het kader van de Europese programma's (EUREKA, de EU-kaderprogramma's).
De mate waarin internationaal wordt samengewerkt varieert per discipline en
komt vooral voor bij de bèta-disciplines en minder bij de gamma- en
de alfadisciplines. Het percentage internationale samenwerking varieert tussen
2% (bij de alfawetenschappen) en 49% (sterrenkunde).Het blijkt ook dat, wanneer wordt samengewerkt met buitenlandse onderzoekers,
de invloed van de gezamenlijke publicaties groter is dan wanneer er alleen
nationale samenwerking plaatsvindt of geen samenwerking. Figuur 3.1 Het percentage internationale co-auteurschappen
in Nederlandse wetenschappelijke publicaties, 1983–1996 Bron: NOWT (1998) Maatschappelijke relevantieDat kennisinstellingen maatschappelijk relevant onderzoek uitvoeren, blijkt
ten eerste uit de omvang van de portefeuille opdrachten van derden. De mate
waarin de Nederlandse publieke kennisinstellingen (zoals universiteiten, NWO,
KNAW, TNO, gti's, DLO) externe financiering verwerven is vergeleken met andere
landen hoog te noemen: 13,5% (1996). Alleen België scoort hoger met een
percentage van 17,9% (1995). Overigens varieert dit aandeel externe financiering
met de missie van de instelling: het aandeel van extern georiënteerde
instellingen als TNO, DLO en de gti's ligt (veel) hoger dan bij universiteiten
en bij NWO- en KNAW-instituten.De maatschappelijke relevantie blijkt daarnaast ook uit de mate waarin
de kennis die met wetenschappelijk onderzoek wordt verkregen, neerslaat in
octrooien: in hoeverre vinden er in octrooien verwijzingen plaats naar Nederlandse
wetenschappelijke publicaties? De volgende tabel geeft de ontwikkeling aan
van het aantal octrooien (toegekend door het Amerikaanse patentbureau) dat
verwijst naar Nederlandse wetenschappelijk publicaties. Figuur
3.2 De ontwikkeling van het aantal octrooien dat verwijst naar Nederlandse
wetenschappelijke publicaties per sector, de toename tussen 1987 en 1996 in
procentenSectorNederlandse octrooienBuitenlandse
octrooienMedisch-farmaceutisch190680Chemie en materialen220680Instrumenten
en apparatuur.590Elektronica, informatie- en communicatietechnologie330380Machines
en machinegereedschappen300210Consumentenproducten
en levensmiddelen*..Totaal270610Bron: CWTS (1998)* Het aantal octrooien is te klein om een verantwoorde vergelijking te
maken ProductiviteitDe volgende figuur laat zien dat de productiviteit van Nederlandse bèta-onderzoekers
internationaal gezien iets boven gemiddeld is. Deze productiviteit is in de
jaren negentig ook niet toegenomen. Figuur 3.3 Het aantal wetenschappelijke publicaties per
bèta-onderzoeker, 1995/96 (100=gemiddeld) Bron: NOWT (1998)Inzoemend op de Nederlandse universiteiten, dan blijkt dat het aantal
wetenschappelijke publicaties per onderzoeker tussen 1992 en 1997 is toegenomen
van 3,1 naar 3,5 (in 1996: 3,6), wat duidelijk wijst op een toegenomen productiviteit. DoelmatigheidDe volgende figuur laat de Research & Development uitgaven per onderzoeker
zien voor een aantal landen. Daaruit blijkt dat Nederland goed in de pas loopt
met die andere landen. Dit wijst op een goede doelmatigheid op macro-niveau. Figuur 3.4 R&D-uitgaven per onderzoeker (in 1000 US$
1990) Bron: NOWT (1998)Die doelmatigheid is ook van toepassing op TNO en de grote technologische
instituten. Vergeleken met 1990 is de omzet per werknemer toegenomen, met
name bij TNO en het Expertise Centrum Nederland. 4. HORIZONTALE TOELICHTINGIn de horizontale toelichting wordt de cijfermatige ontwikkeling van beleidsterrein
23 in tabel 4.1 onderbouwd. Artikel 23.01 Instellingen
voor onderzoek en wetenschapsbeoefening (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004KNAW132,8145,4143,1142,2142,1143,4144,1NWO540,3560,2535,3545,0578,7599,4576,9TNO385,3384,4348,2377,0375,6365,6375,6BPRC/Nationaal
Herbarium4,76,86,86,86,86,86,8Grote
technologische instituten7,98,18,08,08,08,08,0Bibliotheken
en Informatieverzorging60,661,461,461,461,361,761,9Instellingen
voor alfa/gamma onderzoek13,07,67,67,67,67,77,7Internationale
onderzoek instellingen127,3135,8140,6141,0141,7142,0142,1COS0,91,01,01,01,01,01,0AWT3,6      Publieksvoorlichting
en technologisch aspectenonderzoek4,84,84,84,84,84,84,8Rechtspositionele
lasten2,84,75,55,54,84,64,5Stelselwijziging
rijkshuisvesting 19,319,319,319,319,320,3Totaal
artikel 23.011 284,01 339,51 281,81 319,81 351,71 364,31 353,6Totaal
artikel 23.0462,174,873,376,575,149,248,4Totale
uitgaven1 346,11 414,31 355,11 396,31 426,81 413,51 402,1Totale
ontvangsten195,8194,0204,0208,6211,3181,3181,3De ontvangsten bestaan voornamelijk uit de doelfinancieringsbedragen van
de ministeries van Economische Zaken en Defensie voor TNO en het aandeel van
dit beleidsterrein in het Fonds Economische Structuurversterking.Exclusief de uitgaven die zijn gedesaldeerd met de ontvangsten, zijn de
uitgaven als volgt: Bedragen x f 1 miljoen 199920002001200220032004Netto
uitgaven beleidsterrein1 220,31 151,11 187,71 215,51 232,21 220,7Met ingang van 1999 is een verhoging van f 19,3 miljoen opgenomen
wegens de invoering van de stelselwijziging rijkshuisvesting.De TNO-reeks wordt verklaard door de eenmalige verlaging van f 30
miljoen in 2000 in het kader van de post kasbeleid, welk bedrag vanaf 2004
weer wordt ingelopen. Vanaf 2003 is een verlaging ingeboekt van f 10
miljoen. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op
de nieuwe mutaties van artikel 23.01 onder mutatie 3.5.De reeks voor NWO vertoont in het kader van het kasbeleid in 2000 en 2001
een verlaging van in totaal f 40 miljoen, welke in 2002 en 2003 wordt
terugbetaald.De reeks voor de internationale instellingen vertoont een stijging wegens
kostenstijging en het relatief aandeel in de contributie bepaald door het
BNP. Dit laatste vooral in de eerste twee jaar. De overige stijging is het
gevolg van de ophoging van de budgetten van de nationale instellingen in het
kader van de loonbijstelling. Ramingskengetallen huisvestingDeze zijn nog niet bekend. Er is nog geen contract getekend. De bedragen
zijn voorshands gebaseerd op aantallen full-time equivalenten (fte) per vierkante
meter. Beleidsterrein 25 Studiefinancieringsbeleid Studiefinancieringsbeleid t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld Uitgaven studiefinancieringsbeleid
f 4,6 mld. 1. ALGEMEENHet beleidsterrein studiefinancieringsbeleid omvat de volgende wetten
en regelingen:• Wet op de studiefinanciering (WSF): In de WSF is bepaald welke
studerenden recht hebben op studiefinanciering en hoe die rechten zijn opgebouwd.• Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS): De WTS bevat bepalingen
voor de tegemoetkoming in de studiekosten voor scholieren tot en met 17 jaar
die voltijds voortgezet onderwijs of de voltijdse opleidingen in de beroepsopleidende
leerweg (bol) in het secundair beroepsonderwijs volgen (ts17-), voor voltijdstuderenden
van 18 jaar en ouder die voortgezet onderwijs volgen (vo18+), voor studerenden
van 18 jaar en ouder die (deeltijd) voortgezet onderwijs volgen en voltijdstuderenden
in het hoger onderwijs van 18 jaar en ouder aan lerarenopleidingen in de tekortvakken
(WTS18+).• Les en cursusgeldwet (LCW): In de LCW is bepaald welke vo- en bol-scholieren
lesgeldplichtig zijn en op welke wijze de hoogte van het les- en cursusgeld
wordt vastgesteld.De beleidsvoornemens op het gebied van de WSF betreffen met name de verdere
uitvoering van de voorstellen uit de nota Flexibele studiefinanciering;
een stelsel dat past. De voorstellen die direct gevolg hebben voor de
raming van de uitgaven betreffen het oprekken van de leeftijdsgrens tot 30
jaar, en de verlenging van de diplomatermijn tot 10 jaar.Onderdeel van de WSF is de reisvoorziening, met name de OV-studentenkaart.
Het huidige contract met de openbaar vervoer bedrijven loopt tot en met 2002.
Over de vraag hoe de reisvoorziening na deze periode zal worden
vormgegeven, zal het kabinet binnenkort een standpunt bepalen en aan de Kamer
voorleggen.In de WSF wordt de basisbeurs voor uitwonenden jaarlijks geïndexeerd
met de prijsindex van de gezinsconsumptie. In de huidige systematiek wordt
de basisbeurs voor thuiswonenden met hetzelfde bedrag verhoogd als het bedrag
waarmee de basisbeurs voor uitwonenden wordt geïndexeerd. Dit heeft als
resultaat dat de basisbeurs voor thuiswonenden met een relatief veel hoger
percentage wordt bijgesteld. Door de basisbeurs voor thuiswonenden ook met
de prijsindex van de gezinsconsumptie te indexeren, wordt de relatieve verhouding
tussen uit- en thuiswonendenbeurs hersteld. Deze maatregel levert een (jaarlijks
oplopende) besparing op. Deze besparing wordt in eerste instantie gerealiseerd
op de aanvullende post prijsbijstelling in de miljoenennota. Het hiermee corresponderende
bedrag is overgeboekt naar de OCenW-begroting, waarna het als besparing is
ingeboekt. De opbrengst loopt jaarlijks op, van f 23 miljoen in 2000
tot f 63 miljoen in 2003. Vanaf het jaar 2003 is van deze opbrengst f 50
miljoen gereserveerd voor ophoging van het beschikbare budget voor studiefinanciering.
Dit vanwege onzekerheden rondom de ontwikkeling van aantallen, de reisvoorziening
en gedragseffecten.In het regeerakkoord zijn afspraken gemaakt over de uitbreiding van de
WTS. De uitbreiding vindt in twee fasen plaats. De eerste fase met ingang
van het studiejaar 1999/2000. De voorstellen voor de tweede fase van de verbetering
van de WTS zijn neergelegd in de nota Meer voor meer. Uitbreiding tegemoetkoming
studiekosten: de tweede fase. Op grond van deze voorstellen zullen meer
scholieren in aanmerking komen voor een WTS-tegemoetkoming.Voor wat betreft het lesgeld wordt in de nota over de WTS voorgesteld
om voor de aanpassing van de hoogte van het lesgeld over te gaan tot een jaarlijkse
indexering op basis van de algemene prijsontwikkeling gezinsconsumptie.Deze voorstellen zijn verwerkt in de raming van de uitgaven en ontvangsten
voor dit beleidsterrein. Het totaalbeeld van de uitgaven en ontvangsten op
het beleidsterrein studiefinancieringsbeleid is als volgt: Tabel 1.1 Opbouw uitgaven
beleidsterrein 25 (bedragen x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004WSF-relevant1 734,51 797,81 659,31 848,12 121,12 293,62 520,9Reisvoorziening834,4777,4678,2486,6508,4487,9575,9WTS429,2513,3562,8637,9714,8726,7748,9Overig
SF16,218,019,820,720,720,720,7Subtotaal
relevant3 014,33 106,52 920,12 993,33 365,13 528,93 866,4WSF
niet-relevant1 436,11 549,61 724,81 625,81 243,61 258,91 080,1Totale
uitgaven artikel 25.014 450,44 656,14 644,94 619,04 608,74 787,84 946,5Garanties
artikel 25.020,00,10,10,10,10,10,1Totale
uitgaven4 450,44 656,24 645,04 619,14 608,84 787,94 946,6Tabel 1.2 Opbouw ontvangsten
beleidsterrein 25 (bedragen x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004SF-relevant610,3599,4581,8500,2466,2409,4389,2SF
niet-relevant154,1165,7169,6168,3177,1168,6182,8Totaal
ontvangsten artikel 25.01764,4765,1751,4668,5643,3578,0572,0Lesgeld
artikel 25.02609,3779,0808,9827,7855,3888,2904,6Totale
ontvangsten1 373,71 544,11 560,41 496,21 498,61 466,21 476,6In de volgende paragrafen worden de verschillende onderdelen toegelicht:– de uitgaven op grond van de WSF;– de uitgaven voor de reisvoorziening;– de uitgaven voor de WTS;– de ontvangsten op grond van de WSF;– de lesgeldontvangsten. 2. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET OP DE STUDIEFINANCIERING
(WSF)In dit hoofdstuk worden in vier paragrafen de uitgaven, de aantallen,
de normbedragen en enkele kengetallen behandeld. UitgavenBij de WSF-uitgaven moet onderscheid gemaakt worden tussen relevante en
niet-relevante uitgaven. Niet-relevant betekent in dit verband niet-relevant
voor het beleidsmatig financieringstekort; deze uitgaven omvatten de rentedragende
leningen, maar ook de uitgaven aan prestatiebeurs. Totale uitgavenDe totale uitgaven WSF worden verkregen door de relevante en niet-relevante
uitgaven te sommeren: Tabel 2.1 Totale uitgaven
WSF (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Relevant1 750,71 815,81 679,11 868,82 141,82 314,32 541,6Niet-relevant1 436,11 549,61 724,81 625,81 243,61 258,91 080,1Totaal
WSF3 187,03 365,43 403,93 494,63 385,53 573,23 621,7Relevante uitgavenIn tabel 2.2 is de realisatie 1998 en zijn de relevante WSF-uitgaven van
de begroting voor de jaren 1999 en verder weergegeven. Tabel 2.2 Relevante uitgaven
WSF (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Basisbeurs       –
basisraming1 595,21 647,71 619,01 532,41 459,01 455,81 520,9–
correctie svc– 77,5– 83,6– 67,7– 50,0– 35,9– 90,8– 89,2–
correctie prestatiebeurs– 351,7– 633,0– 739,4– 601,5– 341,2– 166,0– 91,2        Subtotaal
basisbeurs1 166,0931,0811,9880,81 081,81 198,91 340,5Aanvullende
beurs       – basisraming989,31 049,21 058,31 028,71 025,71 039,81 066,5–
correctie svc– 22,2– 23,6– 18,0– 12,0– 6,8– 27,0– 26,4–
correctie prestatiebeurs– 163,7– 257,3– 262,4– 137,0– 116,1– 48,1– 22,7        Subtotaal
aanvullende beurs803,4768,3777,9879,7902,8964,81 017,5Bijstelling184,0183,3154,3172,7221,8214,9247,8Stoeb
/ alr– 418,9– 85,0– 85,0– 85,0– 85,0– 85,0– 85,0Overig
SF16,218,019,820,720,720,720,7Totaal
relevant WSF1 750,71 815,81 679,11 868,82 141,82 314,32 541,6De grootste componenten in de relevante uitgaven voor de WSF zijn de basisbeurs
en de aanvullende beurs.Het verloop van de ramingen van basis- en aanvullende beurs volgt in de
eerste plaats de leerling ontwikkeling. Ten tweede is het verschil in de basisbeurs
tussen 1998 en 1999 te verklaren door de hogere basisbeurs. Op 1 januari 1999
is deze beurs op jaarbasis in het hoger onderwijs verhoogd met f 122,88
en in de beroepsopleidende leerweg met f 113,04. De raming van de aanvullende
beurs stijgt ten derde in de hele periode door de indexering van het collegegeld.Een deel van de uitgaven in de raming zijn niet-relevante uitgaven. Dit
betreft de omzettingen van uitgaven in leningen als gevolg van de studievoortgangscontrole
(svc), en de uitgaven aan prestatiebeurs die nog niet in een gift zijn omgezet.
Hiervoor wordt de raming gecorrigeerd. De prestatiebeurs is in het studiejaar
1996/1997 cohortsgewijs ingevoerd. Door de berekeningssystematiek van de prestatiebeurs
en vanwege de toename van de groep prestatiebeursstudenten gedurende de periode,
vertoont de reeks «correctie prestatiebeurs» een wisselend verloop.
Het subtotaal basisbeurs daalt tot en met 2000 en stijgt daarna weer; het
subtotaal aanvullende beurs stijgt vanaf 1999.In de post «bijstelling» zijn de uitgaven aan lesgeldvoorschotten
geraamd. Daarnaast is in deze post het effect van de ten onrechte betaalde
studiefinanciering meegenomen.Door de Wet van Otterloo (waardoor studenten niet meer bij de ouders in
het ziekenfonds verzekerd zijn) nemen de uitgaven aanvullende beurs toe. Deze
toename wordt enerzijds veroorzaakt door compensatie van de meeruitgaven voor
een particuliere ziektekostenverzekering voor aanvullende beursgerechtigden.
Anderzijds ligt de oorzaak in de verruiming van de reikwijdte van de aanvullende
beurs. Deze verruiming is een gevolg van een verlaging van het kortingspercentage
en een verhoging van de kortingsvrije voet.De reeks Stoeb/alr uit tabel 2.2 heeft betrekking op een verschuiving
van relevante (beurs) uitgaven naar niet-relevante (lening)
uitgaven. Dit komt doordat studenten in het kader van de wet «Student
op eigen benen» hun kortlopende schulden om kunnen zetten in langlopende
schulden. Omdat aflossingen op deze langlopende schulden als niet-relevante
ontvangsten worden geboekt, worden alle daarmee samenhangende uitgaven als
niet-relevant geboekt.In tabel 2.3, waarin de niet-relevante uitgaven zijn gepresenteerd, is
deze reeks ondergebracht bij de reguliere rentedragende leningen.De uitgaven «overig SF» betreffen vergoedingen aan studerenden
in Nederland uit landen die deel uitmaken van de Europese Unie.Met ingang van het studiejaar 2000/2001 wordt deze regeling, op grond
waarvan EU-studenten voor een vergoeding voor collegegeld in aanmerking komen,
aangepast. De hoogte van de collegegeldvergoeding zal worden vastgesteld op
de hoogte van het bedrag dat ook Nederlandse studenten ontvangen, als onderdeel
van de basisbeurs. Conform het EU-recht hebben studenten uit de EU die in
Nederland komen studeren toegang tot dezelfde generieke vergoeding voor het
collegegeld als Nederlandse studenten. Begin jaren negentig was sprake van
een volledige compensatie van het collegegeld voor zowel Nederlandse als EU-studenten.
Doordat sindsdien de basisbeurs is gedaald en de collegegelden zijn gestegen
ontvangen Nederlandse studenten thans in tegenstelling tot EU-studenten alleen
een gedeeltelijke vergoeding voor het collegegeld, als onderdeel van de basisbeurs.
Daarmee geeft Nederland in vergelijking met veel andere landen overigens nog
een ruime tegemoetkoming. Voor Nederlandse studenten in het buitenland zijn
de aldaar getroffen voorzieningen via de kinderbijslag of belastingwetgeving
veelal onbereikbaar.Door deze maatregel zal vanaf het jaar 2000 een bedrag oplopend tot jaarlijks
f 9 miljoen vrijvallen. Ik stel voor de door de aanpassing van de collegegeldvergoeding
vrijvallende middelen blijvend voor internationalisering in te zetten. In
de Beleidsbrief internationalisering van het onderwijs wordt ingegaan op de
aanwending van deze opbrengst. De niet-relevante uitgavenIn tabel 2.3 zijn de niet-relevante WSF-uitgaven van de begroting 2000
en de meerjarenramingen 2001–2004 weergegeven. Tabel 2.3 Niet-relevante
uitgaven WSF (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Prestatiebeurs469,0851,71 027,9938,6585,9529,8350,2Reguliere
RL 967,3698,1697,1686,9657,5729,1730,0Totaal
niet-relevant WSF1 436,31 549,61 724,81 625,81 243,61 258,91 080,1De reeks «prestatiebeurs» laat het effect zien van de als
voorwaardelijke lening verstrekte beurzen. De stijging tot en met het jaar
2000 is het gevolg van de cohortsgewijze invoering van de prestatiebeurs.
In 1998 hebben de eerste omzettingen in beurzen plaats door de eerstejaars
prestatienorm voor het cohort 96/97. De daling in 2001 is het effect van de
eerste omzettingen op basis van de diplomatermijn.Vanaf het jaar 2000 wordt ook de reisvoorziening onder de werking van
de prestatiebeurs gebracht. De effecten die dit heeft op de
niet-relevante uitgaven zijn verwerkt in de raming voor de prestatiebeurs-uitgaven.De reguliere rentedragende lening omvat ook de tegenhanger van de reeks
Stoeb/ALR zoals die bij de relevante uitgaven is gepresenteerd. Dit verklaart
de hoge niet-relevante uitgaven in 1998 ten opzichte van de uitgaven aan de
reguliere rentedragende lening in 1999. AantallenIn deze paragraaf wordt de ontwikkeling in het aantal basisbeursgerechtigden
en in het aantal aanvullende beursgerechtigden toegelicht, waarbij ook de
verdeling tussen tempo- en prestatiebeurs ter sprake komt.De overige aantallen die samenhangen met de WSF-uitgaven worden in deze
paragraaf niet toegelicht, omdat ze niet van invloed zijn op de relevante
uitgaven op beleidsterrein 25 (in geval van de rentedragende lening), of omdat
het om relatief kleine aantallen gaat (zoals aantallen SF overig en de bijstelling). Totaal aantal basisbeursgerechtigdenIn tabel 2.4 zijn de geraamde aantallen basisbeursgerechtigde studerenden
opgenomen. Tabel 2.4 Totaal aantal
basisbeursgerechtigden 1998199920002001200220032004wo104 868102 40899 50392 62289 76188 24288 135hbo209 027211 186208 603195 994192 732192 025194 092bol174 705172 465169 471166 140164 448165 441168 348Totaal488 600486 059477 577454 757446 941445 708450 574De raming van het totaal aantal basisbeursgerechtigden is gebaseerd op
de Referentieraming (dit is een raming van alle ingeschreven studenten). Deze
raming is gecorrigeerd voor de ingeschreven studenten die niet basisbeursgerechtigd
zijn.Door de maatregelen die voorgesteld zijn in de beleidsnota Flexibele
studiefinanciering; een stelsel dat past zal het aantal basisbeursgerechtigden
zich uitbreiden. In deze nota wordt voorgesteld de leeftijdsgrens op te rekken
tot aan de 30-jarige leeftijd en de diplomatermijn te verlengen tot 10 jaar.
De Tweede Kamer is in het voorjaar van 1999 akkoord gegaan met deze voorstellen.
Het wetgevingstraject is erop gericht de nieuwe maatregelen per 1 september
2000 in werking te laten treden.Deze raming van basisbeursgerechtigden die ten grondslag ligt aan de begroting,
laat zien dat het totaal aantal basisbeurzen de komende jaren afneemt. De
daling is waarneembaar over alle onderwijssoorten. Na 2003 stijgt het aantal
beursgerechtigde studerenden.In het hoger onderwijs is de daling vooral het effect van beleidsmaatregelen
uit het verleden (met name de zogenaamde «c+1»-maatregel). Daarnaast
speelt in het wetenschappelijk onderwijs de daling van de instroom in de jaren
1995, 1996 en 1997 een rol, die nog doorwerkt in het aantal ingeschrevenen.De daling in het aantal ingeschrevenen in de beroepsopleidende leerweg
werkt door in de raming van basisbeursgerechtigden. Verdeling naar uit- en thuiswonende studentenVoor de uitgaven is de verdeling tussen uit- en thuiswonende studenten
van belang. De basisbeurs voor uitwonende studenten ligt op jaarbasis immers
f 3 600 hoger dan die voor thuiswonenden. In tabel 2.5 en 2.6 is
deze uitsplitsing gegeven. Tabel 2.5 Aantal uitwonende
basisbeursgerechtigden 1998199920002001200220032004wo83 11381 16378 86173 40871 14069 93669 851hbo111 577112 730111 351104 620102 879102 501103 605bol41 76441 22840 51339 71739 31239 54940 244Totaal236 454235 121230 724217 744213 331211 987213 700Tabel 2.6 Aantal thuiswonende
basisbeursgerechtigden 1998199920002001200220032004wo21 75521 24520 64219 21518 62118 30618 284hbo97 45098 45797 25291 37489 85389 52490 487bol132 941131 236128 959126 424125 136125 892128 103Totaal252 146250 937246 853237 012233 610233 721236 874Het aantal uitwonenden is geraamd op basis van het gerealiseerde uitwonendenpercentage
over 1998. Van de totale groep die recht heeft op een basisbeurs, is ruim
48% uitwonend. De drie onderwijssoorten laten onderling echter grote verschillen
zien. Zo is in het wetenschappelijk onderwijs bijna 80% uitwonend, in het
hoger beroepsonderwijs ruim 53% en in de beroepsopleidende leerweg bijna 24%. Prestatiebeurs- en tempobeursgerechtigdenDe prestatiebeurs is ingevoerd op 1 september 1996 en geldt voor alle
studenten die na die datum met een studie in het hoger onderwijs zijn begonnen.
Studenten die voor deze datum hun studie zijn begonnen, vallen nog onder het
regime van de tempobeurs. Prestatiebeursstudenten krijgen hun beurs in eerste
instantie als lening. Wanneer ze de prestatienorm halen, wordt deze voorwaardelijke
lening omgezet in een gift; begrotingstechnisch worden de niet-relevante uitgaven
dan relevant. Als een student niet aan deze prestatienorm voldoet, verandert
de voorwaardelijke lening in een definitieve lening en blijven de uitgaven
niet-relevant.In tabel 2.7 is het totaal aantal basisbeursgerechtigden in het hoger
onderwijs gegeven, waarna in tabel 2.8 en 2.9 een uitsplitsing wordt gegeven
naar prestatiebeurs- en tempobeursgerechtigden. Aangezien de beroepsopleidende
leerweg niet onder de prestatiebeurs valt, zijn deze aantallen in de volgende
tabellen niet gepresenteerd. Tabel 2.7 Totaal aantal
basisbeursgerechtigden hoger onderwijs (prestatie- en tempobeurs) 1998199920002001200220032004wo104 868102 40899 50392 62289 76188 24288 135hbo209 027211 186208 603195 994192 732192 025194 092Totaal313 895313 594308 106288 616282 493280 267282 227Tabel 2.8 Aantal prestatiebeursstudenten
hoger onderwijs 1998199920002001200220032004wo45 88562 07774 86481 07284 94686 78087 637hbo117 812164 449191 203192 272192 732192 025194 092Totaal163 696226 526266 067273 344277 678278 805281 729Tabel 2.9 Aantal tempobeursstudenten
hoger onderwijs 1998199920002001200220032004wo58 98340 33124 63911 5504 8151 462498hbo91 21546 73717 4003 722000Totaal150 19987 06942 03915 2724 8151 462498Aangezien er geen nieuwe studenten meer instromen die nog onder het regime
van de tempobeurs vallen, wordt het aantal tempobeursstudenten ieder jaar
kleiner. In 2002 zullen er in het hoger beroepsonderwijs geen tempobeursstudenten
meer zijn. In het wetenschappelijk onderwijs blijven echter wel tot aan het
einde van deze begrotingsperiode studenten onder de tempobeurs vallen. Aanvullende beursgerechtigdenHet aantal aanvullende beursgerechtigden naar onderwijssoort is in de
volgende tabel weergegeven. De raming is gemaakt op basis van het aantal aanvullende
beursgerechtigden als percentage van het aantal basisbeursgerechtigden in
1998. Dit percentage wordt in de jaren 1999 tot en met 2004 constant gehouden.
De fractie voor het wetenschappelijk onderwijs is 28% van het aantal basisbeursgerechtigden,
voor het hoger beroepsonderwijs 41% en voor de beroepsopleidende leerweg 56%.
De ontwikkeling van het aantal aanvullende beursgerechtigden volgt dus de
ontwikkeling van het aantal basisbeursgerechtigden.Uit realisatiegegevens blijkt dat 73% van de aanvullende beursgerechtigden
in het wetenschappelijk onderwijs uitwonend is, voor het hoger beroepsonderwijs
is dit 49% en in de beroepsopleidende leerweg 26%. In de raming zijn ook deze
percentages in de planperiode constant gehouden. Tabel 2.10 Totaal aantal
aanvullende beursgerechtigden 1998199920002001200220032004wo28 85128 94228 12126 17625 36824 93824 908hbo83 10385 54584 49979 39178 07077 78378 621bol93 42297 39895 70893 82792 87193 43295 073Totaal205 376211 885208 327199 394196 308196 154198 602NormbedragenIn tabel 2.11 zijn de normbedragen voor basisbeurs, aanvullende beurs,
rentedragende lening en de toeslagen op de basisbeurs weergegeven, zoals ze
vanaf 1 januari 1999 gelden. Voor het wetenschappelijk en het hoger beroepsonderwijs
zijn de normbedragen gelijk. Tabel 2.11 Normbedragen
WSF per maand in guldens (peildatum 1 januari 1999) wohbobolBasisbeurs   –
thuiswonend135,24135,24100,42– uitwonend435,24435,24400,42Maximale
aanvullende beurs   – thuiswonend, particulier verzekerd414,09414,09550,97–
thuiswonend, ziekenfonds verzekerd344,10344,10480,98–
uitwonend, particulier verzekerd449,09449,09585,97–
uitwonend, ziekenfonds verzekerd379,10379,10515,98Rekenmaximum
rentedragende lening383,14383,14165,38Maximaal
maandbudget1 267,471 267,471 151,77Partnertoeslag959,93959,93959,93Eén-ouder
toeslag768,16768,16768,16KengetallenNaast de uitgaven, aantallen en normbedragen zoals in de vorige paragrafen
gepresenteerd, kan op het terrein van de WSF-uitgaven een aantal kengetallen
gedefinieerd worden.Het gaat hierbij om het gemiddeld bedrag dat per basisbeursgerechtigde
aan basisbeurs wordt betaald en het gemiddeld bedrag dat per basisbeursgerechtigde
aan aanvullende beurs wordt uitgekeerd. Bovendien worden de kengetallen naar
onderwijssoort gepresenteerd.Beide indicatoren zijn gedefinieerd exclusief de opbrengst van de studievoortgangscontrole. Tabel 2.12 Gemiddelde
bedragen basisbeurs per gerechtigde op jaarbasis (x f 1) 1998199920002001200220032004wo4 5884 7184 7184 7184 7184 7184 718hbo3 6073 7363 7363 7363 7363 7363 736bol2 0582 1772 1772 1772 1772 1772 177Tabel 2.13 Gemiddelde
bedragen aanvullende beurs per basisbeursgerechtigde op jaarbasis (x f 1) 1998199920002001200220032004wo1 1301 2101 2291 2461 2641 2821 300hbo1 6041 7061 7341 7591 7841 8091 836bol3 2253 3433 5513 5723 5923 6123 634De bedragen voor de periode 1999–2004 zijn gebaseerd op het prijspeil
1 januari 1999. Bij de gemiddelde bedragen in de aanvullende beurs is
rekening gehouden met de jaarlijkse aanpassing van de normen door de indexering
van het lesgeld en het collegegeld. 3. DE UITGAVEN VOOR DE REISVOORZIENINGDeze toelichting op de uitgaven voor de reisvoorziening is onderverdeeld
in een toelichting op de uitgaven en een toelichting op de aantallen. Uitgaven Tabel 3.1 Relevante uitgaven
reisvoorziening WSF (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Totale
uitgaven ovsk822,5765,2744,1742,4736,0781,5784,9Correctie
prestatiebeurs0,00,0– 78,1– 265,2– 225,8– 294,8– 209,9Correctie
svc0,00,00,00,0– 8,2– 8,1– 8,0Totaal
ov-contract822,5765,2666,0477,2502,0478,6566,9Reisvoorziening
overig11,812,212,39,46,49,39,0Totaal
reisvoorziening834,4777,4678,2486,6508,4487,9575,9Tabel 3.1 geeft de verwachte (relevante) uitgaven voor de reisvoorziening
in de WSF weer. De reisvoorziening wordt verstrekt in de vorm van een ov-studentenkaart
(ovsk) die recht geeft op vrij reizen van maandagochtend tot vrijdagavond
(weekkaart) of van vrijdagavond tot maandagochtend (weekendkaart). De keuze
tussen deze twee kaartsoorten is vrij. Het huidige contract met de openbaar
vervoer bedrijven loopt tot en met 31 december 2002. Over de vraag hoe de
reisvoorziening vorm te geven na deze periode is een interdepartementaal beleidsonderzoek
gedaan. De kabinetsreactie hierop zal de Kamer binnenkort bereiken.De reeks «totale uitgaven ovsk» betreft de kosten van het
contract met de openbaar vervoer bedrijven, die varieert met het aantal rechthebbende
studenten. De daling van de uitgaven van 1999 ten opzichte van 1998 wordt
veroorzaakt door een lager gemiddelde kaartprijs in het nieuwe ov-studentenkaartcontract
dat per 1 januari 1999 is ingegaan. De oploop na 2003 is het gevolg van het
handhaven van het huidige voorzieningenniveau.Vanaf het studiejaar 2000/2001 valt de reisvoorziening onder de werking
van de prestatiebeurs voor de cohorten in het hoger onderwijs vanaf cohort
1999/2000. Dat betekent dat de reisvoorziening vooralsnog als een voorwaardelijke
lening wordt geboekt. De hoogte van deze lening is de tegenwaarde van de ov-kaart
(op dit moment f 1480 per rechthebbende per jaar). De uitgaven aan de
reisvoorziening voor deze cohorten gelden dan als niet-relevant voor het financieringstekort.
Bij voldoende studieprestaties worden de voorwaardelijke leningen omgezet
in een gift conform de systematiek van de prestatiebeurs. De omzettingen gelden
als relevante uitgaven. Het saldo van voorwaardelijke leningen en omzettingen
wordt aangegeven bij «correctie prestatiebeurs».Deze reeks neemt vanaf 2000 tot 2003 toe vanwege de cohortsgewijze invoering
van de prestatiebeurs voor de reisvoorziening. Vanaf 2003 wordt het effect
zichtbaar van de omzettingen van de voorwaardelijke lening in een definitieve
beurs voor studenten die aan de studieprestaties hebben voldaan. Vanaf dit
jaar neemt de reeks «correctie prestatiebeurs» af.Bij onvoldoende studieprestaties wordt de voorwaardelijke lening definitief.
Dit wordt het studievoortgangscontrole-effect (svc-effect) genoemd.De post «uitgaven reisvoorziening overig» heeft betrekking
op de voorziening voor specifieke doelgroepen onder de WSF-gerechtigden, zoals
studerenden die een deel van hun studie in het buitenland volgen, studerenden
die woonachtig zijn op de Waddeneilanden en gehandicapte studerenden. Doordat
ook deze vergoeding onder de werking van de prestatiebeurs wordt gebracht,
dalen de uitgaven vanaf 2001. Vanaf 2003 vinden de eerste omzettingen voorwaardelijke
leningen in definitieve beurs plaats, waardoor vanaf 2003 de (relevante) uitgaven
weer stijgen.De in tabel 3.1 opgenomen totale uitgaven uitgaven voor de reisvoorziening
betreffen de relevante uitgaven. De niet-relevante uitgaven voor de reisvoorziening
zijn opgenomen bij de «voorwaardelijke leningen in het kader van de
prestatiebeurs» in tabel 2.3. Uitgaven reisvoorziening naar onderwijssoortDe uitgaven aan reisvoorziening WSF kunnen als volgt naar onderwijssoort
worden verdeeld. Tabel 3.2 Relevante uitgaven
ovsk naar onderwijssoort exclusief reisvoorziening overig (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004wo183,9170,9142,587,994,880,065,7hbo346,9328,2268,9139,4161,4125,0229,6bol291,8266,1254,5249,8245,8273,6271,6Totaal822,5765,2666,0477,2502,0478,6566,9Er is sprake van een sterke daling van de uitgaven in het hoger onderwijs
omdat in tabel 3.2 alleen de relevante uitgaven worden weergegeven. Aantallen ovsk-gerechtigdenDe tabellen 3.3, 3.4 en 3.5 bevatten respectievelijk de totale aantallen
ovsk-gerechtigden, de aantallen ovsk-gerechtigden voor wie de reisvoorziening
onder de prestatiebeurs valt en de aantallen ovsk-gerechtigden voor wie de
reisvoorziening niet onder de prestatiebeurs valt. Tabel 3.3 De aantallen
ovsk-gerechtigden 1998199920002001200220032004wo112 127111 821111 589111 468111 531111 582111 583hbo213 724216 529220 291221 039218 447217 011218 306bol175 250173 900171 207167 938165 668165 754168 027Totaal501 100502 251503 086500 446495 645494 346497 917Het aantal ovsk-gerechtigden omvat zowel degenen die beursgerechtigd zijn
als degenen die uitsluitend recht hebben op een integrale rentedragende lening.Een deel van de gerechtigden valt, vanaf het studiejaar 2000/2001, onder
de werking van de prestatiebeurs. De uitsplitsing naar gerechtigden die binnen
de prestatiebeurs en die buiten de prestatiebeurs vallen, is in de tabellen
3.4 en 3.5 weergegeven. Tabel 3.4 De aantallen
ovsk-gerechtigden binnen de prestatiebeurs 1998199920002001200220032004wo0030 68758 16374 86389 938102 134hbo0074 849141 856180 653205 040216 421bol0000000Totaal00105 536200 019255 516294 978318 556Tabel 3.5 De aantallen
ovsk-gerechtigden buiten de prestatiebeurs 1998199920002001200220032004wo112 127111 82180 90253 30636 66721 6439 449hbo213 724216 529145 44179 18337 79411 9711 885bol175 250173 900171 207167 938165 668165 754168 027Totaal501 100502 251397 550300 427240 129199 368179 3614. DE UITGAVEN OP GROND VAN DE WET TEGEMOETKOMING STUDIEKOSTEN
(WTS)Onderstaand wordt een toelichting op de WTS gegeven, onderverdeeld naar
uitgaven, aantallen en normbedragen. Dit resulteert in de tabel 4.10 kengetallen
WTS. UitgavenDe uitgaven tegemoetkoming studiekosten kunnen worden onderscheiden in
drie verschillende regelingen, te weten de tegemoetkoming in de studiekosten
voor scholieren tot en met 17 jaar die voltijds voortgezet onderwijs of voltijdse
opleidingen in de beroepsopleidende leerweg (bol) in het secundair beroepsonderwijs
volgen (ts17-), voor voltijdstuderenden van 18 jaar en ouder
die voortgezet onderwijs volgen (vo18+) en voor studerenden van 18 jaar en
ouder die (deeltijd) voortgezet onderwijs volgen en voltijdstuderenden in
het hoger onderwijs van 18 jaar en ouder aan lerarenopleidingen in de tekortvakken
(WTS18+). Tabel 4.1 Tegemoetkoming
studiekosten (WTS) – (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004TS
17-276,3349,8408,5426,3434,7446,4453,6WTS
18+6,39,710,210,010,010,010,0VO
18+146,6153,8151,2146,4146,2148,8152,6Regeerakkoord:       –
intensivering WTS fase II0,00,0– 2,863,9136,8134,5132,7–
weglek lesgeldverhoging 0,0– 4,3– 8,7– 13,0– 13,0 Totaal
uitgaven WTS429,2513,3562,8637,9714,8726,7748,9Uit tabel 4.1 blijkt dat de uitgaven WTS fors stijgen. Vanaf schooljaar
1999/2000 wordt ongeveer f 100 miljoen extra besteed aan een uitbreiding
in zowel de aantallen als het normbedrag voor de tegemoetkoming overige studiekosten.
De reeks «intensivering WTS fase II» wordt ingezet om het inkomen
tot waar men recht heeft op een vergoeding te verhogen. Dit wordt zodanig
vormgegeven dat men boven dit grensinkomen niet direct terugvalt naar een
vergoeding van f 0.Naast de extra middelen uit het regeerakkoord stijgen de uitgaven door
een stijging van het lesgeld en door hogere aantallen gerechtigden, met name
in het voortgezet onderwijs. Uitgaven per onderwijssoort en per hoofdstuk van de WTSDe tabellen 4.2, 4,3 en 4.4 geven de ontwikkelingen weer van de uitgaven
per onderwijssoort per hoofdstuk van de WTS. Tabel 4.2 Uitgaven ts17-
naar onderwijssoort exclusief maatregelen tweede fase (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004vo192,6247,7294,1307,3309,9317,6323,5bol83,7102,2114,4119,0124,8128,8130,1Totaal276,3349,9408,5426,3434,7446,4453,6Tabel 4.3 Uitgaven vo18+
naar onderwijssoort exclusief maatregelen tweede fase (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004vo136,8142,6138,9133,4132,8135,1138,7vso9,811,212,313,013,413,613,9Totaal146,6153,8151,2146,4146,2148,8152,6Tabel 4.4 Uitgaven WTS18+
naar onderwijssoort (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004vo2,42,93,23,23,23,23,2hbo3,86,77,06,86,86,86,8Totaal6,39,710,210,010,010,010,0Volume-ontwikkelingen Tabel 4.5 Aantallen WTS –
hoofdstuk II (ts17-) 1998199920002001200220032004vo163 675186 104217 615221 088225 422227 767231 373bol40 00440 08839 27239 95841 27042 40342 862Totaal203 679226 192256 887261 046266 692270 170274 235Het aantal ts17-gerechtigden stijgt fors. Dit heeft twee redenen: enerzijds
een autonome stijging van het aantal leerlingen in het voortgezet onderwijs
en anderzijds een stijging als gevolg van de eerste fase van de uitbreiding
van de WTS. Het totale aantal stijgt door de uitbreiding van gerechtigden
van 12 tot en met 15 jaar. In de beroepsopleidende leerweg (bol) doet zich
de stijging van het aantal niet voor. Het aantal tegemoetkomingen «overig»
stijgt weliswaar, maar het totale aantal (dit is ongeveer gelijk aan het aantal
lesgeldvergoedingen) blijft gelijk. De autonome ontwikkeling van het aantal
leerlingen in de bol laat eerst een daling zien en in de latere jaren een
lichte stijging. De aantallen in de tabel zijn exclusief de uitbreiding van
de WTS in de tweede fase, zie hiervoor tabel 4.11. Tabel 4.6 Aantallen WTS –
hoofdstuk III (vo18+) 1998199920002001200220032004vo39 13737 66635 35733 76433 45133 89034 613(v)so2 5172 7462 9433 0883 1743 2203 266Totaal41 65440 41238 30036 85236 62537 11037 879Het dalende aantal vo18+ studerenden vloeit voort uit de daling van het
totale aantal scholieren in het voortgezet onderwijs in die leeftijdsgroep.
Een aantal studerenden heeft naast de basistoelage ook recht op een tegemoetkoming
overige studiekosten en een lesgeldvergoeding. Het aantal tegemoetkomingen
voor «overig» neemt wel toe (is in de tabel niet apart zichtbaar),
eveneens als gevolg van de uitbreiding eerste fase. Tabel 4.7 Aantallen WTS –
hoofdstuk IV (WTS18+) 1998199920002001200220032004vo4 5153 5263 5263 4693 4693 4693 469hbo2 3853 4873 4873 4313 4313 4313 431Totaal6 9007 0137 0136 9006 9006 9006 900Het aantal WTS18+ gerechtigden blijft ongeveer gelijk. Tussen de schoolsoorten
is wel een ontwikkeling zichtbaar: het aandeel hbo-studenten met een tegemoetkoming
neemt toe. Dit zijn tegemoetkomingen voor studenten in het hoger onderwijs
van 18 jaar en ouder aan lerarenopleidingen in de tekortvakken die met ingang
van schooljaar 1997/1998 ook recht kregen op WTS18+. NormbedragenIn tabel 4.8 en 4.9 zijn de normbedragen voor de WTS weergegeven. In tabel
4.8 gaat het om de normbedragen voor de tegemoetkoming in de overige studiekosten
en de vergoeding voor het lesgeld. De normbedragen voor de tegemoetkoming
overige studiekosten zijn inclusief de verhoging van f 150 als gevolg
van het regeerakkoord. In tabel 4.9 wordt de basistoelage per maand voor het
voortgezet onderwijs (vo) en het voortgezet speciaal onderwijs (vso) weergegeven,
zowel voor uit- als thuiswonenden. Tabel 4.8 Normbedragen
WTS in guldens (in schooljaar 1999/2000) bolvo(v)soinkomen
<= 52 023*   – studiekosten1 4499680–
lesgeld1 7751 7751 775inkomen > 52 023*   –
studiekosten000– lesgeld000* het betreft het belastbaar inkomen van ouders over het jaar 1996NB: lesgeldvergoeding wordt uitsluitend toegekend aan lesgeldplichtige
studerendenTabel 4.9 Normbedragen
WTS hoofdstuk III (vo18+) in guldens (peildatum 1 januari 1999)Basistoelage
per maandvo(v)soUitwonenden416,48416,48Thuiswonenden178,79178,79NB: De vergoeding voor vo18+ bestaat uit een inkomensafhankelijke toelage
uit tabel 4.8 aangevuld met een basistoelage zoals vermeld in deze tabel. RamingskengetallenIn tabel 4.10 staan de uitgaven WTS per gerechtigde, onderverdeeld naar
de drie hoofdstukken ts17-, vo18+ en WTS18+. Tabel
4.10 Uitgaven per gerechtigde (x f 1)   1998199920002001200220032004TS17-vo 1 1771 3311 3511 3901 3751 3941 398 bol 2 0922 5492 9132 9783 0243 0383 035 Totaal 1 3571 5471 5791 8782 1432 1502 138          VO18+vo 3 4903 7863 9293 9513 9703 9864 007 (v)so 3 8144 0794 1794 2104 2224 2244 256 Totaal 3 5103 8063 9483 9733 9924 0074 029          WTS18+vo 524834916917917917917 hbo 1 6081 9251 9941 9941 9941 9941 994 totaal 8991 3771 4521 4521 4521 4521 452Totaal  1 7001 8761 8772 1212 3462 3542 348WTS tweede faseMet ingang van het schooljaar 2001/2002 wordt de WTS verder uitgebreid
als gevolg van het regeerakkoord. In onderstaande tabel staan de extra aantallen
die door de invoering van een glijdende schaal in aanmerking komen voor een
tegemoetkoming. De aantallen zijn gebaseerd op gegevens uit de nota Meer voor meer. Uitbreiding tegemoetkoming studiekosten: de tweede fase.Tabel 4.11 Uitbreiding
van het aantal gerechtigden als gevolg van het regeerakkoord: de tweede fase 2001200220032004vo28 47368 86170 10471 206bol9 82723 91224 59125 043Totaal38 30192 77294 69596 2495. ONTVANGSTEN WSFIn de volgende tabel zijn de relevante en de niet relevante ontvangsten
opgenomen. De relevante ontvangsten worden onderscheiden in ontvangsten op
kortlopende schulden, renteloze voorschotten en rentedragende leningen die
vóór 1992 zijn uitgegeven. Hierin zijn ook de renteontvangsten
op rentedragende leningen van na 1991 begrepen. Tabel 5.1 Ontvangsten
studiefinanciering (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Kortlopende
vorderingen256,7265,8260,8252,3240,4200,4191,8Renteloze
voorschotten90,782,476,025,115,010,010,0Relevante
rentedragende leningen262,9251,2245,0222,8210,8199,0187,4Totaal
relevant610,3599,4581,8500,2466,2409,4389,2        Niet-relevante
ontvangsten154,1165,7169,6168,3177,1168,6182,8Totaal
ontvangsten WSF764,4765,1751,4668,5643,3578,0572,0Kortlopende vorderingenOnder kortlopende vorderingen worden verstaan: de ontvangsten op schulden
die ontstaan als ontdekt wordt dat er ten onrechte studiefinanciering is uitbetaald.
Tot de kortlopende vorderingen behoren ook de ontvangsten en verrekeningen
op de lesgeldvoorschotten. In 1998 zijn de ontvangsten op de kortlopende vorderingen
fors tegengevallen. De verwachting is dat de ontvangsten in 1999 iets hoger
zullen uitkomen dan 1998. In de jaren daarna zullen de ontvangsten geleidelijk
gaan dalen. Renteloze voorschottenBij de ontvangsten op renteloze voorschotten, dit zijn leningen die voor
1986 werden uitgegeven, is sprake van een aflopende reeks. Dit wordt veroorzaakt
doordat er geen nieuwe aflossers meer bijkomen en er steeds meer debiteuren
zijn die hun hele schuld hebben afgelost. Vanaf het jaar 2001 zal deze afloop
in een versneld tempo plaatsvinden. Relevante rentedragende leningenVoor de ontvangsten op relevante rentedragende leningen verstrekt vóór
1992, verlopen de ramingen in een dalende lijn. Deze lening wordt sinds 1992
niet meer verstrekt. Dit betekent ook dat de groep (ex-) studerenden die op
deze schuldsoort aflost, steeds kleiner wordt. Niet-relevante ontvangstenBij de niet-relevante ontvangsten (dit zijn leningen die na 1992 zijn
verstrekt) verlopen de ramingen in de eerste jaren stijgend, omdat er ieder
jaar nieuwe cohorten bij komen die gaan aflossen. Vanaf het jaar 2000 zal
de reeks zich vervolgens gaan stabiliseren. 6. ONTVANGSTEN LESGELDIn de tabel 6.1 zijn de lesgeldontvangsten naar onderwijssoort weergegeven: Tabel 6.1 Ontvangsten
lesgeld (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004bol346,3445,0458,1464,2476,8493,6503,8vo244,8308,9323,5335,2349,2364,1369,8(v)so18,225,227,328,329,330,531,1Totaal609,3779,0808,9827,7855,3888,2904,6De lesgeldontvangsten nemen in de loop van de jaren toe. Deze stijging
in de ontvangsten is het gevolg van de jaarlijkse indexering en de driejaarlijkse
herijking van het lesgeld. Eens per drie jaar vindt een herijking van de hoogte
van het lesgeld plaats aan de dan geldende exploitatie-uitgaven van het voortgezet
onderwijs en de beroepsopleidende leerweg. Deze uitgaven worden gerelateerd
aan de aantallen leerlingen in het secundair onderwijs in het voorgaande cursusjaar.
Deze wettelijk voorgeschreven herijking heeft plaatsgevonden in het schooljaar
1999/2000.Het grote verschil in lesgeldontvangsten tussen 1998 en 1999 is enerzijds
het gevolg van de verhoging van het lesgeldbedrag, maar hangt anderzijds ook
samen met de introductie van de mogelijkheid het lesgeld vanaf schooljaar
1998/1999 gespreid te betalen. Dit heeft eenmalig geleid tot aanzienlijk lagere
ontvangsten in 1998, aangezien een deel van de ontvangsten pas in het volgende
begrotingsjaar binnenkomt. Aantallen lesgeldplichtigenIn de tabel 6.2 zijn de aantallen lesgeldplichtigen naar onderwijssoort
weergegeven: Tabel 6.2 Aantallen lesgeldplichtigen 1998199920002001200220032004bol257 798253 075248 765247 438249 743253 617257 617vo182 199175 671175 641178 684182 887187 064189 092(v)so13 53414 32214 82115 10415 35915 68715 888Totaal453 531443 068439 227441 226447 989456 367462 597Het komende jaar zal het aantal lesgeldplichtigen dalen. Vanaf 2001 stijgt
het aantal lesgeldplichtigen. De daling van het aantal lesgeldplichtigen in
de beroepsopleidende leerweg is waarschijnlijk het gevolg van het effect van
de fiscale stimulering van het leerlingwezen waardoor een verschuiving optreedt
van beroepsopleidende leerweg naar leerlingwezen. LesgeldbedragZoals uit tabel 6.3 blijkt heeft de herijking geleid tot een verhoging
van het lesgeld van f 1507 in schooljaar 1998/1999 tot f 1775 in
schooljaar 1999/2000. Tabel
6.3 Lesgeldbedrag (x f 1)1998/19991999/20002000/20012001/20022002/20032003/20042004/20051 5071 7751 8281 8651 9021 9401 979Volgens de huidige systematiek uit de Les- en cursusgeldwet kan in de
komende twee jaar het lesgeld geïndexeerd worden met de ontwikkeling
van de regelingslonen voor overheidspersoneel. In de begroting wordt met deze
indexering rekening gehouden. Voor het schooljaar 2002/2003 dient het lesgeld
opnieuw herijkt te worden. In de nota Meer voor meer. Uitbreiding tegemoetkoming
studiekosten: de tweede fase over de toekomst van de WTS wordt voorgesteld
om het systeem van herijken los te laten en over te gaan tot jaarlijks indexering
van het lesgeld. Het ligt in de rede om het lesgeld dan ook te herzien op
basis van de algemene prijsontwikkeling. Dit is in tabel 6.3 verwerkt. De mogelijkheid van gespreid betalen lesgeldIn het schooljaar 1998/1999 heeft 32% van het aantal lesgeldplichtigen
compensatie ontvangen voor het lesgeld in de WTS en WSF. Lesgeldplichtigen
met compensatie komen niet in aanmerking voor de mogelijkheid tot gespreid
betalen. Van de overige lesgeldplichtigen heeft 39% gebruik gemaakt van de
mogelijkheid tot gespreid betalen. Tabel 6.4 Aantal gespreide
betalingen 1998 Totaal aantal lesgeldplichtigen453 531 Lesgeldplichtigen
met compensatie145 533= 32%   Aantal lesgeldplichtigen
met mogelijkheid tot gespreid betalen307 998    Aantal
gespreidbetalers120 141= 39%Beleidsterrein 26 Overige programma-uitgaven Overige programma uitgaven t.o.v. de totale begroting
OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven overige programma
uitgaven f 0,6 mld. 1. ALGEMEENOp het beleidsterrein «overige programma-uitgaven» worden
de uitgaven begroot voor veldoverstijgende beleidsprojecten of het faciliteren
van beleid. Dit betreft de volgende artikelen: 26.01Bemiddeling
wachtgelders26.03CASO, vakbondsfaciliteiten/voorzieningen
en informatie- en communicatietechnologie26.05Internationale betrekkingenNaast deze uitgavenartikelen vallen binnen dit beleidsterrein ook artikelen
die als intermedium dienen totdat een exacte verdeling over de betrokken beleidsterreinen
bekend is, zoals arbeidsvoorwaardelijke bijstellingen uit de aanvullende post
van de rijksbegroting. Zodra de verdeling van deze middelen over de beleidsterreinen
bekend is, worden ze overgeboekt naar de artikelen van die beleidsterreinen.
Op deze artikelen worden dus geen feitelijke uitgaven verantwoord. Het betreft
de artikelen: 26.02Overige
rechtspositionele uitkeringen26.06Loonbijsteling26.07Prijsbijstelling26.08Centraal
beheerde middelen26.09Emancipatie-activiteiten26.10Asielzoekers2. BELEIDHet beleidsterrein wordt in financieel en beleidsmatig opzicht in 2000
bepaald door diverse beleidsnota's. Op het terrein van informatie- en communicatietechnologie
(ict) is de nota Onderwijs on lineuitgebracht. Daarin staat op
welke wijze ict in het onderwijs de komende jaren wordt ingevoerd. Op het
terrein van het lerarenbeleid is de nota Maatwerk voor morgen over
de tekorten op de onderwijsarbeidsmarkt en het leraarsberoep met de Tweede
Kamer besproken. Daarnaast zijn op het terrein van de arbeidsvoorwaarden de
financiële consequenties van de cao 1999–2000 meerjarig verwerkt.Hierna worden de beleidsontwikkelingen van de belangrijkste artikelen
van dit beleidsterrein toegelicht. Overige ontwikkelingen zijn verwerkt in
de artikelsgewijze toelichting. Bemiddeling wachtgeldersDe geraamde budgetten op dit artikel staan ten dienste van het totaal
aan activiteiten van het Sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt. Dit
zijn de kosten van de arbeidsvoorziening, de projectkosten en de kosten voor
intensieve bemiddeling en eventueel scholing om wachtgelders aan een baan
te helpen. In het kader van de afnemende wachtgeldproblematiek en de toenemende
tekortenproblematiek treedt er thans een verschuiving op van wachtgeldreductie
naar het oplossen van de tekortenproblematiek. OnderwijsarbeidsmarktIn de nota Maatwerk voor morgen: «perspectief op een
open onderwijsarbeidsmarkt» die in april 1999 naar de Tweede Kamer is
gestuurd, is een samenhangende benadering geschetst om enerzijds op korte
termijn tekorten op de onderwijs-arbeidsmarkt op te vangen en anderzijds op
langere termijn het leraarsberoep een goede concurrentiepositie te verschaffen.
Het leraarsberoep moet aantrekkelijker worden, de lerarenopleidingen moeten
wervender worden, in het onderwijs moeten de arbeidsvoorwaarden moderner worden.In de nota Maatwerk voor morgen staat een aanpak van deze problematiek
centraal, waarbij alle actoren in het onderwijs in de gelegenheid worden gesteld
hun verantwoordelijkheid te nemen. De Tweede Kamer heeft in een nota-overleg
op 31 mei 1999 ingestemd met de hoofdlijnen van de nota. Het jaar 2000 staat
in het teken van de implementatie van de beleidsvoornemens die in de nota Maatwerk voor morgen zijn geschetst. ArbeidsmarktbeleidOp de onderwijsarbeidsmarkt vindt momenteel een omslag plaats. De afgelopen
tien jaar kenmerkten zich door overschotten die tot veel wachtgelders en (gedeeltelijk)
arbeidsongeschikten leidden. Thans is evenwel sprake van tekorten. Om de komende
periode in de behoefte aan personeel te voorzien wordt kortheidshalve verwezen
naar de nota Maatwerk voor morgen. In aanvulling op deze nota wordt
beleid ontwikkeld om ook degenen die de afgelopen jaren geheel of gedeeltelijk
uit het arbeidsproces zijn gegaan wegens ziekte, arbeidsongeschiktheid of
werkloosheid weer in te schakelen. Hierbij wordt rekening gehouden met het
feit dat een aanzienlijk aantal van hen langdurig niet aan het arbeidsproces
heeft kunnen deelnemen en veelal ouder dan vijftig jaar is. Met sociale partners
wordt overleg gevoerd om deze doelgroep op een verantwoorde
wijze te reïntegreren, onder meer door drempels weg te nemen bij betrokkenen
en potentiële werkgevers. Positionering arbeidsmarktbeleidDe omslag op de onderwijsarbeidsmarkt heeft ook invloed op de organisaties
die zich bezig houden met de afstemming van vraag en aanbod. De laatste jaren
hebben vooral in het teken gestaan van het voorkomen van het ontstaan (instroombeperking)
en de reïntegratie van wachtgelders en arbeidsgehandicapten (uitstroombevordering).
Arbeidsmarktbeleid en volumebeleid gericht op inactiviteit vielen dientengevolge
samen. De wijze van overleg over het arbeidsmarktbeleid is hierop ingericht,
waarbij met name het Sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt (SBO) een
belangrijke rol speelt.Thans is de situatie echter van een andere orde. Dit maakt het noodzakelijk
het arbeidsmarktbeleid te herdefiniëren en de huidige structuur aan een
nadere beschouwing te onderwerpen. Hier komt nog bij dat ten gevolge van de
OOW-operatie (overheid- en onderwijspersoneel onder de werknemersverzekeringen)
en de nieuwe Organisatiewet sociale verzekeringen (OSV 2001) taken op het
gebied van het volumebeleid voor arbeidsongeschikten en wachtgelders zijn
of worden overgeheveld naar andere actoren. Tot slot heeft de voortschrijdende
decentralisatie op het terrein van het arbeidsvoorwaardenbeleid er eveneens
toe geleid dat de afbakening van verantwoordelijkheden tussen het SBO en de
subsectoren voor het volumebeleid en het arbeidsmarktbeleid op zijn merites
moet worden bezien. Met de betrokkenen zal met inachtneming van de verschillende
verantwoordelijkheden ter zake overleg worden gevoerd over de gevolgen van
de beschreven ontwikkelingen op de bestaande structuur. Informatie- en communicatietechnologieInformatie- en communicatietechnologie (ict) speelt een steeds grotere
rol in de samenleving. In het onderwijs, waar jonge mensen worden voorbereid
op hun toekomstige rol in de samenleving, heeft ict ook al een belangrijke
plaats. De omgeving dwingt de school als het ware in te spelen op nieuwe technologische
mogelijkheden. Informatie- en communicatietechnologie is bovendien een hulpmiddel
om onderwijsvernieuwingen in te voeren. In het beleidsplan Onderwijs
on line, verbindingen naar de toekomst staat hoe de integratie
van ict in het onderwijs de komende jaren wordt gestimuleerd en ondersteund.
De volgende centrale thema's komen in het beleidsplan naar voren: deskundigheidsbevordering,
methoden en educatieve programmatuur, beheer, kennisnet, emancipatie, cultuur
en internationalisering. Hiervoor zijn middelen op de OCenW-begroting gereserveerd.
Daarnaast worden de structureel beschikbare middelen voor ict ter beschikking
gesteld aan de scholen. Het beleidsplan is op 30 juni 1999 met de Tweede Kamer
besproken en heeft daar instemming gekregen.De inbedding van ict in het onderwijs gebeurt door en op de scholen zelf.De overheid maakt, door wettelijke deugdelijkheideisen (kerndoelen, eindtermen,
examenprogramma's en dergelijke) te stellen, duidelijk wat zij van de scholen
verwacht. Per onderwijssector zal uiteen worden gezet aan welke eisen de scholen
moeten voldoen als het gaat om de invoering van ict in hun onderwijs, hoe
en wanneer dit zal worden getoetst en welke middelen zij voor de invoering
ontvangen. Daarnaast krijgen scholen informatie over en hulp bij deskundigheidsbevordering
en mogelijke aanpak van beheer en programmatuur. Bovendien maakt
de overheid de informatie-uitwisseling mogelijk tussen scholen en instellingen
onderling en tussen het onderwijsveld en de wetenschap of het bedrijfsleven.De beschikbaarheid van computers op de scholen is de laatste jaren al
fors toegenomen. Minstens zo belangrijk is de toegang tot internet en kennisnet.
Uiteindelijk zijn dit de instrumenten waarmee ict een integraal onderdeel
van de leermiddelen en -methoden kan worden.In de school van de toekomst zal blijken dat ict en de computer «gewoon»
zijn geworden. Kinderen, studenten en leraren werken op een vanzelfsprekende
manier met de nieuwe technologie. Ict speelt een rol in het leerproces, ook
als informatie- en als communicatiemedium.Met het geld dat scholen structureel extra ontvangen voor ict mogen zij
zelf beslissen hoe zij het besteden. Dat kan zijn aan deskundigheidsbevordering
van leraren, aan educatieve programmatuur, aan computers of aan beheer. Het
geld moet dus wel besteed worden aan ict maar de scholen bepalen zelf aan
welke aspecten van ict de middelen worden besteed. Wel wordt door de Onderwijsinspectie
gemonitord hoe de scholen met het voor ict bestemde geld omgaan en wat het
gebruik oplevert. Over de voortgang van het proces van integratie van ict
in het onderwijs zal regelmatig aan de Tweede Kamer worden gerapporteerd.
Op grond van informatie uit de ict-monitor, het actieonderzoek en de rapportages
van de Inspectie, zal aangegeven worden in hoeverre de beoogde resultaten
worden bereikt.Achtergrondinformatie over ict in het onderwijs staat op de website: www.ictonderwijs.nl.Van de impuls onderwijs zal ook een eenmalig extra bedrag van f 70
miljoen worden ingezet voor het ict-project. Het eenmalige bedrag van f 20
miljoen in 1999 zal worden gebruikt voor de opwaardering van gebruikte computers,
die aan het onderwijsveld (inclusief asielzoekerscentra) beschikbaar worden
gesteld. In de jaren 2000 en 2001 zullen respectievelijk f 30 en f 20
miljoen beschikbaar worden gesteld voor informatie- en communicatietechnologie,
in het bijzonder voor de zogenoemde «voorhoedescholen», gelet
op het verzoek van de Tweede Kamer tijdens het overleg over deze voornemens
in juni 1999. Internationale betrekkingenHet internationale OCenW beleid wordt in toenemende mate in samenhang
met andere departementen ontwikkeld. Onder regie van het ministerie van Buitenlandse
Zaken is OCenW betrokken bij de opstelling van landen- en regiobeleidsplannen.Op het artikel internationale betrekkingen staan de uitgaven voor de internationale
onderwijssamenwerking. De beleidsvoornemens zijn uitgewerkt in het Actieplan
Onbegrensd Talent. Naast samenwerking met prioritaire regio's en landen
zijn ook de volgende beleidstrajecten onderdeel van het actieplan:– Leren in Nederland;– Samenwerking in de grensregio's;– Europese Unie (EU);– Samenwerking buiten de Europese Unie.Voor een nadere toelichting
wordt verwezen naar de artikelsgewijze toelichting van artikel 26.05 en de
Memorie van Toelichting. 3. HORIZONTALE TOELICHTING Tabel 3.1 Meerjarige
ontwikkeling (x f 1 miljoen) 1998199920002001200220032004Bemiddeling
wachtgelders28,327,320,020,020,120,120,1Overige
Rechtspositionele uitkeringen0000000CASO,
vakbondsfaciliteiten en voorzieningen197,0228,8309,9338,3297,7161,4161,4Internationale
betrekkingen16,515,720,220,320,319,819,8Loonbijstelling0– 48,292,1123,8180,2260,1421,7Prijsbijstelling0000000Centraal
beheerde middelen00,6– 0,313,6– 50,913,961,9Emancipatie-activiteiten0000000Asielzoekers0076,090,086,070,070,0Totaal241,7224,2517,9606,1553,4545,3754,9De fluctuatie in het verloop van de meerjarencijfers wordt in hoge mate
bepaald door de artikelen CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningen, loonbijstelling,
prijsbijstelling en centraal beheerde middelen.De stijging van de uitgaven op het artikel CASO, vakbondsfaciliteiten
en voorzieningen wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de middelen voor informatie-
en communicatietechnologie naar dit artikel zijn overgeboekt.Dit bestaat uit middelen die zijn vrijgemaakt binnen de OCenW-begroting,
uit incidentele ICES-middelen tot en met 2002 en de aanvullende structurele
middelen die bij het regeerakkoord in 1998 beschikbaar zijn gekomen voor informatie-
en communicatietechnologie. Na 2002 is eenmalig een bedrag van in totaal f 330
miljoen aan ICES-middelen beschikbaar (inclusief het deel voor LNV). Over
de verdeling van dat bedrag over de jaren is nog niets opgenomen, omdat daar
over aparte besluitvorming plaatsvindt. Dit verklaart de daling in de uitgaven
in 2003.De begroting van OCenW is vanaf 1999 meerjarig uit de aanvullende post
van de Miljoenennota verhoogd in verband met de gemiddelde contractloonontwikkeling
en de mutaties in de verschillende werkgeverspremies. Vervolgens is de loonbijstelling
over de diverse onderwijssectoren uitgedeeld. Voor de sectoren primair onderwijs,
voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs en volwasseneneducatie betreft dit
de financiële consequenties van de cao 1999–2000 en de wijzigingen
in de werkgeverspremies.Het restant van de middelen op het artikel voor de loonbijstelling betreft
met name de budgetten voor competentiebeloning en periodiekenstop, waarover
in de cao 1999–2000 afspraken zijn gemaakt en die nog aan de beleidsterreinen
moeten worden uitgedeeld.Bovendien is de begroting van OCenW voor 1999 meerjarig uit de aanvullende
post bijgesteld ter compensatie van de prijsontwikkeling 1999 (structureel
f 147 miljoen) en ter dekking van de kosten voor de invoering van de
euro (f 104,8 miljoen). Beleidsterrein 27 Cultuur Cultuur t.o.v. de totale begroting OCenW Uitgaven OCenW f 43,2 mld. Uitgaven cultuur f 2,7
mld. 1. ALGEMEENHet beleidsterrein cultuur omvat het beleid van de rijksoverheid voor:• Musea, monumenten, archieven en archeologie,• Podiumkunsten, beeldende kunst, bouwkunst en vormgeving, film,
amateurkunst en kunsteducatie,• Omroep, pers, nieuwe media, letteren en bibliotheken,• Internationaal cultuurbeleid.De bekostiging van de uitgaven op dit beleidsterrein geschiedt in het
algemeen op grond van de Wet op het specifiek cultuurbeleid (Stb. 1993, 193)
en het daarop gebaseerde Bekostigingsbesluit cultuuruitingen (Stb. 1994, 473).
Dit Bekostigingsbesluit dient weer als basis voor twee ministeriële uitvoeringsregelingen,
namelijk de Regeling subsidies en specifieke uitkeringen cultuuruitingen (Stcrt.
1995, 4) en de Regeling subsidiëring museale instellingen (Stcrt. 1994,
150).De begrotingswet dient als basis voor de kredieten bestemd voor de rijksdiensten
(Rijksarchiefdienst, Rijksacademie van beeldende kunsten, Instituut Collectie
Nederland, Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek en Rijksdienst Monumentenzorg).
De (spoed)aankopen van bedreigd cultuurbezit ingevolge de Wet tot behoud cultuurbezit
geschieden op basis van de begrotingswet. De Monumentenwet (Stb. 1988, 638)
dient als basis voor de uitgaven bestemd voor restauratie en onderhoud van
aangewezen monumenten en het vergoeden van schade als gevolg van beschermings-
en opgravingwerkzaamheden. De uitgaven op het terrein van de omroep en pers
zijn gebaseerd op de Mediawet (Stb. 1987, 249). Het Mediabesluit (Stb. 1987,
573) dient als basis voor de subsidies mediabeleid. 2. BELEIDGelet op de beleidsontwikkeling is 2000 een interessant jaar. In 1999
zijn aan de Kamer nota's uitgebracht die de structuur en de uitgangspunten
voor het cultuurbeleid 2001–2004 betreffen; achtereenvolgens gaat het
om een brief over de fondsenstructuur, de nota Ruim baan voor culturele
diversiteit, een notitie over Media en minderheden en de
échte uitgangspuntennota Cultuur als confrontatie.In het vroege najaar volgt nog een nota over Cultureel ondernemerschap.Over de «fondsenbrief» en de nota Ruim baan voor culturele
diversiteit is met de Kamercommissie voor OCenW gesproken tijdens een
algemeen overleg op 30 juni 1999. Gebleken is dat het voorstel om naast «meer»
ook «ander»publiek (jongeren, minderheden) te trekken, brede steun
geniet. De uitwerking daarvan (de zogenaamde drie-procentsmaatregel uit Cultuur als confrontatie) zou evenwel nader besproken moeten worden,
mede op basis van een afzonderlijke brief hierover die aan de Tweede Kamer
is toegezegd. Verwezen zij naar de motie van het lid Nicolaï c.s., waarin
de regering is verzocht nadere voorstellen ter zake te doen (kamerstukken
II, 1998/99, 26 565, nr. 2). Over andere uitgangspunten en beleidsvoornemens
wordt in het najaar voor het eerst met de Tweede Kamer gesproken. Daarom is
ervoor gekozen in de begrotingsvoorstellen voor 2000 niet te zeer vooruit
te lopen op het beleid voor de volgende cultuurnotaperiode. De begrotingsvoorstellen
voor 2000 bouwen voor wat betreft het onderdeel cultuur voort op de «intensiveringenbrief»
voor 1999, waarmee de Kamer eerder heeft ingestemd (brief van 2 november 1998,
kamerstukken II 1998/99, 26 200, nr. 8).In totaal bedragen de intensiveringen voor cultuur in het jaar 2000 f 40
miljoen en f 30 miljoen uit de reserves van de cultuurfondsen waarvan:• f 43,8 miljoen voor cultureel erfgoed• f 17,8 miljoen voor kunsten• f 3,7 miljoen voor media, letteren en bibliotheken en• f 4,5 miljoen voor algemeen cultuurbeleid.In aanvulling op de «intensiveringenbrief» 1999, die een bredere
uiteenzetting over de achtergronden bevat, worden de belangrijkste impulsen
voor 2000 hierna toegelicht. Tenslotte wordt afzonderlijk aandacht besteed
aan het ontstaan van reserves bij de cultuurfondsen. Cultureel erfgoedDe in 1999 ingezette middelen voor versterking van de relatie tussen cultuur,
cultuurhistorie en ruimtelijke ordening worden verder verruimd.In totaal wordt f 8 miljoen gulden ingezet voor het project Belvedere,
de implementatie van het Verdrag van Malta en de uitvoering van het Werkplan
Monumentenzorg.Voor een goede uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van de
gebouwde monumentenzorg en de archeologie is het noodzakelijk dat het Monumentenregister
en de archeologische informatiesystemen Archis en Centraal Monumentenarchief
worden geactualiseerd. In totaal wordt hier f 18,1 miljoen voor bestemd.Voor de herinrichting van het archiefbestel wordt f 4,9 miljoen beschikbaar
gesteld. Dit project heeft tot doel (rijks-)archieven te fuseren tot historische
informatiecentra die op een publieksvriendelijke manier archieven
beschikbaar stellen en hun regionale inbedding te vergroten. Zie hierover
ook de agentschapsbegroting van de Rijksarchiefdienst onder wetsartikel 4.In totaal f 4,9 miljoen wordt ingezet voor ondersteuning van projecten
op het gebied van informatie- en communicatietechnieken.Tot slot wordt f 7,9 miljoen ingezet voor investeringen in huisvesting
van musea en archieven, pilots op het gebied van cultuur en school, de versterking
van de archiefInspectie en een aantal knelpunten binnen de apparaatskosten
van de Rijksdienst Monumentenzorg, de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek
en het Instituut Collectie Nederland. KunstenEr zal in 2000 een begin gemaakt worden met het actieplan cultuurbereik.
In beginsel gaat het om nieuwe impulsen om de programmering te versterken
en de culturele diversiteit te bevorderen (circa f 7 miljoen).Die impulsen hebben betrekking op het brede terrein van de kunsten maar
bijzondere aandacht zal uitgaan naar de sector amateurkunst (f 0,8 miljoen),
de popmuziek (f 0,7 miljoen) en de nieuwe media (f 2 miljoen).De cultuureducatie wordt verder versterkt (ongeveer f 6 miljoen).
De vorig jaar in gang gezette versterking van het educatieve potentieel van
het jeugdtheater wordt gecontinueerd. Het project Cultuur en School krijgt
wat meer ruimte om landelijke voorbeeldprojecten te steunen. In het voortgezet
onderwijs zullen gekoppeld aan het vak culturele en kunstzinnige vorming leerlingen
(CKV1) zogenaamde cultuurbonnen worden geïntroduceerd in combinatie met
een gratis CJP-pas. De financiering van dit initiatief vindt voor de helft
plaats ten laste van de cultuurbegroting. De andere helft is gedekt binnen
de onderwijsbegroting.In 1999 zijn diverse impulsen gegeven aan jonge kunstenaars en vernieuwende
kunstvormen. Deze zullen ook in 2000 worden gecontinueerd (circa f 4
miljoen). De opstart van een nieuwe organisatie voor het opdrachtenbeleid
beeldende kunst zal in 2000 plaatsvinden. Media, letteren en bibliothekenDe extra middelen worden hier voornamelijk ingezet voor jonge literaire
kunstenaars en projecten op het gebied van cultuur, nieuwe media en behoud
van literair en audiovisueel erfgoed. Algemeen cultuurbeleidHet bedrag van f 4,5 miljoen gulden voor algemeen cultuurbeleid bestaat
uit f 4 miljoen voor culturele diversiteit en f 0,5 miljoen voor
de nieuwe Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA). De onlangs
opgerichte SICA is een serviceorganisatie voor culturele organisaties in Nederland
die internationale activiteiten ontplooien.In de nota Ruim baan voor culturele diversiteit staan voornemens
om voorwaarden te scheppen voor een diversere cultuur. Voorafgaand aan de
nieuwe cultuurnotaperiode 2001–2004, waarin de maatregelen van kracht
worden, is het wenselijk om in een aantal steden reeds pilotprojecten te starten.Inmiddels hebben enkele fondsen (de Mondriaan Stichting, het Fonds voor
de Podiumkunsten en het Fonds voor Amateurkunst) hiertoe voorstellen gedaan. Ontstaan en aanwending van reserves bij de cultuurfondsenSinds 1 januari 1998 is het Handboek financiële verantwoording
cultuursubsidies, deel fondsen op de subsidies aan cultuurfondsen van
toepassing. In dit handboek wordt gedeeltelijk teruggegrepen op het zogenaamde
kasstelsel.Gevolg van toepassing van het kasstelsel is dat slechts dàt gedeelte
van een door een fonds in enig jaar toegezegde subsidie als last moet worden
opgenomen, dat ook daadwerkelijk betrekking heeft op de gesubsidieerde activiteiten
in dat jaar (handboek, pag. 18, Door fondsen toegezegde subsidies).
Het restant valt in het exploitatiesaldo en moet worden verrekend met de algemene
reserve (handboek, pag. 15, Algemene reserve). Het totaalbedrag
van de uit hoofde van subsidieverstrekking door een fonds nog verschuldigde
bedragen wordt niet in de balans opgenomen, maar wel in de toelichting vermeld
(handboek, pag. 16, Niet in de balans opgenomen rechten en verplichting).Tot deze wijziging is besloten omdat fondsen er vanuit mogen gaan dat,
in verband met hun taak, in de volgende subsidieperiode opnieuw subsidie beschikbaar
zal worden gesteld. Mocht dat anders zijn, is de subsidiënt gehouden
garant te staan voor zgn. afwikkelingskosten.Door de – als gevolg van het kasstelsel – veranderde subsidiebehoefte,
kunnen de subsidiebeschikkingen van de fondsen voor de resterende subsidieperiode
worden gewijzigd met het oogmerk de bedoelde middelen ten goede te laten komen
aan het cultuurbeleid vanaf 2000.Het is de verwachting dat ongeveer f 80 miljoen eenmalig kan worden
gerealiseerd uit de reserves van de cultuurfondsen. Daarvan wordt f 50
miljoen aangewend voor het departementaal kasbeleid in 2000 en 2001, waartegenover
een verhoging van het cultuurbudget met structureel f 10 miljoen staat
vanaf 2002. Het restant van circa f 30 miljoen wordt eenmalig ingezet
voor de financiering van de eerder genoemde beleidsintensiveringen.Deze bedragen zullen corresponderen met de verlaging van de subsidietermijnen
aan de fondsen in die jaren. Indien de verrekening lager uitvalt dan de genoemde
f 80 miljoen zullen de prioriteiten overeenkomstig worden verminderd. 3. HORIZONTALE TOELICHTING Totaal
uitgaven en ontvangsten (bedragen x f 1000)  1998199920002001200220032004Totaaluitgaven2 841 3742 699 0842 720 4892 787 0722 850 2462 863 7092 859 48827.01Kunsten547 783585 880524 636544 798573 048569 124572 05727.02Bibliotheken86 06892 75792 19390 71490 37990 37990 27127.03Cultuurbeheer523 771387 719434 500436 501448 373454 973437 32227.04Media1 672 9051 620 7721 651 6471 656 0161 662 4701 673 2571 683 86227.05Garanties,
rente en aflossing lening000000027.07Overige
uitgaven10 84711 95617 51359 04375 97675 97675 976         Totaal
ontvangsten1 682 0041 776 043397 550387 550387 550387 550387 55027.01Cultuurbeheer19 038      27.02Media1 662 0621 775 493397 000387 000387 000387 000387 00027.03Overige
ontvangsten904550550550550550550UitgavenHet uitgavenbedrag bij het onderdeel kunsten is in 1999 f 38 miljoen
hoger dan in het daaraan voorafgaande jaar. De verhoging van het budget bestaat
uit de bijdrage voor loon- en prijsbijstelling van in totaal f 17,8 miljoen,
f 8,5 miljoen als gevolg van de toevoeging van de intensiveringsgelden
naar aanleiding van het regeerakkoord en is voor f 10,6 miljoen het effect
van diverse kasschuiven.Bibliotheken, letteren en Nederlandse Taalunie kende in 1998 met name
op de budgetten «behoud en conservering» en «leesbevordering»
een lager uitgavenniveau dan geraamd. Daarnaast is het uitgavenniveau voor
1999 hoger als gevolg van de toevoeging van intensiveringsgelden.Het uitgavenbedrag bij het onderdeel cultuurbeheer is in 1999 f 136
miljoen lager dan voorgaande jaren. Deze verlaging wordt veroorzaakt door
het onttrekken van de uitgaven aan artikel 27.03 voor een bedrag van f 30
miljoen voor de Inspectie cultuurbezit, de Rijksacademie van beeldende kunsten,
de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek, de Rijksdienst Monumentenzorg
en de Rijksarchiefdienst. Deze uitgaven worden met ingang van 1999 verantwoord
op beleidsterrein 17.Verder is door Financiën in 1998 een eenmalig bedrag toegevoegd van
f 100 miljoen ten behoeve van het aankoopfonds.Daarnaast wordt vanaf 1999 het budget op artikel 27.03 verhoogd met structurele
bijdragen voor respectievelijk de loon- en prijsontwikkeling van f 9,3
miljoen en f 6,6 miljoen voor de huisvestingskosten van de voormalige
rijksmusea als gevolg van het nieuwe huisvestingsstelsel en tenslotte f 5
miljoen voor de monumentenzorg. De oploop van de extra gelden voor de monumentenzorg
uit het regeerakkoord zorgt in 2000 weliswaar voor een daling van f 2
miljoen, maar voor een stijging in 2001 van f 42 miljoen, in 2002 van
f 1 miljoen en in 2003 van f 6,6 miljoen.In 1999 wordt het budget verlaagd met f 0,1 miljoen ter invulling
van de taakstelling van de in de Voorjaarsnota aangekondigde beperking van
de omvang van de projectmiddelen en vernieuwingsactiviteiten. Met ingang van
2000 betekent dat een structurele verlaging van f 3,0 miljoen. Vanaf
2000 is sprake van een structurele korting van f 5 miljoen op het cultuurbudget
als resultaat van de besluitvorming over de begroting 2000.Met ingang van 1999 wordt op het artikel een bedrag bijgeboekt door een correctie van de overboeking naar VROM van de huisvestingsmiddelen
van f 4,3 miljoen in 1999 oplopend tot f 17,7 miljoen in 2003.De stijging in 2002 is verder ook het gevolg van een bijstelling van f 8,0
miljoen voor de Wet behoud cultuurbezit en f 2,0 miljoen voor het oplossen
van knelpunten bij de rijksdiensten.Tenslotte een ophoging van het artikel in 2000 met f 43,8 miljoen
als gevolg van de verdeling van de beleidsintensiveringsgelden. OntvangstenDe ontvangsten van media zijn in 1998 hoger uitgevallen dan geraamd. Naast
hogere reclame-inkomsten, zijn ook de ontvangen omroepbijdragen, mede als
gevolg van de gewijzigde incassomethode hoger uitgevallen. Verder vertonen
de ontvangsten van media een piek in 1999 als gevolg van de opbrengst van
de verkoop van het Nederlands Omroepproductie Bedrijf (NOB) van f 155
miljoen.Het kabinet heeft het besluit genomen de omroepbijdrage per 1 januari
2000 af te schaffen. Vanaf dat jaar zal de publieke omroep grotendeels worden
gefinancierd uit de algemene middelen. Hiertoe verdwijnen vanaf 2000 op het
ontvangstenartikel de ramingen omroepbijdragen. Op het uitgavenartikel worden
de hierin verwerkte ramingen omroepbijdragen vervangen door een rijksbijdrage
voor de media, welke is gebaseerd op de realisatie van de omroepbijdragen
in 1998, de prijsindex voor de gezinsconsumptie en de verwachte groei van
het aantal huishoudens.De ontvangsten op artikel 27.03 (overige ontvangsten cultuur) zijn vanaf
1999 in overeenstemming gebracht met de werkelijk te verwachten inkomsten
als gevolg van in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten. D. TOELICHTING PER BEGROTINGSARTIKEL Beleidsterrein 17 Ministerie algemeen Uitgaven ministerie algemeen f 873 mln. Ontvangsten
ministerie algemeen f 23 mln. InleidingDe begroting van OCenW onderscheidt apparaatsuitgaven en programma-uitgaven.
De van de programma-uitgaven gescheiden apparaatsuitgaven worden op dit beleidsterrein
gepresenteerd. Ramingskengetallen huisvestingDeze kengetallen zijn nog niet bekend. De reden is dat er nog geen contract
tussen OCenW en de Rijksgebouwendienst is getekend. Artikel 17.10 Bestuursdepartement AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten voor het bestuursdepartement
geraamd. Hierbij moet gedacht worden aan kosten voor salarissen, materieel,
waaronder huisvesting, automatisering, opleidingen, voorlichtingscampagnes,
arbo-zorg, wachtgeld en dergelijke. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 17.101998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 256 847247 238236 275224 518224 518 Nieuwe
mutaties 31 47055 48534 97341 81341 824 Stand
ontwerpbegroting 20000288 317302 723271 248266 331266 342267 298Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0130 832137 370123 087120 856120 861121 295Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 17.10 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 11 97735 3337 9906 8396 850 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 12 36838 6279 6507 7877 798 2. Overboekingen
(extern) 1 903893    3. Overboekingen
(intern) – 2 294– 4 187– 1 660– 948– 948 2. Autonome
mutaties 800     1. Diversen 800     3. Beleidsmatige
mutaties 18 69320 15226 98334 97434 974 1. Amendement
Lambrechtse 1 5001 500    2. Apparaatskosten 1 200     3. Grote
stedenbeleid 725725    4. Intertemporele
compensatie 4 153     5. Taakstelling
regeerakkoord 11 11517 92726 98334 97434 974 Totaal 31 47055 48534 97341 81341 824 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
tranche 1999, de prijsbijstelling tranche 1999 en een bijstelling voor het
spaarverlof van f 0,1 miljoen in 1999. Verder heeft er voor 1999 tot
en met 2001 een bijstelling plaatsgevonden voor de invoeringskosten van de
euro. Deze middelen (f 5,4 miljoen in 1999, f 29,6 miljoen in 2000
en f 1,6 miljoen in 2001) zijn bestemd voor het gehele departement (beleidsterrein
17) en worden later dit jaar verdeeld.Er heeft een structurele bijstelling van f 1,0 miljoen naar artikel
17.11 (Inspectie van het onderwijs) plaatsgevonden ter compensatie van de
nadelige gevolgen van de herstructurering van de salarisschalen zoals geregeld
in de voorlaatste cao.1.2In het kader van het traineeproject rijksoverheid tranche 1998 is door
het ministerie van BZK f 1,2 miljoen in 1999 en f 0,9 miljoen in
2000 toegevoegd aan de OCenW-begroting. Verder is door het ministerie van
BZK eenmalig, in 1999, een bedrag van f 0,7 miljoen bijgeboekt als meevaller
op de uitkering Besluit tegemoetkoming ziektekosten rijksoverheid.1.3Toegevoegd aan dit artikel is f 7,1 miljoen in 1999:• een structurele overboeking van artikel 17.14 agentschappen (f 1,8
miljoen) door de uitbesteding van de automatiseringsdiensten OCenW voor het
agentschap CFI;• voor het «Grote stedenbeleid» is f 1,3 miljoen
voor de jaren 1999 en 2000 en f 0,8 miljoen voor het jaar 2001 aan dit
artikel toegevoegd;• voor de salaris- en huisvestingskosten CEVO/COB is eenmalig in
1999 een bedrag van f 0,9 miljoen van artikel 19.06 naar dit artikel
overgeboekt;• voor het College van beroep hoger onderwijs is eenmalig een bedrag
van f 0,3 miljoen van beleidsterrein 22 (wetenschappelijk onderwijs)
overgeboekt naar dit artikel;• in verband met de stelselwijziging rijkshuisvesting wordt structureel
een bedrag van f 0,6 miljoen overgeboekt van artikel 17.13 naar artikel
17.10;• aan dit artikel is in 1999 een bedrag van f 0,3 miljoen en
vanaf 2000 structureel een bedrag van f 0,2 miljoen toegevoegd, afkomstig
van de artikelen 17.11, 17.12 en 17.14, voor het voeren van
de personele salarisadministratie van de cultuurinstellingen;• voor de kennisunit bij het Centraal Planbureau is structureel een
bedrag van f 0,3 miljoen toegevoegd;• aan dit artikel is f 1,6 miljoen toegevoegd van de beleidsterreinen
18 (primair onderwijs), 19 (voortgezet onderwijs), 20 (beroepsonderwijs en
volwasseneneducatie), 21 (hoger beroepsonderwijs) en 22 (wetenschappelijk
onderwijs) als bijdrage in de apparaatskosten van het project Leraren.Afgeboekt van dit artikel is f 9,3 miljoen in 1999:• f 0,9 miljoen is structureel overgeboekt naar artikel 17.14 voor
het voeren van het secretariaat van de interne bezwaarschriftencommissie door
CFI;• voor de overplaatsing van personeel is structureel f 0,3 miljoen
naar artikel 17.11 (Inspectie van het onderwijs) overgeboekt;• van dit artikel is f 4 miljoen in 1999 en structureel, vanaf
2000, f 3 miljoen overgeboekt naar artikel 17.15 om de telefonische bereikbaarheid
van de IB-Groep te realiseren;• van dit artikel is f 1 miljoen in 1999 en f 2,9 miljoen
in 2000 overgeboekt naar artikel 17.15 als aandeel in de dekking van de verhoging
van het apparaatskostenbudget 1999 van de Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid
overheid en onderwijs (USZO);• van dit artikel is eenmalig f 0,8 miljoen overgeboekt naar
artikel 17.15 (IB-Groep) voor de afwikkeling van een tweetal uitvoeringstoetsen;• naar artikel 17.15 (USZO) is f 0,6 miljoen in 1999 overgeboekt
voor de extra uitvoeringskosten wachtgelden voor het departementspersoneel
in verband met het meerjarencontract USZO 1998–2000. In 2000 wordt hiertoe
f 0,2 miljoen overgeboekt;• van dit artikel is eenmalig f 0,3 miljoen naar artikel 17.14
(CFI) overgeboekt voor de uitvoeringstoets WHW 1998;• een correctie vanaf 1999 op het huisvestingsbudget, waaronder in
1999 f 1,4 miljoen en in 2000 f 1,1 miljoen. Deze aanpassing bestaat
uit een correctie op het huisvestingsbudget die in verband met de stelselwijziging
rijkshuisvesting in de Miljoenennota 1999 aan dit artikel is toegevoegd. Daarnaast
zijn de middelen voor het onderhanden werk toegevoegd.2.1Voor het project Vereenvoudiging financiële administratie is in 1999
f 0,8 miljoen bijgeboekt voor het uitvoeren van definitiestudies en contra-expertise.3.1De jaren 1999 en 2000 zijn elk gecorrigeerd voor f 1,5 miljoen. Dit
is een correctie op een eerdere verlaging als gevolg van een amendement uit
1996 ter dekking van de Cultuurnota 1997–2000.3.2Voor het uitkeren van de eindejaarsmarge aan de directies van het bestuursdepartement
is in 1999 een bedrag van f 1,2 miljoen aan dit artikel toegevoegd. Dit
bedrag is een compensatie. De directies van het bestuursdepartement, die het
jaar 1998 met een positief bedrag aan apparaatskosten hebben afgesloten, hebben
een eindejaarsmarge van 2% van het eigen apparaatbudget ontvangen.3.3In 1999 en 2000 wordt het «Grote stedenbeleid» verhoogd met
een bedrag van f 0,7 miljoen. Het betreft hier een aanvulling van de
eerdere f 1,3 miljoen (zie onder 1.3) tot f 2,0 miljoen. Het «Grote
stedenbeleid» is een maatregel, voortvloeiend uit afspraken in 1996
tussen kabinet en middelgrote steden, om deze middelgrote steden extra middelen
te geven. De extra middelen worden uitbetaald in menskracht (ambtenaren).
Op deze wijze hebben deze steden (extra) armslag om op het terrein van onderwijs
een bijdrage te leveren aan een integrale aanpak gericht op het bestrijden
van onderwijsachterstanden, het voorkomen van uitval en de zorg dat geen jongere
de school verlaat zonder startkwalificatie.3.4Via intertemporele compensatie zijn de middelen voor het millenniumproof
maken van de geautomatiseerde systemen en de projectorganisatie millennium,
die niet zijn besteed in 1998, in 1999 ter beschikking gekomen. Het betreft
een bedrag van f 4,2 miljoen.3.5Op dit artikel was de taakstelling regeerakkoord voor de apparaatskosten
geparkeerd: f 12 miljoen in 1999 tot f 42 miljoen in 2002 en volgende
jaren. De specifieke toedeling van de taakstelling naar de diverse artikelen
is doorgevoerd.Voor het bestuursdepartement heeft een verlaging plaatsgevonden van f 6,4
miljoen in 1999, oplopend tot f 17,6 miljoen in 2003 en 2004. Verder
is een bedrag van f 5,5 miljoen in 1999, oplopend tot f 10,6 miljoen
in 2003 en 2004, binnen het beleidsterrein 17 gerealloceerd dat departementaal
kan worden ingezet om mogelijke tegenvallers en bijkomende kosten op te vangen
in het kader van de uitwerking van het regeerakkoord. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 17.10 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Personeel
departement incl. CROSS      155 113150 220 11 04.0Materieel
departement incl. CROSS      102 904123 794 12 04.0Postactieven  n.v.t.   16 81215 865 11 04.0Taakstelling
regeerakkoord Procesmanagement      0– 500 01 04.0Huisvesting      13 48813 344 12 04.0Totaal      288 317302 723    Artikel 17.11 Inspecties AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten (personeel en materieel)
voor de Inspectie van het onderwijs en de Inspectie cultuurbezit geraamd. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
17.111998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 73 96673 90774 15774 15874 158 Nieuwe
mutaties 4 1921 9841 9111 8611 865 Stand
ontwerpbegroting 2000078 15875 89176 06876 01976 02375 995Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO035 46634 43834 51834 49534 49734 485Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 17.11 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 4 8784 0944 0434 0044 008 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 3 2993 9893 7313 6883 692 2. Overboekingen
(intern) 1 579105312316316 3. Beleidsmatige
mutaties – 686– 2 110– 2 132– 2 143– 2 143 1. Taakstelling
regeerakkoord – 686– 2 110– 2 132– 2 143– 2 143 Totaal 4 1921 9841 9111 8611 865 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
tranche 1999 en de prijsbijstelling tranche 1999. Daarnaast heeft een bijstelling
van f 0,02 miljoen voor de Inspectie cultuurbezit voor de algemene salarismaatregelen
tranche 1998 plaatsgevonden.De herstructurering van de salarisschalen in 1997, zoals geregeld in de
voorlaatste cao heeft geleid tot aanvankelijk niet geraamde meerkosten voor
de Inspectie van het onderwijs. Om deze kosten te dekken is vanaf artikel
17.10 structureel f 1,0 miljoen toegevoegd.1.2Voor de publicatie van de onderwijskaart door de Inspectie van het onderwijs
is van artikel 19.06 (voortgezet onderwijs) in 1999 eenmalig f 1 miljoen
aan dit artikel toegevoegd. Voor de overplaatsing van personeel naar de Inspectie
van het onderwijs is structureel f 0,3 miljoen overgeboekt van artikel
17.10.Van artikel 27.03 is in 1999 f 0,5 miljoen naar de Inspectie cultuurbezit
overgeboekt naar aanleiding van het proefonderzoek naar de herkomst van gerecupereerde
Nederlandse kunst.Tot slot heeft er een correctie vanaf 1999 op het huisvestingsbudget plaatsgevonden,
waaronder in 1999 en 2000 min f 0,2 miljoen. Deze aanpassing bestaat
uit een correctie op het huisvestingsbudget die in verband met de stelselwijziging
rijkshuisvesting in de Miljoenennota 1999 aan dit artikel is toegevoegd. Daarnaast
zijn de middelen voor het onderhanden werk toegevoegd.3.1In het kader van de taakstelling regeerakkoord heeft op dit artikel een
verlaging plaatsgevonden. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 17.11 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Personeel
Inspectie van het onderwijs      61 35960 993 11 04.0Materieel
Inspectie van het onderwijs      10 69110 679 12 04.0Huisvesting
Inspectie van het onderwijs      5 0975 097 12 04.0Taakstelling
regeerakkoord Inspectie van het onderwijs      – 675– 2 077 01 04.0Personeel
Inspectie cultuurbezit  n.v.t.   871881 11 08.1Materieel
Inspectie cultuurbezit      751276 12 08.1Huisvesting
Inspectie cultuurbezit      7575 12 08.1Taakstelling
regeerakkoord Inspectie cultuurbezit      – 11– 33 01 08.1Totaal      78 15875 891    Artikel 17.12 Buitendiensten cultuur (RDMZ, ROB, RABK,
ICN) AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten (personeel en materieel)
geraamd voor de Rijksdienst voor de monumentenzorg (RDMZ), de Rijksdienst
voor het oudheidkundig bodemonderzoek (ROB), de Rijksakademie van beeldende
kunsten (RABK) en het Instituut collectie Nederland (ICN). De RABK wordt per
1 november 1999 geprivatiseerd. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
17.121998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 72 74772 30072 28872 14272 142 Nieuwe
mutaties 15 5085 2864 0733 6303 632 Stand
ontwerpbegroting 2000088 25577 58676 36175 77275 77472 627Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO040 04835 20734 65134 38434 38532 957Specificatie nieuwe mutaties
(x 1000)Artikel 17.12 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 14 3585 4615 3515 4605 462 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 3 7561 6331 3761 3281 330 2. Desalderingen 6 859423423423423 3. Overboekingen
(intern) 3 7433 4053 5523 7093 709 3. Beleidsmatige
mutaties 1 150– 175– 1 278– 1 830– 1 830 1. Apparaatskosten 1 6001 6001 6001 6001 600 2. Intertemporele
compensatie 101     3. Taakstelling regeerakkoord – 551– 1 775– 2 878– 3 430– 3 430 Totaal 15 5085 2864 0733 6303 632 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
tranche 1999, de prijsbijstelling tranche 1999 en de prijsbijstelling tranche
1998. Verder heeft in 1999 een bijstelling van f 2,5 miljoen plaatsgevonden
voor het millenniumproof maken van geautomatiseerde systemen.Tot slot is er een structurele herverdeling van het op dit artikel (17.12)
geparkeerde bedrag van f 0,7 miljoen naar artikel 17.14 (Rijksarchiefdienst)
en naar artikel 17.11 (Inspectie cultuurbezit) geweest. Deze bijstelling heeft
betrekking op de algemene salarismaatregelen tranche 1998.1.2De totale bijstelling (desaldering) in 1999 van f 6,9 miljoen bestaat
uit:• een eenmalige bijstelling van f 0,3 miljoen als gevolg van
de ontvangsten in 1999 van de Rijksdienst voor de monumentenzorg;• een eenmalige bijstelling van f 2,2 miljoen als gevolg van
de ontvangsten in 1999 van het Instituut collectie Nederland;• een eenmalige bijstelling van f 3,9 miljoen als gevolg van
de ontvangsten in 1999 uit de projecten derden van de Rijksdienst voor het
oudheidkundig bodemonderzoek;• een bijstelling in 1999 van f 0,5 miljoen en een structurele
bijstelling van f 0,4 miljoen voor 2000 en volgende jaren naar aanleiding
van de algemene ontvangsten van de Rijksdienst voor het oudheidkundig bodemonderzoek.Het corresponderende ontvangstenartikel 17.01 is met hetzelfde bedrag
verhoogd.1.3De totale overboeking van f 3,7 miljoen in 1999 bestaat uit:• van artikel 27.03 een structurele bijdrage van f 0,7 miljoen
naar aanleiding van de stelselwijziging rijkshuisvesting;• van artikel 27.03 een incidentele bijdrage voor het monumentenregister
van f 0,4 miljoen;• een correctie vanaf 1999 op het huisvestingsbudget, waaronder in
1999 en 2000 f 2,8 miljoen. Deze aanpassing bestaat uit een correctie
op het huisvestingsbudget die in verband met de stelselwijziging rijkshuisvesting
in de Miljoenennota 1999 aan dit artikel is toegevoegd. Daarnaast zijn de
middelen voor het onderhanden werk toegevoegd;• van dit artikel een structurele overboeking van f 0,1 miljoen
naar artikel 17.10 (bestuursdepartement) in verband met de overdracht
van de salarisadministratie van de buitendiensten cultuur naar het bestuursdepartement
per 1 oktober 1998.3.1De structurele verhoging van f 1,6 miljoen in 1999 is nodig voor:• de ROB (f 1,3 miljoen) voor de benodigde extra capaciteit
om tegemoet te komen aan de veranderingen in het archeologisch bestel in Nederland;• de RDMZ (f 0,3 miljoen) door de uitbreiding van het takenpakket
en de nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de dienstverlening (de RDMZ
als service- en kennisinstituut).3.2Het budget voor het millenniumprobleem bij de Rijksakademie van beeldende
kunsten is via intertemporele compensatie van 1998 naar 1999 doorgeschoven.3.3In het kader van de taakstelling regeerakkoord heeft op dit artikel een
verlaging plaatsgevonden. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 17.12 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Personeel
RDMZ      15 87915 502 11 08.1Materieel
RDMZ      9 8707 210 12 08.1Personeel
ROB      12 86812 654 11 08.1Materieel
ROB      10 4306 415 12 08.1Personeel
RABK      3 2173 256 11 08.1Materieel
RABK  n.v.t.   2 0671 966 12 08.1Personeel
ICN      8 4758 437 11 08.1Materieel
ICN      9 3006 864 12 08.1Taakstelling
regeerakkoord RDMZ, ROB, ICN      – 551– 1 775 01 08.1Huisvesting
buitendiensten cultuur      14 97414 974 12 08.1Alg.
salarismaatregel 1999 onverdeeld RDMZ, ROB, ICN      1 1241 491 11 08.1Prijsbijstelling
1999 onverdeeld RDMZ, ROB, ICN      602592 12 08.1Totaal      88 25577 586    Artikel 17.13 Adviesraden AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven aan apparaatskosten (personeel en materieel)
geraamd voor de adviesraden van het ministerie. Dit zijn de Onderwijsraad,
de Raad voor cultuur en de Adviesraad voor het wetenschaps- en technologiebeleid. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 17.131998199920002001200220032004  Stand
ontwerpbegroting 1999 11 19511 19511 21611 22311 230   Nieuwe
mutaties – 180– 361– 771– 879– 877   Stand
ontwerpbegroting 2000011 01510 83410 44510 34410 35310 419  Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO04 9984 9164 7404 6944 6984 728  Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 17.13 19992000200120022003 1. Technische
mutaties – 304– 207– 254– 262– 260 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 325422375367369 2. Overboekingen
(intern) – 629– 629– 629– 629– 629 3. Beleidsmatige
mutaties 124– 154– 517– 617– 617 1. Intertemporele
compensatie 226160    2. Taakstelling
regeerakkoord – 102– 314– 517– 617– 617 Totaal – 180– 361– 771– 879– 877 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
tranche 1999 en de prijsbijstelling tranche 1999.1.2Van zowel het beleidsterrein hoger beroepsonderwijs (21) als het beleidsterrein
wetenschappelijk onderwijs (22) is structureel f 0,03 miljoen overgeboekt
voor (het voeren van) het secretariaat van de Adviescommissie onderwijsaanbod
(ACO). Verder is in verband met de stelselwijziging huisvesting structureel
een bedrag van f 0,6 miljoen overgeboekt naar artikel 17.10 (bestuursdepartement).Tot slot heeft een correctie vanaf 1999 op het huisvestingsbudget plaatsgevonden,
waaronder in 1999 en 2000 min f 0,07 miljoen. Deze aanpassing bestaat
uit een correctie op het huisvestingsbudget die in verband met de stelselwijziging
rijkshuisvesting in de Miljoenennota 1999 aan dit artikel is toegevoegd. Daarnaast
zijn de middelen voor het onderhanden werk toegevoegd.3.1Deze mutatie betreft middelen voor een extra formatieplaats en reiskosten
naar het buitenland bij de Raad voor cultuur. Deze middelen, in totaal f 0,4
miljoen, zijn van 1998 doorgeschoven naar 1999 (f 226 000,–)
en naar 2000 (f 160 000,–).3.2In het kader van de taakstelling regeerakkoord heeft op dit artikel een
verlaging plaatsgevonden. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 17.13 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Personeel
Onderwijsraad      4 3614 287 11 04.0Materieel
Onderwijsraad      8279 12 04.0Huisvesting
Onderwijsraad      167167    Personeel
Raad voor cultuur      2 9372 932 11 08.0Materieel
Raad voor cultuur      1 6591 558 12 08.0Huisvesting
Raad voor cultuur  n.v.t.   307307 12 08.0Personeel
Adviesraad wetenschaps- en technologiebeleid (AWT)      978980 11 04.6Materieel
AWT      358358 12 04.6Huisvesting
AWT      166166 12 04.6Totaal      11 01510 834    Artikel 17.14 Agentschappen AlgemeenOp dit artikel worden de apparaatskosten (personeel en materieel) voor
de agentschappen, de Rijksarchiefdienst (RAD) en Centrale Financiën Instellingen
(CFI), geraamd. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
17.141998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 148 571145 502145 811145 811145 811 Nieuwe
mutaties 1 4794 9211 097– 2 063– 2 058 Stand
ontwerpbegroting 20000150 050150 423146 908143 748143 753142 248Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO068 09068 25966 66465 23065 23264 549Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 17.14 19992000200120022003  1. Technische
mutaties 5 3556 4936 0965 9635 968  1. Bijstelling
uit aanvullende posten 4 5635 5205 1234 9754 980  2. Overboekingen
(extern) 175175175175175  3. Overboekingen
(intern) 617798798813813  3. Beleidsmatige
mutaties – 3 876– 1 572– 4 999– 8 026– 8 026  1. Apparaatskosten 1 4001 4001 4001 4001 400  2. Rente
agentschappen  857857857857  3. Taakstelling
regeerakkoord – 5 276– 3 829– 7 256– 10 283– 10 283  Totaal 1 4794 9211 097– 2 063– 2 058  Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
tranche 1999 en de prijsbijstelling tranche 1999. Van artikel 17.12 (buitendiensten
cultuur) is f 0,7 miljoen afkomstig (oplopend tot f 0,8 miljoen
in 2000 en volgende jaren), bestemd voor de prijsbijstelling tranche 1998
en de algemene salarismaatregelen tranche 1998.1.2Deze externe overboeking betreft de structurele overdracht van formatie,
à f 0,2 miljoen, van het ministerie van Verkeer en Waterstaat
naar de Rijksarchiefdienst in het kader van het project Invoering verkorting
overbrengingstermijnen. Dit project is binnen de gehele rijksoverheid ingericht
om op een versnelde manier de overbrenging van archiefbestanden naar het algemeen
rijksarchief te verwezenlijken. Dit als gevolg van de nieuwe archiefwet uit
1995, die de overbrengingstermijn verkort van 50 naar 20 jaar.1.3Voor CFI is de bijstelling min f 0,3 miljoen in 1999. Deze bestaat
uit:• van artikel 17.10 (bestuursdepartement) is structureel f 0,9
miljoen overgeboekt voor het secretariaat van de bezwaarschriftencommissie
dat CFI voert;• de bijdrage van CFI in de uitbesteding van de automatiseringsdiensten
van OCenW (f 1,8 miljoen) is van dit artikel structureel overgeboekt
naar artikel 17.10;• voor de overdracht van de basisregistraties BRIN/BROI van de IB-Groep
naar CFI is structureel een bedrag van f 0,3 miljoen overgeboekt van
artikel 17.15 naar dit artikel;• van artikel 17.10 is eenmalig f 0,3 miljoen naar dit artikel
overgeboekt voor de uitvoeringstoets WHW 1998.Voor de Rijksarchiefdienst is
de bijstelling f 0,9 miljoen in 1999, welke bestaat uit:• van artikel 27.03 is eenmalig f 0,6 miljoen overgeboekt als
bijdrage in de eerste inrichting archieven Zeeland;• van artikel 27.03 is eenmalig f 1,0 miljoen overgeboekt bestemd
voor het luchtzuiveringsproject rijksarchieven;• structureel is f 0,1 miljoen van dit artikel overgeheveld
naar artikel 17.10 (bestuursdepartement) in verband met de overdracht van
de salarisadministratie van de cultuurinstellingen naar het bestuursdepartement
per 1 oktober 1998;• een correctie vanaf 1999 op het huisvestingsbudget, waaronder in
1999 min f 0,6 miljoen en in 2000 f 1,5 miljoen. Deze aanpassing
bestaat uit een correctie op het huisvestingsbudget die in verband met de
stelselwijziging rijkshuisvesting in de Miljoenennota 1999 aan dit artikel
is toegevoegd. Daarnaast zijn de middelen voor het onderhanden werk toegevoegd.3.1Voor algemene knelpunten in de bedrijfsvoering en noodzakelijke investeringen
in de informatietechnologie is structureel f 1,4 miljoen toegevoegd aan
het budget van de Rijksarchiefdienst.3.2CFI en de RAD worden door het ministerie van Financiën vanaf 2000 structureel gecompenseerd voor de rentekosten die verbonden zijn
aan de conversie van het eigen naar het vreemd vermogen.3.3In het kader van de taakstelling regeerakkoord heeft op dit artikel voor
CFI en de RAD een verlaging plaatsgevonden. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 17.14 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Personeel
Rijksarchiefdienst      29 61529 769 11 08.1Materieel
RAD      15 86814 155 12 08.1Taakstelling
regeerakkoord RAD      – 401– 1 203 01 08.1Rente-ontvangst
RAD       430 01 08.1Huisvesting
RAD  n.v.t.   20 34922 689 12 08.1Personeel
Centrale Financiën Instellingen      49 50050 129 11 04.0Materieel
CFI      39 99436 653 12 04.0Taakstelling
RA CFI      – 4 875– 2 626 01 04.0Rente-ontvangst
CFI       427 01 04.0Totaal      150 050150 423    Artikel 17.15 Zelfstandige uitvoeringsorganisaties AlgemeenOp dit artikel worden de bijdragen van het departement aan de apparaatskosten
voor de Informatie Beheer Groep (IB-Groep), de Dienst ziektekostenvoorziening
overheidspersoneel (DZVO), de Uitvoeringsinstelling sociale zekerheid voor
overheid en onderwijs (USZO) en het Vervangingsfonds (voornamelijk het onderdeel
bedrijfsgezondheidszorg) geraamd. IB-GroepMomenteel voert de IB-Groep een aantal forse investeringsprojecten uit.
Het doel is het opleveren van een nieuw studiefinancieringssysteem, een reorganisatie
en het invoeren van integrale klantafhandeling ondersteunt door een zogenoemde
«schil», waarmee medewerkers van de IB-Groep direct inzicht verkrijgen
in welke systemen een student geregistreerd staat. Over de stand van zaken
van dit traject is de Tweede Kamer in een separate brief geïnformeerd
(kamerstuk 24 724 nummer 34). USZOUSZO en het ministerie hebben voor de periode 1998–2000 een meerjarige
budgetafspraak gesloten over de uitvoering van de werkloosheidsregeling in
het onderwijs. Ook andere sectoren, waaronder de sector Rijk, hebben dergelijke
meerjarencontracten afgesloten. In de meerjarenovereenkomst voor de sector
onderwijs zijn nadere afspraken gemaakt over de wijze van uitvoering
van de werkloosheidsregeling, en zijn afspraken gemaakt over enkele specifieke
projecten, waaronder het millenniumproject en het herontwerp van de administratieve
processen binnen USZO. De totale omvang van het contract bedraagt f 175,9
miljoen over drie jaren. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 17.151998199920002001200220032004 Stand
ontwerpbegroting 1999 220 117217 537213 737211 333211 333  Nieuwe
mutaties 116 82337 7918 5367 4197 419  Stand
ontwerpbegroting 20000336 940255 328222 273218 752218 752218 752 Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0152 897115 863100 86399 26699 26699 266 Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 17.15 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 30 52314 79111 53611 41911 419 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 7 2047 2387 0736 9566 956 2. Overboekingen
(extern) 793793793793793 3. Desalderingen 663     4. Overboekingen
(intern) 21 8636 7603 6703 6703 670 2. Autonome
mutaties 31 30015 000    1. Diversen 31 30015 000    3. Beleidsmatige
mutaties 55 0008 000– 3 000– 4 000– 4 000 1. Herontwerp
IBG 45 00010 000    2. Taakstelling
regeerakkoord  – 2000– 3 000– 4 000– 4 000 3. Telefonische
bereikbaarheid IB-groep 10 000     Totaal 116 82337 7918 5367 4197 419 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
tranche 1999 en de prijsbijstelling tranche 1999.1.2Door het ministerie van BZK is structureel f 0,8 miljoen overgeboekt
naar artikel 17.15 voor de uitgaven voor het gebruik door de IB-Groep van
de gemeentelijke bevolkingsadministratie.1.3Op het ontvangstenartikel 17.01 is eenmalig in 1999 een bedrag van f 0,7
miljoen bijgeboekt op basis van nacalculatie over het jaar 1997 door USZO
van de aan OCenW toe te rekenen uitvoeringskosten in verband met de uitvoering
van de suppletieregeling. Door middel van deze desaldering is dit bedrag opgenomen
in het beschikbaar budget van de USZO, ter dekking van de kosten voor het
meerjarencontract.1.4Totaal is voor dit artikel in 1999 een bedrag van f 2,1 miljoen afgeboekt:• voor de overdracht van de basisregistaties BRIN/BROI van de IB-Groep
naar CFI is structureel f 0,3 miljoen overgeboekt naar artikel 17.14
(agentschappen);• de academische ziekenhuizen sluiten zelf een contract af met USZO
voor de afhandeling van de uitkeringen aan personeel van academische ziekenhuizen.
Het voor deze sector beschikbare deel van het budget voor uitvoeringslasten
van de werkloosheidsregeling (f 1,8 miljoen) is structureel overgeboekt
naar beleidsterrein 22 (wetenschappelijk onderwijs).Totaal is in 1999 een bedrag van f 23,9 miljoen op dit artikel bijgeboekt:• als onderdeel van de bijdragen van OCenW aan de financiering van
het herontwerpen van de IB-Groep is het budget eenmalig met f 10 miljoen
verhoogd. Dit bedrag vormt onderdeel van de reservering op de OCenW-begroting
van f 50 miljoen, waarvan f 30 miljoen al in 1998 beschikbaar was
gesteld;• van artikel 17.10 is f 4 miljoen in 1999 naar dit artikel
overgeboekt als bijdrage in de kosten voor de telefonische bereikbaarheid
van de IB-Groep over de periode 1997–1999. Vanaf 2000 zal structureel
f 3,0 miljoen van artikel 17.10 aan het budget van de IB-Groep voor de
telefonische bereikbaarheid worden toegevoegd;• van artikel 17.10 is eenmalig f 0,8 miljoen naar dit artikel
(IB-Groep) overgeboekt voor de afwikkeling van een tweetal uitvoeringstoetsen;• van beleidsterrein 20 (beroepsonderwijs en volwasseneneducatie)
is eenmalig f 4,8 miljoen naar dit artikel overgeboekt voor de organisatie
van examens;• voor de meerkosten in verband met het af te sluiten contract met
USZO 1998–2000 is f 1,0 miljoen overgeboekt van artikel 17.10 naar
dit artikel. In 2000 is hiertoe f 2,9 miljoen overgeboekt. Met deze gelden
wordt de begroting van de apparaatsuitgaven USZO op het in het meerjarencontract
afgesproken bedrag gebracht;• van artikel 17.10 is een bedrag van f 0,6 miljoen in 1999
en f 0,2 miljoen in 2000 aan dit artikel (USZO) toegevoegd voor de extra
uitvoeringskosten wachtgelden voor het departementspersoneel in verband met
het meerjarencontract USZO 1998–2000;• voor de opvang van de toegenomen apparaatskosten van DZVO is structureel
f 2,7 miljoen van artikel 26.03 naar dit artikel overgeboekt.2.1Met de autonome verhoging van f 31,3 miljoen, waarvan f 12,3
miljoen meerkosten, wordt de begroting van de apparaatsuitgaven USZO, op het
in het meerjarencontract afgesproken bedrag gebracht. Voor 1999 houdt dit,
naast het bedrag voor de uitvoering van de werkloosheidsregeling in dat jaar,
tevens een nabetaling over 1998 in, in verband met de over dat jaar afgesproken
uitvoeringsprijs (die pas in 1999 definitief is geworden voor 1998) en de
betaling van de incidentele projecten herontwerp USZO en millennium. De doorwerking
van de contractonderhandeling 1998–2000 bedraagt f 15,0 miljoen
in 2000.3.1Voor de financiering van het herontwerpen van de IB-Groep is het budget
in 1999 met f 45 miljoen en in 2000 met f 10 miljoen verhoogd. In
de periode 2001–2004 wordt deze verhoging terugbetaald (intertemporele
compensatie).3.2In het kader van de taakstelling regeerakkoord is vanaf 2000 het budget
van de IB-Groep verlaagd, te beginnen met f 2 miljoen in 2000.3.3Het budget van de IB-Groep is in 1999 met f 10 miljoen verhoogd,
zijnde de restantbijdrage in verband met de kosten voor de telefonische bereikbaarheid
1996–1999. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 17.15 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Personeel
en materieel IB-Groep      226 125163 057 10 04.0Personeel
en materieel DZVO      75 49856 935 10 01.1Personeel
en materieel USZO  n.v.t.   6 4096 417 10 01.1Personeel
en materieel Vervangingsfonds      28 90828 919 10 04.0Totaal      336 940255 328    Artikel 17.01 Ontvangsten van algemene aardOp dit artikel worden de ontvangsten geraamd die corresponderen met de
uitgaven van beleidsterrein 17. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
17.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 1 3651 3651 3651 3651 365 Nieuwe
mutaties 7 52222 133423423423 Stand
ontwerpbegroting 20002 7508 88723 4981 7881 7881 7881 788Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO1 2484 03210 663811811811811Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 17.01 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 7 522423423423423 1. Desalderingen 7 522423423423423 3. Beleidsmatige
mutaties  21 710    1. Conversie
agentschappen  21 710    Totaal 7 52222 133423423423 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Op het ontvangstenartikel 17.01 is van artikel 17.15 eenmalig in 1999
een bedrag van f 0,7 miljoen bijgeboekt op basis van nacalculatie over
het jaar 1997 door USZO van de aan OCenW toe te rekenen uitvoeringskosten
in verband met de uitvoering van de suppletieregeling. Verder
is in 1999 op dit artikel f 6,9 miljoen van artikel 17.12 bijgeboekt.Dit betreft:• een eenmalige bijstelling van f 0,3 miljoen als gevolg van
de ontvangsten in 1999 van de Rijksdienst voor de monumentenzorg;• een eenmalige bijstelling van f 2,2 miljoen als gevolg van
de ontvangsten in 1999 van het Instituut collectie Nederland;• een eenmalige bijstelling van f 3,9 miljoen als gevolg van
de ontvangsten in 1999 uit de projecten derden van de Rijksdienst voor het
oudheidkundig bodemonderzoek;• een structurele bijstelling van f 0,5 miljoen in 1999 en f 0,4
miljoen vanaf 2000 naar aanleiding van de algemene ontvangsten van de Rijksdienst
voor het oudheidkundig bodemonderzoek.3.1In 2000 is het gehele eigen vermogen van de agentschappen CFI en RAD omgezet
in een leenfaciliteit aan de beide agentschappen met het ministerie van Financiën,
behoudens een exploitatiereserve van 5% over hun gemiddelde omzet van de afgelopen
drie jaar. Economische en functionele coderingen De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
17.01 Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Ontvangsten
van algemene aard 2 7502 0281 365 16 04.0Ontvangsten
cultuurbeheer (m.i.v. 1999)  6 859423 16 08.1Conversie
eigen vermogen RAD   10 748 06 08.1Conversie
eigen vermogen CFI   10 962 06 08.1Totaal 2 7508 88723 498    Beleidsterrein 18 Primair onderwijs Uitgaven po f 11 356 mln. Ontvangsten po f 34
mln. Artikel 18.01 Personele uitgaven AlgemeenDit artikel is opgebouwd uit vier onderdelen:1. De wettelijk verplichte formatie2. Het aanvullend formatiebeleid3. Vervanging / bedrijfsgezondheidszorg4. Rechtspositionele uitkeringenAd 1.De wettelijk verplichte formatie voor het primair onderwijs is gebaseerd
op de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de Wet op de expertisecentra (WEC),
formatiebesluiten die op deze wetten zijn gebaseerd en het rechtspositiebesluit
onderwijspersoneel (RPBO). Op 1 augustus 1998 zijn deze wetten in de plaats
gekomen van de Wet op het basisonderwijs (WBO) en de Interimwet op het speciaal
onderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs (ISOVSO).Het voortgezet speciaal onderwijs en het onderwijs op de speciale scholen
voor basisonderwijs is geregeld in de WPO. Het voortgezet speciaal onderwijs
categorie 1 (voorheen: vso lom en mlk) is ondergebracht in de Wet op het voortgezet
onderwijs (WVO) en is overgegaan naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs).
Het overige (voortgezet) speciaal onderwijs is in de WEC ondergebracht.Onder de WPO vallen tevens de personele uitgaven voor het Nederlands onderwijs
in het buitenland en voor scholen voor trekkende bevolking.Ad 2.Het aanvullend formatiebeleid betreft de jaarlijkse uitvoering van de
artikelen 120 derde lid van de WPO en artikel 117, vierde lid van de WEC.
Deze artikelen bieden de mogelijkheid op grond van bijzondere omstandigheden
goed te keuren, dat er meer formatie aan een school verbonden is dan de formatie
toegekend krachtens het formatiebesluit. Een van deze bijzondere omstandigheden
is bijvoorbeeld de aanwezigheid van gehandicapte leerlingen in het basisonderwijs.Ad 3.In het kader van het formatiebudgetsysteem wordt de vervanging vanaf 1
augustus 1992 in een zelfstandig fonds, het Vervangingsfonds, geregeld. Hiermee
samenhangend is gelijktijdig een stelsel van bedrijfsgezond- heidszorg ingevoerd.Ad 4.Vanaf 1995 zijn de budgetten voor rechtspositionele uitkeringen overgeboekt
van artikel 18.04 naar artikel 18.01. De uitgaven, die via een opslag op de
gemiddelde personele lasten worden berekend, komen met de oprichting van het
Participatiefonds ten laste van artikel 18.01.De projecten en beleidsprogramma's die op dit artikel betrekking hebben
zijn onder andere:– Groepsgrootte en kwaliteit basisonderwijs;– Leerlinggebonden financiering. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
18.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 9 599 4829 839 13410 206 09110 543 50810 764 838 Nieuwe
mutaties 186 186– 8 859– 79 687– 155 647– 66 205 Stand
ontwerpbegroting 20009 130 1089 785 6689 830 27510 126 40410 387 86110 698 63310 766 203Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO4 143 0624 440 5434 460 7844 595 1624 713 8054 854 8284 885 490Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 18.01 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 251 27261 75637 46943 682110 439 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 331 334407 464397 117456 518516 288 2. Overboekingen
(extern) – 12 100– 10 300– 3 000– 1 600  3. Overboekingen
(intern) – 67 962– 335 408– 356 648– 411 236– 405 849 2. Autonome
mutaties – 40 509– 16 110– 46 640– 108 458– 61 871 1. Diversen 8 000– 16 000– 44 000– 77 000– 27 000 2. Formatie – 2 732– 2 723– 2 777– 2 827– 2 827 3. Gemiddelde
personeelslasten – 42 041– 35 464– 45 995– 67 623– 66 007 4. Leerlingen
volume – 3 73638 07746 13238 99233 963 3. Beleidsmatige
mutaties – 24 577– 54 505– 70 516– 90 871– 114 773 1. 1.25 leerlingen – 10 000– 11 244– 11 000– 10 000– 10 000 2. Beperking
incidenteel – 14 415– 29 562– 30 680– 52 837– 75 502 3. Beperking
projectmiddelen/vernieuwings-activiteiten  – 7 900– 8 100– 8 300– 8 300 4. Bestuurlijke
krachtenbundeling – 8 000     5. Frictieregeling  – 10 000– 25 000– 25 000– 25 000 6. Intertemporele
compensatie 2 8381 1951 1951 195  7. Kinderopvang 5 0004 0004 0005 0005 000 8. Toerusting
en bereikbaarheid  – 994– 931– 929– 971 Totaal 186 186– 8 859– 79 687– 155 647– 66 205 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten van f 407,5 miljoen heeft
betrekking op budgetten voor asielzoekers en loonbijstellingen.Voor asielzoekers is f 10,6 miljoen aan artikel 18.01 toegevoegd.De loonbijstellingen op artikel 18.01 bestaan uit:• Een bijstelling in het kader van de verwerking van de cao afspraken
1999–2000 (f 296,8 miljoen);• Een bijstelling als gevolg van premiewijzigingen per 1-1-1999 (f 99,6
miljoen);• Incidentele looncomponent (f 51,0 miljoen in 2002 en f 106,0
miljoen vanaf 2003);• Doorwerking van de wijziging van de premies ouderdomspensioen /
nabestaandenpensioen (op/np) per 1-7-1998 (- f 5,2 miljoen);• Spaarverlof in het kader van de cao afspraken 1996–1998 (f 4,6
miljoen);• «Prick-experiment» (seniorenbeleid) (f 1,0 miljoen).Voor een nadere toelichting op de aanvullende post mutaties wordt verwezen
naar beleidsterrein 26.1.2Dit betreft een overboeking van – f 4,5 miljoen van artikel
18.01 naar de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
in het kader van de uitvoering van de motie Noorman-Den Uyl. Voor een verhoging
van het budget voor leerlingenvervoer in het Gemeentefonds met f 9 miljoen
dragen OCenW en Verkeer en Waterstaat ieder f 4,5 miljoen bij.Verder zijn de budgetten voor de uitvoering van het beleid «jeugd
en veiligheid» overgeboekt naar BZK (– f 5,8 miljoen).1.3Onder de noemer «overboekingen intern» hebben de onderstaande
mutaties plaatsgevonden.• Met ingang van 1 augustus 1999 zijn de budgetten voor het speciaal
voortgezet onderwijs (vso lom en mlk) overgeboekt van het beleidsterrein primair
onderwijs naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs) (– f 419,5
miljoen).• Van beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs) is f 48,8 miljoen
overgeboekt naar beleidsterrein 18 (primair onderwijs). In het kader van het
Gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid (GOA) is, als gevolg van onderlinge
afspraken tussen de directies primair en voortgezet onderwijs (po en vo),
de «regierol uitvoering GOA» neergelegd bij po. Een en ander impliceert
dat de desbetreffende budgetten centraal geparkeerd worden bij het beleidsterrein
primair onderwijs teneinde de uitvoering te vergemakkelijken.• Een overboeking van f 32,7 miljoen van artikel 18.02 (materiële
uitgaven) naar artikel 18.01 (personele uitgaven). Dit bedrag is op artikel
18.02 beschikbaar gekomen uit de opbrengsten van de fusietranches tot en met
1997 (herbesteding opbrengst Toerusting en bereikbaarheid). Op artikel 18.01
zal het worden ingezet voor zorgmiddelen Weer samen naar school (wsns).• De maatregel «aanscherping gewicht 1.25» genereert
op artikel 18.02 opbrengsten van f 2,3 miljoen. Dit bedrag wordt overgeboekt
naar artikel 18.01, waar het toegevoegd wordt aan het budget herbesteding
opbrengst 1.25 en waar de uitgaven gedaan worden.• Een overboeking van f 0,9 miljoen uit het wsns-budget op artikel
U18.01 naar U18.02 voor extra materiële uitgaven die ontstaan bij de
overgang van speciaal onderwijs lom/mlk/iobk naar speciale scholen voor basisonderwijs.• Een overboeking van f 0,9 miljoen van het budget voor materiële
instandhouding voor ziekenhuisscholen van artikel U18.02. In het budget
voor ziekenhuisscholen wordt geen onderscheid meer gemaakt in personele en
materiële uitgaven. Het gehele budget is nu op artikel 18.01 geboekt.• Een overboeking van f 0,4 miljoen in verband met «stabilisatie
wsns». Dit is een opbrengst op artikel 18.02 door een afname van het
aantal leerlingen so-lom/mlk/iobk als gevolg van het wsns-beleid. Deze leerlingen
zijn in het basisonderwijs ingestroomd. Deze opbrengst wordt toegevoegd aan
het budget wsns dat op artikel 18.01 staat.• Een overboeking van extra pabo-up-gelden van f 10 miljoen
in 2001 en 2002 naar beleidsterrein 21 (hoger beroepsonderwijs). De extra
pabo-up-gelden worden ingezet voor de tekortenproblematiek in het primair
onderwijs. Pabo's kunnen de middelen aanwenden voor projecten die samenhangen
met het terugdringen van de spanningen op de arbeidsmarkt.2.1Deze mutatie bestaat uit 3 onderdelen. De eerste is een correctie op het
budget voor de uitvoering van de regeling «bestuurlijke krachtenbundeling»
in 1999 met f 8,0 miljoen.De tweede is een correctie van het benodigde budget voor groepsverkleining.
Nadat per 01-08-1998 een eerste stap is gezet naar verkleining van de genormeerde
groepsgrootte in de onderbouw, zal per 1 augustus 2000, 1 augustus 2001 en
1 augustus 2002 een voortgaande verkleining plaatsvinden. In het kader van
de begrotingsvoorbereiding 2000 zijn de budgetten die beschikbaar zijn voor
het groepsgroottebeleid bijgesteld en heeft er op basis van de voorgenomen
omvang van de vervolgstappen een geactualiseerde uitgavenberekening plaatsgevonden.
Daarbij is gebleken dat de uitgaven gedurende de aanloopjaren 2000 tot en
met 2002 lager uitvallen dan het gereserveerde budget. Dit verschil wordt
thans op de begroting gemuteerd. Voor de jaren 2000, 2001 en 2002 gaat het
om f 16 respectievelijk f 44 en f 50 miljoen.De derde mutatie onder het kopje diversen is een ramingbijstelling met – f 27,0
miljoen vanaf 2002.2.2De realisatiegegevens voor de formatie in het primair onderwijs in 1998
leiden tot een neerwaartse bijstelling. Deze bijstelling wordt veroorzaakt
door het verschil in geraamde en toegekende formatie. De doorwerking hiervan
naar het jaar 2000 leidt tot een bijstelling van – f 2,7 miljoen.2.3Deze mutatie van – f 35,5 miljoen betreft de verwachte meerjarige
doorwerking van de verschillen tussen ramingen en realisaties van componenten
gemiddelde personele lasten (algemene salarismaatregelen, de incidentele loonsomcomponent
1998 en realisatieverschillen toelagen en kortingen) .2.4Deze mutatie van f 38,1 miljoen betreft de budgettaire gevolgen van
de nieuwe bevolkingsprognose, de leerlingentelling van 1 oktober 1998 en de
daaruit voortvloeiende leerlingenraming (referentieraming 1999).3.1Uit het budget van de opbrengst 1,25 worden de volgende posten bekostigd:
een korting in verband de budgettaire problematiek in de begroting 2000, een
herbesteding ten behoeve van de uitgaven aan kinderopvang en
de uitgaven aan de cao 1999 – 2000, alsmede een herschikking met het
budget opbrengst Toerusting en bereikbaarheid.3.2Deze mutatie betreft een ramingbijstelling van de incidentele looncomponent.3.3Deze mutatie van – f 7,9 miljoen hangt samen met het uitgedeelde
budget loonbijstelling in het kader van de verwerking van de cao afspraken
1999–2000 (zie de aanvullende post mutaties bij punt 1.1). Besloten
is dat de dekking deels binnen de eigen begroting van het beleidsterrein primair
onderwijs zou worden gevonden. De in deze mutatie opgenomen reeks betreft
het door primair onderwijs zelf te dekken deel van de loonbijstelling. De
dekking is gevonden door verlaging van het projectenbudget (artikel 18.05).
Dit budget is vervolgens via een aanvullende post van artikel 18.05 overgeboekt
naar artikel 18.01 waar het nu deel uitmaakt van het totale budget loonbijstelling
(zie de aanvullende post mutaties bij punt 1.1).3.4Voor de dekking van de bijstelling voor de uitvoering van de regeling
«bestuurlijke krachtenbundeling» (zie 2.1) zal voor f 8,0
miljoen naar herschikkingen binnen de begroting 1999 worden gezocht.De dekking wordt in de 2e suppletoire begroting 1999 toegelicht.3.5Onderdeel van de afspraken die binnen het kabinet zijn gemaakt over het
budgettaire kader van de begroting 2000, is onder meer een verlaging van het
personele budget voor de scholen voor basisonderwijs per 1 augustus 2000 met
f 25 miljoen op jaarbasis. Deze verlaging zal in de normatieve onderbouwing
van de formatie voor het basisonderwijs worden verwerkt door een aanpassing
van de zogenaamde opslag voor formatieve frictie. Voor deze opslag is thans
jaarlijks circa f 40 miljoen in de begroting opgenomen. Sinds de invoering
van het formatiebudgetsysteem, moet het risico voor formatieve frictie worden
opgevangen binnen het formatiebudget van de school. Het formatiebesluit WPO
bevat voor basisscholen een opslag ten behoeve van deze formatieve fricties
van 12 formatierekeneenheden per school. Bevoegde gezagsorganen die ondanks
deze frictieopslag worden geconfronteerd met onvermijdbare garantiekosten
die de eigen draagkracht te boven gaan, kunnen een beroep doen op het Noodfonds.
Dit Noodfonds wordt rechtstreeks uit de OCenW-begroting gevoed (jaarlijks
circa f 5 miljoen).Gegeven de maatregelen voor groepsverkleining en een stijging van het
aantal leerlingen in het basisonderwijs in de komende jaren, ligt het in de
lijn der verwachting dat er een afname zal plaatsvinden van onvermijdbare
garantiekosten. In verband daarmee wordt voorgesteld het gereserveerde budget
in verband met formatieve fricties met f 28 miljoen te verlagen. Van
deze f 28 miljoen zal in de schooljaren 2000/2001 en 2001/2002 incidenteel
f 3 miljoen worden gebruikt ter dekking van invoeringskosten samenhangend
met het beleid op het terrein van de leerlinggebonden financiering. Met ingang
van het schooljaar 2002/2003 zal f 3 miljoen gereserveerd worden voor
een eventuele verhoging van het budget van het Noodfonds. Dit als in individuele
gevallen scholen in de problemen komen door de verlaging van de frictieopslag.
Per saldo is er derhalve sprake van een uitgavenreductie op de personele kosten
van f 25 miljoen.Het voornemen is om per 1 augustus 2000 de formatieregeling voor het basisonderwijs
te vereenvoudigen. De opslag voor formatieve fricties zal daarbij als aparte
formatiecategorie vervallen. De aanpassing van deze opslag zal dan ook in
de nieuwe systematiek worden verwerkt in de vorm van een verlaging van het
aantal formatierekeneenheden dat per leerling aan scholen beschikbaar wordt
gesteld.3.6Ter stimulering van de kinderopvang mogen werkgevers vanaf 1 januari 1996
van de gelden die zij jaarlijks aan kinderopvang besteden 20% in mindering
brengen op de loonheffing. Dit is geregeld in de Wet vermindering afdracht
loonheffing. Voor de kinderopvang in het primair en voortgezet onderwijs alsmede
in het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie, moest met het ministerie van
Financiën een aparte regeling worden overeengekomen, aangezien de bekostiging
van kinderopvang in deze sector collectief geregeld is via de Stichting Uitvoering
Kinderopvang. Deze regeling was in 1998 gereed en moest met terugwerkende
kracht tot 1 januari 1996 worden uitgevoerd. Aangezien verplichtingen voor
kinderopvang over het algemeen voor vier jaren worden aangegaan, is het, op
grond van de terugwerkende kracht voor de jaren 1996 en 1997 in 1998 incidenteel
beschikbaar gekomen budget in de begroting via kasbeleid verdeeld over vier
jaren. De mutatie bedraagt f 1,2 miljoen.3.7Het budget voor kinderopvang wordt als gevolg van de cao-afspraken verhoogd
met f 4,0 miljoen (zie ook toelichting punt 3.9) voor de opvang van kinderen
van «vervangers».3.8De vermindering van het budget voor Toerusting en bereikbaarheid betreft
een herbesteding voor de uitgaven van kinderopvang. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 18.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.BO
gemeentelijk     2 424 6102 642 9212 719 834 43C 04.2BO
bijzonder lonen onderwijzend personeel     4 849 2195 285 8385 439 670 43A 04.2BO
bijzonder lonen overig     000 43A 04.2BO
Ned. onderwijs in het buitenland     21 93322 61323 362 43G 04.0SBO
gemeentelijk  n.v.t.  0215 860213 863 43C 04.2SBO
bijzonder lonen onderwijzend personeel     0345 375342 180 43A 04.2SBO
bijzonder lonen overig     086 34485 545 43A 04.2(V)SO
gemeentelijk     611 449395 572335 274 43C 04.36(V)SO
bijzonder lonen onderwijzend personeel     978 318632 915536 438 43A 04.36(V)SO
bijzonder lonen overig     244 579158 228134 109 43A 04.36Totaal     9 130 1089 785 6689 830 275    Artikel 18.02 Materiële uitgaven AlgemeenDit artikel heeft betrekking op de uitgaven aan gemeenten en schoolbesturen,
die op grond van de artikelen 113 tot en met 119 en 134 tot en met 136 van
de Wet op het primair onderwijs (WPO) en de artikelen 111 tot en met 116 en
128 tot en met 130 van de Wet op de expertisecentra (WEC) worden gedaan.Dit artikel omvat de uitgaven, die nodig zijn voor de exploitatie (materiële
instandhouding en andere voorzieningen) van een gebouw. Te denken valt aan
verlichting, verwarming, schoonhouden. Dit artikel omvat tevens de uitgaven
voor het verzorgen van het onderwijs zoals meubilair, leermiddelen etcetera.Ontvangsten als gevolg van afwikkeling van oude dienstjaren worden geboekt
op het ontvangstenartikel 18.01. Nabetalingen oude jaren worden ten laste
van het uitgavenartikel van het lopende jaar gebracht.De projecten en beleidsprogramma's die op dit artikel betrekking hebben
zijn onder andere:– Groepsgrootte en kwaliteit basisonderwijs;– Leerlinggebonden financiering. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
18.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 1 291 5921 341 8681 369 0681 392 0951 411 470 Nieuwe
mutaties 49 02536 71141 50488 87087 110 Stand
ontwerpbegroting 20001 338 8981 340 6171 378 5791 410 5721 480 9651 498 5801 502 024Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO607 565608 346625 572640 090672 032680 026681 589Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 18.02 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 37 14629 61336 75082 70284 340 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 94 012109 703118 091164 863167 228 2. Overboekingen
(intern) – 56 866– 80 090– 81 341– 82 161– 82 888 2. Autonome
mutaties 11 87912 86012 82312 23912 415 1. Diversen – 618– 759– 660– 557– 501 2. Leerlingen
volume 2 4363 9233 8683 0083 037 3. Materiele
kenmerken 2 6002 6002 6002 6002 600 4. Verschil
prijsbijstelling 7 4617 0967 0157 1887 279 3. Beleidsmatige
mutaties  – 5 762– 8 069– 6 071– 9 645 1. Toerusting
en bereikbaarheid  – 762– 3 069– 1 071– 645 2. Vereenvoudiging
londostelsel  – 5 000– 5 000– 5 000– 9 000 Totaal 49 02536 71141 50488 87087 110 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze aanvullende post mutatie bestaat uit:• de boeking van het budget voor Informatie- en communicatietechnologie
naar artikel 18.02 (f 101,0 miljoen);• de prijscompensatie 1999 voor de materiële instandhouding
primair onderwijs (f 25,0 miljoen);• tegemoetkoming in de kosten samenhangend met de invoering van de
euro in de schooladministraties (f 13,8 miljoen);• verschuiving via de aanvullende post van de middelen voor schoonmaak,
leermiddelen en management naar artikel 18.01 ten behoeve van de in de collectieve
arbeidsovereenkomst overeengekomen toeslag voor directiepersoneel (– f 30,0
miljoen).1.2De interne overboekingen hebben betrekking op: a. overboeking naar beleidsterrein 19 (voortgezet onderwijs)
van – f 46,3 miljoenMet ingang van 1 augustus 1999 zijn de budgetten voor het speciaal voortgezet
onderwijs (vso lom en mlk) overgeboekt van het beleidsterrein primair onderwijs
naar het beleidsterrein voortgezet onderwijs. b. overboekingen met artikel 18.01• Herbesteding Toerusting en bereikbaarheid / Weer samen naar school
(– f 32,7 miljoen)• Herbesteding 1.25 (– f 2,3 miljoen)• Weer samen naar school (f 0,9 miljoen)• Ziekenhuisscholen (– f 0,9 miljoen)• Stabilisatieopbrengst (– f 0,4 miljoen)Zie artikel U18.01 voor een toelichting op deze mutaties. c. Een overboeking van artikel 26.03Een bedrag van f 1,6 miljoen ter dekking van de verhoging van de
bijdrage die CASO de scholen in rekening brengt. Dit bedrag is toegevoegd
aan het budget voor de programma's van eisen 1999 en verwerkt in de desbetreffende
vergoedingsbedragen.2.1De doorwerking van de nacalculatie 1998 heeft enkele kleine mutaties voor
o.a. bijzondere omstandigheden, artikel 82a, visueel gehandicapte kinderen
en trekkende bevolking van per saldo – f 0,8 miljoen tot gevolg.2.2Dit betreft het saldo van:a. de budgettaire gevolgen van de nieuwe bevolkingsprognose, de leerlingentelling
van 1 oktober 1998 en de daaruit voortvloeiende leerlingenraming (f 3,8
miljoen);b. herberekening van het benodigde budget voor de uitgaven voor de experimenten
«Almere» (opvang van leerlingen van het speciaal onderwijs in
het reguliere basisonderwijs) en «Oost-Nederland» (opvang van
dove leerlingen op scholen voor slechthorenden (f 0,1 miljoen).2.3Dit betreft een verhoging van het budget vereenvoudigd Londo op basis
van de doorwerking van de nacalculatie 1998.Dit wordt veroorzaakt door:a. een hoger beroep op de materiële uitgaven in het kader van de
groeiregeling (bij toename van meer dan 0,6 fte tijdens het schooljaar heeft
een school recht op extra personele en materiële vergoedingen (f 0,7
miljoen);b. een ramingtechnische bijstelling (f 1,9 miljoen).2.4Met deze bijstelling van f 7,1 miljoen wordt het budget voor de programma's
van eisen op het definitieve prijspeil 1998 gebracht. Daarnaast is via de
aanvullende post mutatie een budget beschikbaar gesteld voor prijsbijstelling
voor de programma's van eisen van de materiële instandhouding naar het
verwachte prijspeil 1999 (zie punt 1.1).3.1De vermindering van het budget voor Toerusting en bereikbaarheid betreft
een herbesteding voor de kosten van kinderopvang (zie ook artikel 18.01 punt
3.8).3.2Jaarlijks vindt een aanpassing plaats van de programma's van eisen op
het onderdeel toeslag technisch onderhoud. Naar aanleiding van de afspraken
in het kabinet over het budgettaire kader voor de begroting 2000 is besloten
deze toeslag 1 jaar achterwege te laten en het vrijvallende budget te gebruiken
voor kinderopvang en de budgettaire problematiek in de begroting 2000. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 18.02 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.BO
gemeentelijk     358 124359 888378 710 43C 04.2BO
bijzonder     767 148771 894812 267 43A 04.2BO
Ned. onderwijs in het buitenland     000 43G 04.0SBO
gemeentelijk  n.v.t.  025 28325 525 43C 04.2SBO
bijzonder     054 22854 746 43A 04.2(V)SO
gemeentelijk     56 25833 63227 912 43C 04.36(V)SO
bijzonder     157 36895 69279 419 43A 04.36Totaal     1 338 8981 340 6171 378 579    De verdeling gemeentelijk / bijzonder is gebaseerd op het aantal leerlingen
dat op de peildatum 1 oktober 1995 ingeschreven was bij openbare en bijzondere
scholen. Artikel 18.03 Onderwijsverzorging AlgemeenBij het artikel 18.03 zijn de uitgaven ondergebracht voor de schoolbegeleidingsdiensten.
Vanaf 1 januari 1998 worden de schoolbegeleidingsdiensten niet meer rechtstreeks
via het Rijk bekostigd, maar ontvangen de gemeenten een specifieke uitkering
ten laste van de onderwijsbegroting. Als na vier jaar bij evaluatie blijkt
dat een adequaat aanbod aan schoolbegeleiding in stand blijft, gaan de middelen
daarna naar het Gemeentefonds. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
18.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 108 664108 207108 220108 044108 044 Nieuwe
mutaties 4 6762 1562 1562 1492 147 Stand
ontwerpbegroting 2000107 259113 340110 363110 376110 193110 191110 191Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO48 67251 43250 08050 08650 00350 00250 002Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 18.03 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 4 6764 6564 6564 6494 647 1. Bijstelling
uit aanvullende posten 4 6764 6564 6564 6494 647 3. Beleidsmatige
mutaties  – 2 500– 2 500– 2 500– 2 500 1. Efficiencykorting  – 2 500– 2 500– 2 50
0– 2 500 Totaal 4 6762 1562 1562 1492 147 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Dit betreft een toedeling uit de aanvullende post van artikel 18.01 naar
18.03.Het gaat om loonbijstellingen 1998 en de collectieve arbeidsovereenkomst
1999–2000.3.1Gezien de daling van de wachtgelduitgaven van de schoolbegeleidingsdiensten
in 1998 en de prognoses voor 1999 en latere jaren, is besloten vanaf 2000
structureel f 2,5 miljoen minder beschikbaar te stellen voor de opslag
Participatiefonds aan de diensten. De reguliere dienstsubsidie zal op het
vereiste niveau worden gehouden. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43C respectievelijk 04.5. Artikel 18.05 Overige uitgaven AlgemeenArtikel 18.05 heeft betrekking op de volgende projectactiviteiten in het
primair onderwijs: Versterking van kwaliteit in het basisonderwijs (f 5,7
miljoen)Ook in 2000 vindt uitvoering plaats van de maatregelen uit de nota «Groepsgrootte
en kwaliteit». Het accent ligt het komende jaar op de verdere ontwikkeling
van leerlijnen voor het taal- en rekenonderwijs. Ook wordt voortgegaan met
de ontwikkeling van «methodegidsen» waarmee scholen geïnformeerd
worden over de kwaliteit van de diverse onderwijsmethoden.Het Procesmanagement primair onderwijs (PMPO) zal in 2000–2002 de
implementatie en ondersteuning van het onderwijsachterstandenbeleid, waaronder
de voor- en vroegschoolse educatie op zich nemen. Naar aanleiding van het
integraal schooltoezicht zal het PMPO scholen ondersteunen bij de ontwikkeling
van een vraaggestuurd aanbod van schoolbegeleidingsdiensten. Ouderorganisaties (f 2,8 miljoen)De vier grote ouderorganisaties ontvangen jaarlijks subsidie, waarmee
zij in staat worden gesteld de deskundigheid van ouders op het gebied van
de medezeggenschap te bevorderen. De subsidie per organisatie bestaat uit
een vast bedrag en een bedrag per leerling naar rato van het aantal leerlingen
met een denominatieve of openbare achtergrond. Leerlinggebonden financiering (f 3,8 miljoen)Ter voorbereiding en ondersteuning van de implementatie van de leerlinggebonden
financiering voor gehandicapte leerlingen in het basisonderwijs en (voortgezet)
speciaal onderwijs wordt het beleidsplan «Rugzak» ook in 2000
uitgevoerd. Daarnaast is er beperkte ruimte, tijdelijke overgangskosten voor
de vorming van regionale expertise centra te financieren. Personeelsvoorziening primair onderwijs (f 2,7 miljoen)In antwoord op de toenemende vraag naar gekwalificeerde leraren voor de
klas is samen met de vak- en besturenorganisaties het urgentieprogramma primair
onderwijs vastgesteld. Het bevorderen van de instroom van (her)intreders is
een gezamenlijk agendapunt van OCenW en de betrokken partners. Onderwijsachterstanden (f 1,2 miljoen)Er wordt een actieprogramma ontwikkeld dat scholen, besturen en gemeenten
instrumenten aanreikt het gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid vorm te
geven. In het bijzonder voor de scholen die te maken hebben met een grote
(allochtone) achterstandsproblematiek. Overige uitgavenTen aanzien van de overige onder dit artikel gereserveerde middelen wordt
kortheidshalve verwezen naar de subsidiebijlage (bijlage 6) bij deze begroting.De ontvangsten die met dit artikel verband houden, worden geboekt op het
ontvangstenartikel 18.01. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
18.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 29 77831 50637 27936 13936 114 Nieuwe
mutaties 18 810– 7 359– 9 140– 8 121– 10 593 Stand
ontwerpbegroting 200040 30448 58824 14728 13928 01825 52131 629Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO18 28922 05310 95812 76812 71411 58114 353Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 18.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 41 27840 37041 77141 77941 779 Nieuwe
mutaties 2 119– 3 247– 8 324– 8 634– 8 634 Stand
ontwerpbegroting 200047 16843 39737 12333 44733 14533 14533 145Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO21 40419 69316 84615 17815 04015 04015 040Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 18.05 19992000200120022003 1. Technische
mutaties – 157– 8 247– 8 324– 8 634– 8 634 1. Bijstelling
uit aanvullende posten – 512– 8 422– 8 499– 8 809– 8 809 2. Overboekingen
(intern) 355175175175175 3. Beleidsmatige
mutaties 2 2765 000    1. Achterstandenbeleid  5 000    2. Beperking
projectmiddelen/vernieuwingsactiviteiten – 2 200     3. Intertemporele
compensatie 4 476     Totaal 2 119– 3 247– 8 324– 8 634– 8 634 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Bij de begroting 1999 was uit de aanvullende post een structureel bedrag
van circa f 1 miljoen geboekt voor het Prick-experiment, het project
professionalisering van het takenpakket van het onderwijspersoneel. Aangezien
de uitputting van het budget voor deze activiteit plaatsvindt op artikel 18.01
is dit bedrag structureel overgeheveld van artikel 18.05 naar artikel 18.01.Voor algemene salarismaatregelen is voor de cao-afspraken 1999–2000
uit de aanvullende post f 0,5 miljoen structureel overgeheveld van artikel
18.01 naar artikel 18.05.Deze mutatie omvat tevens een overboeking van – f 7,9
miljoen in 2000 oplopend tot – f 8,3 miljoen vanaf 2002 ter
dekking van de cao-afspraken 1999–2000.1.2Dit betreft de een overboeking van f 0,2 miljoen naar artikel 18.05
van artikel 20.03 (beroepsonderwijs en volwasseneneducatie) omdat de subsidie
aan de Landelijke Stichting Educatie Molukkers vanuit het primair onderwijs
wordt gecoördineerd.3.1In aanvulling op het implementatietraject «voor- en vroegschoolse
educatie» (vve) (met onder andere aandacht voor de programma's «Kaleidoscoop»
en «Piramide») wordt f 5,0 miljoen ingezet voor het inlopen
van taalachterstanden bij jonge kinderen in het kader van het actieprogramma
«zwarte» scholen.3.2In de 1e suppletoire begroting 1999 is reeds een departementale
korting van f 15 miljoen op projectmiddelen en vernieuwingsactiviteiten
gemeld. Daarbij was aangegeven dat de besluitvorming over de verdeling over
de onderwijssectoren nog moest plaatsvinden. Inmiddels is besloten dat het
primair onderwijs in 1999 f 2,2 miljoen aan deze korting moet bijdragen.
Dekking is gevonden doordat bij een aantal activiteiten, onder andere voor
techniek, cursus Nederlands voor oalt-leraren als gevolg van minder cursisten,
het uiteindelijke verplichte bedrag lager lag dan het begrote bedrag en is
een aantal activiteiten onder andere voor dyslexie en recencies onderwijsmehtoden
(deels) doorgeschoven naar 2000.Vanaf 2000 bedraagt deze korting f 6 miljoen structureel, waarvoor
dekking is gevonden op artikel 18.01 (zie 3.1 bij artikel 18.01).3.3De overheid heeft van 1995 tot en met 1997 geld naar het Algemeen pedagogisch
studiecentrum (APS) overgemaakt voor de financiering van de eerste drie tranches
van het InterActie-project ter stimulering van de methodegebonden softwareontwikkeling.Bij het vaststellen van de bijdrage voor de vierde tranche, die van start
is gegaan in 1998, heeft het APS een opgave verstrekt van de gerealiseerde
en verwachte verplichtingen en betalingen. Bij het aangaan van de verplichtingen
tussen APS en de uitgevers is afgesproken dat er pas bij het bereiken van
kwalitatief goede half- en eindproducten uitbetaald zou worden. Deze afspraak
leidde ertoe dat de verwachte liquiditeitspositie over 1998 zodanig was, dat
geen aanvullend voorschot voor dat jaar verstrekt hoefde te worden. Besloten
is de bekostiging (f 4,5 miljoen) voor projecten uit de vierde tranche
over te hevelen naar 1999. Toelichting op de verplichtingenmutatiesDe verplichtingenstand is in 2000 per saldo met f 12,3 miljoen verlaagd,
hiervan is – f 8,2 miljoen reeds bij de uitgavenmutaties toegelicht.
Het restant van – f 4,1 miljoen is een verlaging de verplichtingenstand
in 2000 (zonder kasgevolgen) door het naar voren halen van verplichtingen
naar 1999. Dit betreft onder meer:• een verplichting van f 1,2 miljoen met de Landelijke Stichting
Educatie Molukkers als gevolg van een 10-jarige overeenkomst in 1999;• een verplichting van f 0,3 miljoen voor een deskundigennetwerk
tussen de medewerkers van schoolbegeleidingsdiensten en educatieve voorzieningen;• een verplichting van f 1,2 miljoen voor uitbreiding van de
opfriscursus herintreders;• een verplichting voor een internationaal onderzoek naar de leesvaardigheid
van 8 en 9 jarigen f 0,3 miljoen;• een verplichting voor formatiegarantie voor het instituut Gehrels
f 0,1 miljoen;• een verplichting voor tussendoelen Nederlands f 0,3 miljoen;• een verplichting aan de vier grote gemeenten voor kern- en GOA-monitor
onderwijs f 0,3 miljoen;• diverse kleinere verplichtingen van totaal f 0,4 miljoen. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 18.05 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Overige
uitgaven BO 32 24340 82420 283 37 73436 45331 184 43A 04.2Overige
uitgaven SBO 02 9151 449 02 6042 227 43A 04.2Overige
uitgaven (V)SO 8 0614 8592 415 9 4344 3403 712 43A 04.36Totaal 40 30448 59824 147 47 16843 39737 123    Artikel 18.01 Ontvangsten primair onderwijsOp dit artikel worden de ontvangsten geboekt die verband houden met de
uitgavenartikelen 18.01 tot en met 18.05. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
18.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 42 46833 86833 86833 86833 868 Nieuwe
mutaties 38 1000000 Stand
ontwerpbegroting 200046 12880 56833 86833 86833 86833 86833 868Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO20 93236 56015 36915 36915 36915 36915 369Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 18.01 19992000200120022003 2. Autonome
mutaties 38 100     1. Afrekeningen 38 100     Totaal 38 1000000 Toelichting op de nieuwe mutaties2.1De geraamde ontvangsten zijn toegenomen met f 38,1 miljoen, doordat
terug te vorderen materiële vergoedingen in verband met de invoering
van het vereenvoudigd londostelsel (velo) niet in 1998 zijn terug ontvangen
en nu in 1999 verrekend zullen worden. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
18.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.BO
teveel betaalde voorschotten p+m gemeentelijk 6 31917 4385 323 43C 04.2BO
teveel betaalde voorschotten p+m bijzonder 13 53637 40211 417 43A 04.2Overige
ontvangsten BO (niet wettelijk) 16 100401401 43A 04.2Ontvangsten
onderwijsverzorging 2 705859859 43C 04.5SBO
teveel betaalde voorschotten p+m gemeentelijk 013 4684 868 43C 04.2SBO
teveel betaalde voorschotten p+m bijzonder 020002000 43A 04.2(V)SO
teveel betaalde voorschotten p+m gemeentelijk 1 9672 3412 341 43C 04.36(V)SO
teveel betaalde voorschotten p+m bijzonder 5 5016 6596 659 43A 04.36Totaal 46 12880 56833 868    Beleidsterrein 19 Voortgezet onderwijs Uitgaven vo f 8 682 mln. Ontvangsten vo f 9
mln. Artikel 19.03 Onderwijsverzorging AlgemeenOp dit artikel zijn de budgetten ondergebracht voor de ramingen van de
uitgaven voor de activiteiten zoals vermeld in de Wet subsidiëring landelijke
onderwijsondersteunende activiteiten (WSLOA).De ontvangsten voor de instellingen die onder dit uitgavenartikel vallen,
worden geraamd op het ontvangstenartikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijs.De belangrijkste ontwikkelingen op dit artikel zijn:• de aanpassing van de budgetten als gevolg van de loonbijstelling
ingevolge de collectieve arbeidsovereenkomst 1999–2000 en de wijziging
van het premiebeeld 1999;• een algemene volumebeperking van het budget voor de landelijke
onderwijsondersteunende activiteiten. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 19.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 119 165109 423103 667100 634100 634 Nieuwe
mutaties 2 349– 231– 325– 375– 375 Stand
ontwerpbegroting 2000114 375121 514109 192103 342100 259100 259100 259Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO51 90155 14149 54946 89545 49645 49645 496Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 19.03 19992000200120022003 1.
 Technische mutaties 2 3492 2692 1752 1252 125 1.
 Bijstelling uit aanvullende posten 2 3492 2692 1752 1252 125 3. Beleidsmatige
mutaties  – 2 500– 2 500– 2 500– 2 500 1.
 Efficiencykorting  – 2 500– 2 500– 2
 500– 2 500 Totaal 2 349– 231– 325– 375– 375 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten betreft de loonbijstelling ingevolge
de cao 1999–2000 (van f 1,7 miljoen in 1999 aflopend naar f 1,5
miljoen in 2003) en een gewijzigd premiebeeld 1999 (structureel f 0,7
miljoen).3.1De mutatie in de uitgaven vanaf 2000 van jaarlijks f 2,5 miljoen
betreft een algemene volumebeperking van het budget voor de landelijke onderwijsondersteunende
activiteiten in het kader van de generale budgettaire problematiek. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 19.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Instellingen
leerplanontwikkeling     28 97200 43A 04.5Instellingen
toetsontwikkeling     29 99700 43A 04.5Landelijke
pedagogische centra  n.v.t.  51 09500 43A 04.5Instellingen
voor nabetalingen     4 31100 43A 04.5Activiteiten
i.h.k.v. artikel 2 WSLOA     0121 514109 192 43A 04.5Totaal     114 375121 514109 192    Artikel 19.05 Overige uitgaven AlgemeenOp dit artikel zijn de ramingen opgenomen van de uitgaven voor diverse
vernieuwings- en ontwikkelingsprojecten van het voortgezet onderwijs. Met
deze vernieuwingsbudgetten wordt de implementatie van een aantal grote onderwijsvernieuwingsoperaties,
zoals mavo/vbo en profiel tweede fase, binnen het voortgezet onderwijs ondersteund.
De belangrijkste ontwikkelingen binnen het voortgezet onderwijs zijn hieronder
nader toegelicht. Naast deze middelen zijn er als gevolg van het regeerakkoord extra gelden beschikbaar voor onderwijsvernieuwingen in het voortgezet
onderwijs. Deze middelen zijn ondergebracht bij artikel 19.06. Minderhedenbeleid/overige doelgroepen Gemeentelijke OnderwijsachterstandenbeleidMet ingang van 1 augustus 1998 is de Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
(GOA) in werking getreden. Deze wet legt de basis om maatwerk te leveren op
lokaal niveau. De middelen voor het bestrijden van onderwijsachterstanden
zijn overgeheveld van de rijksoverheid naar de gemeenten in de vorm van een
specifieke uitkering. Samen en in overleg met de scholen heeft de gemeente
een vierjarig plan gemaakt voor het bestrijden van achterstanden op basis
waarvan de beschikbare middelen worden ingezet. Nederlands als tweede taal (NT2)Met ingang van 1998 is de procesvoering van NT2-beleid voor het voortgezet
onderwijs opgedragen aan het Procesmanagement voortgezet onderwijs (pmvo).
Voor de periode 1998 tot en met 2001 is er door het pmvo een plan van aanpak
opgesteld. In dit plan is uiteengezet dat de implementatie van ontwikkelde
NT2 materialen en -methoden een speerpunt is. Uit onderzoek van de Inspectie
is namelijk gebleken dat de implementatie van materialen de afgelopen jaren
nog een punt van veel zorg was. Ter uitvoering van het plan van aanpak stelt
het pmvo jaarlijks in samenwerking met het Katholiek Pedagogisch Centrum te
's-Hertogenbosch een uitvoeringsplan op. Het uitvoeringsplan voor 2000 wordt
in het najaar van 1999 opgesteld. BasisvormingDe activiteiten in dit kader staan mede in de context van de evaluatie
basisvorming die op 15 september 1999 is uitgebracht. Deze evaluatie is door
de Inspectie uitgevoerd. Mavo/vboPer 1 augustus 1999 is een begin gemaakt met de invoering van de vier
leerwegen in het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs. De vormgeving
van het leerwegondersteunend onderwijs en het praktijkonderwijs zal voor 1
augustus 2002 afgerond zijn. Om dit gehele invoeringsproces te bespoedigen
en te ondersteunen zijn pilotprojecten, samenwerkingsverbanden en nascholingstrajecten
gestart. Ook op het terrein van de herschikking van vbo-afdelingen lopen er
nog activiteiten. Profiel tweede fasePer 1 augustus 1999 zijn alle scholen begonnen met de invoering van de
profielen in de tweede fase van havo/vwo en het studiehuis. Sinds de start
van de invoering – augustus 1998 – vindt een intensieve monitoring
plaats van het invoeringsproces. De uitkomsten kunnen aanleiding geven tot
nadere activiteiten. ExamensOnder dit budget zijn de middelen gereserveerd voor schoolexamens vbo
voor de beroepsgerichte vakken, de verdere ontwikkeling van examenprogramma's
en ontwikkelingsprojecten voor examens. Alle drie in relatie tot de beleidsontwikkelingen
rond mavo/vbo en profiel tweede fase. InternationaliseringDe internationalisering van scholen zal zich onder invloed van de invoering
van het Europese programma Socrates kwantitatief, maar vooral ook kwalitatief
ontwikkelen. In het voortgezet onderwijs en ook in het primair onderwijs moet
de komende jaren een infrastructuur tot stand komen voor de internationale
samenwerking, waardoor internationalisering een vanzelfsprekend onderdeel
van de schoolpraktijk zal worden. Naast de uitwisselingsprogramma's (voor
docenten) wordt in de Europese programma's veel aandacht besteed aan de bevordering
van de kennis van moderne vreemde talen. Voor de uitvoering van deze programma's
is voor de periode 1999 tot en met 2001 jaarlijks een bedrag beschikbaar van
circa f 11,0 miljoen. EmancipatieIn de emancipatienota Een kristal van kansen wordt het onderwijsemancipatiebeleid
voor de periode 1998–2002 beschreven. Centraal staat het verankeren
van emancipatie in kansrijke innovaties in het voortgezet onderwijs. Emancipatie
moet steeds meer een kenmerk van kwaliteit worden. Daartoe zullen activiteiten
ontplooid worden die tot doel hebben diversiteit niet alleen in sekse, maar
ook in leeftijd, etniciteit, seksuele voorkeur, religie en sociaal-economische
achtergrond (kortom de waarde van verschillen tussen mensen) te benutten.
Daarnaast worden er activiteiten gecontinueerd inzake de preventie van seksuele
intimidatie. Overige uitgavenTen aanzien van de overige onder dit artikel gereserveerde middelen wordt
kortheidshalve verwezen naar de subsidiebijlage (bijlage 6) bij deze begroting. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 19.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 62 53462 62063 49159 98359 983 Nieuwe
mutaties 2 579– 5 567– 7 022– 10 972– 18 998 Stand
ontwerpbegroting 200069 59765 11357 05356 46949 01140 98550 560Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO31 58129 54725 89025 62522 24018 59822 943Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 19.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 66 57563 20863 49159 98359 983 Nieuwe
mutaties – 394– 4 977– 6 973– 9 035– 9 135( Stand
ontwerpbegroting 200068 42066 18158 23156 51850 94850 84850 848Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO31 04830 03126 42525 64723 11923 07423 074Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 19.0519992000200120022003 1.
 Technische mutaties1 8061 7231 7271 6651 665 1.
 Bijstelling uit aanvullende posten1 8061 7231 7271 6651 665 3. Beleidsmatige
mutaties– 2 200– 6 700– 8 700– 10 700– 10 800 1.
 Beperking projectmiddelen/vernieuwingsactiviteiten– 2 200– 6 700– 8 700– 10 700– 10 800 Totaal– 394– 4 977– 6 973– 9 035– 9 135 De belangrijkste ontwikkelingen op dit artikel zijn:• de aanpassing van de budgetten als gevolg van de loonbijstelling
ingevolge de collectieve arbeidsovereenkomst 1999–2000 en de wijziging
van het premiebeeld 1999;• een bezuiniging (taakstelling) vanaf 1999. Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten betreft de loonbijstelling in
gevolge de collectieve arbeidsovereenkomst 1999–2000 (van f 1,2
miljoen in 1999 aflopend tot f 1,0 miljoen in 2003) en een gewijzigd
premiebeeld 1999 (f 0,7 miljoen structureel).3.1De projectgelden worden gekort in verband met de generale budgettaire
problematiek en de collectieve arbeidsovereenkomst (zie de brief aan de Tweede
Kamer van 4 maart 1999 over de cao 1999–2000). De uitgaven voor 1999
worden met f 2,2 miljoen verlaagd. De korting loopt op tot f 10,8
miljoen structureel vanaf 2003. De verlaging van de uitgaven wordt voor een
deel gevonden door versobering van activiteiten op de terreinen onderwijs
in allochtone levende talen, NT2 en emancipatie. In het nieuw aan te gane
interdepartementale natuur en milieu-educatiebeleid zal vanaf 2000 op bescheiden
schaal worden deelgenomen. Het internationaliseringsbeleid zal voor de nieuwe
contractperiode vanaf 2002 worden versoberd. Eveneens zal per 2002, in het
kader van de verdergaande decentralisatie, afgezien kunnen worden van de landelijke
ondersteuning GOA. Het ioniserende stralen project zal – indien en voor
zover scholen daartoe bereid zijn – op decentrale financiering via de
schoolbudgetten overgaan. Een onderzoek daartoe is in voorbereiding. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.30. Artikel 19.06 Personele en materiële uitgaven AlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte personele en materiële uitgaven
geraamd voor de volgende scholen:• de categorale scholen voor praktijkonderwijs;• de categorale scholen voor vbo;• de categorale scholen voor mavo;• de categorale scholen voor havo;• de categorale scholen voor vwo;• scholen en afdelingen voor svo-lom en svo-mlk;• de scholengemeenschappen voor avo/vwo/vbo;• de scholengemeenschappen voor havo en vwo (al dan niet met een
school voor mavo);• leerwegondersteunend onderwijs aan scholen(gemeenschappen) met
vbo;• vo aan scholengemeenschappen voor vo/bve.De ontvangsten voor de scholen die onder dit uitgavenartikel vallen, worden
geraamd op het ontvangstenartikel 19.01.De belangrijkste ontwikkelingen op dit artikel zijn:• de aanpassing van de budgetten aan de nieuwe leerlingenraming;• de aanpassing van de budgetten ingevolge de cao 1999–2000
en de prijsbijstelling;• de aanpassing van de budgetten ingevolge de extra middelen uit
het regeerakkoord voor onderwijsvernieuwingen in het voortgezet onderwijs.
Deze middelen worden ingezet voor scholen, omscholing, extra faciliteiten
samenwerkingsverbanden, netwerken vmbo, cultuurparticipatie en overige invoeringsactiviteiten. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 19.061998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 7 745 8777 896 4378 013 8238 251 9588 270 792 Nieuwe
mutaties 984 043687 451716 076684 078848 610 Stand
ontwerpbegroting 20007 601 7068 729 9208 583 8888 729 8998 936 0369 119 4029 329 964Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO3 449 5033 961 4653 895 1993 961 4554 054 9964 138 2044 233 753Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 19.061998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 7 676 1117 809 0707 903 4108 167 7708 187 598 Nieuwe
mutaties 303 194705 182746 600695 732842 343 Stand
ontwerpbegroting 20007 311 4677 979 3058 514 2528 650 0108 863 5029 029 9419 215 422Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO3 317 7993 620 8503 863 5993 925 2034 022 0814 097 6094 181 777Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 19.0619992000200120022003 1.
 Technische mutaties435 337753 044774 046839 783858 063 1.
 Bijstelling uit aanvullende posten326 456346 856349 767357 296367 036 2.
 Diverboekingen (extern)– 15 200– 11 600– 6 000– 3 2000 3.
 Diverboekingen (intern)124 081417 788430 279485 687491 027 2. Autonome
mutaties– 56 412– 26 699– 12 996– 6 73719 962 1.
 Diversen– 50 959– 34 899– 28 044– 30 195– 23 343 2.
 Formatie– 1 2815022 144– 605– 457 3.
 Gemiddelde personeelslasten1 9286 8987 8047 9639 662 4.
 Leerlingen kenmerken– 2 900– 4 200– 3 900– 3 900– 3 900 5.
 Leerlingen volume– 3 2005 0009 00020 00038 000 3.
 Beleidsmatige mutaties– 75 731– 21 163– 14 450– 137 314– 35 682 1.
 Beperking incidenteel– 4 331– 18 163– 32 450– 47 314– 62 682 2.
 Intertemporele compensatie1 200– 3 000– 6 0006 0003 000 3.
 Temporisatie  24 000– 96 00024 000 4.
 Versnelling– 72 600     Totaal303 194705 182746 600695 732842 343 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten bestaat uit de volgende onderdelen:• Loonbijstelling (f 237,7 miljoen in 1999 tot f 254,7
miljoen in 2003). Het betreft hier salarismaatregelen ingevolge de collectieve
arbeidsovereenkomst 1999–2000 en een gewijzigd premiebeeld 1999. Daarnaast
is voor het spaarverlof vanaf 1999 tot 1–8-2002 op jaarbasis f 2,9
miljoen aan het budget toegevoegd.• Prijsbijstelling 1999 (f 16,5 miljoen in 1999, 2000 en 2001,
f 18,9 miljoen in 2002 en vanaf 2003 structureel f 16,9 miljoen).• Een bijstelling in verband met de kosten van de invoering van de
euro (f 4,2 miljoen in 2000 en 2001).• Een bijstelling in verband met het aantal asielzoekers (f 14,7
miljoen in 1999, f 7,0 miljoen in 2000, f 5,4 miljoen in 2001 en
vanaf 2002 structureel circa f 4,4 miljoen).• Voor een nabetaling aan de voorhoedescholen voor informatie- en
communicatietechnologie is het budget voor 1999 met f 24,6 miljoen verhoogd
( zie ook punt 3.6).• Ten behoeve van de uitgaven voor informatie- en computertechnologie
zijn meerjarig budgetten toegevoegd. Het betreft een bedrag van f 30
miljoen in 1999 oplopend tot f 91 miljoen vanaf 2003.Voor een toelichting op de bijstelling uit aanvullende posten wordt kortheidshalve
verwezen naar beleidsterrein 26.1.2Naar het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn voor de regeling «leefbaarheid
en school-veiligheid» budgetten overgeboekt (1999: f 15,2 miljoen
aflopend tot f 3,2 miljoen in 2002).1.3Deze mutatie betreft de volgende overboekingen:• Naar beleidsterrein 18 (primair onderwijs) is het budget voor het
gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid ( f 48,0 miljoen in 1999 en
f 48,8 miljoen in 2000 en 2001) overgeboekt, omdat de uitvoering hiervan
bij de directie primair onderwijs berust.• Van beleidsterrein 18 (primair onderwijs) zijn meerjarig budgetten
overgeboekt voor de personele en materiële uitgaven van de leerlingen
vso-lom en -mlk. Vanaf 1 augustus 1998 is deze categorie van het voortgezet
speciaal onderwijs ondergebracht onder de Wet op het voortgezet onderwijs
(WVO). Het gaat om een bedrag van f 173,6 miljoen in 1999 oplopend tot
f 495,5 miljoen in 2004.• Naar beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) is in 1999 f 0,9
miljoen overgeboekt voor de apparaatskosten van de CEVO/COB, f 0,4 miljoen
voor de dekking van de apparaatskosten van het project Leraren, opleidingen,
tekorten en f 1,0 miljoen voor de kwaliteitskaart.• Van beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven) is vanaf 1999
structureel f 0,7 miljoen overgeboekt in verband met een wijziging van
de bekostiging Caso.2.1De deelname aan de regeling bestuurlijke samenwerkingsverbanden loopt
minder snel op dan geraamd. De uitgaven voor deze post vallen in 1999 f 13,0
miljoen lager uit, aflopend tot f 7 miljoen lager in 2002.Voorts is het budget voor 1999 verlaagd met f 21,9 miljoen in verband
met het vertraagd doorwerken van de loonbijstellingen 1999.Daarnaast is het met het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij
te verrekenen bedrag voor landbouwonderwijs bijgesteld (van –f 5,5
miljoen in 1999 aflopend tot –f 12,3 miljoen in 2003).Tenslotte heeft er een ramingtechnische bijstelling plaatsgevonden (–f 10,5
miljoen in 1999, –f 15,8 miljoen in 2000, –f 12,9 miljoen in 2001, –f 10,5
miljoen in 2002 en –f 11,0 miljoen in 2003).2.2Deze mutatie bestaat uit een geringe bijstelling van de uitgaven voor
de aanvullende formatie (fusiefaciliteiten, nevenvestigingen en overige aanvullende
formatie).2.3Het betreft hier het verschil tussen de uitdeling en realisering van de
incidentele looncomponent en de algemene salarismaatregelen (f 1,9 miljoen
in 1999 oplopend tot f 9,7 miljoen in 2003).2.4Op grond van de meest recente ontwikkelingen is de fusieraming bijgesteld
(–f 2,9 miljoen in 1999, –f 4,2 miljoen in 2000 en vanaf
2001 structureel –f 3,9 miljoen).2.5Het gaat hier om het effect van de meest recente leerlingtelling. Dit
leidt ten opzichte van de eerdere prognose tot een bijstelling van –f 3,2
miljoen in 1999 tot +f 38,0 miljoen in 2003.3.1Als onderdeel van de dekking van de cao 1999–2000 is de normatieve
incidentele looncomponent verlaagd van – f 4,3 miljoen in 1999
tot –f 62,7 miljoen in 2003 (zie de brief aan de Tweede Kamer van
4 maart 1999 over de cao OenW 1999–2000).3.2De betaling van de in de begroting 1998 opgenomen scholingsgelden sabbatsverlof
(f 1,2 miljoen) vindt plaats in 1999. Daarnaast wordt rekening gehouden
met een ander uitgavenpatroon in de jaren 2000 tot en met 2003 van een deel
van de vernieuwingsmiddelen (per saldo nul).3.3In de begroting 1999 is in het kader van het regeerakkoord voor achterstallig
onderhoud f 192,0 miljoen (waarvan f 120,0 miljoen in 2002) beschikbaar
gesteld.Als onderdeel van het afsluiten van de onderwijs-cao 1999/2000 diende
het kasbeeld van het departement weer op orde gebracht te worden. Hierdoor
is het toekenningsritme van de regeerakkoordmiddelen gewijzigd. Met deze mutatie
zijn de gelden gelijkmatig over de jaren 1999 tot en met 2003 verdeeld en
worden als zodanig aan de scholen ter beschikking gesteld.3.4Deze mutatie is het gevolg van de in de 2e suppletoire wet
1998 opgenomen kasversnelling van de middelen voor vernieuwingsoperaties mavo/vbo
(–f 48,0 miljoen) en de nabetaling aan de voorhoedescholen voor
informatie- en communicatietechnologie (– f 24,6 miljoen). Deze
betalingen waren oorspronkelijk voorzien voor 1999, maar zijn vervroegd in
1998 aan de scholen verstrekt. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 19.06 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.MAVO
openbaar 14 44316 58716 309 13 89215 16116 177 43C 04.33MAVO
bijzonder 144 432165 868163 094 138 918151 607161 771 43A 04.33SG
AVO openbaar 446 980513 319505 733 429 914469 183500 638 43C 04.35SG
AVO bijzonder 1 308 2541 502 4191 477 287 1 258 3031 373 2381 465 303 43A 04.35SG
AVO/VBO openbaar 1 591 7971 828 0451 797 466 1 531 0211 670 8661 782 884 43C 04.35SG
AVO/VBO bijzonder 3 858 6264 431 3084 357 182 3 711 3024 050 2964 321 835 43A 04.35VBO openbaar 11 40313 09512 876 10 96711 96912 771 43C 04.34VBO
bijzonder 203 726233 962230 048 195 947213 845228 182 43A 04.34VBO
aan verticale scholen-gemeenschappen openbaar 14 44316 58716 309 13 89215 16116 177 43C 04.34VBO
aan verticale scholen-gemeenschappen bijz. 7 6028 7308 584 7 3117 9798 514 43A 04.34Totaal 7 601 7068 729 9208 583 888 7 311 4677 979 3058 514 252    Artikel 19.01 Ontvangsten voortgezet onderwijs AlgemeenDe uitgaven voor de scholen en instellingen die onder dit ontvangstenartikel
vallen, worden geraamd op de uitgavenartikelen 19.03 Onderwijsverzorging,
19.05 Overige uitgaven en 19.06 Personele en materiële uitgaven. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 19.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 8 9008 9008 1008 1008 100 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 200032 7298 9008 9008 1008 1008 1008 100Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO14 8514 0394 0393 6763 6763 6763 676Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
19.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Teveel
betaalde voorschotten        – MAVO openbaar 291313 43C 04.33–
 MAVO bijzonder 290125125 43A 04.33–
 AVO/VWO openbaar 899388388 43C 04.35–
 AVO/VWO bijzonder 2 6311 1361 136 43A 04.35–
 AVO/VWO/VBO openbaar 3 2011 3821 382 43C 04.35–
 AVO/VWO/VBO bijzonder 7 7613 3513 351 43A 04.35–
 VBO openbaar 522222 43C 04.34–
 VBO bijzonder 425183183 43A 04.34–
 Overige ontvangsten 17 4412 3002 300 43C 04.34Totaal 32 7298 9008 900    Beleidsterrein 20 Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie Uitgaven bve f 4 662 mln. Ontvangsten bve f 52
mln. Artikel 20.01 Personele en materiële uitgaven AlgemeenDit artikel heeft betrekking op de scholen voor beroepsonderwijs en educatie.
Vanaf 1997 bestaat het beroepsonderwijs uit de beroepsopleidende leerweg (bol)
en de beroepsbegeleidende leerweg (bbl). De educatie betreft het voortgezet
algemeen volwassenenonderwijs, de basiseducatie en de inburgering.Daarnaast bevat dit artikel de uitgaven voor de landelijke organen voor
beroepsonderwijs. Eveneens zijn de uitgaven voor school- en staatsexamens
opgenomen zover het de logistieke ondersteuning door de Informatie Beheer
Groep te Groningen betreft. Op het ontvangsten artikel 20.01 staan ontvangstendie
met dit artikel samenhangen.De instellingen die onder dit artikel vallen vinden vanaf 1 januari 1996
hun juridische grondslag in de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB).De belangrijkste ontwikkeling in artikel 20.01 is de aanpassing van de
budgetten aan de nieuwe leerlingenraming en de kortingen samenhangend met
de bezuinigingstaakstelling voor het ministerie. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 20.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 4 056 7594 074 2164 078 7844 138 1534 117 909 Nieuwe
mutaties 116 43598 25769 9049 18553 184 Stand
ontwerpbegroting 20003 940 0194 173 1944 172 4734 148 6884 147 3384 171 0934 230 605Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO1 787 9021 893 7131 893 3861 882 5921 881 9801 892 7601 919 765Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 20.0119992000200120022003 1. Technische
mutaties172 095153 891154 863163 078162 183 1.
 Bijstelling uit aanvullende posten165 365182 026182 998191 213175 218 2. Overboekingen
(extern)11 0750000 3. Overboekingen
(intern)– 4 345– 28 135– 28 135– 28 135– 28 135 2. Autonome
mutaties– 30 769– 59 000– 76 000– 79 000– 72 000 1.
 Afrekeningen – 15 000– 15 000– 15 000– 15 000 2. Diversen – 1 000– 9 000– 9 000– 9 000 3. Leerlingen
volume– 30 769– 43 000– 52 000– 55 000– 48 000 3. Beleidsmatige
mutaties– 24 8913 366– 8 959– 74 893– 36 999 1. Beperking
incidenteel– 7 191– 14 634– 21 959– 29 293– 36 999 2. Efficiencykorting – 5 000– 5 000– 5 000– 
5 000 3. FES 16 00012 00012 0000 4. Indexering
cursusgeld 1999/2002 – 5 000– 6 000– 7 000– 7 000 5. Intertemporele
compensatie20 700     6. Temporisatie 12 00012 000– 45 60012 000 7. Versnelling– 38 400     Totaal116 43598 25769 9049 18553 184 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat uit de prijsbijstelling,
de loonbijstelling die in het kader van afspraken bij de cao 1999–2000
is overeengekomen, premiebijstellingen en het spaarverlof. De middelen voor
informatie- en communicatietechnologie (f 16 miljoen in 1999, oplopend
tot f 39 miljoen in 2002) zijn tevens op deze post opgenomen. Daarnaast
is het budget verhoogd voor asielzoekers en de euro-middelen. Voor een verdere
toelichting op de bijstellingen uit de aanvullende posten wordt verwezen naar
beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven).1.2In 1999 is een bedrag van f 11 miljoen overgeboekt van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor de inburgering van nieuwkomers.1.3De bekostiging verpleging en verzorging maakt vanaf 2000 deel uit van
de reguliere bekostiging beroepsonderwijs. De huisvestingsmiddelen (f 28,6
miljoen) worden voor de periode vanaf 2000 overgeboekt naar het huisvestingsartikel
20.04. Daarnaast is een overboeking van beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven)
voor CASO-middelen opgenomen. Deze middelen komen nu ten gunste van de bekostigingsbudgetten
van de bve-instellingen, dit in verband met de geleidelijke afbouw van de
OCenW-bijdrage aan CASO-informatiesystemen. Daarnaast zijn de apparaatskosten
voor de examendiensten van f 4,8 miljoen in 1999 overgeboekt naar beleidsterrein
17 (ministerie algemeen).2.1Zowel bij de uitgaven als bij de ontvangsten is een afrekenbudget opgenomen,
waarop correcties worden geboekt voor bekostiging van vorige jaren. De overgang
van de bekostiging vanaf 2000 naar een t-2 systematiek betekent dat de aantallen
die leiden tot de budgetverdeling, niet meer kunnen wijzigen. De noodzaak
tot correcties op basis van gewijzigde aantallen vervalt hiermee (zie ook
het ontvangstenartikel 20.01).2.2Deze middelen waren gereserveerd voor bezwaren en beroepen en overige
bekostigingsrisico's. Gezien de relatieve onzekerheid over de noodzaak van
dergelijke uitgaven enerzijds en de te realiseren taakstellingen binnen de
OCenW-begroting anderzijds, zijn deze middelen gekort.2.3In het secundair beroepsonderwijs is enerzijds sprake van een daling van
het geraamde aantal deelnemers in de beroepsopleidende leerweg, anderzijds
is er een stijging van het geraamde aantal deelnemers in de beroepsbegeleidende
leerweg Per saldo leidt dit tot een budgetdaling van f 43 miljoen in
2000.3.1Voor de dekking van de kosten van de cao is de jaarlijkse ruimte voor
de incidentele loonontwikkeling verlaagd met 0,2% tot 0,4%.3.2Deze korting betreft de rijksbijdrage voor de landelijke organen beroepsonderwijs
(lob). De lob's hebben een centrale rol bij de werving en kwaliteitsbewaking
van beroepspraktijkvormingsplaatsen in het bve-veld. Met de fiscale faciliteit
leerlingwezen (Wet vermindering afdrachtskorting) wordt extra groei van de
beroepsbegeleidende leerweg bevorderd. Deze heeft zich minder voorgedaan dan
verwacht bij de invoering van de Wet vermindering afdrachtskorting (WVA).
Dit leidt tot een lager gebruik en derhalve tot een onderuitputting van de
WVA.3.3Van het Fonds Economische Structuurversterking (FES), wat beheerd wordt
door de ministeries van Economische Zaken en Financiën, is een bedrag
van f 16 miljoen in 2000 en jaarlijks f 12 miljoen in 2001 en 2002
ontvangen voor de kaderregeling technocentra (zie ook het ontvangstenartikelen
20.01). Deze middelen worden aan het uitgavenbudget toegevoegd.3.4De herberekening van de in het regeerakkoord opgenomen maatregel tot indexering
van het cursusgeld leidt tot een hoger effect.3.5Deze mutatie betreft de intertemporele compensatie voor de tijdelijke
regeling steunmaatregelen financiële positie instellingen (f 9,9
miljoen), huisvestingsproblematiek (f 10 miljoen) en het sanctiebeleid
voor de onderwijsen examenregeling (f 0,8 miljoen) welke niet in 1998
maar in 1999 tot betaling leiden.3.6Het betreft hier de gelden voor apparatuur uit het regeerakkoord. Het
uitgavenritme van deze middelen is gewijzigd. In plaats van een incidentele
impuls van f 57,6 miljoen in 2002 is het budget vanaf 2000 structureel
verhoogd met f 12 miljoen.3.7Deze versnelling betreft de middelen voor de apparatuursituatie die niet
in 1999, maar reeds in 1998 zijn uitgegeven. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
20.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Secundair
beroepsonderwijs     3 115 7093 304 6573 277 598 43A 04.34Educatie     419 324429 989419 765 43C 04.5Inburgering     179 450198 655186 703 43C 04.5Landelijke
organen  n.v.t.  165 507180 572177 800 43A 04.37Overkoepelende
en ondersteunende organisaties     52 64252 27298 811 43A 04.37Examens     7 3877 05011 796 12 04.30Totaal     3 940 0194 173 1944 172 473    Artikel 20.03 Overige uitgaven AlgemeenOp dit artikel worden overige uitgaven geraamd conform artikel 2.2.3 van
de Wet educatie beroepsonderwijs (WEB) en artikel 4 van de Wet overige OCenW-subsidies.
De uitgaven betreffen:1. Specifieke innovatie van primair onderwijs proces met accent op de
innovatie van leermiddelen en methoden (BVE-2000).2. Clusterprogrammering Rijksoverheid voor beleidsuitvoering van kennis
en beweging (waaronder het project aantrekkelijk technisch beroepsonderwijs)
en veiligheid op school.3. Overige uitgaven, geraamd voor projecten en regelingen op het gebied
van examenontwikkeling, internationale activiteiten, onderzoek en beleidsevaluatie
en scholing voor bevoegdheidscursussen leraren beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.Voorzover subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze in de subsidiebijlage
opgenomen. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 20.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 96 17597 71791 87090 73682 911 Nieuwe
mutaties – 21 979– 20 996– 16 175– 13 275– 5 450 Stand
ontwerpbegroting 200073 28874 19676 72175 69577 46177 46177 461Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO33 25733 66834 81434 34935 15035 15035 150Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 20.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 107 19599 59791 93090 73687 911 Nieuwe
mutaties – 19 925– 21 775– 16 175– 13 275– 10 075 Stand
ontwerpbegroting 200071 16387 27077 82275 75577 46177 83677 836Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO32 29239 60135 31434 37635 15035 32035 320Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 20.0319992000200120022003 1. Technische
mutaties– 15 925– 11 775– 6 175– 3 375– 175 1. Overboekingen
(extern)– 15 200– 11 600– 6 000– 3 200  2. Overboekingen
(intern)– 725– 175– 175– 175– 175 3. Beleidsmatige
mutaties– 4 000– 10 000– 10 000– 9 900– 9 900 1. Beperking
projectmiddelen/vernieuwingsactiviteiten– 4 000– 10 000– 10 000– 9 900– 9 900 Totaal– 19 925– 21 775– 16 175– 13 275– 10 075 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De middelen voor Jeugd en Veiligheid zijn overgeboekt naar het ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Deze middelen zullen worden
betrokken bij de bijdrageregeling Sociale integratie en veiligheid (G25).1.2Het betreft een overboeking naar beleidsterrein 22 (wetenschappelijk onderwijs)
voor de Stichting Organisatie voor Strategisch Arbeidsmarktonderzoek in 1999.
Daarnaast is er een structurele overboeking naar beleidsterrein 18 (primair
onderwijs onderwijs) voor de Stichting Landelijke Educatie Molukkers. Tot
slot was er in 1999 een overboeking naar beleidsterrein 17 (ministerie algemeen)
voor de apparaatskosten van het project lerarenbeleid.3.1De projectmiddelen zijn gekort in verband met de taakstelling in de voorjaarsnota. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.30. Artikel 20.04 huisvesting AlgemeenDit artikel heeft betrekking op de uitgaven voor voorzieningen in de huisvesting
voor de bve-sector. De uitgaven zijn bestemd voor investeringen, rente en
aflossing, huur en verzekeringspremies. Vanaf 2000 worden de huisvestingsmiddelen
verdeeld op basis van het Uitvoeringsbesluit WEB. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 20.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 383 455383 455383 455383 455383 455 Nieuwe
mutaties 028 60028 60028 60028 600 Stand
ontwerpbegroting 2000383 484383 455412 055412 055412 055412 055412 055Stand
ontwerpbegroting 2000 in EUR174 018174 004186 982186 982186 982186 982186 982Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 20.0419992000200120022003 1. Technische
mutaties 28 60028 60028 60028 600 1. Overboekingen
(intern) 28 60028 60028 60028 600 Totaal028 60028 60028 60028 600 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bekostiging verpleging en verzorging maakt vanaf 2000 deel uit van
de reguliere bekostiging beroepsonderwijs. De huisvestingsmiddelen (f 28,6
miljoen) worden voor de periode vanaf 2000 overgeboekt van het exploitatie-uitgavenartikel
20.01. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.30. Artikel 20.01 Ontvangsten beroepsonderwijs en volwasseneneducatie AlgemeenOp dit artikel worden de examengelden voor staatsexamens voor voorgezet
onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie en hoger beroepsonderwijs
en de subsidies van het Europees Sociaal Fonds voor het project bestrijding
voortijdig schoolverlaters geraamd. Daarnaast worden de ontvangsten uit het
Fonds Economische Structuurversterking ten behoeve van de technocentra op
dit artikel geboekt.De uitgaven met betrekking tot dit ontvangstenartikel worden geraamd op
de uitgavenartikelen 20.01, 20.03 en 20.04. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 20.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 48 70748 70748 70748 70748 707 Nieuwe
mutaties 23 0544 00000– 12 000 Stand
ontwerpbegroting 200025 67371 76152 70748 70748 70736 70736 707Stand
ontwerpbegroting 2000 in EUR11 65032 56323 91722 10222 10216 65716 657Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 20.0119992000200120022003 1. Autonome
mutaties – 12 000– 12 000– 12 000– 12 000 1. Afrekeningen – 12 000– 12 000– 12 000– 12 000 2. Beleidsmatige
mutaties23 05416 00012 00012 000  1. Intertemporele
compensatie23 054     2. FES 16 00012 00012 000  Totaal23 0544 00000– 12 000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Zowel bij de uitgaven als bij de ontvangsten is een afrekenbudget opgenomen,
waarop correcties worden geboekt voor bekostiging van vorige jaren. Aangezien
de bekostiging vanaf 2000 overgaat op een t-2 systematiek, worden deze afrekenbudgetten
afgeboekt (zie ook het uitgavenartikel 20.01).2.1Deze intertemporele compensatie betreft de gelden van het Europees Sociaal
Fonds die niet in 1998 tot ontvangsten hebben geleid, maar in 1999 zijn ontvangen.2.2Van het Fonds Economische Structuurversterking, wat beheerd wordt door
de ministeries van Economische Zaken en Financiën, is een bedrag van
f 16 miljoen in 2000 oplopend tot f 20 miljoen in 2003 ontvangen
voor het project technocentra (zie ook het uitgavenartikel 20.01). Deze middelen
worden aan het uitgavenbudget toegevoegd. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
20.01 Verplichtingen Ontvangsten Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Teveel
betaalde voorschotten            – beroepsonderwijs     12 00611 504929 43A 04.34– educatie     1331 375111 43C 04.5– landelijke organen     26017514 43A 04.37Examengelden  n.v.t.  2 3281 6531 653 16 04.30Ontvangsten
FES     0016 000 47A 04.30Ontvangsten
Europees Sociaal Fonds     10 94657 05434 000 47A 04.30Totaal     25 67371 76152 707    Beleidsterrein 21 Hoger beroepsonderwijs Uitgaven hbo f 2 729 mln. Ontvangsten hbo f 5
mln. Artikel 21.01 Personele en materiële uitgaven AlgemeenDit artikel omvat het exploitatiedeel van de rijksbijdragen die de hogescholen
ontvangen voor de initiële opleidingen, de voortgezette opleidingen en
de opleidingen op grond van de overgangsbepalingen van de Wet op het hoger
onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). Deze exploitatievergoeding
heeft betrekking op de personele en materiële uitgaven van de hogescholen.
Ook de kosten voor de nieuwe instroom (vanaf 1 juli 1996) in het wachtgeld
komen rechtstreeks ten laste van dit artikel. In de toelichting bij artikel
21.03 wordt ingegaan op de wachtgelders die zijn ingestroomd voor 1 juli 1996.De vergoeding voor de huisvestingslasten is opgenomen in artikel 21.05.Binnen het totale budget van f 2 168,8 miljoen in 2000 is een
bedrag van f 45 miljoen geraamd voor wachtgelduitgaven (nieuwe instroom)
en een bedrag van f 11,4 miljoen voor herstructurering kunstonderwijs.
Het resterende budget is bestemd voor rijksbijdragen aan hogescholen, inclusief
de aanvullende vergoeding voor de lerarenopleidingen basisonderwijs, de voorziening
voor het programma excellente studenten muziek, de overgangsregeling voor
het in-service onderwijs en de paramedische opleidingen, alsmede eventuele
nabetalingen op eerdere rijksbijdragen.Het beschikbare budget is op het loon- en prijsniveau 1999, aangevuld
met de vergoeding voor incidentele loonsomstijging 2000 en latere jaren.In het algemeen is de berekeningswijze op grond waarvan de rijksbijdrage
aan de hogescholen wordt bepaald, volgens artikel 2.6, eerste lid, van de
WHW, vastgelegd in het Bekostigingsbesluit WHW.De toekenning voor de aanvullende vergoeding voor de opleidingen tot leraar
basisonderwijs (de «pabo-up».) vindt plaats op basis van de Regeling
aanvullende vergoeding opleidingen leraar basisonderwijs.Vanaf 2000 wordt de pabo-up bevroren op een niveau van f 25 miljoen
per jaar.In 2001 en 2002 is jaarlijks vanuit het beleidsterrein primair onderwijs
f 10 miljoen beschikbaar voor de tekortenproblematiek. Pabo's kunnen
de middelen aanwenden voor projecten die samenhangen met het terugdringen
van spanningen op de arbeidsmarkt. De pabo's dienen hiervoor projectplannen
op te stellen. De verdeling van de middelen vindt plaats conform de «pabo-up
regeling». De Inspectie hoger onderwijs evalueert in 2003 of de middelen
conform de doelstellingen en projectplannen zijn ingezet.Voor het programma voor de opvang en begeleiding van excellente studenten
muziek, wordt aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten voor 2000 een
bedrag van f 1 miljoen beschikbaar gesteld; over voortzetting wordt besloten
op basis van een advies van de Raad voor Cultuur over de voortgezette kunstopleidingen
muziek.Het in-service onderwijs, alsmede een aantal paramedische opleidingen,
zijn overgedragen van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Bekostiging van
het inservice-onderwijs vindt plaats op basis van de Regeling overname in-service
onderwijs in het hbo. De bekostiging van de paramedische opleidingen vindt
plaats op basis van de reeds eerder vastgestelde opleidingsbudgetten.Het voornemen is om de bekostiging van deze opleidingen op budgettair
neutrale wijze onder te brengen in de reguliere bekostiging van de hogescholen. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 21.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 2 031 2522 064 4992 072 0332 037 4782 047 205 Nieuwe
mutaties 131 395104 273141 350148 296178 042 Stand
ontwerpbegroting 20001 949 5422 162 6472 168 7722 213 3832 185 7742 225 2472 248 746Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO884 663981 366984 1461 004 390991 8611 009 7731 020 436Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 21.0119992000200120022003 1. Technische
mutaties80 44575 97687 88985 85894 799 1. Bijstelling
uit aanvullende posten96 20091 73193 64491 613110 554 2. Desalderingen6 150     3. Overboekingen
(intern)– 21 905– 15 755– 5 755– 5 755– 15 755 2. Autonome
mutaties50 00033 10063 00073 00084 000 1. Diversen50 000     2. Leerlingen
volume 33 10063 00073 00084 000 3. Beleidsmatige
mutaties950– 4 803– 9 539– 10 562– 757 1. Beperking
incidenteel – 4 803– 9 539– 14 062– 18 757 2. Intertemporele
compensatie950     3. Normatieve exploitatievergoeding   – 11 500  4. Studiefonds   5 0008 000 5. Versterking
financiële positie hbo   10 00010 000 Totaal131 395104 273141 350148 296178 042 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft de bijstelling van het beleidsterrein hbo voor de
kabinetsbijdrage in de gestegen arbeidskostenontwikkeling 1999 en de wijziging
van de franchise op/np/ip.Daarnaast heeft een correctie plaatsgevonden van –f 3 miljoen in
1999 aflopend naar –f 1,5 miljoen in 2004. Eerder is de loonbijstelling
1998 volledig ten gunste van artikel 21.01 gebracht, terwijl een deel betrekking
had op artikel 21.03. Dit wordt met deze mutatie gecorrigeerd. De loonruimte
voor het hoger onderwijs wordt vanaf 1 januari 1999 door het kabinet bepaald
aan de hand van ontwikkelingen in de marktsector (het zogenaamde referentiemodel).
In de beschikbare budgetten zijn de loonbijstellingen uit voorgaande jaren
reeds eerder verwerkt, zoals die voor het ABP-complex. Verder is de prijscompensatie
1999 verwerkt. Voor het beleidsterrein hoger beroepsonderwijs bedraagt deze
in totaal f 15,8 miljoen in 1999, f 15,5 miljoen in 2000 en f 15,2
miljoen vanaf 2001. De prijscompensatie is voorlopig in zijn geheel toegevoegd
aan artikel 21.01. Verdeling van de prijscompensatie over de artikelen 21.01,
21.04 en 21.05 zal later plaatsvinden. Tenslotte is voor de invoering van
de euro voor de jaren 2000 en 2001 een bedrag opgenomen van f 3,9 miljoen
per jaar.1.2In verband met de bevriezing van de budgetfactor in 1998 was in dat jaar
een extra bedrag benodigd van f 6,2 miljoen. Dit is toen gefinancierd
ten laste van het budget voor informatie- en communicatietechnologie. De in
1998 extra beschikbaar gestelde middelen worden in 1999 met de hogescholen
verrekend (zie de toelichting bij het ontvangstenartikel 21.01) en weer toegevoegd
aan het budget ict 1999 (zie de toelichting bij mutatie 1.3).1.3De interne overboeking bestaat uit de volgende mutaties:• een overboeking in 1999 naar artikel 21.04 van f 6,2 miljoen.
De middelen die in 1998 nodig waren voor de dekking van de kosten vanwege
de bevriezing van de budgetfactor 1998, zijn in 1998 tijdelijk gefinancierd
ten laste van het budget voor informatie- en communicatietechnologie (ict).
In 1999 wordt dit bedrag verrekend met de hogescholen (zie de toelichting
bij mutatie 1.2) en weer toegevoegd aan het budget voor ict dat onderdeel
uitmaakt van artikel 21.04.• een overboeking van artikel 26.03 van structureel f 0,2 miljoen
in verband met de toevoeging van (een deel van) de bijdrage van OCenW in de
exploitatie van Caso aan de budgetten van de hogescholen.• een overboeking naar artikel 21.03 van f 16 miljoen. Uitgaande
van de verwachting dat jaarlijks een bedrag van f 16 miljoen ten laste
van artikel 21.03 zal worden ingezet voor flankerend arbeidsmarktbeleid (gericht
op het voorkomen en terugdringen van wachtgelduitgaven) wordt structureel
een bedrag van deze omvang overgeboekt om het wachtgeldbudget op voldoende
niveau te houden.• een overboeking van artikel 18.01 in 2001 en 2002 van f 10
miljoen per jaar in verband met de bijdrage van het beleidsterrein primair
onderwijs voor de tekortenproblematiek.2.1Ter uitvoering van de toezegging aan de Kamer tijdens de begrotingsbehandeling
1999 is in 1999 incidenteel een extra bedrag van f 50 miljoen voor het
hoger beroepsonderwijs beschikbaar als tegemoetkoming in de omslag-
en frictiekosten in de sector van het hoger beroepsonderwijs. Een nadere toelichting
is opgenomen in de toelichting op het beleidsterrein hbo.2.2In verband met onder andere de hogere studentenramingen in het hoger beroepsonderwijs
is het macro-budget verhoogd met f 33,1 miljoen in 2000, f 63 miljoen
in 2001, f 73 miljoen in 2002, f 84 miljoen in 2003 en f 92
miljoen in 2004.3.1Deze beleidsmatige verlaging heeft betrekking op een beperking van de
incidentele looncomponent tot 0,4% per jaar, mede ter dekking van de benodigde
middelen voor de gemaakte cao-afspraken 1999–2000. De verlaging bedraagt
in 2000 f 4,8 miljoen oplopend tot f 18,8 miljoen vanaf 2003.3.2Eind 1998 is om praktische redenen de wachtgeldfactor niet meer bijgesteld.
Hierdoor is er in 1998 bij de hogescholen f 1 miljoen teveel ingehouden
aan compensatie voor wachtgelduitgaven. Dit is in 1999 verrekend met de hogescholen.
Het hiervoor benodigde budget is doorgeschoven van 1998 naar 1999.3.3In de begroting 1999 was in de raming 2002 een tegemoetkoming voorzien
voor de hogescholen van f 11,5 voor de late vaststelling van de rijksbijdrage
1997. Deze tegemoetkoming is vervroegd van 2002 naar 1998. De verlaging in
2002 heeft hier betrekking op.3.4In het Verblijfsduurakkoord is vastgelegd dat extra middelen beschikbaar
zullen worden gesteld voor het Studiefonds. Mede gelet op de omvang van verwante
doorstroom wordt f 5 miljoen in 2002 en f 8 miljoen in 2003 aan
het hbo-budget toegevoegd. Vanaf 2004 is een substantieel hoger budget beschikbaar
van f 15 miljoen. Dit biedt de hogescholen extra ruimte om de aansluiting
mbo-hbo te verbeteren en tot verkorte leertrajecten voor mbo-ers te komen.3.5Onder meer ter tegemoetkoming aan de verminderde inverdienmogelijkheden
van instellingen als gevolg van het gewijzigde studiefinancieringsstelsel,
is voor de jaren 2002 en 2003 een bedrag van f 10 miljoen vrijgemaakt
ter versterking van de financiële positie van hbo-instellingen. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.44. Artikel 21.03 Rechtspositionele uitkeringen AlgemeenDe wachtgelduitgaven zijn sinds 1993 gebudgetteerd. Dit betekent dat de
gerealiseerde wachtgelduitgaven betaald worden uit de budgetten behorende
tot het beleidsterrein hbo. Het wachtgeldbudget is complementair
aan het exploitatiebudget, wat inhoudt dat eventuele over- of onderschrijdingen
van het wachtgeldbudget in een begrotingsjaar verrekend worden met het exploitatiebudget
(artikel 21.01).Met ingang van 1 juli 1996 geldt voor de instroom in het wachtgeld een
nieuwe verrekeningsmethodiek. De kosten voor de nieuwe instroom in het wachtgeld
komen rechtstreeks ten laste van de rijksbijdragen van de hogescholen (artikel
21.01). Daarbij wordt onderscheid gemaakt in enerzijds wettelijke en anderzijds
bovenwettelijke uitkeringskosten, die ontstaan naar aanleiding van een ontslag.
De individuele hogescholen dragen in dit systeem zelf de bovenwettelijke uitkeringskosten
van de ontslagen die zij veroorzaken, terwijl de wettelijke uitkeringskosten
gezamenlijk door het collectief van de hogescholen worden gedragen.Aangezien de kosten voor de nieuwe instroom in het wachtgeld rechtstreeks
ten laste komen van de rijksbijdrage, maken deze kosten onderdeel uit van
begrotingsartikel 21.01. Op artikel 21.03 zijn alleen nog de (aflopende) kosten
opgenomen van het wachtgeldbestand dat vóór 1 juli 1996 is ingestroomd.De uitkeringen vinden plaats op grond van het Besluit werkloosheid onderwijs-
en onderzoekspersoneel.Daarnaast omvat het artikel een bedrag van f 16 miljoen voor flankerend
arbeidsmarktbeleid gericht op het voorkomen en terugdringen van wachtgelduitgaven.Deze middelen worden besteed op basis van het plan van aanpak dat werkgevers
en werknemers binnen de vastgestelde kaders overeenkomen. Dit is vastgelegd
in het zogenaamde Convenant II uit 1993. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 21.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 119 145106 01994 91280 77668 660 Nieuwe
mutaties 19 03818 70318 42018 06017 751 Stand
ontwerpbegroting 2000166 583138 183124 722113 33298 83686 41176 056Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO75 59262 70556 59651 42844 85039 21234 513Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000) 19992000200120022003 1. Technische
mutaties19 03818 70318 42018 06017 751 1. Bijstelling
uit aanvullende posten3 0382 7032 4202 0601 751 2. Overboekingen
(intern)16 00016 00016 00016 00016 000 Totaal19 03818 70318 42018 06017 751 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Ten laste van artikel 21.01 heeft een correctieboeking plaatsgevonden
voor de loonbijstelling van f 3 miljoen in 1999 aflopend naar f 1,5
miljoen in 2004. Eerder was de totale loonbijstelling uit de aanvullende post
bijgeboekt op artikel 21.01.1.2De uitgaven voor flankerend arbeidsmarktbeleid hebben een structureel
karakter. Geraamd wordt dat jaarlijks ten laste van dit artikel een betaling
zal plaatsvinden van f 16 miljoen aan het Mobiliteitsfonds, die belast
is met de uitvoering. Gelet op het beschikbare budget en het geraamde uitgavenniveau
voor wachtgelders die zijn ingestroomd vóór 1 juli 1996, moet
er op grond van de budgetafspraken in het wachtgeldakkoord een bedrag van
f 16 miljoen worden gecompenseerd ten laste van de exploitatievergoeding
(zie artikel 21.01). Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.9. Artikel 21.04 Overige uitgaven AlgemeenDit artikel omvat de middelen die aan de instellingen voor hoger beroepsonderwijs
worden toegekend ten behoeve van specifieke activiteiten. Onderstaand is een
opsomming gegeven van deze activiteiten voorzien met de bestedingsdoelen en
aangevuld met de belangrijkste ontwikkelingen. Vernieuwing lerarenopleidingenZoals in de toelichting op het beleidsterrein al is aangegeven, is er
een afzonderlijk vernieuwingsbudget voor de omslag van de 1e en
2e graads lerarenopleidingen. In 1999 is circa f 23 miljoen
beschikbaar (waarvan f 1 miljoen voor de experimentele lerarenopleidingen);
voor elk van de jaren 2000 t/m 2004 bedraagt het beschikbare budget afgerond
f 9,9 miljoen. Dit geldt komt beschikbaar voor de 2e graads
lerarenopleidingen waarover het procesmanagement lerarenopleidingen in het
kader van het gemeenschappelijk curriculum een advies heeft uitgebracht ,
de technische 2e graads lerarenopleidingen en de 1e
graads pendanten van deze opleidingen in het hbo.Uit het evaluatie-onderzoek ict-monitor lerarenopleidingen 1997/1998 blijkt
dat alle lerarenopleidingen de afgelopen jaren hebben geïnvesteerd in
informatie- en communicatietechnologie. Alle opleidingen hebben een netwerk
en toegang tot internet. Zij beschikken over circa één, meestal
moderne, computer op negen studenten. Aandachtspunten bij de lerarenopleidingen
zijn de beschikbaarheid van programmatuur ter ondersteuning van het primaire
onderwijsproces alsmede ter ondersteuning van het secundaire proces (registratie,
toetsing e.d.), de onderwijskundige inbedding van ict en verbreding van het
draagvlak binnen de hogescholen. Vernieuwing hoger beroepsonderwijsUit het Vernieuwingsfonds worden bijdragen gefinancierd aan projecten
op het grensvlak van onderwijs en arbeid, die direct of indirect bijdragen aan de vernieuwing van het primaire proces in het hoger beroepsonderwijs.
Een daartoe ingestelde commissie Vernieuwingsfonds adviseert de minister over
de toekenningen van de bijdragen. Het huidige arrangement is met een jaar
verlengd, waarmee de kasuitgaven tot en met 2000 zijn verplicht. Over de voortzetting
van het Vernieuwingsfonds vindt nadere besluitvorming plaats. De intentie
is het Vernieuwingsfonds nogmaals vier jaar te laten functioneren. Vanaf 2001
is hiervoor gemiddeld f 6,8 miljoen beschikbaar. Samenwerkingsprojecten mbo-hboHet jaar 2000 is het laatste jaar van een periode van vier jaar, waarin
op zowel het beleidsterrein hbo als het beleidsterrein beroepsonderwijs en
volwasseneneducatie, extra middelen zijn gereserveerd voor het verbeteren
van de aansluiting mbo-hbo en het bevorderen van verwante doorstroomtrajecten.
Voor de periode 1997 tot en met 2000 is in totaal f 24 miljoen uitgetrokken.
Van de f 2,5 miljoen die voor het begrotingsjaar 2000 voor de hogescholen
beschikbaar is, zal f 1,5 miljoen beschikbaar worden gesteld als aanvulling
op de rijksbijdrage voor het intensiveren van hun inspanningen op het terrein
van de verbetering van de aansluiting en samenwerking tussen mbo en hbo. De
resterende f 1 miljoen zal worden aangewend voor de financiering van
pilots en andere landelijke activiteiten. TechniekDe verbetering van de aansluiting tussen technische hbo-opleidingen en
de arbeidsmarkt vraagt zowel kwalitatief als kwantitatief grote aandacht.
Oplossing van dit vraagstuk vereist een brede aanpak met betrokkenheid van
het toeleverend onderwijs en het bedrijfsleven. Tegen die achtergrond heeft
de overheid (OCenW, EZ, SZW en LNV) samen met onderwijs (COLO, BVE, HBO, WO),
werkgevers (MKB-NL en VNO-NCW) en Arbeidsvoorziening de Stichting AXIS opgericht
met als taak de versterking van bèta/techniek in onderwijs en beroep.Voor het aanjagen van gewenste acties is vanuit de ministeries van OCenW
en EZ over een periode van vier jaar een bedrag van f 40 miljoen beschikbaar,
op voorwaarde dat de betreffende actoren een even groot bedrag als co-financiering
inbrengen.Jaarlijks stelt de Stichting AXIS een werkplan op dat door het bestuur
wordt vastgesteld en voor medefinanciering wordt voorgelegd aan eerdergenoemde
ministeries.De bijdrage van OCenW in 2000 is geraamd op f 5,3 miljoen. InternationaliseringIn 2000 zal verdere uitvoering worden gegeven aan de onderscheiden activiteiten
in het activiteitenprogramma Onbegrensd Talent. In het bijzonder betreft dit
de regelingen ter stimulering van internationale structurele samenwerking
van hogescholen en ter stimulering van grensoverschrijdende samenwerking in
het hoger onderwijs. Ook zal in 2000 worden bijgedragen aan Europese programma's.
In dat jaar vindt ook nog financiering plaats van de samenwerkingsprojecten
met Indonesië.Profilering en positionering van het hoger onderwijs op de internationale
onderwijsmarkt maakt eveneens deel uit van het beleid. Het centraal beschikbare
projectenbudget voor 2000 bedraagt f 7 miljoen en in de daaropvolgende
jaren ongeveer f 3 miljoen per jaar. Het initiatief ligt echter in belangrijke
mate bij de instelling zelf. Bedoeling is te komen tot meer gerichte relaties,
waarbij instellingen bewuste keuzes maken waarbij kwaliteit voorop dient te
staan. AllochtonenbeleidUit de evaluatie over de periode 1994/1999 is gebleken dat het ECHO een
belangrijke rol vervult in de ondersteuning van de hogescholen en universiteiten
bij het bevorderen van de doorstroom van allochtone studenten naar het hoger
onderwijs. Uitgaande van een onverminderde maatschappelijke noodzaak om te
investeren in het minderhedenbeleid hoger onderwijs is het eerste contract
met het Expertise centrum allochtonen hoger onderwijs (ECHO) dat medio 1999
afliep, met een tweede contractperiode van vier jaar verlengd. Per jaar is
een bedrag van f 4,3 miljoen beschikbaar. EmancipatieTwee organisaties t.w. het Landelijk steunpunt emancipatie hbo (LSE) en
de Landelijke organisatie vrouwen in hogere technische opleidingen en functies
(VHTO) ontvangen jaarlijks een basissubsidie ter ondersteuning van het uitvoeren
van hun kerntaken, tezamen een bedrag van f 0,3 miljoen. Daarnaast is
jaarlijks ongeveer f 0,4 miljoen beschikbaar voor het financieren van
projecten die aansluiten bij de emancipatiedoelstellingen die geformuleerd
zijn in de emancipatie nota «Een kristal van kansen» en het HOOP. Maritiem Simulator Trainingscentrum Terschelling (MSTC)Het MSTC is een landelijke voorziening voor alle opleidingen tot maritiem
officier (secundair beroepsonderwijs en hbo). Het vervult een onmisbare functie
als geïntegreerd onderdeel bij de beroepspraktijkvorming. Het trainingsprogramma
wordt als zodanig ook door het ministerie van Verkeer en Waterstaat erkend
in het kader van de toekenning van de vaarbevoegdheid.In 1997 heeft in opdracht van het ministerie van OCenW een evaluatie plaatsgevonden
van het functioneren van het MSTC gedurende de eerste contractperiode van
1993 tot en met 1997. De uitkomst was positief. Simulatietraining in het nautisch
onderwijs zal, zo blijkt uit de evaluatie, alleen maar belangrijker worden.
Daarop is een nieuwe contractperiode van 5 jaar ingegaan. De jaarlijkse bijdrage
is f 3,6 miljoen. Bijzondere uitgaven Hogeschool van beeldende kunsten,
muziek en dans te Den HaagNaast enkele specifieke doelen hebben de uitgaven met name betrekking
op de reguliere financiering van het aan de Hogeschool van beeldende kunsten,
muziek en dans te Den Haag verbonden basis- en algemeen voortgezet onderwijs.
Vanaf 2000 is structureel een bedrag begroot van f 6,9 miljoen. Overige uitgavenDit budget is gereserveerd voor allerlei onvoorziene en ad hoc activiteiten
met een beperkt financieel beslag. Gelet op de omvang van het budgettaire
macro-kader van het hbo en de ervaringen uit het verleden is een «werkbaar
bedrijfskapitaal» van f 3,6 miljoen begroot. StagevergoedingDe lerarenopleidingen ontvangen een budget om als stagevergoeding uit
te keren aan scholen voor basis-, voortgezet en beroepsonderwijs als bijdrage
voor de begeleidingskosten van stagiaires. Het bedrag per onderwijsvragende
student is in totaal over 4 jaar f 1 000,–. Op basis van de
huidige studentenraming wordt een benodigd budget geraamd voor 2000 van f 10,1
miljoen. CommissiesUit dit budget worden de uitgaven gefinancierd van de door de minister
ingestelde commissies. Genoemd worden onder meer de Adviescommissie onderwijsaanbod
en de Commissie Decentrale toelating. Projectgelden HBO-raadIn 1996 is tijdelijk een bedrag van f 31 miljoen aan liquide middelen
bij de HBO-Raad onttrokken en grotendeels toegevoegd aan de exploitatievergoeding
ter demping van de wachtgelduitgaven. De liquide middelen zullen in de jaren
na 1996 weer ter beschikking dienen te worden gesteld aan deze Raad voor de
uitvoering van de – eerder meerjarig verplichte – projecten. Tot
en met 1998 is reeds een bedrag van f 7 miljoen terugbetaald. De geraamde
liquiditeitsbehoefte in 1999 en 2000 bedraagt respectievelijk f 14,1
miljoen en f 7 miljoen. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
21.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 65 41133 53039 04579 26632 090 Nieuwe
mutaties 21 83612 3888 177– 22 79610 504 Stand
ontwerpbegroting 2000105 90287 24745 91847 22256 47042 59443 954Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO48 05639 59120 83621 42925 62519 32919 946Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 21.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 153 70458 02751 91443 45943 084 Nieuwe
mutaties 32 8579 4865 3865 3864 070 Stand
ontwerpbegroting 2000193 567186 56167 51357 30048 84547 15447 154Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO87 83784 65830 63726 00222 16521 39821 398Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 21.0419992000200120022003 1. Technische
mutaties28 13711 48611 18611 1869 870 1. Bijstelling
uit aanvullende posten23 0009,9009,900   2. Overboekingen
(intern)5 1371 5861 28611 1869 870 3. Beleidsmatige
mutaties4 720– 2 000– 5 800– 5 800– 5 800 1. Beperking
proj.mid/vern.activ.– 2 200– 2 000– 7 800– 7 800– 7 800 2. Intertemporele
compensatie6 920     3. Kwaliteitszorg  2 0002 0002 000 Totaal32 8579 4865 3865 3864 070 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten van f 23 miljoen in 1999
en f 9,9 miljoen per jaar in 2000 en 2001, betreffen de middelen die
beschikbaar zijn voor de omslag van de betreffende lerarenopleidingen (zie
de paragraaf Algemeen van artikel 21.04).1.2De interne overboekingen bestaan uit de volgende mutaties:• een overboeking in 1999 van f 6,2 miljoen van artikel 21.01.
Het betreft middelen voor informatie- en communicatietechnologie (ict) uit
1998 die weer worden toegevoegd aan het budget voor ict (zie de toelichting
bij artikel 21.01).• een overboeking naar artikel 22.06 van f 2,3 miljoen in verband
met een bijdrage in 1999 aan de financiering van het zogenaamde Educatiefonds
van SURF (samenwerkingsorganisatie van het hoger onderwijs op het gebied van
netwerkdienstverlening en informatie- en communicatietechnologie);• een overboeking van artikel 22.06 van f 1,3 miljoen voor elk
van de jaren 1999 tot en met 2002 voor de medefinanciering van het Expertise
centrum allochtonen hoger onderwijs;• enkele interne overboekingen van geringe omvang, gesaldeerd in
1999: –f 0,1 miljoen, in 2000: +f 0,3 miljoen.• een overboeking van f 9,9 miljoen per jaar voor de jaren 2002
tot en met 2004 voor de omslag van de betreffende lerarenopleidingen (zie
de paragraaf Algemeen van artikel 21.04).3.1Het aandeel van het beleidsterrein hoger beroepsonderwijs in de financiering
van een tekort op de OCenW-begroting bedraagt f 2 miljoen in 2000 en
f 1,9 miljoen vanaf 2001. De verlaging is verwerkt op het budget internationalisering.Daarnaast is vanwege de besluitvorming Kaderbrief een taakstelling op
de projectmiddelen verwerkt van f 2,2 miljoen in 1999 en f 5,9 miljoen
vanaf 2001. Deze taakstelling is ook grotendeels verwerkt op het budget internationalisering.3.2De intertemporele compensatie van f 6,9 miljoen in 1999 bestaat uit
twee mutaties.• In de gesloten overeenkomst voor het project versterking bèta/techniek
was voor 1998 een bijdrage van OCenW voorzien van f 5,2 miljoen. Doordat
de Stichting AXIS, die belast is met de uitvoering van het programma bèta/techniek,
vanwege het tijdstip van oprichting pas in het laatste kwartaal met haar werkzaamheden
is gestart, is het bedrag van f 5,2 miljoen uit 1998 doorgeschoven naar
1999.• In de tweede plaats is een bedrag van f 1,7 miljoen doorgeschoven
uit 1998 voor informatie- en communicatietechnologie. Van de f 26 miljoen
die voor 1998 beschikbaar was in het kader van het actieprogramma «Investeren
in voorsprong» is vanwege de aanvangsdata van de diverse projecten in
1998 in totaal f 7,8 miljoen niet uitgekeerd. Hiervan is f 1,7 miljoen
met een beleidsmatige mutatie doorgeschoven naar 1999. De schuif van de overige
middelen is toegelicht bij uitgavenartikel 21.01.3.3Gezien de gewenste versnelling van de 2e cyclus sectorale kwaliteitszorg
en de intensivering van de kwaliteitsbeoordelingen in het kunstonderwijs wordt
vanaf 2001 een bedrag beschikbaar gesteld van f 2 miljoen op jaarbasis. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 21.04 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Overige
uitgaven 104 70286 04744 718 192 367185 36166 313 43A 04.44Internationale
samenwerking 1 2001 2001 200 1 2001 2001 200 43A 01.5Totaal 105 90287 24745 918 193 567186 56167 513    Artikel 21.05 Huisvesting AlgemeenDit artikel omvat de normatieve huisvestingsvergoeding voor de hogescholen.
Deze vergoeding is complementair aan de vergoeding voor personele en materiële
lasten (zie artikel 21.01).De wettelijke grondslag van dit artikel is het Bekostigingsbesluit WHW. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 21.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 367 827367 827367 827367 827367 827 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 2000367 827367 827367 827367 827367 827367 827367 827Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO166 913166 913166 913166 913166 913166 913166 913ToelichtingDe prijscompensatie 1999 is voorlopig volledig toegevoegd aan artikel
21.01. Later zal een deel hiervna worden overgeboekt naar artikel 21.05.Tezamen met de decentralisatie van de huisvesting zijn de uitstaande bouwleningen
aan de betreffende hogescholen overgedragen. In de gevallen waarin deze leningen
onder rijksgarantie waren afgesloten, blijft deze garantie gedurende de resterende
looptijd van kracht (zie onderstaand overzicht). Op nieuw aan te gane leningen
wordt geen rijksgarantie verstrekt. Overzicht risico-ontwikkeling
met betrekking tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1 000) 1998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari35 54430 45826 42622 99319 86316 83513 927Vervallen
of te vervallen garanties– 5 086– 4 032– 3 433– 3 130– 3 028– 2 908– 2 683Verleende
of te verlenen garanties0000000Uitstaand
risico per 31 december30 45826 42622 99319 86316 83513 92711 244Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.44. Artikel 21.01 Ontvangsten hoger beroepsonderwijs AlgemeenDit artikel betreft de ontvangsten voor het beleidsterrein hoger beroepsonderwijs.
Een gering deel heeft betrekking op de geraamde ontvangsten als gevolg van
de afwikkeling van de jaarrekeningen van hogescholen. Het restant (ruim f 5
miljoen) betreft de raming van overige ontvangsten en heeft betrekking op
teveel betaalde (wachtgeld)uitkeringen. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 1998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 5 2045 2045 2045 2045 204 Nieuwe
mutaties 6 1500000 Stand
ontwerpbegroting 200016 89411 3545 2045 2045 2045 2045 204Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO7 6665 1522 3612 3612 3612 3612 361Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000) 19992000200120022003 1. Technische
mutaties6 150     1. Desalderingen6 150     Totaal6 1500000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De ontvangsten zijn in 1999 met f 6,2 miljoen verhoogd. Door bevriezing
van de budgetfactor is in 1998 f 6,2 miljoen teveel aan de hogescholen
betaald. In 1999 wordt dit met de hogescholen verrekend (zie ook de toelichting
bij het uitgavenartikel 21.01). Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
21.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Ontvangsten
jaarrekeningen hogescholen 3 1813838 43A 04.44Overige
ontvangsten 13 71311 3165 166 43A 04.9Ontvangsten
internationale samenwerking 000 43A 01.5Totaal 16 89411 3545 204    Beleidsterrein 22 Wetenschappelijk onderwijs Uitgaven wo f 5 707 mln. Ontvangsten wo f 2
mln. Artikel 22.01 Universiteiten AlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte uitgaven geraamd voor de universiteiten
en academische ziekenhuizen als bedoeld in de onderdelen a, b en i van de
bijlage behorende bij de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek
(WHW), uitgezonderd de openbare universiteit te Wageningen. UniversiteitenVolgens artikel 1.3 van de WHW hebben de universiteiten tot taak het verzorgen
van wetenschappelijk onderwijs en het verrichten van wetenschappelijk onderzoek.
Op grond van deze taak hebben de universiteiten aanspraak op bekostiging door
de overheid.De berekeningswijze op grond waarvan de rijksbijdrage per universiteit
wordt bepaald, is volgens artikel 2.6, eerste lid, van de WHW, vastgelegd
in het Bekostigingsbesluit WHW. Hieronder is weergegeven hoe het landelijk
beschikbare budget voor de universiteiten voor 2000 is opgebouwd. De bedragen
zijn in miljoenen guldens en gebaseerd op het salarisniveau van 1 februari
1999 en het prijsniveau 1998, omdat de prijsbijstelling 1999 voor het beleidsterrein
nog centraal op dit artikel is geparkeerd. Het salarisniveau is inclusief
de meerjarige doorwerking van de overheidsbijdrage aan de arbeidskostenontwikkeling
1999. Tevens is in het meerjarenbudget de vergoeding voor de loonsomstijging
2000 tot en met 2004 verwerkt.De extra middelen voor de stijging van studentenaantallen zijn toegevoegd
aan het onderwijsdeel. Het verwevenheidsdeel is opgegaan in het onderwijsdeel
vanwege de invoering van een nieuwe bekostigingssystematiek voor de universiteiten,
het Prestatiebekostigingsmodel (PBM). De verschillen met bedragen elders in
de begroting zijn te verklaren door kasbeperkingen, nader toe te delen middelen
en dergelijke. Bedragen
x f 1 miljoenOnderwijsdeel1 461,6Onderzoekdeel2 622,6Universitaire
lerarenopleiding5,6Investeringen in huisvesting
voor universiteiten187,8Uitkeringen na ontslag209,7Academische
ziekenhuizen931,4Academische ziekenhuizenIn artikel 1.4 van de WHW is opgenomen dat de academische ziekenhuizen
verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van het wetenschappelijk onderwijs
in de geneeskunde en wetenschappelijk onderzoek aan de universiteiten waaraan
zij zijn verbonden. Zij fungeren als werkplaats voor de medische faculteiten.
Op grond van deze werkplaatsfunctie maken academische ziekenhuizen aanspraak
op een door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen vast te stellen
deel van de rijksbijdrage van de universiteiten.In de bijdrage voor academische ziekenhuizen, die deel uitmaakt van de
rijksbijdrage voor de universiteiten, zijn onder meer de meerjarige doorwerking
van de loonbijstellingen 1998 (nacalculatie) en 1999 (voorlopig) verwerkt. OverigOp artikel 22.01 zijn naast de budgetten voor universiteiten en academische
ziekenhuizen nog middelen geraamd voor onder meer technische bijstellingen
op het gebied van de arbeidsvoorwaarden en herstructureringsmiddelen wetenschappelijk
onderzoek. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 5 213 7735 252 4495 240 5155 195 8975 175 172 Nieuwe
mutaties 180 728183 147185 661252 623305 671 Stand
ontwerpbegroting 20005 121 0365 394 5015 435 5965 426 1765 448 5205 480 8435 414 569Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO2 323 8252 447 9182 466 5652 462 2912 472 4302 487 0982 457 025Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 22.01 19992000200120022003 1. Technische
mutaties 180 347169 723172 955177 293205 711 1. Bijstelling
uit aanvullende posten181 729172 401173 738176 555203 413 2. Overboekingen
(extern) 3 7593 8163 8733 9093 909 3. Overboekingen
(intern) – 5 141– 6 494– 4 656– 3 171– 1 611 2. Autonome
mutaties  55 00066 00073 00078 000 1. Leerlingen
volume  55 00066 00073 00078 000 3. Beleidsmatige
mutaties 381– 41 576– 53 2942 33021 960 1. Beperking
incidenteel  – 7 039– 14 036– 20 915– 27 785 2. herstructureringsmiddelen  – 5 000– 10 000   3. Kasbeleid  – 30 000– 30 00020 00046 000 4. Taakstelling
regeerakkoord 3814637423 2453 745 Totaal 180 728183 147185 661252 623305 671 Toelichting op de nieuwe mutaties:1.1De bijstelling uit aanvullende posten betreft:• loonbijstelling 1998, wijziging franchise-bedragen voor de berekening
van de premies ouderdomspensioen/nabestaandenpensioen en invaliditeitspensioen:
circa – f 1,8 miljoen per jaar vanaf 1999;• loonbijstelling 1998, nacalculatie overheidsbijdrage aan de arbeidskostenontwikkeling
(ova) academische ziekenhuizen: fluctuerend van f 7,2 miljoen in 1999
tot f 7,4 miljoen in 2003;• loonbijstelling 1999, sector hoger onderwijs voor de universiteiten:
f 121,9 miljoen in 1999, f 110,2 miljoen in 2000, f 111,5 miljoen
in 2001, f 117,7 miljoen in 2002 en f 144,7 miljoen in 2003;• voorlopige ova 1999 voor de academische ziekenhuizen: fluctuerend
van f 25,9 miljoen in 1999 tot f 26,0 miljoen in 2003;• stimulering informatie- en communicatietechnologie (ict) voor de
universitaire lerarenopleidingen (ulo): f 0,9 miljoen in 1999 en f 0,1
miljoen jaarlijks in 2000 en 2001;• prijscompensatie 1999; f 27,7 miljoen in 1999 aflopend naar
f 27,1 miljoen structureel vanaf 2003;• vergoeding van kosten voor de invoering van de EURO; zowel in het
jaar 2000 als 2001: f 3,0 miljoen.1.2De externe overboeking heeft betrekking op een compensatie van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor de budgettaire gevolgen van de
overheidsbijdrage aan de arbeidskostenontwikkeling (ova) 1998 voor het rijksbijdragedeel
van academische ziekenhuizen.1.3De interne overboekingen hebben betrekking op:• overboekingen binnen beleidsterrein 22 als gevolg van ontvangen
middelen voor salarismaatregelen 1998: van – f 2,4 miljoen
in 1999 tot – f 2,0 miljoen in 2003;• een overboeking naar artikel 22.06 voor de regeling vernieuwingsplannen
universitaire lerarenopleidingen: – f 1,8 miljoen in 1999, – f 3,0
miljoen in 2000 en – f 1,2 miljoen in 2001;• een viertal overboekingen binnen het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen:– beleidsterrein 20 (bve), en beleidsterrein 23 (owb), in verband
met de doorwerking van de bijdrage aan de Stichting Organisatie voor Strategisch
Arbeidsmarktonderzoek (OSA). Deze stichting is vanaf 1998 onderdeel van de
Katholieke Universiteit Brabant te Tilburg: f 0,6 miljoen in 1999 en
f 0,3 miljoen jaarlijks vanaf 2000;– beleidsterrein 21 (hbo) circa – f 1,3 miljoen
per jaar over de periode 1999–2002 als bijdrage in de subsidie aan het
Expertisecentrum voor allochtonen in het hoger onderwijs;– beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) voor het project lot (leraren,
opleidingen, tekorten): – f 0,2 miljoen in 1999;– beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven): stimulering informatie-
en communicatietechnolgie (ict) voor de universitaire lerarenopleidingen (ulo):
jaarlijks f 0,1 miljoen vanaf 2002.2.1Bijstelling van de meerjarenraming als gevolg van de stijging van studenten-aantallen
in het wetenschappelijk onderwijs.3.1Deze reeks betreft de bijdrage in de dekking van de loonbijstelling 1999,
sector hoger onderwijs voor de universiteiten.3.2Dit betreft een verlaging van de herstructureringsmiddelen in relatie
tot de vertraging van de bezuinigingstaakstelling bij de Open Universiteit
Nederland (OUNL). Deze bezuinigingstaakstelling bij de OUNL wordt in plaats
van in 2000 nu voor het eerst verwerkt met ingang van het jaar 2001.3.3Als bijdrage in de budgettaire problematiek in meerjarig perspectief van
het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen als geheel, is een
zogenaamde kasschuif nodig over de jaren 2000–2003.3.4Deze reeks betreft een herverdeling van de taakstelling uit het regeerakkoord
1998 over de artikelen 22.01, 22.02 en 22.03. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 22.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Universiteiten  nvt  4 250 3414 462 9594 504 354 43A 04.43Academische
ziekenhuizen     870 695931 542931 242 43A 04.6Totaal 000 5 121 0365 394 5015 435 596    Artikel 22.02 Instituten internationaal onderwijs en onderzoek AlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte uitgaven geraamd voor de instituten voor
internationaal onderwijs en onderzoek:• Stichting Nederlandse organisatie voor internationale samenwerking
in het hoger onderwijs (NUFFIC);• International institute for infrastructural, hydraulic and environmental
engineering (IHE);• Institute for housing and urban development studies (IHS);• Stichting Maastricht school of management (MSM);• Institute of social studies (ISS);• Internationaal instituut voor lucht- en ruimtekaartering en aardkunde
(ITC);• Stichting Afrika studiecentrum (ASC);• United Nations university Maastricht (UNU).Op de uitgaven voor 2000 van de instituten voor internationaal onderwijs
en onderzoek zijn subsidievoorwaarden van toepassing.De bestuurlijke reactie op het interdepartementaal onderzoek internationaal
onderwijs is op 31 mei 1999 aan de Tweede Kamer gezonden. Het jaar 2000 zal
worden benut om nieuw gewenst beleid vorm te geven. Aangekoerst wordt op integratie
van instituten voor internationaal onderwijs en onderzoek in universiteiten. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 100 756100 658100 43699 73699 736 Nieuwe
mutaties 10 4265 2514 6354 4104 310 Stand
ontwerpbegroting 2000106 324111 182105 909105 071104 146104 046103 846Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO48 24750 45248 06047 67947 25947 21447 123Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 22.0219992000200120022003 1. Technische
mutaties10 4265 3514 9354 9104 910 1. Bijstelling
uit aanvullende posten181182181181181 2. Overboekingen
(extern)4 8124 8014 7954 7954 795 3. Overboekingen
(intern)5 433368– 41– 66– 66 3. Beleidsmatige
mutaties – 100– 300– 500– 600 1. Taakstelling
regeerakkoord – 100– 300– 500– 600 Totaal10 4265 2514 6354 4104 310 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze reeks houdt verband met bijstellingen van de subsidies voor salarismaatregelen
1997 en 1998, incidentele looncomponent en prijsbijstelling 1998 en seniorenbeleid.1.2Deze overboeking van het ministerie van Buitenlandse Zaken houdt verband
met bijstellingen van de subsidies voor salarismaatregelen 1997 en 1998, incidentele
looncomponent en prijsbijstelling 1998 en seniorenbeleid.1.3Dit is het saldo van diverse mutaties binnen beleidsterrein 22 en een
drietal overboekingen binnen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,
alle ten gunste van de NUFFIC:• beleidsterrein 22: f 0,4 miljoen in 1999, f 0,3 miljoen
in 2000, – f 41 000 in 2001 en – f 66 000
jaarlijks vanaf 2002;• beleidsterrein 21 (hbo) in verband met een bijdrage aan het programma
Talentvolle Indonesische studenten: f 0,1 miljoen in 1999;• beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven) in verband met aanpassing
van de subsidie van de Nationale Unesco Commissie: f 0,1 miljoen in 1999
en 2000 en een bijdrage aan het fonds Beurzen Culturele Verdragen/Huygensprogramma
1999: f 4,7 miljoen.3.1Deze reeks betreft een herverdeling van de taakstelling uit het regeerakkoord
1998 over de artikelen 22.01, 22.02 en 22.03. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 22.02 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Nederlandse
organisatie voor internationale samenwerking in het hoger onderwijs (NUFFIC)     9 67010 2518 90210 5243 70410 571 43A43A 04.4301.5             International
institute for Infrastructural, hydraulic and Environmental engineering (IHE)     3 17511 6643 53611 9323 53611 979 43A43A 04.4301.5             Institute
for housing and urban development studies (IHS)     444 49104 57804 592 43A43A 04.4301.5             Stichting
Maastricht school of management (MSM)  nvt  444 08104 16704 184 43A43A 04.4301.5             Institute
of social studies (ISS)     7516 5601 03616 91093216 971 43A43A 04.4301.5             Internationaal
instituut voor Lucht- en ruimtekaartering en aardkunde (ITC)     10939 9932 28040 7402 07240 870 43A43A 04.4301.5             Stichting
Afrika studiecentrum (ASC)     2 4292 3962 7562 4442 6602 453 43A43A 04.4301.5             United
Nations university     01 34201 37601 383 43A43A 04.4301.5             Overige     012 43A 04.43Totaal     106 324111 182105 909    Artikel 22.03 Overige instituten hoger onderwijs AlgemeenOp dit artikel zijn de verwachte uitgaven geraamd voor de volgende instituten
en activiteiten:• Open Universiteit Nederland• Universiteit voor Humanistiek• Katholieke Theologische Faculteit Tilburg• Katholieke Theologische Universiteit Utrecht• Katholieke Theologische Universiteit Nijmegen• Theologische Universiteit der Gereformeerde Kerken in Nederland
(Kampen)• Theologische Universiteit der Christelijke Gereformeerde Kerken
(Apeldoorn)• Nederlandse Hervormde Kerk• Evangelisch-Lutherse Kerk• Remonstrantse Broederschap• Algemene Doopsgezinde Sociëteit• Unie van Baptisten Gemeenten in Nederland• Oud Katholieke Kerk• Bond van Vrije Evangelische Gemeenten in Nederland• Nederlands-Israëlitisch Genootschap• Europees Universitair Instituut Florence• Nederlandse deelneming aan studiecentra en commissies van de Organisatie
voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)• Nederlands Vlaams Instituut Caïro• Japan-Nederland Instituut• Netherlands America Commission for Educational Exchange (NACEE)• Stichting Handicap en Studie• Stichting UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel Fonds)• Confederation of EU Rectors' Conferences• Interstedelijk Studentenoverleg• Landelijke Studenten VakbondDe volgende wettelijke regelingen zijn van toepassing op de bekostiging
van de instellingen van hoger en postacademisch onderwijs:• voor de Open Universiteit Nederland de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek (WHW), Stb. 1992, 593;• voor de theologische opleidingen en voor de opleidingen vanwege
kerkgenootschappen de nog gehandhaafde bepalingen uit de Wet op het wetenschappelijk
onderwijs 1960, zoals gewijzigd bij Wet van 23 december 1988, Stb. 682, Rijksbijdrage
wetenschappelijk theologisch en levensbeschouwelijk onderwijs.Daarnaast is
ook een aantal subsidies en bijdragen aan instellingen en commissies opgenomen
die inhoudelijk nauw verwant zijn aan de onder artikel 22.03 vallende activiteiten. Open Universiteit NederlandDe wijze waarop de rijksbijdrage aan de Open Universiteit Nederland wordt
berekend, is neergelegd in hoofdstuk 4 van het Bekostigingsbesluit ter uitvoering
van artikel 2.6 van de WHW. Het totaalbudget voor 2000 is als volgt samengesteld
(bedragen in miljoenen guldens en gebaseerd op het salarisniveau per 1 december
1998 en het prijsniveau 1998):• Basisvoorziening 58,1• Prestatiegebonden deel 14,5• Wachtgelden 1,2• Investeringen 1,0• Totaal 74,8 Universiteit voor Humanistiek en theologische opleidingenDe bekostiging van de Universiteit voor Humanistiek en de theologische
opleidingen is gebaseerd op een overgangsmodel dat met de betrokken kerkgenootschappen
en de Universiteit voor Humanistiek was overeengekomen. Voor het jaar 2000
wordt de uitkomst constant gehouden op het niveau 1999. Ambtsopleidingen kerkgenootschappenDe bekostiging van de ambtsopleidingen van een aantal kerkgenootschappen
verloopt deels via reguliere middelentoewijzing aan openbare universiteiten.
Het restant wordt rechtstreeks aan de betrokken kerkgenootschappen toegekend.
Met de Nederlandse Hervormde Kerk is een convenant gesloten over de bekostiging
van de ambtsopleiding. Deelname aan internationale instellingenDe bekostiging van de NACEE is gebaseerd op de Fulbrightovereenkomst van
1949 tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika.
Ook de bijdragen aan de OESO en het Europees Universitair Instituut Florence
zijn gebaseerd op internationale afspraken.De subsidies aan het Nederlands Vlaams Instituut Caïro en het Japan-Nederland
Instituut worden via de Universiteit Leiden verstrekt. Op deze instituten
zijn subsidievoorwaarden van toepassing. Stichting Handicap en StudieDe Stichting Handicap en Studie ontvangt een subsidie voor het leveren
van diensten aan hbo- en wo-instellingen ter ondersteuning en bevordering
van onderwijsmogelijkheden voor studenten met een lichamelijke of zintuiglijke
functiestoornis. Deze diensten bestaan uit het treffen van organisatorische
maatregelen en het tot stand brengen van faciliteiten voor een lichamelijke
of zintuiglijke functiestoornis.Op deze stichting zijn subsidievoorwaarden van toepassing. Stichting UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel
Fonds)Bij het opstellen van de meerjarenramingen van het UAF is van een stabilisatie
in studentenaantallen uitgegaan. Van de compensatieregeling prestatiebeurs
1997–1998 zijn inmiddels de eerste uitvoeringsresultaten bekend. Gelet
op deze resultaten wordt overwogen om, na overleg met het UAF, de subsidie
voor dit onderdeel neerwaarts bij te stellen vanaf het jaar 2000.Aan het UAF is in 1998 verzocht om bij inburgeringscontracten een makelaarsfunctie
te vervullen. Zo kan het UAF aan gemeenten advies geven over scholingsbehoeften
van de vluchteling-studenten of scholing en voorlichting verzorgen aan instellingen
binnen de gemeenten die bij de opvang van nieuwkomers betrokken zijn. Hiermee
was een bedrag van f 100 000,- op jaarbasis gemoeid. Deze makelaarsfunctie
is inmiddels geëvalueerd. Het resultaat van deze evaluatie was positief.
De makelaarsfunctie zal daarom worden gecontinueerd. Interstedelijk Studentenoverleg (ISO) en Landelijke Studenten
Vakbond (LSVb)Met het ISO en de LSVb wordt jaarlijks overleg gevoerd over de hoogte
van het budget dat betrekking heeft op de activiteiten van ISO en LSVb gericht
op het verbeteren van de kwaliteit van het hoger onderwijs. Van het bedrag
dat maximaal beschikbaar is voor beide organisaties, is een klein gedeelte
(circa f 25 000,–) bedoeld als reguliere subsidie ter bestrijding
van de kosten van de organisatie en de reiskosten van vrijwilligers en kaderleden. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 131 000131 432131 746132 061132 861 Nieuwe
mutaties 1 945– 69– 3 177– 10 654– 16 298 Stand
ontwerpbegroting 2000130 843132 945131 363128 569121 407116 563117 163Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO59 37460 32859 61058 34255 09252 89453 166Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 22.0319992000200120022003 1. Technische
mutaties2 3262942 2652 0911 847 1. Bijstelling
uit aanvullende posten – 1 987    2. Overboekingen
(intern)2 3262 2812 2652 0911 847 3. Beleidsmatige
mutaties– 381– 363– 5 442– 12 745– 18 145 1. Korting
Open Universiteit  – 5 000– 10 000– 15 000 2. Taakstelling
regeerakkoord– 381– 363– 442– 2 745– 3 145 Totaal1 945– 69– 3 177– 10 654– 16 298 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstelling
1999, sector hoger onderwijs voor de universiteiten en betreft een bijdrage
in de dekking.1.2Deze reeks heeft betrekking op overboekingen binnen beleidsterrein 22
als gevolg van ontvangen middelen voor salarismaatregelen 1998.3.1.Voor deze maatregel wordt verwezen naar de toelichting in het algemeen
gedeelte van dit beleidsterrein.3.2Deze reeks betreft een herverdeling van de taakstelling uit het regeerakkoord
1998 over de artikelen 22.01, 22.02 en 22.03. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 22.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Open
universiteit Nederland     74 93774 61974 841 43A 04.43             Universiteit
voor humanistiek     6 2446 6366 567 43A 04.43             Katholieke
instellingen wetenschappelijk theologisch onderwijs     22 65423 02823 159 43A 04.43             Theologische
universiteit der gereformeerde kerken in Nederland     7 4847 7977 841 43A 04.43             Theologische
universiteit der christelijke gereformeerde kerken     1 1031 0931 100 43A 04.43             Nederlandse
hervormde kerk     6 2166 3026 338 43A 04.43             Evangelisch-Lutherse
kerk     263270273 43A 04.43             Remonstrantse
broederschap     142146148 43A 04.43             Algemene
doopsgezinde sociëteit     122126128 43A 04.43             Unie
van baptisten gemeenten in Nederland  nvt  141145147 43A 04.43             Oud
katholieke kerk     141145147 43A 04.43             Bond
van vrije evangelische gemeenten in Nederland     141145147 43A 04.43             Nederlands-Israëlitisch
Genootschap     251259262 43A 04.43             Europees
Universitair Instituut Florence     1 8762 4722 481 43G 04.40             Nederlandse
deelneming aan studiecentra en commissies van de Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)     105156156 43G 04.40             Nederlands
Vlaams Instituut Caïro     140140140 43A 04.40             Japan-Nederland
Instituut     195295295 43A 04.40             Netherlands
America Commission for Educational Exchange     850850850 43A 04.40             Stichting
Handicap en Studie     670685692 43A 04.40             Stichting
UAF Steunpunt (SUS)/UAF (Universitair Asiel Fonds)     6 9375 2955 300 43A 04.40             Confederation
of EU Rectors' Conferences     161616 43A 04.40             Interstedelijk
studentenoverleg     190200200 43A 04.40             Landelijke
studenten vakbond     25300200 43A 04.40             Overige      1 825– 65 43A 04.40Totaal     130 843132 945131 363    Artikel 22.04 Rechtspositionele uitkeringen AlgemeenAlle instellingen voor wetenschappelijk onderwijs, voor zover het Besluit
werkloosheid onderwijs- en onderzoekpersoneel (BWOO) op (het personeel van)
die instellingen van toepassing is, zijn nu gebudgetteerd. Daarmee zijn de
instellingen zelf verantwoordelijk voor de financiering van deze uitgaven
binnen hun totale rijksbijdrage c.q. subsidie.De budgetreeks voor de drie katholieke instellingen voor wetenschappelijk
theologisch onderwijs (Katholieke Theologische Universiteit Utrecht, Theologische
Faculteit Tilburg en Faculteit der Godgeleerdheid bij de Katholieke Universiteit
Nijmegen) zal pas aan de subsidies (artikel 22.03) worden toegevoegd als de
verdeling over de drie instellingen bekend is.Ten laste van dit begrotingsartikel worden nog de kosten van oude ontslaguitkeringsrechten
betaald van ex-personeel van niet meer of niet meer rechtstreeks door het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen gesubsidieerde instellingen.Daarnaast komen ten laste van dit artikel onder andere ook nog de kosten
van pensioenrechten van kerkelijke hoogleraren. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 13 79714 24714 65515 35515 355 Nieuwe
mutaties 1 863– 8 085– 8 093– 8 079– 8 079 Stand
ontwerpbegroting 200013 87215 6606 1626 5627 2767 2767 276Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO6 2957 1062 7962 9783 3023 3023 302Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 22.0419992000200120022003 1. Technische
mutaties1 8631 9151 9071 9211 921 1. Overboekingen
(intern)1 8631 9151 9071 9211 921 3. Beleidsmatige
mutaties – 10 000– 10 000– 10 000– 10 000 1. Wachtgelden – 10 000– 10 000– 10 000– 10 000 Totaal1 863– 8 085– 8 093– 8 079– 8 079 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Saldo van diverse mutaties binnen beleidsterrein 22 en een overboeking
binnen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen:• beleidsterrein 22: f 0,1 miljoen in 1999 en f 0,2 miljoen
jaarlijks vanaf 2000;• beleidsterrein 26 (overige programma-uitgaven) f 1,8 miljoen
jaarlijks vanaf 1999 in verband met de vergoeding 1999 aan USZO (Uitvoeringsinstelling
sociale zekerheid overheid en onderwijs) voor de uitvoering van de ontslaguitkeringsregelingen
voor academische ziekenhuizen.3.1Een deel van de middelen van dit artikel is aangewend voor de aan het
ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen opgelegde taakstelling
in het kader van de begrotingsvoorbereiding 2000. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.43. Artikel 22.05 Garantie voor rente en aflossing investeringen
academische ziekenhuizenOp dit artikel worden de verplichtingen van het Rijk geraamd voor garanties
op leningen van investeringen in ruimtelijke voorzieningen van academische
ziekenhuizen.De garanties zijn aangegaan in de periode dat de Garantieregeling academische
ziekenhuizen 1987 van kracht was. De regeling is met ingang van 15 april 1991
ingetrokken. Overzicht risico-ontwikkeling
met betrekking tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1000) 1998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari1 207 8321 169 4941 132 7181 095 9481 059 4271 023 240987 353Vervallen
of te vervallen garanties– 38 338– 36 776– 36 770– 36 521– 36 187– 35 887– 35 888Verleende
of te verlenen garanties  Uitstaand risico per 31 december1 169 4941 132 7181 095 9481 059 4271 023 240987 353951 465Economische en functionele coderingDe economische en functionele code is 63A respectievelijk 04.6. Artikel 22.06 Overige uitgavenDe op dit artikel geraamde bedragen kunnen als volgt worden gespecificeerd
(in miljoenen guldens).   1998199920002001200220032004a. Vernieuwingsactiviteiten:        –
Innovatiebudget wo3,38,38,38,3    –
vernieuwingsplannen ulo 1,83,01,2    –
Stimulering internationalisering8,15,53,82,35,05,05,0b. Studeerbaarheidsfonds56,055,5     c. Jonge
hoogleraren10,010,010,0    d. Adviseurs0,20,10,10,10,10,10,1e. Ontwikkelingsgeneeskunde2,0      f. Diverse
instituten/commissies0,10,30,60,60,60,60,6g. Beurzen
en toelagen0,60,51,01,01,01,01,0h. Overige
uitgaven0,73,31,72,16,76,86,8Totaal80,985,328,415,613,313,413,4Ter toelichting dient het volgende. a. Vernieuwingsactiviteiten innovatiebudget woIn de ontwerpbegroting 1998 is aangekondigd dat voor een aantal actuele
beleidsprioriteiten een innovatiebudget wo zou worden ingericht, waaruit snel
en op maat nieuwe ontwikkelingen kunnen worden gestimuleerd. Om de bijdrage
van het innovatiebudget aan de beleidsontwikkeling optimaal te laten zijn,
zal de inzet van dit budget meerjarig worden vastgelegd. Uit het innovatiebudget
worden in elk geval de volgende activiteiten gefinancierd:• dualiseringHierbij gaat het om de uitvoering van de ministeriële regeling stimulering
experimenten duale opleidingen wo (1998 f 3,2, 1999 f 3,9 en 2000
f 1,9 miljoen).• aansluiting tussen vwo en woVoor de periode 1999–2001 ontvangen universiteiten hiervoor jaarlijks
f 0,2 miljoen, onder voorwaarde dat zij een even grote eigen bijdrage
leveren.• decentrale toelatingHierbij gaat het om de kosten van de begeleidingscommissie decentrale
toelating, ingesteld 4 maart 1999, en bijdragen voor incidentele uitgaven
en ontwikkelingskosten aan universiteiten die deelnemen aan decentrale toelating
en waarbij sprake is van numerus fixusopleidingen.• bèta-convenantHierbij gaat het om de uitvoering van het mede door de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen ondertekende bèta-convenant van 1 mei 1998,
waarin is toegezegd ingrijpende herprogrammeringsactiviteiten van de universiteiten
ten aanzien van de universitaire bèta-opleidingen financieel op projectbasis
te zullen ondersteunen. Vernieuwingsplannen uloDe hier opgenomen middelen houden verband met de ministeriële regeling
vernieuwingsplannen universitaire lerarenopleidingen 1999–2001. Stimulering internationaliseringDeze middelen dienen ervoor om door middel van gerichte stimuleringssubsidies
de internationale positie van Nederland en het Nederlands wetenschappelijk
onderwijs verder te versterken.Hiertoe behoren in 2000 onder meer de volgende activiteiten:• Japan prijswinnaarsprogramma (een programma om de kennis over Japan
bij leidinggevenden in het bedrijfsleven te stimuleren): f 1,8 miljoen;• grenslandenbeleid in het kader van de ministeriële regeling
stimulering grensoverschrijdende samenwerking hoger onderwijs 1997–2000:
f 3,2 miljoen. b. StudeerbaarheidsfondsDe hier opgenomen middelen dienen voor verdere ondersteuning van projecten
gericht op verbetering van kwaliteit en studeerbaarheid. Deze regeling is
beëindigd in 1999. c. Jonge hooglerarenHet betreft hier middelen voor de tijdelijke stimuleringsregeling voor
aanstelling van jonge hoogleraren, de zogenoemde «Van der Leeuw hoogleraren»,
uit te voeren door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO). Eind 1997 is de procedure voor het toekennen van plaatsen gestart. d. AdviseursDit budget dient ter dekking van de kosten voor adviseurs die adviseren
over voorgestelde en in uitvoering zijnde investeringsprojecten van academische
ziekenhuizen en die worden ingeschakeld voor incidentele onderzoeken. e. OntwikkelingsgeneeskundeMet ingang van 1999 is de directe financiële bijdrage ten laste van
de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen aan
het programma ontwikkelingsgeneeskunde beëindigd. Het programma, waar
de academische ziekenhuizen in overwegende mate gebruik van maken, wordt door
het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gecontinueerd. f. Diverse instituten en commissiesDit budget betreft de kosten van het ingevolge artikel 7.64 van de Wet
op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) ingestelde College
van Beroep. g. Beurzen en toelagenHet begrote bedrag heeft betrekking op verplichtingen van beurzen en toelagen
voor studenten aan het Europees Universitair Instituut te Florence en voor
vertegenwoordigers van de organisaties in de Studentenkamer. Voor de laatste
categorie is een bedrag van f 290 000,– beschikbaar. h. Overige uitgavenDe geraamde budgetten zijn onder meer voor onvoorziene gebeurtenissen
en risico's in het veld van wetenschappelijk onderwijs en onderzoek.Tevens is in deze budgetten een bedrag van f 0,2 miljoen voorzien
voor de financiering van schade van een grote omvang als gevolg van brand,
storm en dergelijke voor de aangewezen instellingen van wetenschappelijk onderwijs
en een bedrag van f 0,3 miljoen voor lasten van rente en afschrijving
bij academische ziekenhuizen. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.061998199920002001200220032004 Stand
ontwerpbegroting 1999 17 2439 35215 54320 29420 294  Nieuwe
mutaties 9 197– 2 027– 2 831– 8 737– 6 887  Stand
ontwerpbegroting 200032 23326 4407 32512 71211 55713 40713 407 Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO14 62611 9983 3245 7685 2446 0846 084 Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.061998199920002001200220032004 Stand
ontwerpbegroting 1999 83 54726 33118 54320 29420 294  Nieuwe
mutaties 1 7032 083– 2 987– 6 987– 6 887  Stand
ontwerpbegroting 200080 94485 25028 41415 55613 30713 40713 407 Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO36 73138 68512 8937 0596 0386 0846 084 Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 22.0619992000200120022003  1. Technische
mutaties2 8034 9833 813– 187– 187  1. Bijstelling
uit aanvullende posten– 1662 7332 634– 166– 166  2. Overboekingen
(extern)100      3. Overboekingen (intern)2 8692 2501 179– 21– 21  3. Beleidsmatige
mutaties– 1 100– 2 900– 6 800– 6 800– 6 700  1. Beperking
projectmiddelen– 1 100– 2 900– 6 800– 6 800– 6 700  Totaal1 7032 083– 2 987– 6 987– 6 887  Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten heeft betrekking op de loonbijstellingen
1997, 1998 en 1999.1.2Overboeking van het ministerie van Economische Zaken als eenmalige bijdrage
aan de haalbaarheidsstudie European Universities Online.1.3Dit is het saldo van diverse mutaties binnen beleidsterrein 22 en een
zevental overboekingen binnen het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen:• diverse mutaties binnen beleidsterrein 22: – f 0,6
miljoen in 1999, – f 0,3 miljoen in 2000 en f 9 000
jaarlijks vanaf 2001;• een overboeking van artikel 22.01 voor de regeling vernieuwingsplannen
universitaire lerarenopleidingen: f 1,8 miljoen in 1999, f 3,0 miljoen
in 2000 en f 1,2 miljoen in 2001;• beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) in verband met de secretariële
ondersteuning van de Adviescommissie onderwijsaanbod: – f 30 000
jaarlijks vanaf 1999;• beleidsterrein 17 (ministerie algemeen) in verband met de te betalen
personele kosten van het College van Beroep voor het hoger onderwijs: – f 0,3
miljoen in 1999;• beleidsterrein 21 (hbo) in verband met diverse gezamenlijke hbo/wo-projecten: – f 0,2
miljoen in 1999 en – f 0,3 miljoen in 2000;• beleidsterrein 21 (hbo) in verband met een te betalen subsidie
aan het SURF-educatiefonds: f 2,3 miljoen in 1999;• beleidsterrein 23 (owb) in verband met het duo-fellowshipprogramma: – f 0,2
miljoen in 1999 en 2000.3.1Deze reeks betreft een bijdrage in de dekking van de loonbijstelling 1999,
sector hoger onderwijs voor de universiteiten, en in de dekking van de aan
het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen opgelegde taakstelling
in het kader van de begrotingsvoorbereiding 2000. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 22.06 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Overige
uitgaven universiteiten 26 94519 757161 69 27378 56721 250 43A 04.43Overige
uitgaven academische ziekenhuizen  400400 2 221400400 43A 04.6Beurzenprogramma     1 3001 3001 300 43A 01.5Diverse
commissies en voorzieningen 5 2886 2836 764 8 1504 9835 464 43A 04.40Totaal 32 23326 4407 325 80 94485 25028 414    Artikel 22.01 Ontvangsten wetenschappelijk onderwijs Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 22.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 2 4202 4202 4202 4202 420 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 20002 7802 4202 4202 4202 4202 4202 420Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO1 2621 0981 0981 0981 0981 0981 098Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
22.01 ontvangsten Ontvangsten codering   199819982000 Econ. Funct.Ontvangsten
universiteiten 38400 43A 04.43Ontvangsten
internationale samenwerking 2 3962 4202 420 43A 01.5Totaal 2 4202 4202 420    Beleidsterrein 23 Onderzoek en wetenschapsbeleid Uitgaven owb f 1 355 mln. Ontvangsten owb f 204
mln. Artikel 23.01 Instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefening AlgemeenMet het budget voor instellingen voor onderzoek en wetenschapsbeoefening
worden op basis van wetten, koninklijke besluiten, internationale verdragen
en statuten een dertigtal grote(re) en kleinere instellingen van verschillend
karakter bekostigd. Dit budget omvat f 1 282 miljoen voor 2000. De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek
(NWO)Volgens de huidige NWO-wet is de primaire taak van de NWO het bevorderen
van kwaliteit in het wetenschappelijk onderzoek. Dit zal ook in de toekomst
een zeer belangrijke taak blijven. De hoofdlijnen van het onderzoek- en wetenschapsbeleid
van de regering zijn geschetst in de nota «Wie oogsten wil, moet zaaien
(Wetenschapsbudget 2000)», die eerder dit jaar aan de Tweede Kamer werd
aangeboden. Daarin wordt de belangrijke positie van de Nederlandse tweede-geldstroomorganisatie
duidelijk gemarkeerd. Zo krijgt NWO een centrale rol bij de uitvoering van
de vernieuwingsimpuls: NWO bepaalt immers op basis van een landelijke competitie
welke programma's worden gefinancierd. De criteria die daarvoor gelden zijn
wetenschappelijke kwaliteit en vernieuwingspotentie. Ook de bestuurlijke verhouding
tot NWO zal een wijziging ondergaan. Zoals in de bovengenoemde nota is aangekondigd
zal de plancyclus worden aangepast en zullen de bestuurlijke verhoudingen
worden gekenmerkt door veel minder sturing vooraf en veel meer nadruk op verantwoording
achteraf.Voor NWO als geheel is een bedrag van f 535 miljoen gereserveerd. Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)De KNAW heeft een drievoudige taak. Zij is een internationaal forum voor
de uitwisseling van geleerden, zij adviseert de regering over vragen over
wetenschapsbeoefening en zij beheert een aantal onderzoeksinstituten. Daarnaast
financiert de KNAW het succesvolle akademie onderzoekersprogramma. Verreweg
het grootste deel van de KNAW-begroting (f 143 miljoen) is bestemd voor
beide laatstgenoemde onderwerpen. Per 1 januari 1999 is het voormalige Rijksinstituut
voor Oorlogsdocumentatie toegetreden tot de onderzoekorganisatie van de KNAW.
Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) heeft extra middelen
gekregen voor de uitbouw van het onderzoekprogramma in internationaal verband. Nederlandse Organisatie voor Toegepast Natuurwetenschappelijk
Onderzoek (TNO)Begin 1999 heeft de minister van OCenW een positief oordeel uitgesproken
over het meerjarenprogramma basisfinanciering TNO 1999–2002. TNO is
inmiddels gestart met de uitvoering van dit programma en zal de middelen uit
de basisfinanciering inzetten ten behoeve van strategische kennisinvesteringen. Tabel
1.1 (bruto bedragen x f 1000 loon en prijsgevoelig)Basisfinanciering116 790Doelfinanciering
Defensie98 785Doelfinanciering EZ82 457Doelfinanciering
velddepartementen totaal49 989Geoormerkt voor VROM12 979LNV6 959SZW10 211VenW6 799VWS13 041OCenW
overig224Grote technologische instituten (gti's)Uit de post gti's worden de bijdragen bekostigd aan de begrotingen voor
het speurwerk van de Stichting Nationaal Luchtvaartlaboratorium in Amsterdam,
van het Maritiem Instituut Nederland (MARIN) in Wageningen, de Stichting Waterloopkundig
Laboratorium en Grondmechanica Delft. Over de relatie tussen de overheid en
deze instituten heeft de Adviesraad voor Wetenschap en Technologiebeleid het
advies «Het nut van de grote technologische instituten» uitgebracht.
In het onlangs uitgebrachte kabinetsstandpunt wordt aangegeven hoe de komende
jaren de financieel-bestuurlijke relatie met de instituten zal worden vormgegeven. Bibliotheken en informatieverzorgingOnder de categorie bibliotheken en informatieverzorging, waarvoor in 2000
een budget van f 61,4 miljoen beschikbaar is, vallen als grootste posten
de Koninklijke Bibliotheek (KB), de bibliotheek van de KNAW en de exploitatie
van de landelijke functie van de centrale bibliotheek van de Technische Universiteit
Delft. Deze bibliotheken leveren, als houder van centrale catalogi en/of leverancier
van documenten, diensten in aanvulling op de basisvoorzieningen van wetenschappelijke
bibliotheken in Nederland. Instellingen voor alfa- en gamma-onderzoekHet budget voor instellingen voor alfa- en gamma-onderzoek bedraagt f 7,6
miljoen. Hieruit wordt ondermeer bekostigd de Stichting Parlementaire Geschiedenis,
het Instituut voor Nederlandse Lexicologie en het Nederlands Interdisciplinair
Demografisch Instituut. Stichting Parlementaire GeschiedenisDe Stichting Parlementaire Geschiedenis beheert een subsidie voor het
centrum van parlementaire geschiedenis van de Katholieke Universiteit Nijmegen.
Het centrum beschrijft de parlementaire geschiedenis na 1945. Instituut voor Nederlandse LexicologieDeze bijdrage aan het Instituut voor Nederlandse Lexicologie voor woordenboekenprojecten,
waartoe het comité van ministers van de Nederlandse taal besloten heeft,
bedraagt f 2 miljoen. Het instituut is begonnen met de ontwikkeling van
een geïntegreerde taalbank van het Nederlands van de 8e tot
de 21e eeuw. Tevens is een begin gemaakt met het woordenboek van
het 20e en vroeg 21e eeuws Nederlands, dat in elektronische
en grafische vorm beschikbaar zal komen. Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI)Het NIDI heeft tot taak om demografisch onderzoek naar bevolkingsvraagstukken
uit te voeren, in het bijzonder georiënteerd op maatschappelijke of voor
het overheidsbeleid relevante vraagstukken op nationaal en internationale
schaal. Voorts verleent het NIDI diensten voor demografisch onderzoek buiten
de stichting en voor opleiding van demografische onderzoekers. Het instituut
draagt bij aan informatievoorziening op haar terrein en geeft voorlichting
in bredere kring. Tenslotte verstrekt het NIDI adviezen over uit demografisch
onderzoek verkregen gegevens en inzichten. Internationale OnderzoekinstellingenNederland is lid van de volgende Europese wetenschappelijke samenwerkingsorganisaties:CERN Europese organisatie voor kern- en hoge-energiefysicaESAEuropese ruimte agentschapESOEuropese organisatie voor astrologisch onderzoek op het zuidelijk halfrondEMBLEuropees moleculair biologisch laboratoriumEMBCEuropese moleculaire biologie conferentie CERNDe Nederlandse bijdrage van circa 4,5% van het totale beschikbare budget
beloopt voor 2000 circa f 59 miljoen. Vanaf 1997 zijn de bijdragen van
de 19 Europese lidstaten met ongeveer 10% verlaagd. Bij CERN worden de arbeidsvoorwaarden
marktconform gehouden en de toekomstige pensioenlasten afgedekt. Dit is het
resultaat van een onderhandelingsproces waarin de Nederlandse delegatie de
leiding heeft. De grootste versneller, de Large Electron Positron Collider,
wordt in 2000 gesloten. De fysici krijgen in het jaar 2005 de beschikking
over de nieuwe Large Hadron Collider. De kosten bedragen ongeveer f 3750
miljoen die binnen het constante jaarbudget over 10 jaar gefinancierd
moeten worden. CERN heeft de ambitie het topinstituut in de wereld op het
gebied van deelfysica te blijven. ESADe ESA begroting voor 2000 bedraagt ongeveer f 6 miljard, waaraan
Nederland bijdraagt met circa f 180 miljoen. Het aandeel van OCenW hierin
is ongeveer f 63 miljoen, inclusief de middelen voor nationaal flankerend
beleid en de OCenW bijdrage aan de European organisation for the exploitation
of meteorological satellites. Op basis van de ministersconferentie in Brussel
van 11 en 12 mei 1999 zal binnen het Nederlandse ruimtevaartbeleid door OCenW
de komende jaren het geld met prioriteit worden ingezet voor het wetenschappelijk
programma en de aardobservatieprogramma's van de ESA. ESODe Nederlandse bijdrage aan ESO van 7,5% bedraagt voor 2000 circa f 12
miljoen. Nederlandse sterrenkundigen maken goed gebruik van de faciliteiten
van ESO in Chili. De bouw van de very large scale telescope verloopt volgens
schema. Inmiddels zijn twee van de vier telescopen operationeel en functioneren
nog beter dan de strenge ontwerpeisen. In 2000 moet het systeem als geheel
werken en heeft Europa daarmee de achterstand op de Verenigde Staten meer
dan ingelopen. ESO blijft ambitieus en werkt samen met de Verenigde Staten
aan de voorbereiding van een nieuw project in Chili, een millimeter radiotelescoop,
de ALMA. EMBLHet EMBL in Heidelberg is een Europees onderzoeksinstituut voor moleculaire
biologie. Het leidt talentvolle jonge onderzoekers uit Europa op tot toponderzoekers,
ontwikkelt nieuwe apparatuur voor moleculair biologisch onderzoek en verzorgt
de toegang tot en de aanpassing van faciliteiten die voor de ontwikkeling
van dit onderzoeksterrein van belang zijn. Onder druk van de Nederlandse delegatie
wordt gewerkt aan het opbouwen van een pensioenreserve, die tot nu toe ontbrak.De bijdrage van OCenW bedraagt voor 2000 circa f 4 miljoen. EMBCDe bijdrage van OCenW bedraagt f 1 miljoen (4,3% van het totale budget).
Het geld is bestemd voor opleidings- en trainingsprogramma's en de uitwisseling
tussen landen van jonge onderzoekers in de moleculaire biologie. De activiteiten
worden uitgevoerd door de leden van de European moleculair biology organisation,
een organisatie van vooraanstaande Europese moleculair biologen. Verkenningen Commissie van overleg sectorradenEen bedrag van circa f 1 miljoen is enerzijds bestemd voor programmeringsstudies,
verkenningen en methodiekontwikkeling, ondergebracht in het Coördinatiefonds
sectorraden, en anderzijds voor de bekostiging van het secretariaat van deze
commissie. Op basis van de evaluatie over voortgang en voortzetting
van de commissie onder het voorzitterschap van drs.W.J. Deetman zal de instellingsbeschikking
van de commissie worden verlengd. Verkenningenbudget Adviesraad voor Wetenschap en Technologiebeleid
(AWT)De AWT heeft, naast advisering, de taak op verzoek van de minister van
OCenW verkenningen te verrichten. Hiervoor heeft de AWT een voorstel voor
een meerjarige verkenningenagenda ingediend. Publieksvoorlichting en maatschappelijke oordeelsvorming Stichting Wetenschap en Techniek NederlandDe Stichting Wetenschap en Techniek Nederland (WeTeN) is een onafhankelijke
organisatie die wordt gesubsidieerd door de ministeries OCenW en EZ. De subsidie
bedraagt f 7 miljoen voor 2000, waarvan het OCenW-deel f 3,2 miljoen
bedraagt en het EZ-deel f 3,8 miljoen. In de onlangs aan de Tweede Kamer
aangeboden nota «Wie oogsten wil, moet zaaien (wetenschapsbudget 2000)»
wordt het traject geschetst dat de overheid zal volgen naar aanleiding van
de evaluatie van WeTeN. Rathenau InstituutHet Rathenau Instituut richt zich op het maatschappelijk debat en op de
oordeelsvorming met betrekking tot de maatschappelijke consequenties van ontwikkelingen
in wetenschap en technologie voor vooral het parlement. Het onderzoek dat
het Rathenau instituut heeft verricht en uitgezet, heeft daarbij een ondersteunende
functie. De taken van het platform wetenschap en ethiek zijn inmiddels toegevoegd
aan het instituut.Het budget dat binnen de begroting van de Koninklijke Nederlandse Akademie
van Wetenschappen is opgenomen, bedraagt voor 2000 f 4,6 miljoen. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 23.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 1 302 9881 304 1841 303 1381 302 3491 305 719 Nieuwe
mutaties 36 517– 22 31916 68649 33758 563 Stand
ontwerpbegroting 20001 283 9961 339 5051 281 8651 319 8241 351 6861 364 2821 353 642Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO582 652607 841581 685598 910613 368619 084614 256Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 23.0119992000200120022003 1. Technische
mutaties30 81729 34729 41929 13933 380 1. Bijstelling
uit aanvullende posten33 62632 45833 02133 06837 309 2. Desalderingen– 441– 783– 1 124– 1 465– 1 465 3. Overboekingen
(intern)– 2 368– 2 328– 2 478– 2 464– 2 464 2. Autonome
mutaties2 4002 4002 4002 4002 400 1. Materiele
kenmerken2 4002 4002 4002 4002 400 3. Beleidsmatige
mutaties3 300– 54 066– 15 13317 79822 783 1. Beperking
incidenteel – 1 066– 2 133– 3 202– 4 217 2. Intertemporele
compensatie1 300     3. Kasbeleid – 55 000– 15 00019 00025 000 4. Nationaal
Herbarium20002000200020002000 5. Bijdrage
bezuinigingen TNO 000– 10 000 6. Vernieuwingsfonds    10 000 Totaal36 517– 22 31916 68649 33758 563 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De ontvangen bijstelling van de arbeidsvoorwaardenruimte alsmede wettelijk
noodzakelijke bijstellingen. Tevens is een bijdrage voor de kosten verbonden
aan de invoering van de euro ontvangen.1.2Betreft de bezuiniging in het kader van het regeerakkoord op de doelsubsidies
TNO met gelijktijdige verlaging van het ontvangstenartikel. Voorts een saldering
van de ontvangsten van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie met
de uitgaven.1.3De interne overboekingen bestaan voornamelijk uit de onderbrenging van
het budget van de Stichting Film en Wetenschap bij beleidsterrein 27 en een
correctie op de stelwijziging huisvesting.2.1Bijstelling van het budget in het kader van de stelselwijziging huisvesting.3.1Beperking op de raming van de incidentele looncomponent van 0,6% naar
0,4%.3.2Kasritmeverschuiving in het onderzoeksbudget van het Nederlands Instituut
voor Oorlogsdocumentatie.3.3In het kader van de bij voorjaarsnota en miljoenennota aan OCenW opgelegde
taakstellingen is een kasritmeverschuiving noodzakelijk, die wordt aangebracht
op NWO en TNO. De kaspositie van beide instituten laat deze verschuiving toe.3.4Bijdrage in de gemeenschappelijke regeling van het Nationaal Herbarium.3.5Gelet op de ontwikkeling van de financiële positie van TNO in de afgelopen jaren is de vraag aan de orde of TNO een bijdrage kan leveren
aan de bezuinigingen. Uit dien hoofde wordt gedacht – bij handhaving
van het activiteitenniveau van het lopend strategisch plan 1999–2002 –
aan een tijdelijke beperkte latere betaling van de voorziene rijksbijdrage.
Het gaat dan om een bedrag van f 30 miljoen, dat onderdeel is van de
post kasbeleid, die hierna ook nog wordt toegelicht. Voor TNO is voorzien
in het inlopen via een kasritmeversnelling vanaf 2004. Daarnaast wordt bezien
in hoeverre het mogelijk is met ingang van het nieuwe strategische plan vanaf
2003 een structurele verlaging van f 10 miljoen aan te brengen bij de
basissubsidie, mede afhankelijk van de vraag of TNO de doelstelling van de
marktomzet uit het lopend strategisch plan 1999–2002 realiseert. Over
beide voorstellen zal bestuurlijk overleg met TNO worden gevoerd.3.6Vanaf 2003 is structureel f 10 miljoen extra uitgetrokken voor de
vernieuwingsimpuls voor het universitaire onderzoek. Het bedrag is opgenomen
in het budget van NWO. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 23.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Nationale
onderzoekinstellingen     1 084 0251 118 0691 056 514 43A 04.6             Wetenschappelijke
bibliotheek-instellingen     60 56561 40961 387 43A 04.40             RIOD     4 70000 43A 04.6             EMBC     9509501 000 43G 04.6             EMBL     3 8004 2004 400 43G 04.6             CERN     52 20057 00059 500 43G 04.6             ESO  n.v.t.  12 20011 50011 900 43G 04.6             ESA     58 10062 10063 785 43G 04.6             Instituut
voor Nederlandse Lexicologie     20002 0982 098 43A 04.0             Adviesraad
Wetenschaps- en Technologiebeleid     3 55600 12 04.6             Verkenningen     01 0441 041 12 04.6             Stelselwijziging
rijkshuisvesting     019 23519 240 12 13.9             Internationale
samenwerking     1 9001 9001 000 43A 01.5Totaal     1 283 9961 339 5051 281 865    Artikel 23.04 Coördinatie wetenschapsbeleid AlgemeenMet het budget coördinatie wetenschapsbeleid geeft de minister van
OCenW invulling aan zijn rol van coördinerend minister voor wetenschapsbeleid.
Het geld wordt ingezet voor nationaal coördinerende activiteiten (f 2,2
miljoen), het budget voor internationale faciliteiten (f 5 miljoen),
bilaterale samenwerking (f 20,6 miljoen), het OCenW-aandeel in het programma
Economie, ecologie en technologie (f 23,5 miljoen) en de gelden uit het
Fonds Economische Structuurversterking (f 22 miljoen). Nationale coördinatieHet geld wordt mede ingezet voor de implementatie van voorstellen die
mede zijn gebaseerd op beleidslijnen die in opeenvolgende wetenschapsbudgetten
zijn opgenomen. Internationale faciliteitenDe doelstelling van het budget internationale onderzoekfaciliteiten is
het ondersteunen van kansrijke initiatieven voor de vestiging van internationale
onderzoeksinstituten in Nederland of van internationale initiatieven met een
aanmerkelijk belang voor het Nederlands onderzoek. De conclusie uit een evaluatie
van lopende projecten was dat deze initiatieven, zeker bij toekenning van
kleinere subsidies voor een beperkte tijd, vaak moeilijk blijvend te verankeren
zijn in de bestaande infrastructuur en dat echte mede-investeringen van buitenlandse
overheden moeilijk te realiseren zijn. Daarom is met de Nederlandse organisatie
voor Wetenschappelijk Onderzoek afgesproken voorlopig geen nieuwe voorstellen
in behandeling te nemen. Het genoemde budget beslaat dan ook uitsluitend bestaande
verplichtingen van subsidies die in eerdere jaren zijn toegekend. Bilaterale samenwerkingBilateraal wordt vanuit OCenW samengewerkt met een beperkt aantal selectief
gekozen landen en op gebieden van wederzijds belang. Het doel van deze selectieve,
geconcentreerde aanpak is om structurele en langdurige samenwerking te bevorderen.
Samengewerkt wordt met Frankrijk, Hongarije, Rusland, Indonesië, China
en met de grenslanden (Vlaanderen, Duitsland en de Duitse deelstaten). De
bilaterale onderzoekssamenwerking is regelmatig punt van bespreking in het
internationale beleidsoverleg van de grote onderzoeksinstellingen met de departementen,
alsmede in nationale stuurgroepen en bilaterale gemende commissies. Economie, ecologie en technologie (EET)EET is een programma van EZ en OCenW, uit de gelden van «cluster
3» van het vorige regeerakkoord (sociale woningbouw, economische infrastructuur,
natuur en milieu). In dit programma worden projecten gestimuleerd die op termijn
voor doorbraken zorgen die zowel economisch rendabel als ecologisch gunstig
of tenminste verantwoord zijn. Het gaat hierbij om het doorbreken van de paradox
dat economische rentabiliteit leidt tot extra milieubeslag en/of ecologische
doorbraken economisch onrendabel zouden zijn. Verkleining van
het milieubeslag in grondstoffenverbruik en afval gaat in EET samen met versterking
van de economie. Fonds Economische Structuurversterking (FES)In het kader van de versterking economische structuur middels versterking
van de kennisinfrastructuur, is OCenW het penvoerende departement voor drie
projecten; Delft Cluster, Biomade en het Wetenschap en Technologiecentrum
Watergraafsmeer. Voor deze drie projecten zijn FES-middelen beschikbaar gesteld
voor de periode 1999 – 2002 van in totaal f 87 miljoen. De projecten
zijn in het regeerakkoord opgenomen en maken deel uit van het kennispakket
van ICES dat voor de genoemde periode in totaal f 465 miljoen bedraagt. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 23.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 55 12651 84651 80649 82055 889 Nieuwe
mutaties 15 03418 33522 27023 405– 6 662 Stand
ontwerpbegroting 200051 95770 16070 18174 07673 22549 22748 424Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO23 57831 83731 84733 61533 22822 33821 974Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 23.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 56 97753 74853 70851 68955 889 Nieuwe
mutaties 17 86419 52522 77023 405– 6 662 Stand
ontwerpbegroting 200062 08474 84173 27376 47875 09449 22748 424Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO28 17233 96133 25034 70534 07622 33821 974Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 23.0419992000200120022003 1. Technische
mutaties8 75419 50017 00020 000  1. Overboekingen
(extern)2 5002 500    2. Desalderingen6 25417 00017 00020 000  3. Beleidsmatige
mutaties9 110255 7703 405– 6 662 1. Beperking
incidenteel – 65– 130– 195– 262 2. Beperking
proj.mid/vern.activ.– 2 600– 5 500– 6 500– 7 400– 7 400 3. EET1 0001 0001 0001 0001 000 4. FES5 0005 00010 00010 000  5. Infodrome1 3001 4001 400   6. Intertemporele
compensatie2 910– 1 810    7. New
Metropolis1 500  Totaal17 86419 52522 77023 405– 6 662 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Door het ministerie van Financiën beschikbaar gestelde bijdrage aan
de Stichting onderzoek terugkeer en opvang.1.2Betreft de gedesaldeerde uitgaven gefinancierd uit het Fonds Economische
Structuurversterking (FES). Op het ontvangstenartikel onderzoek en wetenschapsbeleid
is hetzelfde bedrag aan ontvangsten geboekt.3.1Beperking op de raming van de incidentele looncomponent van 0,6% naar
0,4%.3.2Betreft structurele ombuigingen op de projectmiddelen in het kader van
de bij voorjaarsnota en miljoenennota aan OCenW opgelegde taakstellingen.3.3Tijdelijke verhoging tot en met 2003 van de bijdrage in het programma
economie, ecologie, technologie (EET).3.4Betreft de uitgaven uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES)
voor het Wetenschap en Technologiecentrum Watergraafsmeer.3.5Gelden ten behoeve van het INFODROME-programma. Dit is een programma van
onderzoek, kennisoverdracht en communicatieprojecten gericht op het beleid
van de overheid in de informatiemaatschappij.3.6Wijziging van het kasritme van onderzoeksprojecten zonder budgettaire
consequenties.3.7Voor extra steun aan het wetenschaps- en techniekmuseum New Metropolis
is f 1,5 miljoen uitgetrokken in 1999. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.6 Artikel 23.01 Ontvangsten onderzoek en wetenschapsbeleid Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 23.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 183 177182 755182 755182 755182 755 Nieuwe
mutaties 10 81321 21725 87628 535– 1 465 Stand
ontwerpbegroting 2000195 774193 990203 972208 631211 290181 290181 290Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO88 83888 02992 55994 67395 88082 26682 266Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 23.0119992000200120022003 1. Technische
mutaties10 81321 21725 87628 535– 1 465 1. Desalderingen10 81321 21725 87628 535– 1 465 Totaal10 81321 21725 87628 535– 1 465 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Betreft enkele reeds onder de uitgavenartikelen genoemde desalderingen
van de uitgaven en ontvangsten voor TNO doelsubsidies en FES. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
23.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Ontvangsten
andere ministeries 194 456193 780203 742 47A 04.6Ontvangsten
overig 1 318210230 43A 04.6Totaal 195 774193 990203 972    Beleidsterrein 24 Huisvesting Artikel 24.01 Huisvesting primair onderwijs Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000) 1998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 00000 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 20006 623000000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO3 006000000Dit artikel heeft betrekking op de uitgaven voor voorzieningen in de huisvesting
voor het basisonderwijs en het (voortgezet) speciaal onderwijs.De uitgaven voor het basisonderwijs geschieden op grond van de artikelen
64a t/m 91 van de Wet op het basisonderwijs (WBO), alsmede de daarvan afgeleide
algemene maatregelen van bestuur, te weten het Huisvestingsbesluit WBO, het
Bouwbesluit WBO, het Besluit oude eigendoms- en huurscholen WBO en het Bekostigingsbesluit
WBO/OWBO.De uitgaven voor het (voortgezet) speciaal onderwijs geschieden op grond
van de artikelen 88i, 88j en 88k van de Interimwet speciaal onderwijs en voortgezet
speciaal onderwijs (ISOVSO), alsmede de daarvan afgeleide algemene maatregelen
van bestuur, te weten het Huisvestingsbesluit ISOVSO, het Bouwbesluit ISOVSO
en het Huisvestingsbesluit ISOVSO/OISOVSO.Op grond van de wijziging op de Wet op het basisonderwijs, de Interimwet
op het (voortgezet) speciaal onderwijs, alsmede de Wet op het voortgezet onderwijs
in verband met de decentralisatie van huisvestingsvoorzieningen, is de verantwoordelijkheid
voor de huisvesting primair onderwijs ingaande 1 januari 1997 naar de gemeenten
gedecentraliseerd. Uitgaven in verband met de nazorg voor het afrekenen van
oude vergoedingsjaren en de afwikkeling van bezwaren en beroepen tegen deze
afrekenbeschikkingen komen echter nog ten laste van het ministerie van OCenW
op het onderhavige artikel. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43C respectievelijk 04.2. Artikel 24.02 Huisvesting voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie AlgemeenDe bekostiging van de huisvesting is nader uitgewerkt in het huisvestingsbesluit
WVO/WCBO, bekostigingsbesluit WVO en de jaarlijks gepubliceerde programma's
van eisen.Op grond van respectievelijk de wijziging van de Wet op het basisonderwijs,
de Interimwet op het (voortgezet) speciaal onderwijs, alsmede de Wet
op het voortgezet onderwijs in verband met de decentralisatie van huisvesting
en de wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met decentralisatie
van huisvestingsbeslissingen en vervallen van het economisch claimrecht, is
ingaande 1 januari 1997 de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van het
voortgezet onderwijs naar de gemeenten en voor de huisvesting van het beroepsonderwijs
en de volwasseneneducatie naar de bve-instellingen gedecentraliseerd. Uitgaven
in verband met de nazorg voor het afrekenen van oude vergoedingsjaren vo/bve
en de afwikkeling van bezwaren en beroepen bve komen echter nog ten laste
van dit artikel. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 24.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 00000 Nieuwe
mutaties 4 6330000 Stand
ontwerpbegroting 20009 8844 63300000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO4 4852 10200000Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 24.0219992000200120022003 1. Technische
mutaties459     1. Overboekingen (extern)459     2. Autonome
mutaties4 174     1. Afrekeningen4 174  Totaal4 6330000 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De technische mutatie betreft een overboeking in verband met de realisatie
van opbrengsten verkoop van voormalige schoolgebouwen door de Dienst der Domeinen.
Deze middelen worden aangewend ter dekking van de uitgaven voor de afwikkeling
van bezwaren en beroepen van huisvestingszaken.2.1De autonome mutatie op het onderhavige artikel betreft een raming van
de uitgaven voor de afwikkeling van bezwaren en beroepen van huisvestingszaken
uit de periode vóór de decentralisatie. Deze uitgaven worden
gedekt uit nog gerealiseerde verkoopopbrengsten van schoolgebouwen (zie ook
het ontvangstartikel 24.01). Overzicht risico-ontwikkeling
met betrekking tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1 000)Artikel
24.021998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari311 053249 553212 311179 694149 787121 77996 201Vervallen
of te vervallen garanties– 61 500– 37 242– 32 617– 29 907– 28 008– 25 578– 22 593Verleende
of te verlenen garanties0000000Uitstaand
risico per 31 december249 553212 311179 694149 787121 77996 20173 608Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43C respectievelijk 04.30. Artikel 24.01 Ontvangsten huisvesting AlgemeenDit artikel heeft betrekking op de ontvangsten gerealiseerd in verband
met het afrekenen van huisvestingsvoorzieningen en verkopen van onroerend
goed geïnitieerd vóór 1 januari 1997. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 24.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 00000 Nieuwe
mutaties 3 9840000 Stand
ontwerpbegroting 20007 6513 98400000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO3 4721 808     Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 24.0119992000200120022003 2. Autonome
mutaties3 984     1. Diversen3 984  Totaal3 9840000 Toelichting op de nieuwe mutaties2.1De nieuwe mutatie op het onderhavige artikel betreft in 1999 gerealiseerde
verkoopopbrengsten van schoolgebouwen. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
24.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Teveel
betaalde voorschotten bve 000 43A 04.4Teveel
betaalde voorschotten vo 1 78300 43A 04.30Verkoop
onroerend goed 5 8683 9840 69A 04.44Totaal 7 6513 9840    Beleidsterrein 25 Studiefinancieringsbeleid Uitgaven sfb f 4645 mln.Ontvangsten sfb f 1560
mln. Artikel 25.01 Studiefinanciering AlgemeenHet totaal van de uitgaven voor studiefinanciering en tegemoetkoming studiekosten
in het jaar 2000 valt f 79,8 miljoen hoger uit dan in de vorige begroting
was voorzien. Dit is onderverdeeld in een verhoging van f 117 miljoen
voor de relevante uitgaven en een verlaging van f 37 miljoen voor de
niet-relevante uitgaven.Aan het einde van de planperiode vallen de totale uitgaven f 206
miljoen hoger uit. Hiervan is f 177 miljoen niet-relevant en f 29
miljoen relevant.Deze verhogingen vormen het saldo van een aantal mutaties op de verschillende
onderdelen. Deze mutaties zijn gebaseerd op de realisatie over 1998 en op
de doorwerking van de nieuwe inzichten omtrent de leerling en studentaantallen
en op aangepaste normbedragen. Verder is sprake van een aantal mutaties die
voortvloeien uit beleidsmaatregelen. Voor een deel gaat het hierbij om mutaties
die ook in de eerste suppletoire wet op de begroting 1999 zijn voorgesteld
en die een meerjarige doorwerking hebben. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 25.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 4 489 9594 565 1484 467 4884 550 5934 581 940 Nieuwe
mutaties 166 11179 780151 51158 084205 858 Stand
ontwerpbegroting 20004 450 4044 656 0704 644 9284 618 9994 608 6774 787 7984 946 498Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO2 019 5062 112 8332 107 7772 096 0112 091 3262 172 6082 244 623Toelichting op de nieuwe mutatiesDe nieuwe mutaties doen zich voor op de verschillende onderdelen van dit
begrotingsartikel. De nieuwe mutatie van f 79,8 miljoen bestaat in het
jaar 2000 uit mutaties op de volgende onderdelen: Nieuwe mutaties 2000
(bedragen x f 1 miljoen)Basisbeurs+13,9Aanvullende
beurs–8,4Overig SF+1,5Reisvoorziening+108,2WTS+2,0Niet
relevante uitgaven–37,4Deze onderdelen worden hieronder nader toegelicht.De totale uitgaven (prestatiebeurs en tempobeurs samen) voor de basisbeurs
in het jaar 2000 stijgen met f 13,9 miljoen. De basisbeurs is immers
gestegen als gevolg van de indexering. Anderzijds daalt het aantal basisbeursgerechtigden –
met name in de beroepsopleidende leerweg, waar het met ruim 9000 studenten
daalt. Met de hogere uitgaven hangt een hogere correctie op de basisbeursuitgaven
voor de prestatiebeurs samen. Ook de omzettingen van de prestatiebeursuitgaven
in een gift zijn hoger dan in de begroting 1999 waren geraamd.Aan het einde van de planperiode vallen de basisbeursuitgaven f 62,6
miljoen lager uit dan in de vorige begroting was geraamd. Belangrijkste oorzaak
hier van is dat de omzettingen van de prestatiebeurslening in gift lager uitvallen.De totale uitgaven bij de aanvullende beurs (de som van prestatie en tempobeurs)
zijn voor het jaar 2000 f 8,4 miljoen hoger geraamd. De basisraming voor
de aanvullende beurs (dit is de raming voordat de correcties voor de prestatiebeurs
en studievoortgangscontrole plaatsvinden) valt f 89 miljoen hoger uit,
terwijl de totale correcties van studievoortgangscontrole en prestatiebeurs
f 97,5 miljoen hoger zijn.De basisraming voor de aanvullende beurs valt hoger uit vanwege een stijging
van het aantal gerechtigden aanvullende beurs met 3000. Het gemiddelde bedrag
is als gevolg van de stijging van het normbudget door de verhoging van het
lesgeld en de indexering van het collegegeld gestegen. Net als bij de basisbeurs
is ook hier sprake van een forse stijging van de prestatiebeursuitgaven.Aan het einde van de planperiode vallen de uitgaven voor de aanvullende
beurs f 33 miljoen hoger uit dan in de vorige begroting was geraamd.
Dit hangt ook weer samen met een hogere basisraming dan in de begroting 1999
was voorzien (f 85 miljoen). De correctie die hierop aangebracht wordt,
bedraagt f 52 miljoen meer.De overige uitgaven voor studiefinanciering bestaan uit de post bijstelling
(lesgeldvoorschotten en achterstallig lager recht), de collegegeldvergoeding
voor EU-studerenden, en de omzetting van kortlopende schulden in langlopende
schulden (student op eigen benen/achterstallig lager recht). Per saldo valt
in 2000 het geheel van deze uitgaven f 1,5 miljoen hoger uit. Deze ontwikkeling
bestaat uit verschillende onderdelen. Door de stijging van het lesgeld vallen
de uitgaven voor de lesgeldvoorschotten iets hoger uit; op grond van de realisatie
1998 is de raming voor achterstallig lager recht verlaagd; de omzetting van
kortlopende in langlopende schulden levert een tegenvaller in de raming op.
Doordat er meer studerenden uit de Europese Unie in Nederland komen studeren
stijgt de collegegeldvergoeding voor deze groep.Deze ontwikkeling is vrij stabiel in de planperiode: In 2003 is de stijging
van de uitgaven ongeveer f 0,5 miljoen.Bij de ov-studentenkaart is per saldo sprake van meeruitgaven van ruim
f 108 miljoen in 2000. Dit wordt met name veroorzaakt doordat het wetsvoorstel,
waarmee de ov-studentenkaart onder het prestatieregime wordt gebracht een
jaar later wordt ingevoerd. Dit leidt in 2000 tot bijna f 76 miljoen
aan meeruitgaven. Verder vallen de aantallen rechthebbenden op een ov-studentenkaart
hoger uit. Dit leidt tot een tegenvaller van f 35 miljoen op de basisraming
van de ov-studentenkaart. Voorts is op de restpost «reisvoorziening
overig» een meevaller van f 2,6 miljoen geboekt.In 2003 zijn de uitgaven op de reisvoorziening per saldo f 49 miljoen
hoger dan geraamd, met name als gevolg van het handhaven van het huidige voorzieningenniveau.De uitgaven voor de Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS) in deze begroting
zijn in het jaar 2000 f 2 miljoen hoger dan geraamd. Dit kan met name
worden verklaard door een stijging van het lesgeld en de aantallen gerechtigden.Aan het einde van de planperiode vallen de WTS-uitgaven f 8 miljoen
hoger uit.De niet-relevante uitgaven (rentedragende leningen en uitgaven die onder
de prestatiebeurssystematiek vallen) vallen in 2000 in totaal f 37 miljoen
lager uit. Enerzijds betreft dit minder niet-relevante uitgaven van f 76
miljoen, doordat het voorstel waarmee de ov-studentenkaart onder de prestatiebeurs
wordt gebracht, later is ingevoerd. Anderzijds zijn er meer niet-relevante
uitgaven van f 39 miljoen, door het geheel van de mutaties in de raming
van met name de basisbeurs en aanvullende beurs, waaronder de indexering van
de basis- en aanvullende beurs. Aan het einde van de planperiode vallen de
niet-relevante uitgaven f 177 miljoen hoger uit. Specifiek Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 25.01199920002001200220031. Technische
mutaties146 31147 880337 811237 884357 8581. Bijstelling
uit aanvullende posten126 901150 180185 811216 824248 2282. Overboekingen
(extern)19 410– 102 300152 00021 060109 6302. Autonome
mutaties19 80054 900– 155 300– 92 800– 139 0001. Diversen46 80083 900– 125 100– 55 500– 95 3002. Leerlingen
kenmerken4 500    3. Leerlingen volume– 31 500– 21 000– 22 200– 29 300– 35 7004. Verschil
prijsbijstelling – 8 000– 8 000– 8 000– 8 0003. Beleidsmatige
mutaties – 23 000– 31 000– 87 000– 13 0001. Indexering – 23 000– 31 000– 47 000– 63 0002. Intertemporele
compensatie   – 40 000 3. Ramingsbijstelling    50 000Totaal166 11179 780151 51158 084205 858Toelichting op de specificatie van de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende post betreft de bijstelling van de begroting
voor de prijsstijgingen 1999 voor zowel de relevante uitgaven (waaronder ook
de ov-studentenkaart) als de niet-relevante uitgaven (rentedragende
leningen, waaronder de prestatiebeursuitgaven). Niet-relevant betekent in
dit kader «niet relevant voor het beleidsmatig financieringstekort».1.2De externe overboeking heeft betrekking op een overboeking van het ministerie
van Financiën voor de niet relevante uitgaven. Dit betreft het totaal
van de mutatie van de niet-relevante uitgaven, voorzover deze niet door de
prijsbijstellingsmutatie wordt gedekt. De stijging van de niet relevante uitgaven
is met name het resultaat van hogere uitgaven voor de prestatiebeurs.2.1Deze mutatie is het saldo van de muaties op de Wet studiefinanciering
(WSF) en de Wet tegemoetkoming studiekosten (WTS), voorzover die niet door
de overige mutaties worden verklaard. In deze mutatie zijn ook de mutaties
begrepen op de post «overige SF». Eveneens is hierin begrepen
het effect van de verlate invoering van het wetsvoorstel waarmee de ov-studentenkaart
onder het prestatieregime wordt gebracht.2.2Door deze mutatie wordt het budget in het jaar 1999 met f 4,5 miljoen
verhoogd als compensatie voor de verhoging van het lesgeld tot f 1775.
Dit heeft immers zijn doorwerking in de uitgaven voor de WTS en de WSF.Voor de periode vanaf 2000 zijn de mutaties die een gevolg zijn van de
prijsontwikkeling al weergegeven in de reeks bijstelling uit de aanvullende
posten.2.3Deze mutatie betreft het geheel van mutaties als gevolg van een wijziging
in het aantal leerlingen die WSF en WTS-gerechtigd zijn. Er is vooral sprake
van lagere aantallen bij de WSF en dus een verlaging van de uitgaven als gevolg
hiervan.2.4Met deze mutatie wordt de ov-studentenkaart vanaf 2000 op het juiste prijsniveau
gebracht.3.1In de WSF wordt de basisbeurs voor uitwonenden jaarlijks geïndexeerd
met de prijsindex van de gezinsconsumptie. In de huidige systematiek wordt
het bedrag van de indexering van de basisbeurs voor thuiswonenden hetzelfde
als het bedrag waarmee de basisbeurs voor uitwonenden wordt geïndexeerd.
Dit heeft als resultaat dat de basisbeurs voor thuis- wonenden met een relatief
veel hoger percentage wordt bijgesteld. Door de basisbeurs voor thuiswonenden
ook met de prijsindex van de gezins- consumptie te indexeren, wordt de relatieve
verhouding tussen uit- en thuiswonendenbeurs hersteld. Deze maatregel levert
een (jaarlijks oplopende) besparing op. Omdat deze besparing wordt gerealiseerd
op de aanvullende post prijsbijstelling in de miljoenennota, is het hiermee
corresponderende bedrag overgeboekt naar de OCenW-begroting. Vervolgens is
de opbrengst als beleidsmatige mutatie ingeboekt. De opbrengst bedraagt f 23
miljoen in 2000 en loopt op tot f 63 miljoen in 2003.3.2De uitvoering van de nota over de WSF, «Flexibele studiefinanciering;
een stelsel dat past», geeft een eenmalige ruimte van
f 40 miljoen in 2002, waar tegenover meeruitgaven staan van f 19
miljoen in 2004.3.3Vanwege de onzekerheden rond de jaarlijkse indexering van het ov-kaart
contract, en de ontwikkeling van leerling- en studentenaantallen, wordt een
groot deel van de besparing die ontstaat door de gewijzigde indexering van
de basisbeurs voor thuiswonenden vanaf 2003 ingezet voor ophoging van het
beschikbare budget voor de studiefinanciering. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 25.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.WSF
18+ relevant     1 733 5571 796 7701 658 310 41 04.4WSF
18+ niet relevant     1 436 1621 549 6001 724 807 72E 04.4OV-studentenkaart  n.v.t.  834 368777 400678 202 43D 04.4WTS     429 148513 300562 803 41 04.4Overig     16 16918 00019 806 41 04.4Internationale
samenwerking     1 0001 0001 000 41 01.5Totaal     4 450 4044 656 0704 644 928    Artikel 25.02 Garanties AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven geraamd die voortvloeien uit de in het
verleden afgegeven garanties op leningen studiefinanciering die bij private
bankinstellingen zijn opgesloten.Op dit artikel doen zich geen mutaties voor. Jaarlijks wordt nog een klein
bedrag gereserveerd. In 1998 is er geen beroep gedaan op de garanties. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 25.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 100100100100100 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 20000100100100100100100Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0454545454545Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 63D respectievelijk 04.4. Artikel 25.01 Ontvangsten studiefinanciering AlgemeenBij de ontvangsten studiefinanciering wordt in 2000 een verlaging voorgesteld
van ruim f 100 miljoen. Dit is de som van f 70 miljoen lagere relevante
en f 30 miljoen lagere niet-relevante ontvangsten. De verlaging op de
ontvangstenraming voor studiefinanciering is met name gebaseerd op inzichten
uit de realisatie over 1998.In 2003 vallen de totale ontvangsten op artikel 25.01 f 39 miljoen
lager uit dan in de vorige begroting berekend was.De ontvangsten op dit artikel bestaan uit kortlopende en langlopende schulden
die voortvloeien uit de Wet studiefinanciering (WSF). De kortlopende schulden
bestaan uit ten onrechte uitbetaalde studiefinanciering in vorige jaren. Tot
de ontvangsten op langlopende schulden behoren de aflossingen op renteloze
voorschotten en de rente en aflossingen op de rentedragende leningen. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 25.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 875 312852 625741 000703 000617 300 Nieuwe
mutaties – 110 200– 101 200– 72 500– 59 700– 39 300 Stand
ontwerpbegroting 2000764 422765 112751 425668 500643 300578 000572000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO346 879347 192340 981303 352291 916262 285259 562Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 25.0119992000200120022003 1. Technische
mutaties– 27 500– 30 500– 29 500– 14 1006 300 1. Overboekingen
(extern)– 27 500– 30 500– 29 500– 14 1006 300 2. Autonome
mutaties– 82 700– 70 700– 43 000– 45 600– 45 600 1. Diversen– 82 700– 70 700– 43 000– 45 600– 45 600 Totaal– 110 200– 101 200– 72 500– 59 700– 39 300 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De externe overboeking betreft de mutatie op de niet-relevante ontvangsten.
De niet-relevante ontvangsten waren in 1998 lager dan geraamd. De meerjarenraming
van de niet-relevante ontvangsten wordt daarom neerwaarts bijgesteld. In het
jaar 2000 bedraagt deze bijstelling f 30,5 miljoen.2.1In 1998 heeft zich een forse tegenvaller voorgedaan, met name op de ontvangsten
op rente en aflossingen van oude leningen (die zijn verstrekt tot 1992), en
op de ontvangsten op de kortlopende schulden.In de begroting 1999 was rekening gehouden met een structurele daling
ten opzichte van de oorspronkelijke raming. Uit de realisatie 1998 is gebleken dat deze daling nog sterker is dan was verondersteld. Dit
drukt zich met name uit in sterk afnemende spontane aflossingen. De raming
is hiervoor meerjarig verlaagd. Op basis van de realisatie 1998 is ook de
raming van de ontvangsten op de kortlopende schulden verlaagd. De totale bijstelling
van deze mutatie bedraagt f 70,7 miljoen. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
25.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Ontvangsten
kortlopende schulden 256 713265 906260 818 98 04.4Ontvangsten
langlopende schulden 507 709499 206490 607 82 04.4Ontvangsten
internationale samenwerking 000 43E 01.5Totaal 764 422765 112751 425    Artikel 25.02 Lesgelden AlgemeenBij de lesgeldontvangsten wordt in het jaar 2000 een daling voorgesteld
van ruim f 5 miljoen. In 2003 vallen de lesgeldontvangsten f 18
miljoen lager uit dan in de vorige begroting geraamd was. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 25.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 773 500814 838850 299888 499906 099 Nieuwe
mutaties 5 500– 5 900– 22 600– 33 200– 17 900 Stand
ontwerpbegroting 2000609 297779 000808 938827 699855 299888 199904 600Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO276 487353 495367 080375 594388 117403 047410 489Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 25.0219992000200120022003 2. Autonome
mutaties5 500– 5 900– 22 600– 33 200– 17 900 1. Diversen8 00011 100– 3 400– 13 900– 200 2. Leerlingen
kenmerken11 000     3. Leerlingen volume– 13 500– 17 000– 19 200– 19 300– 17 700 Totaal5 500– 5 900– 22 600– 33 200– 17 900 Toelichting op de nieuwe mutaties2.1 en 2.2Het lesgeld is voor het schooljaar 1999/2000 op basis van de bepalingen
van de Les- en cursusgeldwet herijkt. Deze herijking leidt in 1999 tot meer
ontvangsten.Het voornemen is om in komende jaren niet over te gaan tot herijking,
maar tot een jaarlijkse indexering op basis van de algemene prijsontwikkeling.
De jaarlijkse stijging van het lesgeld valt hierdoor lager uit dan oorspronkelijk
geraamd. Dit vindt zijn weerslag in lagere ontvangsten vanaf 2001 (f 3,4
miljoen lagere ontvangsten in 2001, f 13,9 miljoen lagere ontvangsten
in 2002). Als gevolg van beide ontwikkelingen is de raming voor de lesgeldontvangsten
in 1999 en 2000 verhoogd en voor latere jaren verlaagd.2.3Er is sprake van een fors lager aantal lesgeldplichtigen, hetgeen leidt
tot minder ontvangsten. De raming is hiervoor in 2000 met f 17 miljoen
verlaagd en in de jaren daarna met een bedrag variërend van f 17
miljoen tot f 20 miljoen. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 16 respectievelijk 04.4. Beleidsterrein 26 Overige programma-uitgaven Uitgaven opu f 518 mln. Ontvangsten opu f 0,2
mln. Artikel 26.01 Bemiddeling wachtgelders AlgemeenDe maatregelen voor arbeidsbemiddeling en scholing van wachtgelders worden
sinds 1 januari 1996 mede ontworpen en uitgevoerd door subsectorale organisaties
als het Participatiefonds, de Stichting mobiliteitsfonds hoger beroepsonderwijs
en de Stichting SOFOKLES. De coördinatie is in handen van het sectorbestuur
voor de onderwijsarbeidsmarkt. Het sectorbestuur verricht tevens adviestaken
op het gebied van het arbeidsmarktbeleid en «informatievoorziening.
Het op dit artikel geraamde budget staat ten dienste van het totaal aan activiteiten
van het sectorbestuur en de subsectoren.De uitgaven op dit artikel zijn bestemd voor:• externe ondersteuning voor projectontwikkeling en informatievoorziening,
onderzoek en beleidsadvisering, kosten voor arbeidsvoorzieningsorganisaties,
kosten voor het sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt;• additionele middelen voor een decentraal te ontwikkelen aanbod
op het gebied van bemiddeling en scholing.In het kader van de afnemende wachtgeldproblematiek en de toenemende tekortenproblematiek
treedt er thans een verschuiving op van wachtgeldreductie naar het oplossen
van de tekortenproblematiek. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 28 81728 78128 56428 34728 347 Nieuwe
mutaties – 1 482– 8 751– 8 520– 8 289– 8 289 Stand
ontwerpbegroting 200028 25627 33520 03020 04420 05820 05820 058Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO12 82212 4049 0899 0969 1029 1029 102Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 26.0119992000200120022003 1. Technische
mutaties787787787787787 1. Bijstelling
uit aanvullende posten787787787787787 2. Autonome
mutaties7 500     1. Diversen7 500     3. Beleidsmatige
mutaties– 9 769– 9 538– 9 307– 9 076– 9 076 1. Bemiddeling
wachtgelders– 10 000– 10 000– 10 000– 10 000– 10 000 2. Incidentele
loonsommutatie231462693924924 Totaal– 1 482– 8 751– 8 520– 8 289– 8 289 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1 De budgetten op dit artikel zijn geïndexeerd voor de loonkostenontwikkeling.
De middelen hiervoor komen uit de aanvullende post op de Rijksbegroting.2.1 en 3.1Onder coördinatie van het Sectorbestuur voor de onderwijsarbeidsmarkt
(SBO) worden programma's uitgevoerd voor bemiddeling van wachtgelders. Gezien
de problematiek lag de afgelopen jaren het accent van de programma's op volumereductie
van wachtgelden. Door de inmiddels gestaag dalende wachtgelduitgaven kunnen
de activiteiten voor bemiddeling van wachtgelders beperkt worden en is een
verlaging van f 10 miljoen structureel mogelijk. De verlaging maakt onderdeel
uit van de dekking van de cao 1999–2000 (zie voor een nadere toelichting
de brief van 4 maart aan de Tweede Kamer kamerstuk 23 328 nr. 43). De
korting op het budget gaat eerst in 2000 in, voor 1999 is de korting ongedaan
gemaakt door f 7,5 miljoen uit de centrale middelen aan dit budget toe
te voegen.3.2Het budget voor de bemiddeling wachtgelden is structureel verhoogd voor
de incidentele looncomponent. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43A respectievelijk 04.5. Artikel 26.02 Overige rechtspositionele uitkeringen AlgemeenDit artikel is gereserveerd voor de budgetten voor rechtspositionele uitkeringen
die niet aan een beleidsterrein zijn toegekend. In de begroting 2000 zijn
dergelijke budgetten niet aanwezig. Artikel 26.03 CASO, vakbondsfaciliteiten en voorzieningen Algemeen Deelbudget CASOOp artikel 26.03 worden ondermeer de beheerskosten voor CASO (Commissie
Automatisering Salarisadministratie Onderwijs) geraamd.Het CASO-systeem is een salarisberekeningssysteem voor het onderwijsveld.
Het systeem is van OCenW. Het beheer en de exploitatie van het systeem zijn
uitbesteed. Met de privatisering van CASO in 1995 is een situatie ontstaan
waarin CASO beter kan inspelen op de wensen van de marktpartijen. Als onderdeel
hiervan zijn stapsgewijs de vergoedingen voor de kosten van exploitatie en
beheer naar de reguliere bekostiging van de instellingen overgeheveld.De uitgaven in 2000 voor CASO worden geraamd op f 5 miljoen. Dit
bedrag is bestemd voor:– de beleidsinformatie die OCenW aan het CASO-systeem ontleent;– een bijdrage in de kosten van beheer en exploitatie van het systeem. Deelbudget vakbondsfaciliteiten en voorzieningenDeze middelen worden bestemd voor de volgende activiteiten:• de Integrale personeelstelling onderwijspersoneel (IPTO);• projecten op het gebied van lerarentekorten: om- en nascholing;
instroom pabo's en instroom stille reserve en taakbelasting;• projecten op het gebied van kwaliteitsbevordering: vitaal leraarschap;
loopbaanfasering en competentiebeoordeling; oprichting beroepsgroep en lerarenregister;
startbekwaamheden en beroepsprofielen;• projecten op het gebied van de invoering van een integraal personeelsbeleid
op scholen;• de personele en logistieke kosten van het secretariaat van het
georganiseerd overleg betreffende de onderwijssector, ondergebracht bij het
Centrum voor arbeidsverhoudingen overheidspersoneel (CAOP);• facilitering van organisaties van onderwijspersoneel voor werkzaamheden
voor het georganiseerd overleg en vakbondswerkzaamheden. Voor de sectoren
primair onderwijs, voortgezet onderwijs, beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
en hoger beroepsonderwijs is f 18,4 miljoen beschikbaar en voor de sectoren
wetenschappelijk onderwijs en de onderzoeksinstellingen is een bedrag van
f 3,6 miljoen beschikbaar;• voor cursorische activiteiten van werknemersorganisaties ten behoeve
van het personeel (leden en niet-leden) in het kader van de Wet medezeggenschap
onderwijspersoneel is f 2,5 miljoen beschikbaar conform de cao 1995/1996. Deelbudget informatie- en communicatietechnologie (ict)Op het artikelonderdeel ict worden de uitgaven voor het ict-project verantwoord
die niet aan de onderwijssectoren zijn toe te rekenen.Hieronder wordt ingegaan op de totaal beschikbare middelen voor ict, de
herkomst van de middelen en de aanwending ervan. Herkomst van het ict-budgetHet ict-budget bestaat uit 3 onderdelen. Ten eerste uit middelen die al
eerder hiervoor zijn vrijgemaakt binnen de OCenW-begroting. Dit betreft een
reeks van structureel f 50 miljoen. In 1999 is deze post overigens verlaagd
met f 24,6 miljoen in verband met een kasschuif naar 1998, zodat in 1998
de voorhoedescholen in het voortgezet onderwijs volledig gefinancierd konden
worden. Daarnaast is in 1999 f 4,2 miljoen aan het budget toegevoegd
via de eindejaarsmarge. In 1999 zal f 20 miljoen worden gebruikt voor
de opwaardering van gebruikte computers, die aan het onderwijsveld (inclusief
asielzoekerscentra) beschikbaar worden gesteld.Het totale bedrag voor de uitgaven op het terrein van informatie- en communicatietechnologie
zal additioneel in 2000 en in 2001 worden verhoogd, in het bijzonder voor
de zogenoemde «voorhoedescholen». Hiervoor is in 2000 f 30
miljoen en 2001 f 20 miljoen extra beschikbaar. Vanaf 2003 wordt uit
de OCenW-begroting f 40 miljoen aan het ict-budget toegevoegd.Ten tweede uit incidentele ICES-middelen. Deze betreffen f 670 miljoen
in de jaren tot en met 2002 (respectievelijk f 160 miljoen, f 170
miljoen, f 170 miljoen en f 170 miljoen (inclusief het deel LNV)).
Aanvullend is eenmalig in totaal f 330 miljoen beschikbaar (inclusief
het deel LNV) voor de periode na 2002. Over de verdeling van dat laatste bedrag
over de jaren is niets opgenomen, omdat daarover nog aparte besluitvorming
plaatsvindt.Tenslotte zijn er bij het regeerakkoord vanaf 1999 aanvullende structurele
middelen beschikbaar gekomen voor ict. Dit is een reeks die oploopt tot f 250
miljoen per jaar in 2002. Herkomst ict-budget (bedragen
x f 1 miljoen) 19992000200120022003OCW-begroting3050505090ICES160170170170p.m.Regeerakkoord42150200250250Prijsbijstelling24566Impuls
onderwijs203020  Totaal254404445476346
+p.m.De tweede en derde reeks bevatten tevens de middelen voor ict voor het
landbouwonderwijs. Deze middelen zijn op de LNV-begroting terug te vinden
(4% van de structurele middelen en 2,8% van de incidentele ICES-middelen). Aanwending van het ict-budgetZoals in de nota «Onderwijs on line» is aangegeven ligt de
verantwoordelijkheid voor de invoering van ict in het onderwijs bij de scholen.Hiervoor ontvangen de scholen een financiële bijdrage op basis van
een bedrag per leerling. De verdeling over de onderwijssectoren staat in de
eerste 6 reeksen van onderstaande tabel. Deze bijdrage zal onderdeel gaan
uitmaken van de reguliere bekostiging van de scholen en daarom wordt dit deel
van het ict-budget overgeboekt naar de desbetreffende beleidsterreinen op
de begroting. Aanwending ict-budget
(voor zover op OCenW-begroting) bedragen x f 1 miljoen 19992000200120022003Primair
onderwijs68,999,8108,3166,9169,1Speciale
doelgroepen0,81,31,31,91,9Voortgezet onderwijs30,373,774,981,690,7Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie16,025,827,639,339,4Agrarisch
onderwijs6,210,812,814,810,0Lerarenopleidingen23,910,010,00,00,0Kennisnet37,0100,0140,0140,0p.m.Centrale
activiteiten43,047,040,020,00Onvoorzien8,05,710,011,434,8Impuls
onderwijs20,030,020,000Totaal254,1404,1444,9475,9345,9
+ p.m.Het restant van de ict-middelen, de onderste 4 reeksen van de tabel, zal
vooralsnog op dit budget in de begroting blijven staan en is met name gereserveerd
voor de financiering van de beleidsthema's zoals aangegeven in de nota Onderwijs on line: deskundigheidsbevordering, methoden en educatieve
programmatuur, beheer, kennisnet, emancipatie, cultuur en internationalisering. Deelbudget Dienst ziektekostenverzekering overheidspersoneel
(DZVO)De kosten van de regeling ziektekostenvoorziening voor onderwijs- en onderzoekspersoneel
(ZVOO; Staatsblad 1997, 357) worden uit dit deelbudget betaald. Deze regeling
houdt in dat bij excessieve ziektekosten het personeel een beroep kan doen
op een financiële tegemoetkoming. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 212 662336 570384 377431 683431 683 Nieuwe
mutaties 16 131– 26 670– 46 066– 133 991– 270 231 Stand
ontwerpbegroting 2000224 988228 793309 900338 311297 692161 452161 452Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO102 095103 822140 627153 519135 08773 26473 264Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 212 662336 570384 377431 683431 683 Nieuwe
mutaties 16 131– 26 670– 46 066– 133 991– 270 231 Stand
ontwerpbegroting 2000196 959228 793309 900338 311297 692161 452161 452Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO89 376103 822140 627153 519135 08773 26473 264Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 26.0319992000200120022003 1. Technische
mutaties– 9 838– 43 938– 53 173– 121 267– 297 507 1. Bijstelling uit aanvullende posten– 4 118– 38 218– 47 453– 115 547– 291 787 2. Overboekingen
(intern)– 5 720– 5 720– 5 720– 5 720– 5 720 2. Autonome
mutaties – 15 000– 15 000– 15 000– 15 000 1. Diversen – 15 000– 15 000– 15 000– 15 000 3. Beleidsmatige
mutaties25 96932 26822 1072 27642 276 1. A&O-fonds– 2 100     2. Beroepskwaliteit
vitaal leraar2 9002 9002 9002 9002 900 3. ICT24 20030 00020 000 40 000 4. Incidentele
loonsommutatie169668507676676 5. Intertemporele
compensatie2 100     6. Taakstelling
regeerakkoord– 1 300– 1 300– 1 300– 1 300– 1 300 Totaal16 131– 26 670– 46 066– 133 991– 270 231 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat met name uit een overboeking
van ICES-middelen voor informatie- en communicatietechnologie. Voor het overige
betreft het de loonbijstelling voor de cao 1999–2000, de prijsbijstelling
1999 en de uitdeling voor de euro.1.2De directe bijdrage van OCenW in de kosten van beheer en exploitatie van
het CASO-systeem wordt geleidelijk overgeheveld naar de bekostigingsbudgetten
van de onderwijsinstellingen. In 1999 bedroeg deze overheveling f 3 miljoen.
Daarnaast is een bedrag van f 2,7 miljoen overgeboekt naar beleidsterrein
17 ter dekking van de apparaatskosten van de Dienst ziektekostenvoorziening
overheidspersoneel (DZVO).2.1Gezien de realisatie van de uitgaven van het budget ziektekostenvoorziening
overheidspersoneel in 1998 is f 15 miljoen van het ZVO-budget ingezet
ten gunste van de budgettaire problematiek.3.1 en 3.5Het restant van het Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds voor de overheid van
f 2,1 miljoen over het jaar 1998 is doorgeschoven naar 1999 en vervolgens
zijn de middelen ingezet ter dekking van de onderwijs cao 1999–20003.2Het budget voor het lerarenbeleid is in samenhang met de nota «Maatwerk
voor morgen» structureel verhoogd met f 2,9 miljoen. Deze verhoging
wordt gedekt uit een verlaging van artikel 26.08.3.3.Uit de eindejaarmarge 1998 wordt in 1999 f 4,2 miljoen aan het ict-budget
toegevoegd. In 1999 zal f 20 miljoen worden gebruikt voor de opwaardering
van gebruikte computers, die aan het onderwijsveld (inclusief asielzoekerscentra)
beschikbaar worden gesteld.Het bedrag voor de uitgaven op het terrein van informatie- en communicatietechnologie
zal additioneel in 2000 en in 2001 worden verhoogd, in het bijzonder voor
de zogenoemde «voorhoedescholen». Hiervoor is in 2000 f 30
miljoen en 2001 f 20 miljoen extra beschikbaar. Vanaf 2003 wordt uit
de centraal beheerde middelen f 40 miljoen structureel aan het ict-budget
toegevoegd.3.4Het budget op artikel 26.03 is structureel verhoogd voor de incidentele
looncomponent.3.6Door opwaardering kan het CASO-systeem efficiënter onderhouden worden.
Dat maakt een korting van f 1,3 miljoen op het budget mogelijk. De korting
maakt onderdeel uit van de dekking van de taakstelling uit het regeerakkoord
op de apparaatskosten. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en functionele
coderingArtikelonderdelen 26.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Vakbondsfaciliteiten
en voorzieningen     26 92132 33932 750 43A 04.5DZVO     66 90883 78789 591 43A 01.1CASO  nvt  8 8465 3505 448 12 04.0USZO     57 10000 12 01.1ICT     37 184107 317182 111 43A 04.0Totaal     196 959228 793309 900    Artikel 26.05 Internationale betrekkingen AlgemeenOnder dit artikel zijn de uitgaven opgenomen voor de internationale onderwijssamenwerking,
opgesplitst in de artikelonderdelen:• bilaterale samenwerking• multilaterale samenwerking• emancipatie activiteiten• internationalisering• internationale samenwerking• samenwerking midden- en oost EuropaTevens zijn onder dit artikel de uitgaven voor de Nederlandse Taalunie
opgenomen.In de beleidsbrief internationalisering van het onderwijs, die tegelijk
met de begroting en het HOOP 2000 aan de Kamer wordt aangeboden, wordt nader
in gegaan op het internationaliseringsbeleid voor de komende periode.Naast de uitgaven op artikel 26.05 worden op de verschillende beleidsterreinen
uitgaven voor internationalisering gedaan die gericht zijn op de specifieke
sectoren. Bilaterale samenwerkingTen laste van het artikelonderdeel bilaterale samenwerking zullen activiteiten
worden uitgevoerd met partners in prioritaire landen en regio's, zoals beschreven
in de beleidsbrief internationalisering van het onderwijs– Samenwerking met landen binnen Europa De samenwerking zal primair gericht zijn op intensivering van de samenwerking
ten behoeve van de kwaliteit van het onderwijs met de volgende landen: Duitsland,
Frankrijk, België, Luxemburg, het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Italië.
Deze landenkeuze komt overeen met het samenwerkingsbeleid van het ministerie
van Buitenlandse Zaken.– Samenwerking met prioritaire landen buiten Europa Met Zuid-Afrika zal het CENESA-programma worden voortgezet, dat vooral
gericht is op curriculumontwikkeling, toetsontwikkeling, versterking van management-capaciteit
en kwaliteitszorg.De samenwerking met Indonesië en China is gericht op de versterking
van human resource development, onder meer door het stimuleren van combinaties
van bedrijven en onderwijsinstellingen uit de zogenaamde Azië-faciliteit
(Hoofdstuk V Rijksbegroting).Omdat aan het Nederlandse onderwijs veel leerlingen van Turkse en Marokkaanse
herkomst deelnemen, wordt nagegaan in hoeverre er mogelijkheden zijn de samenwerking
met die landen te intensiveren, gericht op internationalisering en innovatie
van het onderwijs in Nederland.Ook de uitgaven voor het samenwerkingsprogramma met de Nederlandse Antillen
en Aruba komen ten laste van dit artikel. Multilaterale samenwerkingOp het artikelonderdeel multilaterale samenwerking staan de uitgaven voor
het OESO/INES project «Producing Student Achievement Indicators»
(in het kader van het leren in het buitenland) en het Unesco-programma «Disaster
Reduction», alsmede de bijdrage voor het Centrum voor moderne talen
te Graz van de Raad van Europa en enkele kleinere projecten in het kader van
de EU en de Unesco. Emancipatie-activiteitenOp dit artikelonderdeel staan de uitgaven voor het samenwerkingsverband
van het expertisecentrum Gender, etniciteit en multiculturaliteit van de Universiteit
Utrecht. Nederlandse TaalunieDit artikelonderdeel betreft een deel van de uitgaven voor de Nederlandse
Taalunie, waarvoor de budgetverantwoordelijkheid vorig jaar onder artikel
26.05 is gebracht. InternationaliseringHet artikelonderdeel internationalisering heeft betrekking op het ontwikkelen
en onderhouden van de mobiliteitsmonitor, beleidsonderzoek gericht op het
leren in het buitenland en het inzetten van «native speakers in de klas». Internationale samenwerkingOp dit artikelonderdeel staan de uitgaven voor de beurzen in het kader
van het Huygensprogramma voor studenten uit niet Europese landen en de kosten
voor de plv. PV Unesco in Parijs. Dit artikelonderdeel valt geheel onder de
Homogene groep internationale samenwerking (HGIS). Midden- en oost EuropaDit artikelonderdeel betreft de uitgaven van bureau CROSS (Coördinatie
Rusland Onderwijs Samenwerking) voor de onderwijssamenwerking met de landen
in midden- en oost Europa. Op grond van een evaluatie van de huidige samenwerking
met de Russische Federatie en Hongarije zal worden bezien met welke nieuwe
toetreders tot de Europese Unie samenwerking tot stand kan worden gebracht. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 19 36619 44519 44519 34519 345 Nieuwe
mutaties – 7 722– 2 224442921420 Stand
ontwerpbegroting 200021 48211 64417 22119 88720 26619 76519 765Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO9 7485 2847 8159 0259 1968 9698 969Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.051998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 19 41119 44519 44519 34519 345 Nieuwe
mutaties – 3 663758840988420 Stand
ontwerpbegroting 200016 52915 74820 20320 28520 33319 76519 765Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO7 5007 1469 1689 2059 2268 9698 969Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 26.0519992000200120022003 1. Technische
mutaties– 4 231309425420420 1. Bijstelling
uit aanvullende posten370379379374374 2. Overboekingen
(extern)200     3. Overboekingen (intern)– 4 801– 70464646 3. Beleidsmatige
mutaties568449415568  1. UNESCO568449415568  Totaal– 3 663758840988420 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft de loon- en prijsbijstelling voor het jaar 1999 en
volgende jaren. De bedragen zijn afkomstig uit de aanvullende post van de
miljoenennota.1.2Dit betreft een overboeking van het ministerie van Buitenlandse Zaken
naar dit artikel. Dit is bestemd voor de internationale samenwerking en met
name voor de OCenW-module binnen de MATRA Pre-accessie faciliteit. Deze faciliteit
is gericht op de ondersteuning van de kandidaat lidstaten bij de toetreding
tot de EU door een versterking van de overheidscapaciteit.1.3Deze mutatie betreft met name een overboeking naar artikel 22.02 (wetenschappelijk
onderwijs). Er is f 4,7 miljoen overgeboekt, bestemd voor de uitvoering
van het «Huygens beurzenprogramma» (voorheen culturele verdragen)
door de NUFFIC. Deze overboeking vindt jaarlijks plaats.3.1De beleidsmatige mutatie betreft een verhoging, voor vier jaar, voor de
bekostiging van het Unesco Disaster Reduction Programme. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 26.05 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Bilaterale
samenwerking 6 1032 7212 945 3 4204 0734 288 43A 04.0Multilaterale
samenwerking 1 780615620 1 080983861 43A 04.0Emancipatie
activiteiten 192171209 154209209 43A 04.0Nederlandse
Taalunie 5 2425 4385 554 5 2425 4385 554 43A 04.0internationalisering 1 593224311 1 123475474 43A 04.0Midden-
en oost Europa 6 2132 1642 765 5 1514 2704 000 43A 04.0Internationale
samenwerking 3593114 817 3593004 817 43A 01.5Totaal 21 48211 64417 221 16 52915 74820 203    Artikel 26.06 Loonbijstelling AlgemeenHet artikel loonbijstelling vervult dezelfde functie op de OCenW-begroting
als de overeenkomstige zogenaamde aanvullende post op de Rijksbegroting. De
bijstelling van de begroting voor de nominale loonontwikkeling wordt in eerste
instantie geraamd op deze post. Na de vaststelling van de feitelijke loonontwikkeling
per begroting worden de daarbij vastgestelde bedragen overgeheveld naar artikel
26.06 (loonbijstelling). Zolang de verdeling van deze bedragen over de beleidsterreinen
binnen de OCenW-begroting niet vaststaat, worden ze op dit artikel verantwoord. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.061998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 – 205 316– 98 262– 99 53616 85590 870 Nieuwe
mutaties 157 086190 391223 355163 315169 272 Stand
ontwerpbegroting 20000– 48 23092 129123 819180 170260 142421 744Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0– 21 88541 80756 18781 757118 047191 379Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 26.0619992000200120022003 1. Technische
mutaties29 82215 07730 316– 29 704– 126 055 1. Bijstelling
uit aanvullende posten29 82215 07730 316– 19 704– 116 055 2. Overboekingen
(intern)   – 10 000– 10 000 2. Autonome
mutaties – 20 000– 20 000   1. Diversen – 20 000– 20 000   3. Beleidsmatige
mutaties127 264195 314213 039193 019295 327 1. Intertemporele
compensatie14 461     2. Loonruimte   – 70 000  3. Onderwijs
cao 1999–2000180 803195 314213 039263 019295 327 4. Taakstellende
onderuitputting– 68 000     Totaal157 086190 391223 355163 315169 272 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1In onderstaande tabellen wordt de bijstelling aangegeven van dit artikel
uit de aanvullende post van de Miljoenennota en de uitdeling van de loonbijstelling
naar de verschillende beleidsterreinen. In 1999 betekent dit als gevolg van
het verschil tussen de ontvangen loonbijstelling en de uitgedeelde loonbijstelling
per saldo een ophoging van dit artikel met f 29,8 miljoen, f 15,1
miljoen in 2000, f 30,3 miljoen in 2001, en een verlaging van f 19,7
miljoen in 2002 en f 116,1 miljoen in 2003. Ontvangen loonbijstelling
(bedrag x f 1 miljoen) 19992000200120022003Loonruimte
1999987,01 054,31 067,81 086,01 102,1De bijstelling uit de aanvullende post betreft de loonbijstelling 1999
voor de gehele begroting van OCenW. De loonbijstelling omvat zowel de kabinetsbijdrage
in verband met de gemiddelde contractloonontwikkeling, als de loonbijstelling
door mutaties in verschillende werkgeverspremies. Onderverdeling uitdeling
naar categorie (bedrag x f 1 miljoen)Categorie19992000200120022003Sector
Rijk– 18,1– 22,4– 20,3– 19,8– 19,9Sector
overig (G&G-sector)– 55,3– 56,0– 55,9– 56,2– 56,1Sector
OenW:     – CAO-sector (PO/VO/BVE)– 663,5– 717,6– 719,0– 742,7– 806,3– HO-sector
(HBO/WO/OWB)– 217,0– 239,8– 238,9– 236,6– 236,0Incidentele
looncomponent PO   – 51,0– 106,0Overige
loonbijstelling– 3,3– 3,4– 3,40,66,1Totaal
uitdeling– 957,2– 1 039,2– 1 037,5– 1 105,7– 1 218,2De verdeling van de verwerkte loonbijstelling over de verschillende beleidsterreinen
is als volgt: Onderverdeling uitdeling
naar beleidsterrein (bedrag x f 1 miljoen)Beleidsterrein19992000200120022003Ministerie
algemeen– 18,1– 22,3– 20,2– 19,7– 19,7Primair
onderwijs– 276,5– 363,0– 355,1– 415,5– 475,3Voortgezet
onderwijs– 244,8– 249,2– 252,6– 255,7– 258,5Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie– 130,6– 137,2– 136,4– 135,5– 135,7Hoger
beroepsonderwijs– 83,4– 75,0– 76,9– 78,5– 97,1Wetenschappelijk
onderwijs– 153,1– 142,7– 146,1– 149,4– 176,3Onderzoek
en wetenschapsbeleid– 25,8– 24,2– 24,7– 25,4– 29,6Overige
programma uitgaven– 2,0– 2,1– 2,1– 2,1– 2,1Cultuur– 22,9– 23,5– 23,4– 23,9– 23,9Totaal
uitdeling– 957,2– 1 039,2– 1 037,5– 1 105,7– 1 218,21.2Het betreft hier een overboeking van f 0,1 miljoen naar het beleidsterrein
wetenschappelijk onderwijs en een overboeking van f 9,9 miljoen naar
het beleidsterrein hoger beroepsonderwijs voor de verbetering van de betreffende
lerarenopleidingen.2.1Vanuit de concrete verwachting dat het kaseffect van de loonbijstelling
bij het voortgezet onderwijs, zoals zich dat in 1999 voordoet ook in 2000
en 2001 zal voordoen, is voor de jaren 2000 en 2001 een bedrag van f 20
miljoen als autonome verlaging ingeboekt.3.1Deze mutatie betreft een kasverschuiving van f 14,5 miljoen uit de
eindejaarsmarge van 1998/1999 ter dekking van de onderwijs cao 1999–2000.3.2Bij het budgettaire beeld van de cao 1999–2000 was, uitgaande van
voorlopige looncijfers voor 1999, rekening gehouden met een post intertemporele
compensatie die in 1999 voor geheel OCenW circa f 70 miljoen hoger was.
De definitieve loonbijstelling voor 1999 viel echter f 70 miljoen hoger
uit, waardoor in 1999 eenzelfde bedrag minder nodig was voor
intertemporele compensatie. In 2002 was voorzien in de terugbetaling van deze
f 70 miljoen. Dit bedrag kan nu vrijvallen voor het budgettaire beeld.3.3De hier opgenomen bedragen hebben betrekking op de kosten van de onderwijs
cao 1999–2000. De totale kosten en dekking van de cao 1999–2000
zijn toegelicht in de brief van 4 maart 1999 aan de Tweede Kamer (zie kamerstuk
23 328 nr. 43). De dekking van deze cao voor de sectoren primair onderwijs,
voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs en volwasseneneducatie bestaat uit
diverse ramingbijstellingen en herschikkingen, zoals een korting op de projectmiddelen,
de incidentele looncomponent en de inzet van centraal beheerde middelen. Om
de kosten over de jaren heen te kunnen dekken is voorzien in een intertemporele
compensatie. Binnen het kader van de onlangs afgesloten cao 1999–2000
is overigens het tekort als gevolg van de cao 1996–1998 meegenomen en
opgelost. De budgetten die nog op het artikel loonbijstelling staan betreffen
de budgetten voor compententiebeloning en periodiekenstop waarover in de cao
1999–2000 afspraken zijn gemaakt.3.4Deze mutatie betreft een taakstellende onderuitputting van f 68 miljoen
in 1999. Bij najaarsnota zal deze post definitief worden ingevuld. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9. Artikel 26.07 Prijsbijstelling AlgemeenDit artikel heeft dezelfde functie als het artikel loonbijstelling, maar
dan voor de uitdeling van de prijscompensatie. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.071998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 00000 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 20000000000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0000000De verdeling van de verwerkte prijsbijstelling over de verschillende beleidsterreinen
is als volgt: Onderverdeling uitdeling
naar beleidsterrein (bedrag x f 1 miljoen)Beleidsterrein19992000200120022003 Ministerie
algemeen– 5,5– 5,4– 5,4– 5,3– 5,3 Primair
onderwijs– 24,0– 25,0– 25,4– 25,9– 26,3 Voortgezet
onderwijs– 16,5– 16,5– 16,5– 18,9– 16,9 Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie– 16,1– 15,1– 15,1– 16,2– 15,1 Hoger
beroepsonderwijs– 15,8– 15,5– 15,2– 15,2– 15,2 Wetenschappelijk
onderwijs– 27,7– 27,5– 27,4– 27,2– 27,1 Onderzoek
en wetenschapsbeleid– 7,8– 7,8– 7,8– 7,7– 7,7 Studiefinancieringsbeleid– 15,2– 14,4– 13,9– 13,8– 13,8 Overige
programma uitgaven– 4,4– 6,3– 7,9– 8,4– 12,3 Cultuur– 7,8– 8,0– 8,0– 8,1– 8,0 Totaal
uitdeling– 140,8– 141,5– 142,6– 146,7– 147,7 Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9. Artikel 26.08 Centraal beheerde middelen AlgemeenOp dit artikel worden in de eerste plaats uitgaven geraamd die pas worden
verdeeld over de artikelen als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Dit geldt
voor de besteding van projectgelden bij het ministerie of de IB-Groep, waarbij
in geval van extra uitgaven in de bedrijfsmatige en automatiseringssfeer als
gevolg van beleidsontwikkelingen een onderbouwd bestedingsplan moet worden
overlegd.In de tweede plaats komt op dit artikel een aantal boekhoudkundige mutaties
tot uitdrukking die veroorzaakt worden door het niet altijd synchroon lopen
van bezuinigingen waartoe het kabinet besluit en de bedragen die door de feitelijk
genomen maatregelen worden gegenereerd. Eventuele verschillen worden niet
op de betrokken artikelen verwerkt (dat zou de kwaliteit van de raming aantasten),
maar op dit centrale artikel bijgehouden.Ook bezuinigingen die nog niet zijn ingevuld, worden eerst op dit artikel
gezet.Op dit artikel worden geen feitelijke uitgaven gedaan. Uitgaven zijn pas
mogelijk nadat de benodigde bedragen via een suppletoire begroting zijn overgeboekt
naar het van toepassing zijnde artikel. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.081998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 34 54312 78246 40325 795232 155 Nieuwe
mutaties – 33 949– 13 129– 32 800– 76 695– 218 275 Stand
ontwerpbegroting 20000594– 34713 603– 50 90013 88061 872Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0270– 1586 173– 23 0986 29828 076Specificatie nieuwe mutaties
(x 1000)Artikel 26.0819992000200120022003 1. Technische
mutaties– 25 927– 9 285– 4 803– 7 702– 6 677 1. Bijstelling
uit aanvullende posten– 12 69926 6832 9643 989 2. Overboekingen
(extern)– 600– 1 3092 2608 4038 403 3. Overboekingen
(intern)– 12 628– 10 596– 13 746– 19 069– 19 069 2. Autonome
mutaties– 16 1521 2116 0988 6028 302 1. Diversen– 17 580– 6 326– 4 314– 1 814– 2 114 2. Materiële
kenmerken1 4287 53710 41210 41610 416 3. Beleidsmatige
mutaties8 130– 5 055– 34 095– 77 595– 219 900 1. Centraal
beheerde middelen2 472 – 20 000– 23 500– 222000 2. Efficiencykorting  – 10 000– 20 000– 25 000 3. Intertemporele
compensatie8 558– 2 155– 1 195– 1 195  4. Kasbeleid   – 30 00030 000 5. Leraren
in opleiding– 2 900– 2 900– 2 900– 2 900– 2 900 Totaal– 33 949– 13 129– 32 800– 76 695– 218 275 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Ter dekking van de kosten van de invoering van de euro is de begroting
meerjarig vanuit de aanvullende post bijgesteld voor in totaal f 104,8
miljoen. Deze middelen zijn vervolgens verdeeld over de verschillende beleidsterreinen
en zijn de budgetten bijgesteld voor de prijscompensatie 1999. Bovendien is
onder deze mutatie voor het jaar 1999 de tegenboeking van de uitdeling van
middelen voor asielzoekers van f 13,3 miljoen opgenomen (zie ook artikel
26.10).De verdeling van de euro-middelen over de verschillende beleidsterreinen
is als volgt: Onderverdeling uitdeling
naar beleidsterrein (bedrag x f 1 miljoen)Beleidsterrein19992000200120022003Ministerie
algemeen– 5,4– 29,6– 1,6  Primair
onderwijs – 13,8– 13,8  Voortgezet
onderwijs – 4,2– 4,2  Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie – 2,9– 2,9  Hoger
beroepsonderwijs – 3,9– 3,9  Wetenschappelijk
onderwijs – 3,0– 3,0  Onderzoek
en wetenschapsbeleid – 0,5– 0,5  Overige
programma uitgaven– 0,1– 0,2– 7,2– 2,8 Cultuur – 0,6– 0,6  Totaal
uitdeling– 5,5– 58,7– 37,7– 2,8 1.2Dit bedrag bestaat uit een overboeking naar het ministerie van Justitie
voor de Commissie gelijke behandeling van f 0,2 miljoen voor de jaren
1999 en 2000 en een meerjarige overboeking met het ministerie van VROM voor
de stelselwijziging rijkshuisvesting.1.3De interne overboeking betreft enerzijds een aantal overboekingen naar het beleidsterrein ministerie algemeen voor: herontwerp IB-Groep
van f 10 miljoen in 1999, grote stedenbeleid van f 1,3 miljoen en
CPB-kennisunit van f 0,3 miljoen. Zie voor een nadere toelichting op
deze mutaties beleidsterrein 17. Anderzijds betreft de interne overboeking
de uitdeling van de middelen voor de stelselwijziging rijkshuisvesting.2.1Het artikel wordt met f 9 miljoen in 1999 verlaagd voor de meerkosten
van het meerjarencontract 1998–2000 dat is afgesloten met USZO en zijn
de overige programma-uitgaven op dit artikel verlaagd met een bedrag aflopend
van f 8,6 miljoen in 1999 tot f 2,1 miljoen in 2003.2.2De mutatie betreft een correctie op het huisvestingsbudget die verband
houdt met de stelselwijziging rijkshuisvesting die in de miljoenennota 1999
is toegevoegd aan de begroting (zie ook de toelichting op beleidsterrein 17)3.1De centraal beheerde middelen worden verhoogd met f 2,5 miljoen in
1999 en verlaagd met f 20 miljoen in 2001, f 23,5 miljoen in 2002
en f 222 miljoen in 2003 voor onder andere de dekking van de kosten van
de cao 1999–2000. Daaronder is ook begrepen de restantdekking voor de
vervallen taakstelling van de doorstroom van vo-leerlingen naar het bve-domein.3.2Deze mutatie betreft het restant van de efficiencykorting oplopend van
f 10 miljoen in 2001 tot f 25 miljoen in 2003 op de onderwijsverzorgende
instellingen in het primair- en voortgezet onderwijs en de landelijke organen
beroepsonderwijs in het bve-veld. Deze restant taakstelling is voorlopig centraal
op dit artikel geparkeerd om de gedachtegang nader te bepalen. Het accent
van de efficiencykorting ligt op de landelijke organen beroepsonderwijs (lob).
De lob's hebben een centrale rol bij de werving en kwaliteitsbewaking van
beroepspraktijkvormingsplaatsen in het bve-veld. Met de fiscale faciliteit
leerlingwezen (Wet vermindering afdrachtskorting (WVA)) wordt extra groei
van de beroepsbegeleidende leerweg bevorderd. Deze heeft zich minder voorgedaan
dan verwacht bij de invoering van de WVA. Dit leidt tot een lager gebruik
en derhalve tot een onderuitputting van de WVA.3.3Deze mutatie bestaat uit een toewijzing uit de eindejaarsmarge 1998/1999
van f 4,6 miljoen in 1999 en vervolgens een verlaging met f 2,2
miljoen in 2000 en f 1,2 miljoen in 2001 en 2002. Daarnaast betreft deze
mutatie een toewijzing van f 4 miljoen voor de uitvoeringskosten van
wachtgeldregelingen in 1999.3.4Om de dekking van de cao 1999–2000 per jaar sluitend te maken is
het noodzakelijk via kasbeleid in de jaren 2002 de begroting met f 30
miljoen te verlagen, waarna in 2003 de begroting weer met f 30 miljoen
wordt verhoogd.3.5Deze mutatie betreft de dekking voor de verhoging van het budget voor
lerarenbeleid van f 2,9 miljoen. Zie hiervoor ook de post op artikel
26.03. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9. Artikel 26.09 Emancipatie-activiteiten AlgemeenOp artikel 26.09 werden de middelen geraamd voor stimulering van emancipatie-projecten.
Met ingang van de begroting 1999 zijn de middelen naar de artikelen van de
beleidsterreinen overgeboekt. Het artikel 26.09 is leeg. Artikel 26.10 Asielzoekers AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven opgenomen voor de asielzoekers. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.101998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 25 72918 40414 07711 73711 737 Nieuwe
mutaties – 25 72957 59675 92374 26358 263 Stand
ontwerpbegroting 20000076 00090 00086 00070 00070 000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO0034 48740 84039 02531 76531 765Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 26.1019992000200120022003 1. Technische
mutaties– 25 72957 59675 92374 26358 263 1. Bijstelling
uit aanvullende posten– 25 72957 59675 92374 26358 263 Totaal– 25 72957 59675 92374 26358 263 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft een bijstelling in verband met gewijzigde aantallen
asielzoekers. Voor het jaar 1999 betreft dit een bijstelling van f 37,4
miljoen uit de aanvullende post, een overboeking van f 13.3 miljoen en
een uitdeling van f 76,4 miljoen. Per saldo betekent dit een verlaging
van dit artikel met f 25,7 miljoen. Voor het jaar 2000 betekent dit per
saldo een verhoging van f 57,6 miljoen, f 75,9 miljoen in 2001,
f 74,3 miljoen in 2002 en f 58,3 miljoen in 2003.In de onderstaande tabel wordt de bijstelling uit de aanvullende post
weergegeven. (bedrag x f 1 miljoen) 19992000200120022003Aanvullende
post37,476,090,086,070,0De verdeling van de aanvullende post over de beleidsterreinen is opgenomen
in de onderstaande tabel. Onderverdeling uitdeling
naar beleidsterrein (bedrag x f 1 miljoen)Beleidsterrein19992000200120022003Primair
onderwijs– 59,0– 10,6– 8,1– 6,8– 6,8Voortgezet
onderwijs– 14,7– 7,0– 5,4– 4,4– 4,4Beroepsonderwijs
en volwasseneneducatie– 2,7– 0,8– 0,6– 0,5– 0,5Nog
te verdelen middelen0,076,090,086,070,0Totaal– 76,457,675,974,358,3Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 43Z respectievelijk 04.9. Artikel 26.01 Ontvangsten van algemene aard AlgemeenDeze ontvangsten kunnen niet aan één onderwijssoort worden
toegerekend. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 26.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 219219219219219 Nieuwe
mutaties 00000 Stand
ontwerpbegroting 20008 791219219219219219219Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO3 990999999999999Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikelonderdelen
26.01 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Ontvangsten
nader te verdelen 219219219 06 13.9Ontvangsten
overige programmakosten 8 57200 43A 04.0Ontvangsten
internationale samenwerking 000 43A 01.5Totaal 8 791219219    Beleidsterrein 27 Cultuur Uitgaven cultuur f 2 720 mln. Ontvangsten cultuur
f 398 mln. Artikel 27.01 Kunsten AlgemeenDe op dit artikel geraamde uitgaven zijn bestemd voor activiteiten en
instellingen op het gebied van de podiumkunsten (muziek, opera, dans, toneel
en mime), film, beeldende kunst, bouwkunst en vormgeving, amateurkunst en
kunsteducatie. Verder worden uit dit artikel bijdragen verstrekt aan bovensectorale
subsidies op het terrein van de kunsten.Voor zover op dit artikel subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze
in de subsidiebijlage (bijlage 6) opgenomen.Op grond van de Wet op het specifiek cultuurbeleid (Stb. 1993, 193) en
het Bekostigingsbesluit cultuuruitingen (Stb. 1994, 473) worden de uitgaven
gedaan. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
27.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 113 318116 172541 688535 149531 349 Nota
van wijziging 8 500     Geautoriseerd
totaal 121 818116 172541 688535 149531 349 Nieuwe
mutaties – 201– 53 0173 11037 89937 775 Stand
ontwerpbegroting 2000130 896121 61763 155544 798573 048569 124572 057Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO59 39855 18728 659247 218260 038258 258259 588Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.011998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 555 726557 697541 688535 149531 349 Nota
van wijziging 8 500     Geautoriseerd
totaal 564 226557 697541 688535 149531 349 Nieuwe
mutaties 21 654– 33 0613 11037 89937 775 Stand
ontwerpbegroting 2000547 783585 880524 636544 798573 048569 124572 057Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO248 573265 860238 070247 218260 038258 258259 588Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000) 19992000200120022003 1. Technische
mutaties14 89415 12914 61014 39914 275 1. Bijstelling
uit aanvullende posten17 82718 06217 54317 33217 208 2. Overboekingen
(intern)– 2 933– 2 933– 2 933– 2 933– 2 933 3. Beleidsmatige
mutaties6 760– 48 190– 11 50023 50023 500 1. Beperking
proj.mid/vern.activ.– 200– 1 500– 1 500– 1 500– 1 500 2. Korting
cultuurbudget – 2 700– 2 700– 2 700– 2 700 3. BTW
verlaging1 7001 7001 7001 7001 700 4. Intensivering
cultuur  16 00016 00016 000 5. Intertemporele
compensatie5 260800    6. Kasbeleid – 25 000– 25 00010 00010 000 7. Verdeling
beleidsintensivering – 21 490    Totaal21 654– 33 0613 11037 89937 775 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten f 17,8 bestaat uit salarismaatregelen
1999 voor de gepremieerde en gesubsidieerde sectoren voor f 14,5 miljoen.
Voor dit onderdeel wordt verwezen naar de toelichting op beleidsterrein 26.
Daarenboven een prijsbijstelling 1999 voor f 3,3 miljoen.1.2In de Miljoenennota 1999 is een stelselwijziging rijkshuisvesting tot
stand gekomen, op grond waarvan een voorlopige budgetverdeling is vastgesteld.Op basis van de huidige gegevens vloeroppervlakken, wordt deze verdeling
gecorrigeerd. Daarnaast zijn nu de middelen voor het onderhanden werk toegevoegd
en heeft een correctie plaatsgevonden in het kader van deltaplan Cultuur en
de EER-middelen cultuur.3.1De bijstelling betreft de invulling van de taakstelling in het kader van
de bezuiniging op de projectmiddelen met ingang van 1999.3.2Dit maakt deel uit van de structurele korting op de cultuurbegroting van
f 5 miljoen met ingang van 2000.3.3De bijstelling betreft een compensatie ter dekking van het restant tekort
als gevolg van de btw-verlaging podiumkunsten.3.4De bijstelling betreft het continueren van de motie-Van Nieuwenhoven-cs
vanaf 2001, conform de brief van het ministerie van Financiën (kenmerk
IRF98/572M) aan de Tweede Kamer.3.5De bijstelling betreft intertemporele compensaties van f 1,3 miljoen
voor het flankerend beleid in het kader van de Wet inkomensvoorziening kunstenaars;
f 0,8 miljoen voor het oplossen van de knelpunten als gevolg van de btw-problematiek
(1999 en 2000) en f 2,0 miljoen voor het ouderenbeleid. Daarnaast een
bedrag van f 1,2 miljoen voor projecten Cultuur en school, waarvoor de
verplichtingen reeds in 1997 zijn aangegaan.3.6Door de toepassing van het kasstelsel vindt er een wijziging plaats in
de subsidiebehoefte van de Kunstenfondsen. Dit betekent dat een bedrag aan
liquide reserves terugvloeit naar het ministerie van OCenW. Deze reserves
zijn betrokken bij het kasbeleid. In 2000 en 2001 wordt f 25 miljoen
ingeleverd, waartegenover een verhoging van het cultuurbudget met structureel
f 10 miljoen staat vanaf 2002.3.7Deze mutatie heeft betrekking op de herverdeling van de beleidsintensiveringen
cultuur. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 27.01 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Podiumkunsten 49 82941 54926 640 323 284327 990313 315 43F 08.1Film 6805 661457 26 27637 63133 401 43F 08.1Beeldende
kunst, vormgeving en bouwkunst 48 01739 07623 076 139 106135 311119 813 43F 08.1Amateurkunst
en kunsteducatie 13 38914 58310 481 34 31741 00236 181 43F 08.1Overige
subsidies kunsten 18 98120 74823 791 24 80043 94643 416 43F 08.1Verdeling
beleidsintensivering 00– 21 490 00– 21 490 43F 08.1Totaal 130 896121 61763 155 547 783585 880524 636    Artikel 27.02 Bibliotheken, letteren en Nederlandse Taalunie AlgemeenOp dit artikel treft men de uitgaven aan voor de Friese taal en cultuur,
het landelijk openbaar bibliotheekwerk, de Nederlandstalige letteren en de
Nederlandse taalunie. De uitgaven zijn mede gebaseerd op de Wet op hetspecifiek Cultuurbeleid (Stb. 1993, 193) en het Bekostigingsbesluit
cultuuruitingen (Stb. 1994, 473). Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
27.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 30 74584 51589 13188 80888 808 Nota
van wijziging 1 250     Geautoriseerd
totaal 31 99584 51589 13188 80888 808 Nieuwe
mutaties 9402 1301 5831 5711 571 Stand
ontwerpbegroting 200015 45832 93586 64590 71490 37990 37990 271Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO7 01414 94539 31841 16441 01241 01240 963Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 89 49989 25289 13188 80888 808 Nota
van wijziging 1 250     Geautoriseerd totaal 90 74989 25289 13188 80888 808 Nieuwe
mutaties 2 0082 9411 5831 5711 571 Stand
ontwerpbegroting 200086 06892 75792 19390 71490 37990 37990 271Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO39 05642 09141 83641 16441 01241 01240 963Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 27.0219992000200120022003 1. Technische
mutaties2 00820011 9831 9711 971 1. Bijstelling
uit aanvullende posten2 7802 7732 7552 7432 743 2. Desalderingen– 880– 880– 880– 880– 880 3. Overboekingen
(intern)108108108108108 3. Beleidsmatige
mutaties 940– 400– 400– 400 1. Korting
cultuurbudget – 400– 400– 400– 400 2. Verdeling
beleidsintensivering 1 340    Totaal2 0082 9411 5831 5711 571 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit aanvullende posten bestaat uit de loonbijstelling 1999
en de prijsbijstelling 1999.1.2Deze mutatie betreft het verlagen van zowel de uitgaven als de ontvangsten
(zie ontvangstenartikel 27.03) tot een meer realistischer niveau van de terugontvangsten
in het kader van de vaststelling van subsidies uit voorgaande jaren.1.3Het betreft hier de correctie van de voorlopige budgetverdeling als gevolg
van de stelselwijziging rijkshuisvesting.3.1Dit maakt deel uit van de structurele korting op de cultuurbegroting van
f 5 miljoen met ingang van 2000. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 27.02 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Nederlandse
Taalunie 1911 5621 562 1 5001 5621 562 31 08.2Bibliotheken 11 00915 44850 663 48 24553 34952 682 31 08.2Letteren 4 0173 48922 044 24 78225 30225 573 31 08.1Rechtspositionele
uitkeringen 67011 68711 627 11 26311 79511 627 43F 13.9Werkgelegenheids-
en investeringsprojecten – 429749749 278749749 43F 08.2Totaal 15 45832 93586 645 86 06892 75792 193    Artikel 27.03 Cultuurbeheer AlgemeenOp dit artikel worden de uitgaven geraamd ten behoeve van de musea, de
monumentenzorg, de archieven, de archeologie en de overige activiteiten op
het gebied van cultureel erfgoed. Voor de te verstrekken subsidies en voor
spoedaan-kopen geldt de Wet op het specifiek cultuurbeleid als basis voor
de uitgaven.Voorzover op dit artikel subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze
in de subsidiebijlage (bijlage 6) opgenomen.De Monumentenwet (Stb. 1988, 638) dient als basis voor de uitgaven voor
restauratie en onderhoud van aangewezen monumenten en voor uitgaven bestemd
voor het vergoeden van schade als gevolg van beschermings- en opgravingswerkzaamheden
van een monumententerrein. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
27.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 260 089159 755280 366284 568284 568284 568Nota
van wijziging 2 750     Geautoriseerd
totaal 262 839159 755280 366284 568284 568284 568Nieuwe
mutaties 22 59468 17969 71075 38081 98064 329Stand
ontwerpbegroting 2000304 867285 433227 934350 076359 948366 548348 897Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO138 343129 524103 432158 858163 337166 332158 322Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 362 375366 321366 791372 993372 993 Nota
van wijziging 2 750     Geautoriseerd
totaal 365 125366 321366 791372 993372 993 Nieuwe
mutaties 22 59468 17969 71075 38081 980 Stand
ontwerpbegroting 2000523 771387 719434 500436 501448 373454 973437 322Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO237 677175 940197 167198 075203 463206 458198 448Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 27.0319992000200120022003 1. Technische
mutaties9 98539 77953 11065 78078 380 1. Bijstelling
uit aanvullende posten11 80131 32241 29449 54362 143 2. Overboekingen
(extern)– 2 954– 754– 754– 754– 754 3. Overboekingen
(intern)– 1 1389 21112 57016 99116 991 2. Autonome
mutaties6 6006 6006 6006 6006 600 1. Materiële
kenmerken6 6006 6006 6006 6006 600 3. Beleidsmatige
mutaties6 00921 80010 0003 000– 3 000 1. Beperking
proj.mid/vern.activ.– 100– 1 200– 1 200– 1 200– 1 200 2. Korting
cultuurbudget – 1 800– 1 800– 1 800– 1 800 3. Eindejaarsmarge– 1 920     4. Intertemporele
compensatie8 029– 19 00013 0006 000  5. Verdeling
beleidsintensivering 43 800    Totaal22 59468 17969 71075 38081 980 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De bijstelling uit de aanvullende posten bestaat uit middelen ter compensatie
van de algemene salarismaatregelen 1999, de prijsbijstelling 1999 en een correctie
van de prijsbijstelling 1998, voor een totaal bedrag van f 9,3 miljoen.
Daarnaast een mutatie van f 5 miljoen in 1999 oplopend tot f 52,6
miljoen in 2003 als gevolg van de in het regeerakkoord overeengekomen verdeling
van de intensiveringsgelden (ICES) voor de monumentenzorg ten behoeve van
de rijksmonumenten. En tenslotte een eenmalige overboeking naar artikel 17.12
van f 2,5 miljoen ten behoeve van de millenniumproblematiek.1.2Deze negatieve bijstelling van in totaal f 3,1 miljoen wordt veroorzaakt
door een overboeking naar het ministerie van BZK voor toevoeging aan het Provinciefonds.
Dit in verband met een vergoeding van de bestuurslasten van de regeling voor
de monumentenrestauratie, f 3,6 miljoen in 1999 en daarna structureel
f 1,4 miljoen. Daarnaast werd van het ministerie van Financiën een
structureel bedrag van f 0,6 miljoen ontvangen ter compensatie van de
huurverhoging bij het Zuiderzeemuseum te Enkhuizen en de Kastelen.1.3Het bedrag als gevolg van interne overboekingen bestaat uit de volgende
boekingen:• een overboeking in 1999 van f 0,5 miljoen eenmalig naar artikel
17.11 voor het proefonderzoek naar de herkomst van gerecupereerde Nederlandse
kunst;• een overboeking in 1999 van f 1,1 miljoen naar artikel 17.12
betreffende mutaties voor het Monumentenregister (eenmalig f 0,4 miljoen)
en daarnaast structurele bijdragen als gevolg van de stelselherziening rijkshuisvesting
(f 0,7 miljoen);• een overboeking in 1999 van f 1,7 miljoen naar artikel 17.14
ten behoeve van respectievelijk de gemeenschappelijke huisvesting Rijksarchief
Zeeland (f 0,5 miljoen), het programma luchtzuivering rijksarchieven
(f 1,1 miljoen) en een bijdrage voor het Inktvraat onderzoek (f 50 000).• en tenslotte een ophoging van het artikel met f 4,3 miljoen
in 1999 oplopend tot f 17,7 miljoen in 2003 als gevolg van een correctieboeking
in verband met de stelselwijziging rijkshuisvesting. Dit na het bekend worden
van meer definitieve cijfers aangaande vloeroppervlak en het voor het eerst
uitboeken van onderhanden werk. Tevens is er sprake van een correctie in het
kader van het Deltaplan voor het cultuurbeleid en de EER-middelen cultuur.2.1De bijstelling van f 6,6 miljoen is nodig voor het doen van vervangings-investeringen
voor de instandhouding van de huisvesting van musea. Dit leidt in het nieuwe
huisvestingsstelsel namelijk tot hogere huren die met dit budget kunnen worden
gecompenseerd.3.1Deze negatieve bijstelling van f 0,1 miljoen in 1999 en structureel
f 1,2 miljoen met ingang van 2000, dient ter invulling van de taakstelling
van de in de Voorjaarsnota aangekondigde beperking van de omvang van de projectmiddelen
en de vernieuwingsactiviteiten.3.2Dit maakt deel uit van de structurele korting op de cultuurbegroting van
f 5 miljoen met ingang van 2000.3.3Een negatieve bijstelling van f 1,9 miljoen voortvloeiend uit de
eindstand over 1998.3.4Deze bijstelling van in totaal f 8 miljoen in 1999, bestaat volledig
uit een intertemporele compensatie als gevolg van een aantal kasschuiven van
1998 naar 1999 voor onder andere de volgende projecten: het millenniumproject
(f 2,4 miljoen), rekening courant Nationaal Restauratiefonds (f 3
miljoen), het monumentenregister (f 0,4 miljoen), gemeenschappelijke
huisvesting Rijksarchief Zeeland (f 0,6 miljoen) en het bouwproject Stedelijk
Van Abbemuseum te Eindhoven (f 0,9 miljoen), het proefonderzoek naar
de herkomst van gerecupereerde Nederlandse kunst (f 0,5 miljoen) en tenslotte
het Belvedere-project (f 0,1 miljoen).Daarnaast is er sprake van een intertemporele compensatie van f 19
miljoen als gevolg van een kasschuif van de intensiveringsgelden voor de monumentenzorg
van 1999 naar 2000 en 2001.3.5In 2000 vindt er een ophoging plaats als gevolg van de nadere verdeling
van de beleidsinstensiveringen van f 43,8 miljoen. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 27.03 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Materieel
musea 44 23240 61950 032 18 66510 78116 878 12 08.1Personeel
musea 8 65800 8 54200 11 08.1Subsidies
musea 45 506110 52346 766 296 643253 134254 359 43A 08.1Materieel
RDMZ 5 47300 9 67000 12 08.1Personeel
RDMZ 15 59000 16 76500 11 08.1Subsidies
monumentenzorg 121 038121 28774 283 95 237105 599102 783 63A 08.1Materieel
ROB 12 25100 15 30700 12 08.1Personeel
ROB 9 74000 11 08400 11 08.1Subsidies
archeologie 301301301 2 6413 1831 906 43A 08.1Materieel
RAD 10 65200 14 83000 12 08.1Personeel
RAD 28 10400 28 94900 11 08.1Subsidies
archieven 3 3223 3223 322 5 4385 6415 344 43A 08.1Bijstellingen 03 78447 697 03 78447 697 01 08.1Alg.
salarismaatregelen 05 5975 533 05 5975 533 01 08.1Totaal 304 867285 433227 934 523 771387 719434 500    Vanaf 1 januari 1999 worden de uitgaven voor de Inspectie cultuurbezit
verantwoord op artikel 17.11.De uitgaven voor de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, de Rijksdienst
voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek en het Instituut Collectie Nederland
worden verantwoord op artikel 17.12.De uitgaven voor de Rijksarchiefdienst worden verantwoord op artikel 17.14. Artikel 27.04 Media AlgemeenOp dit artikel treft men de vergoeding aan voor de omroepinstellingen
(landelijk, regionaal en wereldomroep), de beheertaken, het muziekcentrum
voor de omroep en de overige uitgaven op het terrein van de media. De uitgaven
zijn gebaseerd op de Mediawet (Stb. 1987, 249) en voor zover het de aan opbrengst
van rente op omroepreserves gekoppelde subsidies mediabeleid betreft, de Wet
op het specifiek Cultuurbeleid. Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.041998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 1 557 2761 583 7761 615 3761 639 8761 665 876 Nota
van wijziging 2 500     Geautoriseerd
totaal 1 559 7761 583 7761 615 3761 639 8761 665 876 Nieuwe
mutaties 60 99667 87140 64022 5947 381 Stand
ontwerpbegroting 20001 672 9051 620 7721 651 6471 656 0161 662 4701 673 2571 683 862Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO759 131735 474749 485751 468754 396759 291764 103Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 27.0419992000200120022003 1. Technische
mutaties63 39815 370– 3 530– 12 730– 19 030 1. Desalderingen62 19314 200– 4 700– 13 900– 20 200 2. Overboekingen
(intern)1 2051 1701 1701 1701 170 3. Beleidsmatige
mutaties– 2 40252 50144 17035 32426 411 1. Afboeking
omroepbijdrage – 1 202 000– 1 220 000– 1 240 000– 1 259 700 2. Bijdrage
omroepen 1 252 6511 264 1701 275 3241 286 111 3. Intertemporele
compensatie– 2 402     4. Verdeling
beleidsintensivering 1 850    Totaal60 99667 87140 64022 5947 381 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De desalderingen zijn gebaseerd op de begrotingsbrief, die op 25 november
1998 aan de Tweede Kamer is verzonden en zijn het gevolg van mutaties in de
ontvangsten voor radio- en televisiereclame en lagere renteontvangsten op
de algemene omroepreserve en hogere opbrengsten omroepbijdragen. Het corresponderende
ontvangstenartikel 27.02 is met dezelfde bedragen verhoogd, respectievelijk
verlaagd.1.2De interne overboeking bestaat uit een overboeking van artikel 26.08 (centraal
beheerde middelen) voor de Stichting Film en Wetenschap.3.1Deze mutatie is het gevolg van het besluit van het kabinet om per 1 januari
2000 de omroepbijdrage af te schaffen. Het uitgavenartikel 27.04 wordt verlaagd
met de in de Miljoenennota 1999 opgenomen omroepbijdragen. Dezelfde verlaging
wordt aangebracht op het ontvangstenartikel 27.02.3.2Het bedrag voor 1999 is gebaseerd op de brief van 25 november 1998
(zie toelichting 1.1). Het uitgavenartikel wordt vanaf 2000 verhoogd met een
bijdrage voor de omroep, welke is gebaseerd op de gerealiseerde ontvangst
van omroepbijdragen in 1998 (f 1,2 miljard).De oploop in de bedragen vanaf 2000 is het gevolg van de verwachte groei
van het aantal huishoudens. 3.3Deze mutatie is het gevolg van een te hoge bevoorschotting aan het Commissariaat
voor de Media in 1998. Het te hoog in 1998 bevoorschotte bedrag wordt nu verrekend
met de bevoorschotting aan het Commissariaat voor de Media in 1999.3.4Deze mutatie heeft betrekking op de verdeling van de intensiveringsgelden
voor het jaar 2000. Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 16 respectievelijk 08.4. Artikel 27.05 Garanties, rente en aflossing leningen AlgemeenDe verleende garanties hebben betrekking op aangegane leningen voor de
aankoop van panden voor de Nederlandse Operastichting en de Stichting het
Nederlands Filmmuseum en voor het Nederlands Bibliotheek- en Leercentrum.Door een indemniteitsregeling van maximaal f 500 miljoen per jaar
is het mogelijk de kosten van het verzekeren van tentoonstellingen van uitzonderlijk
belang (georganiseerd door museale instellingen die van overheidswege structureel,
in overwegende mate gefinancierd worden) omlaag te brengen.De garanties worden verstrekt op grond van een ministeriële beschikking
en de Welzijnswet.De garanties volgens de indemniteitsregeling worden verstrekt op basis
van de Subsidieregeling indemniteit bruiklenen (Stcrt. 16 januari 1996, nr.11).Het Rijk heeft een garantie-overeenkomst afgesloten met het Nationaal
Restauratiefonds (NRF) met een plafond van f 1,5 miljard. Hierdoor is
het NRF in staat leningen met een lage rente te verstrekken aan eigenaren
van monumenten. Overzicht risico-ontwikkeling
met betrekking tot garantieovereenkomsten van het Rijk (x f 1000)Indemniteitsregeling1998199920002001200220032004Garantieplafond500 000500 000500 000500 000500 000500 000500 000Uitstaand
risico per 1 januari28 50040 00000000Vervallen
of te vervallen garanties28 50040 00000000Verleende
of te verlenen garanties40 000000000Uitstaand
risico per 31 december40 000000000 Nationaal
Restauratiefonds1998199920002001200220032004Garantieplafond1 500 0001 500 0001 500 0001 500 0001 500 0001 500 0001 500 000Uitstaand
risico per 1 januari060 000100 000160 000220 000280 000340 000Vervallen
of te vervallen garanties020 00020 00020 00020 00020 00020 000Verleende
of te verlenen garanties60 00060 00080 00080 00080 00080 00080 000Uitstaand
risico per 31 december60 000100 000160 000220 000280 000340 000400 000 Archeologisch
dienstencentrum1998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari05 0004 0003 0002 0001 0000Vervallen
of te vervallen garanties01 0001 0001 0001 0001 0000Verleende
of te verlenen garanties5 000000000Uitstaand
risico per 31 december5 0004 0003 0002 0001 00000 Nederlandse
Operastichting1998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari2 4272 0811 7341 3881 041694347Vervallen
of te vervallen garanties346347346347347347347Verleende
of te verlenen garanties0000000Uitstaand
risico per 31 december2 0811 7341 3881 0416943470 Bibliotheken1998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari2 2702 1462 0221 8981 7741 6501 526Vervallen
of te vervallen garanties124124124124124124124Verleende
of te verlenen garanties0000000Uitstaand
risico per 31 december2 1462 0221 8981 7741 6501 5261 402 Stichting
Nederlands Filmmuseum1998199920002001200220032004Garantieplafond0000000Uitstaand
risico per 1 januari2 3632 3012 2332 1592 0822 0051 928Vervallen
of te vervallen garanties62687477777777Verleende
of te verlenen garanties0000000Uitstaand
risico per 31 december2 3012 2332 1592 0822 0051 9281 851Economische en functionele coderingDe economische en functionele codering is 63Z respectievelijk 08.0. Artikel 27.07 Overige uitgaven AlgemeenDe op dit artikel geraamde uitgaven hebben betrekking op de beleidsuitgaven
voor Culturele Zaken. Hieronder vallen onderzoeksopdrachten aan derden voor
de actuele beleidsvoering op het terrein van de cultuur.Daarnaast zijn uitgaven ten laste van dit artikel bestemd voor de uitvoering
van het internationaal cultuurbeleid, zowel via culturele activiteiten en programma's in multilateraal verband (Raad van Europa, EU en Unesco)
als door veldorganisaties binnen het cultuurterrein.Ook culturele voorlichting aan het buitenland valt onder dit artikel.Voor zover op dit artikel subsidieregelingen aan de orde zijn, zijn deze
in de subsidiebijlage (bijlage 6) opgenomen.De Wet op het specifiek cultuurbeleid dient als basis voor de uitgaven. Opbouw verplichtingen
vanaf de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel
27.071998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 21 75836 84257 13074 12074 120 Nota
van wijziging – 15 000     Geautoriseerd
totaal 6 75836 84257 13074 12074 120 Nieuwe
mutaties – 642– 24 2741 7881 7311 731 Stand
ontwerpbegroting 20007 3726 11612 56858 91875 85175 85175 601Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO3 3452 7755 70326 73534 41934 41934 306Opbouw uitgaven vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.071998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 26 60541 59457 13074 12074 120 Nota
van wijziging – 15 000     Geautoriseerd
totaal 11 60541 59457 13074 12074 120 Nieuwe
mutaties 351– 24 0811 9131 8561 856 Stand
ontwerpbegroting 200010 84711 95617 51359 04375 97675 97675 976Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO4 9225 4267 94826 79234 47634 47634 476Specificatie nieuwe mutaties
(x  1000)Artikel 27.0719992000200120022003 1. Technische
mutaties7011 8192 3132 2562 256 1. Bijstelling
uit aanvullende posten7011 8192 3132 2562 256 3. Beleidsmatige
mutaties– 350– 25 900– 400– 400– 400 1. Beperking
proj.mid/vern.activ.– 400– 300– 300– 300– 300 2. Korting
cultuurbudget – 100– 100– 100– 100 3. Intertemporele
compensatie50     4. Verdeling beleidsintensivering – 25 500    Totaal351– 24 0811 9131 8561 856 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1.De bijstelling uit aanvullende posten bestaat uit de toedeling van loon-
en prijsbijstelling 1999. In 2000 en 2001 wordt er een bedrag
toegevoegd voor de implementatie van de Euro van f 0,6 miljoen per jaar.3.1De bijstelling betreft de invulling van de taakstelling in het kader van
de bezuiniging op de projectmiddelen 1999 en volgende jaren.3.2Dit maakt deel uit van de structurele korting op de cultuurbegroting van
f 5 miljoen met ingang van 2000.3.3Cultuur heeft zich gecommitteerd voor een bijdrage aan een Haagse diplomatieke
conferentie over bescherming van culturele goederen in geval van gewapend
conflict. Omdat er onvoldoende voortgang is geweest is f 50 000
doorgeschoven naar 1999.3.4Deze mutatie heeft betrekking op de verdeling van de intensiveringsgelden
voor het jaar 2000. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de verplichtingen en uitgaven (x f 1000) en de economische en
functionele coderingArtikelonderdelen 27.07 Verplichtingen Uitgaven Codering  199819992000 199819992000 Econ. Funct.Emancipatiebeleid 375375375 375375375 43D 08.2Subsidie
Boekmanstichting 107170170 1 5061 4881 488 43D 08.2Kosten
van onderzoek 2 6509081 215 1 7661 5201 520 43Z 08.0Internationaal
cultuurbeleid 7128161 032 1 8651 9702 090 43A 08.0Internationaal
cultuurbeleid 299333300 289343300 43G 08.0Internationaal
cultuurbeleid 554233330 2 5262 4102 425 43Z 08.0Internationale
samenwerking 2 3002 0632 370 2 1452 5122 370 43A 01.5ACB
Algemeen 3751 2186 776 3751 3386 945 43Z 08.0Totaal 7 3726 11612 568 10 84711 95617 513    Artikel 27.01 Ontvangsten cultuurbeheer AlgemeenVanaf 1 januari 1999 worden de ontvangsten voor de inspectie Cultuurbezit,
de Rijksdienst voor de Monumentenzorg, de Rijksdienst voor het Oudheidkundig
Bodemonderzoek, de Rijksarchiefdienst en het Instituut Collectie Nederland
verantwoord op het ontvangstenartikel 17.01. Artikel 27.02 Ontvangsten media AlgemeenOp dit artikel worden de ontvangsten geraamd ter dekking van de uitgaven
op het gebied van de media. Het betreft opbrengsten uit omroepbijdragen, radio-
en televisiereclame, rente en overige ontvangsten. De ontvangsten
zijn gebaseerd op de Mediawet. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.021998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 1 713 3001 584 8001 611 7001 640 9001 666 900 Nieuwe
mutaties 62 193– 1 187 800– 1 224 700– 1 253 900– 1 279 900 Stand
ontwerpbegroting 20001 662 0621 775 493397 000387 000387 000387 000387 000Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO754 211805 684180 151175 613175 613175 613175 613Specificatie
nieuwe mutaties (x f 1000)Artikel 27.0219992000200120022003 1. Technische
mutaties62 19314 200– 4 700– 13 900– 20 200 1. Desalderingen62 19314 200– 4 700– 13 900– 20 200 3. Beleidsmatige
mutaties – 1 202 000– 1 220 000– 1 240 000– 1 259 700 1. Afboeking
omroepbijdrage – 1 202 000– 1 220 000– 1 240 000– 1 259 700 Totaal62 193– 1 187 800– 1 224 700– 1 253 900– 1 279 900 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1De desalderingen zijn gebaseerd op de begrotingsbrief, die op 25 november
1998 aan de Tweede Kamer is verzonden en zijn het gevolg van mutaties in de
ontvangsten voor radio- en televisiereclame en lagere rente-ontvangsten op
de omroepreserve. Het corresponderende uitgavenartikel 27.04 is met dezelfde
bedragen verhoogd respectievelijk verlaagd.3.1Deze mutatie is het gevolg van het besluit van het kabinet om per 1 januari
2000 de omroepbijdrage af te schaffen. Het ontvangstenartikel 27.02 wordt
verlaagd met de in de Miljoenennota 1999 opgenomen omroepbijdragen. Dezelfde
verlaging wordt aangebracht op het uitgavenartikel 27.04. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikel
27.02 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Onttrekking
algemene omroepreserve 41 36900 16 08.4Opbrengst
omroepbijdragen 1 203 5331 233 4930 16 08.4Opbrengst
radio- en tv-reclame 398 000380 000390 000 16 08.4Opbrengst
rente 19 0007 0007 000 26 08.4Overige
ontvangsten media 160155 0000 16 08.4Totaal 1 662 0621 775 493397 000    Artikel 27.03 Overige ontvangsten AlgemeenOp dit artikel worden ontvangen gelden verantwoord die niet plaatsbaar
zijn op enig ander onderdeel, en middelen die worden ontvangen uit afrekeningen.
Dit laatste ontstaat als in voorgaande jaren verstrekte subsidievoorschotten
te hoog blijken te zijn.De ontvangsten zijn gebaseerd op de Wet o het specifiek cultuurbeleid. Opbouw ontvangsten vanaf
de vorige ontwerpbegroting (x f 1000)Artikel 27.031998199920002001200220032004Stand
ontwerpbegroting 1999 1 4301 4301 4301 4301 430 Nieuwe
mutaties – 880– 880– 880– 880– 880 Stand
ontwerpbegroting 2000904550550550550550550Stand
ontwerpbegroting 2000 in EURO410250250250250250250Specificatie nieuwe mutaties
(x f 1000)Artikel 27.0319992000200120022003 1. Technische
mutaties– 880– 880– 880– 880– 880 1. Desalderingen– 880– 880– 880– 8
80– 880 Totaal– 880– 880– 880– 880– 880 Toelichting op de nieuwe mutaties1.1Deze mutatie betreft het verlagen van zowel de uitgaven, (zie uitgavenartikel
27.02) als de terugontvangsten in het kader van de vaststelling van subsidies
uit voorgaande jaren, tot een realistischer niveau. Economische en functionele codering De onderverdeling naar artikelonderdelen
van de ontvangsten (x f 1000) en de economische en functionele coderingArtikel
27.03 ontvangsten Ontvangsten Codering  199819992000 Econ. Funct.Ontvangsten
a.g.v. in voorgaande jaren te hoog verstrekte subsidievoorschotten 1508080 06 13.9Algemene
ontvangsten 752470470 16 08.1Ontvangsten
internationale samenwerking 200 43A 01.5Totaal 904550550    E. TOELICHTING BIJ DE AGENTSCHAPSBEGROTINGEN AGENTSCHAP CENTRALE FINANCIËN INSTELLINGEN (Cfi)  Art.OmschrijvingNLG1000EUR10001.Agentschap
Centrale Financiën Instellingen (Cfi)       Totale
baten83 70637 994 Totale lasten83 70637 994     Saldo
van baten en lasten00 Totale kapitaalontvangsten23 14713 134 Totale
kapitaaluitgaven28 98813 1571. Algemeen Opgedragen werkzaamhedenSinds 1 januari 1996 is Cfi het agentschap van het ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen dat:1. de rechtmatige en doelmatige distributie verzorgt van de financiële
middelen aan de door de minister van OCenW bekostigde instellingen voor onderwijs,
onderzoek en verzorging, op basis van wet- en regelgeving;2. instellingsgerelateerde gegevens verzamelt, beheert en beschikbaar
stelt, ten behoeve van de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van beleid;3. overige opgedragen taken uitvoert zoals de comptabele functie voor
de apparaatsuitgaven van het bestuursdepartement. Evaluatie agentschapIn 1998 is in opdracht van het bestuursdepartement een evaluatie uitgevoerd
over de eerste twee jaren van Cfi als agentschap, waarbij onder meer aandacht
is geschonken aan de eis dat Cfi als agentschap aantoonbaar doelmatiger is
gaan werken. Het onderzoek is uitgevoerd door Berenschot. Het resultaat van
het onderzoek is begin 1999 opgeleverd en met de brief van 7 mei 1999 door
de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen aan de Tweede Kamer aangeboden.
De algemene conclusie van Berenschot is dat invoering van de agentschapstatus
een positieve uitwerking heeft gehad op de bedrijfsvoering van Cfi, de relatie
tussen Cfi en de andere departementsonderdelen en de dienstverlening van Cfi.
De aanbevelingen ter verbetering richten zich op een implementatie van een
adequaat informatiemodel binnen OCenW, het beter op elkaar laten afstemmen
van de interne- en externe plancyclus van Cfi en een verankering van de plaats
van Cfi in het bestuurlijk patroon van het departement. De uitvoering van
de aanbevelingen wordt ter hand genomen in de financiële verantwoording
2000. In de begroting 2001 zal de voortgang aan de orde komen. Verbeteren efficiencyGegeven de gevolgen van de taakstelling uit het regeerakkoord, laat de
toenemende verbetering van de efficiency van Cfi zich vertalen in het doel
om in 2000 de agentschapsproducten minimaal op hetzelfde kwalitatieve niveau
uit te voeren. Ten opzichte van 1999 zijn de normen van de prestatie-indicatoren
die de kwaliteit van het presteren van Cfi weerspiegelen, dan ook gelijk gebleven
en bij enkele indicatoren zelfs gestegen.Daarnaast zal Cfi in overleg met het bestuursdepartement het proces rond
de uitvoeringstoets van de wet- en regelgeving zodanig aanscherpen dat alle
regelingen (en wijzigingen daarop) tijdig aan Cfi worden voorgelegd om de
consequenties van de uitvoering te beoordelen. Hierdoor kan Cfi de uitvoering
beter inpassen binnen de bestaande bedrijfsprocessen en bedrijfsondersteunende
systemen, wat de efficiëntie van de uitvoering zal verbeteren. 2. Begroting van baten en lasten van het agentschap Cfi Tabel
2.1 begroting van baten en lasten van het agentschap Cfi (x f 1000)Omschrijving19981999200020002001200220032004Codering   NLG1000EUR1000    Econ.Funct.Baten          Opbrengst:          – Moederdepartement92 11185 00080 69536 62778 26775 64275 65575 655  – Tweeden
en Derden2 9822 9002 6111 1852 6112 6112 6112 611  Rentebaten706400400182400400400400  Bijzondere
baten34         Totale
baten95 83388 30083 70637 99481 27878 65378 66678 666             Lasten          * personeel55 41252 48950 00022 69447 50045 00045 00045 0001104.0* materieel41 61333 70126 47912 01825 02424 94224 53624 6281204.0           Afschrijvingen4 4305 0005 7902 6287 3168 2738 6928 6001504.0Rente
lasten  438199438438438438  Dotatie
aan voorzieningen1 075 1 0004541 000                Totale
lasten102 52991 19083 70637 99481 27878 65378 66678 666  Saldo
van baten en lasten– 6 696– 2 890000000  3. Toelichting op de begroting van baten en lasten AlgemeenUitgangspunt bij de begroting is dat de baten de lasten volledig dekken.
Investeringen in toekomstige jaren worden gefinancierd door een beroep te
doen op de leenfaciliteit. De lening wordt afgelost uit de jaarlijkse afschrijvingen,
op basis van de aanschafprijs inclusief btw. Het realiseren van de taakstelling
volgens het regeerakkoord zal, zoals hieronder blijkt, leiden tot een afnemende
reeks van kosten op het gebied van personeel en materieel. Enerzijds is de
besparing mogelijk als het bestuursdepartement de uitvoeringslast door deregulering
beperkt, anderzijds zal Cfi maatregelen treffen tot een nog verdergaande doelmatigheid
op het gebied van de bedrijfsvoering.De volgorde in de toelichting op de rekening van baten en lasten is gelijk
aan de gepresenteerde volgorde in de rekening van baten en lasten. Baten en lasten 1999De gepresenteerde reeks bij 1999 komt uit het managementcontract dat de
secretaris-generaal met Cfi heeft afgesloten. Hierdoor wordt de meest actuele
stand van de baten en lasten gepresenteerd. Bij de opstelling van het managementcontract
is ten eerste rekening gehouden met de gevolgen van de taakstelling regeerakkoord.
Ten tweede is er ten opzichte van de vorige begrotingen een correctie gepleegd
in de verdeling van de budgetten personeel en materieel. In de post materieel
waren alle kosten voor extern personeel opgenomen. De correctie houdt in dat
het externe personeel dat wordt ingezet voor reguliere werkzaamheden in de
post personele lasten wordt verantwoord. BATENDe baten van Cfi vallen uiteen in de volgende categorieën: Opbrengst moederdepartementEen toelichting op de inzet van de baten van het moederdepartement is
opgenomen in tabel 7.1 «productcategorieën en hun kosten». Opbrengsten tweeden en derdenDe opbrengst van derden bestaat uit diverse componenten. Cfi ontvangt
van het Participatiefonds een vergoeding van f 2,4 miljoen voor de uitvoering
van de instroomtoets. Daarnaast ontvangt Cfi conform de Wet openbaar bestuur
een vergoeding voor de gemaakte kosten voor het leveren van informatie aan
derden. Het betreft hier informatie die op verzoek beschikbaar wordt gesteld
aan externe organisaties als scholen, onderzoeksinstellingen, gemeenten en
dergelijke. De opbrengsten voor tweeden worden verkregen voor de werkzaamheden
die Cfi verricht in verband met de helpdesk inburgering voor de ministeries
van Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In totaal gaat
het om circa f 0,2 miljoen. RentebatenDe rentebaten zijn berekend op basis van het gemiddelde verwachte saldo
op de rekening courant bij het ministerie van Financiën en de vergoeding
daarvoor in de vorm van creditrente. Gegeven de huidige en de toekomstige
liquiditeitspositie van Cfi (zie ook de begroting van kapitaaluitgaven en
-ontvangsten) verwacht Cfi rentebaten van f 0,4 miljoen. Hiernaast is
in de post opbrengst moederdepartement een rentevergoeding van f 0,438
miljoen opgenomen als compensatie voor te betalen rente in verband met de
conversie van eigen naar vreemd vermogen. LASTENDe lasten van Cfi vallen uiteen in de volgende categorieën: PersoneelIn de meerjarenraming is een neerwaartse trend te herkennen voor de personele
kosten, deze trend is het gevolg van de taakstelling uit het regeerakkoord.
Bij deze taakstelling is verondersteld dat deregulering ook zal leiden tot
een lagere uitvoeringslast voor Cfi. Deze veronderstelling zal in de loop
van 2001 worden getoetst. Momenteel wordt binnen Cfi een intensief opleidingstraject
afgelegd om het zittend personeel verder te bekwamen op de huidige en nieuwe
taken op het gebied van de informatievoorziening en automatisering. Dit heeft
onder andere tot gevolg dat Cfi door vervanging met meer externe capaciteit
moet opereren. Cfi blijft zich inspannen de externe capaciteit tot het meest
noodzakelijke te beperken. MaterieelHet merendeel van de lasten heeft betrekking op beheer en exploitatie
van systemen. Daarnaast bevat deze post de kosten van onderhoud van hardware,
meubilair en overige inventaris.De daling van de geraamde materiële exploitatiekosten in 2000 ten
opzichte van 1999 wordt veroorzaakt door het definitief buiten gebruik stellen
van oude systemen, outsourcing en de ingezette koerswijziging die tot een
besparing zal moeten leiden, waarbij rekening gehouden wordt met de taakstelling
voor Cfi uit het regeerakkoord. AfschrijvingenDe voornaamste investeringen en bron van de afschrijvingskosten betreffen
de bedrijfsprocesondersteunende systemen. De vrijkomende middelen zijn nodig
voor herinvestering. De berekening is gemaakt op basis van het investeringsplan
en heeft geleid tot de gepresenteerde reeks. Omdat de gevolgen van de invoering
van de euro voor de bedrijfsondersteunende systemen nu nog niet volledig in
beeld zijn, hanteert Cfi hier een voorzichtige raming voor de investeringen.
Overigens streeft Cfi naar een ideaalcomplex waarin de afschrijvingen en investeringen
naar een gelijk niveau tenderen. RentelastenCfi heeft in haar begroting van baten en lasten f 0,438 miljoen aan
rentelasten opgenomen. Dit bedrag is de rente die betaald moet worden voor
de lening van het ministerie van Financiën die verstrekt wordt bij de
conversie van eigen naar vreemd vermogen. 4. Kasstroomoverzicht Tabel
4.1 kasstroomoverzicht 199819992000Euro2001200220032004Codering    2000    Econ.Funct.Rekening
courant 1 jan.25 44718 6923 6731 6664 6225 6225 6225 622             Operationele
kasstroom2 304– 5 5856 7903 0828 3168 2738 6928 600             – Investeringen– 9 059– 9 434– 12 185– 5 531– 10 000– 8 000– 8 000– 8 000  + Totale
boekwaarde desinvesteringen          – Totaal
investeringen– 9 059– 9 434– 12 185– 5 531– 10 000– 8 000– 8 000– 8 0005204.00           – eenmalige
uitkeringen aan moederdepartement  – 11 013– 4 999      + eenmalige
storting door moederdepartement          – aflossing
op leningen  – 5 790 – 7 316– 8 273– 8 692– 8 6007704.00+ Beroep
op leenfaciliteit  23 1477 87910 0008 0008 0008 000             Totale
financieringsstroom  6 3442 8802 684– 273– 692– 600             Rekening
courant rhb 31 december18 6923 6734 6222 0975 6225 6225 6225 622  Het beroep op de leenfaciliteit bestaat uit de lening met het ministerie
van Financiën in verband met de conversie van het eigen naar vreemd vermogen
(f 11 miljoen) en een beroep op de leenfaciliteit voor de financiering
van investeringen in hard- en software, bedrijfsondersteunende systemen en
meubels in 2000 (f 12,2 miljoen). Het overgrote deel van de investeringen
zijn vervangingsinvesteringen op het gebied van de bedrijfsondersteunende
systemen mede in relatie tot de invoering van de euro. Na 2001 zullen investeringen
gedaan worden voor nieuwbouw. Gestreefd wordt naar een ideaalcomplex waarbij
investeringen en afschrijvingen naar een gelijk niveau tenderen.De omvang van de investeringen en hiermee verband houdende beroep op de
leenfaciliteit en de rentekosten in 2000 zullen in het managementcontract
2000 worden opgenomen. De definitieve conversie wordt vastgesteld bij slotwet
1999. 5. Aansluiting baten en lastenbegroting cfi en begroting
OCenWCfi voert een begroting op basis van het baten en lastenstelsel; het moederdepartement
voert een begroting op basis van het kasstelsel. Door dit verschil in uitgangspositie
kan de begroting van baten en lasten van Cfi verschillen met de begroting
van Cfi in de apparaatskostenbegroting van het ministerie van OCenW op kasbasis.
Het verschil in 2000 is te herleiden naar de aflossing van de vordering Flankerend
Beleid. Deze vordering betreft de voorziening die in 1994 is getroffen voor
de verwachte uitgaven aan de decentralisatie van de huisvestingstaken. De
vordering is opgenomen op de beginbalans van Cfi. Het bovenstaande kan als
volgt worden samengevat: Tabel
5.1 Aansluiting baten en lasten begroting Cfi – begroting OCenWOmschrijving20002000 NLG1000EUR1000Baten
moederdepartement80 69536 627Aflossing vordering
flankerend beleid900408   Kasstroom
OCenW81 59537 0356. Relatie productcategorie en kwaliteitDe kwaliteit van functioneren van Cfi wordt gemeten door per productcategorie
genormeerde prestatie-indicatoren te benoemen waarvan de voortgang is te monitoren.
De ervaringen van de afgelopen jaren met de prestatie-indicatoren hebben geleid
tot een kwaliteitslag op het gebied van herkenbaarheid, stuurbaarheid en meetbaarheid.
Hierdoor is de set met prestatie-indicatoren ten opzichte van de begroting
1999 verder verbeterd . De aanpassingen hebben betrekking op het formuleren
van kwalitatieve eisen aan de producten en de klantgerichtheid van Cfi. Door
periodieke meting van de prestatie-indicatoren en communicatie over de resultaten
met de secretaris-generaal, is het mogelijk tijdig maatregelen te nemen indien
daartoe aanleiding bestaat. Om de resultaten van de indicator «verloren
bezwaarschriften» te verbeteren, heeft Cfi inmiddels een aantal bedrijfsprocessen
aangepast zodat het aantal bezwaarschriften zal afnemen. Wat betreft de indicator
«tijdig afgehandelde informatiebrieven» zijn nog geen verbeterpunten
geformaliseerd anders dan een vergrote aandacht voor directe sturing op dit
gebied.In overleg met het bestuursdepartement kunnen deze prestatie-indicatoren
het komende jaar nog verder worden aangevuld naar aanleiding van de resultaten
van de evaluatie vanhet agentschap Cfi. Tabel
6.1 relatie productcategorie en kostenTe leveren productcategoriePrestatie-indicatorRealisatie
1998Doel 1999Doel 20001. Uitvoeren van regelingen     (reguliere
vergoedingen, aanvullende – tijdig afgehandelde beslissingen97%100%100% vergoedingen
en– verloren bezwaarschriften0,47%0,35%0,35% niet
bekostigingsbeslissingen)– tijdig afgehandelde ambtsberichtenNiet
gemetenPM80%*     2. Informatievoorziening    – aan
onderwijsveld– aantal afhakers9,5%< 10%<
10% – tijdig afgehandelde telefoongesprekken95%>
95%> 95% – tijdig afgehandelde informatiebrieven70%100%100%     – aan
ministerie– tijdige levering conform protocollen87%95%95%     3. Overige
productcategorieën:    – compt. functie voor apparaatsuitgaven
OCenW– positieve managementletterjajaja* Deze nieuwe indicator meet in hoeverre Cfi binnen de eigen invloedssfeer
de bezwaarschriftenprocedure tijdig afrondt. In 1999 vindt een nulmeting plaats.
Aan de hand daarvan zal worden bepaald in hoeverre het gestelde doel voor
2000 haalbaar is. 7. Productcategorieën en hun kostenVoor de begroting 2000 gebruikt Cfi het kosten informatie model (kim).
De belangrijkste doelstellingen van kim zijn:1. Vergroten van het inzicht in de lasten ter verbetering van de efficiency;2. Vervaardigen van kosteninformatie voor het opstellen van begrotingen;3. Vergroten van de transparantie van de kostentoerekening aan de agentschapsproducten;4. Verbeteren van de interne kostenbeheersing. Tabel
7.1 Productcategorieën en hun kostenProductcategorie19981999200020002001200220032004 Volume(bedragen
in miljoenen)NLGEUR     KengetallenReguliere
bekostiging48,543,642,419,242,442,442,442,4               (30)(30)(30)(30)(30)(30)(30) Regelingen (87 000)(36 400)(36 400)(36 400)(36 400)(36 400)(36 400)(36 400) Beschikkingen (7 500)(7 500)(7 500)(7 500)(7 500)(7 500)(7 500)(7 500) Correspondentie           Niet-reguliere
bekostiging18,516,616,27,416,216,216,216,2               (80)(80)(80)(80)(80)(80)(80) Regelingen (41 000)(60 500)(60 500)(60 500)(60 500)(60 500)(60 500)(60 500) Beschikkingen (1 800)(1 800)(1 800)(1 800)(1 800)(1 800)(1 800)(1 800) Correspondentie           Niet-bekostigingsbeslissingen13,312,011,75,311,711,711,711,7    (5 800)(5 800)(5 800)( 5800)(5 800)(5 800)(5 800) Beschikkingen  (140)(140)(140)(140)(140)(140)(140) Regelingen (350)(350)(350)(350)(350)(350)(350)(350) Beroepen (1 600)(1 600)(1 600)(1 600)(1 600)(1 600)(1 600)(1 600) Bezwaarschriften (700)(700)(700)(700)(700)(700)(700)(700) Correspondentie           Informatievoorziening
aan het bestuursdepartement5,73,93,81,73,83,83,83,8              (10)(700)(700)(700)(700)(700)(700)(700) Leveringen*           Informatievoorziening
aan het veld9,78,78,43,88,48,48,48,4              (85 000)(85 000)(85 000)(85 000)(85 000)(85 000)(85 000)(85 000) Telefoongesprekken (45)(45)(45)(45)(45)(45)(45)(45) Gele
katern           Informatievoorziening aan derden3,43,02,91,32,92,92,92,9              (700)(700)(700)(700)(700)(700)(700)(700) Leveringen**           Uitvoering
regelingen voor derden2,42,52,41,12,42,42,42,4              (3 750)(3 750)(3 750)(3 750)(3 750)(3 750)(3 750)(3 750) Instroomtoetsen (150)(150)(150)(150)(150)(150)(150)(150) Bezwaarschriften (400)(400)(400)(400)(400)(400)(400)(400) Correspondentie           Comptabele
functie0,90,80,80,40,80,80,80,8             APK
bestuursdepartement(44 000)(44 000)(44 000)(44 000)(44 000)(44 000)(44 000)(44 000) Betalingen           Besparing  – 5,0– 2,3– 7,4– 10,0– 10,0– 10,0 ***TOTAAL102,591,283,738,081,378,778,778,7 (kosten
in mln)Toelichting op tabel 7.1 productcategorieën en hun
kosten* Het getal 10 stond voor het aantal afnemende directies binnen OCenW
hetgeen geen relatie heeft met aantal informatie- en gegevensleveringen dat
Cfi verzorgt op basis van de protocolafspraken. Het aantal van 700 is een
prognose. De meting in 1999 moet dan ook gezien worden als een 0-meting op
grond waarvan een meer objectieve uitspraak kan worden gedaan.** Het gaat om gerealiseerde gegevensleveringen conform de Wet openbaarheid
bestuur waarvan de verzoeker de offerte van Cfi heeft geaccepteerd. Dit aantal
is niet gelijk aan het aantal binnenkomende verzoeken om gegevenslevering.
Dit komt omdat de indiener van het verzoek niet altijd de offerte van Cfi
accepteert of dat Cfi niet over de gewenste gegevens beschikt. De kosten die
Cfi hiervoor maakt worden niet doorberekend naar «derden», maar
ontvang Cfi als een baat van het bestuursdepartement.*** Indien de veronderstelde de regulering plaatsvindt zal de uitvoeringslast
voor Cfi beperkt worden; naast een interne efficiencyslag moet dit resulteren
in lagere kosten.Dit overzicht maakt zichtbaar op basis van welk productievolume en kosten
per productcategorie het bestuursdepartement en Cfi afspraken maken over de
werkzaamheden. De volumina zijn in deze tabel tussen haakjes geplaatst. Enkele
kengetallen die bij de agentschapsproducten in deze begroting staan vermeld
zijn gewijzigd ten opzichte van de begroting van voorgaande jaren. De wijziging
heeft te maken met de continue ontwikkeling van het zuiver definiëren
van kostendragers. Het streven om de prestaties op output zichtbaar te maken
brengt met zich mee dat kengetallen moeten worden ontwikkeld op de gebieden
volumina en prestaties, waardoor het ook mogelijk wordt gemaakt om de doelmatigheidsontwikkeling
van Cfi te beoordelen. Agentschap rijksarchiefdienst 1.1 Inleiding: naar een vernieuwd archiefbestelIeder mens kent van jongs af aan een zekere behoefte aan kennis over zijn
afkomst en over het ontstaan van de omgeving waarin hij leeft. Archieven zijn
authentieke bronnen die in ruime mate aan deze en andere behoeften aan cultuurhistorische
informatie kunnen voldoen. Het is echter nu een beperkte groep die in staat
is de benodigde informatie aan archieven te ontlenen. Dit is vooral het gevolg
van de vorm waarin op dit moment archieven beschikbaar zijn en worden gepresenteerd.
Wil aan de groeiende behoefte aan historische informatie, met name ook bij
jongeren, worden voldaan, dan zijn verdere inspanningen nodig. Intensieve
educatieve programma's en de mogelijkheid om het publiek langs digitale weg
van historische informatie kennis te laten nemen, zijn dan van belang. Op
deze manier kan een ieder genieten van het culturele erfgoed zoals dat in
archieven aanwezig is.De huidige inrichting van het archiefwezen, waarvan de Rijksarchiefdienst
deel uitmaakt, staat het leveren van dergelijke inspanningen in de weg. De
archiefinstellingen zijn over het algemeen te kleinschalig, waardoor het lastig
is bovenstaande ambities krachtdadig vorm te geven. De ambities zullen door
schaalvergroting sneller tot stand moeten komen. In 1999 is een project opgestart
dat vorm geeft aan de integratie van archiefdiensten van gemeente en rijk.Wil de culturele functie van archieven ook werkelijk worden versterkt,
dan kan het op den duur niet bij deze integraties van archiefdiensten in de
provinciehoofdsteden blijven. Ook in de rest van het archiefwezen moet schaalvergroting
optreden. Hoe die bereikt kan worden is onderwerp van onderzoek dat het ministerie
van OCenW samen met alle betrokkenen in de loop van dit jaar zal doen. Dat
onderzoek moet leiden tot voorstellen voor een herziening van huidige archiefbestel,
die in de nieuwe Cultuurnota periode (2001 – 2004) tot stand moet komen.De hierboven geschetste trajecten waarlangs de culturele functie van de
Rijksarchiefdienst in het bijzonder en het archiefwezen in het algemeen wordt
versterkt, zullen in 2000 en volgende jaren majeure invloed hebben op de organisatie
en dus op de begroting van de Rijksarchiefdienst. 1.2 DigitaliseringEen belangrijk element in de bestelherziening is, naast schaalvergroting,
de versterking van de samenhang binnen het archiefwezen. Zonder het één
heeft het ander geen zin. Samenhang wordt mede bereikt door de toepassing
van de moderne informatieen communicatietechnologie (ict).De inzet van ict richt zich op een tweetal hoofdpunten.In de eerste plaats is de inzet van ict een middel om te komen tot een
grotere mate van toegankelijkheid van de collectie historische informatie.
De inzet van ict maakt het mogelijk een integraal overzicht aan te bieden
van het totaal aan historische informatie. In vergelijking met de huidige
situatie, waarin het inzicht zich beperkt tot de inhoud van de afzonderlijke
depotruimten, een fundamentele verbetering.Binnen dit integrale bestand dienen, gelet op de complexiteit en grootte,
keuzes te worden gemaakt ten aanzien van de raadpleeg- en gebruiksmogelijkheden.
Accent dient te liggen op het terrein van educatie met name gebruik in het
onderwijs en de grootschalige vraag. Voorlopig wordt dit complex aangeduid
met het containerbegrip «gebruik en bereik».Een tweede speerpunt betreft het behoud van het digitale erfgoed. In toenemende
mate maken overheidsorganen gebruik van de inzet van informatie- en communicatietechnologie
bij de uitvoering van hun taken. Ook een deel van deze digitale bestanden –
tekst en databases – komt op basis van de archiefwet 1995 in aanmerking
voor blijvende bewaring in een archiefbewaarplaats als onderdeel van het cultureel
erfgoed. Voor de uitvoering daarvan dienen voorzieningen te worden getroffen,
voorlopig aangeduid onder het containerbegrip «digitaal depot».Bij beide begrippen, zowel «gebruik en bereik» als «digitaal
depot», gaat het niet alleen om bestanden waarvoor het Rijk de zorg
heeft, maar ook om bestanden van andere overheden. Een vruchtbare ontwikkeling
van goede instrumenten vraagt bundeling van krachten en nauwe samenwerking
van alle betrokkenen, zowel vanwege de complexiteit van de problemen die zich
voordoen als met het oog op het gebruik door publiek, dat om een integraal
aanbod vraagt. Producten in de periode 2000–2004Wat concreet gewenste producten op het gebied van informatie- en communicatietechnologie
zullen zijn in de komende jaren moet dus door overleg binnen verschillende
circuits worden bepaald. Dat overleg vindt voor een deel al plaats. Enkele
grote lijnen zijn daaruit al te trekken:1. Terrein van «gebruik en bereik» Het ontwikkelen van een systeem dat alle functionaliteiten en niveaus
van beheer, benadering en ontsluiting van de archieven en verzamelingen in
alle levensfasen omvat voor het hele Nederlandse archiefwezen, waarbij de
zoekvraag van de onderzoeker centraal staat. De eerste componenten van zo'n
systeem zijn de afgelopen jaren reeds gebouwd.2. Terrein van «digitaal depot» Het vaststellen van een ontwerp voor een «digitaal depot»:
functioneel en technisch ontwerp, alsmede de bouw van een digitaal depot,
waarbij in eerste instantie een ontwerp wordt opgesteld. Dit «digitaal
depot» wordt in de eerste fase gebruikt ten behoeve van de rijksarchieven.
In de tweede fase kan worden bezien of het digitale depot ook inzetbaar is
voor andere archiefinstellingen.3. Terrein van «Kennisontwikkeling en -behoud» Het opbouwen en verder ontwikkelen van het Kenniscentrum Digitale Duurzaamheid,
zoals afgesproken met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. 1.3 Bestuurlijke vernieuwing: integratie archievenDe huidige rijksarchieven hebben te weinig mogelijkheden om de ambities
van de Rijksarchiefdienst waar te maken. Hun publieke functie kan beter tot
zijn recht komen wanneer zij integreren met andere instellingen op dit gebied
en daardoor kunnen uitgroeien tot historische informatiecentra
voor provincie en regio. Deze integraties zullen zowel de effectiviteit als
de efficiency moeten verhogen.Op dit moment worden in vrijwel alle provinciehoofdsteden, de vestigingsplaatsen
van de rijksarchieven, met de locale overheid gesprekken gevoerd over integratie
van de archiefdiensten van rijk en gemeente. In enkele gevallen zijn daarbij
ook andere cultuur historische instellingen betrokken. In Utrecht
is een samenwerkingsverband met de gemeenten reeds in 1998 gerealiseerd.Integratie van een rijks- en gemeentearchief betekent dat de bestuurlijke
en financiële zorg die het rijk en de gemeente voorheen hadden voor het
beheer van hun archieven blijft bestaan, maar dat zij de uitvoering ervan
uitbesteden aan een zelfstandige organisatie (openbaar lichaam). De samenstelling
van het bestuur van dit openbaar lichaam en de bekostiging van de activiteiten
ervan worden in gezamenlijkheid vastgesteld door Rijk en gemeente. De rijksarchieven
maken dan organisatorisch geen deel meer uit van de Rijksarchiefdienst. 1.4 Doelmatiger werkenBinnen de Rijksarchiefdienst wordt voortdurend gekeken op welke wijze
zaken efficiënter kunnen worden georganiseerd. Een voortdurende kritische
blik is nodig om het huidige takenpakket tegen dezelfde kosten te blijven
uitvoeren. Daarnaast zijn de ambities van de dienst zodanig dat bekeken wordt
of met de huidige hoeveelheid ter beschikking staande middelen meer activiteiten
gerealiseerd kunnen worden.Ten behoeve van de begrotingsvoorbereiding 2000 en verder zijn een aantal
gebieden geïdentificeerd waarop efficiëntie cq verhoging van eigen
inkomsten te realiseren zijn. Het gaat daarbij om:• Het gebruik van onbenutte depotruimte. De Rijksarchiefdienst bezit
vanaf 1 januari 2000 totaal 287 kilometer depotruimte. Over de gehele Rijksarchiefdienst
genomen is dit momenteel 34% (97 kilometer) daarvan niet benut. Daarbinnen
passen plannen tot het afstoten van het hulpdepot Schaarsbergen. De daar ondergebrachte
archieven kunnen elders worden geplaatst. Sluiting per 1 januari 2003 is mogelijk.• Clustering van restauratieateliers. Om efficiënter te kunnen
werken is een clustering van de huidige restauratieateliers in de provincies
van belang. Bovendien is een verdere standaardisering van processen mogelijk
hetgeen leidt tot betere kwaliteitsbewaking.• Een klantenkaart. Er wordt gewerkt aan de introductie van een klantenkaart
voor het gehele archiefwezen. Deze kaart biedt toegang tot het archiefwezen,
diensten en producten zijn tegen kortingen verkrijgbaar. 1.5 Evaluatie agentschapstatusDe Rijksarchiefdienst (RAD) heeft in 1996 de agentschapstatus verkregen.
Uit de evaluatie van afgelopen jaar is gebleken dat dit instrument in hoge
mate als katalysator voor de huidige ontwikkelen heeft gediend, zowel in termen
van cultuuromslag, maar ook als praktische voorbereiding op de verzelfstandigingen
waar de RAD nu op af koerst. In de evaluatie is tevens geconstateerd dat de
RAD niet aan alle instellingseisen voor agentschappen voldoet. In een aparte
brief wordt de Kamer in september geïnformeerd over de wijze waarop de
RAD invulling geeft aan de conclusies en aanbevelingen uit het evaluatieonderzoek. 2. Begroting 2000 2.1 InleidingDoor de integratie van de rijksarchieven met voornamelijk gemeentearchieven
is de begroting voor de jaren 2001 (en verder) erg onzeker. De integratie
gaat gepaard met een vorm van verzelfstandiging, waarbij de financiën
ontvlochten moeten worden. Het tempo waarin de afsplitsingen plaatsvinden
is nog onzeker. Ook zal bij elk archief de financiële situatie veranderen
(personele, organisatorische en aanpassingen in de huisvesting), daardoor
zullen de huidige bijdragen aan de afzonderlijke archieven aan verandering
onderhevig zijn.Afgesplitste archieven zullen via een lumpsum gefinancierd gaan worden.
Voor de begrotingsopstelling houdt dit in dat delen van de apparaatskosten
verschuiven naar de kosten voor de afgesplitste/zelfstandige archieven. In
het onderstaande overzicht zijn alleen de kosten van het Utrechts archief
zichtbaar gemaakt. De
begroting van baten en lasten van het agentschap Rijksarchiefdienst (bedragen
x f 1000) 199819992000Euro2001200220032004Codering    2000    Econ.Funct.Totale
baten50 18554 04378 55631 51865 21465 09465 06965 47112.308.1           Opbrengsten
OCenW43 88145 47542 88419 46037 31736 89736 89736 899  * beleidsintensivering  9 100       * huisvesting  21 0729 56221 07221 07221 07221 072  Opbrengsten
derden5 4144 5005 5002 4965 5005 5005 5005 500  Opbrengsten
div. departementen (pivot)    1 0001 3001 6002 000  Buitengewone
baten890         Onttrekking
uit voorzieningen 4 068  325325               Totale
lasten52 51054 04776 47334 70265 20365 10365 07365 43316.108.1           Apparaatskst.
index          * personeel
100%29 80131 15031 50014 29426 85025 90026 20026 550  * materieel
100%13 07914 05013 0005 89910 90010 85010 30010 250  * doelmatiger
werken  – 380– 172– 380– 380– 380– 380  * huisvesting  21 6009 80221 80022 00022 50022 500             Afschrijvingen          * materieel5 7006 0208 7533 9724 0334 7334 4534 513  * immaterieel 0000000  Dotaties
aan voorzieningen1 954750000000  Buitengewone
lasten0280000000             Bijdrage
aan zelfst. archieven (Utrecht)          * personeel1 9761 4791 5006811 5001 5001 5001 500  * materieel 318500227500500500500  * huisvesting pmpmpmpmpmpmpm  Saldo
baten en lasten– 2 325– 42 08394511– 9– 438  2.2 Toelichting bij de baten Opbrengsten departementDe opbrengsten vanuit het kerndepartement laten een dalende lijn zien.
Dit wordt veroorzaakt doordat er vanaf 2001 een aantal projecten moeten worden
afgerond (deltaplan en pivot), en anderzijds doordat de volledige taakstelling
uit het regeerakkoord (6%) op de bijdrage van het departement in mindering
is gebracht. Voor de RAD geldt echter dat er nog wordt onderzocht of deze
taakstelling van 6% (zoals bij de overige diensten) ook voor de RAD moet gaan
gelden.Vooruitlopend op de besluitvorming rondom de nieuwe cultuurnota 2001–2004,
zijn in 2000 incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor de trajecten digitalisering,
integratie archieven en archiefinspectie (in totaal f 9,1 miljoen). Structurele
verplichtingen kunnen hiermee niet worden aangegaan, vooralsnog worden deze
ingezet voor het wegwerken van achterstandskosten en de geplande incidentele
uitgaven (vooral onderzoeken, en reorganisatiekosten), in het traject van
bestuurlijke vernieuwing.De stelselherziening huisvesting zal in 2000 worden doorgevoerd. Daardoor
wordt zowel aan de baten als lasten kant de begroting met ruim f 20 miljoen
opgehoogd. Vooralsnog verloopt de stelselherziening niet budgettair neutraal
voor de RAD. Het (negatieve) verschil tussen de baten en kosten bedraagt f 0,5
miljoen oplopend tot f 1,4 miljoen in 2004. Opbrengsten derdenDe opbrengsten van derden vertoonden in 1997 en 1998 een stijgende lijn.
Deze lijn kan niet worden voortgezet. De opbrengsten zullen stabiliseren.
De oorzaak hiervan is gelegen in de aangescherpte richtlijnen in verband met
zakelijke dienstverlening (commissie Cohen), waardoor er minder marktactiviteiten
ontplooid kunnen worden. Ondanks het feit dat inkomsten uit depot verhuur
gaan stijgen, zullen andere onderdelen uit de zakelijke dienstverlening per
saldo voor een daling zorgen.Dit zal worden gecompenseerd door het ontwikkelen van een nieuwe inkomstenbron,
zijnde de klantenkaart. Opbrengst van derden
(bedragen x f 1000) agentschap Rijksarchiefdienst 199819992000EURO20002001200220032004Opbrengsten
zakelijke dienstverlening3 7973 2003 4001 5432 9002 9002 9002 900Opbrengsten
faciliteiten657500600272600600600600Opbrengsten
dienstverlening studiezaal18815020091200200200200Opbrengsten
bronnenmateriaal19215020091200200200200Opbrengsten
educatieve activiteiteiten580500600272600600600600Klantenkaart  5002271 0001 0001 0001 000Totale
opbrengsten van derden5 4144 5005 5002 4965 5005 5005 5005 500De ambities rond bestuurlijke vernieuwing en digitalisering gaan gepaard
met een grotere oriëntatie op het publiek. Uiteindelijk zijn het voorwaarden
om een groter publiek te kunnen bereiken. Er wordt intensief gezocht om de
hogere bezoekersaantallen te vertalen in extra inkomsten. Daartoe zal een
klantenkaart worden geïntroduceerd die inkomsten moet genereren oplopend
tot f 1 miljoen per jaar. Opbrengsten PivotBij de archiefwet van 1995 is vastgelegd dat de overbrengingstermijn van
50 jaar wordt teruggebracht naar 20 jaar. Om deze versnelling van archiefmateriaal
te realiseren is het project Pivot in 1991 van start gegaan. Tot en met 2000
wordt dit project door het kerndepartement gefinancierd. De afspraak is dat,
zodra een ministerie is afgerond, er een budget overheveling plaatsvindt.
Inmiddels is dit door 5 ministeries gedaan (het budget is verdisconteerd in
de bijdrage van het kerndepartement). RenteIn verband met de leenfaciliteit zal er een conversie van het eigen vermogen
van de RAD plaatsvinden in vreemd vermogen. Voorlopig is de omvang van dit
conversiebedrag f 10,75 miljoen. Dit is exclusief het vermogen van 3
archieven die mogelijk per 1 januari 2000 afsplitsen. De rentecompensatie
die gepaard gaat met deze conversie (hier begroot tegen de rekenrente van
4%) is verrekend in de opbrengsten van het kerndepartement, alsmede in de
materiële lasten. Onttrekking uit de voorzieningenIn de jaarrekening 1998 is voor een bedrag van ruim f 4 miljoen aan
reserveringen gemaakt voor projecten die volledig in 1999 zullen worden uitgevoerd.
(Victor, millennium, achterstandsproblematiek). Mede in verband met de introductie
van de leenfaciliteit zullen de bestaande voorzieningen begin 2000 volledig
zijn uitgeput. De voorziening die in 1999 wordt gevormd zal gefaseerd in 2001
en 2002 vrijvallen. 2.3 Toelichting bij de lasten PersoneelskostenDe salariskosten en sociale lasten zijn gebaseerd op de bezetting van
de formatie in 1999 met prijspeil 1999. Aan formatieve personele lasten wordt
(inclusief de zelfstandige archieven) f 28 miljoen uitgegeven. Daarbovenop
is f 3,5 miljoen bestemd voor kosten van tijdelijk, niet formatief personeel.
Gemiddeld wordt er per medewerker een bedrag van f 83 000,–
uitgegeven. De Rijksarchiefdienst maakt veel gebruik van niet formatieve medewerkers
die vooral projectmatig worden ingezet. Het betreft ongeveer 25% van de totale
personeelssterkte.De personele sterkte kent een dalende lijn; deze wordt veroorzaakt door:• De taakstelling van 6%. Indien deze in volle omvang wordt opgelegd
aan de RAD zullen vanaf 2001 taken moeten worden afgestoten, met dito personele
consequenties.• Het wegvallen van de budgetten voor Pivot en Deltaplan in 2001. Overzicht personeelssterkte 199819992000EURO20002001200220032004Formatief318343338338311299301305* lager
personeel112148143 139140140140* middelbaar
personeel144135135 120110111115* hoger
personeel626060 52495050         Tijdelijke
medewerkers op projecten11013612612635353535* projectplaatsen
Deltaplan en Pivot151616 0000* opheffing
Sticht. Archiefpers. 1/702515 0000* overig
tijdelijke krachten959595 35353535Totaal428479464464346334336340Gemiddelde
salariskosten formatief83 33380 75882 98837 65883 11983 27883 72183 770Gemiddelde
salariskosten niet formatief30 00925 36827 38112 42528 57128 57128 57128 571Materiële kostenDe grootste component betreft onderhoud en energie kosten van de 14 gebouwen
en depots van de rijksarchiefdienst (ruim 60%). Verder zijn hier ondergebracht
de indirecte personeelskosten (20%) en de organisatiekosten. Verder zijn te
noemen de directe lasten van de verschillende producten (materiaal verbruik
voor bijvoorbeeld verfilming en verpakken van archieven).De afschrijvingslasten betreffen kosten voortvloeiend uit de bestaande
inventaris, en de investeringen die in 1999 en voorgaande jaren in informatisering
en digitalisering zijn gedaan. In 2000 zullen de afschrijflasten eenmalig
fors hoger uitvallen. De incidentele beleidsintensivering wordt voor een deel
aangewend om inhaalafschrijvingen te plegen. Dit is nodig om de zogenaamde
Troostwijk-problematiek op te lossen. Met de vorming van het agentschap in
1996 is de toen aanwezige inventaris gewaardeerd en als activa op de balans
opgenomen. Voor het bepalen van de afschrijfcomponent werd vervolgens uitgegaan
van de actuele waarde en niet de historische kostprijs. Hierdoor ontstond
het probleem van «achterstallige» afschrijving. Door nu een inhaalafschrijving
te plegen ontstaat budgettaire ruimte voor nieuwe investeringen. Overzicht van investeringen
en afschrijven (bedragen x f 1000) 199819992000EURO20002001200220032004Totaal
kapitaalsinvesteringen 6 9754 6001 3613 5003 5003 0004 500Investeringen onroerend goed 0000000Investeringen
(vervanging & apparaat) 3 2603 0001 3612 0002 0002 0002 000Beleidsinvesteringen 3 7151 6007261 5001 5001 0002 500         Afschrijfkosten5 7006 0208 7533 9724 0334 7334 4534 513Afschrijfkosten
huidige inventaris 3 4253 4251 5541 3701 370540400Inhaal
afschrijving «Troostwijk» 1 8353 4751 577    Afschrijfkosten
investeringen 7609504311 4501 8502 1502 000Afschrijfkosten
beleidsinvesteringen  9034101 2131 5131 7632 113Boekwaarde
aanvang begrotingsjaar 15 83016 7857 61712 63212 09910 8669 413Gemiddeld genomen kent de RAD een afschrijftermijn van 5 jaar. Specifiek
voor de afzonderlijke investeringen gelden de volgende afschrijftermijnen:• Kantoormeubilair/inr. studiezaal 10 jaar• Automatiseringsapparatuur/software 3 jaar• Depotinrichting• Vaste stellingen 25 jaar• Verrijdbare stellingen 15 jaar• Apparatuur verfilming en fotografie 5 jaar• Apparatuur conservering en fotografie 10 jaar• Readers en readerprints 5 jaarVanwege de opgelopen tekorten in de afgelopen jaren en vanwege de aanstaande
investeringen in het kader van de integratie van archieven en digitalisering
zal er een liquiditeitstekort ontstaan voor grote investeringen. Mede afhankelijk
van de besluitvorming rondom de cultuurnota 2001 – 2004 wil de RAD gebruik
gaan maken van de leenfaciliteit die voor agentschappen gaat gelden. 2.4 Kastroom overzichtDe kasstromen van de RAD zijn niet in evenwicht. Er is een positieve kasstroom
omdat de afschrijflasten hoger zijn dan de investeringen, met name in 2000.
Hierdoor ontstaat er een fors liquide saldo. Deze kan echter niet zondermeer
aangewend worden voor investeringen, in verband met de structurele consequenties
hiervan.In 2000 vindt de conversie plaats van het eigen vermogen naar vreemd vermogen
(leenfaciliteit). De boekwaarde van de RAD bedraagt eind 1999 bijna f 16
miljoen; vanwege de afsplitsing van mogelijk 3 archieven per 1 januari 2000,
is het conversiebedrag vastgesteld op f 10,75 miljoen. Deze is gebaseerd
op de boekwaarde van de overblijvende 8 archieven.Zodra er meer helderheid bestaat over het aantal afsplitsingen in 2000,
zal steeds per suppletoire wet de begroting worden gewijzigd. Kasstroomoverzicht
(bedragen x f 1000)    EURO    Codering 19981999200020002001200220032004econ.func.Rekening
Courant RHB 1 jan.1 2163 011– 986– 447432– 112– 27669             Kasstroom
uit operationele activiteiten4 0242 69810 8364 9173 7194 3994 4494 5511208.1           Uitgaven
onroerende goederen 0000000  Investeringen
overige kapitaalgoederen– 2 229– 6 975– 4 600– 2 087– 3 500– 3 500– 3 000– 4 500  Desinvesteringen 280000000  Kasstroom
uit investeringsactiviteiten– 2 229– 6 695– 4 600– 2 087– 3 500– 3 500– 3 000– 4 5005208.1           Uitkering
aan moederdepartement.00– 10 748– 4 8770000  Storting
aan moederdepartement00000000  Aflossingen 0– 4 818– 2 186– 2 763– 3 063– 1 104– 1 000  Beroep
op leenfaciliteit0010 7484 8772 0002 00000             Kasstroom
uit financieringsactiviteiten00– 4 818– 2 186– 763– 1 063– 1 104– 1 0007708.1Rekening
courant RHB 31 dec.3 011– 986432196– 112– 27669– 880  2.5 Prestaties en kengetallenBij de Rijksarchiefdienst wordt gewerkt met een planning- en controlcyclus
die inzicht geeft in de kosten en prestaties van de 11 rijksarchieven en het
inmiddels zelfstandige Utrechts Archief. Met de bestuurlijke vernieuwing zal
er een ander sturings- en bekostigingsmodel ontstaan. Dit heeft gevolgen voor
de set van kengetallen die gehanteerd gaat worden.Een aantal oude kengetallen zal ook in de nieuwe situatie van belang zijn.
Het betreft dan vooral de bezoekersaantallen, en de omvang en groei van de
collectie (in relatie tot de depotruimte). Kentallen rond het gebruik en bereik
van de archieven zullen de komende jaren ontwikkeld moeten worden. Toelichting bij de kengetallenDe omvang van de collectie bedraagt ultimo 1999 173 kilometer, op
een depotruimte van 275 kilometer. De beschikbare depotruimte zal per 1 januari,
als het nieuwe Zeeuws archief wordt opgeleverd, met ruim 12 kilometer toenemen.
Andere uitbreidingen van depotruimtes zijn nog niet aan de orde. Jaarlijks
is een instroom gepland oplopend tot 12 kilometer per jaar, dit heeft positieve
effecten op de bezettingsgraad (huisvestingslasten per km archief nemen af)
anderzijds een nadelig effect op de inkomsten, omdat hierdoor verhuurde ruimte
beschikbaar moet komen voor eigen gebruik.In het kader van het deltaplan zal de komende jaren een groot deel van
de archieven moeten worden herverpakt. Na 2001 zal de achterstand zijn weggewerkt.De bezoekersaantallen zullen de komende jaren fors moeten stijgen. Er
wordt een stijging van 10% aan fysieke bezoekers per jaar nagestreefd. Het
raadplegen van de archieven via internet zal nog sterker moeten stijgen. Voor
de haalbaarheid zijn de plannen rond digitalisering van wezenlijk belang. Kengetallen producten
en diensten 199819992000EUR20002001200220032004Beheer
en behoud        * omvang eigen collectie
(einde jaar)169 500172 900180 100 189 100201 100213 100225 100* netto
instroom archieven in meter3 4007 2009 000 12 00012 00012 00012 000Depotruimte
in meter275 600275 600287 000 287 000287 000287 000287 000Bezettingsgraad
(einde jaar)63%65%66% 70%74%78%83%         Herverpakken
bestaand archief in meter11 20020 00020 000 2 0002 0002 0002 000Stand
verpakt archief (einde jaar)104 900124 900144 00 146 900148 900150 900152 900Percentage
verpakt archief62%74%85% 87%88%89%90%         Gebruik
en bereik        Toegankelijk maken in meter 7 5007 500 7 5007 5007 500 %
primair toegankelijk archief92%                Bezoeken
en bezoekers        Fysiek        * aantal
bezoekers34 38538 50042 400 46 70051 30056 50062 150* aantal
bezoeken137 266154 000169 000 186 000205 000226 000248 600Digitaal
(internat)        * bezoekers60 00075 00094 000 112000140 000175 000192 500* raadplegingen17 50022 00028 000 35 00044 00055 00060 500Aantal
uren openstelling 2 0002 000 2 0002 0002 0002 000         Kostenratio's        * kosten
beheer en behoud per meter archief 9512958105989288* kosten
beschikbaarstelling per bezoek/raadpleging 555676307496424362332Toelichting bij de kostenratio'sDe totale kosten per kilometer beheerd archief nemen af. Dit wordt veroorzaakt
door de stijgende bezettingsgraad.De dalende lijn van de kosten rond het beschikbaarstellen van archieven
wordt veroorzaakt door de doelstellingen rond de vergroting van het aantal
bezoekers. 2.6 Processen RAD/Kosten per proces Overzicht kostenverdeling
naar hoofdproces (bedragen x f 1000) 1998 in %199819992000EURO20002001200220032004Inspectie14281 0001 4006001 2001 2001 2001 200Beheer
en onderhoud         * collectievorming41 4233 9005 5002 5004 7004 7004 6004 700* materieel
beheer145 18512 50017 7008 00015 10015 00015 00015 100Gebruik
en bereik         * toegankelijk maken143 74112 30017 4007 90014 80014 80014 80014 900* dienstverlening195 80316 80023 80010 80020 30020 20020 20020 300* educatie31 1592 9004 1001 8003 5003 5003 5003 500* onderzoek
en ontwikkeling26411 6002 3001 0001 9001 9001 9002 000Zakelijke
dienstverlening41 7653 1004 4002 0003 8003 8003 8003 800          Bedrijfsondersteuning4032 365       Totaal
kosten (excl. programma)10052 51054 04776 47334 70265 20365 10365 07365 433Inspectie en toezichtSedert medio 1997 wordt het toezicht op het archiefbeheer van de rijksadministratie
door een centrale afdeling Rijksarchiefinspectie uitgevoerd. Het doel van
het toezicht is om ervoor te zorgen dat er een regelmatige instroom plaats
vindt van archieven en dat de kwaliteit ervan, zowel in materiële zin
als in toegankelijkheid voldoende is.De inspectie zal zich inzetten om de invoering van een kwaliteitssysteem
bij de archiefvormers te bevorderen. Daartoe zijn 5 formatieplaatsen in de
begroting opgenomen. Voor 2000 is er incidenteel budget beschikbaar gesteld
voor verdere uitbreiding. Beheer en behoudHieronder wordt verstaan alle activiteiten die te maken hebben met de
«acquisitie», het bewerken en conserveren van archieven. In het
kader van het cultuurprogramma Deltaplan heeft de Rijksarchiefdienst zich
als doel gesteld om in het jaar 2000 al zijn archieven (170 kilometer) goed
verantwoord verpakt en geconserveerd te hebben. Extra gelden zijn hiervoor
beschikbaar gesteld. Na 2000 zullen in het kader van «bijhouden»
deze activiteiten via de reguliere budgetten gefinancierd worden.Binnen beheer en behoud valt ook het digitale depot. Het betreft het behouden
van digitaal gevormde archieven. In 2000 wordt er gestart met de ontwikkeling
hiervan. Parallel hieraan loopt de ontwikkeling van het kenniscentrum «Digitale
Duurzaamheid». Gebruik en bereikHét loket bij uitstek om de informatie in archieven op te vragen,
is tot nu toe de studiezaal van het archief. Beoogd wordt om met een frontoffice
concept, de bezetting en het gebruik van de studiezalen in kwalitatief en
kwantitatief opzicht optimaal ten nutte van de gebruiker te laten komen.Op tal van gebieden is de Rijksarchiefdienst bezig om digitaal naar buiten
te treden. Belangrijke activiteiten in dit kader zijn de websites van de archieven,
en projecten rond de digitale (persoons) geschiedenis (Genlias). De ambities
richten zich op het digitaal beschikbaar krijgen van een integraal
overzicht van het totaal aan historische informatie, en informatie verstrekking
aan de klant op afstand (via internet).Accenten daarbij liggen op het gebied van educatie (met name in het onderwijs)
waardoor een groter en breder publiek in aanraking komt met het culturele
erfgoed dat is opgeslagen in de depots. Zakelijke dienstverlening en bedrijfsvoeringDe zakelijke dienstverlening en bedrijfsvoering zijn secundaire processen.
Een relatief klein aandeel betreft het in opdracht van derden verrichten van
activiteiten op bijvoorbeeld het gebied van archiefbeheer en depotverhuur.
De bedrijfsvoering bestaat uit activiteiten met betrekking tot het ondersteunen/faciliteren
van de archieven op het gebied van management, financiën, en dergelijke. Kosten van de processenDe kosten van de afzonderlijke processen worden bepaald door de directe
materiële kosten en de personele kosten via tijdschrijfgegevens hieraan
toe te rekenen. De indirecte materiële kosten worden verantwoord onder
de bedrijfsvoering. Hiertoe zal een verdere kostentoerekening worden opgezet. BIJLAGEN BIJ DE BEGROTING 1. Personeelsgegevens2962. Wetgeving298 3. Moties en toezeggingen308 4. Circulaires3295. Aanbevelingen Nationale Ombudsman330 6. Subsidies/projectfaciliteiten3317. Evaluatieonderzoek361 8. Economische en functionele classificaties3689. Voorlichtingsuitgaven37110. Convenanten377BIJLAGE 1PERSONEELSGEGEVENSOverzicht A: Samenvattend overzicht personeelssterkte Art.Organisatie-eenheidWerkelijke
bezetting in fteVerwachte personeelsomvang in fte  30-06-199919992000200120022003200417,10Bestuursdepartement1 388,21 425,01 425,01 425,01 4
25,01 425,01 425,017,10Commissies (COS,
College van Beroep HO en CEVO)10,010,510,510,510,510,510,517,11Inspectie
van het onderwijs456,3461,3461,3461,3461,3461,3461,317,11Inspectie
cultuurbezit12,07,57,57,57,57,57,517,13Raad
voor Cultuur34,132,032,032,032,032,032,017,13Onderwijsraad18,821,021,021,021,021,021,017,13Adviesraad
voor Wetenschaps- en Technologiebeleid11,415,015,015,015,015,015,0Totaal 1 930,81 972,31 972,31 972,31 972,31 972,31 972,3Overzicht B: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de agentschappen ressorterend onder het ministerie 17.14Centrale
Financiën Instellingen420,1402,3392,0392,0392,0392,0392,017.14Rijksarchiefdienst332,7333,0335,0337,0339,0339,0339,0Totaal 752,8735,3727,0729,0731,0731,0731,0Overzicht C: Samenvattend overzicht personeelssterkte
van de buitendiensten cultuur 17.12Rijksakademie
van Beeldende Kunsten*20,633,0     17.12Rijksdienst
voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek131,2140,8140,8140,8140,8140,8140,817.12Rijksdienst
voor de Monumentenzorg166,5158,5158,5158,5158,5158,5158,517.12Instituut
Collectie Nederland85,585,985,985,985,985,985,9Totaal 403,8418,2385,2385,2385,2385,2385,2* Privatisering beoogd per 1-9-1999 Algemene opmerkingen1. Onder personeelssterkte wordt in het meerjarig beeld de verwachte bezetting
(in fte) weergegeven. In de voorgaande begrotingen werd hier bij personeelssterkte
uitgegaan van de toegestane formatieomvang (in fte). Dit stamt nog uit de
tijd dat de departementen niet zelf de omvang van hun formatie konden bepalen
doch hiervoor goedkeuring aan (toen) BiZa moesten vragen. Deze bevoegdheid
is door BiZa enkele jaren terug gedecentraliseerd, omdat vanaf toen op geld
werd gestuurd. Het weergeven van de verwachte bezetting sluit beter aan bij
de gekregen eigen verantwoordelijkheid. Dit meerjarig beeld is inclusief vacatureruimte
voorzover nu verwacht kan worden dat deze zal worden benut. Bovendien is rekening
gehouden met specifieke omstandigheden die ertoe hebben geleid dat de werkelijke
bezetting voor een aantal onderdelen vooralsnog hoger is dan de verwachte
personeelsomvang. Voor de volledigheid: in de bezettingscijfers zijn de fte's aan ondersteunende diensten (zoals repro, interne postdienst,
helpdesk kantoorautomatisering, netwerkbeheer en secretariële ondersteuning
van de medezeggenschap), die zijn uitbesteed, niet meegenomen.2. Als gevolg van de taakstelling regeerakkoord vermindert het apparaatbudget
van f 12,0 miljoen in 1999 tot f 47,0 miljoen in 2002. Per saldo
wordt op de personele kosten f 25,0 miljoen bezuinigd. Dit zal zijn weerslag
hebben op de omvang van het ambtelijk apparaat. Over de precieze aantallen
worden de Staten-Generaal nader geïnformeerd in de eerste suppletore
begroting 2000. De financiële taakstelling als zodanig is al wel verwerkt
in de Voorjaarsnota. BIJLAGE 2WETGEVINGA. Tot stand gekomen wetgeving (periode 10-06-1998 tot
en met 01-06-1999)  CiteertitelKamerstuk
nr.Staatsblad jaar nr.Inwerkingtreding1998 WETTEN       Wet
van 25 mei 1998 tot wijziging van onder meer op het voortgezet onderwijs in
verband met de invoering van leerwegen in de hogere leerjaren van het middelbaar
algemeen voortgezet onderwijs en het voorbereidende beroepsonderwijs, alsmede
van leerwegondersteunend en leerwegondersteunend en praktijkonderwijs.25 4101998
33701-08-1998    Wet van 18 juni 1998 tot een wijziging van
een aantalonderwijswetten in verband met onder meer de invoering van het schoolplan,
de schoolgids en het klachtrecht.25 4591998 39801-08-1998    Wet
van 1 juli 1998 tot wijziging van de Wet educatie en beroepsonderwijs en enkele
andere onderwijswetten in verband met decentralisatie van de wachtgelduitgaven
(Regelingen decentralisatie wachtgelduitgaven bve)25 8991998
431–    Wet van 10 december 1998 tot wijziging van de
Wet op het primair onderwijs en de Wet op de expertisecentra en de Wet op
het voortgezet onderwijs in verband met de verruiming van de bijdrage-regeling
voor het leerlingenvervoer.25 7981998 71201-02-1998    Wet
van 10 december 1998 tot wijziging van de Wet op expertisecentra, de Wet op
het primair onderwijs, de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet educatie
en beroepsonderwijsen de Wet op het hoger onderzoek inzake de ondersteuning
bij het Onderwijs aan zieke leerlingen (ondersteuning onderwijs aan leerlingen)25 8711998
73301-08-1998    1998 WETTEN (BEGROTING)       Wet
van 24 september 1998 tot wijziging van de begroting van de uitgaven en de
ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs,Cultuur en Wetenschappen (VIII)
voor het jaar 1998 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)25 9891998
62017-11-1998 CiteertitelStaatsblad
jaar nr.Inwerkingtreding1998 BESLUITEN     Besluit
van 18 mei 1998 tot wijziging van het Mediabesluit (aanpassing van de vermelding
van de hoofdsommen van de omroepbijdragen in verband met de invoering van
een jaarlijkse heffing voor omroepbijdrage A)1998 327–   Besluit
van 2 juni 1998, houdende vaststelling van nieuwe kerndoelen voor het basisonderwijs
(Besluit kerndoelen basisonderwijs 1998)1998 354–   Besluit
van 23 juni 1998 tot wijziging van enige algemene maatregelen van bestuur
op het terrein van onderwijs, houdende afschaffing van de verplichting bij
wetstoepassingen de Onderwijsraad om advies te vragen1998 39910-07-1998   Besluit
van 2 juni 1998 tot wijziging van enkele algemene maatregelen van bestuur
naar aanleiding van het tot stand brengen van een Wet op het primair onderwijs
en een Wet op de expertisecentra en toevoeging van een tweede deel aan de
Wet op het voortgezet onderwijs en in verband met het onderwijs in allochtone
levende talen1998 41317-07-1998   Besluit van 6 juli
1998, houdende voorschriften omtrent onder meer berekening van aan gemeenten
toe te kennen rijksbijdragen ten behoeve van inburgering van nieuwkomers (Bekostigingsbesluit
inburgering nieuwkomers)1998 441–   Besluit van
24 augustus 1998 ter verlenging van het Besluit Adviescommissie Wet tot behoud
van cultuurbezit1998 52428-08-1998   Besluit van 12 november
1998, houdende wijziging van het Bekostigingsbesluit WHW in verband met een
wijziging van de bekostiging van universiteiten voor 19991998 66301-01-1999   1998
BESLUITEN (BESCHIKKING JUSTITIE)     Beschikking van de Minister
van Justitie van 4 augustus 1998, houdende plaatsing in het Staatsblad van
de tekst van de Wet op het primair onderwijs, zoals deze luidt met ingang
van 1 augustus 19981998 49511-08-1998   Beschikking van
de Minister van Justitie van 4 augustus 1998, houdende plaatsing in het Staatsblad
van de tekst van de Wet op de expertisecentra, zoals deze luidt met ingang
van 1 augustus 1998998 49611-08-1998   Beschikking van
de Minister van Justitie van 17 augustus 1998, houdende plaatsing in het Staatsblad
van de tekst van de Wet op het voortgezet onderwijs, zoals deze luidt met
ingang van 1 augustus 19981998 51225-08-1998   1998
BESLUITEN (RECHTSPOSITIE)     Besluit van 17 juni 1998, houdende
wijziging van het Rechtspositiebesluit van het onderwijspersoneel, het Formatiebesluit
WPO, het Formatiebesluit WEC en het Formatiebesluit WVO.(arbeidsduurverkorting
1998)1998 39501-08-1998   Besluit van 20 juli 1998, houdende
wijzigingen van het Besluit werkloosheid onderwijs en onderzoekpersoneel (verhoging
referte-eis aanvullende uitkering)1998 47101-08-1998   Besluit
van 27 juli 1998, houdende wijziging van onder meer het Kaderbesluit rechtspositie
personeel universiteiten en onderzoekinstellingen in verband met aanpassing
van de normjaartaak1998 48501-08-1998   Besluit van 6
augustus 1998, houdende onder meer nadere voorschriften betreffende de rechtspositie
van leden van de colleges van bestuur van openbare universiteiten en van de
Open Universiteit (Besluit rechtspositie leden van college van bestuur van
openbare universiteiten)1998 51826-08-19981998
BESLUITEN (MEDEONDERTEKENING)     Besluit van 15 september 1998
tot wijziging van het Besluit beperking verkoop en gebruik tabaksprodukten1998
57207-10-1998   1998 BESLUITEN (INDIVIDUEEL)     Besluit
van 22 juni 1998, houdende de toekenning van een vaste beloning aan de voorzitter
en de leden van de landelijke geschillencommissie samenwerkingsverbanden WSNS,
bedoeld in artikel 13 d van de Wet op het primair onderwijs1998 38001-07-1998   Besluit
van 7 juli 12 998, houdende de toekenning van de Adviescommissie studie
cross-ownerschipregels in de mediasector (Besluit Adviescommissie cross-ownership
regels in de mediasector)1988 46931-07-1998   1998
INWERKINGSTREDINGSBESLUITEN     Besluit van 5 juni 1998 tot
vaststelling van de tijdstippen, bedoeld in de artikelen XXI en XXVIII van
de Wet van 25 mei 1998 (Stb. 337), houdende wijziging van onder meer de Wet
op het voortgezet onderwijs in verband met de invoering van leerwegen in de
hogere leerjaren van het middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en het voorbereidend
beroepsonderwijs, alsmede van leerwegondersteunend en praktijkonderwijs (regeling
leerwegen mavo en vbo; invoering leerwegondersteunend en praktijkonderwijs)1988
34401-07-1998   Besluit van 2 juni 1998 tot vaststelling van
het tijdstip van inwerkingtreding van onderdelen van de Wet van 19 december
1996 (Stb.648) tot wijziging van de Mediawet in verband met het omvormen van
de met de inning van de omroepbijdragen belaste dienst van Koninklijke PTT
Nederland N.V. tot een publiekrechtelijk vormgegeven zelfstandig bestuursorgaan,
en van onderdelen van het Besluit van 22 april 1997 (Stb. 195), houdende aanpassing
van het Mediabesluit in verband met genoemde wet van 19 december 19961998
345–   Besluit van 19 juni 1998 tot vaststelling van
het tijdstip van inwerkingtreding van het Besluit van 18 mei 1998 tot wijziging
van het Mediabesluit (aanpassing van de vermelding van de hoofdsommen van
de omroepbijdragen in verband met de invoering van een jaarlijkse heffing
voor omroepbijdrage A)1998 36101-07-1988   Besluit van
11 juni 1998, tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van het
Besluit van 29 april 1998, houdende aanpassing van het Mediabesluit aan enkele
wetten tot wijziging van de Mediawet (St. 274)1998 38903-07-1998   Besluit
van 6 juli 1998 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van
het Besluit van 2 juni 1998 (Stb. 354), houdende vaststelling van nieuwe kerndoelen
voor het basisonderwijs (Besluit kerndoelen basisonderwijs 1998)1998
41801-08-1998   Besluit van 6 juli 1998 tot vaststelling van
het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet van 1 juli 1998 houdende wijziging
van de Wet educatie en beroepsonderwijs in verband met decentralisatie van
de wachtgelduitgaven (Regeling decentralisatie wachtgelduitgaven bve)1998
432–   Besluit van 6 oktober 1998 tot vaststelling van
het tijdstip van inwerkingtreding van de artikelen I en III van het Besluit
van 27 juli 1998 (Stb. 487), houdende wijziging van onder meer het Formatiebesluit
WVO in verband met verhoging van de formatie leraren in het voortgezet onderwijs
en van het Besluit informatievoorziening WVO in verband met enkele technische
aanpassingen1998 59316-10-1998   Besluit van 5 oktober
1998 tot wijziging van het tijdstip, bedoeld in artikel IV, zevende lid, van
het Besluit van 16 december 1997 (Stb. 787) houdende wijziging van het Bekostigingsbesluit
WHW in verband met onder meer de wijziging van de algemene berekeningswijze
voor de bekostiging van de universiteiten voor 1998 en van de Open Universiteit1998
604–   Besluit van 3 december 1998 tot
vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van enkele onderdelen van
de Wet van 13 november 1997 (Stb. 544), tot wijziging van bepalingen van de
Mediawet in verband met een herziening van de organisatiestructuur van de
landelijke publieke omroep1998 676– CiteertitelKamerstuk
nr.Staatsblad jaar nr.Inwerkingtreding1999 WETTEN       Wet
van 15 februari 1999 tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de
Wet op de expertisecentra en de Wet op het voortgezet onderwijs inzake geneeskundige
verklaringen26 2241999 11112-03-1999    Wet
van 4 maart 1999 tot wijziging van bepalingen van de Mediawet in verband met
de privatisering van het Nederlands Omroepproduktie Bedrijf N.V.25 3121999
146–    Wet van 3 april 1999 tot wijziging van de Wet
op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, houdende aanpassingen
in het systeem van selectie voor opleidingen waarvoor een toelatingsbeperking
is vastgesteld25 9471999 17021-04-1999    Wet
van 3 april 1999 tot wijziging van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs
in verband met vervanging van de tijdelijke regeling van de vergoeding voor
de exploitatiekosten door een in die wet zelf neergelegde regeling (regeling
nieuw bekostigingsstelsel exploitatiekosten voortgezet onderwijs)25 8781999
17223-04-1999    Wet van 19 april 1999, houdende voorschriften
van tijdelijke aard, waaronder wijziging van de Wet op het hoger onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek, in verband met de vernieuwing van opleidingen
in het wetenschappelijk onderwijs op het gebied van de natuur (tijdelijke
wet aanwijzing bèta-opleidingen)26 3991999 18023-04-1999    Wet
van 29 april 1999, houden wijzigingen van Wet tegemoetkoming studiekosten
in verband met uitbreiding van de doelgroep en verhoging van het normbedrag
overig studiekosten26 3461999 20401-08-1999    1999
WETTEN (BEGROTING)       Wet van 28 januari 1999, houdende wijziging
van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1997(slotwet)26 0721999
6624-02-1999    Wet van 28 januari 1999, houdende wijziging
van de begroting van de uitgaven en ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 1998 (wijziging samenhangende
met de Najaarsnota)26 3241999 6724-02-1999    Wet
van 11 maart 1999, houdende vaststelling van de begroting van de uitgaven
en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
(VIII) voor het jaar 199926 200 VIII1999 139– CiteertitelStaatsblad
jaar nr.Inwerkingtreding1998 BESLUITEN     Besluit
van 21 december 1998, houdende vaststelling van een nieuwe regio-indeling
ten behoeve van de regionale verwijzingscommissies in het primair onderwijs1999
8–   Besluit van 22 januari 1999, houdende voorschriften
van overgangsrechtelijke aard in verband met de invoering van leerwegen in
middelbaar algemeen voortgezet onderwijs en voorbereidend beroepsonderwijs,
alsmede van leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs (regeling
overgangsmaatregelen mavo-vbo)1999 4412-02-1999   Besluit
van 5 februari 1999, houdende wijziging van het Uitvoeringsbesluit WHW in
verband met de wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek ter uitvoering van de in het HOOP 1996 aangekondigde maatregelen1999
8726-02-1999   Besluit van 20 februari 1999, houdende aanpassing
van het Mediabesluit aan de Telecommunicatiewet1999 10410-03-1999   Besluit
van 24 maart 1999, houdende wijziging van een aantal besluiten in verband
met het opheffen van het ziekenhuisonderwijs als schoolsoort, en enkele technisch
wijzigingen1999 151–   Besluit van 22 maart 1999
tot vaststelling van het jaar, bedoeld in artikel 186, tweede lid, derde volzin,
van de Wet op het primair onderwijs, artikel 171, tweede lid, derde volzin,
van de Wet op de expertisecentra en artikel 286, eerste lid, derde volzin,
van de Wet op het voortgezet onderwijs1999 15214-04-1999   Besluit
van 27 maart 1999, houdende wijzigingen van het Besluit studiefinanciering
in verband met het invoeren van een andere prijsindex1999 16016-04-1999   Besluit
van 16 maart 1999, houdende wijziging van de Regeling ziektekostenvoorziening
onderwijs- en onderzoekpersoneel1999 17523-04-1999   1999
INWERKINGSTREDINGSBESLUITEN     Besluit van 2 februari 1999
tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van het Besluit van
21 december 1998 (Stb. 1999, 8), houdende vaststelling van een nieuwe regio-indeling
ten behoeve van de regionale verwijzingscommissies in het primair onderwijs1999
4712-02-1999   Besluit van 3 april 1999 tot vaststelling van
het tijdstip van Inwerkingtreding van artikel 12 van het Besluit van 22 januari
1999 (Stb. 44), houdende voorschriften van overgangsrechtelijke aard in verband
met de invoering van leerwegen in middelbaar algemeen voortgezet onderwijs
en voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede van leerwegondersteunend onderwijs
en praktijkonderwijs (regeling overgangsmaatregelen mavo-vbo)1999 17120-04-1999   Besluit
van 3 april 1999 tot vaststelling van het tijdstip tot aan welk het personeel
van de Dienst omroepbijdragen werkzaam is krachtens arbeidsovereenkomst naar
burgerlijk recht1999 18228-04-1999   Besluit van 19 mei
1999 tot vaststelling van het tijdstip van Inwerkingtreding van onderdelen
van artikel I van het Besluit van 20 februari 1999 (Stb. 104), houdende aanpassing
van het Mediabesluit aan de Telecommunicatiewet1999 22002-06-1999   1999
BESLUITEN (RECHTSPOSITIE)     Besluit van 8 maart 1999, houdende
regels omtrent de bezoldiging en verdere rechtspositie van de directeur van
de Dienst omroepbijdragen (Besluit rechtspositie directeuer Dienst omroepbijdragen)1999
129–   Besluit van 16 maart 1999, houdende wijziging
van de Regeling ziektekostenvoorziening onderwijs- en onderzoekpersoneel1999
17523-04-19991999 INWERKINGSTREDINGSBESLUITEN     Besluit
van 2 februari 1999 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding
van het Besluit van 21 december 1998 (Stb. 1999, 8), houdende vaststelling
van een nieuwe regio-indeling ten behoeve van de regionale verwijzingscommissies
in het primair onderwijs1999 4712-02-1999   Besluit van
3 april 1999 tot vaststelling van het tijdstip van Inwerkingtreding van artikel
12 van het Besluit van 22 januari 1999 (Stb. 44), houdende voorschriften van
overgangsrechtelijke aard in verband met de invoering van leerwegen in middelbaar
algemeen voortgezet onderwijs en voorbereidend beroepsonderwijs, alsmede van
leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs (regeling overgangsmaatregelen
mavo-vbo)1999 17120-04-1999   Besluit van 3 april 1999
tot vaststelling van het tijdstip tot aan welk het personeel van de Dienst
omroepbijdragen werkzaam is krachtens arbeidsovereenkomst naar burgerlijk
recht1999 18228-04-1999   Besluit van 19 mei 1999 tot
vaststelling van het tijdstip van Inwerkingtreding van onderdelen van artikel
I van het Besluit van 20 februari 1999 (Stb. 104), houdende aanpassing van
het Mediabesluit aan de Telecommunicatiewet1999 22002-06-1999B. Bij de Staten-Generaal aanhangige wetsvoorstellen  CiteertitelKamerstuk
nr.Gevorderd t/mVerwachting omtrent eerstvolgende faseWijziging
van enkele onderwijswetten in verband met de invoering van persoonsgebonden
nummers in het onderwijs25 82817-09-1998 TK Procedure
vergadering (aangehouden)21-09-1999 Aanbieding Registratiekamer    Wijziging
van de Mediawet en de Tabakswet (implementatie Wijziging richtlijn «Televisie
zonder grenzen»)26 25608-04-1999 TK Procedure vergadering31-08-1999
TK Plenaire vergadering    Wijziging van onder meer de Wet educatie
en beroepsonderwijs opdat op grond van die wet bekostigde instellingen en
andere instellingen die een niet uit de rijksbijdrage bekostigde opleiding
educatie verzorgen, het recht kunnen verkrijgen aan de met goed gevolg afgelegde
examens of onderdelen van examens van die opleiding en wettelijk geregeld
diploma of certificaat te verbinden (erkenning diploma's niet uit rijksbijdrage
gefinancierde educatie)26 37422-06-1999 EK Indiening07-09-1999
EK Wetsvoorstel bij de Eerste Kamer Procedure-vergadering    Wijziging
van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek onder meer
in verband met de verlenging van de periode van afwijkende bekostiging van
de opleiding op het gebied van de kunst, bepaalde lerarenopleiding op het
gebied van de kunst, de voortgezette kunstopleidingen en de voortgezette opleiding
bouwkunst.26 37707-09-199 EK24-06-1999 EK Indiening
wetsvoorstel bij de Eerste Kamer     Wijziging van onder meer de Wet
op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentrum en de Wet op het voortgezet
onderwijs in verband met enkele maatregelen ter verbetering van het functioneren
van het vervangingfonds en het participatiefonds (regeling verbetering functioneren
vervangings- en participatiefonds)26 42717-06-1999 TK 
Procedure behandeling31-08-1999 TK Plenaire vergadering    Wijziging
van onder meer de Wet op het primair onderwijs in verband met de verkleining
van de groepsgrootte voor de 4- tot en met 7-jarige leerlingen van basisscholen.26 51302-09-1999
TKVastgestelde limiet inbreng Procedure vergadering    Wijziging
van onder meer de Wet op het voortgezet onderwijs met het oog op afschaffing
van de einddatum voor indiening van aanvragen tot bekostiging van nevenvestigingen
in verband met bijzondere omstandigheden, alsmede enige vooral technische
aanpassingen (afschaffing einddatum aanvraag nevenvestigingen; technische
aanpassingen)26 55502-09-1999 TK18-06-1999 TK 
Ontvangst vastgesteld verslag Procedure vergaderingC. In voorbereiding zijnde wetsvoorstellen  CiteertitelOp
01-07-1999 Gevorderd t/mVerwachting omtrent eerstvolgende faseInwerkingtredingWetsvoorstel
tot wijziging van de WVO en WEB i.v.m. het opnemen van een grondslag van een
meldplicht van niet-leerplichtige leerlingen.In voorbereidend stadium 01-08-2000    Wetsvoorstel
tot wijziging van de Monumentenwet inzake stelselherziening archeologische
monumentenzorg (eerstetranche implementatie wetgeving Malta)In voorbereidend
stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel tech. wijz.
Monumentenwet 1988In voorbereidend stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de WEB i.v.m verbeteringen
van uiteenlopende aard.In voorbereidend stadium 01-08-2000    Wetsvoorstel
tot wijziging van diverse wetten tot aanpassing van verwijzingen naar de WBO
en de ISOVOIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel
tot wijziging van een aantal onderwijswetten i.v.m een overgangsregeling kosten
administratie, beheer en bestuur bij verzelfstandiging van openbaar onderwijs.In
voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel
tot teruggave bij gewapend conflict uitgevoerde goederenIn voorbereidend
stadium Dag na plaatsing Stb.    Wet op het leraarschapIn
voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wet op het
onderwijstoezichtIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de WEB i.v.m. ondergrens 1000
contacturenIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wet
verzelfstandiging Rijksacademie van beeldende kunstenIn voorbereidend
stadium 01-03-2000    Wetsvoorstel tot wijziging van de
Mediawet m.b.t. fiscalisering van de omroepbijdrageIn voorbereidend
Stadium 01-01-2000    Wetsvoorstel regeling metaaldetectorenIn
voorbereidend stadium 01-01-2002    Wetsvoorstel aanpassing
onderwijswetten aan de derde tranche AWBIn voorbereidend stadium Dag
na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel studiefinanciering 2000In
voorbereidend stadium 01-09-2000    Wetsvoorstel leerlinggebonden
financieringIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel
indexering GOA- en OALT-uitkeringRaad van State: 08-06-1999 aanhangig Dag
na plaatsing Stb.    Wetsvoorstel rechtspositie oalt-leraren op niet-schoolse
instellingenRaad van State: 14-06-1999 aanhangig Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de WVO o.m. stichtingsnormen
en het leerlingenvervoerIn voorbereidend stadium Dag na plaatsing
Stb.    Wetsvoorstel tot wijziging van de WHW i.v.m. wijziging positionering
universitaire lerarenopleidingRaad van State: 25-05-1999 aanhangig 01-09-2000    Wetsvoorstel tot wijziging van de Mediawet met het oog op de
invoering van een vernieuwd concessiestelsel voor de landelijke publieke omroep
(Consessiewet)In voorbereidend stadium 01-01-2000    Wetsvoorstel
tot wijziging van de Monumentenwet 1988 ter implementatie van art. 6 van het
Verdrag van Malta (invoering van het principe van «de verstoorder betaalt»)In
voorbereidend stadium Dag na plaatsing Stb.BIJLAGE 3OVERZICHT VAN DE DOOR DE STATEN-GENERAAL AANVAARDE MOTIES EN DE DOOR
DE BEWINDSLIEDEN GEDANE TOEZEGGINGEN IN HET VERGADERJAAR 1998–1999A. Door de Staten-Generaal aanvaarde moties Omschrijving
van de motieVindplaatsStand van zakenARBEIDSVOORW. EN BEROEPSKWAL.     De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de groepsgrootteverkleining
in gevaar komt als aan de herintreders geen kinderopvang kan worden gegarandeerd;
verzoekt de regering te onderzoeken of het mogelijk is een deel van de beschikbare
middelen voor kinderopvang te oormerken voor het onderwijs of op andere wijze
kinderopvang voor deze doelgroep te realiseren.Begrotingsbehandeling
OCenW d.d. 19 november 1998 26 200 viii nr. 33, motie LambrechtsIn
het onderhandelaarsakkoord CAO OCW 1999 is extra geld uitgetrokken voor kinderopvang
t.w. eenmalig 4 mln. en specifiek voor vervangers in het PO 5 mln. structureel.
Voorts is afgesproken een onderzoek te doen naar de behoefte aan buitenschoolse
opvang.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat in
de nota «Maatwerk voor Morgen» een aantal voorstellen gedaan worden
om studenten te stimuleren een lerarenopleiding te gaan volgen om vervolgens
les te gaan geven; overwegende, dat in het verleden is aangetoond dat maatregelen
in de sfeer van studiefinanciering invloed kunnen hebben op de studiekeuze
van studenten; van oordeel, dat het grote tekort aan leraren rechtvaardigt
dat er zoveel mogelijk maatregelen getroffen worden waardoor studenten vaker
zullen kiezen in de lerarenopleidingen; verzoekt de regering om te onderzoeken
welke financiële stimulans er te creëren is, zoals het afbouwen
van de studieschuld wanneer men gedurende een aantal jaren werkzaam is in
het onderwijs.Nota-overleg d.d. 31 mei 1999 inzake maatwerk voor morgen 23 328
nr. 47, motie HamerEen brede verkenning naar (financiële) stimulansen
zal in het najaar worden gestart.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat leraren bij uitstek gestimuleerd moeten worden om te blijven
leren, zich bij te scholen en te specialiseren; overwegende, dat het koppelen
van een nascholingsverplichting aan het bijhouden van de bekwaamheidseisen
c.q. het register van leraren, de kwaliteit van de leraar ook na de opleiding
op peil houdt; van oordeel, dat nascholing een verplichting moet zijn; van
oordeel, dat op basis van het geheel aan opleidings-, nascholings- en bijscholingstrajecten
een kwalificatiedossier opgebouwd kan worden; verzoekt de regering tot het
ontwikkelen van een systeem voor het opbouwen van een kwalificatiedossier
voor leerkrachten, gekoppeld aan nascholingsverplichtingen, ter stimulering
van bij- en nascholing.Nota-overleg d.d. 31 mei 1999 inzake maatwerk
voor morgen 23 328 nr. 48, motie HamerWordt bij de uitwerking
de Wet op het leraarschap en het register betrokken.   De Kamer,
gehoord de beraadslaging, constaterende, dat er in de scholen in de BVEen
VO-sector velen werkzaam zijn in ondersteunende functies; overwegende, dat
via assessment en op maat gesneden duale opleidingen mensen die al binnen
de school werkzaam zijn in ondersteunende functies opgeleid kunnen worden
tot uiteindelijk volledig bevoegde leraar in de BVE- en de VO-sector; roept
de regering op, initiatieven in deze richting te stimuleren en belemmeringen
weg te nemen.Nota-overleg d.d. 31 mei 1999 inzake maatwerk voor morgen 23 328
nr. 51, motie Van der HoevenWordt meegnomen in het overleg in de regiegroep
VO en in pilots duale trajecten BVE.   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat de huidige inrichting van de ADV veel extra
organisatorische en vervangingsproblemen op scholen veroorzaakt; overwegende,
dat een tijdelijke langdurende onderbreking van de loopbaan een aantrekkelijk
vooruitzicht voor de leraren kan zijn; verzoekt de regering: – op zo
kort mogelijke termijn en in samenspraak met het onderwijsveld voorstellen
te ontwikkelen die ertoe leiden dat ADV alleen nog als langdurend spaarverlof
(bijvoorbeeld op jaar- of lifetime basis) opgenomen kan worden; en te onderzoeken
of en hoe verzilvering van ADV te realiseren is.Nota-overleg d.d. 31
mei 1999 inzake maatwerk voor morgen 23 328 nr. 52, motie LambrechtsNa
de zomer volgt een voorstel om in overleg met centrales voor overheids- en
onderwijspersoneel een gezamenlijk gerichte voorlichtingscampagne ter stimulering
van het spaarverlof op te zetten, waarbij het wel of niet sparen van verlof
een individuele keuze van de leraar blijft. Het geheel of gedeeltelijk verzilveren
van ADV wordt in de aanloop naar de volgende CAO – onderwijs meegenomen.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat dualisering van de lerarenopleidingen
een stelsel-wijziging betekent ten opzichte van de huidige praktijk; overwegende,
dat zij-instromers (na assessment) op duale basis bijgeschoold moeten worden;
roept de regering op om op korte termijn een visie op dualisering van lerarenopleidingen,
waarbij de opleiding van zij-instromers nadrukkelijk is meegenomen, aan de
Kamer voor te leggen.Nota-overleg d.d. 31 mei 1999 inzake maatwerk voor
morgen 23 328 nr. 50, motie Van der HoevenDe motie is ingelost
met de brief AB/BAP 9927 217 d.d. 28 juni 1999. De scholing voor
zij-instromers wordt meegenomen bij de uitwerking van de beleidsmaatregelen
i.h.k.v. de nota «Maatwerk voor morgen»   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat de kwaliteit van leraren van groot belang
is voor het onderwijs in de toekomst; van oordeel, dat de rol van de minister –
naast die van de instellingen – in het kader van het vernieuwingsproces
van lerarenopleidingen van groot belang is; verzoekt de regering te komen
met een visie op een samenhangend geheel van de lerarenopleidingen inclusief
de universitaire en op basis hiervan een convenant op te stellen voor drie
jaar met concrete doelstellingen en projecten en een jaarlijkse tussenrapportage
naar de Kamer; verzoekt de regering tevens specifieke trajecten op te zetten
gericht op inzet van herintreders en allochtonen in het onderwijs in samenwerking
met het ministerie van Sociale Zaken.Nota-overleg d.d. 31 mei 1999 inzake
maatwerk voor morgen 23 328 nr. 49, motie HamerBestuurlijke
afspraken inzake vernieuwing van de eerste- en tweede graads lerarenopleidingen
zijn inmiddels met de HBO-Raad gemaakt. Overleg met de Onderwijsraad en de
brief voor adviesaanvraag is in juli/augustus 1999.   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, dat in de CAO-afspraken, die voor het onderwijs
zijn tot stand gekomen onvoldoende werd verwerkt wat de aanvaarde motie bij
de begroting van OCW voor het dienstjaar 1999 (26 200 VIII, nr. 35) terzake
van de positie van de schoolleiders van scholen voor basisonderwijs(verlichting
van hun werkdruk door middel van «tijd voor management») vroeg;
verzoekt de regering zich ervoor in te spannen dat in de begroting voor het
dienstjaar 2000 wordt voorzien in voldoende financiële middelen voor
dit doel.Nota-overleg d.d. 31 mei 1999 inzake maatwerk voor morgen 23 328
nr. 55, motie Van der VliesHet overleg over de problematiek van bestuur
en management is gaande met werkgevers, werknemers en organisaties van schoolleiders.
De positie van schoolleiders in het basisonderwijs wordt hierin meegenomen.   ALGEMEEN
CULTUURBELEID     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat de staatssecretaris van OCenW in zijn beleidsnotities «Ruim baan
voor diversiteit» en «Cultuur als confrontatie» de contouren
heeft geschetst van een 3%-regeling, waarbij instellingen op hun budget gekort
kunnen worden; spreekt als haar mening uit dat de voorgestelde 3%-regeling
als negatieve impuls ongewenst is; verzoekt de regering daarmee rekening te
houden en de Kamer op korte termijn schriftelijk nadere voorstellen terzake
te doen.Vao d.d. 1 juli 1999 inzake ruim baan voor diversiteit 26 565
nr. 2, motie NicolaïP.M.BEROEPSOND. &
VOLWASSENENEDUC.     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat uit een recente enquête is gebleken dat MKB-bedrijven grote behoefte
hebben aan extra personeel, waaronder werknemers met een opleiding in het
leerlingwezen; overwegende, dat desalniettemin MKB-Nederland aangeeft dat
steeds minder bedrijven bereid zijn om leerlingen in het leerlingwezen op
te leiden; van oordeel, dat in de notitie van de minister van 26 oktober 1998
over de fiscale faciliteiten een aantal mogelijke instrumenten is opgenomen;
verzoekt de regering de oorzaken van de teruggang in het leerlingwezen te
verkennen en zo mogelijk weg te nemen en tevens te komen tot kwantitatieve
afspraken met het bedrijfsleven over de verdere ontwikkeling van het leerlingwezen.Begroting
OCenW d.d. 19 november 1998 26 200 viii nr. 24, motie RehwinkelIs
afgedaan met brief BVE/KenO 991 648.   HOGER BEROEPSONDERWIJS     De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat het kunstvakonderwijs wordt
geconfronteerd met meerdere bezuinigingen waaronder 21 miljoen vanaf 2001;
overwegende, dat tegelijktijd een inhoudelijke herstructurering loopt waarvan
de volgende stap zal zijn het eindrapport van de Projectorganisatie Kunstvakonderwijs;
verzoekt de regering ervoor te waken dat de inhoudelijke herstructurering
niet in het gedrang komt door het doorvoeren van bezuinigingen, en gebruik
te maken van de actieve participatie van de sector in het proces van bezuiniging
en herstructurering.Begroting OCenW d.d. 19 november 1998 26 200
viii nr. 54, motie Visser-van DoornOp 24 februari 1999 heeft Bestuurlijk
Overleg met de HBO-Raad plaats gehad over de invulling van de bezuiniging.
De Tweede Kamer is bij brief van 3 maart 1999 geïnformeerd over de invulling
taakstelling 2000+ (kamerstuk 25 802, nr. 6) gelet op de conclusie van
dit bestuurlijk overleg met de HBO-Raad; over deze brief is op 22 april 1999
een algemeen overleg gevoerd met de staatssecretaris waarin deze conclusies
niet zijn geamendeerd en dus in uitvoering worden genomen.   INFORMATIE-
EN COMMUNICATIETECHNOLOGIE     De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het doel van het groot project ICT in het onderwijs is het
tot stand brengen van een verbetering van de kwaliteit van het onderwijs;
overwegende dat scholen zelf het beste kunnen bepalen hoe ICT kan bijdragen
aan die kwaliteit van het onderwijs; overwegende dat de administratieve last
van scholen zo beperkt mogelijk dient te zijn; overwegende dat het belangrijk
is dat de extra middelen die aan scholen voor ICT worden toegekend ook daadwerkelijk
aan verbetering van de kwaliteit en de vernieuwing van het onderwijs door
inzet van ICT moeten worden besteed; verzoekt de regering de scholen bij toekenning
van deze extra middelen duidelijk aan te geven voor welk doel deze middelen
bestemd zijn, de Kamer door monitoring en Inspectie-toezicht te informeren
over de besteding van deze middelen, en de Kamer regelmatig te rapporteren
over kwaliteitsverbetering en vernieuwing door middel van ICT in het onderwijs.Vao
d.d. 1 juli 1999 inzake ict in het onderwijs 25 733 nr. 33, motie
BarthP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het stimuleren van computergebruik voor alle kinderen van
groot belang is; overwegende dat voor kinderen in een gezin met een laag inkomen
een computer thuis veelal financieel onbereikbaar is; overwegende dat in het
kader van armoedebestrijding gemeenten de mogelijkheid kunnen creëren
middels een studiefonds of via de bijzondere bijstand de computer thuis voor
die kinderen bereikbaar te maken; overwegende dat particulieren gebruikte
computers kunnen aanschaffen via de school; verzoekt de regering om met de
gemeenten te gaan overlegen op welke wijze kansenversterking door middel van
een PC thuis voor alle kinderen te realiseren valt, en voorlichting te verstrekken
over de mogelijkheid van aanschaf van een gebruikte PC voor particulieren.Vao
d.d. 1 juli 1999 inzake ict in het onderwijs 25 733 nr. 34, motie
BarthP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat ICT de komende jaren een steeds prominentere plek in het onderwijs zal
gaan innemen; overwegende, dat er veel van scholen gevraagd wordt en het daarom
belangrijk is dat scholen een zo groot mogelijke zeggenschap krijgen over
de inzet van de middelen; overwegende, dat een onderscheid gemaakt kan worden
tussen de technische aansluiting van Kennisnet en het gebruik van de diensten
van Kennisnet; er van uitgaande, dat alle scholen (PO, VO BVE en landbouwonderwijs)
een technische aansluiting op Kennisnet zullen krijgen; dringt de regering
op aan: – de financiële middelen, die bedoeld zijn voor
het gebruik van de diensten van Kennisnet, aan de scholen zelf te doen toekomen, –
de scholen de keuze te laten of en wanneer zij van de diensten van Kennisnet
gebruikmaken.Vao d.d. 1 juli 1999 inzake ict in het onderwijs 25 733
nr. 35, motie LambrechtsP.M.   KUNSTEN     De Kamer,
gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de staatssecretaris voor Cultuur
de functie van intendant met een eigen budget in het kader van subsidieverlening
aan kunstinstellingen en kunstenaars mogelijk acht; overwegende, dat een dergelijke
functie zich slecht verhoudt tot de transparantie, die beoordelingen zou moeten
kenmerken; spreekt als haar mening uit dat de constructie van de intendant
met een eigen budget niet ingevoerd moet worden.Begroting OCenW d.d.
19 november 1998 26 200 viii nr. 45, motie DittrichHet Filmfonds
heeft per 1 september een intendant aangesteld. De intendant adviseert het
bestuur binnen de kaders van het fonds en heeft geen eigen budget. Dit is
in overeenstemming met de motie. De staatssecretaris heeft de Kamer hierover
in voortgangsrapportages geïnformeerd als ook laatstelijk in de Uitgangspuntenbrief.
In de loop van volgend jaar wordt het intendantschap geëvalueerd.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de Raad voor Cultuur in
zijn advies «Een cultuur van verandering: Advies Cultuurnota 1997–2000»
te kennen heeft gegeven eraan te hechten dat de Rijksacademie voor de Beeldende
Kunsten op hetzelfde niveau kan blijven functioneren en dat de verschillende
functies die van oudsher met de Rijksacademie verbonden zijn worden gehandhaafd;
overwegende, dat de Rijksacademie sinds 1870 de enige wettelijke erkende kunstenaarsopleidingvoorziening
is op post-doc niveau met research fellowships, een structureel internationaal
netwerk van deelnemers en hoog aanzien binnen de nationale en internationale
kunstwereld; overwegende, dat aan instituten voor hoger internationaal onderwijs
hoogleraren zijn verbonden die deze titel voeren op basis van een 0.0 aanstelling
aan een reguliere universiteit; vraagt de regering deze aanstellingswijze
voor de Rijksacademie voor de Beeldende Kunsten na privatisering mogelijk
te maken, dan wel andere methodes daartoe aan te geven en de Kamer hierover
nader te berichten.Oprichting stichting rijksakademie beeldende kunsten 26 475
nr. 4, motie BelinfanteTer uitvoering van de motie zijn contacten gelegd
met de Universiteit van Amsterdam en worden de mogelijkheden van een hoogleraarschap
onderzocht.ONDERZOEK EN WETENSCHAPSBELEID     De
Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende, dat het op 3 juni 1997 geopende
Nationaal Centrum voor Wetenschap en Technologie, NewMetropolis, met grote
financiële problemen kampt; overwegende, dat NewMetropolis met name in
het leven is geroepen door de ministers van OCW en EZ om interesse te wekken
voor wetenschap en techniek bij jonge mensen; van oordeel, dat: * de financiële
betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het centrum fors dient te worden versterkt; *
de samenwerking met wetenschappelijke en technologische instellingen dient
te worden gecontinueerd; * de samenwerking met onder meer verwante instellingen,
onderwijsinstellingen en bureaus voor studie- en beroepskeuzevoorlichting
verder moet worden vormgegeven; voorts van oordeel, dat de samenwerking
in de toeristisch recreatieve markt verder ontwikkeld moet worden, met respect
voor de educatieve taken van het centrum en dat hiertoe op zo korte mogelijke
termijn een nieuw businessplan tot stand komt; verzoekt de regering samen
met de gemeente Amsterdam NewMetropolis te ondersteunen zodat de kernactiviteiten
van het Nationaal Centrum voor Wetenschap en Technologie op basis van een
nieuw businessplan in de toekomst gecontinueerd kunnen worden.Voortgangsrapportage
wetenschapsbeleid d.d. 15 december 1998 25 608 nr. 15, motie CornieljeAan
de motie inzake NewMetropolis is uitvoering gegeven. In het Wetenschapsbudget
2000 is aangekondigd dan OCenW en EZ ieder 4,5 mln. en de gemeente 2
mln. ter beschikking stellen voor een doorstart, onder voorwaarden van een
adequate regeling met de schuldeisers.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat Pinetum Blijdenstein vanuit het oogpunt van biodiversiteit
een unieke coniferencollectie herbergt; van mening, dat deze collectie het
verdient, bewaard te blijven nu de continuïteit van het beheer gewaarborgd
wordt door onder andere de gemeenten Amsterdam en Hilversum; van oordeel,
dat de twee jaar durende onduidelijkheid over het voortbestaan niet langer
mag voortduren; verzoekt de regering uiterlijk vóór de Voorjaarsnota
een voorstel te ontwikkelen om door middel van een eenmalige financiële
impuls het voortbestaan van Pinetum Blijdenstein veilig te stellen, waarbij
de drie daarvoor in aanmerking komende departementen, LNV, VROM en OCW, in
gelijke mate bijdragen.Voortgangsrapportage wetenschapsbeleid 25 608
nr. 16, motie LambrechtsOver een eenmalige impuls aan Pinetum Blijdestijn
heeft ambtelijk en politiek overleg plaatsgevonden met de betrokken departementen.
Dit overleg zal erin resulteren dat aan de motie uitvoering wordt gegeven.   PRIMAIR
ONDERWIJS     De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende, dat
met de huidige koers een weg wordt ingeslagen waarbij vanuit twee sporen de
ondersteuning van het onderwijs aan zieke kinderen zal plaatsvinden; overwegende,
dat het van belang is in het kader van het continueren van het onderwijsleerproces
van zieke leerlingen deze ontwikkelingen te volgen via een evaluatie; verzoekt
de regering daarbij te bekijken of het ondersteunen van zieke leerlingen vanuit
deze twee sporen een effectieve aanpak is en/of een verdere combinatie in
aanpak mogelijk is en daarbij tevens te onderzoeken of de vorming van of aansluiting
bij een expertisecentrum in het kader van de WEC tot de mogelijkheden behoort;
voorts, gezien de fusieontwikkelingen binnen een aantal SBD's, de garantie
kan worden gegeven voor het behoud van een effectieve ondersteuning van zieke
leerlingen.W.v. ondersteuning onderwijs aan zieke leerlingen d.d. 22
september 1998 25 871 nr. 17, motie RijpstraDe evaluatie vindt
over 3 jaar plaats.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de projecten Kaleidoscoop en Piramide bij zowel onderzoekers,
als bij leerkrachten/leidsters en ouders reacties oproepen; van oordeel, dat
niet alle gemeenten die meedoen aan de projecten, vooralsnog in staat zijn
de projecten uit eigen middelen te financieren; van oordeel, dat bij stopzetting
van de subsidie in de betreffende gemeenten, personeel, opgedane kennis, voorzieningen
en lokaal gedane investeringen verloren gaan; verzoekt de regering; a) zo
spoedig mogelijk met een reactie te komen op het evaluatie-onderzoek van het
GION, en mede op basis daarvan voorstellen te doen voor een integrale aanpak
van de realisatie van vroeg- en voorschoolse opvang; b) in de tussenliggende
periode, alleen die projecten die door de financiële knelpunten echt
bedreigd worden met stopzetting, met één jaar te verlengen (continuïteitswaarborg),
waarbij de gemeenten in ieder geval zelf ook een bijdrage leveren; c) tevens
te waarborgen dat de ontwikkelde methodiek van de projecten onderdeel wordt
van de curricula van leraren opleidingen/opleidingen voor voorschoolse opvang
en geïmplementeerd wordt in de praktijk van de vroeg- en voorschoolse
opvang.Vao d.d. 30 juni 1999 inzake kaleidoscoop en piramide 26 200
viii nr. 100, motie HamerP.M.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat de managementtaken op basisscholen sterk zijn gegroeid en
dat de facilitering daarvan is achtergebleven; van oordeel, dat dit kan worden
verbeterd door een betere – onder meer administratieve – ondersteuning
van de schooldirecteuren (ook van kleinere scholen), spreekt uit dat de regering,
ook in overleg met de onderwijsorganisaties, hiervoor in financieel en regeltechnisch
opzicht de nodige ruimte dient te creëren.Begroting OCenW d.d.
19 november 1998 26 200 viii nr. 35, motie Van der VliesIn
het onderhandelaarsakkoord inzake de CAO 1999–2000 is afgesproken dat: –
wordt gestreefd naar 10 000 Melkertbanen in het onderwijs in de
komende 4 jaar; – het RPBO wordt aangepast teneinde
D-banen (max. salaris, 150% min loon) in te passen; – de
in het nota-overleg van 31 mei 1999 over de nota «Maatwerk voor morgen»
is, met in de toelichting een verwijzing naar de motie van 19 november 1998,
een motie met een vergelijkbare strekking ingediend door Van der Vlies. Op
deze motie is een reactie gegeven in een brief aan de Kamer kenmerk AB/LOP
1999/24 163 d.d. 21 juni 1999.   De Kamer, gehoord de
beraadslaging, overwegende, dat het voorbereiden op de multiculturele samenleving
een kerntaak van de school is, zoals omschreven in de Wet op het primair onderwijs;
overwegende, dat de werkgroep Intercultureel onderwijs binnenkort haar werkzaamheden
zal beëindigen; verzoekt de regering aan te geven hoe die kerntaak van
de Wet op het primair onderwijs in basisscholen wordt ingebed.Begroting
OCenW d.d. 19 november 1998 26 200 viii nr. 23, motie BarthDe
pg. ICO heeft producten ontwikkeld voor het intercultureel leren en het intercultureel
maken van de onderwijsmethoden. De pg is met de invoering van deze producten
begonnen. Verdere invoering van deze producten in het primair onderwijs is
vanaf 1januari als taak belegd bij het Procesmanagement Primair Onderwijs
(PMPO). Intercultureel onderwijs maakt voor het PMPO deel uit vande kerninnovatie «omgaan
met verschillen».   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende,
dat veel kinderen uit het 2/3-onderwijs aan het regulier onderwijs kunnen
deelnemen dankzij ambulante begeleiding en additionele formatie; overwegende,
dat kinderen uit het ZML-onderwijs ten gevolge van belemmerende wet- en regelgeving
daarvan niet of onvoldoende gebruik kunnen maken; verzoekt de regering: –
alles in werk te stellen om op zo kort mogelijk termijn belemmeringen
in wet- en regelgeving weg te nemen, opdat ook kinderen uit het ZML-onderwijs
van de faciliteiten gebruik kunnen maken die hen beter in staat zullen stellen
van het reguliere onderwijs gebruik te maken; – bestaande
wet- en regelgeving ten aanzien van additionele formatie van basisscholen
zodanig te wijzigen dat de reguliere scholen die een kind uit het 2/3-onderwijs
opnemen meer zekerheid geboden wordt over de financiële situatie.2-minuten
debat d.d. 13 april1999 inzake lgfIn brief PO/BB/25 663 dd 15-6-99
is TK geïnformeerd op welke wijze motie wordt uitgevoerd. In het schooljaar
2000/2001 wordt de gevraagde regeling ingevoerd.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat meer gehandicapte kinderen
regulier onderwijs kunnen en willen volgen; overwegende, dat die keuze van
ouders en scholen nu kan worden belemmerd doordat lijfgebonden zorg op speciaal
onderwijs nu wel gratis beschikbaar is en op reguliere scholen niet, omdat
het dan wordt beschouwd als thuiszorg AWBZ; overwegende, dat de structurele
facilitering van gehandicapte kinderen in het regulier onderwijs via de leerlinggebonden
financiering vertraging ondervindt; verzoekt de regering te bezien hoe de
incidentele gevallen waarin zich problemen voordoen rond lijfgebonden zorg
op reguliere scholen een oplossing kan worden getroffen en de Tweede Kamer
daarover op korte termijn te informeren2-minuten debat d.d. 13 april
1999 inzake lgfTweede Kamer wordt in het najaar geïnformeerd.   STUDIEFINANCIERING     De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat de OV-studentenkaart vanaf
het studiejaar 2000/2001 onder de prestatiebeurs wordt gebracht; overwegende,
dat vanaf dat studiejaar de OV-studentenkaart kan worden geweigerd; overwegende,
dat dit zal leiden tot een lager aantal door studenten te maken reiskilometers;
verzoekt de regering om met de vervoersbedrijven te bezien of de contractsprijs
voor de OV-studentenkaart naar beneden kan worden bijgesteld, hetgeen zou
kunnen leiden tot een lagere kaartprijs voor studenten.Begroting OCenW
d.d. 19 november 1998 26 200 viii nr. 25, motie RehwinkelTijdens
het debat is nadrukkelijk vastgesteld dat voor uitvoering geen termijn is
gesteld. Geen actie tot na inwerking treden van de wet (1-9-2000).   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat er groepen studenten bestaan
die pas op latere leeftijd aan een studie beginnen; overwegende, dat het belangrijk
is dat ook oudere studenten een studie met succes voltooien; overwegende,
dat in dit verband de leeftijdsgrens van 30 jaar voor het recht op studiefinanciering
aan de lage kant is; verzoekt de regering het recht op studiefinanciering
zo vorm te geven dat studenten die voor hun dertigste beginnen met hun studie,
tot hun dertigste recht hebben op de hun toekomende gemengde studie-financiering
en vanaf hun dertigste recht hebben op maximaal 4 jaar studielening.Nota-overleg
vernieuwing studiefinanciering d.d. 26 april 1999 26 397 nr. 15,
motie RabbaeWordt verwerkt in het wetsvoorstel WSF 2000.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat: – studenten, binnen
het huidige stelsel van studiefinanciering, pas voor kwijtschelding van schulden
in aanmerking kunnen komen wanneer een diploma is behaald; – daarmee
het feit dat studenten bepaalde onderdelen van hun studie wél hebben
afgerond niet kan worden gehonoreerd; – binnen de kaders van de discussie
rond het HOOP 2000 nader kan worden bezien in hoeverre door het behalen van
deelkwalificaties het stelsel zodanig kan worden aangepast dat studenten in
aanmerking komen voor een gedeeltelijke kwijtschelding van de studieschuld;
verzoekt de regering om in het HOOP 2000 op basis van het thema «deelkwalificaties»
nader in te gaan op de mogelijkheden om tot gedeeltelijke kwijtschelding van
studieschulden te komen.Nota-overleg vernieuwing studiefinanciering
d.d. 26 april 1999 26 397 nr. 11, motie StellingwerfWordt behandeld
in HOOP 2000.VOORTGEZET ONDERWIJS     De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat nu voor de tweede keer een
rapportage van de Inspectie van het Onderwijs over de tweede fase voortgezet
onderwijs te laat aan de Kamer is toegezonden: – van mening, dat
de Kamer diverse malen te kennen heeft gegeven alle rapporten van de Inspectie
van het Onderwijs over de tweede fase tijdig te willen ontvangen; –
van oordeel, dat het niet meer mag gebeuren dat een rapport van de Inspectie
van het Onderwijs enige dagen na een algemeen overleg aan de Kamer wordt toegezonden,
ofschoon het eerder beschikbaar was; – van oordeel, dat een regeringsstandpunt
ook nadien kan worden uitgebracht; – verzoekt de regering rapporten
van de Inspectie van het Onderwijs die van belang zijn voor de standpuntbepaling
van de Kamer, voortaan onmiddellijk door te sturen naar de Kamer.Begroting
OCenW d.d. 19 november 1998 26 200 viii nr. 53, motie LambrechtsDeze
motie geeft een algemene aandachtpunt weer en leidt niet tot een specifieke
actie.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat ten
gevolge van het wetsvoorstel Seksueel misbruik en seksuele intimidatie in
het onderwijs (25 979) het slachtoffer te maken kan krijgen met lange
en zware (juridische) procedures; overwegende, dat het slachtoffer geen mogelijkheid
heeft zich daaraan te onttrekken omdat er sprake is van een ongeclausuleerde
aangifte-verplichting voor het bevoegd gezag van een school; van mening, dat
een kort, deskundig en weinig belastend traject niet gegarandeerd is; van
mening, dat het een verbetering zou zijn wanneer per politieregio één
aangiftepunt wordt aangewezen waar alle scholen uit de regio met hun aangiften
terecht kunnen en waar de deskundigheid wel gegarandeerd kan worden; verzoekt
de regering op korte termijn met voorstellen te komen om de gang van zaken
rondom de aangifte en de juridische vervolgprocedure zodanig in te richten
dat het slachtoffer vanaf het begin deskundig wordt benaderd en in een zo
kort en zo min mogelijk belastend traject terechtkomt.W.v. seksuele
intimidatie in het onderwijs d.d. 28 januari 1999 25 979 nr. 13,
motie LambrechtsDe uitwerking van deze motie is een zaak van de minister
van Justitie. Over de uitwerking is ambtelijk overleg gestart met het Ministerie
van Justitie.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, *
dat de evangelische scholen als richting van onderwijs zijn erkend; *
dat op basis van het verzoek van de Stichting Evangelisch Voortgezet Onderwijs
voor de stichting van scholen voor Mavo, Havo en Atheneum in Utrecht en van
de daarover uitgebrachte adviezen redelijkerwijs kan worden aangenomen dat
deze scholen tenminste zullen worden bezocht door de wettelijk vereiste aantallen
leerlingen; * dat opneming in het Plan van Scholen dan niet behoort te
worden afgewezen; * nodigt de regering uit in het Plan van Scholen 1999/2001
voor het jaar 1999 op te nemen een school voor Mavo, Havo en Atheneum van
de Stichting Evangelisch Voortgezet Onderwijs in Utrecht.Plan van scholen
1999–2001 d.d. 29 september 1998 26 134 nr. 2, motie SchutteDe
motie is uitgevoerd: de school is opgenomen in definitief Plan van Scholen.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat er nog
steeds signalen zijn dat het programma van de tweede fase overladen is; voorts
overwegende, dat de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
reeds na de eerste monitor maatregelen heeft afgekondigd om wat aan deze overladenheid
te doen; van oordeel, dat te zware examenprogramma's bijgesteld moeten worden;
voorts van oordeel, dat de oplossing van te zware examenprogramma's niet in
eerste instantie gezocht moet worden in het schrappen van vakken in verband
met de relevantie van deze vakken voor de doorstroming naar het hoger onderwijs;
verzoekt de regering de studielast van studenten kritisch te blijven volgen
en zo nodig naar aanleiding van de vierde monitor, die betrekking heeft op
het schooljaar 1998–1999, tijdig, zo mogelijk voor het schooljaar 1999/2000,
passende maatregelen te treffen.Vao d.d. 17 juni 1999 inzake monitoring
2e fase vo 26 200 viii nr. 95, motie CornieljeBlijft aandachtpunt,
mede nav 4e peiling monitoring. Programma wiskunde A VWO is in juli aangepast.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende dat: * de vertrouwensinspecteur
een cruciale rol krijgt in de afhandeling van vermoedens van seksueel misbruik
in het onderwijs; * de taakbelasting van de vertrouwensinspecteurs hiermee
zal toenemen; constaterende, dat er voorlopig slechts 12 vertrouwensinspecteurs
zijn; verzoekt de regering na inwerkingtreding van de wet een plan van aanpak
te formuleren dat waarborgt dat de taakuitbreiding van de vertrouwens-inspecteurs
op een zorgvuldige wijze wordt waargemaakt.W.v. seksuele intimidatie
d.d. 28 januari 1999 25 070 nr. 14, motie DijksmaHet plan van
aanpak is inmiddels door de vertrouwensinspectie opgesteld; in overleg tussen
coördinerend vertrouwensinspecteur en OCenW wordt het plan van aanpak
nader uitgewerkt. Een cursus/training voor de vertrouwensinspectie wordt
voorbereid. Start: vóór inwerkingtreding van de wetswijziging.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat het Toetsingskader Plan
van Scholen eenzijdig en uitsluitend inzet op het doen ontstaan van grote
en brede scholengemeenschappen; van oordeel, dat zulks voor de toekomst niet
wenselijk is; verzoekt de regering het Toetsingskader Plan van Scholen over
1999 en later zodanig te wijzigen dat er naast brede scholengemeenschappen
ook meer ruimte ontstaat voor smalle scholengemeenschappen, categoriale scholen
en verticale scholengemeenschappen.Plan van scholen 1999–2001
d.d. 29 september 1998 26 134 nr. 5, Lambrechts en CornieljeEr
is een adviesaanvraag naar de Onderwijsraad gestuurd. Dit advies komt in 2000.
Niettemin is er bij het komend toetsingkader al enigszins rekening mee gehouden.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat voor het toekennen van VBO-groen-afdelingen
aan AOC's en scholengemeenschappen blijkbaar verschillende stichtingsnormen
worden gehanteerd; voorts overwegende, dat in het overleg Plan van Scholen
van 26 juni 1998 is besloten om met betrekking tot het toewijzen van VBO-groen-afdelingen
aan AOC s en scholengemeenschappen het beleid te verduidelijken; van oordeel,
dat AOC's en scholengemeenschappen in principe aan dezelfde stichtingsnormen
moeten voldoen om in aanmerking te komen voor toewijzing van een VBO-groen-afdeling;
verzoekt de regering om aan deze ongelijke behandeling van AOC's en scholengemeenschappen
zo spoedig mogelijk een einde te maken en verzoekt de regering tevens, het
AOC-Noord net zoals het Dollard College op het Plan van Scholen 1999/2001
te plaatsen.Plan van scholen 1999 –2001 d.d. 29 september 1998 26 134
nr. 6, motie CornieljeEerste onderdeel motie (wegnemen ongelijke behandeling):
zit in voorbereiding wijziging wetgeving. Tweede onderdeel motie (Dollard
College): is verwerkt in definitief Plan van Scholen.WETENSCHAPPELIJK
ONDERWIJS     De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat
het aantal vrouwelijke hoofddocenten en hoogleraren in Nederland ver beneden
peil is; verzoekt de staatssecretaris van Onderwijs en de staatssecretaris
van Sociale Zaken een stimuleringsprogramma op te stellen dat ertoe bijdraagt
dat er op korte termijn meer vrouwelijke hoofddocenten en hoogleraren komen
in Nederland.Begroting OCenW d.d. 19 november 1998 26 200 viii
nr. 34, motie LambrechtsNWO en VSNU hebben middelen uitgetrokken om
de doorstroming van vrouwen in posities van universitair docent naar die van
universitair hoofddocent mogelijk te maken. Aan deze middelen is door OCenW
een bedrag oplopend tot 0,5 mln. toegevoegd. Hiermee is deze motie uitgevoerd.   De
Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, dat het van groot belang is
voor Nederland kennisland dat technische en natuurwetenschappelijke opleidingen
van uitstekende kwaliteit zijn; overwegende, dat technische en natuurwetenschappelijke
opleidingen de internationale concurrentietoets moeten kunnen doorstaan; nodigt
de regering uit de Tweede Kamer nader te informeren omtrent haar visie om
technische en natuurwetenschappelijke opleidingen te stimuleren, waarbij rekening
wordt gehouden met onder andere: – de kwaliteit van de bèta-vakken
in het voortgezet onderwijs; het niveau en het technische gehalte van de opleiding; –
het internationale concurrentie aspect; alsmede de eventuele financiële
consequenties.Tijdelijke wet aanwijzing bèta-opleidingen 26 339
nr. 10, motie De VriesAan deze motie is uitvoering gegeven bij brief
WO 9915 426 d.d. 15 april 1999. E.e.a. komt verder aan de orde in
HOOP 2000.   De Kamer, gehoord de beraadslaging, overwegende, *
dat de instellingen in staat moeten worden gesteld, ervaringen op te doen
met hun toe te kennen bevoegdheden op het gebied van decentrale selectie; *
dat die ervaringen zich dienen uit te strekken tot meerdere opleidingen gedurende
drie jaar met meerdere instellingen met diverse vormen van decentrale toelating; *
dat evaluatie van wezenlijk belang is om binnen afzienbare tijd vast te stellen
hoe de verruiming van de regelingen op het gebied van de selectie bij numerus
fixusopleidingen functioneert; * dat vervolgens aan de hand van die evaluatie
na drie jaar wordt bezien in hoeverre aanpassingen in het geldende wettelijke
regime moeten worden aangebracht; * dat tevens de mogelijkheid dient te
bestaan om de wettelijke regels eerder aan te passen indien dit noodzakelijk
is voor het welslagen van de experimenten, dan wel voor de uitvoerbaarheid; verzoekt
de regering, de Kamer jaarlijks te rapporteren omtrent de gang van zaken.Wijziging
van de WHW i.v.m. aapassingen in het systeem van selectie voor opleidingen
waarvoor een toelatingsbeperking is vastgesteld 25 947 nr. 18, motie
De VriesDe Commissie is per 19 april 1999 geïnstalleerd. Bij brief
WO/BS 9926 480 d.d. 23 juni 1999 is de Kamer geïnformeerd over de
recente ontwikkeling.   De Kamer, gehoord de beraadslaging,
overwegende, dat experimenten worden gestart met verschillende vormen van
selectie voor opleidingen waarvoor een toelatingsbeperking is vastgesteld,
en dat bij deze experimenten goede begeleiding en controle nodig is om de
toegankelijkheid van de opleidingen te waarborgen; van oordeel, dat de rol
van de begeleidingscommissie in het huidige wetsvoorstel nog uitwerking behoeft,
verzoekt de regering tot het instellen van een begeleidingscommissie bij de
experimenten met vormen van selectie met als taakopdracht: * het initiëren
van diverse experimenten en het bewerkstelligen dat zoveel mogelijk instellingen
deelnemen aan de experimenten; * het opzetten van een monitor-systeem
en het observeren van de experimenten; * het controleren dat bij deze
experimenten geen ongewenste uitsluitingsmechanismen plaats vinden; *
het op basis van een evaluatie over diverse experimenten conclusies trekken
over de doeltreffendheid van de verschillende selectie-methoden, zodat een
definitief systeem van selectie voor de betreffende opleidingen kan worden
gekozen; verzoekt de regering tevens om deze commissie ten minste te laten
bestaan uit een vertegenwoordiging van de instellingen, de studenten-organisaties
en onafhankelijke leden.Tijdelijke wet aanwijzing beta-opleiding d.d.
10 maart 1999 25 947 nr. 16, motie HamerOp 19 april 1999 heeft
de minister de cie. Sorgdrager geïnstalleerd.   De Kamer, gehoord
de beraadslaging, overwegende, * dat voor een zorgvuldige uitvoering van
de procedures voor decentrale selectie voldoende tijd beschikbaar moet zijn
voor de instellingen; * dat het voor de aankomende studenten van belang
is om zo tijdig mogelijk te horen of zij bij de instelling waar zij hebben
deelgenomen aan het decentrale selectieproces, kunnen worden geplaatst; *
dat de transparantie en uitvoerbaarheid van de procedures wordt bevorderd
door decentrale toelating en gewogen loting volgtijdelijk te laten plaatsvinden; nodigt
de regering uit, te bewerkstelligen dat de procedures voor decentrale selectie
en gewogen loting zodanig worden ingericht dat de decentrale selectie door
de instellingen is afgerond voordat de gewogen loting plaatsvindt.Wijziging
van de WHW i.v.m. aanpassingen in het systeem van selectie voor opleidingen
waarvoor een toelatingsbeperking is vastgesteld 25 947 nr. 17, motie
De VriesAan de motie wordt uitvoering gegeven via de regeling aanmelding
en selectie, die in het najaar van 1999 zal worden gepubliceerd.B. Door de bewindslieden gedane toezeggingen Omschrijving
van de motieVindplaatsStand van zakenARBEIDSVOORWAARDENBELEID
EN BEROEPSKWALITEIT     De minister zegt de Kamer toe dat de ideeën
en suggesties uit het veld en de TK worden meegenomen en op hun merites worden
beoordeeld oa: a. biedt de regelgeving mogelijkheden voor doorstroom tussen
sectoren? b. handhaven of loslaten last-in-first-out-principe c. materiële
en immateriële versterking van de positie van de schoolleiderBegrotingsbehandeling
OCenW 1999 Handelingen vergaderjaar 98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200
VIII)Ad a. In de nota «Maatwerk voor Morgen» is een
analyse aangekondigd die moet uitwijzen of er nieuwe initiatieven nodig zijn
op het vlak van de interne en externe mobiliteit Ad b. In de CAO sector
onderwijs (PO, VO, BVE) 1999–2000 is afgesproken dat op het niveau gesproken
zal worden over een alternatieve afvloeiingsregeling. Resultaten worden afgewacht. Ad
c. In de CAO sector onderwijs (PO, VO, BVE) 1999–2000 is afgesproken
dat in vervolg op deze CAO-afspraken overleg gevoerd met werkgevers-, werknemers-
en school-leidersorganisaties over de problematiek van bestuur en management
in den brede   De minister zegt toe een onderzoek te verrichten naar
de belemmeringen bij zij-instroom in het BVENota- overleg d.d. 31 mei
1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328In het najaar naar de
Tweede Kamer   De minister zegt toe de Tweede Kamer regelmatig te
informeren over de stand van zaken ten aanzien van de urgentieprogramma's
in het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en de bve-sector Nota-
overleg d.d. 31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328De
eerste rapportage is voorzien in september 1999.       De minister
zegt toe een adviesaanvraag te sturen naar de Onderwijsraad inzake een onderzoek
naar de mogelijkheden voor de aanpak van de werkdrukNota- overleg d.d.
31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Hierover wordt
met de Onderwijsraad overlegd ihkv het werkproprogramma 2000 van de Onderwijsraad   De
minister zegt toe bij de pilots van de Vervangingspool, tevens de mogelijkheid
van vervangingstoelagen te betrekkenNota- overleg d.d. 31 mei 1999 inzake
Maatwerk voor Morgen 23 328In het kader van de vervangingspools
zal worden bekeken in hoeverre een vervangingstoelage de aantrekkelijkheid
van het vervangen verhoogd. Najaar 1999 naar de Tweede Kamer   De
minister zegt toe een aktieplan gericht op stimulering vraagzijde bij het
inzetten van allochtone leraren/onderwijsassistentenNota- overleg d.d.
31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Opdracht aan
SBO is in juli verstrekt   De minister zegt toe met een analyse te
komen van de belemmeringen bij allochtone scholieren om de opleiding tot leraar
te gaan volgenNota- overleg d.d. 31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Analyse
beschikbaar najaar 1999   De minister zegt toe de evaluatie van het
Native Speakers naar de Tweede Kamer te sturenNota- overleg d.d. 31
mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Brief plus beleidsreactie
in het najaar naar de Tweede Kamer   De minister zegt toe de functie-
en taakdifferentiatie gekoppeld aan 1e en 2e graads leraren in kaart te brengen
en daarover de Kamer periodiek te informerenNota- overleg d.d. 31 mei
1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Planning: P.M.; afhankelijk
van de gekozen onderzoeksvorm   De minister zegt toe een evaluatie
naar zij-instromers, met inventarisatie en overzicht mogelijke routes/doorstroommogelijkhedenNota-
overleg d.d. 31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Overzicht
mogelijke routes in het najaar naar de Tweede Kamer Planning evaluatie:
2002   De minister zegt toe een advies aan de Onderwijsraad
te vragen over samenhangend geheel van lerarenopleidingenNota-overleg
d.d. 31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328Adviesaanvraag
aan OR in juli 1999 uit. Advies indien mogelijk in het najaar 1999 naar de
Tweede Kamer.   De minister zegt toe dat er een inventarisatie komt
en een overzicht over mogelijke routes/doorstroommogelijkhedenNota-overleg
d.d. 31 mei 1999 inzake Maatwerk voor Morgen 23 328In het najaar
van 1999 naar de Tweede Kamer   BESTUURSONDERSTEUNING EN ADVIES     De
minister zegt toe advies te vragen aan de Onderwijsraad over de relatie deregulering,
autonomievergroting, positie ouders, leerlingen/studenten en personeelBegroting
OCenW Eerste Kamer d.d. 9 maart 1999 Handelingen EK nr.22 vergaderjaar
98–99Advies is aangevraagd 120 499. Planning is dat de studie
klaar is vóór 1-1-2001   Staatssecretaris Van der Ploeg
zegt toe het experiment betreffende het gratis verstrekken van een cultureel
jongerenpaspoort aan een groot aantal leerlingen van een bepaald leerjaar
in het voortgezet en secundair beroepsonderwijs zal worden geëvalueerdAlgemeen
overleg d.d. 30 september 1998 inzake de vervolgrapportage cultuur en school 26 200
VIII nr.10, p. 5Twee jaar na start contractperiode volgt een evaluatie   BEROEPSONDERWIJS     De
minister zegt de Kamer een notitie toe over het minimum aantal contracturen
in de regelgevingAlgemeen overleg d.d. 1 oktober 1998 inzake bekostiging
beroepsonderwijs 24 724 nr. 32Planning toezending van de notitie
vóór oktober 1999.   De minister zegt toe dat in overleg
met de BVE-Raad concreet de 1000-uren-norm wordt ingevuldBegrotingsbehandeling
OCenW 1999 Handelingen vergaderjaar 98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200
VIII)Het overleg met de BVE-Raad is gaande. Verwacht wordt dat begin
2000 het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer kan worden aangeboden. De beoogde
inwerkingtreding is 1 augustus 2003   De minister zegt toe overleg
te voeren met de VNG en de BVE-Raad over de volgende onderwerpen: toegang
van 16 + 17-jarigen tot het VAVO (vervolg dispensatieregeling); – aandacht
voor VAVO-infrastructuur; stimulering van de regionale dialoog. Algemeen
overleg d.d. 14 april1999 inzake de positie van de educatie in de bve-sector 25 635
nr. 15Met de VNG is ambtelijk overleg gevoerd. Bestuurlijk overleg met
de BVE-Raad en de VNG zal naar verwachting in september/oktober 1999 plaatsvinden.   De
minister zegt toe met de VNG en de gemeenten te bezien hoe alfabetiseringscursussen
onder de aandacht van doelgroepen gebracht kunnen wordenAlgemeen overleg
d.d. 14 april1999 inzake de positie van de educatie in de bve-sector 25 635
nr. 15Met de VNG is hieromtrent ambtelijk van gedachten gewiseld. Voorgelegd
zal worden het probleem in landelijk verband aan de orde te stellen, op basis
waarvan de VNG de problematiek onder de aandacht van de gemeenten zal brengen.
Dit zal in het najaar plaatsvinden   De minister zegt toe de Tweede
Kamer de eindrapportage van de BVE-Raad over Implementatieproject KSE, zodra
deze is verschenen, te zullen toesturen.Algemeen overleg d.d. 14 april1999
inzake de positie van de educatie in de bve-sector 25 635 nr. 15De
eindrapportage van de BVE-Raad over het Implementatieproject KSE is nog niet
ontvangen. OCenW doet navraag bij de BVE-Raad   De
minister zegt toe dat zodra er aanwijzingen bestaan dat daarmee de wachtlijsten
kunnen worden bekort, hij een KB in NT2 I en II zal uitbrengen waarmee instellingenen
de mogelijkheid krijgen om zelf diploma s en certificatificaten af te geven.Wetsvoorstel
erkenning diploma's niet uit rijksbijdrage gefinancierde educatie 26 374De
minister heeft Cinop verzocht om op kleine schaal experimenten te starten
om te bekijken of een vorm van taalassessment voor de onderdelen spreken en
schrijven, als onderdeel van op termijn in te voeren instellingsexamens Nederlands
als tweede taal, tot de mogelijkheid behoort. Het experiment blijft in eerste
instantie beperkt tot programma I, maar de uitkomsten van het experiment zijn
mede bepalend voor de invoering van instellingsexamens voor programma II.
In januari 1999 is begonnen met de voorbereidingen. Bedoeling is dat het feitelijk
experiment 1 januari 2000 binnen 4 roc's wordt uitgevoerd.   De minister
zegt toe in een totale evaluatie van de WEB te willen bezien hoe een tijdelijke
verlenging van de dispensatieregeling voor 16/ 17-jarigen ter voorkoming van
het VSV zou moeten worden geregeld.Wetsvoorstel erkenning diploma s
niet uit rijksbijdrage gefinancierde educatie Handelingen TK 98–99
nr. 90, 26 374Kort na de zomer valt beslissing over vervolg dispensatieregeling.
Los daarvan vindt overleg plaats met BVE-raad en VNG. Daarna wordt TK geïnformeerd.   De
minister zal kijken of het mogelijk is gegevens te vragen van niet-bekostigde
instellingen.Wetsvoorstel erkenning diploma s niet uit rijksbijdrage
gefinancierde educatie 26 374De beschikbaarheid van gegevens
over de vrije markt is geregeld in de wet. Nadere gegevens over de vrije markt
worden op dit moment verzameld door middel van een onderzoek waar PAEPON en
het Ministerie van Economische Zaken bij betrokken zijn. De uitkomsten zullen
de vervolgstappen van het departement bepalen   CULTUREEL ERFGOED     Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe de Kamer over de stand van zaken te informeren inzake
het onderzoek naar het organiseren van grootschalige evenementen door o.a.
OCenW, NBT en EZBegrotingsbehandeling OCenW 1999 Handelingen vergaderjaar
98/99 TK 49, nr. 26 200 VIIIRapportage gaat in het najaar van 1999
naar de Tweede Kamer   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe het
plan kanjerproblematiek aan de Kamers voor te leggenBegroting OCenW
Eerste Kamer d.d. 9 maart 1999 Handelingen EK nr. 22 vergaderjaar 98–99Oktober
1999 wordt het plan van aanpak naar de Kamer gestuurd   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe het laatste advies van de Rijkscommissie voor de musea
te betrekken bij de gedachtenvormng over het te verwachten rapport-EttyBegroting
OCenW Eerste Kamer d.d. 9 maart 1999 Handelingen EK nr. 22 vergaderjaar
98–99Plan van aanpak gaat in oktober naar de Tweede Kamer   HOGER
BEROEPSONDERWIJS     De minister zegt toe de Kamer te informeren over
mogelijke oplossingen voor de kwaliteitszorg, de onderwijs- en examenregeling
en de afstudeerfondsen in het hoger onderwijsAlgemeen overleg d.d. 3
september 1998 inzake het onderwijsverslag 26 200 VIII nr. 4Deze
punten worden meegenomen in het kader van het HOOP.   INTERNATIONALE
BETREKKINGEN     De minister zegt toe de Kamer in 1999 informatie te
geven over diploma-erkenning en mobiliteit, zowel binnen als buiten de programma'sAlgemeen
overleg d.d. 3 december 1998 inzake EU-onderwijsraad 21 501–
Informatie over diploma erkenning zal de TK na de zomer bereiken. –
Informatie over mobiliteit zal de TK, in de vorm van de resultaten van de
jaarlijkse mobiliteitsmonitor, najaar 1999 bereiken.   De
minister zegt toe de Kamer op basis van de evaluatie in het voorjaar van 1999
te informeren over hoe verder zal worden gegaan met experimenten over de communautaire
talenAlgemeen overleg d.d. 3 december 1998 inzake EU-onderwijsraad 21 501De
Tweede Kamer zal in het najaar worden geïnformeerd.   INFORMATIE-
EN COMMUNICATIE TECHNOLOGIE     De minister zegt toe de mogelijkheden
van fondsvorming door bedrijven voor sponsoring van ICT te zullen onderzoekenBegroting
OCenW Eerste Kamer d.d. 9 maart 1999 Handelingen EK nr. 22 vergaderjaar
98–99Onderzoek is uitgesteld tot na de kamerbehandeling van «Onderwijs
on line». Start waarschijnlijk najaar 1999.   KUNSTEN     Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe dat begin volgend jaar de voorstellen m.b.t. impuls
speelfilm + publieke omroepen aan de TK zullen worden gestuurd.Begrotingsbehandeling
OCenW 1999 26 200 VIII nr. 49De staatssecretaris heeft een
ronde tafelgesprek met alle betrokken partijen over een plan voor de invulling
van het project Telefilm. Daarna kan een definitief besluit worden genomen
en zal de Kamer worden geïnformeerd.   Staatssecretaris Van
der Ploeg zegt toe de TK eind 1999 te informeren over de consequenties van
wijzigingen in wetgeving (waaronder Arbeidstijdenwet)Begrotingsbehandeling
OCenW 1999 26 200 VIII nr. 49In voorbereiding   Staatssecretaris
Van der Ploeg zegt toe de kamer te informeren over de concrete activiteiten
flankerend beleid in het kader van de WIK.Begrotingsbehandeling OCenW
1999 26 200 VIII nr. 49Het traject van het flankerend beleid
wordt gelijk met dat van de WIK geëvalueerd. Voor de WIK is wettelijke
termijn daarvoor gesteld op 3 jaar. Voor het flankerend beleid wordt eind
1999 een tussentijdse evaluatie uitgevoerd.   Staatssecretaris Van
der Ploeg zegt toe overleg te plegen met de iniatiefnemers Annie M.G. SchmidthuisBegrotingsbehandeling
OCenW 1999 26 200 VIII nr. 49Met het bestuur is overleg gaande
over het Annie M.G. Schmidthuis. Er wordt gezocht naar mogelijkheden om in
gewijzigde vorm door te gaan. Zodra de uitkomsten hiervan bekend zijn, zal
de Staatssecretaris de Kamer berichten.   MEDIA, LETTEREN EN BIBLIOTHEKEN     Staatssecretaris
Van der Ploeg zal met staatssecretaris Financiën overleggen over vennootschapsbelasting.
Voor 1 juli a.s. zal hij de Kamer informeren over het resultaat van dit overleg.Algemeen
overleg d.d. 9 juni 1999 inzake lokale en regionale omroepHet overleg
met Financiën is nog gaande.   DOB-inningskosten worden voor
1999 niet doorberekend. Voor 2000 en 2001 is staatssecretaris Van der Ploeg
daar ook toe bereid, op voorwaarde dat alle partijen die (in)direct betrokken
zijn bij regionale radio eveneens hun verantwoordelijkheid nemen en doen wat
Quick Scan op hun terrein voorstelt. Het niet doorberekenen van DOB-kosten
geldt ook voor de lokale opslag.Algemeen overleg d.d. 9 juni 1999 inzake
lokale en regionale omroepDefinitief besluit in de tweede helft van
1999   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe op korte termijn een
brede commissie in te stellen, die hem moet adviseren over zogeheten lange
termijn maatregelen (na 2001) voor niet-landelijke publieke omroep. Naast
IPO en Roos zal ook OLON en VNG gevraagd worden hierin zitting te nemen. Commissie
moet eind 1999 rapport uitbrengen. In 2000 uitwerking en eventueel wetsvoorstel.Algemeen
overleg d.d. 9 juni 1999 inzake lokale en regionale omroepHet overleg
met betrokken partijen over de instelling van deze brede commissie is gaande.   Staatssecretaris Van der Ploeg zegt toe dat hij zodra de provincies
hebben gereageerd op het voorstel van het IPO om de maximum regionale radio-opslag
te verhogen naar f 12,40 plus jaarlijkse indexering, hij dit zal bespreken
met Financiën en SoZaWe (lastenverzwaring). Dit vergt wetswijziging en
hoort dus thuis in het pakket maatregelen voor lange termijn. Voorwaarde is
dat korte termijn maatregelen eerst worden uitgevoerd.Algemeen overleg
d.d. 9 juni 1999 inzake lokale en regionale omroepHet wachten is op
reacties van de provincies (IPO)   Staatssecretaris Van der Ploeg
zegt toe dat hij bij het eerstkomende overleg met VNG zal nagaan hoe gemeenten
denken over de financiële problematiek van de lokale omroepen.Algemeen
overleg d.d. 9 juni 1999 inzake lokale en regionale omroepOverleg vindt
plaat in september 1999   ONDERZOEK- EN WETENSCHAPSBELEID     De
minister zegt toe de Kamer in mei 1999 te informeren over de afspraken over
de tweede geldstroom en over de verhouding tussen fundamenteel en toegepast
onderzoekAlgemeen overleg d.d. 3 december 1998 inzake het wetenschapsbeleid 25 608
nr. 19Het Wetenschapsbudget bevat een vernieuwingsimpuls waarmee een
bedrag is gemoeid oplopend tot 75 mln. en doet uitspraken over de verhouding
tussen fundamenteel en toegepast onderzoek.   De minister zegt toe
de kamer jaarlijks een voortgangsrapportage inzake wetenschapsbudget te sturenAlgemeen
overleg d.d. 3 december 1998 inzake het wetenschapsbeleid 25 608
nr. 19Het Wetenschapsbudget 2000 is eind juni verschenen, de eerstvolgende
voortgangsrapportage Wetenschapsbeleid verschijnt in september 2000.   De
minister zegt toe de Kamer betreffende uitgaven R&D te informeren over
de sectoren waarin geïnvesteerd wordt, over de aard van het onderzoek
en over de stand van zaken ten opzichte van het buitenlandAlgemeen overleg
d.d. 3 december 1998 inzake het wetenschapsbeleid 25 608 nr. 19Komt
aan de orde in het Wetenschapsbudget.   PRIMAIR ONDERWIJS     Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat er een studie komt naar integratie van asielzoekers
op gewone basisscholenAlgemeen overleg d.d. 8 oktober 1998 inzake onderwijs
aan asielzoekers 19 637 nr. 397Onderzoeksgegevens worden op
dit moment geïnventariseerd. Nav «witte vlekken» kan nog
aanvullend onderzoek worden gestart.   Staatssecretaris Adelmund
zegt toe wettelijk te regelen dat belemmeringen voor oprichting van een brede
school worden weggenomenBegrotingsbehandeling OCenW 1999 Handelingen
vergaderjaar 98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200 VIII)Notitie brede school
komt in het najaar.   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat in haar
evaluatie de volgende punten worden bekeken: – met de huidige structuur
het doel bereikt wordt danwel aansluitng bij expertisecentra een optie is; –
gelet op de fusie-ontwikkelingen binnen een aantal SBD's, sprake kan zijn
van een effectieve ondersteuning van zieke leerlingen.Wetsvoorstel onderwijs
aan zieke leerlingen Handelingen vergaderjaar 98/99, TK4Evaluatie
komt over 3 á 4 jaar   Staatssecretaris Adelmund zegt toe
de kamer rond de zomer een beleidnotitie «Versterking van de positie
van ouders en leerlingen» te sturenAlgemeen overleg d.d. 10 februari
1999 inzake directe meting toetsingskader plan van scholen 2000–2002 26 134
nr. 14De beleidsnotitie is in voorbereiding en wordt naar verwachting
in september naar de Tweede Kamer gestuurd   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe te bezien of er in de modelverordening van de VNG rekening
wordt gehouden met de gezinsgrootteWetsvoorstel ivm de verruiming van
de bijdrageregeling voor het leerlingenvervoer Handelingen vergaderjaar
98/99 TK 5In de verordening is geen expliciete regeling opgenomen ivm
de gezinsgrootte. Wel bevat de verordening een hardheidsclausule waarvan gebruik
kan worden gemaakt ten gunste van de ouders. De Tweede Kamer zal worden geïnformeerd.   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Eerste Kamer te informeren over strafbare feiten mbt
slaan van leerlingen op islamitische scholenBegroting OCenW Eerste Kamer
d.d. 9 maart 1999 Handelingen EK nr. 22 vergaderjaar 98–99Er
hebben zich na het bekende geval in Almere geen signalen bereikt over vergelijkbare
gevallen. In het geval van Almere is de inspectie tot de conclusie gekomen,
na aangegeven te hebben welke mogelijkheden er zijn van aangifte, de klager
van de mogelijkheden geen gebruik heeft gemaakt.   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de besturenorganisaties om commentaar te vragen op het rapport
monitoring decentralisatie onderwijshuisvesting po/vo en hierover de Kamer
te informerenAlgemeen overleg d.d. 7 april 1999 inzake monitor onderwijshuisvesting
po/vo 26 200 VIII nr. 77Rapport monitoring verschijnt in het
najaar van 1999   Staatssecretaris Adelmund zegt toe samen met haar
ambtgenoot van Binnenlandse Zaken in september de resultaten bekend te maken
van het vervolgonderzoek (gemeentefondsbeheerders) naar groeigemeentenAlgemeen
overleg d.d. 7 april 1999 inzake monitoring onderwijshuisvesting po/vo 26 200
VIII nr. 77Resultaten worden in september 1999 bekend gemaakt   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat er dieptestudies zullen komen over de volgende onderwerpen: –
drempelbedrag van f 600, – herwaardering, – door
decentralisatie, – bezwaren en beroepenAlgemeen overleg d.d.
7 april 1999 inzake monitoring onderwijshuisvesting po/vo 26 200
VIII nr. 77Resultaten worden in september 1999 bekend gemaakt   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer, op zijn laatst in september, te informeren
over de stand van zaken JustititescholenAlgemeen overleg d.d. 7 april
1999 inzake monitoring onderwijshuisvesting po/vo 26 200 VIII nr.
77Resultaten worden in september 1999 bekend gemaakt   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat de vijfde voortgangsrapportage groepsgrootte en kwaliteit
meer gedetailleerde gegevens zal bevaten over regionale verschillen in de
vacatureruimte van scholenAlgemeen overleg d.d. 14 april 1999 inzake
groepsgrootte basisonderwijs 25 065 nr. 13De vijfde voortgangsrapportage
groepsgrootte en kwaliteit, die in oktober 1999 verschijnt, zal meer gedetailleerde
gegevens bevatten over regionale verschillen in de vacatureruimte van scholen   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe in de vijfde voortgangsrapportage groepsgrootte en kwaliteit
aandacht te besteden aan de zorgverbreding voor kleuters, in het bijzonder
de in hun ontwikkeling bedreigde kleutersAlgemeen overleg d.d. 14 april
1999 inzake groepsgrootte basisonderwijs 25 065 nr. 13Vijfde
voortgangsrapportage verschijnt in oktober 1999   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer nader inzicht te zullen verschaffen in de
gemiddelde groepsgrootte per regioAlgemeen overleg d.d. 14 april 1999
inzake groepsgrootte basisonderwijs 25 065 nr. 13Wordt meegenomen
in de vijfde voortgangsrapportage die in oktober 1999 verschijnt.   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer te informeren over de tussenrapportage praktijkproef
indicatiestellingAlgemeen overleg d.d. 7 april 1999 inzake lgf 26 200
VIII nr. 79Wordt in oktober toegezonden.   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de resultaten van het overleg met VWS over lijfgebonden
zorg/onderwijs/KDC naar de Tweede Kamer te sturenAlgemeen overleg d.d.
7 april 1999 inzake lgf 26 200 VIII nr. 79De TK wordt in het
najaar geïnformeerd over de resultaten vn het overleg met VWS over lijfgebonden
zorg/onderwijs/KDCStaatssecretaris Adelmund zegt toe te
verkennen hoe er moet worden omgegaan met groepen als autisme, ADHD en dyslexie2-minuten
debat d.d.13 april 1999 inzake lgf Handelingen TK 68In het najaar
zal de Tweede Kamer hierover geïnformeerd worden.   PROJECT
ONDERWIJSNUMMER     De minister zegt toe de Kamer duidelijkheid te
verstrekken inzake het wetsvoorstel persoonsgebonden nummerAlgemeen
overleg d.d. 10 september 1998 inzake de financiële verantwoording OCenW 26 025,
26 072, 26 100 nr. 4De Tweede Kamer zal in september 1999
worden geïnformeerd   STUDIEFINANCIERING     De minister
zegt toe na te gaan welke belemmeringen er zijn in de studiefinanciering om
Surinaamse leerkrachten die voor 1981 hun bevoegdheid hebben gehaald voor
het lagere onderwijs en nu de PABO-opleiding willen volgen, versneld een bevoegdheid
te laten halen voor Nederlandse basisonderwijsBegroting OCenW Eerste
Kamer d.d. 9 maart 1999 Handelingen EK nr. 22 vergaderjaar 98–99De
Eerste Kamer wordt hierover in het najaar geïnformeerd.   De
minister zegt toe een wetsvoorstel inzake flexibele studiefinanciering in
oktober 1999 naar de Tweede Kamer wordt gezondenNota-overleg d.d. 26
april 1999 inzake de nota flexibele studiefinanciering; een stelsel dat past 26 397
nr. 13Het wetsvoorstel ligt momenteel bij de Raad van State.   De
minister zegt toe het IBO-onderzoek inclusief standpunt voor het zomerreces
naar de Tweede Kamer te sturenNota-overleg d.d. 26 april 1999 inzake
de nota flexibele studiefinanciering; een stelsel dat past 26 397
nr. 13Duale studenten hebben per 1 september 1999 volledig recht op
studiefinanciering. Toezending geschiedt op korte termijn.   De minister
zegt toe te onderzoeken naar een mogelijkheid om ouders van studenten zodanige
informatie te sturen dat daaruit valt af te leiden welke ouderbijdrage in
hun situatie verondersteld wordtNota-overleg d.d. 26 april 1999 inzake
de nota flexibele studiefinanciering; een stelsel dat past 26 397
nr. 13Bij brief van 28 april 1999 is toegezegd dat de Tweede Kamer vóór
indiening van het wetsvoorstel over de conclusies zal worden geïnformeerd   VOORTGEZET
ONDERWIJS     Staatssecretaris Adelmund zegt toe in de tweede helft
van 1999 de Kamer te informeren over de wijze waarop implementatieprocessen
vernieuwingen vo zullen verlopen na afloop van PMVOBegrotingsbehandeling
OCenW 1999 Handelingen vergaderjaar 98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200
VIII)Voorstellen zullen in het najaar van 1999 naar de Tweede Kamer
worden gestuurd   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de volgende
punten betreffende wet- en regelgeving te betrekken bij de evaluatie van de
basisvorming: getuigschrift havo aan ongediplomeerd vertrekkenden wordt door
50% van de vo-scholen niet afgegeven; – de examenreglementen en de programma's
voor toetsing en afsluiting vertonen diverse tekortkomingen; – wettelijk
aantal lesuren in het voortgezet onderwijs wordt niet gehaald. Er moet een
uitvoerbare norm komen.Algemeen overleg d.d. 3 september 1998 inzake
het onderwijsverslag 26 200 VIII nr. 4In het najaar van 1999
zal met de Tweede Kamer overleg worden gevoerd op basis van het evaluatierapport
van de inspectie over de basisvorming, dat in september verschijnt   Staatssecretaris Adelmund zegt toe terug te komen over de aansluiting
basisvorming – tweede faseAlgemeen overleg d.d. 3 decemeber 1998
inzake de invoering van de vernieuwingen van de tweede fase vo 26 200
VIII nr. 59Wordt meegenomen in het debat rond evaluatie basisvorming,
september 1999   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de Kamer via
een van de twee rapportages betreffende monitoring tweede fase vo op de hoogte
te stellen over de gevolgen voor migrantenleerlingenAlgemeen overleg
d.d. 3 december 1998 inzake de invoering van de vernieuwingen van de tweede
fase vo 26 200 VIII nr. 59Er is afzonderlijk onderzoek gaande,
iom PMVO, naar achterstandsgroepen.   Staatssecretaris Adelmund zegt
toe de Kamer te informeren over de resultaten van het onderzoek naar de belemmeringen
voor dyslectische en visueel gehandicapte leerlingenAlgemeen overleg
d.d. 3 december 1998 inzake de invoering van de vernieuwingen van de tweede
fase vo 26 200 VIII nr. 59Is in uitvoering, in overleg met
PMVO. Nog geen zicht op wanneer resultaten te verwachten zijn.   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat in de correctiefactoren mbt denominatie er niet gewerkt
wordt met gesitueerden in de grote steden, maar met adviezen van basisscholen.Algemeen
overleg d.d. 10 februari 1999 inzake kwaliteitskaart vo 26 200 VIII
nr. 65De nieuwe versie van de kaart wordt door de inspectie aldus ontwikkeld   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer een pakketje met voorlichtingsmateriaal
vmbo te sturenAlgemeen overleg d.d. 1 april 1999 inzake de voortgang
invoeringsproces vmbo 24 578 nr. 18De staatssecretaris stuurt
in september een brief aan de Tweede Kamer met informatie over de promotiecampagne
vmbo inclusief het pakket met voorlichtingsmateriaal   Staatssecretaris
Adelmund herhaalde haar toezegging, gedaan tijdens de begrotingsbehandeling,
dat er een afzondelijk debat over het Procesmanagement komtAlgemeen
overleg d.d. 1 april 1999 inzake de voortgang invoeringsproces vmbo 24 578
nr. 18Voorstellen worden in het najaar naar de Tweede Kamer gestuurd   Staatssecretaris
Adlemund zegt toe de discussie over het uitstellen dan wel vervroegen van
een studierichting en een mogelijke tweedeling in het voortgezet onderwijs
enerzijds het vmbo en anderzijds het havo/vwo gekoppeld wordt aan de discussie
over de evaluatie basisvormingAlgemeen overleg d.d. 1 april 1999 inzake
de voortgang invoeringsproces vmbo 24 578 nr. 18Na.v. het inspectierapport
Evaluatie BAO dat 15 september verschijnt, zal deze dicussie gevoerd kunnen
worden   Staatssecretaris Adelmund zegt toe overleg te voeren met
SZW en door middel van monitoring na te gaan of de beoogde groep (leerlingen
met een sociaal-emotionele problematiek) beperkt is.Algemeen overleg
d.d. 11 maart 1999 inzake studiekostenvergoeding en leerlingenvervoer in het
kader van mavo/vbo/vso 24 578 nr. 17Wordt meegenomen in de
totstandkoming van het W.v. wijziging WVO leerlingenvervoer/WTS   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe verkenning te verrichten naar «tussen-wal-en-schip-gevallen»
ihkv leerlingenvervoer en de Tweede Kamer vóór 1 augustus 2000
te informeren over de oplossingAlgemeen overleg d.d. 11 maart 1999 inzake
studiekostenvergoeding en leerlingenvervoer in het kader van mavo/vbo/vso 24 578
nr. 17In de M.v.T. bij het W.v. leerlingenvervoer is de redenering opgenomen
dat deze gevallen zich niet kunnen voordoen (obv afbakening LWO-ZMOK)   Staatssecretaris Adelmund zegt toe dat er een wetswijziging
zal komen die het mogelijk maakt dat er ook vanaf 1 augustus 2000 nog nevenvestigingen
kunnen worden gevormdAlgemeen overleg d.d. 24 september 1998 inzake
het ontwerp plan van scholen 1999–2001 26 134 nr. 11, p. 9Wetsvoorstel
conform toezegging is in de Tweede Kamer in behandeling. Op 18 juni 1999 is
verslag vastgesteld   Staatssecretaris Adelmund zegt toe de Tweede
Kamer te informeren over de ontwikkelingen inzake de kosten voor leermiddelen
in het vmboAlgemeen overleg d.d. 3 februari 1999 inzake de vernieuwingen
in het mavo/vbo/vso 26 200 VIII nr. 66Zodra er zich op dit
terrein ontwikkelingen voordoen, zal de Tweede Kamer daarover worden geïnformeerd   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer schriftelijk te informeren over de zak/slaagregelingAlgemeen
overleg d.d. 9 juni 1999 inzake tweede fase havo/vwo 26 200 VIIIWordt
beoordeeld nav de 4e peiling monitoring   Staatssecretaris Adelmund
zegt toe de Tweede Kamer te informeren mbt kwaliteit leermiddelen en te bevorderen
dat er een platform komt voor de discussie, indien nodig. Vakinhoudelijke
lerarenverenigingen worden zo mogelijk betrokkenAlgemeeen overleg d.d.
9 juni 1999 inzake tweede fase havo/vwo 26 200 VIIIEr moet
nog overleg plaatsvinden met vakinhoudelijke verenigingen   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe de Tweede Kamer schriftelijk te informeren over maatregelen
bezemleerlingen.Algemeen overleg d.d. 9 juni 1999 inzake tweede fase
havo/vwo 26 200 VIIIIn voorbereiding   Staatssecretaris
Adelmund zegt toe dat er een monitoring komt inzake doorstroming mavo naar
havoAlgemeen overleg d.d. 9 juni 1999 inzake tweede fase havo/vwo 26 200
VIIIVoorbereidende gesprekken met PMVO en inspectie moeten nog plaatsvinden   WETGEVING
EN JURIDISCHE ZAKEN     De Minister-President zegt de Kamer toe informatie
te verstrekken over samenwerkingsscholen – onderwijsvrijheidRegeringsverklaring
1998 Handelingen TK 67Brief aan TK met adviesaanvrage aan Onderwijsraad
is 13 november 1998 aan TK gezonden. Zodra OR advies heeft uitgebracht, zal
het aan de TK worden toegestuurd.   WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS     De
minister zegt toe begin 1999 de makelaarsfunctie UAF mbt inburgering hoger
opgeleide vluchtelingen te evaluerenBegrotingsbehandeling OCenW 1999 Handelingen
vergaderjaar 98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200 VIII)Evaluatie is ontvangen.
Beoordeling makelaars UAF is positief. De functie wordt gecontinueerd (op
te nemen in de Begroting 2000) Eventueel voorzien voor april/mei 1999.   De
minister zegt toe dat er een onderzoek komt naar het functioneren van opleidingscommissies
en dat er overleg wordt gevoerd met de studentenorganisaties over de inrichting
van het onderzoekBegrotingsbehandeling OCenW 1999 Handelingen vergaderjaar
98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200 VIII)Met de studentenorganisaties
is overleg geweest over aard, doelstelling en vraagstelling van het onderzoek.
Afronding van het onderzoek wordt in de zomer verwacht. Wordt betrokken bij
het HOOP   De minister zegt toe samen met de VSNU, NWO en KNAW onderzoek
te doen naar de mogelikheden van versterking van de tweede geldstroom, anders
dan door overheveling, mogelijk isBegrotingsbehandeling OCenW 1999 Handelingen
vergaderjaar 98/99 TK 25, 26 en 27 (26 200 VIII)Resultaten zijn
verwerkt in het Wetenschapsbudget 2000   De minister
zegt toe de voortgang van de 5-jarige cursusduur op de voet te volgen en te
bezien of de bedoelde effecten (o.m. rendementsverbetering) zullen optreden,
en niet pas na 5 jaar en de Tweede Kamer hiervan op de hoogte te houdenW.v.
tijdelijke wet aanwijzing beta-opleidingen d.d. 10 maart 1999 Handelingen
TK nr. 55 vergaderjaar 98–99 26 339Inspectie zal geregeld
rapporteren.   De minister zegt toe dat bij invoering van de 30-jaarsgrens
in de WSF, de 4 mln die beschikbaar kwam bij de invoering van de 27-jaarsgrens
voor nieuwe knelpunten in te zettenNota-overleg d.d. 26 april 1999 inzake
de nota flexibele studiefinanciering; een stelsel dat past 26 397
nr. 13Het UAF zal hierover nader worden geïnformeerd   De
minister zegt toe de Tweede Kamer spoedig te informeren over de uitkomst van
het overleg met de staatssecretaris van Financiën over defiscalisering
afstudeersteunNota-overleg d.d. 26 april 1999 inzake de nota flexibele
studiefinanciering; een stelsel dat past 26 397 nr. 13Het overleg
met Financiën is gaandeBIJLAGE 4CIRCULAIRESHet overzicht circulaires en regelingen wordt periodiek opgenomen in het
Gele katern van Uitleg, het officiële publicatieblad van het ministerie
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. BIJLAGE 5AANBEVELINGEN NATIONALE OMBUDSMANVan 1 juni 1998 tot 1 juni 1999 heeft de Nationale ombudsman één
rapport uitgebracht waaraan een aanbeveling is verbonden. Rapport over de Rijksacademie van beeldende kunsten te
AmsterdamVerzoeker klaagt erover dat de Rijksacademie van beeldende kunsten (RABK)
te Amsterdam:1. in oktober 1995 de samenwerkingsovereenkomst met hem heeft beëindigd
op basis van eenzijdige, niet door de RABK onderzochte beschuldigingen en
zonder dat hij in de gelegenheid is gesteld zich daartegen te verweren;2. in verband met een schade die verzoeker aan een monitor heeft aangebracht
van hem heeft verlangd dat hij valse aangifte zou doen bij zijn verzekeringsmaatschappij
en terzake f 400 van de hem over 1995 toegekende beurs onder zich heeft
genomen en gehouden;3. de door het Nuffic aan hem toegekende beurs ten onrechte onder zich
heeft gehouden.De Nationale Ombudsman beoordeelde de klacht als gegrond voor wat betreft:• het niet in staat stellen van verzoeker om zich tegen de beschuldigingen
te verweren vóórdat aan hem op 4 oktober 1995 is meegedeeld
dat geen tweede werkperiode met hem zal worden aangegaan;• de inhouding van de f 400 op verzoekers beurs.Voor het overige werd de klacht door de Nationale Ombudsman als ongegrond
beoordeeld. De Nationale Ombudsman deed de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen de aanbeveling om te bewerkstelligen dat de f 400 die
op verzoekers beurs is ingehouden alsnog aan hem wordt uitbetaald. De minister
heeft deze aanbeveling overgenomen en heeft de directeur van de RABK in een
brief verzocht dit ter hand te nemen. Voorts heeft hij genoemde directeur
meegedeeld dat een besluit zoals de beëindiging van een samenwerkingsovereenkomst
naar zijn mening in het algemeen eerst tot stand dient te komen, nadat hierover
tenminste eenmaal formeel met betrokkene is gesproken. BIJLAGE 6SUBSIDIES/PROJECTFACILITEITENBeleidsterrein 18 Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Minderhedenbeleid/overige doelgroepen           Nederlands
als tweede taal18.051 7001 925Het
onderwijs van en in het Nederlands aanpassen aan de specifieke behoefte van
leerlingen die deze toch op een later moment in hun leven verwerven. Allochtone
leerlingen. Leraren primair onderwijs. Methode- en materiaal ontwikkelaars.
Opleidingsinstituten. nee1999Effectenonderzoek start in
1999, resultaten in 2000/2001neeja           Intercultureel onderwijs18.05390255Personele-
en activiteitenkosten voor de programmamanager intercultureel onderwijs i.v.m.
de invoering van de producten van de projectgroep ICO. Leerkrachten
in het basisonderwijs. nee1994Onderwijs gericht op een multiculturele
samenleving(deelrapport 4 van de commissie Evaluatie Basisonderwijs (CEB)2000ja           Speciale
niet wettelijke uitgaven (projecten t.b.v. Landelijke Onderwijswerkgroep Asielzoekerskinderen
in Centrale Opvang, nascholing OALT-leerkrachten en Landelijke Stichting Educatie
Molukkers (st.crt. 1998, nr. 242)18.052 7092 454Ondersteuning
scholen bij het onderwijs aan asielzoekerskinderen. Ondersteuning scholen
met Molukse leerlingen m.b.t. OALT, achterstandsbestrijding en de Molukse
cultuurScholen in het PO en het VO met asielzoekerskinderen. Scholen
met Molukse leerlingenneenee neeja           Vernieuwingsactiviteiten           Leerlinggebonden
financiering18.053 8903 770Voorbereiding
regelgeving, ondersteuning organisaties, pilot projecten. Categorie
2 en 3 leerlingen in het speciaal onderwijs.neenvt 2002ja           Nederlands gebarentaal18.051 5751 750Ontwikkeling
en invoering van de Nederlandse gebarentaal in het (doven)-onderwijs. Dove
leerlingen nvt 2002ja           Weer Samen Naar
School18.051 1750Bijdrage activiteiten t.b.v.
WSNS. Ouder-, vak- en besturenorganisatiesneecontinu 1999ja           Informatie-
en communicatie technologie18.01/18.05500620Implementatie
ict, actieplan investeren in voorsprong in het primair onderwijs. Scholen
en instellingenjanvt neeja           Emancipatie18.054051 246Effectuering
onderwijsemancipatiebeleid. Meisjes en vrouwen in het primair onderwijs.nee1996Evaluatie projecten emancipatie po 1995–1996Katholiek
Pedagogisch Centrum (KPC)2001ja           Kwaliteit basisonderwijs18.055 7005 757Materiaalontwikkeling
en voorlichting ter bevordering kwaliteit basisonderwijs. Primair onderwijsnee1994Zicht
op kwaliteit(CEB)2002ja           Bestuurlijke krachtenbundeling18.0147 60047 600Stimulering
bestuurlijke krachtenbundeling in het primair onderwijs. Primair onderwijsnee1999 2001ja           Internationalisering           Internationale
zaken18.05150150Bilaterale contacten onderhouden en
het bevorderen van informatie-uitwisselingDiverse landennvtnvt neenee           Overige           Nascholing
(onderwijskundig management, opfriscursus herintreders, remedial teaching)18.052 3833 935Verbetering
kwaliteit beroepsuitoefening. Diverse personeelsledennvtOpfriscursus
1997Opgefrist weer aan de slag(Research voor beleid)nee            Coördinatie Werkverband van Plaatselijk en Regionaal Onderwijsadviescentra18.05255250Coördinatie
en dienstverlening t.b.v. OCenWOCenWneenvt 2001nee           Ouderorganisaties18.052 8002 800OndersteuningOudersneenvt neeja           Overige
activiteiten primair onderwijs (oa activiteiten t.b.v. zorgverbreding, Centraal
Coördinatiepunt Toegankelijkheid, onderwijstelefoon, Fries, geweld op
straat, veilige school)18.052 2342 247Specifieke
doelen, o.a. integratie gehandicapten in het basisonderwijs. Basisscholen/scholen
voor v(so)nvtAfhankelijk van activiteitGeen afgeronde evaluatie,
wel enkele opgestartja, afhankelijk van activiteitjaTOTAAL 73 46674 759       Beleidsterrein 19 Naam en nr. Staatsblad (indien
van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag (x f 1 000) 
 1999 
 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante geëvalueerd
(ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats laatste
ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja, jaar)Valt
de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring ontvanger
(ja/nee)Doelgroepenbeleid           Doelgroepenbeleid19.057 8556 994Verbetering
van de positie van minderheden in het onderwijs bestel (oa nt2/ leermiddelen/-ico/hoogbegaafden).
Voorlichting Landelijk Beleidskader. Cie Turks/Arabisch. Ondersteuning projecten
opvang schoolverlaters. Landelijke ondersteuning Gemeentelijk Onderwijs Achterstandenbeleid
(VSLPC); extra begeleiding voor leerlingen met een handicap. Leerlingen/scholen
in het voortgezet onderwijs alsmede WSLOA- en perifere instellingen. jaJaarlijkse
monitoring positie minderheden, evaluatie inspectie, SBKV, 1996VOCL
gegevens CBS,OVB, PRIMAja diversja           Vernieuwingsactiviteiten           Procesmanagement
voortgezet onderwijs19.056 3016 140Implementatie
van de onderwijs vernieuwingen binnen het voortgezet onderwijs (m.n. basisvorming,
vbo/mavo, profiel 2e fase) en stimulering vanuit het PMVO van diverse activiteiten
op het gebied van emancipatie, nt2 en ico. Stichting Ondersteuning Procesmangement
Onderwijs (SOPO)neenee 2000ja           Basisvorming19.051 055639Toetsontwikkeling
basisvorming, evaluatie basisvorming, overige activiteiten i.h.k.v. de basisvorming.Scholen, verzorgingsinstellingen, InspectieneeOp basis van
jaarver slag alsmede evalu- atie pro- grammering, Inspectie. Onderwijs-
verslag, rapportage evaluatie bavo door Inspectieja, diversja           Voorbereidend beroepsonderwijs (vbo/mavo)19.057 0245 222Invoering
leerwegen mavo/vbo; leerwegondersteunend- en praktijkonderwijs, regievoerder
mavo/vbo; ondersteuning samenwerkingsverbanden svo/vbo/mavo. Deze activiteiten
staan allen in het kader van de beleidsreactie mavo/vbo en worden aangewend
ten behoeve van de versterking van de bovenbouw vbo van met name beroepsgerichte
vakken, alsmede de uitwerking van de leerwegen vbo/mavo. VMBO 2000. Studie
en beroeps-keuzebegeleiding. Scholen die bij deze vernieuwing betrokken
zijn, E.B. Management, WSLOA-instellingen, LDC en samenwerkingsverbanden.jaPeriodiek onderzoek; monitoring samenwerkingsverbanden en pilots
VO/VSOrapportage SLO; regievoerderja, diversja           Bovenbouw
havo/vwo19.054 5501 318Invoeren profielen/studiehuis
in havo/vwo ter verbetering van de aansluiting op het hoger onderwijs en in
verband met didactische vernieuwing. Commissies die worden ingeschakeld
voor de beleidsimplementatie. Scholen en overige (o.a. WSLOA-) instellingen
die participeren in activiteiten op het gebied van nascholing schoolmanagement;
ontwikkeling netwerken voor scholen en overige activiteiten i.h.k.v. Profiel
tweede fasejatenminste jaarlijks via onderwijsver- slag, start
sept. 1998monitoring PMVO, Inspectie verslagja, diversja           Examens19.0513 89414 307Inhoudelijke
productie c.q. herzien van examenprogramma's mavo/vbo, algemene en beroepsgerichte
vakken havo/vwo, normhandhaving, examenprogramma-ontwikkeling, examenproductie
(i.o.m. CEVO/COB/VBO-examenbureau, CITO PMVO e.d.). De commissies die
de betreffende opdracht krijgen (i.o.v. CEVO), CITO,SLO en VBO-examenbureau/CEVO/COB.jaPeriodiek, afhankelijk van instellingsbeschikking en beleidsprioriteitenExamenverslagen
CITO, Inspectieja, diversja           Overig           Specifiek
beleid19.0512 96211 068Het bevorderen van
de emancipatie; het leveren van een bijdrage (via LNV) om te komen tot een
structurele inbedding van natuur- en milieu-educatie in het onderwijsbestel;
Jeugdbeleid/geweld, onderwijstelefoon, PO/VO-kamer, school en cultuur, Olympiades,
ISP-project, experiment seniorenbeleid (PRICK), medezeggenschap ouder-organisaties
en overige projecten t.b.v. het kwaliteitsbeleid in het voortgezet onderwijs.Scholen in het voortgezet onderwijs; verzorgingsinstellingen (wslo/wov);
perifere instellingen; N.C.O.; ouderorganisaties en overig. Jaarlijkse
monitoring emancipatie, NME 1996 geëvalueerd, IVR-rapportageemancipatie
rapportage OCenW, diversenja, diversjaTotaal 53 64145 688                  Onderdeel van de reguliere personele en materiële
bekostiging van scholen:           Faciliteitenregeling nascholing19.0649 00050 600Nascholing
voor personeel van scholen voor vwo, havo, vbo en scholengemeenschappen waarin
deze scholen zijn opgenomen. Personeel van scholen voor vwo, havo, mavo,
vbo en scholen-gemeenschappen waarin deze scholen zijn opgenomen. ja1997,
IVA Tilburg; tussenrapportageIVA, Tilburgja, 2000ja           Faciliteitenregeling
cumi19.0688 60093 700Bestrijding van onderwijsachterstanden
van leerlingen behorende tot culturele minderheidsgroepering en tot anderstaligen
(facilitering: aanvullende vergoeding personeelskosten). Leerlingen
van scholen voor vwo, havo, mavo, vbo en scholen-gemeenschappen waarin deze
scholen zijn opgenomen. jaJaarlijkse monitoring positie minderheden,
evaluatie Inspectie, SBKV 1996. VOCL gegevens, CBS, OVB-cohortregeling
ja, 2000; GOA-deel:ja, 2002ja           Faciliteitenregeling Onderwijs
Eigen Taal19.064 5004 700Het aan een school
of scholengemeenschap verstrekken van een vergoeding voor personeelskosten
ten behoeve van leerlingen dat onderwijs volgt (ten minste twee wekelijkse
lessen) in de taal van het land van oorsprong. Leerlingen van scholen
voor vwo, havo, mavo, vbo en scholengemeenschappen waarin deze scholen zijn
opgenomen. jaJaarlijkse monitoring positie minderheden, evaluatie
Inspectie, SBKV 1996.VOCL gegevens, CBS, OVBja, 2000            Regeling
audiovisueel gehandicapten19.062 6002 700Het
aan een school of scholengemeenschap verstrekken van een vergoeding voor personeelskosten
ten behoeve van een leerling die als direct gevolg van een visuele of auditieve
handicap aanvullende begeleiding behoeft om het voortgezet onderwijs te kunnen
volgen. Leerlingen van scholen voor vwo, havo, vbo en scholengemeenschappen
waarin deze scholen zijn opgenomen.jageengeenja, 2000ja           Regeling remedial teaching19.06400400Het
aan een school of scholengemeenschap verstrekken van een materiële vergoeding
voor onderzoek en kosten remedial teaching. Scholen voor vwo, havo,
mavo, vbo en scholengemeenschappen waarin deze scholen zijn opgenomen (m.u.v.
IVBO)jageengeenja, 2000ja           Samenwerkingsverbanden
mavo/vbo/vso/lom/mlk & pilots19.0616 60016 600Het
doel van de samenwerkingsverbanden is om zoveel mogelijk leerlingen voor wie
vaststaat dat een orthopedagogische en orthodidactische benadering is geboden,
met het oog op een ononderbroken leer- en ontwikkelingsproces, op de scholen
van het samenwerkingsverband een adequaat onderwijsaanbod te bieden dat is
gericht op het met een diploma afsluiten van mavo of vbo of op het voorbereiden
van deze leerlingen op een arbeidsplaats in de regio. Pilotprojecten geven
uitwerking aan het in de wet mavo/vbo/svo verankerde ontwikkelingsperspectief.Scholen voor vo en svo die aangesloten zijn bij een regionaal samenwerkingsverband.japeriodiek
onderzoek; monitoring SWV's en pilotsrapportage PMVO, SLO, Steunpunt
zorgstructuur en WPROja, SWV's: 2000 ja, pilots: 1/8/2000ja           Vernieuwingsfaciliteiten
i.h.k.v. mavo/vbo19.0616 50025 200Overgangsregeling
voor het personeel teneinde ontslag te voorkomen in geval van een samenvoeging
svo-schoolafdeling en een vo-school. Faciliteiten veranderingsproces Faciliteiten
applicatiecursus svo-leraren. «Plat dak» zelfstandige praktijkscholen.
Geschillencommissie samenwerkingverbanden. Regionale verwijzingscommissies.Leraren van scholen voor mavo, vbo, svo en scholen die één
van deze schoolsoorten of beide bezitten. Scholen voor mavo/vbo/svo.jaevaluatie
in 2000monitoring regionale verwijzingscommissiesja, diversja           Faciliteitenregeling ondersteuning tweede fase havo en vwo19.065 4000Initiëren
van schoolgebonden ontwikkelingsactiviteiten ten behoeve van de onderwijskundige
vernieuwing van de tweede fase van het havo en vwo. Scholen voor vwo,
havo, en scholengemeenschappen waarin één of beide van deze
schoolsoorten zijn opgenomen.japeriodiek, monitoring PMVO, Inspectierapportage
PMVO, Inspectie-verslagja, 1999ja           Vernieuwing voortgezet
onderwijs (i.h.k.v. het regeerakkoord)19.0630 90098 700Regeling
aanvullende vergoeding vernieuwingen VO. Uitbreiding omscholingscapaciteit.
Extra faciliteiten samenwerkingsverbanden. Regeling aanvullende vergoeding
netwerken VMBO. Invoeringsactiviteiten. Cultuurparticipatie (o.a. vouchers).
Overige activiteiten (voorlichting, vakontwikkeling). Leraren van scholen
voor vwo, havo, mavo, vbo, svo en scholengemeenschappen die deze scholen omvatten
dan wel scholen en scholengemeenschappen waarin één of beide
van deze schoolsoorten zijn opgenomen. japeriodiek, monitoring
PMVO, Inspectierapportage PMVO, Inspectie-verslagja, diversja           Omscholingsregelingen
i.h.k.v. profiel tweede fase (o.a. CKV1, ANW, Informatica, Filosofie)19.062 6002000Omscholing
van leraren voor de vakken algemene natuurwetenschappen, culturele en kunstzinnige
vorming, Filosofie en Informatica teneinde een bevoegdheid te verkrijgen voor
deze vakken. Leraren van scholen voor vwo, havo en scholengemeenschappen
die deze scholen omvattenjaperiodiek, monitoring PMVOrapportage
PMVOja, 2000ja           Vernieuwing materieel mavo/vbo19.0623 10015 400Regeling
faciliteitenbeleid vmbo. Regeling toekenning aanvullende exploitatiekostenvergoeding
svo/lom/mlk.nvtnvtnvtnvtnvtnvt           Faciliteitenregeling
studie- en beroepskeuze (scholen/RDC)19.0628 70016 800Studie-
en beroepskeuzevoorlichting voor scholen voor voortgezet onderwijs en voortgezet
speciaal onderwijsRegionale dienstencentra en scholen voor voortgezet
onderwijs en voortgezet speciaal onderwijsjageengeenJa,
RDC's tot 1/8/2000 Nee, VO-scholenja           Reguliere
exploitatiebijdragen aan instellingen en regio's           Bijdragen
aan HVO, LAKS e.d. 19.051 5001 500Exploitatiebijdrage
aan Stichting Humanistisch Vormingsonderwijs en het Landelijk Actie Kommité
ScholierenHVO, LAKSja1994OCenWneeja           Bekostiging
van taken van de CEVO/COB19.054 1005 000Exploitatiebijdrage
ten behoeve van de uitvoering van de wettelijke taak van het CEVO/COBjageengeenneenee           Internationalisering
(w.o. europees Platform)19.0511 00011 000Het
bevorderen van internationale samenwerking door aan instellingen subsidie
te verlenen om deze in de gelegenheid te stellen ervaring op te doen met mobiliteit
van leerkrachten, schoolleiders en leerlingen in dit kader. Europees
Platform, leraren/leerlingen po-bve en vo-instellingenjageenevaluatierapport
Research voor Beleidja t/m 2001jaTotaal 285 500344 300       Beleidsterrein 20 Naam en nr. Staatsblad (indien
van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag (x f 1 000) 
 1999 
 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante geëvalueerd
(ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats laatste
ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja, jaar)Valt
de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring ontvanger
(ja/nee)Beleidsagenda*20.0172 100–Stimulering
van vernieuwingen in het beroepsonderwijs en het vergroten van de samenhang
van het vernieuwingsbeleid binnen de instelling of het instituut.ROC'sjanvtnvt1999ja           Studie
en beroepskeuze voorlichting*20.0128 492–Begeleiding
van deelnemers ten behoeve van de studie- en beroepskeuze. ROC'sja1996I.S.O.R.nvtja           Nautisch onderwijs20.0111 18311 219Bekostiging
passend bij deze specifieke vorm van onderwijs. LOB transport en logistiek,
internaten en ROC-Noordzee-college.neenvt nvtja           Bestrijding
voortijdig schoolverlaten20.01         – Bijdrage regeling
Sociale integratie en veiligheid G-2520.01– 48 000Voorkomen
voortijdig schoolverlatenGemeenten (G 25)n.v.t. n.v.tn.v.t.2002ja– Regionale meld- en coördinatiefunctie –12000Vergroten deelname onderwijsContactgemeentenja1998I.O.O.2000ja           Technocentra20.01016 000Versterking
en modernisering van de kennisinfrastructuur en de aansluiting van het beroepsonderwijs
op de arbeidsmarktTechnocentranvtnvt ja, 2010jaTotaal 111 77587 219       * Voor het jaar 2000 zijn geen bedragen ingevuld i.v.m. wijziging van
de bekostigingssystematiek. Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Regionale meld- en coördinatiepunten**
Stb. 1995, 16920.036 000zie
20.01                  Vernieuwingsactiviteiten BVE-200020.0320 0006 000Stimulering
van projecten met als doelstelling vernieuwing van leermiddelen -of methodenROC's
en LOB'sneen.v.t.n.v.t.2000ja           BVE-
net20.036 0005 000Inhoudelijke technologische
vernieuwingIdemNeen.v.t. n.v.t. n.v.t. Ja           Kennis
in beweging20.0315 00015 000Het tot stand
brengen van nieuwe vormen van kennisuitwisseling tussen beroepsonderwijs en
praktijk. Het vergroten van de aantrekkelijkheid van het technisch beroepsonderwijs
voor deelnemers.ROC'sNeen.v.t. n.v.t. 2001ja           Versterking
BBL20.033 9506 000Instroombevordering beroepsbegeleidende
leerwegenROC's en LOB'sNeen.v.t. n.v.t. neeja           Overige           Herkenbare
deelnemers Organisatie20.03600600Betere vertegenwoordiging
van BVE-leerlingenROC'sNeen.v.t. n.v.t. neejaCommissies
examenontwikkeling20.03300300Ontwikkeling nautische
examensLandelijk orgaan voor transport en logistiekNeen.v.t.n.v.t.neejaTotaal
artikel 20.03 51 85032 900  ** De regionale meld- en coördinatiefunctie zal deel uitmaken van
het budget stimulering en kwaliteitsverbetering beroepsonderwijs. Beleidsterrein 21 Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Minderhedenbeleid/Overige doelgroepen           Onderwijsvoorrangsbeleid/ Emancipatiebeleid21.045 1755 045Verbeteren
in- en doorstroom allochtonen in het hbo /vergroten deelname vrouwen in het
hbo in onderwijsdeelname (met name techniek) en in management-functies. HogescholenNeeProjectfunctie
ECHO is in 1997 geëva-lueerd. OCenW (dir. HBO)ECHO 2002/2003
(einde 2e tranche)Ja           Vernieuwingsactiviteiten           Vernieuwing
hbo21.049386 575Stimuleren van uitvoering van
substantiële vernieuwingsprojecten. HogescholenNee (onderhandelingsakkoord)Tussenrapportage
1997OCenW (dir. HBO)2000Ja (in jaarverslag ex. art. 2.9
WHW als ontvanger subsidie; HBO-raad als beheerder van fonds)           Internationalisering           Internationalisering21.049 0776 9721a:
Bevorderen grensoverschrijdende (bestuurlijke en onderwijskundige) samenwerking
met instellingen in de grenslanden.HogescholenNee (over sommige
grondslagen van regelingen is overleg gevoerd met hogescholen)Evaluatie
voorzien in 1999 en 2001 2000Ja (in jaarverslag ex art. 2.9
WHW)               1b: Bevorderen internationale profilering
en positionering van het hoger onderwijs.HogescholenIdemTijdstip
van evaluatie wordt nog nader bepaald 2000Idem     1c:
Bevorderen internationale mobiliteit en oriëntatie.HogescholenIdemOnderzoeken
naar mobiliteit ho door de Nuffic van 1997 en 19981.c OCenW (dir.
IB)2000 (samenwerking); 1998 (mobiliteit)Idem     2:
Samenwerkingsproject Nederland-Indonesië o.h.g.v. Technical en Vocational
Education en Training, aangevuld met samenwerkingsproject Polytechnics. HogescholenNeeEindrapport
2001 2000Ja           Overige           Samenwerking
mbo/hbo21.043 5002 500Verdere systematisering
en verdieping van de samenwerkingsrelaties tussen mbo- en hbo-instellingen.HogescholenNeeGepland 2000 2000Ja (in jaarverslag
ex art. 2.9 WHW)           Stagevergoeding21.0410 07010 070Vergoeding
voor lerarenopleidingen om deze in staat te stellen een stagevergoeding uit
te keren aan scholen voor basis- en voortgezet onderwijs.HogescholenNee  Voorlopig
2000Ja (in jaarverslag ex art. 2.9 WHW)           Commissies21.041 03870Vergoeding
commissies (onder andere de Adviescommissie onderwijsaanbod en de commissie
decentrale toelating)DiverseNee  Afhankelijk van
commissieAfhankelijk van commissie           Overige uitgaven21.048 1013 608Diverse
onvoorziene en ad hoc activiteitenAfhankelijk van activiteitNee  Afhankelijk
van activiteitAfhankelijk van activiteit           Kwaliteit
en studeerbaarheid           Studeerbaarheidsfonds21.0482 7740Tot
stand brengen van een dynamisch proces dat gericht is op structurele verbetering
van de kwaliteit en studeerbaarheid van de opleidingen.HogescholenNeeBeleidsreactie
op inspectierapport Studeerbaarheid in het hoger onderwijs 1997 van 4 november
1997OCenW (dir. HBO)1999Ja (in jaarverslag ex art. 2.9
WHW)           Techniek           Techniek21.0410 2775 2501)
bevorderen van deelname aan technische- en bétaopleidingen 2) ontsluiting
van het niet-werkzame arbeidspotentieel 3) samenhang bevorderen tussen
activiteiten van partijenGehele onderwijskolomNeeGepland
2000 2001Ja           Informatie- en communicatie-technologie
(ICT)           ICT21.048,8000Experimentele
lerarenopleidingenHogescholenNeeVoortgangs-rapportage over
«investeringen in Voorsprong» van 2 juli 1998OCenW (dir.HBO)1999Ja
(in jaarverslag ex art. 2.9 WHW)           Omslag lerarenopleidingen21.0422 0209 900Omslag
van lerarenopleidingen naar meer vraaggeoriënteerde opstellingHogescholenNeeMonitor
van PROMITT-programma t/m 1998 volgt in 1999; monitor van omslag van de lerarenopleidingen
volgt in 2001OCenW (dir. HBO)2004Ja (in jaarverslag ex art.
2.9 WHW)Totaal 152 97949 990  Beleidsterrein 22 Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Bijdragen krachtens internationale verdragen           Nederlandse
Organisatie voor Internationale samenwerking in het Hoger Onderwijs (NUFFIC)22.0219 42614 275Uitvoering
programma's internationalisering en aanpalende informatieve werkzaamhedenInstellingen
voor hoger onderwijsJa1996OCenWnvtJa           International
Institute for Infrastructural, Hydraulic and Environmental Engineering (IHE)22.0215 46815 515Verzorgen
van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek vakgebiedVooral
«midcareer» internationaalJa1997OCenWnvtJa           Institute
for Housing and Urban Development Studies (IHS)22.024 5784 592Verzorgen
van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek vakgebiedVooral
«midcareer» internationaalJa1997OCenWnvtJa           Stichting
Maastricht School of Management (MSM)22.024 1674 184Verzorgen
van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek vakgebiedVooral
«midcareer» internationaalJa1997OCenWnvtJa           Institute
of Social Studies (ISS)22.0217 94617 903Verzorgen
van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek vakgebiedVooral
«midcareer» internationaalJa1997OCenWnvtJa           Internationaal
Instituut voor Lucht- en Ruimtekaartering en Aardkunde (ITC)22.0243 02042 942Verzorgen
van cursorisch hoger onderwijs in niet-Nederlandse taal op specifiek vakgebiedVooral
«midcareer» internationaalJa1997OCenWnvtJa           Stichting
Afrika Studiecentrum (ASC)22.025 2005 113Onderzoek
en onderwijs gericht op AfrikaOnderzoekers, beleidsmakers, studentenNeen.v.t.n.v.t. NeeJa           United Nations University (UNU)22.021 3761 383Onderzoek
en onderwijs gericht op techniek in ontwikkelingslandenOnderzoekers,
beleidsmakers, studentenNeen.v.t. n.v.t. NeeJa           Europees Universitair Instituut Florence22.032 4722 481Onderzoek
door en voor een gemengde groep van Europese onderzoekersOnderzoekers,
studentenNeen.v.t. n.v.t. NeeNee           Nederlandse
deelneming aan studie-centra en commissies van de Organisatie voor Economische
Samenwerking en Ontwikkeling (OESO)22.03156156Vergelijkend
onderzoek op het gebied van systemen van hoger onderwijsBeleidsmakers,
docenten, studentenNeen.v.t. n.v.t. Neenvt           Netherlands
America Commission for educational exchange (NACEE)22.03850850Samenwerkings-
en uitwisselingsprogramma's tussen Nederland en de Verenigde Staten van Amerika
(vooral Fulbright-programma)Docenten, studentenNeen.v.t.n.v.t. NeeJaTotaal 114 659109 394  Onderdeel van de reguliere bekostiging die door OCenW
niet als subsidie beschouwd wordt Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Nederlands Vlaams Instituut Caïro22.03140140Faciliteren
onderzoek en onderwijs op het terrein van Arabische studies bij Nederlandse
en Vlaamse universiteitenDocenten, studentenNeen.v.t. n.v.t.NeeJa           Japan-Nederland Instituut22.03295295Faciliteren
onderzoek en onderwijs op het terrein van Nederlandse taal en cultuur in JapanDocenten,
studentenNeen.v.t. n.v.t. NeeJa           Stichting
Handicap en Studie22.03685692Bevorderen van de deelname
van gehandicapte studenten in het hoger onderwijsGehandicapte studentenNeen.v.t.n.v.t. NeeJa           Stichting UAF Steunpunt (SUS ) -/UAF
(Universitair Asiel Fonds)22.035 2955 300Bevorderen
van de deelname van vluchtelingstudenten in het hoger onderwijs en middelbaar
beroepsonderwijsVluchtelingstudentenNeen.v.t. n.v.t.NeeJa           Liaison Comitè22.031616Ondersteuning
internationaal contact Europese rectores magnificiRectores magnifici
Nederlandse universiteitenJa1993OCenWNeeNee           Interstedelijk
Studentenoverleg (ISO)22.03200200Ondersteuning als
consumentenorganisatie, informatiepunt en overleg Studentenkamer; bevordering
kwaliteit hoger onderwijsStudentenJa1991OCenWNeeJa           Landelijke
Studenten Vakbond (LSVb)22.03300200Ondersteuning als
consumenten-organisatie, informatiepunt en overleg Studentenkamer; bevor-dering
kwaliteit hoger onderwijsStudentenJa1991OCenWNeeJa           Vernieuwingsactiviteiten           Vernieuwingsplannen
universitaire lerarenopleidingen22.061 8003 000Financiering
van activiteiten door de ontwikkeling van nieuwe curricula die voorbereiden
op het beroep van leraar voortgezet on-derwijs van de eerste graadOpenbare
universiteiten (UL, UU, RUG, UvA, TUD, TUE en UT) en bijzondere universiteiten
(VU en KUN)Neen.v.t. n.v.t.n.v.t. Ja           Internationalisering           Internationalisering22.065 4813 790Versterking
van de internationale positie van Nederland en het Nederlandse wetenschappelijk
onderwijs(Potentiële) afnemers van het Nederlandse onderwijsNeen.v.t.n.v.t.Losse projecten; per project einddatumJa           Overige           Majeure
schaden22.060200Opvangen van budgettaire gevolgen
van het optreden van majeure schadenOverige instellingen voor wetenschappelijk
onderwijs en onderzoekNeen.v.t. n.v.t.Vergoeding per
optredende schade (in principe eenmalig)Ja           Overige uitgaven
universiteiten22.063 0000Opvangen van budgettaire
gevolgen decentralisatie investeringen en veranderingen in bekostigingsmethodiekenUniversiteitenNeen.v.t.n.v.t. NeeJa           Overige uitgaven academische ziekenhuizen22.06400400Opvangen
van budgettaire gevolgen decentralisatie investeringen en veranderingen in
bekostigingsmethodiekenAcademische ziekenhuizenNeen.v.t.n.v.t. NeeJa           Overige uitgaven22.068022 774Opvangen
van budgettaire gevolgen decentralisatie investeringen en veranderingen in
bekostigingsmethodiekenOverige instellingen voor wetenschappelijk onderwijs
en onderzoekNeen.v.t. n.v.t. NeeJa           Jonge hoogleraren22.0610 00010 000Tijdelijke
stimuleringsregeling aanstelling van jonge hoogleraren uit te voeren door
NWOUniversiteitenNeen.v.t. n.v.t. Ja t/m 2000Ja           Kwaliteit
en Studeerbaarheid           Studeerbaarheidsfonds22.0655 5170Tot
stand brengen van een dynamisch proces dat gericht is op structurele verbetering
van de kwaliteit en studeerbaarheid van de opleidingenUniversiteitenNeeJaarlijkse
voortgang kwaliteit en studeer-baarheidn.v.t. Ja t/m 1999Ja           Innovatiebudget
wo22.068 2508 250Stimulering van nieuwe
ontwikkelingen en actuele beleidsprioriteiten in het wetenschappelijk onderwijsWetenschappelijk
onderwijsNeen.v.t. n.v.t. Ja t/m 2001JaTotaal 92 18135 257       Beleidsterrein 23 Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Onderdeel van de reguliere bekostiging die
door OCenW niet als subsidie wordt beschouwd:           Wettelijke
bekostiging Onderzoekinstellingen/Intermediaire organisaties23.01925 000903 000Kwaliteitsverhoging,
strategische planning en beheer van instituten van wetenschappelijk onderzoek.KNAW, NWO, TNO, Kon. Bibliotheek, LF-TUD,AWT,COS   neeja           Contributies
internationale verdragen23.01130 000141 000Via
gezamenlijke exploitatie met een aantal Europese landen betere benutting van
dure investeringen op het gebied van wetenschappelijk onderzoek. CERN,
ESA, ESO, EMBC, EMBL.   neeja           Exploitatiebijdragen23.0119 00020 000Participeren
in hoogwaardig technologisch-, informatica- en statistisch onderzoek via bijdrageposten.GTI's, SURF, NIDI, WeTeN, STT, EG-Liaison.   neeja           Overige
structurele bijdragen23.011 0001 000Financiering
van faciliteiten op het gebied van het geschiedkundig onderzoek. IISG,
Centrum voor Parlementaire Geschiedenis.   neejaTotaal 1 0751 065  Internationalisering Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Nederlandse Taal en Cultuur23.041 6501 650Verantwoordelijkheid
OCenW voor Nederlandse taal en cultuur in het algemeen en de culturele samenwerking
met Vlaanderen in het bijzonder. Nederlandse Taalunienee1994Rapport
Andersen Consultancy2000ja           Oost-Europa23.043 5003 000Stimulering
van onderzoek/ samenwerking tussen Nederlandse (via NWO) en Oost-Europese
onderzoekinstellingen op basis van een MOU. Nederlandse en Oost-Europese
onderzoekinstellingenNee1997Rapport van Cie van beide overheden
en rapport intern. expert panel2002Ja           Overige bilaterale
samenwerking23.0413 74911 716Stimulering
van onderzoek/ samenwerking tussen onderzoekinstellingen uit Nederlandse en
uit Indonesië en China op basis van MOU's. Idem t.a.v. China en
IndonesiëNeenet gestart 2000ja           Budget
Internationale Faciliteiten (BIF)23.049 2445 055Internationalisering
en aantrekken van onderzoeksfaciliteiten. Neenet gestart 2002ja           Multilaterale
samenwerking23.04315150Financiering van internationale
en Europese coördinatie mechanismen. Nederlandse onderzoekinstellingen/
internationale intermediaire organisatiesNeenet gestart Neeja           Overige           Economie
Ecologie Technologie23.0417 50023 500Doorbreken
tegenstelling economie en ecologieSamenwerking onderzoeksinstellingen
en bedrijvenneeMonitoring door SenterRapportage Senterneeja           Fonds Economische Structuurversterking23.04022 000Versterking
kennis- infrastructuurDelft cluster en WatergraafsmeerNeeMonitoring
door SenterRapportage Senter2002jaTotaal 45 95867 071       Beleidsterrein 25 Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Onderdeel van de reguliere bekostiging die
door OCenW niet als subsidie wordt beschouwd:           Wet
op de Studiefinanciering (WSF) incl. reisvoorziening WSF25.012 585 9002 350 300Vergroten/waarborgen
van de toegankelijkheid van het onderwijs Bijdragen in levensonderhoud
en studiekosten van studentenStudenten die aan de in de WSF gestelde
criteria voldoenn.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.           WSF-leningen Stb.
1997, 183 (tekst)25.011 549 7001 725 000Vergroten/waarborgen
van de toegankelijkheid van het onderwijs Bijdragen in levensonderhoud
en studiekosten van studentenStudenten die aan de in de WSF gestelde
criteria voldoenn.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.           Wet
Tegemoetkoming Studiekosten (WTS) Stb. 1995, 67625.01513 300562 800Waarborgen
van de toegankelijkheid van het onderwijs voor financieel minder draagkrachtigenOuders
van leerlingen die aan de in de WTS gestelde criteria voldoenn.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.n.v.t.Totaal 4 648 9004 638 100       Beleidsterrein 27 Naam
en nr. Staatsblad (indien van toepassing)Art.nr.Begrotings- bedrag 
(x f 1 000) 1999 2000DoelstellingDoelgroepEx-ante
geëvalueerd (ja/nee)Datum en aard laatste ex-post evaluatieVindplaats
laatste ex-post evaluatieHorizonbepaling aanwezig (ja/nee; indien ja,
jaar)Valt de naleving van de subsidie onder reikwijdte accountantsverklaring
ontvanger (ja/nee)Podiumkunsten           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen,
Stb. 1994, 47327.01306310Die
initiatieven subsidiëren die van zodanig artistiek belang zijn dat dit
een bijdrage levert aan de ontwikkelingen op het gebied van de podiumkunsten
in Nederland. Instellingen op het gebied van muziek, muziekdramatische
kunst, dans en toneel.ja1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Film           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.012533Die initiatieven subsidiëren
die van zodanig artistiek belang zijn dat dit een bijdrage levert aan de ontwikkeling
van de filmkunst in Nederland. Filmfestivals, filmmuseum, filmproductiefonds,
tijdschriften op het gebied van film, filmdistributeurs.ja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Beeldende Kunst vormgeving
en architectuur           Wet op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb.
1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb. 1994, 47327.01134123Die
kunstenaars subsidiëren wier werk van zodanig artistiek belang is dat
dit een bijdrage levert aan de ontwikkeling van de beeldende kunst, vormgeving
en architectuur in Nederland. Kunstenaars/kunstinstellingenja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Subsidies amateurkunst
en kunsteducatie           Wet op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb.
1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb. 1994, 47327.013636Bevordering
van de pluriformiteit van amateurkunst en kunsteducatie door middel van subsidiëring
van incidentele en structurele initiatieven. Kunstenaars/kunstinstellingenja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Overige
subsidies, toelagen en overige uitgaven kunsten           Wet op het
Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.014142Spreiding van cultuur. Culturele
centra met streekkarakter en diverse instellingen. ja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Subsidies op het terrein
van het bibliotheekwerk           Wet op het Specifiek Cultuurbeleid,
Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb. 1994, 47327.0227 08926 226Mogelijk
maken voor iedereen om zich kennis, informatie en cultuur eigen te maken met
behulp van openbaar toegankelijke collecties boeken, tijdschriften en kranten
en AV-media. Uitvoerende instantiesja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Besluiten blindenbibliotheken           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.0226 26026 166Het beschikbaar
stellen voor visueel gehandicapten van lectuur en informatie in een aan hun
handicap aangepaste vorm. Uitvoerende instantiesja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Subsidies op het terrein
van de Nederlandstalige en Friestalige letteren           Wet op het
Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.0224 74823 859Het behouden,
ontwikkelen, ontsluiten en het doen participeren van de bevolking in de Nederlandse
en Friese letteren. Alle deelnemers op het terrein van de letteren.ja1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden aan
TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Taalunieverdrag 1982           Tractatenblad
1980, 147 Stb. 1981, 45327.021 5621 562Bevordering
van de integratie van Nederland en de Nederlandse gemeenschap in België
op het gebied van de Nederlandse taal en letteren. Nederlandse TaalunieJaPeriodieke
evaluatie obv de resultaten in de Interparlementaire Comm.v.d. Ned.Taalunie neeja           Subsidie
exploitatie niet-rijksmusea           Wet op het Specifiek Cultuurbeleid,
Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb. 1994, 47327.03230 900230 600Subsidiëring
van niet-rijksmusea en museale organisaties. Niet-rijksmusea en museale
organisatiesnee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Subsidie
behoud en beheer musea           Wet op het Specifiek Cultuurbeleid,
Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb. 1994, 47327.037 1007 100De
regeling heeft tot doel de achterstand in het onderhoud van voorwerpen uit
museum- of particuliere collecties in te halen. Subsidie kan worden verkregen
voor projecten voor behoud en beheer van museale collecties. Musea en
particulierennee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Bevordering
aantrekkelijkheid en toegankelijkheid museale presentaties           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.031 8001 800De aantrekkelijkheid
en toegankelijkheid van musea te bevorderen zodat zoveel mogelijk bevolkingsgroepen
de musea gaan bezoeken. Subsidie kan verkregen worden door het organiseren
van tentoonstellingen die dit doel beogen. Museanee1997 
Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717
d.d. 5 februari 19982000ja           Bewerking
en ontsluiting van (deel)collecties musea           Wet op het Specifiek
Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb.
1994, 47327.03600600Het financieel ondersteunen van
documentatieprojecten voor collecties van bijzondere culturele waarde. Subsidie
kan verkregen worden voor wetenschappelijke bewerking en ontsluiting van belangrijke
(deel)collecties van musea. De voorkeur gaat uit naar projecten waarbij sprake
is van samenwerking tussen instellingen. Museanee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Besluit rijkssubsidiëring
onderhoud monumenten (BROM)           Monumentenwet, Stb. 1988, 638 BROM,
Stb. 1989, 25927.0314 44014 440Het bevorderen
van het onderhoud aan monumenten zodat restauratie voorlopig niet nodig zal
zijnMonumenteneigenarenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982 006ja           Besluit
rijkssubsidiëring restauratie monumenten (BRRM)           Monumentenwet,
Stb. 1988, 638 BROM, Stb. 1989, 52927.0379 60078 200Het
stimuleren van de restauratie van monumenten en kerkgebouwen in NederlandMonumenteneigenarenNee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982 006ja           Beschikking bijdragen
achterstallig onderhoud historische parken, tuinen en buitenplaatsen           Monumentenwet,
Stb. 1988, 638 Beschikking, Stb. 1983, 199 Stb. 1984, 19427.03500500Het
verstrekken van bijdragen voor het wegwerken van achterstallig onderhoud aan
historische parken, tuinen en buitenplaatsen. Het gaat hier om natuurschoonwaarde,
cultuurhistorische waarde of recreatieve waarde, zoals het vergroten van de
toegankelijkheid. Eigenaren van historische parken, tuinen en buitenplaatsenNee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982 006jaSubsidies
en activiteiten op het gebied van de monumentenzorg           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.031 5001 500Bijdragen in
de exploitatie van particulier verenigingen en instellingen op het terrein
van de monumentenzorgParticuliere verenigingen en instellingen op het
gebied van de monumentenzorgNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Schadevergoeding
Monumentenwet 1988           Monumentenwet, Stb. 1988, 63827.03400400De
aanvrager van een (ver)bouwvergunning voor een monument die als gevolg van
de weigering van zijn vergunningsaanvraag schade lijdt, kan een schadevergoeding
ontvangen. Er is ook een mogelijkheid tot schadevergoeding bij vertraging
door vondst van archeologische objectenMonumenteneigenarenNee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Subsidies aan organisaties
op het gebied van oudheidkundig bodemonderzoek           Wet op het
Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.03300300Subsidies aan archeologische
verenigingenArcheologische verenigingenNee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Subsidies archiefwezen           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.035 6005 600Bijdragen in
de exploitatie van instellingen op het terrein van de archievenInstellingen
op het gebied van de archievenNee1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Investerings- en werkgelegenheidsaspecten cultuur           Bekostigingsbesluit
Cultuuruitingen Stb. 1994, 47327.031 9401 940Bevorderen
van werkgelegenheid in de cultuursector.Culturele instellingenNee1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Internationaal cultuurbeleid           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.073 8143 841Contributies,
bijdragen ten behoeve van uitvoering culturele activiteiten en programma's
in internationaal verband.Multilaterale organisaties en veldorganisaties
op cultuurterreinja1997 Evaluatie cultuurnotaprocedureaangeboden
aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5 februari 19982000ja           Boekmanstichting           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.0700Fungeren als studiecentrum voor
kunst, cultuur en beleid door het beschikbaar stellen of toegankelijk maken
van documentatie, het verrichten van onderzoek en het stimuleren van debat.Allen
die geïnteresseerd zijn in kunst, cultuur en beleidja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Kosten van onderzoek           Wet
op het Specifiek Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen
Stb. 1994, 47327.07985985Het doen verrichten van onderzoek
ten behoeve van de ontwikkeling van het cultuurbeleid.Organisaties die
onderzoek verrichten binnen het culturele veldja1997 Evaluatie
cultuurnotaprocedureaangeboden aan TK bij brief SCB/1998/5717 d.d. 5
februari 19982000ja           Subsidies
emancipatiebeleid cultuur           Wet op het Specifiek
Cultuurbeleid, Stb. 1993, 193 Bekostigingsbesluit Cultuuruitingen Stb.
1994, 47327.07375375Bevordering van de vrouwenemancipatie
in de culturele sector.Instellingen voor emancipatiejanvt 2000jaTotaal 430 055426 538       BIJLAGE 7EVALUATIEONDERZOEKBinnen OCenW is er sprake van een centrale coördinatie en stimulering
van beleids- en evaluatieonderzoek. De beleidsdirecties zijn primair verantwoordelijk
voor het (doen) uitvoeren van beleids- en evaluatieonderzoek.De door OCenW bekostigde instellingen zijn zelfstandiger geworden en daarom
is in het toezicht vanuit het departement het accent komen te liggen op de
effecten en de doelmatigheid van het beleid en de financiële positie
van instellingen. Dit heeft tot gevolg dat, in het kader van de coördinatie
van beleids- en evaluatieonderzoek, meer dan voorheen het accent wordt gelegd
op het (doen) verrichten van ex post evaluatie- en doelmatigheidsonderzoek
en financiële monitoring van instellingen.Eens per jaar verschijnt er een departementaal onderzoeksplan met het
voorgenomen en lopende onderzoek. Hierin zijn niet opgenomen onderzoeken die
het departement zelf uitvoert en die een intern karakter hebben.Verder omvat het onderzoeksplan de middelen voor de extern aangestuurde
onderzoeksprogramma's van de stuurgroep Beleidsgericht Onderzoek Primair Onderwijs
(BOPO), het Max Goote Kenniscentrum (MGK) en de Organisatie voor Strategisch
Arbeidsmarktonderzoek (OSA). Niet vermeld opgenomen zijn de onderzoeken van
de Centrale Financiën Instellingen, de Inspectie van het onderwijs, de
Rijksarchiefdienst, en het strategisch onderwijsonderzoek dat wordt verricht
in opdracht van de Programmacommissie Onderwijs Onderzoek (PROO) bij NWO.Over de resultaten en het gebruik van de onderzoek worden de bewindslieden
geïnformeerd door de beide departementale werkgroepen die de coördinatie
verrichten.Tenslotte wordt jaarlijks een departementaal onderzoeksverslag samengesteld,
waarin kort wordt ingegaan op de resultaten en het gebruik van afgerond onderzoek.In deze bijlage is een overzicht opgenomen van de in 1999 en volgende
jaren afgeronde, lopende en voorgenomen evaluatie- en doelmatigheidsonderzoeken.
Bij deze onderzoeken gaat het in hoofdzaak om de evaluatie en de doelmatigheid
van het gevoerde of voorgenomen beleid waarbij misbruik en oneigenlijk gebruik,
indien van toepassing, impliciet wordt meegenomen. De wettelijke regelingen
die gevoelig zijn voor misbruik en oneigenlijk gebruik betreffen bij OCenW
vooral de bekostigingsmodellen waarmee de geldstromen over de onderwijsverzorgende
instellingen worden verdeeld. De fraudegevoeligheid van deze modellen heeft
binnen OCenW continu de aandacht. Enerzijds doordat veel aandacht wordt besteed
aan een stringente controle op de juiste uitvoering van de regelingen en anderzijds
aan voorlichting over doel en werking van de regelingen Daarnaast wordt in
verschillende onderwijssectoren gewerkt aan nieuwe en meer eenvoudige bekostigingsregelingen,
waarbij de gevoeligheid voor misbruik en oneigenlijk gebruik expliciet aandachtspunt
is. Overzicht evaluatie- doelmatigheidsonderzoeken NummerDirectieOnderzoekDoel
van het onderzoek EinddatumAfgeronde onderzoeken      ex
post evaluatie-onderzoek      AB98011ABEvaluatie
IPTOEvaluatie IPTO-telling ten behoeve van de verdere uitvoering en
vormgeving Voorjaar 1999AB98222bABBesteding van
het schoolprofielbudgetInzicht te krijgen in veranderingen in de wijze
van inzet over een aantal jaren. Voorjaar 1999HBO98050HBOICT
monitor lerarenopleidingenEen actueel overzicht van de stand van zaken
op het gebied van de informatie- en communicatie-technologie (ICT) in de lerarenopleidingen. Inzicht
geven in de knelpunten bij het gebruik van ICT en de verwachtingen over de
rol van ICT. Voorjaar 1999IB99002IBEvaluatie
grenslandenInventariseren en evalueren van grensoverschrijdende samenwerking
in het hoger onderwijs.  IB99003IBEvaluatie CENESAStructuur
samenwerkingsprogamma verbeteren Voorjaar 1999RZO98002RZOEvaluatie
CfiVoldoen aan afspraken met de Tweede Kamer Voorjaar 1999RZO98003RZOEvaluatie
verzelfstandiging IB-groepVoldoen aan afspraken met de Tweede Kamer Voorjaar
1999SCB98027CZ/ACBEvaluatie Agentschap RijksarchiefdienstBezien
in hoeverre dit agentschap in zijn functioneren voldoet aan de eisen en doelstellingen
die bij de oprichting zijn gesteld zowel door het Ministerie van Financiën,
als door het Ministerie van OCenW en de Rijksarchiefdienst zelf. Voorjaar
1999SCB98029CZ/ACBRisico-beheer in museaIn hoeverre
wordt het audit programma MUSAVE dat door circa 160 musea gebruikt en voldoet
het aan de verwachtingen Voorjaar 199SCB981862CZ/DCEEvaluatie
verzelfstandiging rijksmuseaIn hoeverre heeft de verzelfstandiging van
de rijksmusea aan de gestelde doelen beantwoord? De belangrijkste doelen waren
zowel een verbetering van het functioneren van de musea ter vermindering van
uitvoeringslast voor het ministerie. Voorjaar 1999SFB97003SFBStudievoortgangscontrole –
Stoeb en prestatiebeursOnderzocht is het effect van de studievoortgangscontrole
op het studiegedrag van studenten. Voorjaar 1999SFB98013SFBEffecten
van het verruimde retributiebeleid HO-instellingenEvaluatie collegegeldbepaling
in het WHW. Voorjaar 1999SFB99009SFBFinancieel
overzicht OV StudentenkaartHet beschrijven van de historie van de contracten
van de OV-studentenkaart ten behoeve van de bespreking van de nieuwe studentenkaart
in relatie tot de prestatiebeurs en ten behoeve van de gedachtenvorming over
de nieuwe reisvoorziening. Voorjaar 1999      Lopende
onderzoeken      aangestuurde externe progamma's      PO97001POOnderzoeksprogramma
Stuurgroep BOPO 1. Succesvolle scholen voor 1.9-leerlingen 2. Succesvolle
scholen voor 1.25-leerlingen 3. Evaluatie verevening en overheveling WSNS 4.
Ontwikkeling en effecten van adaptief onderwijs 5. Gemeentelijk
onderwijsachterstandenbeleid 6. Generaties doelgroepen-leerlingen 7.
Formatie-inzet onderbouw basisschoolVolgen ontwikkelingen en evaluatie
van beleidsdoelen m.b.t. de volgende onderwerpen: WSNS, OVB, GOA 1. Vaststellen
kenmerken van effectieve scholen 2. Vaststellen kenmerken van effectieve
scholen 3. Vaststellen knelpunten bij overheveling middelen voor
speciale zorg aan basisscholen en bij verevening tussen regio's 4.
Vaststellen ontwikkeling van adaptief onderwijs en effecten op leerlingen 5.
Volgen van ontwikkeling van het GOA 6. Nagaan ontwikkeling schoolloopbanen
van enkele cohorten doelgroepleerlingen (1988–1996) 7. Nagaan
hoe de personele formatie precies wordt ingezet in de onderbouw van de basisschool 2000PO99001POOnderzoeksprogramma
Stuurgroep BOPO 1. Onderwijsachterstandenbeleid op scholen 2. Ouders
en educatieve voorzieningen 3. Pedagogisch-didactieve gevolgen van
diagnosticeren 4. Professionalisering leerkrachten 5. Leerlingvolgsysteem 6.
Analytische evaluatie van decentralisatie 7. Integraal schoolbeleid 8.
Doelgroepleerlingen 19981. Nagaan op welke wijze scholen vorm
geven aan achterstandenbeleid 2. Welke succesvolle strategieën
ontwikkelen scholen? 3. Effectiviteit van maatregelen bepalen. 4.
Stand van zaken, schoolbeleid en knelpunten. 5. Vaststellen gebruik
en effecten van leerlingvolgsystemen 6. Beoordelen consistentie
van decentralisatiebeleid 7. Welke condities bepalen het
integraal scholbeleid? 8. Stand van zaken schoolloopbanen
doelgroep-leerlingen 2000/2001      doelmatigheidsonderzoek           IB98003IBPISA
(meerjarig internationaal comparatief OESO-onderzoek)Het leveren van
Nederlandse input voor OESO-onderzoek PISA 1999      ex
ante evaluatie-onderzoek      AB98666eABDecentralisatie
BWOO/VONagaan waar zich risico's voordoen (in hoeverre kunnen individuele
besturen de risico's (en kosten) door de decentralisatie van het bovenwettelijk
deel dragen) en wat de omvang is naar verwachting. 1999ex
post evaluatie-onderzoek      AB98026ABEvaluatie
nascholingMonitoring van het gedrag van scholen bij de besteding van
het nascholingsbudget 1999BVE98297BVEMonitor
Voortijdig Schoolverlaten– Informatie over omvang en aard
van het voortijdig schoolverlaten; – Informatie over
het functioneren van de regionale meld- en coördinatiefunctie. 2000BVE99252BVEMonitor
apparatuur 1998/1999Onderzoek naar de feitelijke verbetering van de
apparatuursituatie in het BVE-veld. 2002OWB97003OWBMonitoring
ICES-IInformeren van ICES over voortgang  PO97001aPORol
onderwijskundig rapportbepalen rol van onderwijskundig rapport bij verwijzen
van leerlingen naar LOM/MLK 1999PO97001dPOEvaluatie
expertisecentrum AlmereNagaan opvang gehandicapte leerlingen in regulier
basisonderwijs 2000PO97001ePOOntwikkelingen in
bovenschoolse verbandenNagaan (sterke en zwakke punten in) afstemming
van bovenschools beleid 1999PO97003POEvaluatie
voorschoolse opvangVaststellen implementatie en opbrengsten experimenten 2000PO98004POEvaluatie
van de tweejarige opleiding remedial teacherZicht krijgen op de kwalitatieve
aansluiting van het aanbod van de hogescholen op de vraag van het onderwijsveld.
Nagaan of cursusinhoud + opzet voldoen aan de wensen vanuit het beleid en
vanuit de scholen 1999PO98005POEvaluatie pilot-opleiding
adjunct-directeurIn kaart brengen van mening deelnemers over de cursus 1999PO98018POGewenningsregelingBouwcentrum
dient de door hem uitgevoerde analyses te toetsen aan de resultaten van het
WBO/ISOVSO-systeem. 1999PO98019POGarantieregeling
(LONDO)Door het Bouwcentrum dient een uitschieteranalyse te worden uitgevoerd
die resulteert in een overzicht van school(besturen) met een vergoeding van
>= 5%. 1999PO98020bPOWettelijke evaluatie LONDONagaan
mogelijkheden vereenvoudiging bekostigingsformules(V)SO. 1999PO98021POMonitoring
huisvestingFinanciële aspecten/werkwijze gemeenten/ fysieke aspecten 2000PO98036POVarende
kleutersDoel is nagaan of een eerdere analyse van de onderwijspositie
van de schipperskinderen op basis van de reguliere PRIMA-meting tot volledige
en juiste conclusies heeft geleid. 1999SCB98001CZ/DCEEvaluatie
werkplan monumentenzorgAntwoord geven op drie vragen: a. In
hoeverre is de restauratie achterstand van de monumenten teruggebracht in
kwantitatief en kwalitatief opzicht? b. Wat zijn de effecten
van de reguliere gelden en de extra dotatie voor het creëren van werkgelegenheid? 1999SCB981818CZ/MLBEvaluatie
audio-visueel platvorm  1999SFB97001SFBWTS
verzekeringsgedragOnderzocht wordt in welke mate scholieren in het vo
van 18 jaar en ouder onverzekerd zijn tegen ziektekosten na de overgang van
de WSF naar de WTS. 1999WO98002WOEffect internationaal
curriculumonderdeel op de loopbaanNagaan of en in hoeverre internationaal
curriculum na afstuderen een positieve invloed heeft op de loopbaan. 2000      Voorgenomen
onderzoeken      doelmatigheidsonderzoek           BVE99232BVEFiscale
faciliteit leerlingwezen data 1998; effectstudieEffectstudie naar de
fiscale stimuleringsmaatregel 2000OWB99001OWBEvaluatie
Rathenau InstituutBezien of het instituut zijn opdracht vervult, of
er koerswijzigingen nodig zijn, of de omgeving is veranderd etc. 1999RZO98013RZOContra
expertise op prestatie informatie (USZO)Monitoren van de voortgang met
name gericht op de doelmatigheid van de gehanteerde kwaliteitsindicatoren 1999WO99003WO(Internationaal
vergelijkend) onderzoek naar wenselijke verhouding eerste en tweede geldstroom
wetenschappelijk onderzoekMeer inzicht verwerven in een optimale verhouding
tussen eerste en tweede geldstroom onderzoek 1999      ex
ante evaluatie-onderzoek      AB99024ABMonitoring
en evaluatie publiciteitscampagne (Project Leraren)Evalueren van de
doelstellingen van de publiciteitscampagne voor de verbetering van het imago
van leraren 1999BOA99005BOAVerbetering
onderzoeksinstrumenten– Onderzoek naar de mogelijkheid van
«stroomlijning» van het proces van onderzoekprogrammering. –
Onderzoeken van de mogelijkheid van aansluiting van de bestaande bestanden
en systemen van directies op een departementaal breed systeem, waarin een
gemeenschappelijke «kern» wordt opgeslagen. –
Aansluiting op het kennismanagementsysteem dat momenteel ontwikkeld
wordt door FacB. 1999SCB99005CZ/MLBSamenwerking
Centrale discoteek Rotterdam en Nederlands Audiovisueel ArchiefAntwoord
geven op de vraag welke concrete mogelijkheden voor samenwerking op het terrein
van landelijke dienstverlening voor muziekdragers bestaan tussen de CDR en
het NAA, uitgaande van de specifieke taken van beide instellingen en de daartoe
opgebouwde kennis en deskundigheid. 1999SCB99006CZ/DCEWerelderfgoedlijstInzicht
verschaffen in: – de betekenis van de ratificatie van de Werelderfgoedconventie
voor het tot nu toe gevoerde monumentenbeleid in ons land –
de ervaring en opvatting van de verschillende actoren die bij de reeds
gedane of lopende voordrachten betrokken zijn. 1999SCB99007CZ/DKEvaluatie
Wet Inkomensvoorziening kunstenaarsNagaan welke gegevens nodig zijn
voor de evaluatie van het «flankerend beleid». 2002SFB99004SFBEmancipatieeffect-rapportageInzicht
geven in de effecten op de emancipatie van de voorgenomen maatregelen in de
WSF aangekondigd in de «nota flexibele studiefinanciering. 1999      ex
post evaluatie-onderzoek      AB99044ABEvaluatie
IPTOEvaluatie IPTO-telling t.b.v. de verdere uitvoering en vormgeving. 1999AB99046ABEvaluatie
scholenpanelHet toetsen van de doelstellingen van het scholenpanel en
een opinie-peiling onder scholen in het PO en VO . 1999BVE98232BVEFiscale
faciliteit Leerlingwezen 1998Het uitvoeren van een effectstudie naar
de fiscale stimuleringsmaatregel 2000BVE99236BVEWet
Inburgering NieuwkomersOnderzoek naar de doelmatigheid en effectiviteit
van de geïntegreerde regelgeving volgend uit de Wet Inburgering Nieuwkomers
(i.s.m. BZK). 2001BVE99275BVEEvaluatie WEBVerslag
van de werking van de WEB. Centraal hierbij staan de wijze waarop het stelsel
is gericht op externe behoeften, kwaliteit van het stelsel en het functioneren
van de zelfsturing binnen de WEB. 2002HO99002HBO/WOUitbouw
duale leerwegen in hbo en woOp een inventieve manier zoeken naar nieuwe
combinaties van leren en werken. 1999HO99007HBO/WOKwaliteit:
evaluatie opleidingscommissiesDoor dit onderzoek te bezien hoe de betrokkenheid
van de commissies is en de wat de betekenis zou kunnen zijn voor de verbetering
van het onderwijsproces. 1999HO99011HBO/WODecentralisatie
arbeidsvoorwaardenOm deze toegezegde informatievoorziening goed vorm
te geven betekent dat een onderzoek naar de huidige arbeidsvoorwaarden ho
en de huidige situatie van de arbeidsvoorwaardenvorming.1999 IB99004IBEvaluatie
Nationale Progamma'sHet meten van het effect van de nationale progamma's
op de internationale mobiliteit van leerlingen en docenten in vo en bve en
van schoolleiders in po. 2000OWB98006OWBEvaluatie
WTNAantonen welke kracht en profiel de nieuwe stichting «WETEN»
heeft ontwikkeld met haar activiteiten 1999OWB98008OWBEvaluatie
NRSP-deel II– Zijn doelstellingen progamma bereikt ? –
Hoe voortgang na afronding ? 2000OWB98009OWBEvaluatie
gebruikersondersteuning aardobservatie– Resultaten 1e fase –
Financiering voor 2e fase 2000OWB99002OWBEvaluatie
kleine letterenEvaluatie van het onderzoek en het onderwijs op het gebied
van de kleine letteren. 1999OWB99004OWBEvaluatie
conservering (samen met Cultuur)Toetsen van de uitgangspunten zoals
geformuleerd in het Wetenschapsbudget 1997. 1999OWB99011OWBDigitalisering
cultureel en wetenschappelijk erfgoedHaalbaarheidsstudie t.b.v. mogelijk
ICES-project in vervolg op actie «Alles uit de kast» (samen met
DCE) 2000PO99009POEvaluatie SBD'sEvaluatie
(van aspecten) van de Wet van 15 mei 1997, waarin de verantwoordelijkheid
voor de SBD's is neergelegd bij de gemeenten 1999PO99015POPilots
Justitiële inrichtingenEvaluatie van pilots gericht op beroepsopleidende
aspecten in het onderwijs in justitiële jeugdinrichtingen 1999PO99039POOpbrengsten
bestuurlijke krachtenbundelingZijn de doelen van de bestuurlijke schaalvergroting
in het basisonderwijs gerealiseerd? 2000SCB98006CZ/DCEEvaluatie
Deltaplan voor cultuurbehoudEvaluatie van restauratie- en conserveringsactiviteiten
die in het kader van het Deltaplan zijn – c.q. worden – uitgevoerd 1999SCB98015CZ/DKSamenstelling
en positie van Adviescie Beeldende kunstenOnderzoek naar samenstelling,
onderlinge relaties en werkwijze van de belangrijkste adviescommissies op
het gebied van beeldende kunsten. 1999SCB981647CZ/DKLoopbanen
bijzonder getalenteerde kunstenaarsEen vergelijkend onderzoek naar loopbanen
van kunstenaars die aan het begin van hun carrière een prestigieuze
prijs hebben ontvangen (Prix de Rome, Koninklijke Subsidie) enerzijds en hun
leeftijdgenoten die geen van beide prijzen kregen anderzijds. 1999SCB99002CZ/DCEEvaluatie
Deltaplan voor het cultuurbeleidEvaluatie van restauratie- en conserveringsactiviteiten
die in het kader van het Deltaplan zijn uitgevoerd. 1999SCB99003CZ/MLBEvaluatie
Media 2 progammaMedia II programma is een stimuleringsprogramma van
de Europese Commissie gericht op de audiovisuele sector. De belangrijkste
vragen die in de evaluatie aan de orde zullen komen zijn: – In
hoeverre profiteert de Nederlandse audiovisuele sector van dit pr 1999SCB99004CZ/DKSterkte-zwakte
analyse kunstuitleenOnderzoek naar positie van kunstuitleeninstellingen
in de markt voor beeldende kunst in Nederland. 1999SCB99020CZ/DCEEvaluatie
PIVOTNagaan of doelstellingen van PIVOT gehaald zijn. 1999VO98010VOEvaluatie
Nationaal Buro Vreemde TalenOnderzoek of het deels door OCenW ingestelde
bureau zijn functies naar behoren uitvoert 1999WO99002WOEvaluatie
experiment duale leerwegen in het woEvaluatie experiment duale leerwegen
in het wo: terugkijken en evt aanbevelingen voor de toekomst 2000WO99004WOOverheidsbeleid
en onderzoekscholenMeer inzicht in de effecten van het gevoerde beleid. 1999Evaluatie-onderzoek naar subsidie-regelingen NummerDirectieOnderzoek
/ activiteitDoel van het onderzoek EinddatumPO97003POEvaluatie
voorschoolse opvangVaststellen implementatie en opbrengsten experimenten1999 PO98004POEvaluatie
van de tweejarige opleiding remedial teacherZicht krijgen op de kwalitatieve
aansluiting van het aanbod van de hogescholen op de vraag van het onderwijsveld.
Nagaan of cursusinhoud + opzet voldoen aan de wensen vanuit het beleid en
vanuit de scholen1999 PO98005POEvaluatie pilot-opleiding
adjunct-directeurIn kaart brengen van mening deelnemers over de cursus1999 OWB98008OWBEvaluatie
NRSP-deel II– Zijn doelstellingen progamma bereikt? –
Hoe voortgang na afronding?2000 OWB98009OWBEvaluatie
gebruikersondersteuning aardobservatie– Resultaten 1e fase –
Financiering voor 2e fase2000 OWB99002OWBEvaluatie
kleine letterenEvaluatie van het onderzoek en het onderwijs op het gebied
van de kleine letteren.1999 OWB99004OWBEvaluatie conservering
(samen met Cultuur)Toetsen van de uitgangspunten zoals geformuleerd
in het Wetenschapsbudget 1997.1999 BIJLAGE 8ECONOMISCHE EN FUNCTIONELE CLASSIFICATIEOverzicht a: Uitgaven en ontvangsten per (macro) economische
categorie (bedragen x f 1000) CodeOmschrijvingUitgavenOntvangsten  19981999200019981999200001Uitgaven
nader te verdelen over hoofdgroepen 1 t/m 902 86843 873   06Ontvangsten
nader te verdelen over hoofdgroepen 1 t/m 9   1508021 790        0Totaal
nader te verdelen02 86843 8731508021 790        10Personeel
en materieel0335 444255 849   11Beloning
van werknemers297 688363 339357 626   12Overige
goederen en diensten568 146303 925323 070   16Verkopen
van goederen en diensten1 672 9051 620 7721 651 6472 277 2272 558 5031 202 849        1Totaal
output, intermediair verbruik, afschrijvingen en beloning van medewerkers2 538 7392 623 4802 588 1922 277 2272 558 5031 202 849        26rente   19 0007 0007 000        2Totaal
inkomen uit vermogen   19 0007 0007 000        31Subsidies
(producenten)74 52780 21379 817           3Totaal
primaire inkomensoverdrachten74 52780 21379 817           41Sociale
uitkeringen (excl. Sociale overdrachten in natura)2 179 8742 329 0702 241 919   43Overige
inkomensoverdrachten      43ACentale overheid24 899 75426 623 25726 779 86790 07877 13934 28843CLokale
overheid7 430 9707 829 0658 124 00732 74639 58617 60743DOndernemingen
in de vorm van vennootschappen836 249779 263680 065   43FInstellingen
zonder winstoogmerk t.b.v. gezinnen559 324598 424537 012   43GBuitenland151 164161 334166 884   43ZMeerdere
sectoren2 141– 42 368178 672   47Overige
inkomensoverdrachten      47ACentrale overheid   205 402250 834253 7424Totaal
secundaire inkomensoverdrachten36 059 47638 278 04538 708 426328 226367 559305 637        63Overige
kapitaaloverdrachten      63ACentrale overheid95 237105 599102 78300063DOndernemingen
in de vorm van vennootschappen0100100   63ZMeerdere
sectoren000   69Overige kapitaaloverdrachten      69ACentrale
overheid   5 8683 9840        6Totaal
kapitaaloverdrachten95 237105 699102 8835 8683 9840        72Verstrekking
van langlopende leningen      72EGezinnen1 436 1621 549 6001 724 807           7Totaal
financiële transacties op lange termijn (mutaties in financiële
activa met lange looptijd; bruto geregistreerd)1 436 1621 549 6001 724 807           82Aflossing van opgenomen langlopende leningen   507 709499 206490 707        8Totaal
financiële transacties op lange termijn (mutaties in financiële
passiva met lange looptijd; bruto geregistreerd)   507 709499 206490 707        98Kortlopende
leningen   256 713265 906260 718        9Totaal
financiële transacties op korte termijn (mutaties in financiële
activa; netto geregistreerd)   256 713265 906260 718 TOTAAL40 204 14142 639 90543 247 9983 394 8933 702 2382 288 701Overzicht b: Uitgaven en ontvangsten per functionele classificaite
(bedragen x f 1000) CodeOmschrijvingUitgavenOntvangsten  19981999200019981999200001.1Algemeen
bestuur124 008165 354152 626   01.5Ontwikkelingssamenwerking100 000100 883104 6902 3982 4202 42004.0Onderwijs
algemeen751 266842 293857 29611 5412 24712 54604.2Primair
onderwijs8 443 4589 826 68910 101 25135 95570 70924 00904.30Secundair
onderwijs algemeen540 338548 589559 90415 05758 70751 65304.33Algemeen
voortgezet en voorbereidend wetenschappelijk onderwijs152 810166 768177 94831913813804.34Technisch
onderwijs en vak- en beroepsonderwijs3 343 8263 553 4263 543 24229 92414 0093 43404.35Gemeenschappelijke
vormen van onderwijs6 930 5407 583 5838 105 66014 4926 2576 25704.36Buitengewoon/speciaal
secundair onderwijs2 057 4061 320 3801 116 3647 4689 0009 00004.37Andere
vormen van secundair onderwijs218 149379 314364 5032601751404.4Tertiair
onderwijs4 449 4044 655 1704 644 0281 373 7191 544 1121 560 36304.40Tertiair
onderwijs algemeen79 71978 62677 116   04.43Universitair
onderwijs4 473 3254 703 5134 664 5583840004.44Overig
hoger onderwijs2 509 7362 715 8352 602 9129 0494 0223804.5Overig
onderwijs875 585776 886790 9112 8382 23497004.6Fundamenteel
wetenschappelijk onderzoek2 150 0772 256 0292 205 766195 774193 990203 97204.9Onderwijs
nog nader te verdelen166 58390 547292 50413 71311 3165 16608.0Cultuur
algemeen5 50312 43518 028   08.1Kunsten
en oudheidkunde1 096 3361 154 2601 129 32119 7907 32911 64108.2Volksontwikkeling51 90457 52356 856   08.4radio,
televisie en pers1 672 9051 620 7721 651 6471 662 0621 775 493397 00013.9Uitgaven
en ontvangsten nader te verdelen over de hoofdgroepen 01 t/m 1311 26331 03030 8671508080 TOTAAL40 204 14142 639 90543 247 9983 394 8933 702 2382 288 701BIJLAGE 9VOORLICHTINGSUITGAVENIn 2000 zal de rol van communicatie-onderzoek en van interactieve trajecten
bij OCenW verder worden versterkt. In 1999 is een burgeronderzoek van start
gegaan dat periodiek wordt herhaald, op de terreinen basisonderwijs en voortgezet
onderwijs. In het vervolgstadium kan dit onderzoek worden uitgebreid naar
andere delen van het OCenW-beleid. De onderzoeksresultaten kunnen, naast andere
manieren waarop maatschappelijke signalen worden opgevangen, worden gebruikt
bij de beleidsvorming en bij de planning van voorlichtingsactiviteiten.De betrokkenheid van maatschappelijke organisaties, beroepsorganisaties
en burgers (ouders en leerlingen) bij de vorming van beleid is de laatste
jaren groter geworden, en wordt vanuit het departement expliciet nagestreefd.
Dat krijgt vorm door vertegenwoordigingen in overlegorganen, maar regelmatig
ook in discussiebijeenkomsten of interactieve trajecten die voorafgaan aan
nieuwe beleidsvoorstellen. Voorbeelden daarvan zijn de discussies over het
hoger onderwijs om te komen tot het HOOP 2000 (eerste helft 1999) en het Cultuurnota-traject.
Bij deze trajecten kunnen communicatie-instrumenten worden ingezet en kunnen
beleidsdirecties een beroep doen op de directie Voorlichting.Bij de publieksvoorlichters van OCenW komen maandelijks enkele duizenden
vragen van burgers binnen. Over een aantal hoofdonderwerpen bestaan voorlichtingsbrochures;
voor de instellingen staat de belangrijkste informatie, samen met de officiele
regelingen, in het blad Uitleg. De pers wordt benaderd met persberichten over
beleidsontwikkelingen of rapportages. In totaal is een groot deel van de activiteiten
van de directie Voorlichting gericht op openbaarmaking van en toelichting
op het beleid. In dit overzicht komt daarvan relatief weinig aan bod omdat
hier vooral de projectmatige activiteiten worden weergegeven.In deze bijlage staan de centrale voorlichtingsuitgaven en -activiteiten
vermeld. Waar mogelijk wordt bij de uitvoering van communicatieprojecten samengewerkt
met organisaties die zich (ook) bezig houden met voorlichting over onderwijsbeleid
of de uitvoering daarvan. Deze organisaties ontvangen subsidies waarbinnen
voorlichting geen specifiek te benoemen onderdeel is. Voor eventuele additionele
wensen van beleidsdirecties of voor projecten die gedurende het jaar worden
gepland komt de financiering in principe vanuit deze directies. Hiervoor geldt
overigens wel dat de regie van deze communicatie-activiteiten in handen is
van de directie Voorlichting. Uitgaven van de directie VoorlichtingDe personele uitgaven en de zogenoemde programma-uitgaven die vallen onder
de werkzaamheden binnen deze directie zijn voor het begrotingsjaar 2000 de
volgende: Bedragen
x f 1000Salariskosten 43,2 fte's x 97*4 190Voorlichting
via Internet60OCenWeekblad (intern personeelsblad)420Knipselkrant350Uitleg
en Gele Katern (regelingen)2 437Publieksvoorlichting- en
publiekscampagnes**2 485Voorlichting projecten
beleidsdirecties343Totaal10 285* Uit de totale formatie van de directie Voorlichting worden de volgende
fte's toegerekend aan de activiteiten die volgens de voorschriften van het
Ministerie van Financiën voor deze bijlage vallen onder voorlichtingsuitgaven:
1,4 fte's algemeen management, 6,3 fte's secretariaat en administratieve ondersteuning,
2,3 fte's bedrijfsondersteuning, 2 fte's drukwerkbegeleiding en distributie,
11 fte's woordvoerders/(senior) communicatie adviseurs/ persvoorlichters,
2,8 fte's speechschrijvers, 2 fte's internet/intranet, 6 fte's publieksvoorlichting,
5,6 fte's campagnes en interne communicatie, 3,8 fte's redactieleden Uitleg.** In dit overzicht is nog niet opgenomen de definitieve begroting voor
de geplande publiekscampagnes voor 2000. Binnen OCenW vindt nog overleg plaats
over de allocatie van de aanvullende middelen die nodig zijn om de wensen
op het gebied van de campagnes te kunnen realiseren. Voorlichtingsprojecten en campagnes in 2000 LeraarschapIn 2000 zal een grote publiekscampagne worden gevoerd rond het leraarschap,
waarbij de nadruk op het voortgezet onderwijs ligt. Daarnaast worden de uitingen
van de Pabo-campagne ook opnieuw ingezet. Uit vooronderzoek is duidelijk geworden
dat er een groot verschil is tussen het beeld dat scholieren hebben van het
leraarsberoep (saai) en het beeld dat leraren er zelf van hebben (gevarieerd
en steeds boeiend). Daarom is de bedoeling van deze campagne de aantrekkelijke
kanten van het leraarschap goed neer te zetten en daarmee scholieren te werven
voor de lerarenopleidingen. Voor deze campagne is in 2000 een bedrag van f 6
miljoen gereserveerd. Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijsDe aandacht van het brede publiek zal ook worden gevraagd voor de informatie
over het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo). De eerste leerlingen
die met deze nieuwe schoolsoort (ontstaan uit vbo en mavo) te maken krijgen,
beginnen na de schoolvakanties in het voortgezet onderwijs. Over twee jaar,
na de basisvorming krijgen zij dan met het nieuwe vmbo te maken. Eind 1999
start een informatieve campagne om duidelijk te maken wat het vmbo inhoudt,
en welke leerwegen en sectoren er zijn. Dat gaat gepaard met tv-spots en advertenties.
In 2000 loopt de campagne door met dezelfde en wellicht andere middelen. In
totaal zal in 2000 een bedrag van f 1,5 miljoen met deze campagne gemoeid
zijn. Onderwijsgids, kwaliteitskaart en brochures voor oudersOm ouders te informeren over de onderwijssoorten en hen in de positie
te brengen dat ze een goed beredeneerde schoolkeuze kunnen maken, kunnen zij
beschikken over voorlichtingsmateraal dat jaarlijks geactualiseerd wordt.De onderwijsgids wordt uitgebracht in twee delen: over basisonderwijs
en over voortgezet onderwijs. De verspreiding verloopt via scholen en gemeenten.
Er zijn nu ook gidsen in het Turks en Arabisch beschikbaar.De kwaliteitskaart wordt uitgebracht door de onderwijsinspectie.
Daarin staan vergelijkende gegevens over scholen voortgezet onderwijs. Deze
gegevens worden per regio gepresenteerd en worden gratis aan ouders ter beschikking
gesteld. Deze informatie is ook via internet te raadplegen. In opdracht van
het ministerie van onderwijs houdt het LDC in Leeuwarden een serie publieksbrochures over onderwijs in stand. De brochures uit deze serie worden naar behoefte
steeds geactualiseerd. Voor allochtone doelgroepen is er de brochure Naar
school in Nederland (in zeven talen). Voorlichting studiefinancieringHet studiefinancieringsstelsel wordt herzien. De WSF moet eenvoudiger
en flexibeler. Verder blijkt uit onderzoek dat er veel misverstanden zijn
over de toekenning van beurzen. Op het terrein van de tegemoetkoming studiekosten
loopt een onderzoek om na te gaan hoe bekend de WTS is onder het publiek.
In 1998 is met de brochure studiefinanciering een stap gezet om
de kennis van ouders en (aanstaande) studenten te vergroten. Voor de tweede
helft van 1999 en 2000 is een nieuwe voorlichtingsactie rond het studiefinancieringsstelsel
gepland, waaronder een herdruk van de brochure, voorlichtingsmateriaal over
het nieuwe stelsel en radio en/of televisiespots. Naar schatting zullen de
kosten in totaal f 700 000 belopen. Voortijdig schoolverlatenIn aansluiting op het nieuwe plan van aanpak voortijdig schoolverlaten
dat minister Hermans in 1999 heeft uitgebracht is er een serie informatieve
bijeenkomsten gepland in de tweede helft van 1999 met een doorloop begin 2000.
Tijdens deze bijeenkomst wordt de regionale en lokale aanpak, en de effecten
daarvan, doorgesproken. Landelijk wordt informatie geboden via een website,
een geactualiseerde almanakVoortijdig schoolverlaten en brochures,
waaronder ook een brochure over de leerplicht. Cultuur en Mediabeleid CultuurnotaIn 2000 wordt door staatssecretaris Van der Ploeg de Cultuurnota 2001–2004
uitgebracht. Hierin wordt het cultuurbeleid voor de komende vier jaar vastgesteld
en wordt aangekondigd welke culturele instellingen kunnen rekenen op een meerjarige
subsidie. Gezien het belang voor de cultuurwereld van deze nota, waarvoor
de uitgangspunten in 1999 zijn neergelegd in de nota Cultuur als confrontatie, is de belangstelling altijd groot. De nota wordt breed verspreid en
bovendien verschijnt een verkorte publieksversie. Op de speciale Cultuurnota-site
op Internet wordt al eerder aandacht besteed aan het onderwerp, onder meer
door publicatie van interviews, overzichten van aanvragers, het advies van
de Raad voor Cultuur, een knipselarchief en verslagen van behandeling in de Tweede Kamer. Verder wordt samengewerkt met een groot aantal organisaties
en vakbladen in de sector. BelvedereRijk en andere overheden gaan de cultuurhistorie (archeologie, monumenten,
landschap en waterwegen) inzetten bij het maken van plannen voor de inrichting
van Nederland. Daarmee wil het kabinet de vervlakking van steden en landelijke
gebieden in Nederland tegengaan. Het kabinet heeft hiertoe de nota Belvedere uitgebracht. Sinds anderhalf jaar wordt een nieuwsbrief over de intenties
van Belvedere uitgegeven. Vanaf het najaar 1999 gaat Belvedere een nieuwe
fase in. Na een debat in de Tweede Kamer zullen de doelstellingen en voornemens
uit de nota moeten worden vertaald in concrete acties en plannen. Alle betrokkenen
(diverse overheden maar ook private partijen) moeten worden geïnformeerd
over de wijze van uitvoering, de voortgang en de manier waarop zij kunnen
participeren InfodromeDe overheid stimuleert het gebruik van informatie- en communicatietechnologie
(ict), maar wil ook vooruitzien op de maatschappelijke gevolgen: verandert
door ict de samenleving straks niet enorm? Is er beleid nodig om bepaalde
gevolgen te versterken en andere juist te compenseren? Het kabinet wil dat
overheden, organisaties en andere betrokkenen hierover nadenken. Namens het
kabinet heeft staatssecretaris Van der Ploeg hiertoe een programmabureau Infodrome
opgericht dat cases laat analyseren en verkennende onderzoeken entameert.
Dit gebeurt na – voor een deel in brede kringen te volgen – interactie
met deskundigen, overheden en maatschappelijke organisaties. Van de bevindingen
moeten beleidsontwikkelaars doordrongen raken, evenals ook anderen die werken
aan de toekomst van de samenleving. Ook daartoe onderneemt het bureau activiteiten,
die eveneens voor een groot deel interactief gericht zijn. De directie Voorlichting
verzorgt de perscontacten, laat de visuele stijl van het projectbureau ontwerpen,
geeft strategische communicatieadviezen en brieft een communicatiebureau dat
het werk van het projectbureau Infodrome tactisch en redactioneel gaat ondersteunen. MaltaAansluitend op het Verdrag van Malta komt er landelijk een systeem voor
kwaliteitszorg voor de archeologie, voor een deel via wetswijziging en voor
een ander deel via zelfregulering. Beroepsgroepen die dit mede tot stand moeten
brengen, het nut ervan in moeten zien en op een gegeven moment daarnaar moeten
gaan handelen zijn: bestuurders, ambtenaren, projectontwikkelaars en archeologen
uit diverse kringen (overheid, private ondernemingen, universiteiten). Verder
zijn er amateurarcheologen en beroepsverenigingen. Voorlopig worden de doelgroepen/partners
geïnformeerd via bestaande kanalen: bestuurlijke overleggen, jaarvergaderingen
van beroepsverenigingen, presentaties, vergaderverslagen, verenigingsbladen,
websites. Daarnaast is een basisdocument gemaakt, waaraan enorm veel behoefte
blijkt te zijn; het krijgt dan ook een vervolg. Zo nodig worden aanvullende
activiteiten ondernomen om het kennisniveau, de informatiebehoefte en het
zoekgedrag van de doelgroepen in kaart te brengen. Perscontacten zijn geconcentreerd
rondom de besluiten over het kwaliteitssysteem. Als het systeem
er is worden middelen ingezet die de beroepsgroepen faciliteren om dit systeem
te kunnen toepassen. Voorlichtingsprojecten en (massamediale) campagnes gerealiseerd
in 1998 Pabo-campagneIn 1998 is de pabo-campagne gevoerd, om het imago van het leraarschap
te versterken en studenten te werven voor de lerarenopleidingen basisonderwijs.
Het betrof voornamelijk poster- en advertentiecampagnes, met leuzen als «Wie
heeft Wim Duisenberg leren rekenen?» en «Wie heeft Noraly Beyer
leren lezen?» Tijdens de campagnetijd is de instroom van de pabo-opleidingen
flink omhoog gegaan. Het onderwijsveld heeft zeer positief gereageerd op de
campagne-uitingen en heeft graag zijn medewerking er aan verleend. Inmiddels
heeft ook de werving van allochtone studenten meer aandacht gekregen, onder
meer door middel van folders met de titel «Geen gezeur, meer kleur».
Kosten: f 1 790 000,–. Vernieuwing voorgezet onderwijs: vmboOmdat het voorbereidend beroepsonderwijs (vbo) en mavo samengaan in een
nieuwe schoolsoort, het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo),
is in het najaar van 1998 informatiemateriaal gemaakt voor scholen en ouders.
Alle scholen ontvingen een videoband, brochures en overheadsheets om daarmee
de ouders te informeren over de nieuwe schoolsoort. Van de brochure zijn honderdduizenden
exemplaren verzonden. Uit onderzoek is gebleken dat schoolleiders, leerkrachten
en ouders het materiaal helder en informatief vonden. Kosten: f 640 000,–. OnderwijsgidsJaarlijks verschijnen de onderwijsgidsen voor basisonderwijs en voortgezet
onderwijs. De gidsen zijn gratis beschikbaar voor ouders en worden verspreid
via scholen en gemeenten. Ouders met kinderen van 3 jaar oud krijgen in de
meeste gemeenten de gids voor het basisonderwijs thuisgestuurd. Inmiddels
bestaan er ook gidsen in het Turks en Arabisch.Produktie en verspreiding totaal f 1,2 miljoen gulden. KwaliteitskaartIn de zomer van 1998 verschenen voor het eerst de regiogidsen met kwaliteitskaarten
voortgezet onderwijs, in opdracht van OCenW uitgebracht door de Onderwijsinspectie.
Daarmee werd het mogelijk de gegevens van scholen voor voortgezet onderwijs
te vergelijken met soortgelijke scholen, met alle scholen in dezelfde regio,
en met landelijke gemiddelden. De kwaliteitskaart werd daarmee een extra instrument
voor ouders bij de keuze voor een school in het voortgezet onderwijs. Voor
de scholen zelf is het een instrument om de eigen schoolprestatties te vergelijken
met die van andere scholen.Kosten: f 580 000,–. Onderzoek informatiestromenIn 1998 is een onderzoek gestart naar de informatie die scholen in het
primair en voortgezet onderwijs ontvangen. De resultaten van dit onderzoek
worden gebruikt om het gebruik van voorlichtingsmateriaal te beoordelen.
Het onderzoek is in 1999 afgerond. Rond de zomer worden de resultaten aan
de Tweede Kamer toegestuurd en aan de scholen. Het percentage dat afkomstig
is van het ministerie van OCenW blijkt relatief klein te zijn, maar schoolleiders
dringen wel aan op toegankelijker teksten voor officiele regelingen en op
een betere afstemming. Het grootste deel van de post van scholen blijkt te
bestaan uit ongevraagde verzendingen door uitgevers.Kosten: f 191 000,– Voorlichting studiefinancieringProductie en verspreiding voorlichtingsbrochure, via postkantoren en bibliotheken:Kosten: f 315 000,–. Slotactiviteiten campagne voortijdig schoolverlatenHerhaling tv-spots, advertenties en almanak.Kosten: f 210 000,– Informatiebrochures onderwijsIn opdracht van OCenW houdt het LDC een serie informatiebrochures over
het Nederlandse onderwijs in stand, van basisonderwijs tot en met hoger onderwijs.Kosten: f 400 000,–. Campagne onderwijstelefoonRadio-spotjes, folders, billboards en advertenties om meer bekendheid
te geven aan de Onderwijstelefoon, in het kader van de campagne Veilige School.Kosten: f 450 000,–. Kiezen voor hoger onderwijsDoorloop van de voorlichtingsactiviteiten in 1997 om te wijzen op het
belang van een bewuste studiekeuze, door middel van een brochure, posters
en advertenties.Kosten: f 143 000,–.De totale uitgaven aan communicatieproject bedraagt f 5 919 000,–.Toelichting op de totaaluitgaven:Van het totaalbedrag voor communicatieprojecten is f 2 533 000,–
afkomstig van het budget van de directie Voorlichting en f 3 386 000,–
van de beleidsdirecties. BIJLAGE 10CONVENANTEN>ConvenantDoelstellingBetrokken
partijenDatum van ondertekeningInwerkingtreding1
Convenant werkend leren is kansen creëren (hoofdlijnenakkoord inzake
versterking werkend leren)Het stimuleren van de deelname aan
het secundair beroepsonderwijs, in het bijzonder de beroepsbegeleidende leerweg,
in relatie tot een leven lang leren met als doel: – meer jongeren
door een combinatie van leren en werken voor te bereiden op de arbeidsmarkt
en een leven lang leren; – werkzoekenden, werkenden
en tweede kansers in staat te stellen door een combinatie van leren en werken
employable te blijven; – het employability-beleid met
behulp van het concept werkend leren in de bedrijven te versterken•
OCenW (BVE) en SZW • De stichting van de Arbeid8
juni 19988 juni 19982 Convenant standaardisatie
Nederlandse gebarentaal en invoering tweetalig onderwijsUitvoeren
ontwikkel- en implementatie-activiteiten m.b.t. de standaardisatie van de
Nederlandse gebarentaal (NGT) en de invoering van tweetalig onderwijs in het
dovenonderwijs.De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,Doveninstituten,
FODOK en Dovenschap26 juni 19981 augustus 19983
Verklaring inzake een agenda van gemeenschappelijke inzet op het gebied
van de personeelsvoorziening in het primair onderwijsDe gezamenlijke
inspanning van de overheid en de besturen en vakorganisaties zal gericht zijn
op: 1. Uitbreiding van het aantal nieuwe leraren 2. Maximaal
benutten van de stille reserve 3. Beter benutten van het
huidige arbeidspotentieel 4. Naast groepsleraren ook ander
personeel in de klas 5. Meer mobiliteit 6. Adequate vervanging
van lerarenBesturenorganisaties: – Besturenraad
Protestants Christelijk onderwijs – Verenigde Bijzondere
Scholen – Vereniging Openbare Scholen/Algemene Besturenbond –
Vereniging van Besturenorganisatie van Katholieke onderwijsinstellingen Vakorganisaties: –
Algemene Onderwijsbond – Onderwijsbonden CNV De
staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen10 november
199810 november 19984 Overeenkomst tussen het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de vier grote gemeenten
inzake het opzetten van een gemeenschappelijke kernmonitor onderwijs van de
G4Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de
4 grote gemeenten zullen in de komende twee jaren investeren in de ontwikkeling
van een onderwijsachterstandenmonitor G4. Er wordt gewerkt aan het opzetten
van een G4 monitor die in beginsel geschikt is als instrument voor de rijksoverheid
en de G4, ten aanzien van het GOA-beleid, het GSB-onderwijsbeleid en de regionale
meld- en coördinatiefunctie van de G4De staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschappen Gemeente Amsterdam Gemeente Den Haag Gemeente
Rotterdam Gemeente Utrecht14 januari 199914 januari 19995
Overeenkomst inzake bestuurlijke samenwerking tussen de ministers van
OC&W en LNV en de stichting Vangnet Hoger BeroepsonderwijsInstellingen
voor hoger beroepsonderwijs die in financiële problemen geraken, kunnen
zich laten bijstaan door de Stichting Vangnet HBO. De overeenkomst bevat gedragsregels
die partijen in acht zullen nemen voor de samenwerking en de daarmee samenhangende
contacten tussen minister en vangnet. • Minister van
OCenW • Minister van LNV • Bestuur
van de Stichting Vangnet HBO • Indirect: instellingen
voor HBO 15 maart 19991 april 19996
Convenant bestuur en beheer scholen voor kinderen van defensiepersoneel
in Duitsland en BelgiëIn vervolg op een gesloten convenant
van 26 januari 1995 is met dit convenant de overdracht geregeld van het bevoegd
gezag van de Nederlandse scholen voor defensiepersoneel in de Bondsrepubliek
Duitsland en België. Het bevoegd gezag werd gevormd door de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen en de Staatssecretaris van Defensie
en wordt overgenomen door de Stichting Bijzondere Scholen voor Onderwijs op
Algemene Grondslag III (STOAGIII). Tevens is opgenomen dat de Staatssecretaris
van Defensie gelden van zijn begroting overboekt van zijn begroting naar die
van Onderwijs, Cultuur en WetenschappenDe minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschappen, >.de staatssecretaris van Defensie en STOAGIII26
maart 199926 maart 19997 Convenant decentralisatie
arbeidsvoorwaardenvorming hogescholenHet onderschrijven van de
decentralisatie van de protocolonderwerpen. De instellingsbesturen krijgen
hiermee de ruimte voor arbeidsvoorwaardenvorming en arbeidsvoorwaardenoverleg.
Zij zijn nu meer in staat maatwerk ten aanzien van arbeidsvoorwaarden te leveren.
Uiteindelijk zal dit bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van het
hoger beroepsonderwijs. Uitvoering aan dit convenant voor wat betreft
de bevoegdheidsoverdracht is gegeven in «Besluit decentralisatie arbeidsvoorwaardenvorming
universiteiten, hogescholen en onderzoeksinstellingen» Voor wat betreft
de inhoud is inmiddels de decentrale cao tot stand gekomen.• OCenW,
HBO • LNV • HBO-raad •
Vakcentrales ACOP, CCOOP, CMHF en het Ambtenarencentrum1
juni 19991 januari 19998 Decentralisatie arbeidsvoorwaardenvorming
universiteitenDecentralisatie van de primaire arbeidsvoorwaarden
(met uitzondering van pensioenen, flexibele pensionering en uittreding en
de sociale zekerheid voor zover niet bovenwettelijk)Minister van OCenW,
colleges van bestuur van de universiteiten, voorzitter VSNU, vier werknemersorganisaties1
juni 19991 januari 19999 Convenanten CultuurDe
betreffende convenanten zijn opgenomen in de Cultuurnota 1997–2000 en
worden daarom niet in deze bijlage gepresenteerd.»  1997–2000AFKORTINGENA&O-fondsArbeidsmarkt
en opleidingsfondsABAanvullende beursABPAlgemeen Burgerlijk
PensioenfondsACOAdviescommissie onderwijsaanbodADVArbeidsduurverkortingAFBAanvullend
formatiebeleidALRAchterstallig lager rechtAPSAlgemeen
pedagogisch studiecentrumAmvBAlgemene maatregel ban bestuurARBVOArbeidsvoorzieningASCStichting
Afrika StudiecentrumAVOAlgemeen voortgezet onderwijsAWTAdviesraad
voor wetenschap en technologiebeleidBAPOBevordering arbeidsparticipatie
ouderenBBLBeroepsbegeleidende leerwegBBOBeroepsbegeleidend
onderwijsBOLBeroepsopleidende leerwegBPVBeroepspraktijkvormingBRINBasisregistratie
voor instellingenBSMBekostigingssysteem materieelBVEBeroepsonderwijs
en volwasseneneducatieBWOOBesluit werkloosheid onderwijs- en onderzoekpersoneelCAOCollectieve
arbeidsovereenkomstCAOPCentrum voor arbeidsverhoudingen overheidspersoneelCASOCommissie
automatisering salarisadministratie onderwijsCBSCentraal Bureau
voor de StatistiekCEVOCentrale examencommissie vaststelling opgavenCICAStichting
Internationale Culturele ActiviteitenCITOCentraal instituut voor
toetsontwikkelingCKVCulturele en kunstzinnige vorming leerlingenCOBCommissie
opgaven basisvormingCOLOCentraal orgaan van de landelijke organen
beroepsonderwijsCPBCentraal PlanbureauCPSChristelijk
pedagogisch studiecentrumCREBOCentraal register beroepsonderwijsCROHOCentraal
register onderwijs hoger onderwijsCROSSBureau coördinatie
Rusland onderwijs samenwerkingCVCentra vakopleidingenDZVODienst
ziektekostenvoorziening overheidspersoneelEBEducatie en beroepsonderwijsECHOExpertisecentrum
voor allochtonen in het hoger onderwijsECNExpertise Centrum NederlandsEEREuropese
economische ruimteESFEuropees Sociaal fondsEETEconomie,
ecologie en technologieEUEuropese UnieFESFonds Economische
StructuurversterkingFREFormatie rekeneenheidFTEFulltime
equivalent (formatie-eenheid)GOAGemeentelijk onderwijs achterstandenbeleidGPLGemiddelde
personeelslastenHAVOHoger algemeen voortgezet onderwijsHBOHoger
beroepsonderwijsHGISHomogene groep internationale samenwerkingHOOPHoger
onderwijs en onderzoek planIB-GroepInformatie Beheer GroepIBOInterdepartementaal
beleidsonderzoekICESInterdepartementale commissie voor de economische
structuurICTInformatie- en communicatietechnologieIEAInternational
Association of the Evaluation of Educational AchievementIHEInternational
Institute for Infrastructural, Hydraulic and Environmental EngineeringIHSInstitute
for Housing and Urban Development StudiesIOBKIn hun ontwikkeling
bedreigde kleutersIPInvaliditeitspenioenIPTOIntegrale
personeelstelling onderwijspersoneelIPVLProject
impuls integraal personeelsbeleid en verbetering loopbaanperspectiefISOInterstedelijk
studentenoverlegISSInstitute of Social StudiesITCInternationaal
Instituut voor Lucht- en Ruimtekaartering en AardkundeIVBOIndividueel
voorbereidend beroepsonderwijsKIWTO'sKatholieke instellingen voor
wetenschappelijk theologisch onderwijsKNAWKoninklijke Nederlandse
Akademie van WetenschappenKPSKatholiek pedagogisch studiecentrumKSBKwalificatiestructuur
beroepsonderwijsKSEKwalificatiestructuur educatieLBKLandelijk
beleidskaderLCWLes- en cursusgeldwetLGFLeerling gebonden
financieringLNVMinisterie van Landbouw, Natuurbeheer en VisserijLOBLandelijk
orgaan beroepsonderwijsLOM(kinderen met) leer- en opvoedingsmoeilijkhedenLOTLeraren,
opleidingen, tekortenLPClandelijke pedagogische centraLSELandelijk
steunpunt emancipatieLSVbLandelijke Studenten VakbondLUWLandbouwuniversiteit
WageningenLWOOLeerweg ondersteunend onderwijsMAVOMiddelbaar
algemeen voortgezet onderwijsMBOMiddelbaar beroepsonderwijsMDWMarktwerking,
deregulering en wetgevingskwaliteitMKB-NLMidden- en kleinbedrijf
NederlandMLKMoeilijk lerende kinderenMSMStichting
Maastricht School of ManagementMSTCMaritiem simulator trainingscentrum
TerschellingNACEENetherlands America Commission for Educational
ExchangeNIODNederlands Instituut voor OorlogsdocumentatieNPNabestaandenpensioenNRFNationaal
RestauratiefondsNT2Nederlands als tweede taalNTUNederlandse
TaalunieNUFFICStichting Nederlandse Organisatie voor Internationale
samenwerking in het Hoger OnderwijsNWONederlandse Organisatie
voor Wetenschappelijk OnderzoekNZIOnderzoek, informatie en opleidingen
in de zorg (Nzi stond voor Nederlands Ziekenhuisinstituut)OALTOnderwijs
in allochtone levende talenOEROnderwijs- en examenregelingOESOOrganisatie
voor Economische Samenwerking en OntwikkelingOOWOverheids- en
onderwijspersoneel onder de werknemersverzekeringenOPOuderdomspensioenOSAStichting
Organisatie voor Strategisch ArbeidsmarktonderzoekOVOpenbaar vervoerOVAOverheidsbijdrage
aan de arbeidskostenontwikkelingOVSKOV-studentenjaarkaartPABOPedagogische
academie basisonderwijsP-beursPrestatiebeursPBMPrestatie
BekostigingsmodelPISAProgramme for International Student AssessmentPMPOProcesmanagement
primair onderwijsPMVOProcesmanagement voortgezet onderwijsPOPrimair
onderwijsPPOPersoneelvoorziening primair onderwijsPROPraktijkonderwijsRABKRijksacademie
van beeldende kunstenRBARegionaal bureau arbeidsvoorzieningRDMZRijksdienst
monumentenzorgRECRegionale expertise centraRLRentedragende
leningRMCRegionale meld en coördinatiefunctieROBRijksdienst
Oudheidkundig BodemonderzoekROCRegionaal opleidingscentrumRPBORechtspositiebesluit
onderwijspersoneelRSTRegulier schooltoezichtRVCRegionale
verwijzingscommissieSAILSamenwerkingsverband Instituten internationaal
onderwijs en LUWSBOSecundair beroepsonderwijsSBOSectorbestuur
voor de onderwijsarbeidsmarktSLOInstituut voor de leerplanontwikkelingSOFOKLESStichting
sociaal fonds voor de kennissectorSTOEBStudent op eigen benenSUSStichting
UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel Fonds)SUWIStructuur
uitvoering werk en inkomenSVCStudievoortgangscontroleSVOSpeciaal
voortgezet onderwijsTenBToerusting en bereikbaarheidTKTweede
KamerTS17-Tegemoetkoming studiekosten voor scholieren tot en met
17 jaar die voltijds voortgezet onderwijs of de voltijdse opleidingen in de
beroepsopleidende leerweg volgen (volgens hoofdstuk 2 van de WTS)UAFStichting
UAF Steunpunt (SUS) / UAF (Universitair Asiel Fonds)ULOUniversitaire
lerarenopleidingenUNESCOUnited Nations Education Scientific and
Cultural OrganizationUNUUnited Nations University MaastrichtUSZOUitvoeringsinstelling
sociale zekerheid overheid en onderwijsVAZVereniging Academische
ZiekenhuizenVBOVoorbereidend beroepsonderwijsVeLoVereenvoudigd
londostelselVHTOStichting vrouwen en hoger technisch onderwijsVIKINGVrouwelijke
ingenieurs voor de klasVMBOVoorbereidend middelbaar beroepsonderwijsVNGVereniging
Nederlandse GemeentenVNO-NCWVerbond van Nederlandse ondernemingen –
Nederlandse christelijke werkgeversbondVOVoortgezet onderwijsVO
18+Tegemoetkoming studiekosten voor voltijdsstuderenden van 18 jaar
en ouder die voortgezet onderwijs volgen (volgens hoofdstuk 3 van de WTS)VOAVoorbereidende
en ondersteunende activiteitenVSNUVereniging Samenwerkende Nederlandse
UniversiteitenVSOVoortgezet speciaal onderwijsVSVVoortijdig
schoolverlatenVVEVoor- en vroegschoolse educatieVVOVereniging
voor het management in het voortgezet onderwijsVWOVoorbereidend
wetenschappelijk onderwijsWEBWet educatie en beroepsonderwijsWECWet
op de expertisecentraWHWWet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoekWINWet inburgering nieuwkomersWMOWet medezeggenschap
onderwijsWOWetenschappelijk onderwijsWORWet op de
ondernemingsradenWPOWet op het primair onderwijsWSFWet
studiefinancieringWSLOAWet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende
activiteitenWTSWet tegemoetkoming studiekostenWTS18+Tegemoetkoming
studiekosten voor studerenden die deeltijdonderwijs volgen (volgens hoofdstuk
4 van de WTS)WVOWet op het voortgezet onderwijsWVOIWerkgeversvereniging
van de onderzoekinstellingenZKOOZiektekosten onderwijs en onderzoekpersoneelZVOORegeling
ziektekostenvoorziening voor onderwijs- en onderzoekpersoneelTREFWOORDENREGISTER AANSLUITING MBO-HBO191, 194AANSLUITING
VWO-WO93AFGESTUDEERDEN9AFGESTUDEERDE89AFSTANDSONDERWIJS95A&O246ARBEIDSVOORWAARDEN19,
61, 95, 130, 131, 202, 220, 223BASISONDERWIJS5, 18, 42, 43, 46, 49, 50, 51,
52, 53, 54, 56, 59, 85, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 166, 188,
229BASISVORMING58, 59BEKOSTIGINGSBESLUIT81, 85, 134, 188, 198, 229, 260, 263BEKOSTIGINGSMODEL94,
95, 96, 202BEKOSTIGINGSSYSTEMATIEK94BEROEPSGROEP46BREEDTESTRATEGIE94CAOP243COLLEGEGELD87,
88, 89, 96, 97, 98, 113, 114, 119COLLEGEGELDVERGOEDING234DE VEILIGE SCHOOL59,
63DECENTRALE TOELATING196, 213DEREGULERING5, 14, 15, 16, 17, 43, 47, 48, 61,
71, 72, 75, 92DIEPTESTRATEGIE94, 103DUALISERING5, 74, 85, 93, 213EERSTEJAARSINSTROOM90,
95EXPERTISECENTRA42, 43, 46, 52, 94, 248GENEESKUNDE90, 95, 202, 212, 214GEORGANISEERD
OVERLEG243GOA52, 158, 169, 173, 175GRENSLANDENBELEID93, 213, 225GROEPSGROOTTE
EN KWALITEIT5, 43, 44, 50, 53, 54, 162, 166HAVO/VWO58, 60, 62, 173HERSTRUCTURERINGSMIDDELEN87,
202, 203, 204HET (VOORTGEZET) SPECIAAL ONDERWIJS30HOGER BEROEPSONDERWIJS32,
74, 81, 82, 83, 84, 86, 88, 93, 116, 117, 118, 186, 188, 190, 191, 193, 194,
197, 199, 241, 243, 252, 254, 255HOOGLERAREN97, 211, 212, 214HOOP4, 7, 12,
14, 16, 81, 82, 83, 91, 94, 95, 195, 248HUIS41HUISVESTING40, 43, 48, 64, 77,
79, 81, 85, 86, 89, 96, 108, 109, 136, 182, 183, 185, 186, 198, 202, 223,
224, 229, 230, 231, 261, 264, 266INFORMATIE- EN COMMUNICATIE- TECHNOLOGIE3,
4, 5, 6, 7, 9, 12, 20, 21, 22, 23, 27, 42, 44, 50, 62, 78, 83, 85, 91, 93,
131, 133, 163, 177, 179, 182, 190, 193, 197, 244, 246, 247INFORMATIETECHNOLOGIE150 INFORMATISERING6, 8, 9, 92, 93INGESCHREVENEN79, 98, 115, 116INNOVATIEBUDGET213INNOVATIE11,
72, 73, 77, 92, 174, 184, 248INSPECTIE4, 16, 37, 39, 40, 42, 44, 45, 59, 60,
73, 76, 93, 132, 136, 138, 173, 189, 267, 272INTEGRAAL PERSONEELSBELEID61,
243INTERNATIONALISERING4, 77, 93, 104, 105, 114, 174, 175, 194, 197, 213,
247, 248, 249, 250INTERNET6, 132, 193IPTO243JAPAN-PRIJSWINNAARSPROGRAMMA93JEUGDBELEID57,
59, 62, 70KENGETALLEN30, 52, 66, 79, 80, 88, 98, 104, 105, 112, 118, 121,
140KUNSTVAKONDERWIJS5, 82, 87KWALITEIT EN STUDEERBAARHEID87, 214KWALITEITSBELEID19,
42, 58, 60KWALITEITSBEVORDERING243KWALITEITSVERBETERING43, 44, 45KWALITEITSZORG17,
44, 58, 60, 72, 73, 82, 84, 91, 196, 198, 248LEERLINGGEBONDEN FINANCIERING5,
16LEERPLICHT11, 62, 63LENINGEN64, 112, 113, 114, 120, 125, 126, 198, 235,
236, 237, 238, 269LERARENBELEID9, 19, 130, 185, 256LERARENOPLEIDINGEN19, 43,
46, 82, 84, 85, 110, 122, 124, 130, 188, 193, 195, 197, 245, 252LERAREN142LERARENREGISTER243LERARENTEKORTEN243LOOPBAANFASERING243MASTER-OPLEIDINGEN91MEDEZEGGENSCHAP43,
47, 166, 243MOBILITEIT8, 38, 48MOBILITEITSFONDS193, 241NUMERUS FIXUS95, 213OALT45,
46, 52, 168OM- EN BIJSCHOLING83OMSLAG- EN FRICTIEKOSTEN191ONDERWIJSAANBOD6,
11, 14, 66, 72, 82, 91, 148, 196ONDERWIJSSTRUCTUUR70ONDERZOEKSBEKOSTIGING94OUDERS10,
17, 18, 38, 43, 46, 47, 51, 60, 62, 113, 124OV-STUDENTENKAART110, 119, 235,
236, 237PARTICIPATIEFONDS52, 55, 241PERSONEELSAANTALLEN34, 65PERSONEELSBELEID19,
38, 61, 103PRIMAIR ONDERWIJS24, 25, 26, 30, 31, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48,
49, 50, 51, 52, 54, 55, 56, 133, 142, 169, 174, 178, 184, 185, 189, 190, 229,
243, 245, 252, 253, 254, 255, 258 RECHTSPOSITIE61RECHTSPOSITIONELE
UITKERINGEN81, 86, 87, 129, 133, 191REFERENTIERAMING50, 65, 79, 82, 88, 98,
115RIJKSHUISVESTING255, 256SCHOOLGIDS11, 42, 44SECTORBESTUUR130, 131, 241,
242SLOTCONFERENTIE59SOFOKLES241STARTBEKWAAMHEDEN243STILLE RESERVE47, 243STUDEERBAARHEIDSFONDS87,
92, 94, 97, 212, 214SURF94, 197TAAKBELASTING243TANDHEELKUNDE90, 95TEKORT AAN
HOGER OPGELEIDEN82, 83, 91TOERUSTING EN BEREIKBAARHEID157, 158, 160, 161,
162, 163, 164TOPKWALITEIT94TOPREFERENTIEFUNCTIE96TOPZORGFUNCTIE96UITKERINGEN
NA ONTSLAG97UNIVERSITAIRE LERARENOPLEIDINGEN92, 93, 96, 203, 204, 213, 215UNIVERSITY
COLLEGE93VAKBONDSWERKZAAMHEDEN243VARIËTEIT IN LEERWEGEN12, 83VERDEELMODELLEN96VERNIEUWINGSFONDS94,
193, 194VERNIEUWINGSIMPULS12, 22, 90, 94, 103, 218VERNIEUWINGSPLANNEN92, 93,
203, 212, 213, 215VITAAL LERAAR243, 246VMBO5, 7, 40, 57, 58, 59, 63, 65, 66,
74, 176(VOORTGEZET) SPECIAAL ONDERWIJS42, 50, 51, 52, 56, 156, 178, 229VOORTIJDIG
SCHOOLVERLATEN5, 11, 17, 62, 63, 71, 74, 75, 76, 78VOORZIENINGEN6, 18, 45,
62, 72, 76, 114, 129, 133, 162, 169, 229, 243, 247WACHTGELDEN25, 78, 142,
153, 242 5WEER SAMEN NAAR SCHOOL51WETENSCHAPSBUDGET6, 14, 18, 94, 103, 218,
222WPO42, 53, 156, 160, 162ZVOO245 XNoot1CBS; Kwartaalschrift Onderwijsstatistieken 1999-I. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26800-VIII-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl