Wet verduidelijking verzekerings- en premieplicht; Memorie van toelichting
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-10 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 25873, nr. 3

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer

10-02-1998

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1997-1998

25873 nr. 3

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamALGEMEEN 1. Inleiding2. Inhoud van het wetsvoorstel3. Artikelsgewijze toelichting 3.1 Artikelen I tot en met VIII3.2 Artikelen IX en X3.3 Artikel XIOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 25873Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 30 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
25 873Wijziging van een aantal sociale verzekeringswetten strekkend tot verduidelijking
van het in die wetten opgenomen begrip verzekerde en de met het verzekerd
zijn onlosmakelijk verbonden premieplicht (Wet verduidelijking verzekerings-
en premieplicht)nr. 3MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. InleidingMet de in het onderhavige wetsvoorstel voorgestelde wijzigingen van de
werknemersverzekeringswetten, Ziektewet (ZW), Werkloosheidswet (WW), Wet op
de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO); de volksverzekeringswetten, Algemene
Ouderdomswet (AOW), Algemene Nabestaandenwet (ANW), Algemene Kinderbijslagwet
(AKW), Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ); de Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering
zelfstandigen (WAZ) en de Wet financiering volksverzekeringen (WFV) wordt,
in verband met het hierna vermelde arrest van de Hoge Raad, beoogd de samenhang
tussen verzekeringsplicht en premieplicht te benadrukken, teneinde gratis
verzekering te voorkomen, van personen die door toepassing van bepalingen
van een verdrag of van een besluit van een volkenrechtelijke organisatie als
verzekerde voor de hiervoor genoemde regelingen worden aangemerkt en waar
voor verzekerden krachtens nationaal recht een premieplicht geldt. Immers,
verzekeringsplicht en premieplicht dienen met elkaar te zijn verbonden. Dit
is in het overleg met de Tweede Kamer over het Besluit uitbreiding en beperking
kring verzekerden volksverzekeringen 1989 ook benadrukt (Kamerstukken II,
vergaderjaar 1985/86, 19 615, nrs. 1–2, blz. 14). In dit verband
moeten deze wijzigingen dan ook niet worden beschouwd als een inhoudelijke
wijziging ten opzichte van het verleden, maar als een verduidelijking van
het beleid zoals dat tot nog toe door de regering op dit punt is gevoerd. 2. Inhoud van het wetsvoorstelAanleiding tot het wetsvoorstel is een arrest van de Hoge Raad van 8 juli
1997, nr. 31 5401. In deze zaak gaat het
om iemand die in België woont en in Nederland als zelfstandige werkt.
In een dergelijke grensoverschrijdende situatie dient aan de hand van de bepalingen
van Titel II van Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van de Europese
Gemeenschappen van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen
op werknemers en zelfstandigen, alsmede hun gezinnen die zich binnen de Gemeenschap
verplaatsen (PbEG L149)2 (verder te
noemen: de Verordening) te worden vastgesteld welke socialeverzekeringswetgeving
van toepassing is. Op grond van artikel 13, tweede lid, onderdeel b, van de
Verordening is op degene die op het grondgebied van een Lid-Staat werkzaamheden
anders dan in loondienst uitoefent, de wetgeving van die Staat van toepassing
zelfs indien hij op het grondgebied van een andere Lid-Staat woont. Dit betekent
dat op iemand die buiten Nederland woont en in Nederland werkzaamheden anders
dan in loondienst uitoefent, de Nederlandse socialezekerheidswetgeving van
toepassing is. Vervolgens moet worden vastgesteld of hij op grond van de nationale
bepalingen ook verzekerd is. Verzekerd voor de volksverzekeringen zijn degenen
die in Nederland wonen, of terzake van in Nederland in dienstbetrekking verrichte
arbeid aan de loonbelasting zijn onderworpen. Toepassing van deze bepalingen
zou ertoe leiden dat iemand die buiten Nederland woont en in Nederland werkzaamheden
anders dan in loondienst uitoefent, niet verzekerd is voor de volksverzekeringen.Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen (hierna: HvJ EG) heeft
echter geoordeeld dat wanneer in de nationale wetgeving de voorwaarde wordt
gesteld dat iemand ingezetene moet zijn om verzekerd te zijn, deze voorwaarde
wordt vervangen door een voorwaarde die berust op de uitoefening van werkzaamheden3. Dit wordt ook wel genoemd de sterke werking van de conflict-regels
van de Verordening die ertoe leidt dat iemand die buiten Nederland woont en
op wie op grond van één van de conflictregels van de Verordening
de Nederlandse socialezekerheidswetgeving van toepassing is, verzekerd is
voor de volksverzekeringen.Op grond van artikel 6 van de Wet financiering volksverzekeringen is de
verzekerde premieplichtig voor de volksverzekeringen. Er wordt in de tekst
van de bepaling geen onderscheid gemaakt tussen de verzekering die uitsluitend
tot stand is gekomen op basis van het nationale recht en de verzekering die
tot stand is gekomen onder toepassing van een verdrag of een besluit van een
volkenrechtelijke organisatie. Er is altijd van uitgegaan dat personen die
verkeren in een situatie als hierboven beschreven premieplichtig zijn voor
de volksverzekeringen.In zijn onverwachte arrest van 8 juli 1997 heeft de Hoge Raad echter anders
geoordeeld. Volgens de Hoge Raad kan premieplicht uitsluitend bestaan als
de verzekering voortvloeit uit de nationale regelgeving. Wanneer dit niet
het geval is, bestaat geen premieplicht, aldus de Hoge Raad, ook in situaties
waarin onder toepassing van de Verordening wel verzekering bestaat.Uit de rechtspraak van het HvJ EG blijkt echter dat de draagwijdte van
de bepalingen van Titel II van de Verordening zo moet worden uitgelegd, dat
wanneer op grond van de conflictregels de Nederlandse wetgeving van toepassing
is verklaard, dit betrekking heeft op het hele Nederlandse stelsel zoals dat
onder de materiële werkingssfeer van de Verordening valt. Dus op zowel
de bepalingen inzake uitkeringen, als op de bepalingen inzake de premieplicht.
Dit uitgangspunt is bevestigd in het arrest van het HvJ EG van 18 mei 1995,
zaak C-327/92 (Rheinhold & Mahla NV), Jur. 1995, blz. I-1223, waarin het
Hof overwoog dat de nationale stelsels van sociale zekerheid in hun geheel
aan de toepassing van de regels van gemeenschapsrecht zijn onderworpen.Het gaat hierbij ook om de nationale voorschriften betreffende de premieheffing
en de invordering. Het Hof verwijst in deze zaak naar zijn eerdere arrest
van 24 juni 1975, zaak C-8/75 (Foot-Ball club d'Andlau), Jur. 1975, blz. 739.
Daarin bevestigde het HvJ EG de eensgezinde opvatting van de Commissie van
de Europese Gemeenschappen en de Advocaat-Generaal. Volgens de Commissie vindt
een uitleg waarbij verschil wordt gemaakt tussen de uitkeringskant en de premiekant
geen steun in deVerordening. Deze uitleg zou in strijd zijn met
de hierboven bedoelde bepalingen en met de algemene gedachte die aan de Verordening
ten grondslag ligt. De Advocaat-Generaal sluit hierbij aan met de overweging
dat uit de Verordening in haar geheel blijkt, dat naar het idee van de opstellers
de betaling van bijdragen en het ontvangen van uitkeringen hand in hand gaan.
Volgens de Advocaat-Generaal volgt hieruit dat, wanneer op grond van de conflictregels
de wetgeving van een Lid-Staat van toepassing is op een werknemer, dit evenzeer
geldt voor de premies als voor de uitkeringen.De regering leidt uit deze jurisprudentie af dat in situaties waarin op
grond van de Verordening op een persoon de Nederlandse socialezekerheidswetgeving
van toepassing is, dit betrekking heeft op zowel de toepassing van de verzekeringsplichtbepalingen
als de premieplichtbepalingen. Eenzelfde redenering geldt in de opvatting
van de regering ten aanzien van de draagwijdte van de conflictregels in bilaterale
en multilaterale verdragen inzake sociale zekerheid.De Hoge Raad heeft echter in zijn eerder vermelde arrest van 8 juli 1997
een andere uitspraak gedaan, welke uitspraak naar het oordeel van de regering
onwenselijke gevolgen heeft. Daarom heeft de regering, met name gelet op de
samenhang tussen verzekeringsplicht en premieplicht, besloten in de verschillende
volksverzekeringswetten een bepaling op te nemen op grond waarvan degenen
van wie de verzekering voortvloeit uit de toepassing van bepalingen van een
verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke organisatie, verzekerd zijn
voor de volksverzekeringen. Daarmee wordt voorkomen dat bepaalde categorieën
verplicht verzekerden (met inkomen) gratis verzekerd zouden zijn. Een dergelijke
gratis verzekering is immers vanuit de solidariteitsgedachte waarop de financiering
van de volksverzekeringen is gebaseerd, onwenselijk.Het arrest van de Hoge Raad heeft alleen betrekking op de premieplicht
krachtens de volksverzekeringswetten. Ook in het kader van de werknemersverzekeringswetten
en de WAZ kan het echter voorkomen dat personen niet verzekerd zijn op grond
van uitsluitend de nationale wetgeving zelf, maar van wie de verzekering voortvloeit
uit de conflictregels van verdragen of besluiten van een volkenrechtelijke
organisatie. Aangezien deze personen dan in een gelijke positie verkeren als
degene op wie het arrest betrekking heeft, wordt, teneinde ieder mogelijk
misverstand weg te nemen, ook in deze wetten een gelijkluidende bepaling opgenomen.Gelet op het arrest van de HR was het denkbaar geweest dat een bepaling
opgenomen was tot wijziging van de premieplichtbepalingen. De regering heeft
er evenwel voor gekozen om dit niet te doen omdat het in strijd zou zijn met
de systematiek in de sociale verzekeringswetten. Daarin wordt de verzekeringsplicht
vastgesteld. Uit de verzekeringsplicht vloeit vervolgens de premieplicht voort.Voor de goede orde wordt nog het volgende opgemerkt. Een afzonderlijke
bepaling voor de Ziekenfondswet is niet noodzakelijk omdat de verzekeringsplicht
voor de werknemer rechtstreeks is gekoppeld aan de verzekeringsplicht ingevolge
de ZW. 3. Artikelsgewijze toelichting 3.1 Artikelen I tot en met VIIIDe in deze artikelen voorgestelde artikelen 3a van de ZW, WW, WAO en WAZ,
6a van de AOW en AKW, 13a van de ANW en 5b van de AWBZ, bevatten mutatis mutandis
een gelijkluidende tekst. Deze tekst voorziet in een afwijking zo nodig van
de daarvoor gelegen artikelen en daarop berustende bepalingen
van deze wetten. De toevoeging «zo nodig» is hierbij opgenomen
omdat zowel uit de bepalingen van de wet en/of daarop gebaseerde regelgeving
als uit de bepalingen van een verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke
organisatie kan volgen dat een persoon terzake van de door hem in dienstbetrekking
verrichte werkzaamheden verzekerd of juist niet verzekerd is voor de betreffende
regeling. Als voorbeeld kan worden genoemd de situatie waarin een in Nederland
wonende werknemer zowel in Nederland als in België arbeid in dienstbetrekking
verricht, waarbij de werkzaamheden in België voor een in Nederland gevestigde
werkgever worden verricht. In deze situatie is betrokkene voor laatstgenoemde
werkzaamheden zowel op grond van de hoofdregel als op grond van de Verordening
in Nederland verzekerd.De onderdelen a en b kunnen als volgt technisch nader worden toegelicht.
In onderdeel a van de genoemde artikelen wordt de situatie weergegeven van
een persoon die blijkens de hoofdbepalingen van de wet of de daarop berustende
bepalingen niet is verzekerd, wegens de toepassing van daarin vervatte territoriale
criteria. Onderdeel a bepaalt alsdan dat als voor de persoon de verzekering
voortvloeit uit de toepassing van een verdrag of een besluit van een volkenrechtelijke
organisatie, waarin de Nederlandse socialeverzekeringswetgeving van toepassing
wordt verklaard, de betrokkene alsdan toch is verzekerd. Met andere woorden,
die verzekering zet de hoofdbepaling van de wet of de daarop berustende bepalingen
opzij, als uit die bepalingen zou voortvloeien dat er geen sprake is van verzekering.Onderdeel b ziet op de omgekeerde situatie, namelijk de situatie van een
persoon die blijkens de hoofdbepalingen van de wet wèl is verzekerd.
Als voor deze persoon uit de toepassing van een verdrag of van een besluit
van een volkenrechtelijke organisatie voortvloeit dat de wetgeving van een
andere mogendheid van toepassing is, dan is deze persoon niet verzekerd, ook
al zou uit de hoofdbepaling of de daarop berustende bepalingen blijken dat
hij wel verzekerd is. Met andere woorden, deze uitsluiting van de verzekering
zet de hoofdbepaling of de daarop berustende bepalingen opzij, als die bepalingen
meebrengen dat er wel sprake is van verzekering. Op grond van art. 14 quater
van de Verordening kan het zich voordoen dat een persoon onderworpen is aan
zowel de Nederlandse wetgeving als de wetgeving van een andere mogendheid.
Logischerwijze vindt onderdeel b dan uitsluitend toepassing op dat deel van
het inkomen van betrokkene wat onderworpen is aan de wetgeving van de andere
mogendheid. 3.2 Artikelen IX en XIn deze artikelen zijn voor wat betreft de premieplicht voor de AAW en
de AWW specifieke bepalingen opgenomen. Wijziging van deze wetten op dezelfde
wijze als de hiervoor genoemde wetten is niet mogelijk nu de AAW per 1 januari
1998 is ingetrokken en de AWW per 1 juli 1996 is ingetrokken. Vandaar dat
in de onderhavige artikelen de premieplicht voor deze wetten wordt bevestigd
door voor wat de toepassing van artikel 6 van de WFV betreft te bepalen, dat
mede als verzekerde – en dus als premieplichtig – in de zin van
de AAW, zoals deze luidde voor 1 januari 1998, en de AWW, zoals deze luidde
voor 1 juli 1996, wordt aangemerkt de persoon van wie in die perioden de verzekering
voortvloeit uit de toepassing van bepalingen van een verdrag of van een besluit
van een volkenrechtelijke organisatie. 3.3 Artikel XIAan de artikelen I, II en III wordt op grond van artikel XI, onderdeel
a, terugwerkende kracht verleend tot en met 1 januari 1992. Aan de artikelen
IV, VI, VII, IX en X wordt op grond van artikel XI, onderdeel b, terugwerkende kracht verleend tot en met 1 januari 1989. Aan de wijzigingsbepalingen
met betrekking tot de ANW en de WAZ wordt terugwerkende kracht verleend tot
en met de inwerkingsdatum van deze wetten, zijnde respectievelijk 1 juli 1996
en 1 januari 1998 (zie hiervoor artikel XI, onderdelen c en d).In het algemeen geldt het uitgangspunt dat aan belastende regelingen,
behoudens in uitzonderlijke gevallen, geen terugwerkende kracht wordt toegekend.
Dit uitgangspunt ziet echter op voor de burger belastende wetgeving in die
zin, dat premieplicht wordt opgelegd in gevallen waar die premieplicht niet
bestond in enig premiejaar en evenmin in dat premiejaar te voorzien was. Hier
betreft het een situatie waarin in de visie van de Hoge Raad de premieplicht
niet bestaat, maar waarin de regering van mening is dat premieplicht wel aanwezig
behoort te zijn, en waarin ook de verzekerden er op grond van bestendige gedragslijnen
van uit konden gaan dat zij premieplichtig waren. In de praktijk hebben betrokkenen
ook altijd premie betaald.Verlening van terugwerkende kracht tast in dit geval ook niet de rechtszekerheid
aan. Alle betrokkenen mochten ervan uitgaan (en zijn daar in de praktijk overigens
ook altijd van uitgegaan) dat uit verzekeringsplicht premieplicht voortvloeit.De terugwerkende kracht wordt in de volksverzekeringen verleend tot en
met 1 januari 1989 en in de werknemersverzekeringen tot en met 1 januari 1992.
Deze data zijn gekozen op praktische gronden. Uit het voorgaande blijkt dat
de regering van mening is dat de premieplicht van de betrokken categorieën
personen rechtstreeks kan worden gebaseerd op internationale regelgeving.In dit licht bezien is verlening van terugwerkende kracht niet noodzakelijk.
Verlening van terugwerkende kracht aan de verzekeringsbepalingen heeft voor
de volksverzekeringen tot gevolg dat deze bepalingen van toepassing zijn op
eventueel nog niet onherroepelijk vaststaande aanslagen over de jaren 1989
en volgende, alsmede op nog niet onherroepelijk vaststaande inhoudingen. Door
de terugwerkende kracht te beperken tot en met 1 januari 1989 wordt aan de
werking van het arrest van de Hoge Raad ten aanzien van de belanghebbende
in de zaak zelf geen afbreuk gedaan. Voor de werknemersverzekeringen heeft
verlening van terugwerkende kracht tot gevolg dat reeds betaalde premie niet
op grond van onverschuldigdheid van deze betaling kan worden terugge-vorderd.
De terugvorderingstermijn is in de werknemersverzekeringen mogelijk over maximaal
5 jaar (artikel 13 Coördinatiewet Sociale Verzekeringen). De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,F. H. G. de Grave XNoot1Bespreking van het arrest o.a. opgenomen in: BNB 1997/ 310c, p. 2531–2545,
SMA, oktober 1997, p. 519–530, FED Fiscaal Weekblad afl. 2683 d.d. 27-11-1997,
nr. 820 p. 3150–3172.XNoot2Gewijzigd en bijgewerkt bij Verordening (EG) nr. 118/97 van de Raad van
de Europese Gemeenschappen van 2 december 1996 (PbEG L. 28 van 30 januari
1997), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1290/97 van de Raad
van de Europese Gemeenschappen van 27 juni 1997 (PbEG L 176 van 4 juli 1997,
blz. 1).XNoot3HvJ 3 mei 1990, zaak C-2/89 (Kits van Heijningen) Jur. 1990, blz. I-1755,
HvJ 13 oktober 1993, zaak C-121/92 (Zinnecker) Jur. 1993, blz. I-5023. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25873-3.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl