Mensenhandel; Verslag schriftelijk overleg over Nationaal Actieplan Mensenhandel (28638, nr. 13)
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-06 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 28638, nr. 16

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-08-2005

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2004-2005

28638 nr. 16

12-08-2005

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamOndertekeningLichaamInleidingI Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesAlgemeenWet- en regelgevingPreventie van mensenhandelSlachtoffers van mensenhandelOpsporing en vervolging van mensenhandelII Reactie van de ministerAlgemeenWet- en regelgevingPreventie van mensenhandelSlachtoffers van mensenhandelOpsporing en vervolging van mensenhandel
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Gerelateerde publicaties

Kamerstuk 28638, nr. 16 b1Gerelateerde publicatie

 
 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 28638Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 99 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
28 638Mensenhandelnr. 16VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEGVastgesteld 12 augustus 2005De vaste commissie voor Justitie1 heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de minister van Justitie naar aanleiding van
het Nationaal Actieplan Mensenhandel (Kamerstuk 28 638, nr. 13). De minister
heeft deze vragen beantwoord bij brief van 11 augustus 2005. Vragen en
antwoorden, voorzien van een inleiding, zijn hierna afgedrukt.De voorzitter van de commissie,De Pater-van der MeerAdjunct-griffier van de commissie,Van BemmelInleidingBijgaand stuur ik u mijn reactie op de vragen en opmerkingen die enkele
fracties binnen de vaste commissie voor Justitie mij hebben voorgelegd naar
aanleiding van het Nationaal Actieplan Mensenhandel dat ik eind vorig jaar
namens het kabinet aan uw Kamer heb aangeboden1.
Over deze reactie heeft afstemming plaatsgevonden met de betrokken departementen.Tevens maak ik van deze gelegenheid gebruik om uw Kamer te informeren
over het feit dat Nederland in het jaarlijkse Trafficking in Persons (TIP)
Report van het State-Department van de Verenigde Staten wederom in Tier 1
is geplaatst (de groep van landen die voldoen aan de door de VS gestelde minimumstandaard
voor de uitbanning van mensenhandel). De passage over Nederland treft u hierachter
als bijlage aan2.I Vragen en opmerkingen vanuit de fractiesAlgemeenDe leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het Nationaal Actieplan Mensenhandel (hierna: NAM) en het bijbehorende onderzoeksrapport.
Het stemt tot tevredenheid dat het actieplan een breed beleidsterrein beslaat.
Dit is volgens deze leden de enige manier om mensensmokkel en mensenhandel
effectief aan te pakken. Deze leden willen enige vragen en opmerkingen met
betrekking tot het actieplan stellen.De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het NAM. Tot genoegen van deze fractie heeft het kabinet veel aanbevelingen
van vooral de Nationaal Rapporteur Mensenhandel (hierna: NRM) overgenomen.
Gaat het kabinet bij de verdere uitwerking van het NAM nog andere bronnen
verwerken zoals de aanbevelingen in het «Report of the Experts Group
on Trafficking in Human Beings» van de Europese Commissie (22 december
2004) of de afsluitende rapportage van het project Prostitutie Mensenhandel
van de Nederlandse politie van 5 december 2004? Deze leden zouden graag
een reactie van het kabinet willen hebben op beide rapporten. Daarbij is het
ook van belang dat wordt uiteengezet welke aanbevelingen het kabinet niet
overneemt. Kan het kabinet ook duidelijk uiteenzetten welke aanbevelingen
van de NRM niet of in mindere mate worden overgenomen?Waar het bij het NAM om gaat zijn niet alleen beleidsvoornemens, maar
vooral de vruchten die daarvan geplukt kunnen worden in het kader van het
reduceren van mensenhandel. De leden van de PvdA-fractie vragen of de Kamer
door middel van voortgangsrapportages op de hoogte zal worden gehouden van
de concrete resultaten van het NAM. Kunnen deze leden aannemen dat –
aangezien veel van de acties uit het NAM al in 2005 hun einddatum hebben –
bij gebleken succes het huidige actieplan zal worden aangescherpt naar een
hoger ambitieniveau?In het eindrapport van het Project Prostitutie Mensenhandel wordt gewezen
op het gevaar dat vanwege de gerichtheid op het behalen van doelstellingen
uit de prestatiecontracten, politiekorpsen mogelijk op onderdelen die niet
in die prestatiecontracten zijn opgenomen (waaronder mensenhandel) te weinig
resultaten behalen. Hoe oordeelt het kabinet hierover? De politie hanteert
nu met betrekking tot mensenhandel de doelstelling dat ieder regiokorps «taakgebonden
capaciteit» voor de aanpak van mensenhandel inzet. Dit is weliswaar
belangrijk, maar zegt weinig over de resultaten. Worden in de volgende prestatiecontracten
wel bepalingen ten aanzien van mensenhandel opgenomen?De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
het NAM en de daarachter liggende literatuurstudie over Slavernijachtige uitbuiting
in Nederland. Zij herinneren zich het recente wetsvoorstel dat uitvoering
gaf aan internationale regelgeving ter bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel.
Zij verwelkomen het feit dat de eigen Nederlandse aanpak van mensenhandel
en slavernijachtige uitbuiting nu is neergelegd in een actieplan. Groot winstpunt
is het overzicht van de concrete actiepunten en de daaraan gekoppelde tijdslijn.
Zij kijken uit naar een voortvarende uitvoering van het actieplan. Zij vragen
op welke wijze de rapportage over de voortgang aan de Kamer zal plaatsvinden.De leden van de SP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de brief van de minister van Justitie. Zij hebben naar aanleiding van deze
brief de volgende vragen en opmerkingen. Deze leden willen om te beginnen
hun waardering uitspreken voor het heldere actieplan. Zij hopen dat de vele
concreet geformuleerde actiepunten zullen bijdragen aan de daadwerkelijke
implementatie van het plan. De keuze voor een op mensenrechten gebaseerde
aanpak van mensenhandel juichen deze leden toe.De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
de voorliggende brief. Mensenhandel is een afschuwelijk verschijnsel en verdient
de volle aandacht van de NRM, de regering en de Kamer.Deze leden vragen de regering of zij van mening is dat zij alle aanbevelingen
van de NRM uitvoert? Zo neen, welke niet en waarom niet?Het kabinet benadrukt dat de aanbevelingen van de NRM betrekking hebben
op een breed beleidsterrein en vele ministeries. Ervaart het kabinet belemmeringen
bij het uitvoeren van dit integrale beleid? Zijn alle ministeries en organisaties
bereid gebleken om mee te werken bij de uitvoering van de aanbevelingen van
de NRM? Zo neen, waar liggen de knelpunten? Wanneer verwacht het kabinet de
aanbevelingen van de NRM en het actieplan te kunnen implementeren?Het kabinet noemt geen afzonderlijk beleidsvoornemens naar aanleiding
van het rapport over slavernijachtige uitbuiting in Nederland. Waarom zijn
deze niet geformuleerd? Gaf het onderzoek daartoe onvoldoende aanleiding?Wet- en regelgevingIn het actieplan wordt uiteengezet dat maatregelen in verband met individuele
slachtoffers zich zouden moeten richten op versterking van de positie van
de slachtoffers van mensenhandel, «empowerment», participatie
en zelforganisatie van slachtoffers. Voor de leden van de CDA-fractie zou
het op deze manier inrichten van maatregelen zeer acceptabel zijn, maar zij
vragen in hoeverre slachtofferzelforganisaties momenteel in Nederland bestaan.
Kan de minister uiteenzetten hoe slachtofferorganisaties momenteel georganiseerd
zijn en/of dat deze organisaties internationaal opererend zijn?Uit de opmerkingen die met betrekking tot de Wet Arbeid Vreemdelingen
(hierna: Wav) gemaakt worden, concluderen de leden van de CDA-fractie dat
het kabinet de mogelijkheid openhoudt dat de Wav op termijn ook op de seksbranche
van toepassing zal zijn. Bij deze leden bestaat de angst dat het kabinet daarmee
aangeeft dat in de toekomst werken als prostituee als een «normaal»
beroep gezien zou kunnen worden met alle daaraan verbonden rechten en plichten
zoals de sollicitatieplicht. Kan de minister hierop reageren?De leden van de CDA-fractie zouden van de minister graag een nadere toelichting
ontvangen waarom thans geen aanleiding wordt gezien in internationaal verband
aandacht te vragen voor de overlap tussen mensenhandel in brede
zin enerzijds en slavernij, slavenhandel en met slavernij gelijk te stellen
instellingen of praktijken anderzijds.De leden van de PvdA-fractie vragen of het feit dat het kabinet het mensenrechtenperspectief
in de aanpak van mensenhandel voor andere perspectieven zoals het migratie-,
gender- of veiligheidsperspectief plaatst, betekent dat het mensenrechtenperspectief
als uitgangspunt van het beleid geldt. Betekent dit bijvoorbeeld dat het kabinet –
net zoals de Experts Group on Trafficking in Human Beings – van oordeel
is dat het bij de aanpak van mensenhandel eerder moet gaan om de gevolgen
van gedwongen arbeid en slavernijachtige vormen van uitbuiting voor personen,
dan om de processen die er voor gezorgd hebben dat personen in die situaties
terecht komen? Maakt het bijvoorbeeld vanuit een mensenrechtenperspectief
nog uit of een persoon via mensenhandel dan wel mensensmokkel in een situatie
van gedwongen arbeid terecht is gekomen?Het kabinet is van mening dat een verbodsbepaling gerelateerd aan de Wav
op de seksindustrie van toepassing dient te blijven. Hierdoor kunnen prostituees
uit nieuwe EU-landen tenminste voorlopig geen tijdelijke werkvergunning krijgen
om in Nederland in loondienst te treden. Voor prostituees van buiten de EU/EER
is de toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt voor onbepaalde tijd geblokkeerd.
De leden van de PvdA-fractie hebben er enerzijds begrip voor dat in verband
met de onduidelijke arbeidsverhoudingen in de prostitutiebranche het moeilijk
is om criteria te ontwikkelen voor de toelating van prostituees, maar anderzijds
is er juist vanwege die onduidelijke arbeidsverhoudingen sprake van mistoestanden.
Zo lijkt het, volgens het eindrapport project Prostitutie Mensenhandel van
de Nederlandse Politie, voor prostituees uit de nieuwe EU-landen wel mogelijk
te zijn om als zelfstandige actief te zijn in Nederland. Zien deze leden dit
goed en zo ja, waarom bestaat er verschil tussen werknemers en zelfstandigen?
Dit levert in de praktijk (punt 5 van dat eindrapport) blijkbaar de onwenselijke
situatie op dat politie of gemeente geen stappen kunnen ondernemen tegen vreemdelingen
uit de (nieuwe) EU-landen die worden aangetroffen in de seksindustrie. Doet
deze problematiek zich daadwerkelijk in de praktijk voor en hoe gaat de minister
hier mee om?De beperkte toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt betekent ook dat illegale
vormen van arbeid en de daar vaak mee gepaard gaande mensenhandel een kans
krijgen. Hoe verhoudt deze problematiek zich tot de ook door het kabinet geconstateerde
spanning tussen migratiebeperkende maatregelen enerzijds en het kwetsbaarder
worden van migranten voor ongewenste vormen van migratie en illegale tewerkstelling
anderzijds? Is de minister genegen om te onderzoeken of er actiepunten gewenst
zijn die gericht kunnen worden op het reguleren van werk in gevoelige sectoren?Met de doelstelling om (potentiële) klanten over hun verantwoordelijkheden
voor te lichten zijn de leden van de PvdA-fractie het van harte eens. Maar
wat als ondanks deze voorlichting klanten toch gebruik blijven maken van slachtoffers
van mensenhandel? Hoe moeten klanten slachtoffers van mensenhandel overigens
herkennen? Hoe denkt de minister in dit verband over een systeem van pasjes
voor legale prostituees, waarbij in geval een klant gebruik maakt van een
prostituee zonder een dergelijk pasje bij voorbaat al had moeten kunnen inschatten
dat er sprake was van een niet geoorloofde of gewenste vorm van prostitutie?Het is positief dat het kabinet in ieder geval met de ketenpartners wil
bespreken of en zo ja, in welke vorm het gebruik maken van tot prostitutie
gedwongen personen strafbaar kan worden gesteld. Hoe verhoudt dit voornemen
zich overigens tot het elders in het NAM (p. 32) gestelde dat «het kabinet
geen voorstander is van het strafbaarstellen van klanten»? Het kabinet
voert aan dat in geval van strafbaarstelling klanten zich minder
snel geneigd zullen zijn informatie over mensenhandel aan de politie te verstrekken.
In hoeverre doen klanten dat nu dan wel? Zou het niet juist zo kunnen zijn
dat klanten die verdacht worden van een strafbaar feit eerder dan nu geneigd
zijn informatie te verstrekken? Hoe schat de minister de kans in dat de illegale
prostitutie meer dan nu het geval is, door strafbaarstelling zich verder aan
het zicht van de openbaarheid zal onttrekken?Wat vindt de minister van een strafbaarstelling gelijk aan die al geldt
voor het gebruik maken van seksuele diensten van minderjarigen? De leden van
de PvdA-fractie hebben zich al eerder uitgesproken voor het vervolgen van
prostituanten die misbruik maken van prostituees die niet volledig in staat
zijn om zelfstandig of vrijwillig hun wil te bepalen (motie Arib 25 437
nr. 32). Is het mogelijk om dit aspect ook te betrekken bij de besprekingen
over de verruiming van de strafbaarstelling van prostituanten?Het ontnemen van het met mensenhandel verkregen financieel voordeel levert
in de praktijk teveel problemen op. De resultaten van de «pluk ze»
wetgeving stellen de leden van de PvdA-fractie teleur. Vooral bij ernstige
misdrijven waarbij de menselijke waardigheid in het geding is, zoals bij mensenhandel,
zou het verkregen voordeel beter ontnomen moeten kunnen worden. Naar de mening
van deze leden is meer expertise en capaciteit op het gebied van financiële
recherche nodig. Minstens zo belangrijk is dat van veroordeelde mensenhandelaren
eigendommen moeten kunnen worden ontnomen als die niet in verhouding staan
tot hun legale inkomsten. Slechts indien de veroordeelde mensenhandelaar in
staat is een adequate uitleg van zijn/haar buitenproportionele inkomsten of
bezittingen te geven, zou van ontneming moeten worden afgezien. Daarbij zouden
voortaan uitgaven/investeringen ten behoeve van de criminele activiteiten
niet langer van het wederrechtelijk verkregen voordeel moeten kunnen worden
afgetrokken. Wat is het oordeel van de minister hierover?In hoeverre worden de mogelijkheden om financiële tegoeden en bezittingen
die mensenhandelaren in Nederland hebben verworven maar in andere landen hebben
weggezet te ontnemen, verruimd als beslissingen tot confiscatie ook in andere
EU-landen ten uitvoer kunnen worden gelegd?De leden van de VVD-fractie vragen de minister nog eens in te gaan op
de smokkel van mensen die van buiten de EU binnenkomen of daarheen op doorreis
zijn. In dit verband valt het deze leden op hoe intensief de voorgestelde
samenwerking binnen Europa is en hoe de samenwerking met derde landen hierbij
achterblijft. Kan de minister uiteenzetten vanuit welke niet EU-landen er
sprake is van een substantiële mensensmokkelroute? Hoe zal de samenwerking
bij de bestrijding van de mensensmokkel met deze landen worden geïntensiveerd?Door het kabinet is aangekondigd dat alle ketenpartners zullen moeten
anticiperen op de veranderde wetgeving. Onder actiepunt 6 is hierover overleg
aangekondigd. Onder «initiatief» staan vervolgens drie ministeries
genoemd. De leden van de VVD-fractie vragen welke persoon of instantie dit
overleg zal entameren en coördineren. Graag vernemen zij wie hier voor
verantwoordelijk zal zijn.Ten aanzien van actiepunt 8 willen de leden van de SP-fractie wijzen op
het commentaar van de Stichting Tegen Vrouwenhandel (hierna: STV), die aandacht
vraagt voor de mogelijk ongewenste neveneffecten van een dergelijke strafbaarstelling.
STV pleit voor brede publieksvoorlichting over gedwongen prostitutie en voor
het stimuleren van klanten van prostituees om misstanden te melden. Wat is
het standpunt van de minister over een dergelijke publiciteitscampagne?Preventie van mensenhandelIn verband met actiepunt 10 wordt door het kabinet uiteengezet dat het
hier met name zal gaan om de vraag naar arbeidskrachten in de voor mensenhandel
gevoelige sectoren (zoals huishoudelijk werk, au pair, prostitutie, bouw,
tuinbouw, etc.). De leden van de CDA-fractie zijn van mening dat het kabinet
door op deze manier de maatregel in te kleden te veel een beschermende positie
met betrekking tot de (illegale) arbeidskrachten inneemt. Vragers naar goedkope
arbeidskrachten zijn veelal juist op de hoogte van het feit dat die goedkope
werkers buiten het reguliere (legale) circuit om worden geronseld en dat daarmee
hun positie tot uitbuiting leidt. Volgens de leden van de CDA-fractie zou
het kabinet veel meer mogen aangeven dat de wens om goedkope arbeidskrachten
juist het in dienst nemen van illegale werknemers of zelfs mensensmokkel en
mensenhandel met zich meebrengt, en dat de aanpak of maatregel hiertegen gericht
zal zijn. Graag ontvangen deze leden een reactie.Nu het Nederlandse beleid inzake prostitutie zo nadrukkelijk moet worden
uitgelegd in het buitenland en geconstateerd wordt dat de beleidsterreinen
prostitutie en mensenhandel nogal eens door elkaar gehaald worden of minstens
grotendeels overlappen, vragen de leden van de CDA-fractie of dat met zich
meebrengt dat Nederland inzake de bestrijding van mensenhandel niet zonder
meer als een betrouwbare partner wordt gezien. Heeft de minister hier enig
zicht op?De leden van de PvdA-fractie merken op dat bij de preventie aan de aanbodzijde
van mensenhandel ambassades en consulaten in de herkomstlanden een belangrijke
rol hebben als het gaat om informatieverstrekking aan potentiële prostituees.
Zullen de ambassades en consulaten zich ook gaan bezig houden met voorlichting
over mensenhandel die niet te maken heeft met prostitutie? Krijgen ook NGO's
de kans om mee te doen aan dergelijke voorlichting in het buitenland? Zijn
de richtlijnen met betrekking tot financiering van dergelijke projecten al
bekend?Worden slachtoffers van mensenhandel voldoende gewezen op de mogelijkheid
van civielrechtelijke stappen tegen de daders zoals het kunnen eisen van schadevergoeding
of een contactverbod? In hoeverre kunnen slachtoffers achterstallig salaris
afdwingen, zo vragen deze leden.Slachtoffers van mensenhandelDe leden van de PvdA-fractie stemmen in met maatregelen die er voor moeten
zorgen dat de B9-regeling in de praktijk ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd.
Voorkomen moet worden dat bij «veegacties» waarbij illegale prostituees
worden opgepakt, slachtoffers van mensenhandel over het hoofd worden gezien
en vervolgens het land worden uitgezet.Hoe denkt de minister er over om de periode van een tijdelijke verblijfsvergunning
te verruimen naar de tijd die voor het slachtoffer nodig is om een civiele
zaak (schadevergoeding) te voeren tegen de pleger van mensenhandel? De Expertgroup
van de Europese Commissie stelt bovendien voor om «social assistence
programmes» open te stellen voor slachtoffers. Die programma's moeten
gericht zijn op «social inclusion» van de slachtoffers in landen
van herkomst.Met de uitbreiding van het strafrechtelijke begrip mensenhandel naar uitbuiting
in arbeidssituaties ook buiten de seksindustrie, wordt het van belang dat
uitvoeringsinstanties, ketenpartners (waaronder de vreemdelingenpolitie) op
de hoogte zijn van de mogelijkheid dat er ook buiten de prostitutiesfeer sprake
kan zijn van mensenhandel. Hoe kan worden voorkomen dat slachtoffers van dergelijke
mensenhandel als illegaal zonder verdere bescherming het land worden uitgezet?De leden van de PvdA-fractie wijzen er op dat slachtoffers van mensenhandel
vaak meervoudige rechtsvertegenwoordiging nodig hebben omdat zij
te maken kunnen krijgen met strafrecht, vreemdelingenrecht en sociale zekerheidsrecht.
Is het nieuwe stelsel van gesubsidieerde rechtshulp wel toereikend voor deze
slachtoffers?De leden van de PvdA-fractie juichen iedere uitbreiding van het aantal
opvangplaatsen voor slachtoffers van mensenhandel toe. Zij vragen echter wel
waarop het aantal van 200 extra plaatsen gebaseerd is. Komen die plaatsen
ook toe aan slachtoffers van andere misdrijven dan mensenhandel? En waarom
zal die uitbreiding pas in 2008 gerealiseerd zijn?De leden van de PvdA-fractie steunen het kabinet in het voornemen om slachtoffers
die gevaar lopen bij terugkeer meer bewust te maken van de mogelijkheid om
asiel aan te vragen (indien geen aanspraak maken op de B9-regeling). Met de
Expert Group on Trafficking in Human Beings zijn deze leden van mening dat
vanuit het mensenrechtenperspectief ook personen die niet willen getuigen
een adequate bescherming dienen te genieten. Vanuit ditzelfde perspectief
zou het ook niet uit moeten maken of er sprake is van aangifte of dat het
openbaar ministerie een verblijf van een slachtoffer van belang vindt. Waarom
gelden terugkeerrisico's en de mogelijkheid tot maatschappelijke integratie
niet als leidende criteria voor het al dan niet verlenen van een permanente
verblijfstatus?Naar deze leden aannemen, hoeven minderjarige slachtoffers van mensenhandel
niet per se mee te werken aan onderzoek om in aanmerking te komen voor de
B9-regeling. Klopt deze veronderstelling?Juist in het geval van een ernstig misdrijf als mensenhandel met slachtoffers
die vaak om begrijpelijke reden geen aangifte durven te doen, zou het opstarten
van opsporingsonderzoek niet alleen afhankelijk moeten zijn van het doen van
aangifte door een slachtoffer. De relatief geringe aangiftebereidheid baart
de leden van de PvdA-fractie zorgen. In de praktijk blijkt het soms al mogelijk
om op basis van informatie van anderen dan het slachtoffer een opsporingsonderzoek
te starten. Kan de minister ingaan op verdere uitbreiding van deze mogelijkheid?Het kabinet acht het niet nodig om voor personen die vanwege mensenhandel
asiel aanvragen aparte opvang en hulpverlening in te richten aangezien er
al goede opvang is voor personen die gedurende de bedenktijd van de B9-regeling
opvang en hulp krijgen. Die bedenktijd is echter slechts drie maanden. Betekent
dit ook dat voor de aanvraag van asiel voor maximaal drie maanden specifieke
hulp en opvang wordt gegeven?De leden van de PvdA-fractie lezen in het NAM dat het kabinet zich bewust
is van de speciale aandacht die er voor minderjarige slachtoffers van mensenhandel
zou moeten zijn, maar missen de concrete actiepunten hierbij. Het zou naar
de mening van deze leden wenselijk zijn dat in diverse actiepunten die aandacht
voor kinderhandel explicieter zou worden gemaakt. Wordt bijvoorbeeld in de
nieuwe aanwijzing door het College van Procureurs-Generaal over mensenhandel
speciale aandacht geschonken aan kinderhandel? Wordt er in de voorlichting
naar ketenpartners, klanten en in opleidingen speciale aandacht aan kinderhandel
geschonken? Ook de Nederlandse ambassades zouden een rol kunnen spelen in
de preventie van kinderhandel. Hierbij valt te denken aan het controleren
van de betrouwbaarheid van bureau's die banen in Nederland aanbieden. Sommige
van die bureau's misleiden onder andere minderjarigen door ander werk voor
te spiegelen dan werk in de prostitutie.In het algemeen overleg met de minister van Justitie op 17 juni 2004
vroegen de leden van de VVD-fractie naar de uitkomsten van het onderzoek naar
knelpunten bij de B9-regeling. Bekend was dat de regeling problemen opleverde,
maar aan harde en eenduidige gegevens over de knelpunten ontbrak het. Verheugend
is om te constateren dat het kabinet inmiddels een bijeenkomst heeft belegd
om de knelpunten in kaart te brengen. Maar met enige verbazing lezen deze
leden dat een onderzoek naar het aanbieden van de B9-regeling pas in september
2005 zal worden afgerond (actiepunt 20). Wanneer heeft de minister eindelijk
een goede en adequaat inzicht in de knelpunten bij de uitvoering
van de B9-regeling, zodat de knelpunten verholpen kunnen worden?Onder actiepunt 23 is aangekondigd dat de rechtsbijstandpraktijk beter
geïnformeerd moet worden over de mogelijkheden tot het aanvragen van
extra vergoedingen. De leden van de VVD-fractie vragen of bekend is of en
in hoeverre er reeds gebruikt gemaakt wordt van deze mogelijkheden en of de
indruk bestaat dat eventuele onwetendheid hierover de procedures heeft beïnvloed.
Graag vernemen zij van de minister zijn reactie hierop. Ook horen zij graag
wat de rol van de Raad voor Rechtsbijstand hierin zal moeten zijn.Ten aanzien van de uitvoering van B9-regeling blijven de leden van de
SP-fractie bij het standpunt, dat illegale vrouwen die in Nederland slachtoffer
zijn geworden van ernstige uitbuiting in aanmerking moeten kunnen komen voor
een permanent verblijfsrecht, en dat dit niet alleen afhankelijk moet zijn
van het risico van re-victimisatie in het land van herkomst. Deelt de minister
de mening dat er omstandigheden kunnen zijn (bijvoorbeeld gelegen in de lengte
van de periode van uitbuiting of de psychische gesteldheid van het slachtoffer
als gevolg van de uitbuiting), die aanleiding kunnen geven om tot verlening
van een verblijfsstatus over te gaan?Ten aanzien van actiepunt 29 vragen de leden van de SP-fractie nadrukkelijk
aandacht voor de toegankelijkheid van opvang voor illegale vrouwen. Dit is
onlangs nog bij het debat over eerwraak aan de orde geweest. Het kabinet heeft
toen met nadruk gesteld dat opvang toegankelijk is voor illegale vrouwen.
De praktijk leert echter vaak anders. Wat gaat de minister ondernemen om ervoor
te zorgen dat ook illegale vrouwen terecht kunnen in de opvang?Ten aanzien van actiepunt 32 vragen de leden van de SP-fractie aandacht
voor de voorgenomen plannen van de minister van Vreemdelingenzaken en Integratie
om voortaan alle ama's in de leeftijd van 15–18 jaar centraal op te
vangen, in een apart gedeelte van een regulier asielzoekerscentrum. Welke
specifieke maatregelen worden er genomen om ama's, met name de meisjes onder
hen, in deze vorm van opvang te beschermen tegen ronselpraktijken?Opsporing en vervolging van mensenhandelDe leden van de PvdA-fractie merken op dat de strafbepaling van mensenhandel
in het Wetboek van Strafrecht waarschijnlijk zal worden verbreed tot andere
vormen van gedwongen arbeid van mensen buiten de seksindustrie. Kan worden
uiteengezet wat deze verbreding voor gevolgen zal hebben voor de capaciteit
van de opsporing en vervolging van mensenhandel? Gaat de Arbeidsinspectie
een rol spelen bij de opsporing van andere vormen van gedwongen arbeid dan
seksuele?Door de verschuiving van legale naar illegale prostitutie en (illegale)
prostitutie via escortbureau's wordt de opsporing van mensenhandel moeilijker.
Hoewel in het NAM dit probleem weliswaar wordt benoemd, is het toch niet duidelijk
hoe urgent het probleem in de ogen van het kabinet is. In hoeverre is of wordt
de «Handhaven-op-niveau Escort Methodiek» in gemeenten geïmplementeerd?
Wat wordt er – naast deze bestuursrechtelijke aanpak – in de zin
van opsporing en vervolging specifiek gedaan om de escortbranche aan te pakken?
Of is de strafrechtelijke aanpak volledig afhankelijk van voorafgaande bestuursrechtelijke
aanpak?Wat betreft de loverboy-problematiek in Nederland vragen de leden van
de PvdA-fractie of alle maatregelen die mogelijk zijn ook worden getroffen.
Naast de opsporing zou vooral wat betreft het voorkomen van loverboy-praktijken
een intensieve voorlichting naar kwetsbare groepen op zijn plaats zijn. Het
kabinet verwijst in het NAM naar het plan van aanpak Ordening en Bescherming
Prostitutiesector en de rol die het op te richten Expertisecentrum Jeugdprostitutie
moet gaan spelen kan spelen. Wanneer wordt dat expertisecentrum
operationeel? Gaat dit centrum zich vooral bezighouden met het vergaren van
informatie of zal de nadruk op het geven van voorlichting naar kwetsbare groepen
komen te liggen?De leden van de VVD-fractie waarderen de kennis en vaardigheden die bij
de Koninklijke Marechaussee (hierna: KMar) aanwezig zijn op het terrein van
de aanpak van mensenhandel. Het kabinet ziet een belangrijke rol weggelegd
voor de regionale korpsen als het gaat om de bestrijding van mensenhandel.
Op welke wijze zal meer gebruik gemaakt gaan worden van de specialistische
kennis die bij de KMar aanwezig is? Acht de minister een aparte bevoegdheid
voor de KMar op dit terrein een wenselijke maatregel?II Reactie van de ministerAlgemeenDe leden van de CDA-fractie stellen met belangstelling
kennis te hebben genomen van het Nationaal Actieplan Mensenhandel (hierna:
NAM) en het bijbehorende onderzoeksrapport. Het stemt hen tot tevredenheid
dat het actieplan een breed beleidsterrein beslaat. Dit is volgens deze leden
de enige manier om mensensmokkel en mensenhandel effectief aan te pakken.
Deze leden willen enige vragen en opmerkingen met betrekking tot het actieplan
stellen.De leden van de PvdA-fractie stellen met belangstelling
kennis te hebben genomen van het NAM. Tot genoegen van deze fractie heeft
het kabinet veel aanbevelingen van vooral de Nationaal Rapporteur Mensenhandel
(hierna: NRM) overgenomen.De fractie vraagt of het kabinet bij de verdere uitwerking van het NAM
nog andere bronnen gaat verwerken zoals de aanbevelingen
in het «Report of the Experts Group on Trafficking in Human Beings»
van de Europese Commissie (22 december 2004) of de afsluitende rapportage
van het project Prostitutie Mensenhandel van de Nederlandse politie van 5 december
2004.Bij het opstellen van het actieplan waren de genoemde bronnen in concept
beschikbaar, zodat waar mogelijk reeds rekening gehouden kon worden met de
noties uit deze rapporten. De verschillende «perspectieven» van
waaruit de aanpak van het delikt mensenhandel kan plaatsvinden (o.a. het mensenrechtenperspectief)
sluiten bijvoorbeeld aan bij het «Report of the Experts Group on Trafficking
in Human Beings». Alvorens over te gaan tot het overnemen van de diverse
aanbevelingen in dit rapport wordt de door de Europese Commissie aangekondigde
mededeling naar aanleiding van het rapport afgewacht. De aanbevelingen uit
de Korpsmonitor 2003 zijn verwerkt in het actieplan. De noties uit de Korpsmonitor
2004 en uit de afsluitende rapportage van het project Prostitutie Mensenhandel
zullen uiteraard worden betrokken bij de implementatie van het actieplan en
bij de nadere ontwikkeling van het beleid voor de aanpak van mensenhandel.Op verzoek van de leden van de PvdA-fractie
geef ik hier een reactie op beide rapporten.Het «Report of the Experts Group on Trafficking
in Human Beings» van de Europese Commissie (22 december
2004) is een gedegen rapport over de aspecten die in de aanpak van mensenhandel
relevant zijn. Zoals de voorzitter van de Experts Group, Marjan Wijers, tijdens
een conferentie over het concept-rapport het uitdrukte is het rapport de uitkomst
van een discussie tussen de «idealisten» en de «realisten»
binnen de Experts Group over mogelijke maatregelen. Het rapport bevat daardoor
aanbevelingen die direct kunnen worden toegepast, maar ook inzichten die richting kunnen geven aan de ontwikkeling van het beleid op het terrein
van de bestrijding van mensenhandel en die zeer waardevol zijn, maar die op
dit moment in de nationale en internationale context niet uitvoerbaar zijn.
Zoals hiervoor opgemerkt, wordt de door de Europese Commissie aangekondigde
mededeling naar aanleiding van het rapport afgewacht alvorens over te gaan
tot het overnemen van aanbevelingen uit het rapport.De Korpsmonitor 2004 van de stuurgroep van
het project Prostitutie/Mensenhandel heb ik u op 8 februari 2005, mede
namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, toegestuurd.
Deze jaarlijkse monitor van de politie richt zich op de realisatie in 2004
van de doelen die de Nederlandse Politie zich binnen het project Prostitutie/Mensenhandel
heeft gesteld ten aanzien van de opheffing van het algemeen bordeelverbod
en de aanpak van mensenhandel. De Korpsmonitor 2004 bevat tevens de afsluitende
rapportage van het project Prostitutie/Mensenhandel.De Korpsmonitor 2004 bevestigt een aantal trends die al in de Korpsmonitor
2003 werden gesignaleerd. Zo blijken gemeenten steeds beter in staat hun prostitutie-
en vergunningenbeleid bestuurlijk te handhaven. Verder wordt in steeds meer
regio's gemeld, dat in de vergunde en gecontroleerde sectoren van de prosititutie
nauwelijk misstanden (zoals mensenhandel) worden aangetroffen. Uit het overzicht
van de korpsen op het gebied van toezicht en opsporing is een trend te zien,
waarbij het adequaat functioneren van het toezicht en de Informatie Gestuurde
Opsporing (IGO) de kritische succesfactoren blijken. Tevens blijkt het concept
van de Bovenregionale Recherche een waardevolle bijdrage te leveren in de
aanpak van mensenhandel.De voorzitter van de stuurgroep geeft in zijn aanbiedingsbrief bij de
Korpsmonitor 2004 aan, dat met de opheffing van het bordeelverbod door de
overheid is gekozen voor een integrale en multidisciplinaire aanpak van de
seksindustrie. Hij concludeert dat een dergelijke samenwerking werkt, doch
dat een adequate informatiehuishouding en (mogelijkheid tot) uitwisseling
van informatie daarbij wel cruciaal is.Een aantal van de maatregelen in zowel het plan van aanpak Ordening en
Bescherming Prostitutiesector als het Nationaal Actieplan Mensenhandel richten
zich specifiek op de uitwisseling van informatie tussen ketenpartners in de
bestrijding van mensenhandel. Samenvattend stelt de stuurgroep op basis van
de Korpsmonitor 2004 vast, dat de politiekorpsen dit onderwerp de afgelopen
jaren echt tot «hun» prioriteit hebben gemaakt. De effecten van
het toezicht op de prostitutiebranche op decriminalisering van deze branche
en de opsporing van mensenhandel worden zonder meer positief genoemd. Gemeenten
werden in staat gesteld bestuurlijk op te treden maar vooral werd de basis
gelegd voor een meer succesvolle opsporing. In eendrachtige samenwerking is
veel – van wat in het project Prostitutie/Mensenhandel werd beoogd –
gerealiseerd.De stuurgroep vraagt in de aanbiedingsbrief nog aandacht voor een tweetal
punten. Een bijzonder punt van aandacht is het toezicht op het werken in de
prostitutiebranche zonder de vereiste werkvergunning. De specifieke regelgeving
ten aanzien van de arbeidsmarktregulering geeft aanleiding tot misverstanden
en onduidelijkheid tussen de verschillende ketenpartners in de handhaving
en bij werkenden in de legale branche. De stuurgroep wijst op de risico's
van deze situatie voor de start en de uitvoering van de maatregelen in het
plan van aanpak Ordening & Bescherming Prostitutiesector en het Nationaal
Actieplan Mensenhandel. Het kabinet heeft dit risico reeds in het plan van
aanpak Ordening en Bescherming Prostitutiesector onderkend. Zie ook het antwoord
op vraag 19 e.v.Als tweede punt van aandacht noemt de stuurgroep de beschikbaarheid van
gegevens van telecommunicatieaanbieders voor het bestuurlijk toezicht, met
name op de escortbranche. Door de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties wordt momenteel nagegaan welke mogelijkheden er zijn
om de uitwisseling van deze gegevens ten behoeve van het bestuurlijk toezicht
op de escortbranche te vergemakkelijken.De resultaten van de Korpsmonitor 2004 worden gebruikt bij de uitvoering
van de maatregelen uit het plan van aanpak Ordening en Bescherming Prostitutiesector
en het Nationaal Actieplan Mensenhandel. Tevens wordt de Korpsmonitor betrokken
in de tweede evaluatie van de opheffing van het algemeen bordeelverbod die
in de tweede helft van dit jaar zal plaatsvinden.De leden van de PvdA-fractie en van de D66-fractie vragen het kabinet uiteen te zetten welke aanbevelingen van de NRM niet of in mindere mate worden overgenomen.Hieronder geef ik aan welke aanbevelingen van de NRM die niet of in mindere
mate zijn overgenomen. De inhoud van de aanbeveling staat daarbij cursief
en tussen haakjes opgenomen.Aanbeveling NRM3,6 [Meer duidelijkheid over de weg
die de overheid wil inslaan ten aanzien van de in het Uitvoeringsbesluit Wav
opgenomen (categorale) verbodsbepaling tot afgifte van werkvergunningen voor
arbeid in de seksindustrie].Vooralsnog blijft de Wet Arbeid Vreemdelingen
(Wav) van toepassing op de seksindustrie en blijft de verbodsbepaling in artikel
3 van het Uitvoeringsbesluit voor onbepaalde tijd van kracht. Hiertoe is besloten
omdat er vooralsnog geen alternatieve systematiek te ontwikkelen blijkt om
te kunnen toetsen of er een arbeidsmarktbelang gediend kan zijn met de toelating
van prostituees van buiten de EU/EER. Er is bovendien nog veel onduidelijkheid
over de status van arbeidsverhoudingen in de prostitutie. Daardoor is het
nog niet mogelijk om op een verantwoorde manier criteria te ontwikkelen voor
de eventuele toelating van prostituees. Pas als die mogelijkheid er is en
het mogelijk is een concrete behoefte voor toelating vast te stellen, kan
de discussie over het Uitvoeringsbesluit bij de Wav worden hervat.Aanbeveling NRM3,8: [Het
verdient aanbeveling in internationaal verband aan te kaarten of – kort
gezegd – moderne slavernij in de zin van het VN-protocol de «oude»
slavernij mede omvat, opdat in nationale wetgevingen niet telkens met twee
inhoudelijk niet of nauwelijks van elkaar af te grenzen begrippen moet worden
gewerkt].Op het terrein van slavenhandel en mensenhandel
bestaan onderscheiden internationale instrumenten. De artikelen 274 tot en
met 277 Sr strekken mede tot uitvoering van instrumenten inzake slavernij,
slavenhandel en met slavernij vergelijkbare praktijken. Vooralsnog is er in
onze strafwetgeving voldoende reden voor afzonderlijke strafbaarstelling van
slavenhandel en enige vormen van deelneming daaraan enerzijds en van mensenhandel
anderzijds. Als met het nieuwe artikel 273a Sr inzake mensenhandel de nodige
ervaring is opgedaan en inzicht bestaat in de effecten ervan, kan de vraag
worden beantwoord of het wenselijk is afzonderlijke bepalingen inzake slavenhandel
te handhaven. Bij de beantwoording van die vraag kan ook de rechtsontwikkeling
in andere landen op dit terrein worden betrokken. Anders dan de Nationaal
Rapporteur Mensenhandel aanbeveelt bestaat er thans geen aanleiding in internationaal
verband aandacht te vragen voor de overlap tussen mensenhandel in brede zin
enerzijds en slavernij, slavenhandel en met slavernij gelijk te stellen instellingen
of praktijken.Aanbeveling NRM3,12: [Opvang
en hulpverlening, zoals thans alleen voorzien in de B9-regeling, niet uitsluitend
beschikbaar stellen voor slachtoffers die meewerken aan de opsporing en vervolging
of dit overwegen].Het kabinet erkent dat ook zonder aangifte uit de verhalen van deze slachtoffers
kan blijken dat er een reden bestaat voor hulpverlening en opvang en dat uit
die verhalen voor opsporing en vervolging bruikbare informatie naar voren
kan komen. De kans bestaat ook dat zij, nadat zij tot rust zijn gekomen, alsnog
hun medewerking (durven te) verlenen aan opsporing en vervolging. Er is beleid
in voorbereiding om dergelijke slachtoffers te wijzen op de mogelijkheid van
een asielaanvraag en de aanvraag conform te behandelen. Via deze weg is financiering
van opvang en hulpverlening voor deze slachtoffers mogelijk. Het is niet noodzakelijk
om genoemde reden een aparte categorie slachtoffers toe te voegen want opvang
en hulpverlening zijn ook onder de huidige B9 regeling al beschikbaar gedurende
de bedenktijd. Wel is het nodig om meer helder te maken op grond waarvan een
recht op verblijf ontstaat.Aanbeveling NRM3,36 [Nieuwe regelgeving en prioritaire
aandacht voor mensenhandel vergen handhavingsinspanningen waarvoor capaciteit
bij politie en justitie aanwezig moet zijn. Zonder nieuwe capaciteit toe te
voegen kan de bestrijding van mensenhandel, temidden van de vele uitgesproken
prioriteitstellingen, echter niet voldoende volume en kracht krijgen].Wat betreft de aanpak van mensenhandel temidden van de prioriteitsstellingen
voor politie en justitie ga ik er vanuit dat de maatregelen die zijn en worden
genomen in het kader van de bestrijding van georganiseerde criminaliteit er
toe zullen leiden dat er voldoende capaciteit beschikbaar is voor de opsporing
en vervolging van mensenhandel. Momenteel kan nog niet worden uiteengezet
wat de nieuwe wetgeving voor gevolgen heeft voor de capaciteit van de opsporing
en vervolging van mensenhandel. Enerzijds omdat niet duidelijk is welke vormen
van mensenhandel in Nederland voorkomen. Anderzijds omdat opsporing niet langer
alleen door de politie zal plaatsvinden. Ook bijzondere opsporingsdiensten
zoals de Arbeidsinspectie (AI), de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst/Economische
Controledienst (FIOD/ECD) en de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst
(SIOD) kunnen bij hun werkzaamheden stuiten op vormen van mensenhandel. Ik
kom daar hierna nog op terug.Aanbeveling NRM3,60: [Er ligt een verantwoordelijkheid
bij de centrale overheid in de informatievoorziening aan het grote publiek,
immers de boodschap die overgebracht moet worden is niet branche-specifiek,
maar luidt dat uitbuiting en misbruik van mensen niet getolereerd kunen worden.
Met de aankomende verbreding van het mensenhandelartikel, waardoor mensenhandel
niet meer enkel gerelateerd is aan de seksindustrie, wordt dit belang nog
eens extra benadrukt. De overheid dient die verantwoordelijkheid te nemen
en daar naar te handelen].Voorlichting rond mensenhandel in het algemeen en ten behoeve van de signalering
van mensenhandel en van mogelijke slachtoffers van mensenhandel wordt primair
gericht op de specifieke doelgroepen, die in aanraking kunnen komen met (slachtoffers
van) mensenhandel. Daarbij zullen de verschillende ketenpartners en intermediairs
worden betrokken. Specifieke aandacht wordt in dat kader besteed aan het geven
van gerichte voorlichting aan (potentiële) klanten, zowel voor seksuele
diensten als voor diensten in andere economische sectoren. Zij worden gewezen
op hun verantwoordelijkheid om deze diensten enkel in de gereguleerde sectoren
af te nemen en ook dan oplettend te blijven. Juist klanten kunnen signalen
van mensenhandel en mogelijk slachtofferschap opvangen en doorgeven aan de
bevoegde autoriteiten. In de voorlichting wordt gewezen op al bestaande mogelijkheden
daartoe, zoals de anonieme telefoonlijn «M» en de Stichting tegen
Vrouwenhandel (STV). Ik kom daar nog op terug in het onderstaande.De leden van de PvdA-fractie constateren terecht
dat het bij het NAM niet alleen gaat om beleidsvoornemens, maar vooral de
vruchten die daarvan geplukt kunnen worden in het kader van het reduceren
van mensenhandel. De leden van de PvdA-fractie vragen of de Kamer door middel
van voortgangsrapportages op de hoogte zal worden
gehouden van de concrete resultaten van het NAM. Ook de leden van de VVD-fractie en de D66-fractie
vragen op welke wijze de rapportage over de voortgang aan de Kamer zal plaatsvinden
en wanneer het kabinet verwacht de aanbevelingen van de NRM en het actieplan
te kunnen implementeren.Aangezien veel van de acties in het Nationaal Actieplan Mensenhandel voort
vloeien uit de rapportages van de NRM, zal het kabinet in de reactie op de
jaarlijkse rapportages van de NRM aangeven wat de voortgang in de implementatie
van de acties uit het actieplan is en welke concrete resulaten op dat moment
zijn bereikt.In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie of – bij gebleken succes – het huidige actieplan zal
worden aangescherpt naar een hoger ambitieniveau
merk ik op, dat het voor de uitvoering van de acties uit het NAM het van belang
is dat er druk op de ketel blijft. Dat is ook de reden dat bij de meeste acties
een korte eindtermijn is gesteld. Het ambitieniveau in het huidige actieplan
is daarmee al zeer hoog. Voor een aantal van de acties zal deze einddatum
misschien te ambitieus blijken, maar het kabinet heeft deze korte horizon
noodzakelijk geacht om tijdig belemmeringen in de uitvoering van de acties
te kunnen signaleren en weg te kunnen nemen. In elk geval dwingen deze korte
doorlooptijden tot motivering van eventueel uitstel of tot formulering van
realistische einddata.De leden van de PvdA-fractie merken op dat
in het eindrapport van het Project Prostitutie Mensenhandel wordt gewezen
op het gevaar dat vanwege de gerichtheid op het behalen van doelstellingen
uit de prestatiecontracten, politiekorpsen mogelijk
op onderdelen die niet in die prestatiecontracten zijn opgenomen (waaronder
mensenhandel) te weinig resultaten behalen. Deze leden merken voorts op, dat
de politie nu met betrekking tot mensenhandel de doelstelling hanteert dat
ieder regiokorps «taakgebonden capaciteit» voor de aanpak van
mensenhandel inzet. De leden constateren dat dit weliswaar belangrijk is,
maar dat dit weinig zegt over de resultaten. Om die reden vragen deze leden
of in de volgende prestatiecontracten wel bepalingen ten aanzien van mensenhandel
worden opgenomen.Hoewel in het afsluitende rapport van het Project Prostitutie Mensenhandel
wordt gewezen op de mogelijk geringere aandacht van enkele korpsen voor het
onderwerp mensenhandel als reactie op het Landelijk Kader Nederlandse Politie
2003–2006 en de daarvan afgeleide regionale convenanten, wil ik er op
wijzen dat de regionale convenanten slechts een beperkt deel van het totale
politiewerk omvatten en de daarin gemaakte afspraken niet mogen leiden tot
een verwaarlozing van andere taken. In de «Midterm review» van
het Veiligheidsprogramma die op 23 november 2004 aan uw Kamer werd aangeboden
is aangegeven dat – hoewel de keuze voor de huidige speerpunten van
het Veiligheidsprogramma nog steeds blijken te worden ondersteund –
er bijvoorbeeld uit expertmeetings signalen waren dat op een aantal onderdelen
aanscherping of aanvulling van het Veiligheidsprogramma nodig is. Ook uit
andere bronnen is duidelijk geworden dat nadere accentuering nodig is. Het
betreft dan met name de aanpak van geweld, het tegenhouden van criminaliteit,
de aanpak van de zware of georganiseerde criminaliteit en de internationale
samenwerking bij de bestrijding van de grensoverschrijdende criminaliteit.
Op die onderdelen worden in de «Midterm review» initiatieven aangekondigd.Wat betreft georganiseerde criminaliteit wordt erkend dat deze vorm van
criminaliteit de integriteit van de samenleving bedreigt en tal van uitwaai-effecten
heeft op de directe leefomgeving. En dat een effectieve aanpak van de georganiseerde
criminaliteit van groot belang is voor een permanent klimaat van veiligheid
in de samenleving.In het kader van die aanpak werd op 16 augustus 2004 het eerste Nationaal
dreigingsbeeld zware of georganiseerde criminaliteit van het KLPD gepubliceerd.
Het opstellen van dit Nationaal Dreigingsbeeld is door de politie met voortvarendheid
uitgevoerd in het kader van de vorming van de nationale en bovenregionale
recherche. Het Nationaal Dreigingsbeeld geeft een overzicht van een groot
aantal verschijnselen en dreigingen van zware of georganiseerde misdaad. Bovendien
heeft het College van procureurs-generaal de nota «De strafrechtelijke
aanpak van georganiseerde misdaad in Nederland 2005–2010» aangeboden
aan de Minister van Justitie. In deze nota worden de uitgangspunten voor de
strafrechtelijke aanpak van georganiseerde misdaad in de komende jaren beschreven.
In de brief van 22 november 2004 heeft de Minister van Justitie vervolgens
zijn standpunt ten aanzien van de bestrijding van georganiseerde criminaliteit
en de genoemde speerpunten voor de opsporing en vervolging (waaronder mensenhandel)
nader uiteengezet (Kamerstukken II, 2004–2005, 29 911, nr. 1).
De huidige prestatiecontracten lopen van 2003 tot en met 2006. De aandacht
ligt nu nog bij de uitvoering en realisatie van de huidige afspraken. Het
is nog niet bekend welke inhoudelijke onderwerpen in eventuele prestatie-afspraken
voor de jaren 2007–2011 zullen worden gemaakt. Naar verwachting zullen
deze voor een belangrijk deel in het verlengde liggen van het veiligheidsbeleid
dat het kabinet voor die jaren zal voeren.De D66-fractie merkt op dat het kabinet benadrukt
dat de aanbevelingen van de NRM betrekking hebben op een breed beleidsterrein
en vele ministeries. De leden vragen in dat licht of het kabinet belemmeringen ervaart bij het uitvoeren van dit integrale beleid
en of alle ministeries en organisaties bereid zijn gebleken om mee te werken
bij de uitvoering van de aanbevelingen van de NRM.Het lijdt geen twijfel dat het niet altijd eenvoudig is om beleid gestalte
te geven wanneer dat moet worden uitgevoerd vanuit verschillende verantwoordelijkheden
en door verschillende instanties. Dit gegeven is een van de redenen geweest
om een integraal plan te ontwerpen waarin de acties voor de verschillende
partijen zijn neergelegd en de voortgang wordt bewaakt. Met de verbreding
van de definitie van mensenhandel in artikel 273a Sr tot vormen van slavernij-achtige
uitbuiting in andere economische sectoren per 1 januari van dit jaar
zijn er vele andere sectoren en daarmee ook ketenpartners in beeld gekomen.
Op dit moment is mensenhandel voor veel van deze ketenpartners (ministeries,
en uitvoeringsorganisaties, maar ook particulieren) geen core-business, maar
eerder een randverschijnsel dat nog te weinig wordt opgemerkt. Met name de
onbekendheid met het fenomeen en de relatieve onzichtbaarheid van veel van
de nieuwe vormen van mensenhandel worden op dit moment als belemmering voor
de aanpak van mensenhandel in brede zin ervaren. Veel tijd en energie wordt
daarom, in deze fase na de inwerkingtreding van het nieuwe mensenhandelartikel,
gestoken in het bewust maken van die nieuwe ketenpartners van hun rol en mogelijkheden
in de signalering en de aanpak van mensenhandel. Met het oog daarop is bijvoorbeeld,
samen met de NRM, op 24 maart jl. de conferentie «Overige vormen
van mensenhandel» georganiseerd. Aan deze conferentie werd door ruim
120 vertegenwoordigers van (nieuwe) ketenpartners deelgenomen.De betrokken ministeries hebben inbreng geleverd voor het Nationaal Actieplan
Mensenhandel op het beleidsterrein (en de uitvoeringsorganisaties) waarvoor
zij verantwoordelijkheid dragen. Vervolgens is door hen het initiatief genomen
tot uitvoering van de in het NAM genoemde acties. Zoals hiervoor
is aangegeven, zal het kabinet in de reactie op de jaarlijkse rapportages
van de NRM aangeven wat de voortgang in de implementatie van de acties uit
het actieplan is en welke concrete resulaten op dat moment zijn bereikt.De leden van de D66-fractie merken op dat het kabinet geen afzonderlijk
beleidsvoornemens noemt naar aanleiding van het rapport
over slavernijachtige uitbuiting in Nederland en vragen waarom deze
niet geformuleerd zijn.Het rapport over slavernijachtige uitbuiting in Nederland vormt een bevestiging
van de aanbevelingen van de NRM. Bij de formulering van de acties in het NAM
is rekening gehouden met de uitkomsten van het rapport. Veel acties in het
plan hebben dan ook het doel de definitie van uitbuiting nader af te bakenen
en ketenpartners te informeren over risico-sectoren in de economie en risico-groepen
in de samenleving waar mogelijk slavernij-achtige vormen uitbuiting zouden
kunnen worden aangetroffen.Wet- en regelgevingDe leden van de CDA-fractie constateren dat
in het actieplan wordt uiteengezet dat maatregelen in verband met individuele
slachtoffers zich zouden moeten richten op versterking van de positie van
de slachtoffers van mensenhandel, «empowerment», participatie
en zelforganisatie van slachtoffers. Voor deze leden zou het op deze manier
inrichten van maatregelen zeer acceptabel zijn, maar zij vragen in hoeverre
slachtofferzelforganisaties momenteel in Nederland bestaan, hoe slachtofferorganisaties
momenteel georganiseerd zijn en/of dat deze organisaties internationaal opererend
zijn.Voor zover bekend bestaat er momenteel slechts één zelforganisatie
van slachtoffers van mensenhandel in Nederland (en in de wereld), in de vorm
van de Vereniging Atalantas. Deze vereniging stelt zich tot doel door onder
andere politieke lobby de situatie van vrouwen in de B9-regeling te verbeteren,
de beeldvorming rond het passieve slachtoffer te veranderen en informatie
verschaffen aan allerlei instanties. Ook wil Atalantas door ontmoetingen en
culturele activiteiten te organiseren de onderlinge band tussen slachtoffers
van mensenhandel versterken en de leden bijstaan bij alle juridische procedures
die zij aangaan om hun recht te halen. Atalantas streeft ernaar contact te
houden met slachtoffers die terugkeren naar hun land van herkomst en te bemiddelen
bij het vinden van werk en opleiding. Als zodanig opereert Atalantas dus ook
internationaal.Uit de opmerkingen die met betrekking tot de Wet Arbeid Vreemdelingen
(hierna: Wav) gemaakt worden, concluderen de leden van de CDA-fractie dat het kabinet de mogelijkheid openhoudt dat de Wav
op termijn ook op de seksbranche van toepassing zal zijn. Bij deze leden bestaat
de angst dat het kabinet daarmee aangeeft dat in de toekomst werken als prostituee
als een «normaal» beroep gezien zou kunnen worden met alle daaraan
verbonden rechten en plichten zoals de sollicitatieplicht.Het kabinet is van oordeel dat de prostitutiesector op het gebied van
de arbeidsverhoudingen niet transparant genoeg is om op een verantwoorde manier
criteria te ontwikkelen voor eventuele toelating van prostituees van buiten
de EU/EER. Het kabinet ziet prostitutie als een legaal beroep, dat echter
niet gekoppeld is aan de sollicitatieplicht.De leden van de CDA-fractie vragen waarom
thans geen aanleiding wordt gezien in internationaal verband aandacht te vragen
voor de overlap tussen mensenhandel in brede
zin enerzijds en slavernij, slavenhandel en met slavernij gelijk te stellen
instellingen of praktijken anderzijds.Het heeft pas zin om in internationaal verband aandacht te schenken aan
de overlap tussen mensenhandel in brede zin enerzijds en slavernij, slavenhandel
en met slavernij te gelijk te stellen praktjken anderzijds, als met de nieuwe
brede bepaling inzake mensenhandel nationaal en in internationaal de nodige
ervaring is opgedaan en inzicht bestaat in de effecten ervan.De leden van de PvdA-fractie vragen of het
feit dat het kabinet het mensenrechtenperspectief in de aanpak van mensenhandel
voor andere perspectieven zoals het migratie-, gender- of veiligheidsperspectief
plaatst, betekent dat het mensenrechtenperspectief als
uitgangspunt van het beleid geldt. Deze leden vragen zich af of dit
bijvoorbeeld betekent dat het kabinet – net zoals de Experts Group on
Trafficking in Human Beings – van oordeel is dat het bij de aanpak van
mensenhandel eerder moet gaan om de gevolgen van gedwongen arbeid en slavernijachtige
vormen van uitbuiting voor personen, dan om de processen die er voor gezorgd
hebben dat personen in die situaties terecht komen. De leden vragen of het
bijvoorbeeld vanuit een mensenrechtenperspectief nog uit maakt of een persoon
via mensenhandel dan wel mensensmokkel in een situatie van gedwongen arbeid
terecht is gekomen.Het regeringsbeleid inzake mensenhandel wordt geleid door het beginsel
dat slachtoffers van mensenhandel bescherming verdienen, aangezien zij in
de uitoefening van hun mensenrechten ernstig zijn belemmerd. Dit betekent
dat bij de tenuitvoerlegging van het vreemdelingen- en veiligheidsbeleid slachtoffers
als zodanig moeten worden erkend en beschermd. Het genderperspectief is van
toepassing voorzover het gaat om vrouwenhandel: de vaak extra kwetsbare positie
van vrouwen wordt in de mensenrechtenbenadering juist wel degelijk in aanmerking
genomen. Om na te gaan op welke momenten in de keten van bestrijding van mensenhandel
het risico bestaat dat slachtoffers worden belemmerd in de uitoefening van
hun mensenrechten, wordt binnenkort een onderzoek uitgevoerd.Mensenhandel is een delict waarbij de situatie en de omstandigheden waaronder
het slachtoffer tewerk is gesteld van belang zijn. Als personen in een uitbuitingssituatie
worden gebracht of gehouden en niet de keuze hebben om uit die situatie te
stappen, kan er mogelijk sprake zijn van mensenhandel. De blik is dan ook
in eerste instantie gericht op de uitbuitingssituatie en de gevolgen die dat
voor het slachtoffer heeft (b.v. belemmering in de uitoefening van mensenrechten).Maar uit de delictsomschrijving in artikel 273a Sr. blijkt ook, dat die
persoon door dwang, geweld of een andere feitelijkheid of door dreiging met
geweld of een andere feitelijkheid, door afpersing, fraude, misleiding dan
wel door misbruik van uit feitelijke omstandigheden voortvloeiend overwicht,
door misbruik van een kwetsbare positie of door het geven of ontvangen van
betalingen of voordelen om de instemming van een persoon te verkrijgen die
zeggenschap over die ander heeft, in die situatie moet zijn gebracht. En juist
uit die elementen valt af te leiden, dat ook de processen die ervoor gezorgd
hebben dat personen in die situaties terecht komen van belang zijn.Uit de wijze waarop iemand naar Nederland is gekomen kunnen elementen
van dwang voortvloeien. Daarbij moet onder meer gedacht worden aan de schulden
die een slachtoffer van heeft gemaakt om naar Nederland gesmokkeld te worden.
Het is mogelijk dat het slachtoffer in de uitbuitingssituatie kan worden gedwongen
of gehouden vanwege het feit dat deze schulden moeten worden afgelost. Ook
het feit dat iemand illegaal naar Nederland is gekomen kan een persoon kwetsbaar
maken voor chantage en uitbuiting. In het NAM geeft het kabinet ook aan, dat
bij mensenhandel migratieperspectief van belang is. Het wegnemen
van de zogenaamde «root-causes» (b.v. armoede en een gebrek aan
scholing, werk of perspectief in de landen van herkomst) zal voor de bestrijding
van mensenhandel (en illegaliteit) uiteindelijk het meest effectieve en structurele
resultaat opleveren.De leden van de PvdA-fractie constateren dat
het kabinet van mening is dat een verbodsbepaling gerelateerd
aan de Wav op de seksindustrie van toepassing dient te blijven. Hierdoor
kunnen prostituees uit nieuwe EU-landen tenminste voorlopig geen tijdelijke
werkvergunning krijgen om in Nederland in loondienst te treden. Voor prostituees
van buiten de EU/EER is de toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt voor onbepaalde
tijd geblokkeerd. De leden van de PvdA-fractie hebben er enerzijds begrip
voor dat in verband met de onduidelijke arbeidsverhoudingen in de prostitutiebranche
het moeilijk is om criteria te ontwikkelen voor de toelating van prostituees,
maar anderzijds is er juist vanwege die onduidelijke arbeidsverhoudingen sprake
van mistoestanden. Zo lijkt het, volgens het eindrapport project Prostitutie
Mensenhandel van de Nederlandse Politie, voor prostituees uit de nieuwe EU-landen
wel mogelijk te zijn om als zelfstandige actief te zijn in Nederland.Deze leden vragen of zij dit goed zien en zo ja, waarom er verschil bestaat
tussen werknemers en zelfstandigen? Dit levert in de praktijk (punt 5 van
dat eindrapport) blijkbaar de onwenselijke situatie op dat politie of gemeente
geen stappen kunnen ondernemen tegen vreemdelingen uit de (nieuwe) EU-landen
die worden aangetroffen in de seksindustrie.In reactie op deze vragen merk ik op dat zelfstandigen, en dus ook zelfstandig
werkende prostituees, uit de nieuwe tien EU-lidstaten zich momenteel inderdaad
vrij kunnen vestigen in Nederland voor het verrichten van arbeid als zelfstandige.Voor
het verrichten van arbeid in loondienst in de prostitutie door onderdanen
van nieuw toegetreden landen is echter een tewerkstellingsvergunning vereist,
welke voor de prostitutiesector niet wordt afgegeven ingevolge artikel 3 van
het Uitvoeringsbesluit bij de Wav. Zelfstandigen uit niet-EU-landen («derdelanden»)
moeten een aanvraag tot toelating indienen bij de IND. Die aanvraag wordt
o.a. getoetst aan een Nederlands belang tot toelating. De minister van EZ
adviseert de minister van V&I over de toelating van zelfstandigen. Tot
nog toe wordt geadviseerd dat er met de vestiging van zelfstandig ondernemers
in de prostitutie in Nederland geen wezenlijk Nederlandse economische belang
wordt gediend. Personen die zo'n aanvraag indienen om als zelfstandige een
beroep als prostituee uit te oefenen, worden – vanwege het ontbreken
van dat Nederlands belang – niet toegelaten. Een uitzondering hierop
vormen onderdanen uit zogenoemde associatielanden. Zij kunnen wel tot Nederland
worden toegelaten om als zelfstandig ondernemer in de prostitutie te werken,
mits zij aan de voorwaarden voldoen. Er wordt in dat geval niet gekeken naar
een Nederlands belang.Het probleem waar de politie op wijst heeft te maken met het feit dat
een EU-onderdaan zijn/haar verblijfsrecht als Gemeenschapsonderdaan rechtstreeks
aan het EU-verdrag ontleent. Een E-kaart is slechts een declaratoir. EU-onderdanen
kunnen niet worden verplicht een E-kaart aan te vragen. Daar het dus mogelijk
is dat zij legaal in Nederland verblijven zonder een verblijfsdocument te
kunnen tonen, is vreemdelingencontrole uitsluitend op documenten dus niet
mogelijk. Controle als zodanig is wel mogelijk, alleen dient die controle
zich te richten op het vaststellen of er aan de materiële voorwaarden
van het EU verdrag wordt voldaan door de feitelijke arbeidsverhoudingen en
het ondernemingsplan te beoordelen. Tot deze inhoudelijke controle is de politie
niet bevoegd.In meer algemene zin kan worden opgemerkt dat het in de praktijk voorkomt
dat vreemdelingen zich presenteren als zelfstandige, terwijl feitelijk arbeid
in loondienst wordt verricht. Hier zit veelal een Nederlandse intermediair
of faciliteerder tussen. Deze «bemiddelaar» bepaalt het uurloon,
het aantal te werken uren, wie waar tewerk gesteld wordt en zorgt voor de
betaling van de arbeiders. Deze constructie is lastig te ontrafelen. Administratief
is alles verantwoord op een wijze die het moeilijk maakt om deze fraude aan
te tonen. In voorkomende gevallen zet de SIOD bijzondere opsporingsmethoden
in om de constructie te ontmantelen. De constructie is op zich niet nieuw,
maar wordt sinds medio 2004 frequenter aangetroffen dan voordien. Indien pseudo-zelfstandigen
worden aangetroffen wordt de werkgever/opdrachtgever door de AI beboet.De prostitutiebranche is in 2005 geselecteerd als sector waarin de Sociale
Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD) meer inzicht wil verkrijgen ten aanzien
van de aard, omvang en ontwikkeling van fraude binnen de keten van werk en
in komen.De leden van de PvdA-fractie stellen dat beperkte
toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt ook betekent dat illegale vormen van
arbeid en de daar vaak mee gepaard gaande mensenhandel een kans krijgen. Deze
leden vragen hoe deze problematiek zich verhoudt tot de ook door het kabinet
geconstateerde spanning tussen migratiebeperkende maatregelen enerzijds en het kwetsbaarder worden van migranten voor ongewenste vormen van migratie en illegale tewerkstelling anderzijds.
Hier zal ik nader op ingaan bij «Preventie van mensenhandel».Deze leden vragen voorts om te onderzoeken of er actiepunten gewenst zijn
die gericht kunnen worden op het reguleren van werk in
gevoelige sectoren.Met betrekking tot de prostitutiesector heeft het kabinet in het Plan
van aanpak ordening en bescherming prostitutiesector (Kamerstukken 2003–2004,
25 437, nr. 46) de maatregelen aangegeven die het voorneemt te treffen
om tot verbetering van de situatie in deze sector te komen. Het kabinet ziet
geen aanleiding tot verdere regulering dan momenteel reeds plaatsvindt. In
de komende evaluatie van de opheffing van het bordeelverbod zal dit aspect
nader aan de orde komen.In meer algemene zin kan hierover nog het volgende worden opgemerkt. Vanuit
de Ministeries van Justitie, BZK en SZW wordt binnenkort een lijst verspreid
met mogelijke signalen van mensenhandel. Deze lijst wordt breed verspreid
onder instanties die te maken kunnen krijgen met (slachtoffers van) mensenhandel,
waaronder de SIOD en de Arbeidsinspectie. Voorts wordt in de opleiding van
de inspecteurs en rechercheurs van de Arbeidsinspectie en SIOD aandacht besteed
aan het onderdeel mensenhandel. Door middel van projecten of naar aanleiding
van tips voert de AI inspecties uit in de genoemde sectoren om werkgevers/opdrachtgevers
die gebruik maken van illegale tewerkstelling aan te pakken. Een van de aandachtsvelden
van de SIOD is de georganiseerde tewerkstelling van illegale vreemdelingen.
In dit kader richt de SIOD zijn aandacht tevens op de voor mensenhandel gevoelige
sectoren waar de door de CDA-fractie genoemde problematiek zich voordoet.
Ook in 2005 zal deze fraudevorm met kracht door de SIOD ter hand worden genomen.
De SIOD werkt hierbij nauw samen met onder meer Arbeidsinspectie, FIOD-ECD,
Koninklijke Marechaussee en de Nederlandse politie.De leden van de PvdA-fractie merken op dat
zij het van harte eens zijn met de doelstelling om (potentiële) klanten
over hun verantwoordelijkheden voor te lichten, maar vragen zich af wat er
gebeurt als ondanks deze voorlichting klanten toch gebruik blijven maken van
slachtoffers van mensenhandel. De fractie noemt het positief dat het kabinet
in ieder geval met de ketenpartners wil bespreken of en zo ja, in welke vorm
het gebruik maken van tot prostitutie gedwongen personen strafbaar kan worden
gesteld, maar vraagt hoe dit voornemen zich verhoudt tot het elders in het
NAM (p. 32) gestelde dat «het kabinet geen voorstander is van het strafbaar stellen van klanten»?Deze leden vragen hoe klanten overigens slachtoffers van mensenhandel
moeten herkennen en hoe in dit verband wordt gedacht over een systeem van
pasjes voor legale prostituees, waarbij in geval een klant gebruik maakt van
een prostituee zonder een dergelijk pasje bij voorbaat al had moeten kunnen
inschatten dat er sprake was van een niet geoorloofde of gewenste vorm van
prostitutie?Waar het kabinet aanvoert dat in geval van strafbaarstelling klanten zich
minder snel geneigd zullen zijn informatie over mensenhandel aan de politie
te verstrekken, vraagt de PvdA-fractie in hoeverre klanten dat nu dan wel
doen en of het niet juist zo zou kunnen zijn dat klanten die verdacht worden
van een strafbaar feit eerder dan nu geneigd zijn informatie te verstrekken.
Voorts vraagt de fractie hoe de minister de kans inschat dat de illegale prostitutie
meer dan nu het geval is, door strafbaarstelling zich verder aan het zicht
van de openbaarheid zal onttrekken?De leden vragen hoe wordt gedacht over een strafbaarstelling die gelijk
aan die al geldt voor het gebruik maken van seksuele diensten van minderjarigen?
De leden van de PvdA-fractie geven aan dat zij zich al eerder hebben uitgesproken
voor het vervolgen van prostituanten die misbruik maken van prostituees die
niet volledig in staat zijn om zelfstandig of vrijwillig hun wil te bepalen
(motie Arib 25 437 nr. 32) en vragen of het mogelijk is om dit aspect
ook te betrekken bij de besprekingen over de verruiming van de strafbaarstelling
van prostituanten.Nu uit de monitoring van de opheffing van het algemeen bordeelverbod inmiddels
naar voren komt dat de vergunde en gecontroleerde bedrijven nagenoeg schoon
zijn (vrij van illegalen en minderjarigen), komt het er vooral op aan klanten
gebruik te laten maken van de bedrijven met een vergunning. Daarop zijn diverse
acties uit het plan van aanpak Ordening en Bescherming Prostitutiesector dan
ook gericht. Daarnaast zijn acties gericht op het ontmoedigen van het gebruik
van niet-vergunde bedrijven.In het NAM geeft het kabinet aan dat de voorkeur op dit moment niet uitgaat
naar het strafbaar stellen van klanten (met uitzondering van diegenen die
gebruik maken van de diensten van minderjarige prostituees), doch dat met
de ketenpartners wordt besproken of, en zo ja, in welke vorm, een dergelijke
strafbaarstelling meerwaarde kan hebben. Wellicht dat hieruit een ander beeld
naar voren zal komen. Het overleg vindt momenteel plaats. Daarbij wordt ook
het risico afgewogen, dat strafbaarstelling van klanten er mogelijk toe leidt
dat klanten signalen van mensenhandel die zij opvangen niet langer melden,
waardoor een belangrijke informatiebron voor de opsporing en vervolging zou
wegvallen. Zeker nu onduidelijk is in hoeverre een dergelijke strafbaarstelling
handhaafbaar zal zijn is het de vraag of klanten die verdacht worden van een
strafbaar feit uit eigen beweging informatie zullen willen vestrekken. Zij
zullen in elk geval niet hoeven en willen meewerken aan hun eigen veroordeling.
De leden van de SP-fractie hebben in dit verband
gewezen op het commentaar van de Stichting Tegen Vrouwenhandel (hierna: STV),
die aandacht vraagt voor de mogelijk ongewenste neveneffecten van een dergelijke
strafbaarstelling.In opdracht van het Noorse ministerie van Justitie is een onderzoek verricht
naar (de effecten van) het Zweedse en het Nederlandse systeem op het punt
van al dan niet strafbaar stellen van klanten. Op basis van de ontwikkelingen
die zich na de strafbaarstelling van klanten in Zweden hebben voorgedaan,
moet worden gevreesd dat door een dergelijke maatregel een groter deel van
de prostitutie verder in de illegaliteit (en onzichtbaarheid) zal verdwijnen.
Bovendien lijkt deze strafbaarstelling niet te hebben bijgedragen aan de opsporing
en vervolging van mensenhandel in Zweden1.Door het openbaar ministerie en de politie is destijds, in aansluiting
op de huidige Aanwijzing mensenhandel, een lijst met mogelijke signalen ontwikkeld
die door de politie wordt gebruikt in de opsporing van mensenhandel. Een dergelijke
lijst met signalen wordt op dit moment ook ontwikkeld voor klanten.
De klant is de persoon die het dichtst bij mogelijke slachtoffers van mensenhandel
komt en die signalen kan opvangen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden
aan sporen van geweldpleging, overmatig gebruik van drugs of alcohol, extreme
angst of juist gelatenheid, nadrukkelijke aanwezigheid van «beschermende»
personen, het kennelijk overnachten op de werkplek, het niet weten waar (in
welk land of welke plaats) men zich bevindt, etc. Gestimuleerd wordt, dat
klanten dergelijke signalen gaan melden.Ook is gedacht aan het invoeren van pasjes voor prostituees. Een dergelijke
maatregel brengt echter met zich mee dat prostituees zich verplicht moeten
registreren. Een dergelijke verplichting verhoudt zich niet met de afspraak
die destijds met de Kamer is gemaakt, dat in het kader van de legalisering
(die zich primair richt op de exploitanten/vergunninghouders en niet op de
individuele prostituees) geen registratie van prostituees ter beheersing en
regulering van de exploitatie zal plaatsvinden.De leden van de SP-fractie merkten op dat
STV pleit voor brede publieksvoorlichting over gedwongen prostitutie en voor
het stimuleren van klanten van prostituees om misstanden te melden. Deze leden
vragen wat het standpunt over een dergelijke publiciteitscampagne is.In het plan van aanpak Ordening en Bescherming Prostitutiesector heeft
het kabinet aangegeven, de bewustwording bij het publiek en met name bij klanten
van belang te achten voor de bestrijding van misstanden in de prostitutie
(zoals mensenhandel) en voor het kanaliseren van de vraag naar prostitutie
naar vergunde bedrijven.Op dit moment wordt door het Ministerie van Justitie, samen met Meld Misdaad
Anoniem en de STV gewerkt aan een voorlichtingscampagne om het publiek (en
in het bijzonder klanten van prostituees) voor te lichten over gedwongen prostitutie
en het melden van misstanden te stimuleren. Daarnaast wordt, in overleg met
exploitanten, kranten en beheerders van internetsites die klanten bezoeken,
onderzocht welke mogelijkheden er zijn om klanten bewust te maken en te stimuleren
tot het melden van misstanden. Ook wordt geprobeerd om klanten er van te overtuigen
dat zij beter gebruik kunnen maken van de diensten van vergunde bedrijven,
omdat zij in die bedrijven minder risico lopen om in aanraking te komen met
(slachtoffers van) mensenhandel.De leden van de PvdA-fractie stellen dat het ontnemen van het met mensenhandel verkregen financieel voordeel in de praktijk teveel problemen oplevert en dat de resultaten van
de «pluk ze»-wetgeving teleur stellen. Vooral bij ernstige misdrijven
waarbij de menselijke waardigheid in het geding is, zoals bij mensenhandel,
zou het verkregen voordeel beter ontnomen moeten kunnen worden. Naar de mening
van deze leden is meer expertise en capaciteit op het gebied van financiële
recherche nodig. Minstens zo belangrijk is dat van veroordeelde mensenhandelaren
eigendommen moeten kunnen worden ontnomen als die niet in verhouding staan
tot hun legale inkomsten. Slechts indien de veroordeelde mensenhandelaar in
staat is een adequate uitleg van zijn/haar buitenproportionele inkomsten of
bezittingen te geven, zou van ontneming moeten worden afgezien. Daarbij zouden
voortaan uitgaven/investeringen ten behoeve van de criminele activiteiten
niet langer van het wederrechtelijk verkregen voordeel moeten kunnen worden
afgetrokken. De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat meer expertise
en capaciteit op het gebied van financiële recherche nodig is.In mijn brief van 26 augustus 2003 (Kamerstukken II, 2002–2003,
17 050 en 28 244, nr. 252) aan de Tweede Kamer heb ik aangegeven
hoe op dat moment aangekeken werd tegen de organisatie van opsporing en vervolging
van financieel-economische criminaliteit waartoe ook financiële recherche
gerekend wordt, en de wijze van prioritering daarvan binnen het bredere domein
van de strafrechtelijke handhaving.De conclusie die toen getrokken is, was dat een zekere versterking van
de aanpak van fraude en financieel-economische criminaliteit op zijn plaats
is, maar dat deze aanpak vooral gezocht moet worden in verdere kwaliteitsverbetering
en versterking van de organisatie en niet zozeer in een uitbreiding van capaciteit.
Ik ben van mening dat dit standpunt nog steeds valide is. Voor het beleid
in ontnemingszaken wijs ik de Kamer op mijn brief van 21 juni 2004 (Kamerstukken
II 2003–2004, 26 268, nr. 6). In grote mensenhandelonderzoeken
wordt in beginsel altijd en vanaf een vroeg stadium onderzoek gedaan naar
wederrechtelijk verkregen voordeel. Overigens hangt het van de samenstelling
van het politieteam, de complexiteit van de zaak en het oordeel van de rechter
af hoeveel dat oplevert. In mijn antwoord op de kamervragen van respectievelijk
het lid Van Haersma Buma (CDA), van de leden Griffith en Dezentjé Hamming
(VVD) en van het lid De Wit (SP) (vergaderjaar 2004–2005, Aanhangsel
2171) heb ik aangegeven dat de rechter, conform artikel 36 e van het Wetboek
van Strafrecht, het bedrag vast stelt waarop het wederrechtelijk verkregen
voordeel wordt geschat. Het is aan de rechter om te bepalen of, en zo ja in
hoeverre, het redelijk is gemaakte kosten in mindering te brengen bij de bepaling
van de omvang van het voordeel.De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre
de mogelijkheden om financiële tegoeden en bezittingen die mensenhandelaren
in Nederland hebben verworven maar in andere landen hebben weggezet te ontnemen,
worden verruimd als beslissingen tot confiscatie ook in andere EU-landen ten
uitvoer kunnen worden gelegd.Thans worden rechtshulpverzoeken tot conservatoire inbeslagneming alsmede
de overdracht van de uiteindelijke executie van de opgelegde ontnemingsmaatregel
met betrekking tot mensenhandel veelal gebaseerd op het Verdrag inzake het
witwassen, de opsporing, de inbeslagneming en de confiscatie van opbrengsten
van misdrijven, Straatsburg, 8 november 1990. Op basis van dit verdrag
is er voor de verdragspartijen een verplichting tot samenwerking voor zowel
het treffen van voorlopige maatregelen als voor wat betreft de uiteindelijke
executie van de in Nederland opgelegde ontnemingsmaatregel. Op dit moment
kunnen beslissingen tot confiscatie dus al reeds in andere EU-landen ten uitvoer
worden gelegd, hetgeen ook praktijk is.In de toekomst zal deze praktijk tussen de lidstaten van de EU vergemakkelijkt
worden door het (ontwerp)kaderbesluit van de Europese Unie inzake de toepassing
van het beginsel van wederzijdse erkenning op confiscatiebeslissingen, wat
naar verwachting op korte termijn door de JBZ-Raad zal worden vastgesteld.
Dit kaderbesluit vloeit voort uit de conclusies van de Europese Raad van Tampere
in 1999, waarin werd besloten dat de justitiële samenwerking in strafzaken
tussen de lidstaten van de EU moest worden gebaseerd op het beginsel van wederzijdse
erkenning van strafrechtelijke beslissingen. Dit beginsel houdt kort gezegd
in dat een strafrechtelijke beslissing – waaronder ook onherroepelijke
strafvonnissen kunnen vallen – genomen in de ene lidstaat in beginsel
zonder uitgebreide toetsing moet kunnen worden erkend en ten uitvoer gelegd
in een andere lidstaat. De samenwerking gebaseerd op wederzijdse erkenning
verschilt in een aantal opzichten van de samenwerking gebaseerd op de traditionele
rechtshulp. Over het algemeen wordt getracht het aantal weigeringsgronden
bij wederzijdse erkenning te beperken ten opzichte van de weigeringsgronden
die bestaan in de traditionele rechtshulp. Voorts is kenmerkend dat bij wederzijdse
erkenning steeds gestreefd wordt naar rechtstreekse samenwerking tussen de
bevoegde justitiële autoriteiten en dat de erkenning en tenuitvoerlegging
in beginsel zonder uitgebreide toetsingsprocedures plaatsvindt. Voor de tenuitvoerlegging
van een buitenlands vonnis dat strekt tot ontneming van wederrechtelijk verkregen
voordeel betekent dit dat een uitgebreide exequaturprocedure achterwege zal
blijven. Dit zal kunnen bijdragen aan een effectievere en efficiëntere
samenwerking in de EU, ook waar het gaat om ontnemingszaken in verband met
mensenhandel.De leden van de VVD-fractie vragen de minister
nog eens in te gaan op de smokkel van mensen die van buiten
de EU binnenkomen of daarheen op doorreis zijn. In dit verband valt
het deze leden op hoe intensief de voorgestelde samenwerking binnen Europa
is en hoe de samenwerking met derde landen hierbij achterblijft. Deze leden
vragen om uiteen te zetten vanuit welke niet EU-landen er sprake is van een
substantiële mensensmokkelroute en hoe de samenwerking bij de bestrijding
van de mensensmokkel met deze landen zal worden geïntensiveerd.Samenwerking met derde landen ter bestrijding van mensensmokkel is voor
de Nederlandse regering een prioriteit. Dit betekent dat in de betrekkingen
met, in het bijzonder, belangrijke transitlanden het vraagstuk van de bestrijding
van mensensmokkel waar mogelijk te berde wordt gebracht. Het onderwerp komt
in voorkomende gevallen aan de orde in het kader van zowel de bilaterale betrekkingen
tussen Nederland en de betrokken landen, als van de EU-betrekkingen met deze
landen. Enerzijds wordt daarbij druk uitgeoefend op deze landen om actief
mee te werken aan de bestrijding van mensenhandel; anderzijds bestaat de mogelijkheid
van technische assistentie, indien betrokken landen hier behoefte aan hebben.
Zowel op Europees als op nationaal niveau bestaan er programma's voor de buurlanden
van de EU, waarbij de mogelijkheid van technische assistentie is ingebouwd.
Voor zover het gaat om het ontwikkelingsbeleid, heeft de minister voor Ontwikkelingssamenwerking
aangegeven de intentie te hebben aan het onderwerp mensensmokkel aandacht
te geven in de dialoog met relevante landen, en, voorzover het past binnen
de uitgangspunten van het bilaterale beleid, activiteiten te ondersteunen
die de mensensmokkel kunnen tegengaan.De leden van de VVD-fractie merken op dat
door het kabinet is aangekondigd dat alle ketenpartners zullen moeten anticiperen op de veranderde wetgeving. Onder actiepunt
6 is hierover overleg aangekondigd. Onder «initiatief» staan vervolgens
drie ministeries genoemd. De leden van de VVD-fractie vragen welke persoon
of instantie dit overleg zal entameren en coördineren en wie hiervoor
verantwoordelijk zal zijn.Om de bewustwording bij ketenpartners te ondersteunen heeft het ministerie
van Justitie samen met de Nationaal Rapporteur Mensenhandel eind maart 2005
een conferentie georganiseerd over de nieuwe wetgeving. Uit de conferentie
kwam naar voren dat een zeer groot aantal ketenpartners een rol te vervullen
heeft in de signalering en aanpak van slavernij-achtige uitbuiting en dat
het zaak is om deze ketenpartners voor te lichten en toe te rusten voor de
signalering en bestrijding van die uitbuiting. Dit kan onder meer plaatsvinden,
door hier in de opleiding van medewerkers aandacht aan te besteden1. Uiteraard draagt elk van de betrokken ministeries de
verantwoordelijkheid om de onder hen ressorterende uitvoeringsorganisaties,
bijzondere opsporingsdiensten, inspecties of toezichthouders bewust te maken
van hun rol in de aanpak van mensenhandel. De betrokken departementen zullen
daarom op de uitkomsten van de genoemde conferentie worden gewezen. Voorts
zal door het Ministerie van Justitie een lijst met mogelijke signalen van
mensenhandel worden verspreid onder de diverse organisaties die met (slachtoffers
van) mensenhandel in aanraking kunnen komen.Preventie van mensenhandelDe leden van de CDA-fractie constateren in
verband met actiepunt 10 dat door het kabinet wordt uiteengezet dat het hier
met name zal gaan om de vraag naar arbeidskrachten in de voor mensenhandel
gevoelige sectoren (zoals huishoudelijk werk, au pair, prostitutie, bouw,
tuinbouw, etc.). Deze leden zijn van mening dat het kabinet door
op deze manier de maatregel in te kleden te veel een beschermende positie
met betrekking tot de (illegale) arbeidskrachten inneemt. Vragers naar goedkope
arbeidskrachten zijn veelal juist op de hoogte van het feit dat die goedkope
werkers buiten het reguliere (legale) circuit om worden geronseld en dat daarmee
hun positie tot uitbuiting leidt. Volgens de leden van de CDA-fractie zou
het kabinet veel meer mogen aangeven dat de wens om goedkope arbeidskrachten
juist het in dienst nemen van illegale werknemers of zelfs mensensmokkel en
mensenhandel met zich meebrengt, en dat de aanpak of maatregel hiertegen gericht
zal zijn.Het kabinet is zich er zeer van bewust dat illegale arbeidsverhoudingen,
illegale tewerkstelling en risico op mensensmokkel en -handel in de praktijk
vaak samengaan. Het handhavingsbeleid (en de samenwerking daarbinnen tussen
betrokken instanties als Arbeidsinspectie, Vreemdelingenpolitie, SIOD, FIOD-ECD,
Belastingdienst en UWV) is dan ook gericht op een integrale aanpak.De leden van de CDA-fractie vragen of Nederland
inzake de bestrijding van mensenhandel niet zonder meer als een betrouwbare
partner wordt gezien, nu het Nederlandse beleid inzake
prostitutie zo nadrukkelijk moet worden uitgelegd in het buitenland
en geconstateerd wordt dat de beleidsterreinen prostitutie en mensenhandel
nogal eens door elkaar gehaald worden of minstens grotendeels overlappen.Nederland geeft hoge prioriteit aan de strijd tegen mensenhandel. In de
recentelijk afgeronde Voorzitterschappen van de OVSE, Raad van Europa en de
EU is dit uitgedragen en onderstreept. Het kan niet ontkend worden dat de
pro-actieve opstelling van Nederland door het buitenland niet altijd aan een
objectieve beoordeling wordt onderworpen vanwege een negatieve appreciatie
van het door Nederland gevoerde prostitutiebeleid. Het Kabinet spant zich
in om waar mogelijk dergelijke onjuiste beeldvorming te corrigeren. Hierbij
worden de prioriteit die de opsporing en vervolging van mensenhandel krijgt
alsmede de geboekte resultaten benadrukt. Ook wordt de perceptie over verschillen
in gevoerd beleid zoveel mogelijk weggenomen.De leden van de PvdA-fractie merken op dat
bij de preventie aan de aanbodzijde van mensenhandel ambassades en consulaten
in de herkomstlanden een belangrijke rol hebben als het gaat om informatieverstrekking
aan potentiële prostituees. Deze leden vragen of de ambassades en consulaten
zich ook zullen gaan bezig houden met voorlichting over mensenhandel die niet
te maken heeft met prostitutie en of ook NGO's de kans krijgen om mee te doen
aan dergelijke voorlichting in het buitenland. Voorts vragen deze leden of
de richtlijnen met betrekking tot financiering van dergelijke projecten al
bekend zijn.Op ambassades en consulaten is reeds informatie aanwezig over de mogelijkheden
waarop in Nederland legaal arbeid verricht kan worden. Ook de website van
het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat hier op in. NGO's hebben een belangrijke
rol bij de preventie van mensenhandel. Mede in het licht van de recente wetswijziging,
voortvloeiend uit de ondertekening van het Protocol to Prevent, Suppress and
Punisch Trafficking in Persons, especially Women and Children, supplementing
the United Nations Convention against Transnational Organized Crime (Palermo
Protocol), en mogelijke consequenties daarvan wordt thans gewerkt aan richtlijnen
waar de ambassades en consulaten bij de financiering van projecten op dit
vlak rekening mee zouden moeten houden.De PvdA-fractie vraagt of slachtoffers van
mensenhandel voldoende worden gewezen op de mogelijkheid van civielrechtelijke stappen tegen de daders zoals het kunnen eisen
van schadevergoeding of een contactverbod. In hoeverre kunnen
slachtoffers achterstallig salaris afdwingen, zo vragen deze leden.Mogelijk kan gesteld worden dat de in de vraag beschreven slachtoffers
van mensenhandel onder bedreiging een arbeidsovereenkomst zijn aangegaan.
Deze is vernietigbaar op grond van art. 3.44 BW. Alleen het slachtoffer kan
daarop een beroep doen. Voldoet de «werkgever» niet aan zijn verplichting
tot loonbetaling dan kan dat in rechte worden gevorderd.Dit geldt ook als geen reeël loon is afgesproken. Overigens geeft
art. 7 617 BW aan in welk vorm loon kan worden afgesproken (bijv. geld
of bepaalde loonvormen in natura). Betaling in andere niet toegestane loonvormen
werkt niet bevrijdend (art. 7 621 BW). Is geen loon afgesproken, dan
geeft art. 7 618 BW een norm voor de vaststelling daarvan. In geval van
het niet-tijdig voldoen van de loonbetalingsplicht biedt art. 7 625 BW
de mogelijkheid om een verhoging wegens vertraging te vorderen. Daarnaast
kan het slachtoffer op grond van art. 6 106 BW aanspraak maken op een
naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding wegens aantasting in zijn
persoon. Mij is niet bekend in hoeverre slachtoffers van mensenhandel gewezen
worden op deze civielrechtelijke mogelijkheden. Ik zal de Stichting tegen
Vrouwenhandel vragen dit in de regionale netwerken aan de orde te stellen.Slachtoffers van mensenhandelDe leden van de PvdA-fractie stemmen in met
maatregelen die er voor moeten zorgen dat de B9-regeling in de praktijk ook
daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Voorkomen moet worden dat bij «veegacties»
waarbij illegale prostituees worden opgepakt, slachtoffers van mensenhandel
over het hoofd worden gezien en vervolgens het land worden uitgezet. Deze
leden vragen hoe de minister er over denkt om de periode
van een tijdelijke verblijfsvergunning te verruimen naar de tijd
die voor het slachtoffer nodig is om een civiele zaak (schadevergoeding) te
voeren tegen de pleger van mensenhandel.Het slachtoffer kan zich in de procedure tegen de verdachte van mensenhandel
stellen als civiele partij. In die periode is zij nog in het bezit van een
verblijfsvergunning. Voorts bestaat de mogelijkheid dat zij na afloop van
het proces tegen de verdachte in aanmerking komt voor voortgezet verblijf.
Voor het kunnen voeren van een procedure om schadevergoeding is het niet noodzakelijk
over een verblijfsvergunning te beschikken. Bovendien hoeft het slachtoffer
ook niet fysiek in Nederland te verblijven voor de procedure, zij kan de raadsman
machtigen de procedure voor haar te voeren. Ik acht het dan ook niet noodzakelijk
alleen met dit doel verblijf toe te staan. Het slachtoffer is gerechtigd om
in verband met de civiele procedure tijdelijk naar Nederland terug te keren,
indien aan de voorwaarden voor dat tijdelijk verblijf wordt voldaan.De leden van de PvdA-fractie merken op dat
de Expertgroup van de Europese Commissie voorstelt om «social assistence
programmes» open te stellen voor slachtoffers. Die programma's moeten
gericht zijn op «social inclusion» van de slachtoffers in landen
van herkomst. Met de uitbreiding van het strafrechtelijke begrip mensenhandel
naar uitbuiting in arbeidssituaties ook buiten de seksindustrie, wordt het
van belang dat uitvoeringsinstanties, ketenpartners (waaronder de vreemdelingenpolitie)
op de hoogte zijn van de mogelijkheid dat er ook buiten de prostitutiesfeer
sprake kan zijn van mensenhandel. Deze leden vragen hoe kan worden voorkomen dat slachtoffers van dergelijke mensenhandel als illegaal
zonder verdere bescherming het land worden uitgezet. De B9-regeling
is inmiddels aangepast waardoor ook slachtoffers van andere vormen van uitbuiting
onder de regeling vallen. Verder heeft het Bureau Nationaal Rapporteur mensenhandel
op 24 maart jl. een conferentie georganiseerd over de uitbreiding van
de strafbaarstelling waar de politie ruim was vertegenwoordigd.
In het Project Prostitutie en Mensenhandel van de Nederlandse Politie wordt
ook uitgebreid aandacht besteed aan de nieuwe vormen van mensenhandel.De leden van de PvdA-fractie wijzen er op
dat slachtoffers van mensenhandel vaak meervoudige rechtsvertegenwoordiging
nodig hebben omdat zij te maken kunnen krijgen met strafrecht, vreemdelingenrecht
en sociale zekerheidsrecht. Deze leden vragen of het nieuwe
stelsel van gesubsidieerde rechtshulp wel toereikend is voor deze slachtoffers.Dat is het geval. De Raden voor Rechtsbijstand zullen per hofressort lijsten
samenstellen van ingeschreven advocaten die zich op de verlening van rechtsbijstand
aan slachtoffers van mensenhandel willen toeleggen. Belangstellenden zijn
via de nieuwsbrieven van de Raden opgeroepen zich bij de raden aan te melden.
Inmiddels is reeds een substantieel aantal eerste aanmeldingen ontvangen.
Van de advocaten die zich aanmelden wordt verwacht dat zij bereid zijn een
cursus te volgen over de verlening van rechtsbijstand aan slachtoffers van
mensenhandel en dat zij actuele ontwikkelingen op dit terrein zullen bijhouden.
De Raden laten dergelijke cursussen organiseren. De lijst met namen van aangemelde
advocaten zal via de website van de Stichting Tegen Vrouwenhandel en de Federatie
Opvang, www.b9.nl, bereikbaar zijn. De politiekorpsen en prostitutieteams
van de politie ontvangen van de raden in de toekomst jaarlijks een exemplaar
van de namenlijst zodat de politie slachtoffers en getuigenaangevers zonodig
rechtstreeks kan verwijzen. Ook de Juridische Loketten ontvangen deze informatie.De leden van de PvdA-fractie juichen iedere
uitbreiding van het aantal opvangplaatsen voor slachtoffers
van mensenhandeltoe. Zij vragen echter wel waarop het aantal van
200 extra plaatsen gebaseerd is, of die plaatsen ook toekomen aan slachtoffers
van andere misdrijven dan mensenhandel en waarom die uitbreiding pas in 2008
gerealiseerd zal zijn.Het kabinet heeft met ingang van 2004 extra middelen uitgetrokken voor
capaciteitsuitbreiding in de vrouwenopvang. Het gaat om een naar 2007 oplopend
bedrag van 4 mln., dat structureel beschikbaar is. Met dit bedrag van 4 mln.
zou bij een gemiddelde kostprijs van 20 000 euro een uitbreiding van
maximaal 200 plaatsen gerealiseerd kunnen worden. De centrumgemeenten besluiten
zelf hoe de middelen worden ingezet.De middelen zijn bedoeld voor uitbreiding van de landelijk toegankelijke
opvangcapaciteit voor vrouwen die ernstig worden bedreigd, zoals slachtoffers
van eerwraak en vrouwenhandel of andere ernstig bedreigende omstandigheden.De leden van de PvdA-fractie steunen het kabinet
in het voornemen om slachtoffers die gevaar lopen bij terugkeer meer bewust
te maken van de mogelijkheid om asiel aan te vragen (indien geen aanspraak
maken op de B9-regeling). Met de Expert Group on Trafficking in Human Beings
zijn deze leden van mening dat vanuit het mensenrechtenperspectief ook personen
die niet willen getuigen een adequate bescherming dienen te genieten. Vanuit
ditzelfde perspectief zou het ook niet uit moeten maken of er sprake is van
aangifte of dat het openbaar ministerie een verblijf van een slachtoffer van
belang vindt. Deze leden vragen waarom terugkeerrisico's en de mogelijkheid
tot maatschappelijke integratie niet als leidende criteria gelden voor het
al dan niet verlenen van een permanente verblijfstatus.Bij de aanvraag om voortgezet verblijf na afloop van de verblijfsvergunning
op basis van de B9-regling is het met name het risico dat betrokkene loopt
bij terugkeer doorslaggevend voor de vraag of voortgezet verblijf kan worden
verleend. Daarnaast spelen individuele humanitaire overwegingen een rol bij
de vraag of terugkeer verantwoord is te achten. Personen die
geen gebruik willen maken van de B9-regeling kunnen in een asielprocedure
aanvoeren dat het risico bij terugkeer te groot is. Dit risico dient in de
asielprocedure door betrokkene aannemelijk te worden gemaakt. Er is dus ook
een mogelijkheid deze criteria aan te voeren zonder aangifte te doen of medewerking
aan het OM te verlenen.De leden van de PvdA-fractie veronderstellen
dat minderjarige slachtoffers van mensenhandel
niet per se mee hoeven te werken aan onderzoek om in aanmerking te komen voor
de B9-regeling.Deze veronderstelling klopt echter niet. De B9-regeling maakt geen onderscheid
naar leeftijd. Om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning op basis
van de B9 is ook voor minderjarigen het doen van aangifte (als slachtoffer
of als getuige) een voorwaarde. Indien er geen aangifte wordt gedaan kan,
indien er dwingende humanitaire overwegingen bestaan, verblijf worden toegestaan.Juist in het geval van een ernstig misdrijf als mensenhandel met slachtoffers
die vaak om begrijpelijke reden geen aangifte durven te doen, zou het opstarten
van opsporingsonderzoek volgens de leden van de PvdA-fractie niet alleen afhankelijk moeten zijn van het doen van aangifte door
een slachtoffer. De relatief geringe aangiftebereidheid baart deze leden zorgen.
In de praktijk blijkt het soms al mogelijk om op basis van informatie van
anderen dan het slachtoffer een opsporingsonderzoek te starten. De leden vragen
om in te gaan op verdere uitbreiding van deze mogelijkheid.In het plan van aanpak Ordening en Bescherming Prostitutiesector is uitgebreid
ingegaan op het belang van informatie voor de opsporing en vervolging van
mensenhandel. Als een van de oplossingsrichtingen om relevante opsporingsinformatie
te verkrijgen is – naast het vergroten van de aangiftebereidheid van
slachtoffers en getuigen, het vergroten van de aandacht voor de mogelijke
aanwezigheid van slachtoffers van mensenhandel tijdens het vreemdelingentoezicht
en het stimuleren van anonieme meldingen van signalen van mensenhandel door
burgers (inclusief klanten) – gewezen op de mogelijkheden die informatiegestuurde
opsporing (IGO) kan bieden. Vervolgens is een aantal maatregelen opgenomen,
dat de informatiegestuurde opsporing kan bevorderen. Overigens vindt het concept
van informatiegestuurde opsporing en informatiegestuurde politie op dit moment
breed ingang binnen de politie.De leden van de PvdA-fractie merken op dat
het kabinet het niet nodig acht om voor personen die vanwege mensenhandel
asiel aanvragen aparte opvang en hulpverlening in te richten aangezien er
al goede opvang is voor personen die gedurende de bedenktijd van de B9-regeling
opvang en hulp krijgen. Die bedenktijd is echter slechts drie maanden. De
leden vragen of dit betekent dat voor de aanvraag van asiel voor maximaal
drie maanden specifieke hulp en opvang wordt gegeven.Dit is niet het geval. Slachtoffers van mensenhandel die gebruik willen
maken van de B9-regeling worden in het kader van die regeling opgevangen,
meestal in de vrouwenopvang, zowel gedurende de bedenktijd als na aangifte.
Personen die asiel aanvragen worden opgevangen in de voor asielzoekers bestemde
locaties, ongeacht de reden voor het asielverzoek of de duur van de behandeling
van het verzoek. Alleen indien de veiligheid van betrokkene of de veiligheid
van de andere bewoners dit vordert, kan tot een andere vorm van opvang worden
besloten.De leden van de PvdA-fractie lezen in het
NAM dat het kabinet zich bewust is van de speciale aandacht die er voor minderjarige
slachtoffers van mensenhandel zou moeten zijn, maar missen de concrete actiepunten
hierbij. Het zou naar de mening van deze leden wenselijk zijn dat in diverse
actiepunten die aandacht voor kinderhandel explicieter
zou worden gemaakt, bijvoorbeeld in de nieuwe aanwijzing door het College van Procureurs-Generaal over mensenhandel, in de voorlichting naar
ketenpartners, klanten en in opleidingen.Hoewel de aanpak van kinderhandel deel uitmaakt van de aanpak van mensenhandel,
erkent het kabinet dat op een aantal punten (bijvoorbeeld in de opleiding
van ketenpartners en de bejegening van slachtoffers) meer specifiek aandacht
voor minderjarige slachtoffers van mensenhandel mogelijk is. Met een aantal
organisaties (waaronder het OM en ECPAT) zal worden nagegaan waar tot concrete
actiepunten gekomen kan worden, zodat nog dit jaar een addendum bij het NAM
aan uw Kamer kan worden toegestuurd.De leden van de PvdA-fractie menen dat ook
de Nederlandse ambassades een rol zouden kunnen spelen in de preventie van
kinderhandel. Hierbij valt te denken aan het controleren van de betrouwbaarheid
van bureau's die banen in Nederland aanbieden. Sommige van die bureaus misleiden
onder andere minderjarigen door ander werk voor te spiegelen dan werk in de
prostitutie.De Nederlandse ambassades zijn reeds geïnformeerd over de preventieve
en signalerende rol die zij kunnen vervullen op het gebied van mensenhandel.
Controlerende taken behoren evenwel tot de verantwoordelijkheid van de nationale
autoriteiten. Ten aanzien van minderjarigen bestaat er reeds een extra alertheid.
Nederland geeft in geen enkel geval visa af aan minderjarigen zonder toestemming
van de ouders.In het algemeen overleg met de minister van Justitie op 17 juni 2004
vroegen de leden van de VVD-fractie naar de uitkomsten
van het onderzoek naar knelpunten bij de B9-regeling.
Bekend was dat de regeling problemen opleverde, maar aan harde en eenduidige
gegevens over de knelpunten ontbrak het. Verheugend is om te constateren dat
het kabinet inmiddels een bijeenkomst heeft belegd om de knelpunten in kaart
te brengen. Maar met enige verbazing lezen deze leden dat een onderzoek naar
het aanbieden van de B9-regeling pas in september 2005 zal worden afgerond
(actiepunt 20). De leden vragen wanneer de minister eindelijk een goed en
adequaat inzicht in de knelpunten bij de uitvoering van de B9-regeling heeft,
zodat de knelpunten verholpen kunnen worden.Actiepunt 20 heeft uitsluitend betrekking op een onderzoek dat door BlinN/Humanitas
wordt uitgevoerd naar het voorkomen van slachtoffers van mensenhandel in vreemdelingenbewaring.
In juni 2004 heeft een tweedaagse werkconferentie met het veld een gedegen
inzicht in de knelpunten opgeleverd inclusief een oplossingsrichting. De Kamer
is hierover in juli 2004 geinformeerd. Resultaten van de conferentie vormen
mede de basis van het Nationaal Actieplan.Onder actiepunt 23 is aangekondigd dat de rechtsbijstandpraktijk beter
geïnformeerd moet worden over de mogelijkheden tot
het aanvragen van extra vergoedingen. De leden van de VVD-fractie vragen of bekend is of en in hoeverre er reeds gebruikt
gemaakt wordt van deze mogelijkheden en of de indruk bestaat dat eventuele
onwetendheid hierover de procedures heeft beïnvloed. Graag vernemen zij
van de minister zijn reactie hierop. Ook horen zij graag wat de rol van de Raad voor Rechtsbijstand hierin zal moeten zijn.Advocaten die rechtshulp verlenen in toevoegingszaken zijn over het algemeen
voldoende bekend met het toevoegingsbeleid en de hoogte van toevoegingsvergoedingen.
De Raden voor Rechtsbijstand hebben een en ander, specifiek voor rechtshulp
aan slachtoffers van mensenhandel, via hun nieuwsbrieven aan advocaten uiteengezet.
Hiermee zijn advocaten adequaat geïnformeerd. Uit het registratiesysteem
van de Raden is niet vast te stellen in hoeveel van deze zaken een extra vergoeding
is aangevraagd voor een bewerkelijke of samenhangende procedure. Evenmin zijn
gegevens bekend over niet-gebruik en de eventuele gevolgen daarvan voor
de procedure, doch gelet op de bekendheid van advocaten met het stelsel mag
worden aangenomen dat hiervan nauwelijks sprake is.Ten aanzien van de uitvoering van B9-regeling blijven de leden van de SP-fractie bij het standpunt, dat illegale vrouwen die
in Nederland slachtoffer zijn geworden van ernstige uitbuiting in aanmerking
moeten kunnen komen voor een permanent verblijfsrecht,
en dat dit niet alleen afhankelijk moet zijn van het risico van re-victimisatie
in het land van herkomst. Deze leden vragen of er omstandigheden kunnen zijn
(bijvoorbeeld gelegen in de lengte van de periode van uitbuiting of de psychische
gesteldheid van het slachtoffer als gevolg van de uitbuiting), die aanleiding
kunnen geven om tot verlening van een verblijfsstatus over te gaan.Deze vraag kan ik bevestigend beantwoorden. Bij de beoordeling van de
aanvraag om voortgezet verblijf wordt in de eerste plaats gekeken naar de
risico's die betrokkene loopt na terugkeer. Individuele humanitaire omstandigheden
kunnen een rol spelen bij de beoordeling.Ten aanzien van actiepunt 29 vragen de leden van deSP-fractie nadrukkelijk aandacht voor de toegankelijkheid
van opvang voor illegale vrouwen. Deze leden wijzen er op dat bij
het debat over eerwraak aan de orde is geweest en dat daarbij door het kabinet
is gesteld dat opvang toegankelijk is voor illegale vrouwen. De leden constateren
dat de praktijk vaak anders leert en vragen wat gedaan wordt om ervoor te
zorgen dat ook illegale vrouwen terecht kunnen in de opvang.Kabinetsbeleid is dat Nederlandse voorzieningen niet openstaan voor illegalen.
Ook voor deze groep illegalen geldt dat. Dat blijft zo. In de praktijk blijkt
dat feitelijk deze vrouwen soms wel worden opgenomen in de opvang.Ten aanzien van actiepunt 32 vragen de leden van deSP-fractie aandacht voor de voorgenomen plannen van de minister van
Vreemdelingenzaken en Integratie om voortaan alle ama's
in de leeftijd van 15–18 jaar centraal op te vangen, in een
apart gedeelte van een regulier asielzoekerscentrum. De leden vragen welke
specifieke maatregelen er worden genomen om ama's, met name de meisjes onder
hen, in deze vorm van opvang te beschermen tegen ronselpraktijken.De maatregelen die nu al door het COA worden genomen (staand beleid) om
AMA's tegen ronselpraktijken te beschermen zijn:1. Aan de AMA's wordt voorlichting gegeven over de bedreigingen in de
maatsschappij, zoals ronselpraktijken, prostitutie en loverboys;2. Aan de AMA's wordt seksuele voorlichting gegeven;3. Aan de AMA's wordt informatie verstrekt over de instanties bij wie
zij kunnen aankloppen als zij in een ongewenste situatie terechtkomen;4. In de opvanglocaties voor AMA's geldt een bezoekersregeling. Deze houdt
onder meer in dat alle bezoek zich moet melden bij de AMA-medewerkers en dat
alle bezoek om 22.00 uur de AMA-locatie moet hebben verlaten. Dit wordt gecontroleerd
door de AMA-medewerkers;5. In de opvanglocaties voor AMA's worden de kentekens van auto's van
personen die AMA's bezoeken, geregistreerd;6. Door de opvanglocaties voor AMA's worden de verlof-adressen die de
AMA's opgeven bij hun verlof-aanvragen gecontroleerd;7. In de opvanglocaties voor AMA's moeten de AMA's zich twee keer per
dag ('s ochtends en 's avonds) melden bij de AMA-medewerkers;8. In enkele opvanglocaties voor AMA's hebben AMA's deelgenomen aan weerbaarheidstrainingen.
Deze trainingen vormden een pilot in het kader van het project Verbeteren
Veiligheid Vrouwen en Meisjes (VVVM).Bij de voorgenomen plannen voor de centrale opvang van AMA's door het
COA gaat het om een intensivering van de opvang (intensivering van het staand
beleid). Die intensivering van de opvang is onder meer gericht op de bescherming
van de AMA's in de opvanglocaties tegen dreigingen van buitenaf. Met het oog
daarop zal onder meer worden voorzien in:1. Begeleiding van de AMA's in de late avond, de nacht en de ochtenden
van de weekenden. Per opvanglocatie voor AMA's zullen hierdoor 24 uur per
dag minimaal twee AMA-medewerkers aanwezig zijn.2. De uitrusting van alle opvanglocaties voor AMA's met een «keycard»-systeem.
Met dit systeem kan worden gecontroleerd en geregistreerd wie de AMA-units
en de kamers van de AMA's betreedt en verlaat.3. Een voortgezet streven van het COA om via verbetering van de samenwerking
en de informatie-uitwisseling met externe partners (NIDOS, MOA, GGZ, IND,
Zedenpolitie, Buro Halt, Vluchtelingenwerk) meer zicht te krijgen op de verblijfplaatsen
en circuits in Nederland waar AMA's terechtkomen als zij de opvang onaangekondigd
verlaten («MOB-gaan»). Hierbij zal gebruik worden gemaakt van
de ervaringen die daarmee op de Campus in Vught zijn opgedaan, in de veronderstelling
dat er een preventieve werking van uitgaat wat betreft de risico's van het
MOB-gaan voor de AMA's.Opsporing en vervolging van mensenhandelDe leden van de PvdA-fractie merken op dat
de strafbepaling van mensenhandel in het Wetboek van Strafrecht waarschijnlijk
zal worden verbreed tot andere vormen van gedwongen arbeid van mensen buiten
de seksindustrie. Deze leden vragen of kan worden uiteengezet wat deze verbreding
voor gevolgen zal hebben voor de capaciteit van de opsporing
en vervolging van mensenhandel.Diverse internationale afspraken hebben geleid tot aanpassing van de Nederlandse
wetgeving op het gebied van mensenhandel. De (met betrekking tot het onderwerp)
belangrijkste wijziging die wordt voorgesteld is de invoering van één
artikel in het Wetboek van Strafrecht, waarin alle vormen van mensenhandel
strafbaar worden gesteld, waar mensenhandel voorheen werd verbonden aan uitbuiting
binnen de seksindustrie. Zoals eerder werd aangegeven, kan momenteel nog niet
worden uiteengezet wat de nieuwe wetgeving voor gevolgen heeft voor de capaciteit
van de opsporing en vervolging van mensenhandel. Enerzijds omdat niet duidelijk
is welke vormen van mensenhandel in Nederland voorkomen. Anderzijds omdat
opsporing niet langer alleen door de politie zal plaatsvinden. Ook bijzondere
opsporingsdiensten zoals de Arbeidsinspectie (AI), de Fiscale Inlichtingen-
en Opsporingsdienst/Economische Controledienst (FIOD/ECD) en de Sociale Inlichtingen-
en Opsporingsdienst (SIOD) kunnen bij hun werkzaamheden stuiten op vormen
van mensenhandel.De leden van de PvdA-fractie vragen of deArbeidsinspectie een rol gaat spelen bij de opsporing
van andere vormen van gedwongen arbeid dan seksuele.De Arbeidsinspectie ziet toe op de naleving van een aantal wetten en daarbijbehorende
regelgeving. Indien de Arbeidsinspectie bij de uitoefening van haar taken
wordt geconfronteerd met signalen van mensenhandel, ook in de brede betekenis
van artikel 273a Sr., zal zij deze signalen overbrengen aan de politie of
de SIOD, voorzover dit past binnen hun aandachtsgebied. Daar waar in dit verband
sprake is van uitbuiting en verstoring op de arbeidsmarkt zal de SIOD strafrechtelijke
onderzoeken verrichten.Recent heeft de SIOD een strafrechtelijk project afgesloten, genaamd «Labyrint».
In het kader van dit project zijn zes strafrechtelijke onderzoeken afgerond
naar West-Afrikaanse criminele netwerken. In het kader van deze onderzoeken
zijn door de SIOD diverse delicten geconstateerd die liggen op het terrein
van mensensmokkel en mensenhandel.Uit het onderzoek blijkt dat de personen die door deze criminele organisaties
naar Nederland gesmokkeld zijn, in Nederland door deze organisaties op vaak
zeer schrijnende wijze worden uitgebuit. De uitbuiting heeft zowel betrekking
op onderbetaling bij het verrichten van arbeid, als ook op afpersing van de
illegalen bij het «verstrekken» van identiteitsbewijzen en slaapplaatsen.
Het geheel levert een beeld op van grove uitbuiting. Een en ander vertoont
een opmerkelijke parallel met de omstandigheden zoals beschreven in de inventariserende
literatuurstudie «Slavernij-achtige uitbuiting in Nederland»1 dat eind 2004 naar de Tweede Kamer is gestuurd.Door de verschuiving van legale naar illegale prostitutie en (illegale)
prostitutie via escortbureaus wordt de opsporing
van mensenhandel moeilijker. De leden van de PvdA-fractie stellen dat, hoewel in het NAM dit probleem weliswaar wordt benoemd,
het voor hen niet duidelijk is hoe urgent het probleem in de ogen van het
kabinet is en in hoeverre de «Handhaven-op-niveau Escort Methodiek»
in gemeenten geïmplementeerd is of wordt.Het verkrijgen van grip op de illegale en niet-locatiegebonden prostitutie
acht het kabinet cruciaal voor het behalen van de doelstellingen achter de
opheffing van het algemeen bordeelverbod. In het plan van aanpak Ordening
en Bescherming Prostitutiesector is het kabinet daarom ook uitgebreid ingegaan
op de problematiek van bestuurlijke handhaving in verborgen en niet-locatiegebonden
sectoren van de prostitutie (o.a. de escortbranche). Ter verbetering van die
handhaving is in dit plan van aanpak een aantal concrete maatregelen geformuleerd,
die op dit moment worden uitgevoerd. De «Handhaven-op-niveau Escort
Methodiek» is verspreid richting gemeenten en regionale politiekorpsen,
doch ik heb er geen zicht op in hoeverre deze methodiek inmiddels in gemeenten
is geïmplementeerd. Uit de tweede evaluatie van de opheffing van het
algemeen bordeelverbod – die na de zomer zal plaatsvinden – hoop
ik meer duidelijkheid te verkrijgen over het beleid dat gemeenten voeren,
onder meer ten aanzien van de niet-locatiegebonden prostitutie.De leden van de PvdA-fractie vragen wat er –
naast deze bestuursrechtelijke aanpak – in de zin van opsporing en vervolging specifiek wordt gedaan om de escortbranche
aan te pakken.Zoals in hoofdstuk 5 van het NAM is aangegeven, is het voor de opsporing
en vervolging noodzakelijk dat voldoende relevante informatie beschikbaar
komt. De informatie uit het bestuurlijk toezicht is daarbij onmisbaar. Bijvoorbeeld
wanneer bedrijven met een vergunning tijdens controles aangeven welke andere
bedrijven zonder vergunning actief zijn en daarbij minderjarige of illegale
prostituees inzetten. In vrijwel alle gemeenten wordt het bestuurlijk toezicht
namens de gemeente door de politie (vaak samen met de vreemdelingenpolitie)
uitgevoerd. Waar men tijdens het bestuurlijk toezicht stuit op tewerkstelling
van minderjarigen of op personen die onder dwang in de prostitutie zijn gebracht
en gehouden, zal direct een strafrechtelijk opsporingstraject kunnen worden
ingezet. Maar ook wanneer buiten het bestuurlijk toezicht om concrete signalen
bij de politie worden gemeld die een vermoeden van mensenhandel wekken, zal
waar mogelijk worden opgetreden. In de praktijk blijken bestuurlijke sancties
(boetes, intrekking vergunning of sluiting) binnen de prostitutiebranche zeer
effectief te zijn. Het is dan ook zaak dat de bestuurlijke handhaving in de
escortbranche op niveau wordt gebracht.Wat betreft de loverboy-problematiek in Nederland
vragen de leden van de PvdA-fractie of alle maatregelen
die mogelijk zijn ook worden getroffen. Naast de opsporing zou vooral wat
betreft het voorkomen van loverboy-praktijken een intensieve voorlichting naar kwetsbare groepen op zijn plaats zijn. Het kabinet
verwijst in het NAM naar het plan van aanpak Ordening en Bescherming
Prostitutiesector en de rol die het op te richten Expertisecentrum Jeugdprostitutie
moet gaan spelen kan spelen. Deze leden vragen wanneer dat expertisecentrum
operationeel wordt en of dit centrum zich vooral gaat bezighouden met het
vergaren van informatie of dat de nadruk op het geven van voorlichting naar
kwetsbare groepen zal komen te liggen.In februari 2005 is het Informatiepunt Jeugdprostitutie gestart. Het is
een – voorlopig – eenjarig project dat vooral een kwartiermakersfunctie
vervult. Het heeft tot taak om feiten en cijfers met betrekking tot jeugdprostitutie
en loverboyproblematiek te vergaren en voorbeelden van succesvolle aanpak
van jeugdprostitutie te verzamelen, om op basis daarvan een eerste aanzet
voor een samenhangende aanpak en een advies over een meerjarige benadering
van de problematiek te kunnen geven. Justitie verleent voor dit project, dat
is ondergebracht bij TransAct, subsidie. Het accent van dit eenjarig project
ligt vooral op het vergaren van informatie en het geven van een advies met
betrekking tot een meerjarige aanpak. Het project richt zich, zeker in deze
pioniersfase, niet op voorlichting aan kwetsbare groepen: dat is primair een
taak van lokale/regionale overheden en instanties die zich echter wel voor
informatie en advies kunnen wenden tot het Informatiepunt.De leden van de VVD-fractie geven aan dat
zij de kennis en vaardigheden die bij de Koninklijke Marechaussee (hierna:
KMar) aanwezig zijn op het terrein van de aanpak van mensenhandel waarderen.
Zij merken op dat het kabinet een belangrijke rol weggelegd ziet voor de regionale
korpsen als het gaat om de bestrijding van mensenhandel en vragen op welke
wijze meer gebruik gemaakt zal gaan worden van de specialistische
kennis die bij de KMar aanwezig is. Zij vragen tevens, of een aparte
bevoegdheid voor de KMar op dit terrein wenselijk is.Vanuit haar taken in het kader van de handhaving van de Vreemdelingenwet
(grensbewaking, mobiel toezicht vreemdelingen etc.) heeft de KMar van oudsher
veel kennis over en ervaring met de aanpak van illegale immigratie. Om die
reden ben ik van oordeel dat de KMar een belangrijker rol moet krijgen in
de opsporing van strafbare feiten als mensensmokkel en fraude met reisdocumenten.
Op dit moment is daarom wetgeving in voorbereiding die zal voorzien in een
meer zelfstandige taak van de KMar op dit terrein. Mensenhandel is van een
andere orde. Weliswaar spelen bij mensenhandel vaak ook smokkelaspecten een
rol, maar de focus van de opsporing is bij die vorm van criminaliteit mede
gericht op de belangen van de slachtoffers. De integriteit van de persoon
is immers in het geding. Ik acht het daarom niet noodzakelijk, noch gewenst
de KMar op dit terrein een aparte bevoegdheid te geven. Wél is het
van belang dat de regiokorpsen bij de aanpak van mensenhandel desgewenst een
beroep kunnen doen op de hiervoor bedoelde expertise van de KMar. De Politiewet
1993 biedt daartoe mogelijkheden middels de bijstandsbepalingen en meer specifiek
door het bepaalde in artikel 6, eerste lid onder d waarin onder meer als taak
van de KMar wordt genoemd «de assistentieverlening aan de politie bij
de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit». Er is capaciteit
bij de KMar gereserveerd voor de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit.
Deze capaciteit kan op verzoek van de korpsen beschikbaar komen voor assistentie
bij de opsporing van mensenhandel. Of die assistentieverlening in een structuur
gevat moet blijven, zoals thans het geval is met de teams Grensoverschrijdende
Criminaliteit (GOC), of een meer flexibele vorm moet krijgen wordt op dit
moment bezien.XNoot1Samenstelling:Leden: Van de Camp (CDA), De Vries (PvdA), Van Heemst (PvdA), Vos (GL),
Rouvoet (CU), Adelmund (PvdA), De Wit (SP), Albayrak (PvdA), Luchtenveld (VVD),
Wilders (Groep Wilders), Weekers (VVD), De Pater-van der Meer (CDA), Voorzitter,
Çörüz (CDA), Verbeet (PvdA), Ondervoorzitter, Wolfsen (PvdA),
De Vries (CDA), Van Haersma Buma (CDA), Eerdmans (LPF), Van Vroonhoven-Kok
(CDA), Van Fessem (CDA), Straub (PvdA), Van der Laan (D66), Visser (VVD),
Azough (GL), Van Egerschot (VVD), Vacature (LPF), Vacature (SP).Plv. Leden: Jonker (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Timmer (PvdA), Halsema
(GL), Van der Staaij (SGP), Kalsbeek (PvdA), Van Velzen (SP), Tjon-A-Ten (PvdA),
Van Baalen (VVD), Blok (VVD), Hirsi Ali (VVD), Aasted Madsen-van Stiphout
(CDA), Jager (CDA), Van Heteren (PvdA), Arib (PvdA), Buijs (CDA), Sterk (CDA),
Varela (LPF), Joldersma (CDA), Ormel (CDA), Van Dijken (PvdA), Lambrechts
(D66), Rijpstra (VVD), Karimi (GL), Örgü (VVD), Hermans (LPF), Vergeer
(SP).XNoot1Kamerstukken II, 2004–2005, 28 638, nr. 13.XNoot2Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.XNoot1Zweden heeft geen evaluatie van de effecten van de strafbaarstelling van
klanten gedaan. Vanuit politie en justitie in Zweden wordt echter bevestigd,
dat weliswaar de straatprostitutie in omvang is afgenomen, maar dat men nauwelijks
inzicht heeft in (ontwikkelingen binnen) de andere vormen van prostitutie.
Het onderzoek is te downloaden op http://www.odin.dep.no/filarkiv/232216/Purchasing_;Sexual_;Services_;in_Sweden_and_The_Nederlands.pdfXNoot1De NRM heeft op 6 april 2005 een brief aan de Minister van Justitie
c.c. aan de Vaste Kamercommissies voor Justitie, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en voor
Buitenlandse Zaken gestuurd, waarin de bevindingen uit de conferentie onder
de aandacht worden gebracht.XNoot1«Slavernij-achtige uitbuiting in Nederland, een inventariserende
literatuurstudie in het kader van de uitbreiding van de strafbaarstelling
van mensenhandel»; J. van der Leun en L. Vervoorn, E.M. Meijers instituut
van de Faculteit der rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden 2004, in
opdracht van het WODC. 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-28638-16.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl