Wet financiële dienstverlening; Brief minister over het terugdringen van risico's voor huishoudens als gevolg van het verstrekken van tophypotheken door banken
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-05 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 29507, nr. 35

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum brief

21-02-2006

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2005-2006

29507 nr. 35

15-02-2006

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOntwikkelingen op de hypotheekmarktRisico’s van eigenwoningbezitHoe kunnen risico’s voor huishoudens worden teruggedrongen?VermogensrisicoBetalingsrisicoComply or explainDiscriminatieInwerkingtredingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 29507Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 26 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
29 507Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële
dienstverlening)nr. 35BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËNAan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 15 februari 2006Op 2 juni 2005 zijn, naar aanleiding van uitspraken van de heer Wellink,
president van De Nederlandsche Bank, door de Kamerleden Heemskerk en Crone
vragen gesteld (Aanhangsel Handelingen nr. 2012, vergaderjaar 2004–2005)
over het verstrekken van tophypotheken door banken. In antwoord op de gestelde
vragen heb ik aangegeven dat door de verstrekking van hypotheken waarbij de
verhouding tussen de bruto-schuld en het netto-inkomen te hoog is, de financiële
kwetsbaarheid van bepaalde groepen Nederlandse huishoudens wordt vergroot.
Ook de complexiteit van de hypotheekvorm speelt daarbij een rol.Met het oogmerk deze financiële kwetsbaarheid te verminderen heb
ik destijds de sector, vertegenwoordigd door het Contactorgaan Hypothecair
Financiers, waar zowel de Nederlandse Vereniging van Banken als het Verbond
van Verzekeraars aan verbonden zijn, gevraagd na te gaan hoe de verstrekking
van dergelijke hypotheken kan worden ontmoedigd of beperkt. Na overleg met
de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) en het Ministerie van Financiën
is de sector met maatregelen gekomen die de financiële kwetsbaarheid
van huishoudens moet verkleinen. Deze maatregelen zullen worden vastgelegd
in de Gedragscode Hypothecaire Financieringen. Deze brief dient ertoe de Kamer
over deze maatregelen en de achtergronden daarvan te informeren.In deze brief wordt tevens ingegaan op het voorkomen van discriminatie
bij de verstrekking van hypotheken, waaronder discriminatie op grond van postcode,
het zogenaamde redlining, en achternaam. Hypotheekverstrekkers zullen discriminatie
een halt toe moeten roepen en daartoe op korte termijn hun Gedragscode moeten
aanpassen.Ontwikkelingen op de hypotheekmarktDe laatste decennia heeft zich in Nederland een stormachtige ontwikkeling
op de koopwoning- en de hypotheekmarkt voorgedaan. In Europees perspectief
bezien, veranderde Nederland in termen van de uitstaande hypotheekschuld van
een bescheiden middenmoter tot koploper; de hypotheekschuld in Nederland steeg
van 90% van het looninkomen in 1994 tot 190% van
het looninkomen in 20031. Ook in de daaropvolgende
jaren is sprake geweest van een sterke groei van de hypothecaire kredietverlening,
welke de toename van de huizenprijzen oversteeg. Nederlandse huishoudens nemen –
ook in internationaal perspectief bezien – veel risico’s op zich
bij het financieren van een eigen huis. Daarbij geldt dat het feitelijke risicogedrag
zich uit in zowel de hierboven omschreven hoogte van de aangegane hypotheekschuld
als in de hypotheekvorm.Risico’s van eigenwoningbezitEr kunnen twee hoofdrisico’s worden onderscheiden die gekoppeld
zijn aan de hypothecaire financiering van de eigen woning:• vermogensrisico’s, vanuit het
perspectief van een individueel huishouden gaat het hierbij voornamelijk om
de kans dat de markt- of verkoopwaarde van de koopwoning lager is dan de op
dat moment uitstaande hypotheekschuld (negatief eigen vermogen). Dit brengt
een risico op een restschuld met zich mee, en• betalingsrisico’s, ofwel het
risico dat een huishouden niet meer kan voldoen aan de financiële verplichtingen
die het is aangegaan voor de aanschaf van het eigen huis.De twee bovengenoemde risico’s worden primair bepaald door de omvang
van de hypotheekschuld, in absolute zin en met name in relatie tot het besteedbaar
inkomen (de zogenaamde loan-to-income ratio) en/of de waarde van de koopwoning
(de zogenaamde loan-to-value ratio). Een andere factor die een rol speelt
is de hypotheekvorm (variërend van traditionele lineaire hypotheken tot
de modernere beleggingshypotheken met lange looptijd en variabele rente).Het ministerie van Financiën maakt zich zorgen over het feit dat
de toenemende hypotheekschuld in combinatie met een groeiend aandeel hypothecaire
leningen met variabele rente of korte rentevaste periode de financiële
kwetsbaarheid van bepaalde groepen huishoudens heeft doen toenemen. Daarom
is het Contactorgaan Hypothecair Financiers gevraagd na te gaan hoe de verstrekking
van dergelijke hypotheken kan worden ontmoedigd of beperkt.Hoe kunnen risico’s voor huishoudens worden teruggedrongen?VermogensrisicoEen hoge loan-to-value ratio levert voor een huishouden een potentieel
vermogensrisico op; het vergroot het risico dat men bij de verkoop van een
huis geconfronteerd wordt met een restschuld. Dit risico doet zich eigenlijk
alleen voor bij gedwongen verkoop. In overige gevallen kunnen huishoudens
het vermogensrisico vermijden door de verkoop van hun woning uit te stellen.
Er is dan eerder sprake van een «virtueel» dan van een daadwerkelijk
vermogensverlies. De mogelijkheid om het vermogensverlies «virtueel»
te houden is echter afhankelijk van de achterliggende motieven waarom een
huishouden zou willen c.q. moeten verhuizen. Overigens kan beperking van het
betalingsrisico het vermogensrisico verminderen.Bovendien bestaat er voor bepaalde situaties een vangnet voor het risico
op een restschuld. Wanneer een hypotheek onder de Nationale Hypotheekgarantie
(NHG) valt, kan een eventuele restschuld door het NHG worden kwijtgescholden
indien het huishouden geen schuld heeft aan de gedwongen verkoop (indien het
inkomen daalt door werkloosheid of arbeidsongeschiktheid of als een van beide
inkomens wegvalt door bijvoorbeeld echtscheiding).Aangezien het vermogensrisico enerzijds kan worden vermeden en er anderzijds
in bepaalde gevallen een vangnet bestaat, heeft de sector ervoor gekozen geen
ingrijpende stappen te ondernemen om het vermogensrisico te beperken. Temeer
omdat een directe beperking van het vermogensrisico tot een significante beperking
van de mededinging zou kunnen leiden. Het belangrijkste uitgangspunt voor
het beperken van de financiële kwetsbaarheid van de consument is daarom
een betaalbare (maandelijkse) hypotheeklast, nu en in de toekomst. Hieronder
zal ik daar verder op ingaan.Wel is besloten om de consument beter te informeren over en te waarschuwen
voor de eventuele risico’s op een restschuld. De eerste maatregel van
de sector is dan ook de volgende:1. Vóór het afsluiten van een hypothecaire overeenkomst
waarvan de lening groter is dan de marktwaarde van het huis, zullen hypotheekverstrekkers:– de consument waarschuwen voor de aanwezigheid en de omvang (afhankelijk
van de omstandigheden van het geval) van het risico op een restschuld, en– de gevolgen omschrijven wanneer men met een restschuld wordt geconfronteerd.BetalingsrisicoHet risico dat een huishouden niet meer kan voldoen aan de financiële
verplichtingen die het is aangegaan voor de aanschaf van het eigen huis (betalingsrisico)
kan het gevolg zijn van een woonlastenstijging, geïndiceerd door bijvoorbeeld
een rentestijging, dan wel van een inkomensdaling. Niet elke verandering van
de woonlasten of het inkomen leidt automatisch tot een betalingsprobleem.
Huishoudens hebben over het algemeen wel enige buffer om een tegenvaller op
te vangen, zeker als het inkomen ten opzichte van de hypotheeklasten is gestegen.
Betalingsrisico’s die samenhangen met gestegen hypotheeklasten kunnen
door huishoudens enigszins worden beperkt door de keuze voor bepaalde hypotheekvormen.
Hypotheekvormen hebben immers elk een eigen risicoprofiel, waarbij over het
algemeen geldt dat bij een gegeven omvang van de hypotheek een lagere verwachte
totale hypotheeklast gepaard gaat met een hoger risicoprofiel.Teneinde de betalingsrisico’s te beperken en een betaalbare (maandelijkse)
hypotheeklast te waarborgen, is de sector voornemens onderstaande maatregelen
in de gedragscode op te nemen. Deze maatregelen richten zich op het creëren
van een financiële buffer, mede ter beperking van het renterisico.Bij de bepaling van de leencapaciteit wordt door de sector uitgegaan van
ten minste de lasten behorende bij een 30-jarige annuïtaire lening. Uitgaande
van deze 30-jarige annuïtaire lening, wordt met het inkomen, een woonlastpercentage
en een toetsrente, door hypotheekverstrekkers berekend wat de leencapaciteit
is van een consument en hoe hoog de maximale hypotheek is die kan worden verstrekt.Afhankelijk van de hoogte van het inkomen is het verantwoord dat huishoudens
22% tot 30% van het besteedbaar inkomen (inkomen na aftrek van
belastingen en premies) aan hypotheeklasten betalen. Deze budgettaire ruimte
heeft het NIBUD berekend na aftrek van normale dagelijkse uitgaven, zoals
voedsel, kleding, telefoon, gezondheidszorg, etc. Het NHG maakt gebruik van
deze door het NIBUD ontwikkelde normen. Volgens de Autoriteit Financiële
Markten1 geeft een groep van naar schatting 180 000 huishoudens bij de huidige rente gemiddeld tussen de 30% en
40% van het besteedbaar inkomen uit aan hypotheeklasten en ondervinden
deze huishoudens daardoor betalingsproblemen. Om dit in de toekomst te voorkomen
en een buffer in te bouwen om eventuele schommelingen in het inkomen en/of
de woonlasten op te kunnen vangen zal de onderstaande tweede maatregel worden
genomen.2. Hypotheekverstrekkers zullen bij de verstrekking van hypotheken gebruik
maken van vaste woonlastpercentages gebaseerd op de berekeningen van het NIBUD/NHG.Woonlasten zijn in toenemende mate gevoelig voor een renteschok, aangezien
een steeds groter aandeel van de verstrekte hypotheken een variabele rente
of een korte rentevaste periode heeft. Teneinde te waarborgen dat huishoudens
(tot op zekere hoogte) in staat zullen zijn om een renteschok het hoofd te
bieden, hanteren hypotheekverstrekkers bij het bepalen van de maximale leencapaciteit
een hogere toetsrente bij relatief kortlopende rentevastperioden. Immers,
wanneer een laag percentage wordt gehanteerd betekent dit een relatief grote
leencapaciteit, terwijl het risico op financiële problemen als gevolg
van een stijging in de rentevoet in dat geval relatief hoog zou zijn. Onderstaande
derde maatregel zal de te hanteren rekenrente op een reëel niveau vaststellen.3. Bij een rentevastperiode van 10 (i.p.v. de huidige 5) jaar of korter,
zullen hypotheekverstrekkers een toetsrente hanteren die hoort bij een hypothecaire
financiering met een rentevastperiode van 10 (i.p.v. de huidige 5) jaar +
een opslag. Bij de bepaling van de leencapaciteit bij een rentevastperiode
van 10 jaar of langer zal de hypotheekverstrekker toetsen op basis van de
bij die rentevaste periode horende rente.Comply or explainVoorkomen moet worden dat door bovengenoemde maatregelen onnodige beperkingen
voor de toegang tot de hypotheekmarkt worden gecreëerd of bepaalde groepen
huishoudens worden gediscrimineerd. Het is daarom van belang dat het mogelijk
blijft om voor bepaalde (categorieën) huishoudens een maatwerkoplossing
te zoeken. Door middel van het toepassen van het zogenaamde «comply
or explain» principe wordt gewaarborgd dat een hypotheekverstrekker
een reële individuele afweging kan maken. De toepassing van dit principe
is tevens van belang voor een goede marktwerking.Uitgangspunt zal zijn dat iedere hypotheekverstrekker zelf de verantwoordelijkheid
draagt voor het toepassen (comply) dan wel onder bepaalde omstandigheden afwijken,
van de gedragscode. Wanneer zij ervoor kiezen af te wijken zal uit het dossier
van de betrokken consument in hun administratie moeten blijken waarom zij
in dat individuele geval van de gedragscode zijn afgeweken (explain). Een
reële individuele afweging van de hypotheekverstrekker in verband met
bijzondere omstandigheden van het geval blijft zodoende mogelijk.4. Bovengenoemde tweede en derde maatregel zullen vallen onder het «comply
or explain» principe zodat maatwerk mogelijk is en blijft.DiscriminatieDe mogelijkheid een eigen woning te bezitten wordt in Nederland als een
groot goed beschouwd. Aan het eigenwoningbezit zijn meerdere voordelen verbonden,
onder andere ten aanzien van de zeggenschap en verantwoordelijkheid voor de
woning en de betrokkenheid bij de buurt of wijk. Dit is zeker
in de stadswijken van belang. De beperking van de toegang tot de hypotheekmarkt
op discriminatoire gronden is daarbij ongepast en ongewenst.Naar aanleiding van de discussie over discriminatie bij de verstrekking
van hypotheken op grond van de postcode of de achternaam van een consument
heeft het Contactorgaan Hypothecair Financiers in 2004 aangekondigd dat zij
aan hun Gedragscode zullen toevoegen dat hypotheekverstrekkers elke aanvraag
voor een hypotheek individueel beoordelen op basis van de kwaliteit van de
debiteur (de financiële positie van de consument en diens antecedenten
ten aanzien van fraude) en de kwaliteit van het onderpand. Aan deze toezegging
is tot op heden nog geen gestalte gegeven. Ik vind het belangrijk om elke
vorm van discriminatie bij het verstrekken van hypotheken een halt toe te
roepen en verwacht dan ook van de sector dat zij op korte termijn maatregelen
neemt om elke vorm van discriminatie in het hypotheekverstrekkingproces uit
te sluiten.Het Contactorgaan Hypothecair Financiers heeft inmiddels bevestigd de
benodigde maatregelen alsnog op korte termijn te zullen nemen.InwerkingtredingDe sector, vertegenwoordigd door het Contactorgaan Hypothecair Financiers,
zal bovenstaande vier maatregelen ten aanzien van tophypotheken en de maatregelen
ter voorkoming van discriminatie vastleggen in haar gedragscode. Met het nemen
van deze maatregelen neemt de sector haar maatschappelijke verantwoordelijkheid
ten aanzien van het beperken van de financiële kwetsbaarheid van Nederlandse
huishoudens. Volgend op de benodigde uitvoeringstermijn zullen de maatregelen
ten aanzien van tophypotheken na de zomer van 2006 in werking treden. De maatregelen
ter voorkoming van discriminatie worden dit voorjaar van kracht. Mochten de
door de hypotheekverstrekkers aangekondigde maatregelen niet het gewenste
effect hebben, dan zullen wettelijk maatregelen worden overwogen.De Minister van Financiën,G. ZalmXNoot1Bron: European Mortgage Federation (EMF), Eurostat en DNB.XNoot1Bron: Autoriteit Financiële Markten, Rapport «Renterisico.
De gevolgen van een mogelijke renteschok voor huishoudens in Nederland»
van 31 maart 2005. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29507-35.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl