Beheer staatsparticipaties in financiële instellingen ; Brief regering; Bevoegdheden en verantwoordelijkheden van een beheersorganisatie
Staten-Generaal — Kamerstuk Brief regering
Datum: 2014-06-30 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST139758
 2009-2010
 
 32 000
 Beheer staatsparticipaties in financiële instellingen
 
 
 
 
 Nr. 
 3
 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
 
 Den Haag, 13 januari 2010
 
 Op 27 november 2009 heb ik u een brief gestuurd over het beheer van
staatsparticipaties in financiële instellingen (Kamerstukken II 2009/10,
32 000, nr. 2). Deze brief is besproken tijdens het debat over de
Najaarsnota. Daarbij heeft de heer Weekers gevraagd naar een lijst van bevoegdheden
en verantwoordelijkheden van een beheersorganisatie die niet al zijn belegd
bij de minister van Financiën dan wel de raden van commissarissen of
de raden van bestuur.
 
 Deze vraag laat zich eenvoudig beantwoorden: die bevoegdheden en verantwoordelijkheden
zijn er niet.
 Bevoegdheden en verantwoordelijkheden
 De in de brief van 27 november 2009 geschetste opzet van een beheersorganisatie
is dat deze organisatie een aantal aandeelhoudersbevoegdheden en -verantwoordelijkheden
opgedragen krijgt die nu zijn belegd bij de minister van Financiën. Daarbij
zijn geen voorstellen gedaan om nieuwe bevoegdheden of verantwoordelijkheden
te creëren of om bevoegdheden en verantwoordelijkheden weg te nemen bij
de raden van bestuur en de raden van commissarissen van de betrokken financiële
instellingen.
 
 Een beheersorganisatie zou verantwoordelijk worden voor het beheren van
bepaalde tijdelijke overheidsinvesteringen in financiële instellingen,
met als doelstelling het duurzaam verbeteren van de waarde en het afstoten
dan wel afwikkelen van die investeringen. Het gaat hier dus om de aandeelhoudersverantwoordelijkheden.
Die verantwoordelijkheid zou worden begrensd doordat de minister van Financiën
bevoegd blijft tot het nemen van principiële of zwaarwegende beslissingen.
Binnen die begrenzing zou de beheersorganisatie – op basis van een wettelijke
grondslag – autonoom bevoegd zijn om:
 – zelfstandig op te treden als actieve aandeelhouder, met inbegrip
van het uitoefenen van de aandeelhoudersbevoegdheden zoals hetstemmen
op aandeelhoudersvergaderingen, de vaststelling van statuten, de benoeming
en het ontslag van bestuurders en het invullen van de bijzondere bevoegdheden;
 – volgens de vennootschappelijke bevoegdheidsverdeling te besluiten
over strategische beslissingen of (des)investeringen van de financiële
instellingen, mits daarbij geen beroep wordt gedaan op nieuwe investeringen
door de overheid;
 – de minister te adviseren over de exitstrategie;
 – de door de minister vastgestelde exitstrategie uit te voeren binnen
de grenzen van het door de minister vast te stellen exitmandaat;
 – de minister gevraagd en ongevraagd te adviseren.
 Omvang van de organisatie
 De heer Weekers vroeg ook waarom voor die bevoegdheden en verantwoordelijkheden
zo veel mensen nodig zijn.
 
 De omvang van de organisatie moet voldoende zijn om een deskundige en
actieve aandeelhouder te zijn, die daadwerkelijk stuurt op het duurzaam verbeteren
van de waarde van de investeringen en het optimaliseren van een verantwoorde
exit.
 
 De intensiteit van de rol van aandeelhouder zal de komende jaren groot
zijn gelet op:
 – de plaats van de banken in de Nederlandse financiële sector
en hun betekenis voor de financiële stabiliteit;
 – de omvang van de te beheren overheidsinvesteringen;
 – de veranderende marktomstandigheden;
 – de complexiteit van de financiële instellingen en de integratieprocessen;
 – de gewenste exit.
 
 Dit vraagt een serieuze betrokkenheid van de aandeelhouder bij de financiële
instellingen en het bereiken van de gewenste eindsituatie. Zo moet de aandeelhouder
verschillende integratie- en reorganisatieprocessen binnen de bedrijven volgen,
om te bewaken dat de voortgang en de kwaliteit van deze processen in lijn
is met het beoogde exitscenario en de waardeontwikkeling van de bedrijven
optimaliseert.
 
 Onderdeel daarin is dat de aandeelhouder eigen analyses maakt van de markt
en de onderneming, zonder volledig afhankelijk te zijn van de onderneming
of externe adviseurs. Een actieve aandeelhouder vormt zich zelfstandig een
oordeel over de (kwaliteit van de) verwachtingen van het management omtrent
de markt- en bedrijfsontwikkelingen. Dat is relevant voor de inschatting van
mogelijk toekomstig dividend en voor de bepaling van (de timing van) de exitstrategie.
Monitoring van de (resultaat)ontwikkeling en financiële soliditeit van
de betreffende instellingen als aandeelhouder op de wat langere termijn vereist
daarbij een actueel inzicht in relevante operationele en financiële prestatieindicatoren.
 
 Indien zou worden besloten tot uitvoering van deze werkzaamheden door
een nieuwe, zelfstandige beheersorganisatie met eigen huisvesting, dan zal
die in vergelijking met een organisatieonderdeel van een ministerie moeten
werken met een enigszins grotere formatie omdat een aantal zaken zelfstandig
moet worden geregeld en er minder kan worden gesteund op ondersteunende diensten
van het ministerie. De omvang van zo’n organisatie is nu geraamd op
een bestuur van drie personen (part-time) en een ondersteunend team van 17
tot 20 personen. 
 
 Die personele omvang wijkt niet wezenlijk af van de personele omvang bij
de toenmalige Zweedse Bank Support Authority en het huidige Britse UK Financial
Investements Ltd. (allebei met een zevental bestuurders ondersteund door een
staf van 10 à 15 personen).
 Afsluiting
 Een beheersorganisatie zou bevoegdheden en verantwoordelijkheden krijgen
die nu zijn belegd bij de minister van Financiën. Een zelfstandige beheersorganisatie
brengt, in vergelijking met continuering van het beheer door het ministerie
van Financiën, extra uitgaven met zich. De heren Weekers en De Nerée
tot Babberich wezen daarnaast tijdens het debat over de najaarsnota op het
risico van een nieuwe bureaucratie.
 In deze tijd van brede heroverwegingen zal de proportionaliteit van dergelijke
uitgaven goed moeten worden afgewogen tegen het daarmee te dienen doel, zoals
dat is verwoord in de motie-Weekers c.s. (Kamerstukken II 2008/09, 31 965,
nr. 7).
 
 Graag betrek ik deze afweging bij de bespreking met uw Kamer van mijn
brief van 27 november 2009.
 
 De minister van Financiën,
 W. J. Bos 
 
 
 
 
 De minister stelt de exitstrategie vast na overleg met de beheersorganisatie.
Daarin kan bijvoorbeeld worden vastgelegd welke vorm de exit kan krijgen,
welke triggers er zijn voor uitvoering van de exit en de eisen die eventueel
worden gesteld aan een overnemende marktpartij.