Rijksbegroting Buitenlandse Zaken 1995; Verslag algemeen overleg
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-12 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23900-V, nr. 42

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

22-06-1995

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1994-1995

23900-V nr. 42

24-05-1995

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissieHet antwoord van de ministerOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23900-VToon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 36 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 900 VVaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van
het ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het jaar 1995nr. 42VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 mei 1995De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
heeft op 10 mei 1995 overleg gevoerd met minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking
over:– de jaarverslagen over 1993 van de medefinancieringsorganisaties
(23 900 V, nr. 27);– de evaluatierapporten MFO's;– de brief d.d. 23 september 1994 inzake het jaarverslag 1993 NCO;– de brief d.d. 10 maart 1995 inzake de jaarverslagen 1993 FNV en
CNV in het kader van het vakbondsmedefinancieringsprogramma;– de brief d.d. 8 mei 1995 met het commentaar van de minister op
de GOM-notitie «Met het oog op kwaliteit».Van het gevoerde overleg brengt de commissie bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissieMevrouw Roethof (D66) herinnerde eraan dat tijdens het vorige
overleg over hetzelfde onderwerp enkele kritische kanttekeningen bij het reilen
en zeilen van de medefinancieringsorganisaties zijn geplaatst. Zij was blij
dat deze organisaties op basis daarvan voortvarend aan de slag zijn gegaan.De medefinancieringsorganisaties zijn kennelijk voor de periode 1997–2001
de volgende verdeelsleutel overeengekomen: 40% voor Novib en Hivos en 60%
voor de confessionele MFO's. Is het de bedoeling om uiteindelijk op een 50/50-verdeling
uit te komen? Mevrouw Roethof zei het bijzonder te waarderen dat de organisaties
onderling tot deze verschuiving zijn gekomen, maar meende wel dat er niets
op tegen is om een 50/50-verdeling eerder dan in 2001 gestalte te geven.In de nota «Nieuwe wegen» wordt gerept van de mogelijkheid
om joint ventures aan te gaan met milieugroepen, mensenrechtenen consumentenorganisaties.
Met in het achterhoofd de lijst van groeperingen die actief waren in het platform
Social Summit, meende mevrouw Roethof dat hier goede mogelijkheden liggen
om de expertise van MFO's te koppelen aan allerlei vormen van gericht engagement.Hoe oordeelt de minister over de (toekomst van de) hindoestaans-islamitische
organisatie Himos? Kan deze organisatie een MFO worden als aan de voorwaarden
wordt voldaan?In de kringen van de MFO's wordt met enige trots gesproken over de vernieuwing
die naar aanleiding van de sociale top in Kopenhagen tot stand is gekomen:
50% van het budget besteden aan sociale ontwikkeling. Hoe hoog is dat percentage
nu en wat wordt precies verstaan onder sociale ontwikkeling? Wordt daarbij
ook gedoeld op bijvoorbeeld culturele ontwikkeling, een irrigatieproject of
familyplanning? Als dat er allemaal onder valt, waarom wordt dan niet gestreefd
naar 100% minus de overhead die aan een vast percentage is gebonden? Mevrouw
Roethof bespeurde al met al een grotere bereidheid tot samenwerking met andere
organisaties en een bereidheid tot meer openheid. Dat is natuurlijk een gunstige
ontwikkeling, maar het was haar nog niet goed duidelijk hoe een burgerlijk
internationaal samenwerkingsoverleg eruit zal gaan zien. Gaan de vakbonden
en MFO's overleggen in dit BIO of gaan ze zelfs samenwerken bij sommige projecten?
Haar voorkeur ging uit naar de laatste variant en zij verwees hierbij naar
de mening van prof. Thomas dat de beleidsontwikkeling van het vakbondsprogramma
te wensen overlaat en dat een betere samenwerking met andere particuliere
organisaties wenselijk is. Voorkomen moet worden dat op meerdere plaatsen
tegelijk het wiel wordt uitgevonden en dat de delegaties met de frequentie
van pakketpost in ontwikkelingslanden uit de vliegtuigen rollen.Nu het FNV-vakbondsmedefinancieringsprogramma f 250 000 overheeft,
kan de vraag gesteld worden of een dergelijk verschijnsel het gevolg is van
het van tevoren vastgestelde budget in combinatie met het gegeven dat zich
geen voldoende geschikte projecten aandienen. De fractie van D66 zet vraagtekens
bij een dergelijke budgetfinanciering en is meer te spreken over financiering
door middel van garantie- of leningenfondsen met inschakeling van banken als
de Triodos, de ASN en de EDCS. Deze manier van werken sluit ook veel beter
bij aan bij de opdracht die de minister zich in de begroting voor 1995 heeft
gesteld: het activeren van de arbeidsmarkt en het creëren van kansrijke
werkgelegenheid. Mevrouw Roethof vroeg zich af hoe onafhankelijk een consultant in zijn
projectevaluatie kan zijn als hij zijn broodheren controleert. Hoe groot is
de kans dat hij niet meer wordt gevraagd als hij keer op keer een kritisch
rapport schrijft?Wat maakt de Novib-methode eigenlijk zo uniek? Werken niet alle MFO's
volgens deze methode?De minister constateert dat het verminderen van de donorafhankelijkheid
van de partnerorganisaties nog steeds vrij moeizaam verloopt. Wat is hiervan
de oorzaak en wat denkt de minister daaraan te doen?De heer Verhagen (CDA) benadrukte allereerst dat het de politiek
is die de omvang van het medefinancieringsprogramma bepaalt en de kwaliteit
en effectiviteit van ontwikkelingssamenwerking beoordeelt, terwijl de MFO's
zelf bepalen hoe het budget onderling wordt verdeeld. Hij ging ervan uit dat
de nieuwe verdeelsleutel in goed overleg is vastgesteld en nam er voor het
overige kennis van.Uiteraard moet er steeds gewerkt worden aan verbetering van kwaliteit
en effectiviteit, maar wellicht kan het boek «Beoordelen van de maatregelen
die de MFO's hebben genomen naar aanleiding van de impactstudie» worden
gesloten. Uit het rapport «Met het oog op de kwaliteit» blijkt
immers duidelijk dat er lering is getrokken uit de indertijd gedane aanbevelingen.
Als samenwerking leidt tot een doelmatiger besteding van de gelden (bijvoorbeeld
bij landenanalyses en landenevaluaties) wordt dit door de MFO's wel degelijk
nagestreefd. Voorts is er sprake van concentratie op minder landen en meer
aandacht voor Afrika. Het tegengaan van versnippering is een goede zaak, maar
dat mag er natuurlijk niet toe leiden dat de MFO's alleen nog
maar actief zijn in landen waarmee een bilaterale ontwikkelingsrelatie bestaat.
MFO's kunnen immers goed werk verrichten in landen waarmee Nederland vanwege
de situatie in het partnerland geen bilaterale ontwikkelingsrelatie kan aangaan,
bijvoorbeeld als gevolg van corruptie bij de overheid. Er kunnen daarnaast
landen zijn waarmee Nederland op grond van de economische situatie geen bilaterale
ontwikkelingssamenwerkingsrelatie heeft, maar waar tegelijkertijd nog specifieke
doelgroepen zijn die ondersteuning verdienen (bijvoorbeeld landloze boeren
en Indianen).Er doen zich nog steeds problemen voor bij het verminderen van de donorafhankelijkheid
en bij de kosten-baten-technieken voor specifieke medefinancieringsactiviteiten.
De heer Verhagen verklaarde de uitwerking van de op dit punt aangekondigde
maatregelen nauwgezet te zullen volgen. Hij hoopte dat de aangekondigde programma-evaluatie
op het gebied van maatschappelijke verzelfstandiging meer informatie zal kunnen
bieden.De MFO's hebben met de presentatie van «Nieuwe wegen» niet
alleen lering getrokken uit de impactstudie, maar geven daarmee ook blijk
van een realistische kijk op het verschijnsel van ontwikkelingssamenwerking.
In de eerste plaats is de duidelijke keuze voor diversiviteit en pluriformiteit
gestoeld op het medefinancieringsprogramma. In de tweede plaats is er meer
aandacht voor ondersteuning van de civil society en wordt de rol van overheid
en markt als een gegeven geaccepteerd.Er zal door de MFO's meer aandacht worden besteed aan sociale ontwikkeling.
Terecht wordt de eigen rol van de overheid in het ontwikkelingsland benadrukt
bij het garanderen van toegang tot de sociale basisvoorzieningen, maar hoe
kan men er zeker van zijn dat die overheid haar verantwoordelijkheid ook neemt?
Hoe groot zal de neiging zijn om die verantwoordelijkheid te ontlopen nu er
een buitenlandse organisatie is die zich bekommert om het sociale vangnet?De jaarverslagen van de NCO en de vakbonden gaven de heer Verhagen geen
aanleiding vragen te stellen. Met name de activiteiten van de vakbonden dragen
bij aan de totstandkoming van een civil society; het werk van de NCO blijft
van belang met het oog op het noodzakelijke draagvlak in Nederland. Zou het
geen aanbeveling verdienen om naast de bestaande medefinancieringsprogramma's
meer mogelijkheden te creëren voor de ondersteuning van kleinschalige
particuliere initiatieven? Vaak blijkt het transport van verzamelde goederen
naar het ontwikkelingsland een knelpunt te zijn.Mevrouw Sipkes (GroenLinks) had evenmin veel aanleiding om
diepgravende vragen te stellen over de jaarverslagen van de MFO's en de reactie
daarop van de minister. Zij zei veel waardering te hebben voor het werk van
de MFO's, maar wel betreurde zij het dat in 1995 moet worden gesproken over
jaarverslagen over het jaar 1993. Verder constateerde zij dat er heel wat
wordt geëvalueerd in een land als Nederland, al realiseerde zij zich
dat het vaak de Kamer is die daarom vraagt. Maar het kan natuurlijk geen kwaad
om ook eens te kijken naar de verhouding tussen kosten en baten van al die
evaluaties.Mevrouw Sipkes zei vervolgens de beleidswijzigingen van de MFO's positief
te waarderen (verzakelijking en inhoudelijke verdieping, concentratie op Afrika
e.d.). Ook sprak zij haar tevredenheid uit over de goede verstandhouding tussen
de MFO's en over de overeengekomen verdeelsleutel. Zij benadrukte dat het
aan de MFO's moet worden overgelaten die sleutel te bepalen en vond niet dat
overleg over meer samenwerking of zelfs fusies de eerste prioriteit moet hebben.
Het gaat immers in de eerste plaats om de effectiviteit en de kwaliteit van
de projecten en als daar geen klachten over zijn en de MFO's goed samenwerken,
kan heel goed op de oude voet worden voortgegaan. De minister is voornemens te bezien of en hoe er meer kan worden gedaan
aan gemeenschappelijke training van de partners. Kan hij dit toelichten? Ook
mevrouw Sipkes zei zorgen te hebben over het geringe succes bij het verminderen
van de donorafhankelijkheid. Ziet de minister toch nog mogelijkheden om hierin
verbetering te brengen?Het is positief te waarderen dat de MFO's minimaal 50% van de beschikbare
fondsen aan sociale ontwikkeling zullen besteden. Zij sluiten hiermee nadrukkelijk
aan op de tijdens de sociale top in Kopenhagen gemaakte afspraken. Tijdens
die top is ook uitgesproken dat particuliere organisaties bij uitstek het
kanaal vormen om duurzame relaties te ontwikkelen. Welke positie voorziet
de minister voor de MFO's bij de herijking?De minister heeft indertijd kenbaar gemaakt dat de vakbeweging zich ook
moet uitspreken over zaken als internationale solidariteit, duurzame ontwikkeling
en de positie van vrouwen en kinderen. Heeft de vakbeweging al beleidsvoornemens
in dezen gepresenteerd?De minister schrijft dat samen met Novib en SNV is besloten de DRA (Disaster
Relief Agency) op te richten. De minister heeft indertijd wel eens de verzuchting
geslaakt dat er in Nederland geen organisatie is die grootschalige noodhulpactiviteiten
kan verrichten en coördineren. Is het de bedoeling dat dit agentschap
voorziet in deze lacune?De minister schrijft verder dat door de MFO's de indruk wordt gewekt dat
beleidsbeïnvloeding zich met name richt op het noorden. Hij onderkent
het belang daarvan maar vindt toch dat het medefinancieringsprogramma bij
uitstek geschikt is om vorm en inhoud te geven aan beleidsbeïnvloeding
door de partnerorganisaties in het zuiden. Mevrouw Sipkes had echter de indruk
dat de MFO's toch ook in het noorden een taak zien teneinde het draagvlak
te behouden en/of te vergroten om in ieder geval het budget veilig te stellen.De heer Van Middelkoop (GPV) sloot zich aan bij de lovende
woorden voor de activiteiten van de MFO's. Hij vond de brief van de minister
naar aanleiding van de jaarverslagen nogal beschrijvend en had een iets zelfstandiger
oordeel van hem op prijs gesteld. Vooralsnog ging de heer Van Middelkoop ervan
uit dat ook de minister een tevreden man is.De overheid subsidieert de MFO's omdat zij een geheel eigen rol kunnen
spelen in de sfeer van de armoedebestrijding. Passen daarin ook activiteiten
als die van het Hivos-cultuurfonds? In het algemeen kan het natuurlijk vrij
delicaat zijn om zich bezig te houden met de cultuur van andere landen. Die
cultuur is immers geworteld in allerlei levensbeschouwelijke overtuigingen
en de cultuur onderdeel laten uitmaken van het financieringsprogramma kan
dus spanningen opleveren.Kan de minister enige toelichting geven op de DRA? Is hier sprake van
een nieuwe activiteit en ziet hij hierbij ook een taak weggelegd voor de medefinancieringsorganisaties?
Welke rol speelt de overheid precies in dezen?In de notitie «Nieuwe wegen» van de MFO's staat dat de scheidslijnen
tussen nood-, rehabilitatie- en wederopbouwhulp enerzijds en structurele hulp
anderzijds vaak kunstmatig zijn en dat de MFO's zich in conflictsituaties
steeds meer zien geconfronteerd met de noodzaak activiteiten in de sfeer van
nood- of rehabiliatiehulp te financieren. Zij zeggen dat dit soort financiering
een natuurlijk onderdeel van het MFP moet zijn. Hoe oordeelt de minister hierover?
De minister van Defensie zal nog een brief schrijven over hulpverleningstaken
van het leger en de heer Van Middelkoop ging ervan uit dat ook de minister
voor Ontwikkelingssamenwerking bij de voorbereiding van die brief zal worden
betrokken.De heer Van Middelkoop was het met de minister eens dat het beheren van
kredietsystemen beter aan gespecialiseerde organisaties of bancaire instellingen
kan worden overgelaten. Hij zei enigszins verbaasd te zijn over
de instemming van de minister met de nieuwe verdeelsleutel zonder dat er ook
maar enige intrinsieke argumentatie wordt gegeven.Ten slotte ging de heer Van Middelkoop ervan uit dat de minister de MFO's
erop heeft gewezen dat de NCO de eerst aangewezen instantie is om het draagvlak
voor ontwikkelingssamenwerking te verbreden en dat het dus beter is dat de
MFO's zich met name richten op het zuiden.De heer Van den Berg (SGP) betoogde dat zijn fractie het werk
van de MFO's erg belangrijk vindt. Door de kleinschaligheid wordt vaak het
grondvlak van de samenleving in de ontwikkelingslanden bereikt. Men weet de
basis te stimuleren en veelal duurzaam te beïnvloeden. Een andere belangrijke
functie van de MFO's betreft het vervullen van een brugfunctie tussen de Nederlandse
samenleving en de ontwikkelingslanden.Het is verheugend te constateren dat de MFO's in hun werk betrekkelijk
succesvol zijn. Er is sprake van verzakelijking en meer professionaliteit.
De heer Van den Berg benadrukte wel dat verzakelijking niet mag leiden tot
verkilling. Warmte en betrokkenheid in het werk dienen zichtbaar te blijven.Vooral op het punt van de armoedebestrijding zijn de medefinancieringsorganisaties
redelijk succesvol. Het is van belang dat zij zich daar in hoofdzaak op blijven
richten. Maatschappij-opbouw en beleidsbeïnvloeding zijn natuurlijk ook
niet van belang ontbloot, maar de heer Van den Berg had de indruk dat hierbij
al gauw het gevaar van hobbyisme en ideologisering om de hoek komt kijken.
In de ontwikkelingslanden dient de zorg voor de basisbehoeften (betrouwbaar
drinkwater en sanitair, gezondheidszorg, primair onderwijs e.d.) voorop te
staan en juist op dit punt kunnen de MFO's een goede rol vervullen.Nu de MFO's besloten hebben in ieder geval 50% van het budget te besteden
aan sociale ontwikkeling, vroeg de heer Van den Berg zich af waaraan dat geld
tot nu toe werd besteed. Als het de bedoeling is een nieuw criterium in te
voeren, is een zekere beduchtheid voor opstapeling van criteria die het zicht
op het eigenlijke werk belemmeren op haar plaats.De fractie van de SGP heeft weinig behoefte aan nieuwe verdeelsleutels.
Belangrijker zijn in ieder geval de kwaliteit en de effectiviteit van het
werk van de medefinancieringsorganisaties, het draagvlak in het land en de
samenwerking met de partners in de ontwikkelingslanden. Wel wilde de heer
Van den Berg nog opmerken dat abrupte veranderingen in de budgettering het
risico van discontinuïteit in zich dragen.Het ligt voor de hand de medefinancieringsorganisaties een rol te laten
spelen bij de herijking van het beleid.Ten slotte merkte de heer Van den Berg op geen aanleiding te hebben opmerkingen
te maken over het jaarverslag van de NCO. De depolitisering van deze organisatie
is het functioneren ervan ten behoeve van de ontwikkelingssamenwerking alleen
maar ten goede gekomen.De heer Apostolou (PvdA) sprak zijn waardering uit voor de
follow up die is gegeven aan de impactstudie. Er wordt nu zowel nationaal
als internationaal meer samengewerkt. De fractie van de PvdA is altijd van
mening geweest dat er een grotere samenhang tussen de verschillende organisaties
moet zijn en dankzij de impactstudie wordt daaraan hoe langer hoe meer gestalte
gegeven. Hij benadrukte nog dat de discussie over de noodzaak van meer samenwerking
al ver voor het paarse kabinet is begonnen. Versnippering moet krachtig worden
tegengegaan en gelukkig zijn de medefinancieringsorganisaties zelf ook die
mening toegedaan. De identiteit van de MFO's hoeft bepaald niet te lijden
onder meer samenwerking. Het gaat immers niet om samenwerking sec maar om
samenwerking ten behoeve van het werk en het is plezierig dat de medefinancieringsorganisaties
daartoe aanzetten geven. Hoe oordeelt de minister hierover en
wat doet hij zelf om die samenwerking te bevorderen? De heer Apostolou sprak
zijn waardering uit voor het werk van de medefinancieringsorganisaties, de
vakbonden en de NCO in de afgelopen periode in verband met de Sociale top
in Kopenhagen.Een gelukkige bijkomstigheid is dat de commissie een aantal brieven heeft
ontvangen over het reilen en zeilen van organisaties die uit het MFP worden
gesubsidieerd. De heer Apostolou stelde voor om voortaan aan de hand van één
brief het gehele MFP te bespreken, o.a. om te kunnen beoordelen of er een
voldoende mate van samenhang is tussen de desbetreffende organisaties. Hij
pleitte voor meer samenwerking, niet alleen tussen de MFO's maar ook tussen
de particuliere organisaties in het algemeen.Vervolgens ging de heer Apostolou in op wat hij noemde de twee hoofdpunten
uit de notitie «Nieuwe wegen». In de eerste plaats blijkt uit
de programma-evaluaties dat de NGO's goed werk doen op kleinschalig niveau,
veelal in het informele segment van de arbeidsmarkt. Verder ondersteunen zij
initiatieven van burgers (bijvoorbeeld mensenrechten- en vrouwenorganisaties)
terwijl ze ook op het terrein van onderwijs en gezondheidszorg goed werk doen.
De MFO's hebben te kennen gegeven minstens 50% van hun budget te zullen besteden
aan sociale ontwikkeling; voorts stellen ze voor in een breed samenwerkingsverband
met overheden en NGO's in het noorden en het zuiden op het terrein van elementair
onderwijs en basisgezondheidszorg een grootschalig initiatief te ontwikkelen
voor enkele landen of regio's. Deze interessante gedachte van het particulier
initiatief verdient uitwerking. Welke bijdrage kan de minister hieraan geven?In de tweede plaats wordt op verschillende terreinen al gewerkt met het
garantie- en leningenfonds, bijvoorbeeld om startende ondernemers op weg te
helpen. De samenwerking met bancaire instellingen bij kleinschalige economische
projecten dient te worden uitgebouwd.Als deze twee beleidslijnen bevredigende resultaten hebben, verdient het
wellicht overweging een groter deel van het budget te besteden aan particuliere
organisaties. Het spreekt vanzelf dat de programma's dan goed onderbouwd en
geformuleerd moeten zijn.Vermindering van de donorafhankelijkheid is van groot belang. Nu het op
dit punt minder goed gaat dan verwacht, moet de vraag worden gesteld welke
stappen de minister op dit punt denkt te gaan ondernemen. In hoeverre ondersteunen
de regeringen van landen waarmee Nederland een ontwikkelingsrelatie heeft
het particulier initiatief in hun land?Ten slotte zei de heer Apostolou een oordeel van de minister over het
werk van de MFO's te missen. Hij meende dat in de toekomst in deze lacune
moet worden voorzien.Mevrouw Van der Stoel (VVD) vond het jammer dat in 1995 moet
worden gepraat over een jaarverslag over 1993. Het moet in deze tijd van eenvoudiger
procedures en moderne administraties toch mogelijk zijn dat de Tweede Kamer
eerder over deze jaarverslagen beschikt?De Volkskrant van 5 mei 1995 laat een directeur van een levensbeschouwelijke
MFO het volgende zeggen: «Levensbeschouwing is niet ieders eerste prioriteit
meer, hier niet en in het arme zuiden niet. De moderne mens laat zich aanspreken
door thema's als milieu, vrouwen en allochtonen». Mevrouw Van der Stoel
zei zich goed te kunnen vinden in deze uitspraak.Wat betreft de vertaling van de resultaten van de sociale top in Kopenhagen
merkte zij op dat de overheden in ontwikkelingslanden zich niet mogen verschuilen
achter de MFO's die hebben uitgesproken minimaal 50% te zullen besteden aan
sociale ontwikkeling. Die overheden zelf zijn ook gehouden om basisvoorzieningen
te creëren voor de eigen inwoners. Hopelijk zullen de MFO's ook oog blijven
houden voor de resultaten van de top in Kaïro, waar deze
minister een zeer gewaardeerde inbreng heeft gehad.Bij concentratie van activiteiten moet niet alleen worden gekeken naar
het aantal landen maar ook naar de sterkten van de diverse MFO's en hun partners
in ontwikkelingslanden.Mede in het licht van de evaluatierapporten is de fractie van de VVD van
mening dat het budget voor de MFO's extra kan worden verhoogd. Tijdens de
herijkingsdiscussie zal de fractie hier ongetwijfeld op terug komen.Kredietverlening ten behoeve van startende ondernemers en inkomensgenererende
activiteiten behoren adequate aandacht te krijgen. De UNDP heeft gewaarschuwd
voor al te kleinschalige projecten die in het algemeen een relatief geringe
slaagkans hebben. Toch blijven kredietfaciliteiten van belang en daarbij dient
zoveel mogelijk gebruik te worden gemaakt van de expertise van o.a. bancaire
instellingen.Is de evaluatie van de programmafinancieringsregeling uit 1992 naar het
oordeel van de minister genoegzaam verwerkt in de regeling zelf?Mevrouw Van der Stoel merkte vervolgens op dat voor haar fractie het einde
van de samenwerking tussen medefinancieringsorganisaties nog niet in zicht
is. Op veel terreinen kan immers goed met elkaar worden samengewerkt, zowel
in Nederland als in de ontwikkelingslanden. De minister spreekt zijn voldoening
uit over verdergaande samenwerking, maar laat een dergelijk oordeel achterwege
als het gaat om de nieuwe verdeelsleutel.Het lijkt erop dat bij ontwikkelingssamenwerking veel meer moet worden
geëvalueerd dan op andere beleidsterreinen. Toch is het een goede zaak
dat de MFO's zich voortdurend afvragen of de gestelde doelen ook (kunnen)
worden gerealiseerd.Mevrouw Van der Stoel merkte ten slotte op tijdens de herijkingsdiscussie
dan wel tijdens de begrotingsbehandeling te zullen ingaan op de notities «Met
het oog op kwaliteit» en «Nieuwe wegen». Het antwoord van de ministerDe minister betoogde dat de begeleidende brief bij de vier
jaarverslagen nogal beschrijvend van karakter is omdat niet lang daarna een
commentaar zou worden opgesteld over de GOM-eindrapportage «Met het
oog op kwaliteit». Deze rapportage was overigens een maand later dan
de bedoeling was binnen. In ieder geval staan de meer beleidsinhoudelijke
reacties in het commentaar. Met het budget voor de MFO's is ongeveer 500 mln.
gemoeid, een substantieel deel van de jaarlijkse begroting. Daarom ook worden
er zware eisen gesteld aan de verslaglegging en wordt op basis daarvan intensief
overlegd met de MFO's. De zwaar opgetuigde procedure moet de overheid in staat
stellen iets meer te doen dan alleen maar marginaal te toetsen. De Kamer zit
aan het einde van de procedure en alleen daarom al zit er geruime tijd tussen
het uitbrengen van het jaarverslag en de bespreking ervan in de Kamer. De
minister zegde toe, te zullen bezien of de procedure wat lichter kan worden
gemaakt want het is natuurlijk niet aangenaam om in 1995 te spreken over een
jaarverslag over 1993. De jaarverslagen over 1994 zijn trouwens nog niet alle
binnen.De nogal beschrijvende begeleidingsbrief is overigens zonder enige terughoudendheid
positief over de beheersmatige kant (de financiële paragraaf) van het
werk van de medefinancieringsorganisaties.De minister had begrip voor de verzuchting dat er wel zeer uitgebreid
wordt geëvalueerd. Nu de lijnen met de MFO's langer zijn geworden, zijn
die evaluaties echter uitermate nuttig. Diverse programmatische evaluaties
(o.a. die over institutionele ontwikkeling en kleinschalige kredietverlening)
staan op het punt te verschijnen. De impactstudie was een totaal-evaluatie,
waarin met name bij de kredietverlening enkele kanttekeningen werden geplaatst.
De desbetreffende passage in «Nieuwe wegen» over meer
samenwerking met enkele gespecialiseerde ontwikkelingsbanken is hoogstwaarschijnlijk
een reactie op die kanttekeningen. Dit kan een positieve ontwikkeling zijn
omdat microfinanciering een zeer specifiek terrein is waarin overigens veel
(vrouwen)NGO's met succes actief zijn. Banken zijn in het algemeen meer geïnteresseerd
in iets grootschaliger kredietverlening, terwijl de NGO's zich meer richten
op zeer kleinschalige bedrijven. De minister sprak de hoop uit dat er een
relatie kan worden gelegd tussen het werk van de NGO's op dit terrein en het
uitstekende initiatief van de Wereldbank om 30 mln. dollar beschikbaar te
stellen voor micro-financiering. Ook de Wereldbank ziet dit als een belangrijk
hulpverleningsinstrument door middel van economische verzelfstandiging van
individuele personen. Het is een interessant verschijnsel dat een instelling
als de Wereldbank reageert op bijdragen van internationale NGO's aan deze
vorm van armoedebestrijding van onderaf. Het is van groot belang dat deskundigen
op het terrein van armoedebestrijding en kredietverlening op enigerlei manier
met elkaar samenwerken.De bewindsman betoogde voorts te kunnen instemmen met het beleidsvoornemen
van de MFO's om in ieder geval de helft van hun budget te besteden aan sociale
ontwikkeling. Enige discussie over de vraag wat daar precies onder valt is
echter gewenst, omdat het op dit punt heel moeilijk categoriseren en kwalificeren
is. Het was hem niet geheel duidelijk of er sprake is van nieuw en gezamenlijk
beleid van de medefinancieringsorganisaties. Duidelijk is wel dat de medefinancieringsorganisaties
niet dezelfde sterkten hebben en hun doelstellingen navenant vaststellen.
Om zoveel mogelijk transparantie te krijgen in het totale Nederlandse ontwikkelingssamenwerkingsbeleid,
is overleg nodig over de precieze omschrijving van hulpverleningsactiviteiten.
De vraag naar de eigen verantwoordelijkheid voor overheden in ontwikkelingslanden
dient overigens niet alleen bij de sociale paragraaf te worden gesteld. Iedere
vorm van hulpverlening van buitenaf substitueert, want dan hoeft die overheid
het niet meer zelf te doen. Het enige antwoord op dit verschijnsel is een
continue dialoog met niet alleen de hulpontvanger maar ook met de overheden
over het totaalbeleid. Wat betreft de sociale paragraaf wordt een dergelijke
discussie wel degelijk gevoerd.De minister was blij dat een MFO als Hivos relatief veel aandacht geeft
aan de culturele dimensie van de hulpverlening. In het verlengde daarvan ligt
de aandacht voor specifieke culturele activiteiten. Het proces van verzelfstandiging
draagt immers niet enkel economische elementen in zich. Het benadrukken van
eigen identiteit, zelfverwerkelijking en communicatiemogelijkheden binnen
de landen zelf en ook met de hulpverlenende landen is van groot belang. Dat
laatste kan immers alleen maar leiden tot begripsvergroting. Er wordt bijvoorbeeld
steun gegeven aan Zuidafrikaanse uitgevers opdat ze voor de uitgave van een
boek niet altijd naar Engeland hoeven. Het staat overigens vast dat er over
de culturele dimensie van hulpverlening zeer uitgebreid van gedachten kan
worden gewisseld, maar dit algemeen overleg leek de minister niet de meest
geschikte gelegenheid om dat te doen.Het is zeer gewenst dat ook de MFO's aandacht schenken aan noodhulp. Gelukkig
wordt daaraan in de praktijk ook gestalte gegeven, bijvoorbeeld door nauwere
samenwerking te zoeken met instellingen als Mensen in Nood, SOH e.d. maar
ook door de oprichting van de DRA. Er is echter nogal lauw gereageerd door
de NGO's op de oproep om actiever te worden op het terrein van de noodhulp.
Professionele werkers die zich in noodhulpsituaties dienstbaar willen maken,
hebben daartoe in Nederland nog steeds relatief weinig mogelijkheden. De DRA
is nu wel van de grond gekomen, maar het heeft wel veel overleg gekost. De
activiteiten zullen voornamelijk worden gericht op welzijns- en maatschappelijk
werk onder bijvoorbeeld vluchtelingen in Afrika. Het is nog te vroeg om een
oordeel te vellen over het werk van deze instelling. De minister herinnerde er vervolgens aan dat hij in het verleden niet
onwelwillend stond tegenover het in het leven roepen van een vijfde MFO in
de vorm van de Himos. De Kamer voelde daar echter toen bijzonder weinig voor
en daarom is op de oude voet doorgegaan. De minister achtte geen termen aanwezig
de huidige afspraken met Himos te veranderen. Er doen zich momenteel enkele
(bestuurlijke) problemen voor bij Himos. In ieder geval kan deze organisatie
voorlopig verder werken in het kader van Cebemo.De bewindsman zei tevreden te zijn over de mate van samenwerking tussen
de vier MFO's, ook al kan daaraan op terreinen als onderzoek en training van
partnerorganisaties nog wel iets meer worden gedaan. Hij benadrukte geen behoefte
te hebben aan een eenheidsworst. Er mag best sprake zijn van (kleine) verschillen
in bijvoorbeeld doelstellingen en sterkten.De minister wenste geen waarde-oordeel uit te spreken over de door de
MFO's overeengekomen nieuwe verdeelsleutel. De regering zal pas aan de bel
trekken als blijkt dat een MFO niet meer aan de maat is. De nieuwe verdeelsleutel
wordt volgens de medefinancieringsorganisaties zelf ingegeven door overwegingen
met betrekking tot een versterking van het pluriforme karakter. Een en ander –
en dat erkennen de MFO's ook – staat natuurlijk wel onder het beslag
van de herijkingsdiscussie en de vraag hoeveel de overheid in de toekomst
ter beschikking zal stellen ten behoeve van ontwikkelingssamenwerking.De minister sprak er zijn voldoening over uit dat de commissieleden zich
in het algemeen positief hebben uitgelaten over de jaarverslagen van de vakbeweging
en de NCO. Dat er f 250 000 over is bij de FNV is niet zo verwonderlijk
bij een programma van 14 mln. Het is bovendien verstandig om aan het einde
van het jaar een kasreserve te hebben want er moeten betalingen worden verricht
in januari terwijl de rijkskas pas op 15 januari opengaat. De MFO's hebben
ruime gelegenheid zich bezig te houden met beleidsbeinvloeding in de landen
waarin zij werken. In Nederland heeft de NCO hier een eerste taak en het ligt
niet voor de hand om daarnaast weer allerlei andere bewustwordings- en voorlichtingsactiviteiten
te financieren. De minister voegde hier desgevraagd aan toe dat aan de MFO's
geen ruimere mogelijkheden tot beleidsbeinvloeding in Nederland zullen worden
geboden en dat de discussie hierover voor wat hem betreft gesloten is. Als
de Kamer echter met de MFO's vindt dat er meer moet gebeuren op het gebied
van voorlichting en bewustwording op het terrein van ontwikkelingssamenwerking,
zegde de minister toe, bereid te zijn tot een verhoging van de aan de NCO
beschikbaar gestelde begrotingsmiddelen. De fungerend voorzitter van de commissie,BukmanDe griffier van de commissie,Janssen XNoot11Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), ondervoorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Bukman (CDA), voorzitter, Boogaard (AOV), Woltjer (PvdA), Hessing (VVD), Van
den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen (SP), Verhagen (CDA), Roethof (D66),
Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD). Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA),
Korthals (VVD), Van der Stoel (VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven
(PvdA), Dijksma (PvdA), Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van
Gijzel (PvdA), Van den Berg (SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks),
Deetman (CDA), Hendriks, Van Oven (PvdA), Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66),
Hillen (CDA), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Van Waning (D66), Leerkes
(Unie 55+), Bolkestein (VVD). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23900-V-42.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl