Wijziging o.m. Wet financiering decentrale overheden (verbeterde werking financieringsfunctie decentrale overheden); Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31360, nr. 5

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

04-07-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31360 nr. 5

01-07-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaam1. Inleiding2. Renterisiconorm en kasgeldlimietAlgemeen3. Hypotheekverstrekking aan eigen personeel4. De administratieve organisatie van de financieringsfunctie5. Het EMU-saldoOorzakenMaatregelenFeitelijke gegevensDe «provinciale investeringen voor rijksbeleid»
en EMU-saldoEMU-boete en «dubbel pakken»?Begrotingsmethodiek en EMU-saldoRijk en decentrale overheden voldoen samen aan EMU-normDe bevoegdheid van de Minister van Financiën en het
EMU-saldoOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31360Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 34 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 360Wijziging van de Wet financiering decentrale overheden en enkele andere
wetten ten behoeve van een verbeterde werking van de financieringsfunctie
van decentrale overhedennr. 5NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 1 juli 20081. InleidingMede namens de Minister van Financiën dank ik de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor het verslag over haar
bevindingen van dit wetsvoorstel. De leden van de fracties van het CDA en
de PvdA hebben met belangstelling kennis genomen van het voorstel. De leden
van de SP-fractie hebben met interesse maar ook met enige verwondering van
dit voorstel kennisgenomen. Bij de leden van de fracties van het CDA en de
PvdA leven nog enkele vragen, bij de laatstgenoemden met name over de wijze
waarop decentrale overheden hun begrotingen opstellen en de gevolgen daarvan
voor het EMU-saldo. In de richting van de leden van de fractie van de SP erken
ik dat het hier wel om zeer specialistische financieel-technische zaken gaat.
Ik ga ervan uit met de beantwoording van het verslag de begrijpelijkheid daarvan
te vergroten. Ik hoop dat de verdere behandeling van het voorstel spoedig
na het zomerreces kan volgen.2. Renterisiconorm en kasgeldlimietDe leden van de SP-fractie vragen een nadere uitleg bij de tekst onder
het kopje «Renterisiconorm: vaste schuld wordt begrotingstotaal» en de tekst onder het kopje «2.4 De kasgeldlimiet
variabel voor gemeenschappelijke regelingen».AlgemeenDe Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) heeft als doel het
ondersteunen en bevorderen van een goede kredietwaardigheid van de decentrale
overheden. Een belangrijk effect hiervan is dat decentrale overheden dankzij
hun goede kredietwaardigheid een betrouwbare partner in zaken zijn en op de
financiële markten kunnen lenen tegen relatief lage tarieven. De Wet
fido bevat een aantal instrumenten daarvoor. Bij lenen op de financiële
markten spelen de renterisiconorm en de kasgeldlimiet een belangrijke rol. De renterisiconorm beoogt de renterisico’s
van lang lenen ofwel van «vaste schuld» te beperken. Ineens aflossen
van een grote vaste schuld brengt bij herfinanciering in dat jaar een groter
renterisico mee dan gespreid aflossen over meerdere jaren. De renterisiconorm
staat daarom niet toe dat in een jaar meer dan 20% van de vaste schuld wordt afgelost1. De norm
is echter nogal disproportioneel voor gemeenten met relatief kleine vaste
leningen, zeker als geen herfinanciering nodig is. Dan doet zich het risico
niet voor. Daarom wordt voorgesteld om de norm meer budgettair toe te passen,
door de norm voortaan toe te passen in relatie tot het «begrotingstotaal».In dat geval staat de norm niet toe dat in een jaar meer dan 20%
van het begrotingstotaal wordt afgelost. Hierdoor
ontstaat voor de meeste gemeenten meer flexibiliteit bij het omgaan met de
vaste schuld, zonder aantasting van het doel om grote renterisico’s
tegen te gaan. Dit blijkt uit het voorbeeld in de volgende tabel. GemeenteBegrotings-Totaal (B)Vaste schuld (VS)Maximum Aflossingen <
20% VSMaximum Aflossingen
 < 20% BA100 40 820B1001002020Gemeente A en B zijn in budgettair opzicht gelijkwaardig, beide gemeenten
hebben een begrotingstotaal van 100, maar ze zijn niet gelijkwaardig voor
hun schuldpositie. Gemeente A kan bij 20% vaste schuld als norm per
jaar niet meer dan 8 aflossen, gemeente B 20.Als het begrotingstotaal de referentiegrootheid zou zijn, dan kunnen beide
gemeenten tot 20 aflossen. De mogelijkheid dat A evenveel zou kunnen aflossen
als B komt overeen met de gedachte dat A budgettair gelijkwaardig is aan B.De kasgeldlimiet heeft als doel om de renterisico’s
van kort lenen ofwel van «kasgeld» te beperken, door de omvang
van kasgeldleningen aan een limiet te koppelen. De limiet bedraagt voor alle
gemeenten en gemeenschappelijke regelingen 8,5% van het begrotingstotaal.
Sommige gemeenschappelijke regelingen met een eenzijdig takenpakket, zoals
sociale kredietbanken, grondbedrijven en havenbedrijven, hebben een grotere
dan doorsnee-kredietbehoefte. De genoemde overheden hebben naar evenredigheid
ook meer behoefte aan kort krediet. Voor deze organisaties wordt op dit punt
de mogelijkheid van maatwerk voorgesteld. Als een bedoelde gemeenschappelijke
regeling een hogere kasgeldlimiet nodig acht, kan de toezichthouder na overleg
met het bestuur van die gemeenschappelijke regeling een hoger vast percentage
als kasgeldlimiet vaststellen voor deze overheid.3. Hypotheekverstrekking aan eigen personeelMet genoegen heb ik kennis genomen van de steun van de leden van de CDA-fractie
en van de SP-fractie voor het voornemen van een verbod op hypotheekverstrekking
aan «eigen» personeel. De leden van de SP-fractie willen graag
weten hoeveel leningen nu open staan en hoe lang deze nog lopen. Tevens willen
zij weten hoeveel voordeel dit aan gebruikers oplevert in verhouding tot mensen
met een «gewone» hypotheek.Over cijfers over openstaande hypotheekleningen en hun looptijden beschik
ik niet. Het voorstel voor een verbod is vooral ingegeven door het principe
dat gemeenten geen oneigenlijk gebruik maken van hun gunstige positie op de
financiële markten. Evenmin is hier sprake van een publieke taak. Uit
incidentele contacten met gemeenten vanaf het evaluatiejaar 2006
hierover blijkt dat de desbetreffende gemeenten geen plannen hadden voor afbouw
van hypotheekverstrekking aan het eigen personeel ondanks het beroep op de
gemeenten in de decembercirculaire 2002 om deze vorm van hypotheekverstrekking
te beëindigen.Het voordeel dat gebruikers hebben van gemeentelijke hypothecaire leningen
is bij eerste benadering ongeveer een half procent tot een procent. Het is
niet ongewoon dat gemeenten hun tarieven baseren op het inlenen tegen een
10-jaars swap1, waarvoor op dit moment ca 4,5%
rente moet worden betaald. De vergelijkbare hypotheekrente bedraagt circa
5,2%.4. De administratieve organisatie van de financieringsfunctieDe leden van de CDA-fractie vragen of het schrappen van artikel 212 van
de Gemeentewet en artikel 216 van de Provinciewet voor gemeenteraad en Provinciale
Staten betekent dat zij geen enkele bevoegdheid meer hebben om globale kaders
te stellen aan het beheer van de financieringsfunctie.Voor gemeenteraad en provinciale staten betekent de dualisering van het
bestuur, dat zij de bevoegdheid hebben om globale kaders te stellen aan het
beheer van de financieringsfunctie. Het is ook niet de bedoeling om de desbetreffende
artikelen te schrappen, maar alleen dat gedeelte van die artikelen dat onbedoeld
aan raden en staten ruimere bevoegdheden geeft met betrekking tot het beheer
van de administratieve organisatie. Het is echter de bedoeling dat de colleges
van burgemeester en wethouders en gedeputeerde staten over dit dagelijks beheer
gaan. Na het schrappen van de passage uit de desbetreffende artikelen stemmen
deze artikelen alsnog overeen met de bedoeling van de bevoegdhedenverdeling
binnen het decentrale bestuur na de dualisering.5. Het EMU-saldoDe leden van de CDA-fractie vragen de regering aan te geven waarom niet
altijd de voorgestelde maatregelen, genoemd op pagina 2 van de memorie van
toelichting, worden genomen bij een Europese boete voor decentrale overheden
naar aanleiding van overschrijding van het EMU-saldo. Zij stellen deze vraag
mede vanuit de overweging dat kennelijk eerst de gegevens van alle decentrale
overheden moeten worden meegeteld om te bepalen of deze maatregelen overwogen
moeten worden. Zijn daarnaast de uit deze maatregelen voortvloeiende administratieve
lasten berekend? En zo ja, welke administratieve lasten zijn dat? Het zou
deze leden enigszins verbazen indien hier niet naar gekeken is. Zij ontvangen
graag een toelichting op dit punt.OorzakenEr kunnen verschillende oorzaken zijn voor overschrijding van de EMU-norm.
Bij een beginnende economische recessie krijgt de overheid te kampen met terugval
van inkomsten. De belangrijkste oorzaak van de normoverschrijding van de decentrale
overheden in 2002/3 was de terugval van de inkomsten uit de verkopen uit gemeentelijke
grondexploitatie. Zo’n terugval van inkomsten is heel ongelijkmatig
gespreid over de decentrale overheden. Grondexploitatie komt nauwelijks voor
bij andere decentrale overheden dan gemeenten, en is ook binnen deze overheden
zeer ongelijkmatig gespreid. Een andere oorzaak van overschrijding is het
doen van investeringsuitgaven bij terugvallende inkomsten. Alle overheidslagen
hebben te maken met investeringsuitgaven, maar de omvang, de spreiding en
de urgentie kunnen een heel ongelijkmatig patroon vertonen. Een
voorbeeld van dringend noodzakelijke investeringsuitgaven met bovendien een
groot algemeen belang zijn die voor dijkversterking bij waterschappen.MaatregelenDe mate waarin de decentrale overheden gezamenlijk verantwoordelijk zijn
voor de overschrijding en mogelijk daarmee voor een Europese boete is nog
betrekkelijk eenvoudig te bepalen, maar minder eenvoudig is het om het aandeel
te bepalen voor de individuele decentrale overheden. Dit hangt af van de oorzaken,
intensiteit en dringendheid, en van de redelijkheid zoals ook in relatie tot
de administratieve lasten. Daarom is in de memorie van toelichting sprake
van een «zekere ruimte onder de grens van overschrijding» om «te
kleine» of «te verfijnde» boetes te voorkomen zodat de lasten
van inning niet hoger uitvallen dan de opbrengsten.Feitelijke gegevensHet doorbelasten van boetes is gebaseerd op informatie aan derden (Iv3).
Gemeenten en provincies vertalen hun eigen verslagleggingsgegevens in uniforme
IV3-gegevens. Door tussenkomst van het CBS, dat de IV3-gegevens bewerkt komt
geaggregeerde IV3-informatie beschikbaar voor de Europese Monetaire Unie (EMU-saldo),
voor het verdelen van de algemene uitkeringen uit het gemeentefonds en het
provinciefonds, en voor de Nationale rekeningen. Door gebruik te maken van
IV3-gegevens worden de bestuurlijke lasten beperkt.De «provinciale investeringen voor rijksbeleid»
en EMU-saldoVoorts vragen de leden van de CDA-fractie wat moet worden verstaan onder «provinciale
investeringen voor rijksbeleid». Dit in verband met de overschrijding
van het EMU-saldo en Europese boetes. Wie bepaalt welke investeringen daartoe
gerekend moeten worden? De leden van de CDA-fractie vragen zo mogelijk concrete
voorbeelden te geven. Wat wordt er in dit verband verstaan onder de regel
dat «deze provinciale investeringen voor rijksbeleid in beginsel niet
meetellen voor het bepalen van het provinciale aandeel in die Europese boete»?De gezamenlijke provincies hebben in de laatste jaren relatief grote vermogens
opgebouwd. In het kader van het coalitie-akkoord is besloten om een deel hiervan
te benutten, bij voorkeur als provinciale bijdragen die reeds geplande investeringsbijdragen
door het rijk vervangen. Voor het jaar 2008 zijn afspraken gemaakt in het
financieel akkoord rijk en provincies. De provincies hebben voor 2008 bijgedragen
aan infrastructuurprojecten uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte
en Transport (MIRT) en aan projecten die met het Investeringsbudget Landelijk
gebied (ILG) worden gerealiseerd. Zo hebben provincies bijvoorbeeld een financiële
bijdrage geleverd aan de A7 Zuidelijke Ring, A35 Zwolle-Almelo, A2 Utrecht-Oudenrijn,
de N201 en aan een aantal niet nader aangeduide projecten in het landelijk
gebied. Voor de investeringsagenda van de jaren 2009–2011 is recent
een akkoord gesloten tussen het kabinet en de provincies. Gezien deze wijze
van inzet van de provinciale bijdragen acht het kabinet het billijk om deze
bijdragen niet mee te tellen voor het bepalen van het provinciale aandeel
in een eventuele Europese EMU-boete.EMU-boete en «dubbel pakken»?De leden van de CDA-fractie vragen om een nadere toelichting op het gebruik
van de term «dubbel gepakt» bij overschrijding van het provinciale
EMU-saldo. In zijn advies was het IPO bevreesd voor een «dubbel pakken».
Hiermee bedoelde het IPO (a) de EMU-boete zelf in combinatie met (b) een lager
accres1 met betrekking tot de algemene uitkering
uit het provinciefonds.Het accres wordt namelijk berekend over een pakket rijksuitgaven, onder
het motto gelijk trap op, trap af. Als de boete een neerwaarts effect zou
hebben op de omvang van dit pakket, dan zou via de «normeringsmethodiek»
ook een lager accres kunnen worden bepaald. Echter, in de memorie van toelichting
staat al dat, bij het toepassen van de normeringsmethodiek of bij de bestuurlijke
weging van de uitkomsten, erop zal worden toegezien dat de eventuele boete
geen effecten zal hebben voor de bedoelde accresuitkeringen.Begrotingsmethodiek en EMU-saldoDe leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de begrotingssystematiek
van de decentrale overheden de berekening van het EMU-saldo bemoeilijkt, door
de verschillen tussen het batenlastenstelsel van de decentrale overheden en
het «EMU-stelsel». Hebben decentrale overheden ook meer moeite
dan het Rijk om hun begroting op het EMU-saldo te sturen? Kan een afwijking
tussen EMU-saldo en begrotingsaldo leiden tot een verschil in de eventuele
boete wegens overschrijding van de EMU-norm? Zijn de verschillen in de begrotingssystemen
onderwerp van gesprek geweest tussen de minister en VNG of IPO? De leden van
de PvdA-fractie ontvangen op deze punten graag nadere informatie van de regering.Rijk en decentrale overheden voldoen samen aan EMU-normDe EMU-norm schrijft voor dat het Rijk en decentrale overheden samen,
een begrotingstekort mogen hebben van niet meer dan 3% BBP per jaar
op transactiebasis. Het verslagleggingsysteem van de decentrale overheden
is het baten-lasten-systeem. Dit baten-lasten-systeem geeft niet de gewenste
informatie over het EMU-begrotingssaldo op transactiebasis. In het kader van
de verslagleggingssystematiek is hierover gesproken tijdens bestuurlijke overleggen
tussen de fondsbeheerders – de bewindspersonen van BZK en van Financiën –
en VNG, IPO en UvW. Het CBS heeft een format ontwikkeld om het begrotingssaldo
op basis van baten en lasten te vertalen in een EMU-begrotingsstaat op transactiebasis.
De decentrale overheden maken hiervan gebruik om mogelijk te maken dat ook
op macro-niveau vooraf bij benadering kan worden berekend of de EMU-norm zal
worden overschreden. Zo ontstaat voor de decentrale overheden de mogelijkheid
om zelf de ontwikkeling van hun EMU-saldo te monitoren.Bij een dreigende overschrijding van de EMU-norm, wordt in een bestuurlijk
overleg een gezamenlijk beleid bepaald om een overschrijding te voorkomen.
Een fasering van de investeringen is een goede mogelijkheid. De gemeentelijke
grondexploitatie is minder goed te faseren, want hier is het grootste knelpunt
de terugval van de grondverkopen bij een beginnende recessie. De gemeenten
kunnen vervolgens wel de planning van de kostenkant anders faseren, maar dit
gaat gepaard met een moeilijk overbrugbare vertraging ten opzichte van de
opbrengsten.Inmiddels is het BBV (Besluit begroting en verantwoording gemeenten en
provincies) aangepast voor deze situatie. In artikel 19, onderdeel d, van
het BBV, wordt bepaald dat het baten-lasten-begrotingssaldo wordt vertaald
in een EMU-begrotingssaldo op transactiebasis door gebruik te maken van het
al gememoreerde CBS-format.Nog even terug naar de vraag van de leden van de PvdA-fractie of het voor
de decentrale overheden moeilijker is om vanuit hun begrotingen op EMU-overschrijding
te sturen: de gekozen aanpak richt zich op een gezamenlijk sturen
in de bijzondere situatie van een dreigende overschrijding van de EMU-norm
mede op basis van geaggregeerde gezamenlijke cijfers. In de hiervan te onderscheiden
normale situatie kunnen de decentrale overheden hun gebruikelijke sturingsprocessen
doorlopen, al kan natuurlijk de informatie over het EMU-cijfer ook een rol
gaan spelen in deze processen.De bevoegdheid van de Minister van Financiën en het
EMU-saldoDe leden van de SP-fractie stellen vast dat de Minister van Financiën
de mogelijkheid krijgt om het aandeel van de decentrale overheden in een eventuele
EMU-boete vast te stellen, om zo het EMU-saldo te beschermen. Deze leden ontvangen
graag een nadere toelichting waarom deze maatregel nodig is, mede met het
oog op de kritiek van het IPO. Wat is de aanleiding dat juist nu deze wettelijke
maatregel wordt voorgesteld, zo vragen zij.De Minister van Financiën is volgens de huidige Wet fido al primair
verantwoordelijk voor de beheersing van het EMU-saldo richting de decentrale
overheden. Overigens wordt een beheersingsmaatregel bij dreigende overschrijding
niet zonder bestuurlijk overleg genomen, zoals hiervoor is opgemerkt. Overschrijding
is met beheersingsmaatregelen zo goed mogelijk te voorkomen, maar het is nooit
geheel uit te sluiten dat de effecten hiervan tekort schieten bij de grilligheid
en de sterkte van conjuncturele processen. In dat geval kan een Europese boete
worden opgelegd, die een boeteverdeelmaatregel nodig maakt.In het voorstel is opnieuw de Minister van Financiën primair verantwoordelijk
voor het verdelen van de boete over de overheden. De boeteverdeelmaatregel
wordt echter pas genomen na bestuurlijk overleg met alle betrokken overheden.
Het «standaard» bestuurlijk overleg financiële verhouding
tussen de fondsbeheerders, de VNG en het IPO, zo nodig aangevuld met de UvW,
is daarvoor geschikt. Dit wijzigingsvoorstel, dat logisch deel uitmaakt van
het geheel van wijzigingsvoorstellen naar aanleiding van de evaluatie van
de Wet fido in 2006, completeert de Wet fido met betrekking tot het inspelen
op de EMU-norm. Met dit wijzigingsvoorstel is de Wet fido daarom voorbereid
op de situatie van een dreigende overschrijding van het EMU-saldo.De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,A. Th. B. Bijleveld-Schouten XNoot1In de uitleg wordt eenvoudigweg alleen gesproken over aflossingen en herfinanciering,
maar in de praktijk gaat het ook over renteherzieningen.XNoot1Interest Rate Swap: partijen ruilen («swap») na verloop van
tijd rentebetalingen tegen elkaar op een financiële markt om zich tegen
renterisico’s te beschermen.XNoot1Accres: de jaarlijkse toevoeging aan de algemene uitkering uit het provinciefonds,
zoals voor inflatie en voor mutaties in de reële ruimte. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31360-5.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl