Rijksbegroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het jaar 1996; Brief staatssecretaris over het opnieuw vaststellen van de kerndoelen basisonderwijs en basisvorming
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24400-VIII, nr. 46

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

28-11-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24400-VIII nr. 46

21-11-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamTerugblik (1985 – 1993)Op weg naar kerndoelenKerndoelen verplicht vanaf 1993VooruitblikResumerendOndertekeningBIJLAGEOverzicht procedure totstandkoming/herziening kern doelen
basisonderwijs
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24400-VIIIToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 400 VIIIVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar
1996nr. 46BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPENAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalZoetermeer, 21 november 1995Bij de behandeling van de begroting van OCenW voor het jaar 1996 heb ik
toegezegd u in kennis te stellen van mijn brief aan het Instituut voor Leerplanontwikkeling
(SLO) over het opnieuw vaststellen van de kerndoelen basisonderwijs en
basisvorming. Deze brief van 2 november met bijlagen (kenmerk VO/BOB-95025710)
treft u bijgaand aan.1Met de nu door mij in gang gezette herziening van de kerndoelen voor het
basisonderwijs gaan we een volgende fase in bij de ontwikkeling van een essentieel
instrument voor de kwaliteit van het onderwijsaanbod. Helderheid over welke
leerresultaten scholen moeten nastreven is een absolute voorwaarde voor goed
onderwijs. Kerndoelen zijn daarbij niet alleen richtinggevend voor het onderwijsprogramma
van scholen, maar ook voor ontwikkelaars van methoden, voor educatieve uitgevers,
voor producenten van toetsen, voor programma's van lerarenopleidingen.Kerndoelen formuleren de aan het einde van het basisonderwijs te bereiken
doelstellingen. Zij geven een beschrijving van kwaliteiten van leerlingen
op het gebied van kennis, inzicht en vaardigheden (WBO, art 9 lid 6). Scholen
voor basisonderwijs moeten er naar streven dat zo veel mogelijk leerlingen
aan het einde van de basisschool de kerndoelen zo volledig mogelijk beheersen.
De verdergaande ontwikkeling van de autonome school maakt het formuleren van
inhoudelijke doelen en steeds belangrijker overheidsactiviteit (zie nota «De
school als lerende organisatie»).Het vaststellen van kerndoelen is het sluitstuk van een zeer complex proces.
Niet alleen gaat het om een ingewikkeld inhoudelijk vraagstuk, zoals inhoudelijke
eenduidigheid en consistentie alsmede afstemming met basisvorming, maar het
gaat ook om een breed draagvlak binnen het onderwijsveld en de onderwijsorganisaties.
Om dat te bereiken is een aanpak nodig over een breed front waarbij gedegenheid
en zorgvuldigheid samen moeten gaan met voortvarendheid. De stap die nu met
de opdracht aan de SLO wordt gezet om tot de beoogde herziening te komen,
past in een ontwikkelingslijn die met de invoering van basisonderwijs in 1985
is ingezet en die een eerste mijlpaal bereikte met het van kracht worden van
het Besluit kerndoelen in 1993 (Staatsblad 1993 nr. 264). De gang van zaken
in die periode wil ik hieronder nog eens kort beschrijven. Terugblik (1985 – 1993)Met de inwerkingtreding van de Wet op het basisonderwijs (WBO) vervielen
de wettelijke voorschriften voor het onderwijsaanbod zoals die vastgelegd
waren in de lager onderwijswet (1920) en de kleuteronderwijswet (1956). De
eerste bepaalde dat het onderwijs op de lagere school betrekking had op lezen,
schrijven, rekenen, Nederlandse taal, vaderlandse geschiedenis, aardrijkskunde,
verkeer, kennis der natuur, zingen, tekenen en lichamelijke opvoeding (LO-wet
art 2). Het gaat hier dus om vakken. De tweede gaf aan dat het onderwijs aan
een kleuterschool zich richtte op lichamelijke ontwikkeling, zintuiglijke
ontwikkeling, taalontwikkeling, muzikale vorming, ontwikkeling van andere
middelen tot expressie, sociale vorming en verstandelijke vorming (KO-wet
art 16). Hier gaat het niet om vakken, maar om ontwikkelingsgebieden. De integratie
van beide schooltypen brengt met zich mee dat vakgericht en ontwikkelingsgericht
in lijn worden gebracht. Daarnaast moesten deze voorschriften voor het onderwijsaanbod
ook aan de tijd aangepast worden, gemoderniseerd.Het wettelijk voorschrift voor dat geïntegreerde en gemoderniseerde
onderwijsaanbod luidt nu als volgt:Het onderwijs omvat – waar mogelijk in samenhang – zintuiglijke
en lichamelijke oefening, Nederlandse taal, rekenen en wiskunde, Engelse taal,
enkele kennisgebieden (waartoe in elk geval behoren: aardrijkskunde, geschiedenis,
de natuur waaronder biologie, maatschappelijke verhoudingen waaronder staatsinrichting,
geestelijke stromingen), expressie-activiteiten (waartoe in elk geval behoren:
bevordering taalgebruik, tekenen, muziek, handvaardigheid, spel en beweging),
bevordering sociale redzaamheid waaronder gedrag in het verkeer. Op scholen
in Friesland wordt tevens onderwijs gegeven in de Friese taal. (WBO, art 9)Dit nieuwe voorschrift laat tegelijkertijd zien dat met de introductie
van basisonderwijs een brede vorming van leerlingen – een «echte
basis-vorming» – wordt nagestreefd. In artikel 8 van de WBO is
dat nog eens nadrukkelijk onderstreept: het onderwijs richt zich op verstandelijke
en emotionele ontwikkeling, op het ontwikkelen van creativiteit, het verwerven
van kennis en van sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden.De nieuwe wet geeft aan de scholen veel ruimte om zelfstandig invulling
te geven aan de feitelijke organisatie en inhoud van het onderwijs. Het door
elke school op te stellen schoolwerkplan en activiteitenplan laat zien op
welke wijze dit binnen het kader van de wet gestalte krijgt. Scholen maken
daarbij op grond van hun leerlingenpopulatie eigen afwegingen. Daardoor is
het hen mogelijk in te spelen op de verscheidenheid die het leerlingenbestand
karakteriseert. In de eerste jaren van het basisonderwijs (van 1985 tot 1993)
konden scholen daarbij geen steun ontlenen aan wettelijk vastgelegde doelen
voor elk afzonderlijk leer- of vormingsgebied. De discussie over dat soort
doelen bij het in de wet globaal omschreven onderwijsaanbod kwam pas goed
op gang bij de maatschappelijke discussie over de herziening van het stelsel
voor voortgezet onderwijs. Op weg naar kerndoelenDit debat over doelen per leergebied – welke kennis en vaardigheden
dient elk onderdeel van het wettelijk verplicht onderwijsaanbod bij leerplichtige
jeugd aan te brengen? – krijgt voor het basisonderwijs in 1988 vaste
bodem door de opdracht van de toenmalige minister aan de SLO om eindtermen
te ontwikkelen. In januari 1989 biedt dit instituut de «voorlopige eindtermen
basisonderwijs» aan de opdrachtgever aan. Die worden vervolgens gepubliceerd
en becommentarieerd door het onderwijsveld. Op grond van de reacties zijn
de voorgestelde eindtermen door de SLO bijgesteld en in juli 1989 opnieuw
aan de minister aangeboden. Daarmee was de eerste stap op weg naar in de wet
vastgelegde concretisering van het onderwijsaanbod per onderwerp gezet. Een lange weg van advies, overleg, bijstelling en wijziging zou nog volgen.
Een eerste wijziging betreft het vervangen van het begrip «eindtermen»
door «kerndoelen». Die naamsverandering geeft aan dat de doelen
minder gedetailleerd worden geformuleerd dan de eindtermen waardoor de scholen
meer ruimte voor eigen invulling krijgen. Dit is gewenst omdat scholen gezien
de samenstelling van hun leerlingenpopulatie eigen afwegingen moeten maken
ten aanzien van hun onderwijsaanbod. Een tweede wijziging betreft het overnemen
van het advies van de Commissie Herziening Eindtermen die alle voorgestelde
eindtermen nogmaals heeft bezien. Daarbij is vooral aandacht geschonken aan
de aspecten «omvang» en «mate van specificatie» bij
de toen op tafel liggende eindtermen voor basisvorming en basisonderwijs.
In juli 1990 brengt deze commissie haar advies uit. Het werd overgenomen en
opgenomen in het ontwerp-besluit Kerndoelen basisonderwijs dat vervolgens
om advies werd voorgelegd aan de Onderwijsraad.In april 1991 brengt de Raad zijn advies uit. De toenmalige staatssecretaris
zag in dit laatste advies en in de uitkomsten van het toen lopende debat in
de Tweede Kamer over de basisvorming (dat eind juni 1991 leidde tot aanvaarding
van de Wet basisvorming) aanleiding tot een hernieuwde adviesaanvraag aan
de herzieningscommissie. Bij die gelegenheid werd de commissie gevraagd speciale
aandacht te schenken aan de «haalbaarheid» van de kerndoelen basisonderwijs.
Dit vervolg-advies is in oktober 1991 uitgebracht waarbij de kanttekeningen
uit het advies van de Onderwijsraad mede zijn verwerkt.Het aldus tot stand gekomen voorstel voor de kerndoelen basisonderwijs
is ongewijzigd opgenomen in het ontwerp-Besluit kerndoelen basisonderwijs.
Na opnieuw advies van de Onderwijsraad (mei 1992), na advies van de Raad van
State (maart 1993) en na het uitbrengen van het nader rapport van de Staatssecretaris
van Onderwijs en Wetenschappen (april 1993) is in mei 1993 het Besluit kerndoelen
basisonderwijs gepubliceerd (Staatsblad 1993 nr. 264). Kerndoelen verplicht vanaf 1993Na een traject van vijf jaar zijn met ingang van 1 augustus 1993 de kerndoelen
voor het basisonderwijs wettelijk voorgeschreven. Het ligt voor de hand dat
scholen niet onmiddellijk hun gehele onderwijsprogramma veranderen. Dat is
ook niet nodig. Ten eerste komen de kerndoelen voor een zeer groot deel overeen
met wat al in het onderwijsaanbod van scholen zit. Ten tweede wordt onderwijs
gegeven met behulp van onderwijsmethoden die voor de afzonderlijke vakken
natuurlijk niet volledig in overeenstemming kunnen zijn met wat de nieuwe
kerndoelen impliceren. Aan de andere kant is het ook niet zo dat de beschikbare
methoden iets totaal anders doen dan wat kerndoelen vragen. Om scholen de gelegenheid te geven eventuele omissies in hun onderwijsaanbod
aan te vullen, krijgen zij vanaf augustus 1993 maximaal vijf jaar de tijd
om hun aanbod in overeenstemming te brengen met wat de kerndoelen impliceren
(Wet basisvorming, art VI, onderdeel A, eerste lid, onderdeel e). Na deze
periode – dus in het jaar 1998 – zullen de kerndoelen worden geëvalueerd.
Dan kan blijken of bijstelling gewenst is. Met dit perspectief voor ogen beginnen
scholen het schooljaar 1993–1994. Om hen te helpen eventuele omissies
in hun onderwijsaanbod op te sporen en binnen vijf jaar weg te werken, ontvangt
elke school in het najaar van 1993 een door de SLO ontwikkelde set «Handreikingen
kerndoelen». Wat betreft de scholen moet de conclusie dus luiden dat
zij van de hen toegemeten periode van vijf jaar op dit moment in feite pas
twee jaar hebben kunnen benutten voor aanpassing van hun onderwijsaanbod.Vijf maanden na inwerkingtreding van het kerndoelenbesluit wordt in januari
1994 het rapport over de evaluatie basisonderwijs gepubliceerd (CEB). De evaluatiecommissie
concludeert onder meer dat de kerndoelen in volle omvang en diepte niet haalbaar
zijn. Ze zijn te globaal geformuleerd en niet zonder meer door scholen te
operationaliseren. Bovendien zijn de meeste onderwijsmethoden niet toereikend
om de kerndoelen te realiseren. De uitkomsten van dit rapport geven minister
Ritzen aanleiding om in maart 1994 de Commissie Heroverweging Kerndoelen Basisonderwijs
te installeren. Opdracht is te adviseren inzake voorstellen tot heroverweging
en nadere prioritering van de kerndoelen.In oktober 1994 stelt de commissie in haar rapport «Doelbewust leren»
dat het culturele erfgoed dat is vastgelegd in de kerndoelen een minimum onderwijsaanbod
is dat voor elke leerling van belang is. Om die reden adviseert zij geen onderscheid
te maken tussen «verplichte» of «naar keuze» kerndoelen.
Verder meent de commissie dat van scholen teveel gevraagd wordt als men verwacht
dat zij zelfstandig de vertaalslag maken van kerndoelen naar een concreet
onderwijsprogramma. Zij stelt voor de nu bestaande ordening naar zestien leer-
en vormingsgebieden terug te brengen tot acht: Nederlandse taal, Engelse taal,
rekenen-wiskunde, oriëntatie op de maatschappij, oriëntatie op de
natuur, lichamelijke oefening en beweging, tekenen en handvaardigheid, muziek.
Dit geheel nog aangevuld met Friese taal voor scholen in Friesland. Binnen
dit voorstel voor herordening blijft overigens meer dan tachtig procent van
de huidige kerndoelen ongewijzigd. VooruitblikMet het uitbrengen van de beleidsnota «Een impuls voor het basisonderwijs»
in mei van dit jaar heb ik, na ampele overweging van de adviezen van de evaluatiecommissie
en de kerndoelencommissie, het beleid met betrekking tot de inhoudelijke ontwikkeling
van basisonderwijs vastgesteld. Twee punten zijn daarbij van belang. Ten eerste
blijft dat de basisschool een brede vorming van leerlingen nastreeft. Ten
tweede moet rekening gehouden worden met de verscheidenheid van leerlingen.
Beperking van het onderwijsprogramma, bijvoorbeeld in de vorm van een kleiner
basiscurriculum, doet geen recht aan doelstelling en motief van het basisonderwijs.
Het houdt bovendien onvoldoende rekening met begaafdheidsverschillen tussen
leerlingen. Alleen met beide uitgangspunten zal het mogelijk zijn de talenten
van alle leerlingen tot ontwikkeling te brengen en bij hen een fundament te
leggen voor het aansluitende voortgezet onderwijs en de daarop volgende vormen
van onderwijs. Dat betekent natuurlijk niet dat uiteindelijk alle leerlingen
tot hetzelfde (brede) eindniveau kunnen worden gebracht. Er moet echter wel naar gestreefd worden in het belang van het vergroten van onderwijskansen.Wat betreft de kerndoelen basisonderwijs is in «Een impuls»
herziening aangekondigd. Mede op grond van overleg met de Kamer bij de begrotingsbehandeling
heb ik besloten tot vervroeging daarvan. De herziening van de kerndoelen basisonderwijs
en die van de kerndoelen voortgezet onderwijs worden in één
gezamenlijke, onderling afgestemde aanpak ondergebracht. Ik volsta met verwijzing
naar bijgaande brief van 2 november aan de SLO.In 1998 moeten scholen weten waar zij aan toe zijn. Om die reden zal eind
volgend jaar een voorstel voor een herzien pakket kerndoelen op tafel moeten
liggen. Daarna volgt de advies- en overlegronde waarvoor de beschikbare tijd
beperkt lijkt, maar met een strak schema kan het leiden tot vaststelling van
de herziene doelen in augustus 1997 en tot wettelijk voorschrift in 1998.Ik hecht er aan nog eens te benadrukken dat het basisonderwijs tot taak
heeft het bieden van een kwalitatief sterk onderwijsaanbod. In dat licht spelen
kerndoelen een richtinggevende rol. Dat moet ook zo zijn bij de straks herziene
kerndoelen. Het gaat mij daarbij om een onderling samenhangend en met basisvorming
afgestemd pakket, dat kan bogen op steun in het onderwijsveld. Daarom moeten
de herziene kerndoelen het resultaat zijn van een gedegen en zorgvuldige aanpak
zoals dat ook gerealiseerd is in de voorgaande periode. Ik wijs er ten overvloede
op dat de huidige kerndoelen voor Nederlandse taal en die voor rekenen-wiskunde,
mede gelet op het advies «Doelbewust leren» van de commissie heroverweging
(1994), naar verwachting nauwelijks zullen veranderen. ResumerendZo snel mogelijk worden de kerndoelen herzien. Eind 1996 zal een voorstel
voor een herzien pakket beschikbaar zijn. Na advies en overleg over dit herziene
pakket kan het vastgesteld worden in het najaar van 1997. Wettelijk zal het
dan van kracht zijn met ingang van het schooljaar 1998–1999. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen,T. Netelenbos BIJLAGEOverzicht procedure totstandkoming/herziening kern doelen
basisonderwijs1985 In augustus wordt Wet op het basisonderwijs van kracht.1988 In het najaar wordt opdracht gegeven tot ontwikkelen van voorstellen
voor eindtermen.1989 In januari worden «voorlopige eindtermen» gepubliceerd.
Daarop volgt bijstelling van voorstellen voor eindtermen op grond van commentaren
uit het onderwijsveld.1990 In juli adviseert Commissie Herziening Eindtermen over bijgestelde
voorstellen. De aspecten «omvang» en «mate van specificatie»
krijgen daarbij bijzondere aandacht. Het begrip «eindtermen» wordt
vervangen door «kerndoelen».1991 In april brengt de Onderwijsraad advies uit over voorgestelde kerndoelen.In oktober beziet de Commissie Herziening Eindtermen/Kerndoelen opnieuw
het geheel van de kerndoelen en stelt nieuw advies op. Daarbij bijzondere
aandacht voor het aspect «haalbaarheid». In oktober wordt het
advies uitgebracht en vervolgens overgenomen in het Ontwerp-besluit kerndoelen
basisonderwijs.1992 In mei brengt de Onderwijsraad advies uit over het Ontwerp-besluit
Kerndoelen basisonderwijs.1993 In maart brengt de Raad van State advies uit over het Ontwerp-besluit
kerndoelen basisonderwijs. In mei wordt het Kerndoelenbesluit gepubliceerd
in het Staatsblad. Vanaf augustus gelden de kerndoelen als wettelijk voorschrift
voor het onderwijsaanbod.1994 In januari rapporteert de Evaluatiecommissie basisonderwijs (CEB)
onder meer over kerndoelen. In maart wordt de Commissie Heroverweging Kerndoelen
Basisonderwijs ingesteld. In oktober brengt de commissie heroverweging het
rapport «Doelbewust leren» uit.1995 In mei wordt de beleidsnota «Een impuls» aan de Tweede
Kamer aangeboden. Herziening van kerndoelen basisonderwijs wordt in lijn gebracht
met herziening kerndoelen basisvorming zodat in augustus 1998 de herziene
kerndoelen wettelijk zijn vastgelegd. In november krijgt SLO opdracht een
plan van aanpak voor de herziening op te stellen. XNoot1Ter inzage gelegd bij de afdeling Parlementaire Documentatie. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24400-VIII-46.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl