Interdepartementale beleidsonderzoeken 1998; Lijst van vragen en antwoorden over de 'Regeling Leen- en Depositofaciliteit 1999' (26250, nr. 4)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 26250, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

15-10-1999

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1999-2000

26250 nr. 6

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaam1Grondslag Regeling Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen
1999BudgetrechtInformatievoorzieningInwerkingtredingZevende wijziging van de Comptabiliteitswet2345678910111213141516171819
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 26250Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 42 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
26 250Interdepartementale beleidsonderzoeken 1998nr. 6LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDENVastgesteld 23 september 1999De commissie voor Rijksuitgaven1 heeft een
aantal vragen aan de minister van Financiën voorgelegd over de «Regeling
Leen- en Depositofaciliteit 1999» (26 250, nr. 4).De minister van Financiën heeft deze vragen beantwoord bij brief
van 22 september 1999.Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,Van WalsemDe griffier van de commissie,Van der Windt 1De minister biedt de regeling aan als een ministeriële regeling.
Toepassing van de leenfaciliteit vindt plaats via wettelijke regelingen. Wat
is de zienswijze van de minister in het kader van de controle- en wetgevende
taak van de Kamer over het feit dat de regeling niet bij wet wordt aangeboden?
Wat is de argumentatie om het verlenen van deposito's niet onder een wettelijke
regeling te brengen (zeker wanneer het een langere periode dan 12 maanden
betreft)?Enkele leden vragen zich af waarom deze regeling nu ter informatie
aan de Kamer is aangeboden en niet bij de 7e wijziging van de Comptabiliteitswet?
Wordt dit verklaard door het feit dat agentschappen in de begrotingsvoorbereiding
van de nieuwe regeling gebruik zouden willen maken? Zo ja, om welke agentschappen
gaat het hierbij en welke urgente redenen voeren zij hiervoor aan?De minister heeft tijdens de algemene overleggen op 24 september
1998, respectievelijk 3 februari 1999 gezegd dat de regeling zou worden
meegenomen bij de 7e wijziging van de Comptabiliteitswet. Wat is de reden
om van deze oorspronkelijke bedoeling af te wijken? Zijn er op dit moment
agentschappen die om urgente redenen nog in 2000 gebruik willen maken van
de nieuwe faciliteiten? Zo ja, om welke agentschappen en om welke urgente
redenen gaat het hier? Of is deze ministeriële regeling deels ook bedoeld
om een juridische basis te verschaffen voor het reeds bij ontwerpbegroting
1999 toekennen van de leen- en depositofaciliteit aan het nieuwe agentschap
Rijksgebouwendienst? Het is voor enkele leden niet duidelijk of artikel 73
CW wel bedoeld is voor een generieke regeling als de voorliggende die bovendien
sterk samenhangt met de bestaansgrond voor agentschappen.Is de minister voornemens om in de begroting 2000 voor één
of meer agentschappen de leen- en depositofaciliteit reeds beschikbaar te
stellen? Hebben zich reeds agentschappen gemeld die gebruik willen maken van
de depositofaciliteiten? Zo ja, om welke agentschappen gaat het?Enkele leden zijn er geen voorstander van dat de regeling met terugwerkende
kracht wordt ingevoerd. Op welke datum denkt de minister deze regeling in
te voeren?Enkele leden vragen zich af waarom de minister deze regeling met
terugwerkende kracht in wil laten gaan.Grondslag Regeling Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen
1999De Regeling Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen 1999 is een ministeriële
regeling die gebaseerd is op de bepaling in artikel 73 van de Comptabiliteitswet,
waarin aan de Minister van Financiën de bevoegdheid wordt verleend zo
nodig nadere regels te stellen met betrekking tot agentschappen in het algemeen
(generieke regelingen), dan wel één of enkele agentschappen
in het bijzonder. De toepassing van de leenfaciliteit vindt in concrete gevallen
plaats door een besluit van de minister van Financiën (artikel 2, eerste
lid van de regeling). Op grond van dit besluit wordt vervolgens tussen het
ministerie van Financiën en het betrokken agentschap een leningsconvenant
(interne overeenkomst) gesloten. BudgetrechtDe ontvangst uit hoofde van de lening wordt opgenomen als een kapitaalontvangst
in het kasstroomoverzicht van de agentschapsbegroting als onderdeel van de
departementale begroting. De Staten-Generaal autoriseert het totaal aan kapitaalontvangsten
via de begrotingswet van het ministerie waaronder het agentschap ressorteert.
Op die wijze krijgt elke verstrekte lening tevens een begrotingswettelijke
basis. InformatievoorzieningHet beroep op de leenfaciliteit wordt in de departementale begrotingen
zichtbaar gemaakt. Om een goed totaaloverzicht te geven is met ingang van
de Miljoenennota 2000 een overzichtstabel in bijlage 2 opgenomen. InwerkingtredingDe Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen 1999 is als regeling van
kracht geworden per 1 januari 1999. Eén agentschap, te weten het
agentschap Rijksgebouwendienst heeft met ingang van deze datum de beschikking
gekregen over de leen- en depositofaciliteit. In de stelselwijziging van de
Rijkshuisvesting, waartoe op 9 februari 1998 in een Algemeen Overleg
van de Commissie VROM met de ministers van VROM en Financiën is besloten,
is het invoeren van een leenfaciliteit per 1 januari 1999 voor de Rijksgebouwendienst
overeengekomen. De overige agentschappen kunnen met ingang van 1 januari
2000 gebruik maken van de leen- en depositofaciliteit. Dit is als zodanig
verwerkt in de ontwerpbegrotingen 2000. Zevende wijziging van de ComptabiliteitswetDe Algemene Rekenkamer heeft in haar advies over de zevende wijziging
van de Comptabiliteitswet aangegeven dat het wenselijk is om de bevoegdheid
van de minister van Financiën om rentedragende leningen te verstrekken
in de nabije toekomst een wettelijke grondslag te geven.In het voorstel van de zevende wijziging van de Comptabiliteitswet (artikel
19) zullen daarom bepalingen worden opgenomen die de basis vormen voor het
aanhouden van een rekening-courant tussen het ministerie van Financiën
en diensten van andere ministeries, waaronder agentschappen. Tevens wordt
daarin de bevoegdheid geregeld om over de debet- en creditstanden van een
dergelijke rekening-courant (het zwart- respectievelijk roodstaan) een rente
te vergoeden. 2In hoeverre leidt het veelvuldig gebruik van reserveringsmogelijkheden
door agentschappen ertoe dat een wellicht substantieel budget aan de directe
invloed van de Kamer onttrokken wordt? Hoewel formeel het budgetrecht gerespecteerd
wordt, is het de vraag wat de gevolgen zijn voor het materieel waarborgen
van het budgetrecht? Ziet de minister dit als een probleem? Zo ja, wat denkt
hij hier aan te doen?Beoordeelt de minister van Financiën of de reserves bij agentschappen
in verhouding staan tot te verrichten investeringen? Kan de minister van Financiën
voorkomen dat de leen- en depositofaciliteit als een draaideur voor financiering
gaat functioneren?Stelt de regering grenzen aan de vermogensontwikkeling van agentschappen?De regering heeft ervoor gekozen om per 1 januari 2000 de wijze van financiering
van de agentschappen te wijzigen. Bij de start dient het agentschap met het
moederdepartement af te rekenen over het door het moederdepartement in economische
zin overgedragen saldo van bezittingen en schulden. Voor de financiering van
de afrekening doet het agentschap een beroep op de leenfaciliteit. Op deze
wijze worden nieuwe agentschappen niet langer met eigen vermogen maar met
rentedragend vreemd vermogen gefinancierd. Om verschillen tussen bestaande
en nieuwe agentschappen te voorkomen is deze lijn doorgetrokken naar de bestaande
agentschappen (conversie van het agentschapsvermogen). Daarnaast kan in 2000
(en latere jaren) ook een beroep gedaan worden op de leenfaciliteit voor nieuwe
investeringen. Een en ander is verwerkt in de ontwerpbegrotingen 2000. Met de wijziging in de financiering van de agentschappen en de introductie
van de leenfaciliteit heeft het eigen vermogen nog louter een bufferfunctie:
het opvangen van tegenvallende exploitatieresultaten. Het hiervoor benodigde
bedrag wordt gemaximeerd op 5% van de gemiddelde jaaromzet, berekend over
drie jaar. Op deze wijze wordt gestimuleerd dat structurele doelmatigheidswinsten
terugvloeien naar de afnemers. Er bestaat derhalve niet langer een relatie
tussen reservevorming en investeringen omdat voor het doen van investeringen
een beroep kan worden gedaan op de leenfaciliteit.De wijzigingen in de financiering van agentschappen zijn in hoofdstuk
5 van de Miljoenennota 2000 nader toegelicht. 3Kan de minister aangeven hoe de reserves of voorzieningen op de rekening
van agentschappen zichtbaar zijn voor de Kamer? Hoe staat het met schulden
die een agentschap kan maken? Analyseert de minister de factoren die aanleiding
waren voor het ontstaan van reserves?De leden van de CDA-fractie waarderen de wijze waarop de regering
aangeeft hoe de Kamer inzicht wordt verschaft in de leenfaciliteit van agentschappen.
Enkele leden vertrouwen erop dat in de begrotingen steeds per agentschap een
getrouw beeld van de vermogenspositie van een agentschap wordt gegeven en
wel op een zodanige wijze dat de Kamer zonder veel moeite deze gegevens kan
vinden. Wordt naast de exploitatie ook afzonderlijk ingegaan op de vermogenssituatie
van een agentschap?Is het mogelijk dat de minister van Financiën jaarlijks een
overzicht verstrekt van de verleende en ingetrokken deposito's of leningen?
Hoe denkt de minister erover om eventueel in de begroting van het moederdepartement
een duidelijk overzicht te verschaffen van de afgesloten leningen, deposito's
en bestaande reserves bij agentschappen?Wat vindt de minister van het opnemen in de memorie van toelichting
bij de begroting van het moederdepartement van gegevens over het vermogen
van de agentschappen en de ontwikkelingen daarin, waardoor enig zicht op de
omvang van de leningen en deposito's verkregen zou kunnen worden?Hoewel in de brief ingegaan wordt op de gevolgen voor het budgetrecht,
vragen enkele leden zich af wat de gevolgen van de onderhavige regeling zullen
zijn voor de inzichtelijkheid en transparantie van het begrotingsbeeld.Om de inzichtelijkheid en transparantie van het begrotingsbeeld te waarborgen
is op diverse plekken in de ontwerpbegrotingen informatie opgenomen die betrekking
heeft op de omvang van reserves en voorzieningen, het beroep op de leenfaciliteit
en de bijbehorende rente en aflossingen:• Agentschapsbegrotingen– het bedrag van de lening als ontvangst in (het totaal van) de
kapitaalontvangsten;– de met de lening te financieren investeringsuitgaven in (het totaal
van) de kapitaaluitgaven;– de aflossingen van de lening in (het totaal van) de kapitaaluitgaven;– de rentelasten behorend bij de lening aan de lastenkant van de
staat van baten en lasten.• Agentschapsverantwoordingen– het bedrag van de lening als ontvangst in (het totaal van) de
kapitaalontvangsten;– de met de lening te financieren investeringsuitgaven in (het totaal
van) de kapitaaluitgaven; – de aflossingen van de lening in (het totaal van) de kapitaaluitgaven;– de rentelasten behorend bij de lening aan de lastenkant van de
staat van baten en lasten;– het bedrag aan reserves, voorzieningen en leningen op 31 december
van het desbetreffende jaar aan de passiefzijde van de balans. • De rente over de te verstrekken leningen is opgenomen in begroting
IX-A (nationale schuld).• De rente over de te verstrekken leningen is opgenomen in verantwoording
IX-A (nationale schuld).• In bijlage 2.6 van de Miljoenennota 2000 wordt een aparte tabel
gewijd aan het beroep op de leenfaciliteit en de bijbehorende aflossingen.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het beroep op de leenfaciliteit uit
hoofde van de conversie en het beroep op de leenfaciliteit in verband met
nieuwe investeringen.Om de transparantie te vergroten is in de regeringsnota «Van beleidsbegroting
tot beleidsverantwoording» voorgesteld om aanvullend in de agentschapsverantwoordingen
aandacht te besteden aan de ontwikkeling van het eigen vermogen in meerjarig
perspectief. 4Mocht een agentschap niet in de gelegenheid zijn om het geleende
bedrag terug te betalen (rijksgebouw verbrand bijv.), wie stelt zich dan garant
dat het bedrag terugvloeit in de kas bij Financiën?De ontvangen middelen uit hoofde van een beroep op de leenfaciliteit worden
aangewend voor de aanschaf van een bezitting. Balanstechnisch heeft dit tot
gevolg dat in de balans van het agentschap een bezitting wordt opgenomen met
daartegenover een lening bij het Ministerie van Financiën. Ook het geval
de bezitting door bijvoorbeeld brand verloren gaat, zal de lening door het
agentschap afgelost moeten worden.Als het gaat om een bezitting waarvoor een risicoverzekering is afgesloten,
zal met behulp van de uitkering een nieuwe bezitting aangeschaft kunnen worden.
Omdat het Rijk de meeste risico's niet verzekert, maar zelf draagt, zijn de
meeste risico's van agentschappen niet verzekerd. Optredende schades zullen
dus ten laste moeten worden gebracht van een reeds gevormde voorziening voor
dergelijke risico's, of via het saldo van baten en lasten. 5Enkele leden zijn van mening dat de voorwaarden voor de toekenning
van de leen- en depositofaciliteit niet facultatief kunnen zijn. De vraagpunten
voor toetsing (pag. 7) dienen verplicht te zijn.In de nota van toelichting bij de regeling leen- en depositofaciliteit
wordt een aantal vraagpunten voor toetsing onderscheiden. Dit betreft onder
meer de aanwezigheid van een meerjarige investerings- en financieringsbegroting,
de aanwezigheid van kasprognoses, de aanwezigheid van een investeringsvoorstel
met een bekostigingsvoorstel, het terug kunnen betalen van rente en aflossingen
en het op de lopende rekening niet mogen hebben van een tekort van meer dan
één miljoen gulden. Deze toetsingspunten zullen verplicht worden
toegepast. 6De leen- en depositoregeling biedt de mogelijkheid om ook initiële
investeringen te financieren. Op welke wijze is dat vroeger gebeurd? Wat is
de verhouding in tijd tussen de periode van lening en de afschrijvingstermijn?
Kan het gebeuren dat bijv. de afschrijving van een gebouw 25 jaar
en daarmee de lening over een periode van 25 jaar kan worden afgesproken?Het financieren van initiële investeringen was vóór
de introductie van de leenfaciliteit uitsluitend mogelijk door een investeringsbijdrage
van het moederdepartement of door het daarvoor bestemmen van positieve resultaten
in eerdere jaren.Indien voor een investering een beroep wordt gedaan op de leenfaciliteit
wordt in de balans van het agentschap een bezitting opgenomen en tevens een
schuld in de vorm van een lening bij het Ministerie van Financiën. De
lening moet worden afgelost. Er wordt voor gekozen om de looptijd van de lening
te koppelen aan de looptijd van de investering. Bepalend voor de looptijd
van de investering is de economische levensduur van de desbetreffende bezitting.
Dit werkt als volgt. Door het gebruik van de bezitting wordt deze in de loop
van de tijd minder waard. Dit wordt door middel van het opnemen van afschrijvingslasten
in de staat van baten en lasten tot uitdrukking gebracht, en in de bepaling
van tarieven die agentschappen in rekening brengen, wordt ook met die kosten
rekening gehouden. Aangezien de afschrijving op de bezittingen zelf niet leidt
tot uitgaven en het agentschap de afschrijving wel via de in rekening gebrachte
tarieven ontvangt, worden op deze wijze liquide middelen opgebouwd. Deze liquide
middelen worden gebruikt voor de aflossing van de lening. 7De minister van Financiën geeft aan dat de zevende wijziging
van de Comptabiliteitswet in werking zal treden op 1 januari 2000. Is
deze planning reëel?De voorbereiding van de zevende wijziging van de Comptabiliteitswet blijkt
meer tijd te vergen dan tijdens het Algemeen Overleg over de interdepartementale
beleidsonderzoeken naar de bedrijfsvoering in februari van dit jaar is aangegeven.
Voorafgaand aan de indiening van de zevende wijziging bij de Tweede Kamer
zal een inschatting worden gemaakt van de kans dat dit wetsvoorstel nog in
het jaar 2000 door beide kamers van de Staten-Generaal zal kunnen worden vastgesteld.
Als die reëel is dan is het mogelijk om de zevende wijziging een terugwerkende
kracht te verlenen tot 1 januari 2000. Wanneer dit onverhoopt niet het
geval is, dan ligt een verschuiving van de datum van inwerkingtreding naar
1 januari 2001 in de rede. 8Uit de regeling Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen 1999 blijkt,
dat er zich situaties kunnen voordoen dat agentschappen zowel als baten-lastendiensten
behoefte hebben middelen apart te zetten om te kunnen investeren. Kan de minister
enkele voorbeelden geven van bovengenoemde situaties?Door de wijzigingen inzake de financiering van agentschappen zoals uiteengezet
in het antwoord op vraag 2, is het reserveren voor investeringen achterhaald.
De toelichting bij de regeling Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen 1999
wordt nog geactualiseerd naar aanleiding van deze ontwikkelingen. 9Hoe kan de minister er zeker van zijn dat de aangevraagde middelen
zullen worden aangewend voor investeringen, zoals op blz. 7 van de regeling
te lezen valt, met betrekking tot de leenfaciliteit? Beroepen op de leenfaciliteit kunnen uitsluitend worden gedaan voor investeringen
in vaste activa; derhalve niet om tekorten in de exploitatie te dekken. De
investerings- en financieringsvoorstellen van de agentschappen zijn vooraf
onderworpen aan de reguliere autorisatie en het reguliere toezicht. De Directie
Financieel-Economische Zaken van het desbetreffende ministerie toetst de noodzaak
en de doelmatigheid van de investering. De Inspectie der Rijksfinanciën
van het Ministerie van Financiën beoordeelt de toetsing door de Directie
Financieel-Economische Zaken. Zoals in het antwoord op vraag 3 beschreven,
wordt achteraf in de verantwoording informatie verschaft over het feitelijk
beroep op de leenfaciliteit. Deze verantwoording wordt op de reguliere wijze
gecontroleerd waarbij de rechtmatigheid van de besteding een belangrijk punt
van controle vormt. Een lening kan alleen rechtmatig besteed worden aan investeringen. 10In hoeverre heeft de lossere band tussen begroting en kasstroom die
ontstaat als gevolg van de leen- en depositofaciliteit gevolgen voor de kasprognoses?De kasstromen van agentschappen maken onderdeel uit van de maandelijks
aan het ministerie van Financiën te leveren kasprognoses. Het is de verwachting
dat de leen- en depositofaciliteit ertoe leidt dat agentschappen aan dit onderdeel
van de bovengenoemde kasprognoses meer aandacht zullen besteden, omdat zij
er zelf meer dan andere diensten, belang bij hebben om een goede liquiditeitsplanning
te maken. Immers een agentschap kan door een zorgvuldig kasbeheer kosten besparen
(minder debetrente betalen) of extra baten genereren (meer creditrente ontvangen). 11Gesteld wordt dat genoemde leningen gevolgen hebben voor de begroting
van IX A (nationale schuld). Dat is correct. Doch de CDA-fractie gaat ervan
uit dat voorzover agentschappen alleen maar lenen bij de overheid deze leenfaciliteit
geen invloed heeft op de omvang van de nationale schuld.Het Ministerie van Financiën trekt een bepaalde hoeveelheid geld
aan op de geld- en kapitaalmarkt die nodig is om de totale financieringsbehoefte
van het Rijk te kunnen dekken.De leningen die de agentschappen aangaan via de leenfaciliteit zullen –
omdat zij voor investeringsuitgaven van het Rijk het desbetreffende jaar zullen
worden gebruikt – gefinancierd moeten worden, en zij worden dus betrokken
bij de integrale financieringsbehoefte van het Rijk. Dit betekent dat het
saldo van tegoeden en opgenomen gelden wel degelijk een effect kan hebben
op de omvang van de nationale schuld. Informatie over het netto-beroep van
agentschappen op de leenfaciliteit is opgenomen in bijlage 2.6 van de Miljoenennota
2000.Overigens is de leenfaciliteit voor agentschappen geïntroduceerd
als een interne faciliteit waarbij agentschappen binnen de overheid voor investeringen
geld kunnen lenen bij het Ministerie van Financiën. Agentschappen hebben
geen mogelijkheden om buiten het Rijk, bijvoorbeeld bij het bankwezen, financieringsmiddelen
aan te trekken. 12Er kan uitsluitend een beroep op de leenfaciliteit worden gedaan
ter financiering van investeringen. Enkele leden vragen zich af hoe investeringen
gedefinieerd worden. In hoeverre is het mogelijk dat de definitie van
investeringen dusdanig opgerekt wordt, dat er oneigenlijk gebruik gemaakt
zal worden van de leenfaciliteit?In de regeling leen- en depositofaciliteit wordt aangegeven dat een beroep
op de leenfaciliteit alleen is toegestaan voor investeringen en niet voor
lopende uitgaven. Voor tijdelijke liquiditeitsproblemen kan een beroep worden
gedaan op een rekening-courantkrediet.Voor de definiëring van het begrip investeringen wordt aangesloten
bij de afbakening zoals deze in de verslaggevingspraktijk gebruikelijk is.
Van een investering is dan sprake als het om een investering in vaste activa
gaat waarbij het gebruik van deze activa aan meerdere kalenderjaren is toe
te rekenen. Dit wordt onderworpen aan controle door de Departementale Accountantsdiensten. 13Op grond van artikel 7 kan de minister van Financiën in bijzondere
gevallen gemotiveerd afwijken van bepalingen van deze regeling. Kan nader
toegelicht worden aan welke gevallen hier gedacht wordt?Onder verwijzing naar de toelichting bij artikel 7 zal dit artikel worden
toegepast op de leningen die aan de Rijksgebouwendienst in 1999 zullen worden
verstrekt. Verder zal met toepassing van dit artikel aan andere agentschappen
worden toegestaan om ook nog bij het hoofdbesluitvormingsmoment in maart 2000
verzoeken tot leningen in te dienen die in het uitvoeringsjaar 2000 kunnen
worden opgenomen. 14In artikel 3 lid vier staat vermeld dat de minister van Financiën
grensbedragen kan vaststellen, waar beneden geen lening kan worden gesloten
of geen termijndeposito kan worden geplaatst. In aansluiting hierop vragen
enkele leden zich af of de grensbedragen nader kunnen worden toegelicht waarboven
geen lening kan worden gesloten en geen termijndeposito kan worden geplaatst?In de «Regeling leen- en depositofaciliteit» zijn grensbedragen
vastgesteld waar beneden geen lening kan worden gesloten of termijndeposito
kan worden vastgesteld. Deze grensbedragen zijn ingegeven om reden van administratieve
doelmatigheid.In de regeling zijn geen grensbedragen opgenomen waarboven geen lening
kan worden afgesloten en geen termijndeposito kan worden geplaatst. Besluitvorming
over aangevraagde lening vindt op hoofdbesluitvormingsmoment plaats in de
Ministerraad. De mogelijkheden tot het gebruik van termijndeposito's worden
de facto beperkt door de maximering van het eigen vermogen op 5% van de gemiddelde
jaaromzet. 15Enkele leden zijn niet overtuigd dat de bestaande spaarmogelijkheid
aantoonbaar onvoldoende is, waardoor ook de noodzaak van de voorliggende regeling,
waarbij doelmatigheidswinsten gedurende een bepaalde periode worden geparkeerd,
nog niet duidelijk is. Wellicht zijn er andere redenen om de faciliteiten
uit te breiden?Uit de evaluatie van het agentschapsmodel (Verder met resultaat; het agentschapsmodel
1991–1997, hoofdstuk 5, maart 1998) is naar voren gekomen dat behoefte
bestaat aan het introduceren van een spaarfaciliteit voor agentschappen. De
motivatie voor de introductie van een spaarfaciliteit is gelegen in de verdere
rationalisering van het liquiditeitenbeheer. Bij de evaluatie
is aangegeven dat de spaarfaciliteit en de leenfaciliteit in onderlinge samenhang
nader uitgewerkt zouden worden.Debet- en creditrente geven prikkels voor goed kasbeheer in ruime zin
(niet te vroeg betalen; een actief debiteurenbeleid voeren etc.) en voor goede
investerings- en desinvesterings-beslissingen.In de regeling Leen- en Depositofaciliteit Agentschappen 1999 is daartoe
een marktanaloog rentestelsel geïntroduceerd. Overigens zal door de aangebrachte
wijzigingen in de financiering van de agentschappen in veel mindere mate sprake
zijn van tijdelijk overtollige liquide middelen over de jaargrenzen heen. 16Enkele leden hebben grote bedenkingen bij de aanzienlijke verruiming
van de mogelijkheden om begrotingsmiddelen te reserveren. Als veel agentschappen
gebruik maken van deze reserveringsmogelijkheid wordt voor lange tijd een
wellicht substantieel budget aan de directe invloed van de Kamer onttrokken.
De oorspronkelijke spaarmogelijkheid voor agentschappen was slechts bedoeld
om onwenselijke «eindejaarskoorts» te bestrijden. Het budgetrecht
van de Kamer blijkt uit de uitleg formeel gerespecteerd te worden, tegelijkertijd
blijkt uit diezelfde toelichting hoe complex de constructie vanuit het oogpunt
van het budgetrecht is. Dit betekent volgens enkele leden dan ook dat het
budgetrecht in de praktijk wel degelijk minder wordt. De structuur van de
huidige begrotingsbehandeling heeft invloed op de inzichtelijkheid van de
mutaties op de rijksbegroting en derhalve op een adequate uitoefening van
het budgetrecht.Om enig zicht op de omvang van de leningen en deposito's te krijgen,
zouden enkele leden er dan ook voor willen pleiten om de gegevens over het
vermogen van de agentschappen en de ontwikkelingen daarin in de memorie van
toelichting bij de begroting van het moederdepartement op te nemen. Enkele
leden zijn benieuwd of de leningen en reserves van de agentschappen meegenomen
worden in de integrale afweging van het kabinet in het voorjaar?In aanvulling op de antwoorden op de vragen 1 en 2 het volgende. Om een
beroep te kunnen doen op de leenfaciliteit zijn afspraken gemaakt over het
moment van aanvragen en het moment van besluitvorming. Het moment van besluitvorming
is het moment van Kaderbrief en van Voorjaarsnota (hoofdbesluitvormingsmoment).
Jaarlijks wordt derhalve in april op basis van een totaaloverzicht van aangevraagde
leningen een besluit in de Ministerraad over de toekenning genomen. Na besluitvorming
in de Ministerraad worden de aangevraagde leningen verwerkt in de ontwerpbegrotingen,
dan wel in de eerste suppletore begrotingen en aldus ter autorisatie aan de
Staten-Generaal voorgelegd. Afwijking van de lijn van besluitvorming op het
hoofdbesluitvormingsmoment wordt slechts in spoedeisende uitzonderingssituaties
toegestaan. 17Enkele leden willen graag vernemen hoe voorkomen kan worden dat door
minder te presteren er winst wordt behaald. Vermogen dat agentschappen opbouwen,
zo stellen enkele leden vast, hoeft immers niet altijd voort te komen uit
behaalde doelmatigheidswinsten. Welke sanctiemaatregelen zullen hiervoor zorg
dragen, leiden achterblijvende prestaties tot vorderingen op het agentschap?
Ook is het voor enkele leden onduidelijk of er grenzen gesteld worden aan
de vermogensontwikkeling van agentschappen. Worden deze grenzen voorafgaand
aan de instelling bepaald en afgestemd op de taken van het betreffende dienstonderdeel? Eén van de grondbeginselen van het agentschapsmodel is toepassing
van een resultaatgericht besturingsmodel. Een resultaatgericht besturingsmodel
vereist onder andere kennis van de producten en diensten van het agentschap
en van de bijbehorende kostprijzen. Dit is als zodanig tot uitdrukking gebracht
in de instellingsvoorwaarden voor de agentschappen. De eerste instellingsvoorwaarde
luidt immers: De bedrijfsprocessen van de organisatie zijn beschreven.
Dit mondt uit in één of meerdere producten of diensten. Op basis
van (dan reeds meer of minder gedetailleerd) kostprijsmodel kan men de kosten
aan deze producten en diensten toerekenen. Onder de maat presteren door
agentschappen zal tot verliezen leiden; tussen agentschap en afnemers worden
immers vooraf prijzen en kwaliteitseisen overeengekomen. Overigens is de ministeriële
verantwoordelijkheid met de vorming van een agentschap niet gewijzigd. Deze
verantwoordelijkheid strekt zich derhalve ook uit tot de eventuele verliezen,
die uit de normale bedrijfsvoering voortvloeien.Recent kabinetsbeleid heeft geleid tot wijzigingen in de financiering
van de agentschappen, waardoor de mogelijkheden tot reservering aanzienlijk
zijn ingeperkt. De reserves hebben uitsluitend nog een bufferfunctie. Om onnodige
reservevorming tegen te gaan is de omvang van de exploitatiereserve beperkt
tot 5% van de gemiddelde jaaromzet. 18De regeling geeft naar de mening van de leden van de GroenLinks-fractie
onvoldoende onderbouwing voor de wenselijkheid c.q. noodzaak van de nieuwe
leenfaciliteiten. Over het algemeen zijn agentschappen uitvoerende diensten
die, met uitzondering van de Rijksgebouwendienst, niet in het leven zijn geroepen
met als hoofdtaak investeringen doen, terwijl de leenfaciliteit uitsluitend
voor investeringen bestemd is. Ook voor de investeringsuitgaven die nodig
zijn om het agentschap in bedrijf te houden zijn onder de vigerende regelgeving
faciliteiten gecreëerd. Is er onderzoek gedaan naar de mate waarin deze
faciliteiten volstaan en / of welke knelpunten daarbij optreden?Agentschappen hebben inderdaad niet als hoofdtaak investeringen te doen.
Voor de bedrijfsvoering van de agentschappen zijn echter wel investeringen
in vaste activa noodzakelijk (bijvoorbeeld kantoorautomatisering, kantoorinrichting).Uit de evaluatie van het agentschapsmodel is naar voren gekomen dat agentschappen
over het algemeen niet voldoende in staat zijn geweest om te reserveren voor
de noodzakelijke investeringen. Dit is verklaarbaar. Wanneer een overheidsdienst
als agentschap start, worden bezittingen van het moederdepartement overgenomen.
Deze zijn veelal reeds gedeeltelijk afgeschreven. Het agentschap heeft daardoor
niet de mogelijkheid door middel van afschrijvingen voldoende te reserveren
om de gehele investering te financieren. Daarnaast zijn vervangingsinvesteringen
aan prijsstijging onderhevig. Ook in de financiering van die prijsstijging
kan een agentschap niet vanzelfsprekend voorzien. Om de bestaande productiecapaciteit
in stand te houden dan wel uit te breiden, is de leenfaciliteit beschikbaar.
Door de wijzigingen inzake de financiering van agentschappen wordt deze noodzaak
vergroot. 19De nieuwe leenfaciliteit is ook bedoeld om de «initiële
investering» te kunnen financieren. Enkele leden vragen zich af hoe
deze investering tot nu toe is gefinancierd en wat de reden is om daarin verandering
aan te brengen. Uit een voetnoot blijkt dat hiervoor nog een regeling inzake
de overdracht van vermogensbestanddelen moet worden opgesteld. Enkele leden
zouden graag meer duidelijkheid krijgen wat voor soort regeling is beoogd
en wat daarmee precies moet worden geregeld. Gaat het om de overdracht zelf,
de financiering ervan met een lening of om nog andere elementen?Vóór de introductie van de leenfaciliteit werden initiële
investeringen gefinancierd met een investeringsbijdrage van het moederdepartement
of met in het verleden behaalde positieve resultaten. In de toekomst kan hiervoor
een beroep gedaan worden op de leenfaciliteit. Gezien de wijzigingen in de
financiering van agentschappen (ook beschreven in het antwoord op vraag 2)
ligt dit overigens voor de hand.De wijzigingen in de financiering van agentschappen vloeien mede voort
uit de vele discussies die gevoerd zijn bij verzelfstandigingen ten aanzien
van de wijze waarop de overdracht in economische zin van vermogensbestanddelen
plaats zou moeten vinden. Met de beleidslijn «Overdracht van vermogensbestanddelen»
is aan deze discussies een eind gemaakt. In geval van verzelfstandiging van
overheidsdiensten moet worden afgerekend over de in economische zin overgedragen
vermogensbestanddelen. In de beleidslijn wordt apart ingegaan op de onderscheidenlijke
vormen van verzelfstandiging.Agentschappen worden met de leenfaciliteit in staat gesteld het moederdepartement
te betalen voor het overgedragen positieve saldo van bezittingen en schulden.
In plaats van financiering met eigen vermogen wordt het nieuwe agentschap
op deze wijze gefinancierd met vreemd vermogen. Dit heeft als consequentie
dat de vermogenskosten automatisch, door opname van de rentekosten in de resultatenrekening,
in de kostprijzen worden opgenomen.Om een discrepantie tussen de bestaande en de nieuwe agentschappen te
voorkomen is deze lijn doorgetrokken naar de bestaande agentschappen. XNoot1Samenstelling: Leden: Rosenmöller (GL), Van Zijl (PvdA), Hillen (CDA),
Witteveen-Hevinga (PvdA), ondervoorzitter, Van Heemst (PvdA), Hessing (VVD),
Giskes (D66), Marijnissen (SP), Crone (PvdA), Van Dijke (RPF), Bakker (D66),
Van Walsem (D66), voorzitter, Th. A. M. Meijer (CDA), De Haan
(CDA), Wagenaar (PvdA), Van den Akker (CDA), Van Beek (VVD), Duijkers (PvdA),
Verburg (CDA), Vendrik (GL), Remak (VVD), Weekers (VVD), Kuijper (PvdA), Udo
(VVD), Blok (VVD).Plv. leden: Harrewijn (GL), Van Zuijlen (PvdA), Ross-van Dorp (CDA), Koenders
(PvdA), Bos (PvdA), Voûte-Droste (VVD), Lambrechts (D66), Kant (SP),
Feenstra (PvdA), Schutte (GPV), Van der Vlies (SGP), Schimmel (D66), Stroeken
(CDA), Wijn (CDA), Vacature (PvdA), Rietkerk (CDA), O. P. G. Vos
(VVD), Hamer (PvdA), Reitsma (CDA), Rabbae (GL), Van Blerck-Woerdman (VVD),
Geluk (VVD), Smits (PvdA), De Vries (VVD), Balemans (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-26250-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl