Landmijnenproblematiek; Verslag algemeen overleg over de eerste toetsingsconferentie van het Conventionele Wapensverdrag en de notitie over de landmijnproblematiek
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 24292, nr. 2

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

19-10-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1995-1996

24292 nr. 2

04-10-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de regeringOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 24292Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 38 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
24 292Landmijnenproblematieknr. 2VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 4 oktober 1995De vaste commissies voor Buitenlandse Zaken1
en voor Defensie2 hebben op 6 september 1995 algemeen
overleg gevoerd met minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken en minister
Voorhoeve van Defensie over de eerste toetsingsconferentie van het Conventionele
Wapensverdrag (Kamerstuk 23 900 V, nr. 44) en de notitie over
de landmijnenproblematiek (Kamerstuk 24 292, nr. 1).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesMevrouw Van Ardenne-van der Hoeven (CDA) constateerde dat de
Nederlandse regering zich altijd betrokken heeft gevoeld bij de wereldwijde
landmijnenproblematiek. Het is tragisch dat ondanks alle inspanningen in multilateraal
verband het probleem alleen maar groter is geworden. Er zit een enorme discrepantie
tussen het aantal mijnen dat jaarlijks wordt gelegd (de aantallen zijn niet
exact aan te geven en dat zegt genoeg over het probleem) en het aantal dat
jaarlijks wordt geruimd. Het gevolg is onbeschrijflijk veel leed vanwege de
grote aantallen burgerslachtoffers die tijdens maar ook ver na afloop van
conflicten gedood worden of ernstig verminkt raken. Onder hen zijn onnoemelijk
veel kinderen. In welke wereld laten volwassenen kinderen de prijs van de
oorlog met hun leven of lichaam betalen? Cijfers van Unicef in dit verband
zijn bepaald onthutsend te noemen en als er niets gebeurt, zal de wereld van
vandaag morgen net zo of wellicht nog gruwelijker zijn. De landmijnenproblematiek is een taaie problematiek: mijnen worden wereldwijd
geproduceerd, geëxporteerd en gebruikt. Een mijn is goedkoop en is gemakkelijk
te verspreiden. Mijnen die zichzelf onklaar maken, zijn kostbaar. Er is een
ware wildgroei van deze «hidden killers» van de goedkope soort
en ze worden niet alleen voor militaire doeleinden ingezet maar ook gebruikt
als terreurmiddel.Mevrouw Van Ardenne betoogde dat het een taak is van de internationale
gemeenschap om de taaie landmijnenproblematiek aan te pakken. Diplomatieke
inzet is geboden om het aantal verdragsstaten uit te breiden. Voor meer medestanders
is een maatschappelijk draagvlak onontbeerlijk en daarbij is de inzet van
NGO's onmisbaar. Die instellingen dienen het mijnenprobleem te signaleren
en de regeringen zo ver zien te krijgen dat het probleem op de politieke agenda
wordt geplaatst. Het is verheugend dat er altijd weer mensen en organisaties
zijn die onrecht aan de kaak stellen. Wat betreft de landmijnenproblematiek
is het met name Pax Christi die zich hiervoor inzet en een internationale
campagne tegen de landmijnen is gestart. Hoe oordeelt de regering over dergelijke
maatschappelijke initiatieven? Ziet zij voor zichzelf een ondersteunende rol
weggelegd? Zo ja, waaruit zou die rol dan moeten bestaan?De regering geeft aan dat zij aanpassing van het CWV – en dan met
name van Protocol II – van belang vindt; mevrouw Van Ardenne benadrukte
dat moet worden voortgegaan met het pleidooi om tot een aanscherping op de
volgende punten te komen:– uitbreiding van de reikwijdte van Protocol II tot interne conflicten
en burgeroorlogen;– het Protocol zal ook voor vredestijd verplichtingen moeten bevatten,
bijvoorbeeld ten aanzien van het markeren van mijnenvelden;– actualisering en verfijning van de definitie van AP- en valstrikmijnen;– de invoering van een algeheel verbod op de niet-detecteerbare,
niet zelf-deactiverende en de niet-zelfvernietigende AP-mijnen.Daarnaast zou het Protocol moeten worden uitgebreid met:– een alomvattend verbod op AP-mijnen, dat ontwikkeling, produktie,
opslag, gebruik en overdracht van elk soort mijnen uitbant;– controle op de naleving van Protocol II.Mevrouw Van Ardenne vroeg op welke wijze een effectieve controle kan plaatsvinden
en ook vroeg zij waarom de regering niet pleit voor registratie van landmijnen
in het VN-wapenregister.Op de lijst van landen die mijnen produceren komt zelfs de naam van Nederland
nog voor. Produceert Nederland nog steeds mijnen? Zo ja, hoe verhoudt zich
dat tot de inspanningen in EU-verband om meer verdragspartners te vinden en
te bevorderen dat het verdrag wordt nageleefd? Is ook gedacht aan gezamenlijk
optreden in NAVO- en/of OVSE-verband?Met vernietiging van de Nederlandse landmijnen conform de motie-Sipkes
is nog niet begonnen. Wat is de reden van dat uitstel? Vindt de regering het
beter om wat dit betreft samen te werken met de Belgen? Als een nationale
aanpak leidt tot een snellere procedure, zou dat de voorkeur hebben van mevrouw
Van Ardenne.Mijnenruiming zal in veel gevallen onderdeel van vredesoperaties zijn.
Draagt de Nederlandse bijdrage van 5 mln. voor de komende twee jaar een structureel
karakter en is die bijdrage toereikend? Is er geld gereserveerd voor onderzoek
naar (alternatieve) mijnenruimingstechnologieën? Wordt beoogd om Nederlands
onderzoek ter zake te bevorderen?Op de onlangs gehouden conferentie «Refugado» is van ambtelijke
zijde de toezegging gedaan om 1 mln. beschikbaar te stellen voor rehabilitatieprogramma's
van organisaties als Unicef in Angola en Mozambique. Kan de minister dit bevestigen?
Hoe wordt dat bedrag besteed en denken de bewindslieden dat dit toereikend
is gezien de zeer ernstige problematiek van de landmijnen? De heer Stellingwerf (RPF) vond het opvallend dat slechts 49
staten het CWV hebben ondertekend en dat het merendeel van die staten westelijke
staten zijn. Hebben de ministers enig inzicht in de motieven van staten om
het verdrag niet te ondertekenen? Hij wees erop dat met name de burgerbevolking
in derde-wereldlanden wordt bedreigd door de conventionele wapens die geen
onderscheid maken.Het is goed dat de toetsingsconferentie wordt aangegrepen om de landmijnenproblematiek
aan te pakken. Het gebruik ervan is immers een mondiaal probleem geworden.
De heer Stellingwerf zei waardering te hebben voor het feit dat de regering
streeft naar het uitbannen van AP-mijnen en de daad bij het woord voegt door
alle overtollige landmijnen te vernietigen en niet te exporteren. Het onderscheid
tussen AP-mijnen en AT-mijnen vond hij overigens nogal theoretisch. De AT-mijnen
zijn immers ook gericht op het uitschakelen van mensen, in dit geval de bemanningen
van tanks. Er is op zich niks tegen het zoeken naar volwaardige en humane
alternatieven voor AP-landmijnen, maar wat moet men zich voorstellen bij dergelijke
alternatieven? Wanneer zijn ze «humaan»?De heer Stellingwerf waardeerde het positief dat de regering zich tijdens
de toetsingsconferentie wil inspannen om de reikwijdte van het CWV te vergroten
en het Tweede Protocol ook voor interne conflicten te laten gelden. De RPF-fractie
steunt ook het streven naar een algemeen verbod van het gebruik van niet-opspoorbare
mijnen en het markeren van mijnenvelden. Is het de bewindslieden bekend waarom
juist Cuba, Pakistan en India bezwaren hebben tegen dat laatste?Het is frappant dat de internationale gemeenschap de produktie en het
gebruik van zeemijnen een minder urgent probleem vindt. Hoe oordeelt de regering
hierover? Is zij van plan ook deze categorie mijnen ter sprake te brengen
op de toetsingsconferentie?De RPF-fractie is verheugd dat tijdens de toetsingsconferentie ook gesproken
zal worden over de AP-laserwapens die mensen kunnen verblinden. Nederland
en Zweden willen het gebruik van deze wapens verbieden, maar de bewindslieden
wijzen erop dat een dergelijk verbod niet op brede steun kan rekenen. Welke
landen hebben zich hiertegen verklaard en wat is het standpunt van de Verenigde
Staten? Heeft president Clinton toestemming gegeven voor het produceren en
gebruiken van draagbare laserwapens? Worden dergelijke wapens al ontwikkeld
in China, Rusland, Frankrijk en Israël? De heer Stellingwerf was in ieder
geval de mening toegedaan dat de verspreiding van dit wapentuig met kracht
moet worden bestreden. Hij realiseerde zich dat bij de AP-wapens (landmijnen
en laserwapens) een effectief verificatieregime veel haken en ogen zal kennen.
Toch zal moeten worden gestreefd naar verdragen die een universele werking
hebben.Ten slotte vroeg de heer Stellingwerf of ook de microgolf-wapens onder
het CWV vallen.De heer Houda (PvdA) zei met instemming kennis te hebben genomen
van de beleidsnotitie van de bewindslieden. Verder merkte hij op zich geheel
te kunnen vinden in de opmerkingen van mevrouw Van Ardenne over de aard en
omvang van de landmijnenproblematiek en het leed dat die mijnen nog steeds
veroorzaken.Versterking en uitbreiding van Protocol II dient tijdens de toetsingsconferentie
centraal te staan, want produktie en gebruik van landmijnen dient op zo kort
mogelijke termijn te worden beëindigd. Landmijnen kunnen inderdaad worden
gebruikt als beveiligingsmiddel bij bijvoorbeeld vredesoperaties, maar het
is niet vanzelfsprekend dat dit altijd positief uitwerkt op de vredestaak.
De heer Houda verwees hierbij naar de gebeurtenissen in Srebrenica. Hij was
er verder niet van overtuigd dat de landmijnen nog steeds een rol hebben te
spelen in de militaire doctrine van de Nederlandse krijgsmacht. Kunnen de
bewindslieden aangeven in welke situaties zij het gebruik van
landmijnen gewenst achten? De heer Houda meende al met al dat er genoeg reden
is om produktie en gebruik van landmijnen geheel stop te zetten. Hij realiseerde
zich overigens dat het internationale draagvlak hiervoor gering is. Hij stemde
in met de inzet van de regering in dezen en bepleitte een moratorium op de
export van de AP-mijnen in EU- en NAVO-verband. Wat betreft de AT-mijnen had
de heer Houda de nodig twijfels, maar hij kon toch instemmen met een selectief
verbod in dezen.De heer Van den Doel (VVD) betoogde dat politici vaak eerst
met de harde feiten moeten worden geconfronteerd alvorens zij tot daden komen.
Dankzij het bezoek van de toenmalige president Mitterrand aan Cambodja heeft
Frankrijk het initiatief genomen tot de eerste toetsingsconferentie van het
CWV.Landmijnen (AP-mijnen) worden weleens het zaad van de duivel of het wapen
der lafaards genoemd. En dat is niet voor niets, want ze maken nog steeds
slachtoffers onder onschuldige burgers. Landmijnen maken geen onderscheid
tussen combattanten en burgers, tussen bejaarden en kinderen. Als er een eind
is gekomen aan de gevechten in het voormalige Joegoslavië, zullen ook
de Europese landen indringend met dit probleem worden geconfronteerd.Het was de Amerikaanse senator Patrick Leahy die in 1992 het initiatief
nam om de export van AP-mijnen uit de VS op te schorten. Hij noemde de AP-mijn
een «massavernietigingswapen in slow motion». En dat is niet overdreven
als men zich realiseert dat iedere maand nog zo'n 800 mensen het leven verliezen
en 400 mensen gewond raken. Er liggen over de hele wereld meer dan 100 miljoen
mijnen onder de grond en het is volstrekt duidelijk dat hier sprake is van
een groot humanitair drama. Daarbij komt dat de opruimingsmiddelen vrij primitief
zijn en de kosten om de aardbol mijnenvrij te maken zijn berekend op ongeveer
85 mld. dollar.De regering is terecht van mening dat Protocol II dient te worden aangescherpt.
Van even groot belang is dat het aantal verdragspartners toeneemt. Slechts
een gering aantal landen heeft het CWV ondertekend en daarom is de vraag gerechtvaardigd
of het niet beter is allereerst het draagvlak te vergroten, zo mogelijk in
samenhang met een geleidelijke aanscherping.De heer Van den Doel kon instemmen met het voornemen van de regering om
de reikwijdte van het verdrag uit te breiden tot interne gewapende conflicten
en vredestijd. Hij vroeg zich wel af of niet gesproken moet worden van een
papieren uitbreiding. Immers, partijen in een intern conflict hebben zich
nooit gebonden aan het protocol.Verder stelt de regering voor te komen tot een verbod op het gebruik van
AP- en AT-mijnen die niet detecteerbaar zijn en een algeheel verbod op het
gebruik van landmijnen die niet zijn voorzien van een zelfvernietigingsmechanisme.
De heer Van den Doel was de mening toegedaan dat het laatste prioriteit dient
te hebben; hij vroeg zich overigens nog wel af aan welke zelfvernietigingstermijn
de regering denkt tijdens de onderhandelingen. Zijn alle verstrooibare mijnen
in Nederland voorzien van een zelfneutraliseringsmechanisme?AP-mijnen zijn relatief goedkoop. Een eenvoudige Chinese mijn kost 3 dollar,
terwijl een moderne Amerikaanse mijn met neutraliseringsmechanisme zo'n 260
dollar kost. Met andere woorden: de rijke westerse landen zijn in staat om
de duurdere mijnen aan te schaffen die voldoen aan de verdragsnormen. Ontwikkelingslanden
zullen ongetwijfeld minder enthousiast zijn over deze regelgeving. Hoe wil
de regering met dit spanningsveld omgaan?De regering stelt verder dat personeel van de VN en van hulporganisaties
beter beschermd moet worden tegen landmijnen. Wat beoogt zij hier precies
en hoe luiden de tekstvoorstellen die Nederland heeft ingediend? Hoe komt
het dat de EU hier een andere inzet dan de regering heeft gekozen?
Opvallend is dat de EU eveneens zwijgt over de blindmakende laserwapens. Hoe
komt het dat Nederland en Zweden in dezen alleen staan en welke zijn de bezwaren
van andere landen? Zijn dat onder andere Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk
en Duitsland omdat deze landen al over deze wapens zouden beschikken? Wat
heeft Nederland op dit punt in Benelux-verband gedaan?De heer Van den Doel kon zich eveneens vinden in het opnemen van verificatiebepalingen
in het verdrag. Hoe denken de bewindslieden aan een dergelijke verificatie
vorm te geven?Komend najaar moet de Algemene Vergadering van de VN zich uitspreken over
de verdere ontwikkeling van het Wapenregister. De heer Van den Doel vroeg
of de regering bereid is tijdens die vergadering en ook tijdens de toetsingsconferentie
voor te stellen om in ieder geval de AP-mijnen onder de werking van het Wapenregister
te brengen. Dat zou dan complementair kunnen gebeuren aan de versterking van
Protocol II.Sinds 1940 zijn de mijnopruimingstechnieken nauwelijks verbeterd. In antwoord
op vragen van de kamerleden Verspaget en Roethof heeft de regering kenbaar
gemaakt dat TNO onderzoek verricht op dit punt. De heer Van den Doel vroeg
hoe het staat met dit onderzoek. Denken de bewindslieden dat het Nederlandse
bedrijfsleven een (voortrekkers)rol zal kunnen spelen bij de nodige vervolgstappen?Mevrouw Roethof (D66) betoogde dat uit de notitie van de regering
overduidelijk blijkt dat de landmijnenproblematiek een mondiaal probleem van
de eerste orde is. Gezien het leed en de kosten (van opruiming, revalidatie
e.d.) die de landmijnenproblematiek met zich meebrengt, meende zij te kunnen
stellen dat de regering zich al te voorzichtig opstelt. In de notitie staat
dat landmijnen kunnen worden gelegd om infrastructuur te beschermen. Dat kan
vanuit militair-strategisch standpunt juist zijn, maar het komt wel in een
ander daglicht te staan als je weet dat deze mijnen in de toekomst onschuldige
mensen zullen treffen. Zijn er landmijnen gelegd om de beveiligde gebieden
in voormalig Joegoslavië te beschermen? Zo nee, hoe moet dan de zinsnede
in de notitie over de militair-strategische betekenis van deze mijnen worden
gelezen?Er is overigens iets te zeggen voor het standpunt van een land als Finland
dat te kennen heeft gegeven dat zijn lange grenzen alleen effectief met mijnen
kunnen worden verdedigd. Als alle AT- en AP-mijnen in goed afgebakende gebieden
zouden liggen, zouden de humanitaire problemen veel minder groot zijn. De
praktijk is echter heel anders. Het merendeel van de mijnen wordt gelegd in
arme landen die verwikkeld zijn in langdurige binnenlandse conflicten.Hoe groot achten de bewindslieden de kans dat de strijd tegen het niet-onderscheidend
gebruik van mijnen succes heeft terwijl de totale mijnenvoorraad groeit? De
regering is terecht van mening dat het CWV moet worden uitgebreid tot intrastatelijke
conflicten. De meeste slachtoffers van mijnen vallen na afloop van het conflict
en daarom bevreemdde het mevrouw Roethof dat in de notitie de nadruk wordt
gelegd op de landmijn als oorlogswapen. Kan de minister van Defensie garanderen
dat in het NAVO-concept alleen sprake is van het gebruik van defensieve mijnen?De notitie maakt volstrekt duidelijk dat er alle reden is om tot een verbod
op de produktie en export van mijnen te komen. Het is te betreuren dat een
uitbreiding van het CWV tot een casuïstiek heeft geleid die in de context
van alledag bepaald macaber aandoet. Protocol I verbiedt bijvoorbeeld het
gebruik van wapens die deeltjes verspreiden in het menselijk lichaam die niet
met röntgenapparatuur kunnen worden waargenomen. Nu bij het CWV slechts
49 landen zijn aangesloten en landen in Afrika en Azië ondervertegenwoordigd
zijn, is het duidelijk dat het CWV niet het geschiktste instrument is om de
mijnenvoorraad te reduceren. Het is uiteraard lovenswaardig om
de universaliteit van het verdrag te bevorderen, maar meent de regering nu
werkelijk dat als gevolg daarvan de mijnenvoorraad zal slinken? Of legt zij
zich erbij neer dat de huidige voorraad blijft groeien?Nederland bepleit een verbod op de produktie van mijnen zonder een zelfvernietigingsmechanisme.
Tijdens de voorbereiding van de toetsingsconferentie zijn echter nuances boven
komen drijven, die de aandacht van het kernthema te veel afleiden. Het is
moeilijk om in dat onderscheid te geloven nu de regering zelf schrijft dat
moderne AT-mijnen vaak in combinatie met AP-mijnen worden gebruikt en vaak
zijn uitgerust met een anti-hanteerbaarheidsmechanisme om het ruimen te bemoeilijken.
Mevrouw Roethof zei zich zorgen te maken over deze voortschrijdende technieken.
Dergelijke verfijningen kunnen kennelijk alleen worden voorkomen door te stoppen
met de produktie van en de handel in mijnen. De techniek kan beter worden
ingezet om te komen tot een doelmatiger manier van mijnenruimen.Nederland moet de onderhandelingen, gericht op herziening van het CWV,
voortvarend inzetten waarbij de voorbereiding van de herziening van het Chemisch
Wapenverdrag wellicht tot voorbeeld kan strekken. Verder is er geen enkel
beletsel om afspraken te maken met gelijkgezinde landen die vooruitlopen op
het toch wel erg trage marstempo van het verdrag. Kan de regering een voorbeeld
nemen aan België dat de produktie en export van mijnen heeft verboden?
Als de krijgsmacht de mijn als verdedigingswapen nog niet wil opgeven, kan
er wat de fractie van D66 betreft in een goedbewaakte loods een partij mijnen
blijven liggen.Een bedrag van 5 mln. voor het ruimen van mijnen is betrekkelijk weinig
als men zich realiseert dat voor dat bedrag ongeveer 3000 mijnen kunnen worden
geruimd. Het schijnt dat er voor goed opgeleide mijnenruimers binnen de landmacht
niet zoveel werk is en dat er zelfs ontslagen dreigen. Kunnen deze mensen
niet worden ingezet bij mijnruimingsactiviteiten in Angola of Mozambique?Ten slotte vroeg mevrouw Roethof of er nog ruimte is in de Nederlandse
delegatie bij de toetsingsconferentie voor een vertegenwoordiger van het NGO-circuit.Mevrouw Sipkes (GroenLinks) merkte op dat landmijnen naast
alle humanitaire ellende die ze veroorzaken ook concrete ontwikkelingsactiviteiten
in de weg staan. Het is volstrekt duidelijk dat de nadruk moet worden gelegd
op mijnruiming en daarom sloot zij zich aan bij het verzoek van mevrouw Roethof
om mijnruimingspersoneel van de landmacht daarbij in te zetten.De regering maakt aan de ene kant de ernst van de landmijnenproblematiek
duidelijk, maar stelt zich aan de andere kant te terughoudend op bij het bestrijden
van de effecten van die problematiek. Het gaat om massavernietigingswapens
die in slow motion werken. Waarom is de motie, waarin de regering gevraagd
wordt zich in te zetten voor een internationaal verbod van produktie en gebruik
van mijnen en daarop vooruitlopend een algemeen moratorium in te stellen niet
uitgevoerd? De regering onderschrijft de doelstelling om op langere termijn
de AP-mijnen uit te bannen (waarom ook niet de AT-mijnen, die geen onderscheid
maken tussen een tank en een vrachtwagen met voedsel?) maar vindt dat er eerst
alternatieven moeten zijn ontwikkeld. Wat heeft zij daarbij precies voor ogen?
De regering schrijft dat een algeheel moratorium vooruitloopt op een situatie
waarin een totaalverbod op het gebruik van landmijnen is gerealiseerd. Maar
juist omdat de Kamer dat totaalverbod wil, heeft zij in meerderheid ingestemd
met de motie! Aan de uitvoering van de motie met betrekking tot de vernietiging
van overtollige mijnen wordt gewerkt. Van de bijna half miljoen (!) overtollige
landmijnen worden er in samenspraak met België 180 000 vernietigd.
Wat gebeurt er met de rest? Hoeveel landmijnen heeft Nederland
in totaal en waarvoor kunnen ze worden gebruikt?Er is natuurlijk niets op tegen om het verdrag uit te breiden tot intrastatelijke
conflicten, maar men moet zich wel realiseren dat de aanstichters van dergelijke
conflicten in het algemeen internationale verdragen aan hun laars lappen.
Deelname aan het verdrag belonen met het leveren van bepaalde soorten mijnen
is in dit verband heel moeilijk te begrijpen.Kunnen de bewindslieden uitleggen welke rol landmijnen kunnen spelen bij
vredesoperaties? In een persbericht wordt duidelijk gemaakt dat humanitaire
missies worden bemoeilijkt door de aanwezigheid van mijnen. Zijn er in het
voormalige Joegoslavië ook mijnen gelegd door de NAVO-militairen? Zijn
de bewindslieden ook niet van mening dat het hanteren van een wapen dat geen
onderscheid maakt tussen good guys en bad guys niet past in een vredestaak?Verder zei mevrouw Sipkes ook van mening te zijn dat Nederland te weinig
geld beschikbaar stelt voor mijnruimingsactiviteiten. Daarnaast vond zij dat
Nederland in internationale fora moet aandringen op het beschikbaar stellen
van meer geld. Kunnen de mijnenfabrikanten niet verplicht worden gesteld aan
te geven hoe de door hen geproduceerde mijnen kunnen worden opgeruimd, zonder
dat zij daarvoor geldelijk worden beloond? Het antwoord van de regeringMinister Van Mierlo constateerde dat er tussen regering en
kabinet geen verschil van mening is: mijnen zijn in oorlogstijd een levensgevaarlijk
wapen en in vredestijd een instrument van terreur. Het heeft lang geduurd
voordat de wereld wakker is geschud, maar nu is het dan zo ver. Nederland
heeft in dat bewustwordingsproces samen met een klein aantal andere landen
voorop gelopen. Daarbij heeft een geïntegreerde benadering van de problematiek
voorop gestaan. Zodra zich een internationale opening voordeed, is samen met
die andere landen een inhoudelijke inbreng geleverd. De notitie die thans
voorligt kan worden gezien als een weerslag van deze benadering. Die behelst
leniging van de nood door hulp bij het ruimen, aanscherping van de rechtsregels
en een juridische indamming.Een veel bepleite oplossing van de landmijnenproblematiek is de totstandkoming
van een totaalverbod. De minister wees er echter op dat hiervoor geen internationaal
draagvlak bestaat, terwijl er wel de absolute noodzaak is om tot een verdrag
te komen. Het betere is hier dus de vijand van het goede.Het is niet de kwantiteit maar het zijn de niet-detecteerbare mijnen zonder
een zelfvernietigingsmechanisme die de meeste slachtoffers vergen. In de te
volgen strategie moeten echter keuzen worden gemaakt en als het niet goed
mogelijk is te komen tot een kwantitatieve inperking, moet het over de kwalitatieve
boeg worden gegooid. Dat is dan ook de achtergrond van het selectieve moratorium.
Landen, waarvan het van belang is dat ze toetreden tot het verdrag, kunnen
in het algemeen al aan landmijnen komen. Voor deze landen zou toetreding niet
betekenen dat ze geen mijnen meer mogen hebben – ze kunnen zelfs voor
export in aanmerking komen – maar ze doen wel afstand van de in het
verdrag genoemde levensgevaarlijke mijnen.De bewindsman wees er verder op dat België wat betreft de AT-mijnen
minder ver wil gaan dan Nederland. België heeft een algeheel export-moratorium
ingesteld; Nederland heeft dat met het oog op de onderhandelingsstrategie
niet gedaan, maar voert de facto evenmin mijnen uit. Dit is wellicht niet
een heroïsche, maar wel de meest effectieve benadering op weg naar een
totaal verbod van AP-mijnen.De doelstelling van Nederland op lange termijn is dat alle mijnen worden vernietigd. Wat dit betreft neemt Nederland samen met België
een voorhoedepositie in. Geen enkele krijgsmacht kan zich echter permitteren
om vooruitlopend op een algeheel verbod nu al alle AT-mijnen te vernietigen.Tijdens de toetsingsconferentie zal Nederland zich ten volle inzetten
om te komen tot versterking van het verdrag en vooral ook tot een uitbreiding
van het CWV tot binnenlandse conflicten. Op die manier kan het verdrag op
een meer omvattende wijze aansluiten bij het humanitair oorlogsrecht. De minister
realiseerde zich dat toepassing van het verdrag op binnenlandse conflicten
heel wat voeten in aarde heeft, maar wees erop dat het verdrag in ieder geval
aan betekenis wint als de universaliteit wordt vergroot.Slechts 49 staten zijn tot nu toe verdragspartner en helaas zijn de staten
die het meeste last hebben van de mijnen in het algemeen geen partij. Het
is onmogelijk dat dit verdrag bij hen onbekend is. Kennelijk hebben deze landen
nog steeds het gevoel dat zij zonder landmijnen in een zwaktepositie verkeren.Ook na de toetsingsconferentie zal de regering zich blijven inspannen
om de landmijnenproblematiek te verminderen. Nederland stelt zich voor een
actieve rol te gaan spelen in het Brits-Amerikaanse landmijnencontroleprogramma.
Dit programma mag overigens niet op gespannen voet komen te staan met het
verdrag. In het algemeen zoekt Nederland in alle internationale gremia bondgenoten
voor zijn standpunt.Het spreekt vanzelf dat de regering alle maatschappelijke initiatieven,
gericht op vermindering van de landmijnenproblematiek, toejuicht. NGO's kunnen
een heel belangrijke rol spelen bij de bewustwording van de landmijnenproblematiek.
Het leek de minister overigens niet nodig een NGO-vertegenwoordiger op te
nemen in de delegatie; de NGO's hebben volledige toegang – inclusief
spreekrecht – tot de conferentie.Nederland ondersteunt voorstellen om in het verdrag de mogelijkheid op
te nemen van feitenonderzoek op zeer korte termijn om ter plaatse mogelijke
schendingen van het verdrag te onderzoeken. Wellicht dat wat dit betreft aansluiting
kan worden gezocht bij de procedures conform het Chemische Wapensverdrag.Het accent bij de internationale samenwerking ligt op de EU, maar er is
ook nauw contact met NAVO-landen die dezelfde benadering als Nederland voorstaan.De minister wees er voorts op dat in de notitie een fout is gemaakt: er
is voor de eerste twee jaar niet 5 mln. gulden maar 5 mln. dollar toegezegd.
Deze toezegging heeft overigens geen structureel karakter, ook al realiseert
de regering zich dat er sprake is van een lange-termijnproblematiek.Er is op dit moment nog geen geld gereserveerd voor de ontwikkeling en
verbetering van mijnruimingstechnologieën; voorstellen ter zake worden
afgewacht. Beoogd wordt Nederlands onderzoek ter zake te bevorderen, maar
het is wel de bedoeling dat dergelijk onderzoek vooral in multilateraal verband
plaatsvindt.De minister zegde toe, zijn collega voor Ontwikkelingssamenwerking te
vragen nadere informatie te verschaffen over het rehabilitatieprogramma.De regering heeft geen bezwaar tegen opname van landmijnen in het VN-wapenregister
maar acht het op dit moment minder opportuun. Het doel van het registreren
is, meer openheid te verschaffen en opname van landmijnen zou misbruik van
de mijnen niet tegengaan. Bovendien is deelname aan het register in zijn huidige
vorm nog niet optimaal en daarom is voorzichtigheid geboden bij uitbreiding
van de rapportageverplichting. In 1997 zal de secretaris-generaal opnieuw
een groep van regeringsdeskundigen bijeenroepen om te spreken over een mogelijke
uitbreiding van het register.Over de microgolf-wapens is nog relatief weinig bekend. Als ze onder de
categorie «ongewenste wapens» vallen, komen ze hoogstwaarschijnlijk wel in aanmerking voor vermelding in een aanvullend protocol. De EU
is tegen blindmakende laserwapens, maar stemt er wel mee in dat de techniek
wordt gebruikt voor andere doeleinden (doel- en richtmiddelen).De minister van Defensie merkte allereerst op dat het van groot
belang is dat mijnen in het algemeen en AP-mijnen in het bijzonder zoveel
mogelijk worden opgeruimd. Omdat dergelijke mijnen veelal voorkomen in door
burgeroorlogen getroffen ontwikkelingslanden wordt nauw samengewerkt met de
minister voor Ontwikkelingssamenwerking. Het departement van Defensie heeft
momenteel een verzoek van de VN om tien deskundigen naar Angola te zenden
in overweging. Deze deskundigen zouden dan Angolezen moeten opleiden tot mijnopruimers.
De Kamer zal hierover op korte termijn worden geïnformeerd.Legitiem gebruik van landmijnen bij vredesoperaties kan bijvoorbeeld beveiliging
van VN-personeel en wapendepots inhouden, vooral in situaties waarin allerlei
irreguliere groepen zich in de strijd hebben gemengd. Bij dat gebruik moet
uiteraard worden voldaan aan alle juridische verplichtingen met betrekking
tot markering, afrastering en waarschuwing. Bovendien moeten de mijnen worden
opgeruimd bij vertrek uit het operatiegebied. De minister zegde toe na te
zullen gaan of VN-personeel ook mijnen heeft gelegd in voormalig Joegoslavië.Het grootste probleem wordt gevormd door het afgrijselijk grote aantal
AP-mijnen. Het is van groot belang dat er nieuwe technologieën worden
ontwikkeld om dat aantal te verminderen. Bij de huidige aanpak wordt het probleem
alleen maar groter. Het departement is in overleg met TNO over de vraag of
nader onderzoek inderdaad kan uitmonden in nieuwe mijnruimingstechnologieën.
De Kamer zal worden geïnformeerd over eventuele betekenisvolle resultaten.
Ook in een land als de Verenigde Staten wordt nagedacht over de vraag hoe
grotere aantallen mijnen tegelijkertijd kunnen worden opgeruimd met geringere
risico's. Het leek de bewindsman van belang om op dit terrein samen te werken
met gelijkgezinde landen.Met België zijn afspraken gemaakt over het vernietigen van overtollige
AP-mijnen. Een achttal bedrijven is gevraagd, offertes uit te brengen. Verwacht
wordt dat in november deze offertes binnenkomen zodat begin volgend jaar de
opdracht kan worden gegund. De feitelijke vernietiging zal dan tamelijk snel
kunnen plaatsvinden. De bedrijven moeten kunnen aantonen dat zij voldoen aan
de Europese milieuregels en een onafhankelijk instituut zal het vernietigingsproces
controleren. De vernietiging van 180 000 AP-mijnen zal ongeveer 1 mln.
kosten. Het Materieel-Agentschap van de NAVO houdt zich bezig met de vernietiging
van andere soorten mijnen en waarschijnlijk zullen begin 1996 vernietigingscontracten
worden gesloten. De kosten hiervan bedragen ongeveer 10 mln. en ook hierbij
moet aan de geldende milieuregels worden voldaan.De NAVO is een defensie-genootschap en zal dus geen mijnen inzetten voor
offensieve doeleinden. Zo nodig worden mijnen ingezet ter bescherming van
VN-personeel en -materieel in vredesoperatiegebieden.De krijgsmacht kan, ook omdat er nogal wat mijnenruimers bezig zijn in
internationale projecten, nog steeds goede mijnenruimers gebruiken. In ieder
geval komen er geen mensen met deze deskundigheid op straat te staan.Zelfvernietigingsmechanismen worden geacht binnen enige maanden hun werking
te hebben. Tijdens de toetsingsconferentie dienen die termijnen zo nauwkeurig
mogelijk te worden vastgelegd, maar ook hierover bestaat nog geen internationale
consensus.Zweden heeft in samenspraak met Nederlandse deskundigen een nieuw voorstel
voor een protocol inzake zeemijnen ontwikkeld. Een groot aantal landen wenst
echter prioriteit te geven aan de kwestie van de landmijnen, dus het is nog
maar de vraag of er voldoende tijd zal zijn voor overleg over bedoeld protocol. Nederland heeft de laatste twee jaar geen mijnen meer geïmporteerd.De minister zegde ten slotte toe de resterende vragen schriftelijk te
zullen beantwoorden. De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse
Zaken,BukmanDe voorzitter van de vaste commissie voor Defensie,KorthalsDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Janssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (GN), Woltjer (PvdA), Hessing (VVD), Van
den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Roethof (D66),
Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van der Stoel
(VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma (PvdA),
Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van den Berg
(SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Deetman (CDA), Hendriks,
Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van
der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein (VVD).XNoot2Samenstelling: Leden: Mateman (CDA), Wolters (CDA), Korthals (VVD), voorzitter,
Weisglas (VVD), H. Vos (PvdA), Van den Berg (SGP), Van Traa (PvdA), Van Gelder
(PvdA), Zijlstra (PvdA), Hillen (CDA), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks), Van
Hoof (VVD), Bukman (CDA), Hoekema (D66), ondervoorzitter, Leerkes (Unie 55+),
De Koning (D66), Hessing (VVD), Van den Bos (D66), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Verkerk (AOV), Van Waning (D66), Sterk (PvdA), Van den Doel (VVD).Plv. leden: Terpstra (CDA), Beinema (CDA), Van Rey (VVD), Van Heemskerck
Pillis-Duvekot (VVD), Dijksman (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Houda (PvdA),
Middel (PvdA), Oudkerk (PvdA), Verhagen (CDA), Woltjer (PvdA), Rosenmöller
(GroenLinks), Hoogervorst (VVD), Mulder-van Dam (CDA), Ter Veer (D66), Stellingwerf
(RPF), De Hoop Scheffer (CDA), Blaauw (VVD), Scheltema-de Nie (D66), Van der
Hoeven (CDA), Van Wingerden (AOV), Roethof (D66), Rehwinkel (PvdA), Keur (VVD),
Marijnissen (SP). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-24292-2.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl