Subsidiariteitstoets Europees voorstel erfenissen en testamenten; Voorstel voor Europese verordening betreffende o.a. instelling Europese erfrechtverklaring
Staten-Generaal — Kamerstuk Voorstel van de Europese Commissie
Datum: 2014-07-03 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


Tweede Kamer der Staten-Generaal
 2
 Vergaderjaar 2009-2010
 
 
 
 KST136072
 2009-2010
 
 32 184
 Subsidiariteitstoets Europees voorstel erfenissen en testamenten
 
 
 
 
 Nr. 
 1
 VOORSTEL VOOR EEN VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
BETREFFENDE DE BEVOEGDHEID, HET TOEPASSELIJKE RECHT, DE ERKENNING EN DE TENUITVOERLEGGING
VAN BESLISSINGEN EN AUTHENTIEKE AKTEN OP HET GEBIED VAN ERFOPVOLGING EN BETREFFENDE
DE INSTELLING VAN EEN EUROPESE ERFRECHTVERKLARING (COM(2009)154DEF)
 Brussel, 14.10 2009
 TOELICHTING
 1. Achtergrond van het voorstel
 1.1. Algemene achtergrond
 Artikel 61 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
(hierna «het Verdrag» genoemd) voorziet in de geleidelijke totstandbrenging
van een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid,
onder meer door maatregelen aan te nemen op het gebied van justitiële
samenwerking in burgerlijke zaken. In artikel 65 van het Verdrag wordt uitdrukkelijk
melding gemaakt van maatregelen met als doel «de verbetering en vereenvoudiging
van de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken,
met inbegrip van beslissingen in buitengerechtelijke zaken» en «de
bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende regels
voor collisie en jurisdictiegeschillen». In de talrijke instrumenten
die op basis van deze bepalingen zijn aangenomen, in het bijzonder Verordening
(EG) nr. 44/2001, wordt erfopvolging uit de werkingssfeer
uitgesloten.
 
 De aanneming van een Europees instrument op het gebied van erfopvolging
was reeds een prioriteit in het actieplan van Wenen
van 1998. In het Haags programma wordt opgeroepen
om een instrument voor te stellen dat de gehele problematiek dekt: toepasselijk
recht, rechterlijke bevoegdheid en erkenning, en administratieve maatregelen
(erfrechtverklaring en registratie van testamenten). Overeenkomstig de conclusies
van de effectbeoordeling zal de kwestie van het testamentenregister het voorwerp
uitmaken van een volgend initiatief van de Gemeenschap. 
 1.2. Motivering en doel van het voorstel
 Het belang van grensoverschrijdende erfopvolging in de Europese Unie werd
onder de aandacht gebracht in de effectbeoordeling die bij dit voorstel is
gevoegd. De diversiteit van de materieelrechtelijke regels en van de regels
inzake internationale bevoegdheid of toepasselijk recht, het groot aantal
instanties dat zich over een zaak van internationale erfopvolging kan uitspreken
en de versnippering van de nalatenschap als mogelijk gevolg van deze uiteenlopende
regels, belemmeren het vrije verkeer van personen in de Unie. Die personen
worden thans met grote moeilijkheden geconfronteerd om hun rechten te doen
gelden in het kader van een internationale erfopvolging. Deze verschillende
regels belemmeren ook de volledige uitoefening van het recht op privé-eigendom
dat volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie behoort tot de grondrechten
waarvan het Hof de eerbiediging verzekert. Dit
voorstel heeft als doel dat de inwoners van de Europese Unie van te voren
hun erfopvolging kunnen organiseren en dat de rechten van de erfgenamen en/of
legatarissen, van de andere personen die met de overledene een band hadden
en van de schuldeisers van de nalatenschap op een efficiënte manier worden
gewaarborgd.
 2. Resultaat van de raadplegingen – effectbeoordeling
 De aanneming van dit voorstel werd voorafgegaan door een uitgebreide raadpleging
van de lidstaten, de andere instellingen en het publiek. De Commissie heeft
een studie over «Les successions internationales
dans l’Union européenne» ontvangen, die het Duits
Notarieel Instituut in november 2002 heeft gemaakt.
Het op 1 maart 2005 door de Commissie voorgestelde Groenboek erfopvolging
en testamenten heeft ongeveer 60 antwoorden opgeleverd
en werd gevolgd door een openbare hoorzitting op 30 november 2006. Tussen 2006 en 2008 is een door de Commissie op 1 maart
2006 opgerichte deskundigengroep,«PRM III/IV»
genoemd, 7 keer bijeengekomen, en de Commissie heeft op 30 juni 2008
een bijeenkomst van nationale deskundigen georganiseerd. De ontvangen bijdragen
bevestigen dat er op dit gebied een communautair instrument moet komen en
steunen het indienen van een voorstel dat onder meer betrekking heeft op de
kwesties van het toepasselijke recht, de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning
en de tenuitvoerlegging van beslissingen en de invoering van een Europese
erfrechtverklaring. Het vaststellen van een dergelijk
instrument heeft de steun gekregen van het Europees Parlement en van het Europees Economisch en Sociaal Comité. De Commissie heeft een effectbeoordeling uitgevoerd die bij dit voorstel
is gevoegd.
 3. Juridische elementen van het voorstel
 3.1. Rechtsgrondslag
 Artikel 67, lid 5, van het Verdrag bepaalt dat de Raad volgens de in artikel
251 van het Verdrag bedoelde medebeslissingsprocedure de in artikel 65 bedoelde
maatregelen aanneemt met uitzondering van de «aspecten in verband met
het familierecht».
 
 In de eerste plaats zij erop gewezen dat de meeste lidstaten, met uitzondering
van de Noordse landen, het erfrecht als een van het familierecht onderscheiden
materie beschouwen omwille van de overwegende vermogensrechtelijke aspecten.
Zelfs op het gebied van het materieel recht bestaan er grote verschillen tussen
de twee materies. Het erfrecht heeft als voornaamste doel de erfopvolgingsregels
vast te stellen en de overdracht van de erfenis zelf te regelen. Anders dan
het erfrecht heeft het familierecht vooral als doel de rechtsbetrekkingen
te regelen die verband houden met het huwelijk, het samenleven, de afstamming
en de burgerlijke staat van personen. Zijn belangrijkste functie is de bescherming
van de familiale banden. In tegenstelling tot het familierecht waar de wil
van individuen slechts een zeer beperkte plaats inneemt en waar de meeste
betrekkingen worden geregeld door regels van openbare orde, blijft het erfrecht
een materie waar de wil van de rechthebbende een belangrijke plaats inneemt.
 
 Deze beide takken van het burgerlijk recht zijn derhalve voldoende autonoom
om ze afzonderlijk te kunnen behandelen. Aangezien het om een uitzondering
gaat, moet artikel 67, lid 5, tweede streepje, van het Verdrag door de instellingen
bovendien strikt worden uitgelegd en toegepast. Deze uitzondering is dus niet
van toepassing op de onderhavige verordening betreffende erfopvolging.
 
 De Gemeenschapsinstellingen beschikken over een zekere vrijheid om te
bepalen of een maatregel nodig is voor de goede werking van de interne markt.
Dit voorstel heeft als doel de belemmeringen van het vrije verkeer van personen
weg te nemen die het gevolg zijn van de verschillende in de lidstaten geldende
regels inzake internationale erfopvolgingen.
 3.2. Subsidiariteitsbeginsel
 De doelstellingen van dit voorstel kunnen slechts worden bereikt door
gemeenschappelijke regels inzake internationale erfopvolgingen, die identiek
moeten zijn om de rechtszekerheid en voorspelbaarheid voor de burgers te garanderen.
Eenzijdig optreden van lidstaten zou derhalve in strijd zijn met deze doelstelling.
Er bestaat een Verdrag van Den Haag inzake het recht dat van toepassing is
op erfopvolging (hierna «het verdrag van Den Haag» genoemd), dat
nooit in werking is getreden. Het Haags Verdrag
van 5 oktober 1961 inzake de wetsconflicten betreffende de vorm van testamentaire
beschikkingen is door 16 lidstaten geratificeerd. In het belang van de Gemeenschap
zou het wenselijk zijn dat ook de andere lidstaten dit verdrag ratificeren.
 
 Uit alle raadplegingen en studies is de omvang van de problemen waarop
dit voorstel betrekking heeft, gebleken.
 3.3. Evenredigheidsbeginsel en keuze van het rechtsinstrument
 Het voorstel gaat niet verder dan nodig is om de beoogde doelstellingen
te verwezenlijken. Het voorstel harmoniseert noch het erfrecht, noch het zakenrecht
van de lidstaten. Het doet evenmin afbreuk van de successiefiscaliteit van
de lidstaten. Bijgevolg zullen de internationale erfopvolgingen nog steeds
aanleiding kunnen geven tot incoherenties tussen de nationale fiscale regelingen
en daaruit kan dubbele belasting of discriminatie voortvloeien. De Commissie
is voornemens om in de loop van 2010 een mededeling voor te stellen om deze
kwesties te behandelen.
 
 De behoefte aan rechtszekerheid en voorspelbaarheid vereist duidelijke
en uniforme regels en daarom is een verordening noodzakelijk. Deze doelstellingen
zouden in gevaar komen, mochten de lidstaten beschikken over een beoordelingsmarge
bij de tenuitvoerlegging van de regels. 
 4. Toelichting per artikel
 4.1. Hoofdstuk I: Werkingssfeer en definities
 Artikel 1
 Het begrip «erfopvolging» moet autonoom worden uitgelegd en
omvat alle aspecten van een erfopvolging, met name de rechtsovergang, het
beheer en de vereffening.
 
 De uitsluiting van goederen en rechten die op een andere wijze in het
leven zijn geroepen of overgedragen dan door erfopvolging heeft niet alleen
betrekking op de vormen van «gezamenlijke eigendom» uit het common law, maar eveneens op alle civielrechtelijke vormen
van schenkingen.
 
 De uitzondering voor de trust staat er niet
aan in de weg dat op de erfopvolging het recht wordt opgepast dat daarop krachtens
deze verordening van toepassing is.
 
 Onder j) wordt bepaald dat de verordening van toepassing is op het via
erfopvolging verwerven van een zakelijk recht op een goed, maar niet op de
inhoud van een dergelijk recht. De verordening doet niets af van de «numerus clausus» van het zakenrecht van de
lidstaten, van de kwalificatie van goederen en rechten en van de vaststelling
van de voorrechten van de titularis van dergelijke rechten. Bijgevolg is in
beginsel de invoering van een zakelijk recht dat onbekend is in het recht
van de plaats waar het goed zich bevindt, ongeldig. Het erfrecht kan niet
tot gevolg hebben dat in de staat van de plaats waar een goed zich bevindt,
een opdeling of een modaliteit van het eigendomsrecht wordt ingevoerd die
die staat niet kent. Vruchtgebruik kan bijvoorbeeld niet worden ingevoerd
in een staat die deze figuur niet kent. Deze uitzondering is echter niet van
toepassing op de overdracht via erfopvolging van een zakelijk recht dat bekend
is in de lidstaat van de plaats waar het goed zich bevindt.
 
 De publiciteit van de zakelijke rechten, met name de werking van het vastgoedregister
en de gevolgen van een inschrijving of het ontbreken van een inschrijving
daarin, worden eveneens uitgesloten.
 Artikel 2
 
 Gerecht: Meestal worden erfopvolgingen buitengerechtelijk
afgehandeld. In deze verordening wordt het begrip gerecht in de ruime zin
begrepen en omvat het andere instanties die een functie uitoefenen die onder
de rechterlijke bevoegdheid valt, met name via delegatie, waardoor het in
het bijzonder de notarissen en griffiers omvat.
 4.2. Hoofdstuk II: Bevoegdheid
 Artikel 4
 Er bestaan aanzienlijke verschillen tussen de regels inzake rechterlijke
bevoegdheid op het gebied van erfopvolging in de verschillende lidstaten.
Daaruit vloeien positieve conflicten voort, wanneer gerechten uit meer dan één
staat zich bevoegd verklaren of negatieve conflicten, wanneer geen enkel gerecht
zich bevoegd acht. Om deze moeilijkheden voor de burgers te vermijden, is
een uniforme regel noodzakelijk. De bevoegdheid van de lidstaat van de laatste
gewone verblijfplaats van de overledene is het meest verspreid in de lidstaten
en valt dikwijls samen met de plaats waar de goederen van de overledene zich
bevinden. Die gerechten zullen bevoegd zijn om zich over de gehele
erfopvolging en alle aspecten ervan uit te spreken zowel in de vrijwillige
rechtspraak als in de contentieuze rechtspraak.
 Artikel 5
 Verwijzing naar een gerecht dat meer geschikt is om de zaak te behandelen
mag niet automatisch plaatsvinden wanneer de overledene het recht van een
andere lidstaat heeft gekozen. Het bevoegde gerecht moet met name rekening
houden met de belangen van de overledene, de erfgenamen, de legatarissen en
de schuldeisers en met hun gewone verblijfplaats. Deze regel zou vooral een
evenwichtige oplossing mogelijk maken wanneer de overledene sinds kort in
een andere lidstaat woonde dan die waarvan hij onderdaan is en wanneer zijn
familie in de lidstaat van oorsprong is gebleven.
 Artikel 6
 Wanneer de overledene zijn verblijfplaats had in een derde staat, waarborgt
deze regel de toegang tot de rechter voor de communautaire erfgenamen en schuldeisers,
wanneer de situatie nauwe banden heeft met een lidstaat omdat zich daar een
bepaald goed bevindt.
 Artikel 9
 De nauwe banden tussen de erfrechtelijke regeling en de zakenrechtelijke
regeling vereisen een uitzonderlijke bevoegdheid van de gerechten van de lidstaat
van de plaats waar een goed zich bevindt, wanneer het recht van deze lidstaat
de tussenkomst van zijn gerechten vereist. Deze bevoegdheid is echter strikt
beperkt tot de zakenrechtelijke aspecten van de overdracht van het goed.
 4.3. Hoofdstuk III: Toepasselijk recht
 Artikel 16
 Een eenheidsstelsel
 De nadelen van het zogenaamde «splitsingsstelsel», waarin
de roerende nalatenschap wordt afgehandeld volgens het recht van de woonplaats
van de overledene en de onroerende nalatenschap volgens het recht van de staat
waar het goed is gelegen, zijn tijdens de raadplegingen aan het licht gekomen.
Er worden dan verschillende erfboedels gecreëerd, die elk aan een ander
rechtsstelsel zijn onderworpen dat de erfgenamen en hun respectieve erfdelen
op een andere manier bepaalt, alsook de verdeling en de vereffening van de
nalatenschap. Dat in de verordening wordt gekozen voor een eenheidsstelsel,
maakt het mogelijk de erfopvolging aan één enkel rechtsstelsel
te onderwerpen, waardoor deze nadelen worden vermeden. In een eenheidsstelsel
kan een erflater de verdeling van zijn goederen tussen zijn erfgenamen ook
op een billijke manier plannen ongeacht de plaats waar zijn goederen zich
bevinden.
 De aanknopingsfactor: het recht van de laatste gewone
verblijfplaats van de overledene
 In deze verordening wordt voor dat recht gekozen in plaats van het recht
van de nationaliteit omdat dat recht samenvalt met het centrum van de belangen
van de overledene en dikwijls met de plaats waar de meeste van zijn goederen
zich bevinden. Een dergelijke aanknoping is gunstiger voor de integratie in
de lidstaat van de gewone verblijfplaats en vermijdt elke vorm van discriminatie
van personen die er hun woonplaats hebben zonder de nationaliteit van de lidstaat
te bezitten. Zo ook is in de collisieregels van verscheidene lidstaten
en in alle moderne instrumenten, met name in het verdrag van Den Haag, gekozen
voor de gewone verblijfplaats.
 Artikel 17
 Alle rechtsstelsels van de lidstaten beschikken over mechanismen om het
levensonderhoud van nauwe verwanten van de overledene te waarborgen en dat
zijn hoofdzakelijk mechanismen betreffende een wettelijk erfdeel. De erflaters
die onderdaan zijn van een lidstaat waar de schenkingen onder levenden onherroepelijk
zijn, kunnen echter de geldigheid daarvan bevestigen door hun nationaal recht
als het op hun erfenis toepasselijke recht aan te wijzen. Een van de centrale
doelstellingen van de verordening is ervoor te zorgen dat deze mechanismen
worden nageleefd. Door aan de erflater een rechtskeuze te geven, moest een
compromis worden gevonden tussen enerzijds de voordelen van die keuze, zoals
de rechtszekerheid en het gemakkelijker plannen van de erfopvolging en anderzijds
de bescherming van de legitieme belangen van de nauwe verwanten van de overledene,
met name van de echtgeno(o)t(e) en van de achterblijvende kinderen. Daarom
mag de erflater op grond van deze verordening alleen het recht van zijn nationaliteit
kiezen en dit moet worden beoordeeld in overeenstemming met de algemene regel
die leidt tot de toepassing van het recht van de verblijfplaats. De erflater,
die gebruik heeft gemaakt van het in de Unie gewaarborgde vrije verkeer van
personen, maar die nauwe banden met zijn land van oorsprong wenst te behouden,
kan door deze keuze in zijn erfopvolging deze culturele banden bewaren. Deze
oplossing is ook door het Europees Parlement aanbevolen.
 
 
 Uitsluiting van andere keuzes: de mogelijkheid
om op de erfopvolging het recht toe te passen dat van toepassing is op de
huwelijksvermogensregeling van de erflater, wordt door de verordening uitgesloten.
Een dergelijke bepaling zou meervoudige keuzes hebben mogelijk gemaakt wanneer
de echtgenoten, voor de huwelijksvermogensregelingen, over een grotere soepelheid
beschikken bij de keuze van het toepasselijke recht. Dat zou ingaan tegen
de bovengenoemde doelstellingen.
 Artikel 18
 Het is noodzakelijk regels vast te stellen over het recht dat van toepassing
is op de in sommige lidstaten gebruikte erfovereenkomsten en gezamenlijke
testamenten, zodat bijvoorbeeld de overdracht van een onderneming kan worden
georganiseerd en, wat koppels betreft, de langstlevende echtgenoot over het
gezamenlijke vermogen kan beschikken. 
 Artikel 21
 Dit artikel heeft als doel rekening te houden met de specificiteiten van
de common law rechtsstelsels, zoals dat van Engeland,
waar de erfgenamen niet rechtstreeks de rechten van de overledene overnemen
na diens dood, maar waarbij de erfopvolging wordt beheerd door een beheerder
die door de rechter wordt aangesteld en gecontroleerd.
 Artikel 22
 Omwille van hun economische, familiale of sociale bestemming zijn sommige
onroerende goederen, ondernemingen of andere categorieën goederen onderworpen
aan een bijzondere erfopvolgingsregeling in de lidstaat waar zij zich bevinden,
hetgeen moet worden gerespecteerd. Een dergelijke bijzondere regeling bestaat
bijvoorbeeld voor familiale landbouwbedrijven. Deze uitzondering moet strikt
worden uitgelegd om verenigbaar te blijven met de algemene doelstelling
van deze verordening. Zij is met name niet van toepassing op het splitsingsstelsel
of op het wettelijk erfdeel.
 Artikel 27
 Slechts uitzonderlijk mag een beroep worden gedaan op het begrip openbare
orde. Een verschil tussen de rechtsstelsels betreffende de bescherming van
de legitieme belangen van de naaste verwanten van de overledene kan het inroepen
ervan niet rechtvaardigen. Dat zou onverenigbaar zijn met de doelstelling
om op alle goederen uit de nalatenschap één enkel rechtsstelsel
toe te passen.
 4.4. Hoofdstuk IV: Erkenning en tenuitvoerlegging
 De bepalingen uit dit hoofdstuk zijn geïnspireerd door de overeenkomstige
regels van Verordening (EG) nr. 44/2001. Er is voorzien in de erkenning van
alle gerechtelijke beslissingen en schikkingen om op het gebied van erfopvolging
het beginsel van wederzijdse erkenning te concretiseren, dat gebaseerd is
op het beginsel van het wederzijdse vertrouwen. De gronden voor niet-erkenning
zijn derhalve tot het strikt noodzakelijke minimum beperkt.
 4.5. Hoofdstuk V: Authentieke akten
 Gelet op het praktische belang van authentieke akten voor erfopvolging,
moet deze verordening de erkenning ervan waarborgen om het vrije verkeer ervan
mogelijk te maken. Deze erkenning betekent dat zij, wat de inhoud van de geregistreerde
akte en de daarin beschreven feiten betreft, over dezelfde volledige bewijskracht
beschikken als nationale authentieke akten of op dezelfde wijze als in hun
land van oorsprong het vermoeden van authenticiteit hebben alsook een uitvoerbaar
karakter, binnen de in deze verordening gestelde grenzen.
 4.6. Hoofdstuk VI: Europese erfrechtverklaring
 Om een internationale erfopvolging snel te kunnen afhandelen, voert deze
verordening een Europese erfrechtverklaring in. Om het verkeer van deze erfrechtverklaring
in de Unie te vergemakkelijken, moet een uniform model voor de erfrechtverklaring
worden vastgesteld en moet de instantie worden aangewezen die de internationale
bevoegdheid heeft om deze af te geven. De coherentie met de bevoegdheidsregels
voor de hoofdzaak vereist dat hetzelfde gerecht bevoegd is om de erfopvolging
te regelen.
 
 Deze erfrechtverklaring vervangt niet de bestaande verklaringen in bepaalde
lidstaten. In de lidstaat van de bevoegde autoriteit wordt het bewijs van
erfgerechtigdheid en van de bevoegdheden van een beheerder of uitvoerder van
de nalatenschap derhalve geleverd volgens de interne procedure. 
 
 2009/0157 (COD)
 
 Voorstel voor een
 VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
 betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de
erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen en authentieke akten op
het gebied van erfopvolging en betreffende de instelling van een Europese
erfrechtverklaring
 HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
 
 Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met
name op artikel 61, onder c), en artikel 67, lid 5, tweede streepje,
 
 Gezien het voorstel van de Commissie,
 
 Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité,
 
 Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag, Overwegende hetgeen
volgt:
 (1) De Gemeenschap heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid,
veiligheid en rechtvaardigheid te handhaven en te ontwikkelen. Met het oog
op de geleidelijke invoering van deze ruimte moet de Gemeenschap met name
maatregelen nemen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke
zaken met grensoverschrijdende gevolgen, voor zover dit nodig is voor de goede
werking van de interne markt.
 (2) Overeenkomstig artikel 65, onder b), van het Verdrag moeten deze maatregelen
ook regels behelzen ter bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten
geldende regels voor collisie en jurisdictiegeschillen.
 (3) Op zijn bijeenkomst in Tampere op 15 en 16 oktober 1999 heeft
de Europese Raad de stelling onderschreven dat het beginsel van wederzijdse
erkenning van rechterlijke beslissingen de hoeksteen vormt van de justitiële
samenwerking in burgerlijke zaken en de Raad en de Commissie verzocht een
programma van maatregelen aan te nemen ter uitvoering van dat beginsel.
 (4) Op 30 november 2000 heeft de Raad het ontwerp-programma aangenomen
betreffende maatregelen voor de uitvoering van het beginsel van wederzijdse
erkenning van beslissingen in burgerlijke en handelszaken. In het programma worden maatregelen voor de harmonisatie van collisieregels
beschreven die de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen vergemakkelijken.
Het voorziet in de vaststelling van een instrument inzake erfopvolging en
testamenten, een materie die met name wordt uitgesloten door Verordening (EG)
nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke
bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke
en handelszaken.
 (5) De Europese Raad, op 4 en 5 november 2004 te Brussel bijeen,
heeft een nieuw programma aangenomen, met als titel «Het Haags Programma:
versterking van vrijheid, veiligheid en recht in de Europese Unie». In dat programma wordt gewezen op de noodzaak om ten laatste in 2011 een instrument over het erfrecht aan te nemen,
waarin met name de volgende kwesties worden behandeld: collisie, rechterlijke
bevoegdheid, wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op
dit gebied, een Europese erfrechtverklaring en een mechanisme dat het mogelijk
maakt met zekerheid te weten of een inwoner van de Europese Unie een uiterste
wilsbeschikking of een testament heeft opgesteld.
 (6) De goede werking van de interne markt moet worden vergemakkelijkt
door het wegnemen van de belemmeringen van het vrije verkeer van personen
die thans met moeilijkheden worden geconfronteerd om hun rechten te doen gelden
in het kader van een internationale erfopvolging. In de Europese justitiële
ruimte moeten de burgers van te voren hun erfopvolging kunnen organiseren.
De rechten van de erfgenamen en legatarissen, van de andere personen die met
de overledene een band hadden en van de schuldeisers van de nalatenschap moeten
op een efficiënte manier worden gewaarborgd.
 (7) Om deze doelstellingen te bereiken, moeten in deze verordening de
voorschriften worden opgenomen inzake rechterlijke bevoegdheid, toepasselijk
recht, erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen en authentieke akten
op dit gebied en inzake een Europese erfrechtverklaring.
 (8) De werkingssfeer van onderhavige verordening moet alle burgerlijke
kwesties betreffende een erfopvolging omvatten, namelijk alle vormen van eigendomsoverdracht
naar aanleiding van een overlijden, ongeacht of het gaat om een vrijwillige
overdracht, een overdracht in de vorm van een testament of van een erfovereenkomst,
of om een uit de wet voortvloeiende eigendomsoverdracht naar aanleiding van
een overlijden.
 (9) De geldigheid en de gevolgen van schenkingen en makingen worden geregeld
door Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van
17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen
uit overeenkomst (Rome I). Zij moeten derhalve
uit de werkingssfeer van deze verordening worden uitgesloten, net als andere
rechten en goederen die anders dan via erfopvolging in het leven worden geroepen
of worden overgedragen. Niettemin moet op grond van het krachtens deze verordening
vastgestelde erfrecht worden gepreciseerd of deze schenking of andere vorm
van beschikking onder levenden met rechtstreekse zakenrechtelijke werking,
aanleiding kan geven tot een verplichting tot inbreng, tot inkorting of verrekening
bij de berekening van de erfdelen volgens het erfrecht.
 (10) Terwijl deze verordening de wijze van verwerving van een zakelijk
recht op lichamelijke en onlichamelijke goederen, zoals bepaald door het op
de erfopvolging toepasselijke recht, moet omvatten, moet de limitatieve lijst («numerus clausus») van zakelijke rechten
die in het nationale recht van de lidstaten kunnen bestaan – een lijst
die in beginsel door de lex rei sitae wordt geregeld –
onder de nationale collisieregels vallen. De publiciteit van die rechten,
met name de werking van het vastgoedregister en de gevolgen van een inschrijving
of het ontbreken van een inschrijving daarin, die eveneens door het plaatselijke
recht wordt geregeld, moet ook worden uitgesloten.
 (11) Om rekening te houden met de verschillende wijzen waarop een erfopvolging
in de lidstaten wordt geregeld, moet in deze verordening de bevoegdheid
van de gerechten in de ruime zin worden omschreven, met inbegrip van de bevoegdheid
van de buitengerechtelijke instanties wanneer zij een rechterlijke functie
uitoefenen, met name via delegatie.
 (12) Gelet op de toenemende mobiliteit van de Europese burgers en om een
goede rechtsbedeling in de Europese Unie te bevorderen en om ervoor te zorgen
dat er een werkelijke band bestaat tussen de erfopvolging en de lidstaat die
de bevoegdheid uitoefent, moet deze verordening voorzien in de bevoegdheid
van de gerechten van de lidstaat van de laatste gewone verblijfplaats van
de overledene voor de gehele erfopvolging. Om dezelfde redenen moet deze verordening
het bevoegde gerecht de mogelijkheid geven om, uitzonderlijk en onder bepaalde
voorwaarden, de zaak te verwijzen naar het gerecht waarvan de overledene de
nationaliteit had, wanneer dat gerecht meer geschikt is om de zaak te behandelen.
 (13) Om de wederzijdse erkenning te vergemakkelijken, dient er geen enkele
verwijzing naar de bevoegdheidsregels van het nationale recht meer te worden
opgenomen. In deze verordening dient dus te worden bepaald in welke gevallen
een gerecht van een lidstaat een subsidiaire bevoegdheid kan uitoefenen.
 (14) Ten behoeve van de erfgenamen en legatarissen die in een andere lidstaat
wonen dan die waarvan de gerechten bevoegd zijn om de erfopvolging te regelen,
te vergemakkelijken, moet de verordening hun machtigen om de verklaringen
inzake de aanvaarding of verwerping van de nalatenschap, af te leggen in de
vorm waarin het recht van hun gewone verblijfplaats voorziet, en desgevallend
voor de gerechten van die staat.
 (15) Uit de nauwe band tussen de erfrechtelijke regeling en de zakenrechtelijke
regeling volgt dat de verordening moet voorzien in de uitzonderlijke bevoegdheid
van de gerechten van de lidstaat van de plaats waar een goed zich bevindt,
wanneer het recht van deze lidstaat de inschakeling van zijn gerechten vereist
om zakenrechtelijke maatregelen te nemen met betrekking tot de overdracht
van dat goed en de inschrijving ervan in de vastgoedregisters.
 (16) Met het oog op een harmonische rechtspleging moet worden voorkomen
dat in twee lidstaten beslissingen worden gegeven die onderling onverenigbaar
zijn. Daarom moet deze verordening voorzien in algemene procedureregels die
zijn geïnspireerd op verordening (EG) nr. 44/2001.
 (17) Om burgers zonder verlies aan rechtszekerheid te laten profiteren
van de voordelen van de interne markt, moet deze verordening het hen mogelijk
maken dat zij van tevoren het recht kennen dat op hun erfopvolging van toepassing
zal zijn. Er moeten geharmoniseerde collisieregels worden vastgesteld om te
vermijden dat onverenigbare beslissingen worden gegeven in de lidstaten. De
hoofdregel moet ervoor zorgen dat de erfopvolging wordt geregeld door een
voorzienbaar rechtsstelsel waarmee zij nauwe banden heeft. Met het oog op
de rechtszekerheid moet dat rechtsstelsel alle goederen van de nalatenschap
dekken, ongeacht de aard of de plaats waar zij zich bevinden, om moeilijkheden
ten gevolge van het versplinteren van de nalatenschap te vermijden.
 (18) Deze verordening moet de burgers meer mogelijkheden bieden om van tevoren hun erfopvolging te regelen door hen het toepasselijke
recht te laten kiezen. Deze keuze moet strikt worden afgebakend om de legitieme
verwachtingen van de erfgenamen en legatarissen te eerbiedigen.
 (19) De geldigheid van de vorm van uiterste wilsbeschikkingen valt niet
onder deze verordening. Daarvoor geldt het Haags Verdrag van 5 oktober
1961 inzake de wetsconflicten betreffende de vorm van testamentaire beschikkingen,
voor de lidstaten die dat verdrag hebben geratificeerd.
 (20) Om de erkenning van in een lidstaat verworven erfrechten te vergemakkelijken,
moet de collisieregel de geldigheid van erfovereenkomsten bevorderen door
alternatieve aanknopingspunten in aanmerking te nemen. De legitieme verwachtingen
van derden moeten worden gevrijwaard.
 (21) Voor zover dat verenigbaar is met de algemene doelstelling van deze
verordening en om de overdracht van een onder het erfrecht verworven zakelijk
recht te vergemakkelijken, mag deze verordening geen belemmering vormen voor
de toepassing van bepaalde, limitatief opgesomde dwingende regels van het
recht van de plaats waar een goed zich bevindt.
 (22) Omwille van hun economische, familiale of sociale bestemming zijn
sommige onroerende goederen, ondernemingen of andere categorieën goederen
onderworpen aan een bijzondere erfopvolgingsregeling in de lidstaat waar zij
zich bevinden. Deze bijzondere regeling moet door de onderhavige verordening
worden geëerbiedigd. Deze uitzondering op de toepassing van het erfrecht
moet echter strikt worden uitgelegd om verenigbaar te blijven met de algemene
doelstelling van deze verordening. De uitzondering heeft met name geen betrekking
op de collisieregel die onroerende goederen aan een ander rechtsstelsel onderwerpt
dan de roerende goederen en evenmin op de wettelijke reserve.
 (23) De verschillen tussen enerzijds de nationale oplossingen voor de
vraag van welke staat het recht van toepassing is op een onbeheerde nalatenschap
en anderzijds de aanpak van de situatie waarin de volgorde van overlijden
van een of meerdere personen niet bekend is, kunnen leiden tot tegenstrijdige
resultaten of, integendeel, tot het uitblijven van een oplossing. Deze verordening
moet voorzien in een coherent resultaat met eerbiediging van het materieel
recht van de lidstaten.
 (24) Met het oog op het algemeen belang moeten de gerechten van de lidstaten
in uitzonderlijke omstandigheden de mogelijkheid hebben om in welbepaalde
zaken geen vreemd recht toe te passen wanneer dat onverenigbaar is met de
openbare orde van het land van de rechter. Niettemin mogen de gerechten de
exceptie van openbare orde niet toepassen om het recht van een andere lidstaat
buiten toepassing te laten of om te weigeren een gegeven beslissing, een authentieke
akte, een gerechtelijke schikking of een Europese erfrechtverklaring te erkennen
of ten uitvoer te leggen, wanneer dat in strijd zou zijn met het Handvest
van de grondrechten van de Europese Unie, met name artikel 21 die elke vorm
van discriminatie verbiedt.
 (25) Gelet op de algemene doelstelling van deze verordening, namelijk
de wederzijdse erkenning van in de lidstaten gegeven beslissingen
inzake erfopvolging, moet deze verordening voorzien in regels betreffende
de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen die zijn geïnspireerd
op verordening (EG) nr. 44/2001, zo nodig aangepast aan de specifieke vereisten
van de hier behandelde materie.
 (26) Teneinde rekening te houden met de verschillende wijzen waarop kwesties
inzake erfopvolging in de lidstaten worden geregeld, dient deze verordening
de erkenning en tenuitvoerlegging van authentieke akten te waarborgen. Authentieke
akten kunnen, wat de erkenning ervan betreft, echter niet met gerechtelijke
beslissingen worden gelijkgesteld. De erkenning van authentieke akten betekent
dat zij wat de inhoud ervan betreft dezelfde bewijskracht en dezelfde gevolgen
hebben als in hun land van oorsprong, en dat er ten aanzien van deze akten
een vermoeden van geldigheid bestaat dat kan worden weerlegd. Zo kan deze
geldigheid steeds worden betwist voor een gerecht van de lidstaat van oorsprong
van de authentieke akte, onder de door die lidstaat vastgestelde procedurele
voorwaarden.
 (27) Een versnelde, toegankelijke en doeltreffende afhandeling van internationale
erfopvolgingen in de Europese Unie impliceert dat de erfgenaam, de legataris,
de executeur-testamentair of de beheerder gemakkelijk en buitengerechtelijk
zijn hoedanigheid moet kunnen bewijzen in de lidstaten van de plaats waar
de erfgoederen zich bevinden. Om het vrije verkeer van dit bewijs in de Europese
Unie te vergemakkelijken, moet deze verordening voorzien in een uniform model
van Europese erfrechtverklaring en de instantie aanwijzen die bevoegd is om
deze af te geven. Om het subsidiariteitsbeginsel in acht te nemen, mag deze
verklaring de interne procedures in de lidstaten niet vervangen. In de verordening
moet de verhouding met deze procedures worden gepreciseerd.
 (28) De door de lidstaten aangegane internationale verplichtingen vereisen
dat deze verordening de internationale verdragen waarbij één
of meer lidstaten partij zijn op het moment dat deze verordening wordt vastgesteld,
onverlet laat. De coherentie met de algemene doelstellingen van deze verordening
vereist evenwel dat deze verordening tussen de lidstaten voorrang heeft boven
de verdragen.
 (29) Om de toepassing van deze verordening te vergemakkelijken, moet aan
de lidstaten de verplichting worden opgelegd om bepaalde gegevens over hun
erfrecht mee te delen in het kader van het Europees justitieel netwerk in
burgerlijke en handelszaken, dat is opgericht bij Besluit 2001/470/EG van
de Raad van 28 mei 2001.
 (30) De voor de uitvoering van deze verordening vereiste maatregelen worden
vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni
1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor de uitoefening van de aan de
Commissie verleende uitvoeringsbevoegdheden.
 (31) De Commissie dient met name te worden gemachtigd om elke wijziging
van de formulieren die in deze verordening zijn vastgesteld, aan te nemen
volgens de in artikel 3 van Besluit 1999/468/EG bedoelde procedure.
 (32) Wanneer het begrip «nationaliteit» wordt gebruikt om
het toepasselijke recht te bepalen, moet rekening worden gehouden met het
feit dat bepaalde staten, waarvan het rechtsstelsel op het common law is gebaseerd, het begrip «woonplaats»
gebruiken en niet het begrip«nationaliteit» als equivalent aanknopingspunt
op het gebied van erfopvolging.
 (33) Aangezien de doelstellingen van deze verordening, namelijk het vrije
verkeer van personen, de mogelijkheid voor Europese burgers om hun erfopvolging
in een internationale context van tevoren te organiseren, de eerbiediging
van de rechten van de erfgenamen en legatarissen, van de andere personen die
met de overledene een band hadden en van de schuldeisers van de nalatenschap,
niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt en bijgevolg,
door de betekenis en de gevolgen van deze verordening beter op communautair
niveau kunnen worden verwezenlijkt, kan de Gemeenschap overeenkomstig het
in artikel 5 van het Verdrag neergelegde subsidiariteitsbeginsel maatregelen
nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel
gaat deze verordening niet verder dan nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.
 (34) Deze verordening eerbiedigt de grondrechten en de beginselen die
zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met
name artikel 21, dat elke discriminatie met name op grond van geslacht, ras,
kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst
of overtuigingen, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale
minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele geaardheid
verbiedt. Deze verordening moet door de gerechten van de lidstaten worden
toegepast met eerbiediging van deze rechten en beginselen.
 (35) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het Protocol betreffende de
positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, [hebben
het Verenigd Koninkrijk en Ierland laten weten dat zij wensen deel te nemen
aan de aanneming en de toepassing van deze verordening]/[onverminderd
artikel 4 van dat protocol, nemen het Verenigd Koninkrijk en Ierland niet
deel aan de aanneming van deze verordening; deze is dan ook niet bindend voor
noch van toepassing in deze landen].
 (36) Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van het Protocol betreffende de
positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie
en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, neemt Denemarken
niet deel aan de aanneming van deze verordening, die derhalve niet bindend
is voor, noch van toepassing is in Denemarken,
 
 HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
 HOOFDSTUK I WERKINGSSFEER EN DEFINITIES
 Artikel 1 Werkingssfeer
 1. Deze verordening is van toepassing op erfopvolging. Zij is niet van
toepassing op fiscaal, administratief en douanegebied.
 
 2. In deze verordening wordt onder «lidstaat» verstaan: alle
lidstaten behalve Denemarken, [het Verenigd Koninkrijk en Ierland].
 
 3. Deze verordening is niet van toepassing op: 
 (a) de staat van natuurlijke personen, de familiebetrekkingen en de betrekkingen
die vergelijkbare gevolgen hebben;
 (b) de rechtsbevoegdheid van natuurlijke personen, onverminderd artikel
19, lid 2, onder c) en d);
 (c) de verdwijning, de vermissing en het vermoedelijk overlijden van een
natuurlijke persoon;
 (d) de kwesties die onder de huwelijksvermogensregeling vallen of onder
de vermogensregeling die van toepassing is op relatievormen die met het huwelijk
vergelijkbare gevolgen hebben;
 (e) de onderhoudsverplichtingen;
 (f) de rechten en goederen die op een andere manier in het leven zijn
geroepen of overgedragen dan door erfopvolging, zoals schenkingen en makingen,
gemeenschappelijke eigendom van verschillende personen die overgaat op de
langstlevende, pensioenregelingen, verzekeringsovereenkomsten en regelingen
van soortgelijke aard, onverminderd artikel 19, lid 2, onder j);
 (g) de kwesties die onder het vennootschapsrecht vallen, zoals de clausules
in de oprichtingsakten en statuten van vennootschappen, verenigingen en rechtspersonen
die de bestemming van de aandelen vastleggen ingeval hun leden overlijden;
 (h) de ontbinding, de beëindiging en de fusie van vennootschappen,
verenigingen en rechtspersonen;
 (i) de oprichting, de werking en de ontbinding van trusts;
 (j) de aard van de zakelijke rechten op een goed en de publiciteit van
die rechten.
 Artikel 2 Definities
 In deze verordening wordt verstaan onder:
 (a) «erfopvolging»: alle vormen van eigendomsoverdracht naar
aanleiding van een overlijden, ongeacht of het gaat om een vrijwillige overdracht,
een overdracht in de vorm van een testament of van een erfovereenkomst, of
om een uit de wet voortvloeiende eigendomsoverdracht naar aanleiding van een
overlijden;
 (b) «gerecht»: alle gerechtelijke instanties of andere bevoegde
instanties van de lidstaten die een rechterlijke functie uitoefenen op het
gebied van erfopvolging. Met gerechten worden gelijkgesteld, de andere overheidsinstanties
die via delegatie van overheidsgezag functies uitoefenen die onder de bevoegdheden
van de gerechten vallen, zoals bepaald in deze verordening;
 (c) «erfovereenkomst»: een overeenkomst die aan één
of meer partijen daarbij rechten in de toekomstige erfenis toekent, wijzigt
of intrekt, met of zonder tegenprestatie;
 (d) «gezamenlijke testamenten»: de testamenten die door twee
of meer personen in eenzelfde akte zijn opgesteld, ten bate van een derde
en/of als onderlinge en wederkerige beschikking;
 (e) «lidstaat van oorsprong»: de lidstaat waar, naar gelang
van het geval, de beslissing is gegeven, de gerechtelijke schikking is goedgekeurd
of getroffen, of de authentieke akte is verleden;
 (f) «aangezochte lidstaat»: de lidstaat waar om erkenning
en/of tenuitvoerlegging van de beslissing, de gerechtelijke schikking of de
authentieke akte wordt verzocht; 
 (g) «beslissing»: elke door een gerecht van een lidstaat op
het gebied van erfopvolging gegeven beslissing, ongeacht de daaraan gegeven
benaming, zoals arrest, vonnis, beschikking of rechterlijk dwangbevel, alsmede
de vaststelling door de griffier van het bedrag der proceskosten;
 (h) «authentieke akte»: een document dat formeel als authentieke
akte is verleden of geregistreerd en waarvan de authenticiteit:
 – betrekking heeft op de ondertekening en de inhoud van de authentieke
akte, en
 – is vastgesteld door een openbare instantie of door een andere
daartoe door de lidstaat van oorsprong gemachtigde instantie;
 (i) «Europese erfrechtverklaring»: de door het bevoegde gerecht
overeenkomstig Hoofdstuk VI van deze verordening afgegeven verklaring.
 HOOFDSTUK II BEVOEGDHEID
 Artikel 3 Gerechten
 De bepalingen van dit hoofdstuk zijn van toepassing op alle gerechten
van de lidstaten, maar zijn slechts van toepassing op de buitengerechtelijke
instanties, voor zover dat nodig is.
 Artikel 4 Algemene bevoegdheid
 Onder voorbehoud van het bepaalde in deze verordening zijn de gerechten
van de lidstaat waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had op het tijdstip
van zijn overlijden, bevoegd voor de erfopvolging.
 Artikel 5 Verwijzing naar gerechten die meer geschikt
zijn om de zaak te behandelen
 1. Wanneer de overledene, overeenkomstig artikel 17, het recht van een
lidstaat heeft gekozen voor de afhandeling van zijn erfopvolging, kan het
overeenkomstig artikel 4 aangezochte gerecht op verzoek van een partij en
wanneer het van oordeel is dat de gerechten van de lidstaat waarvan het recht
is gekozen, meer geschikt zijn om de erfopvolging te behandelen, zijn uitspraak
aanhouden en de partijen verzoeken een vordering in te dienen bij de gerechten
van die lidstaat.
 
 2. Het overeenkomstig artikel 4 bevoegde gerecht bepaalt een termijn waarbinnen
de zaak overeenkomstig lid 1 bij de gerechten van de lidstaat waarvan het
recht is gekozen, moet worden aanhangig gemaakt. Wordt de zaak niet binnen
deze termijn aanhangig gemaakt, dan blijft het gerecht waarbij de zaak aanvankelijk
aanhangig was gemaakt, zijn bevoegdheid uitoefenen.
 
 3. De gerechten van de lidstaat waarvan het recht is gekozen, verklaren
zich bevoegd binnen een termijn van maximaal acht weken vanaf de dag waarop
de zaak overeenkomstig lid 2 bij hen aanhangig is gemaakt. Het gerecht waarbij
de zaak het eerst aanhangig is gemaakt, ziet in dit geval onverwijld af van
het uitoefenen van zijn bevoegdheid. In het andere geval oefent de rechterlijke
instantie waarbij de zaak het eerst aanhangig was gemaakt, haar bevoegdheid
uit. 
 Artikel 6 Residuele bevoegdheid
 Wanneer de overledene op het tijdstip van overlijden zijn gewone verblijfplaats
niet in een lidstaat had, zijn de gerechten van een lidstaat toch bevoegd
op grond van het feit dat zich in die lidstaat erfgoederen bevinden en:
 (a) de overledene zijn vorige gewone verblijfplaats had in die lidstaat,
voor zover aan dat verblijf geen einde is gekomen meer dan vijf jaar voor
de aanhangigmaking bij het gerecht; of, als dat niet het geval is,
 (b) de overledene op het tijdstip van overlijden de nationaliteit van
die lidstaat had; of, als dat niet het geval is,
 (c) een erfgenaam of legataris zijn gewone verblijfplaats heeft in die
lidstaat; of, als dat niet het geval is,
 (d) het verzoek uitsluitend op die goederen betrekking heeft.
 Artikel 7 Tegenvordering
 Het gerecht waarbij de procedure op grond van de artikelen 4, 5 of 6
hangende is, is eveneens bevoegd om de tegenvordering te behandelen, voor
zover deze binnen de werkingssfeer van deze verordening valt.
 Artikel 8 Bevoegdheid om de erfenis te aanvaarden
of te verwerpen
 De gerechten van de lidstaat van de gewone verblijfplaats van de erfgenaam
of van de legataris zijn eveneens bevoegd om verklaringen betreffende de aanvaarding
of verwerping van een erfenis of een legaat dan wel verklaringen die als doel
hebben de aansprakelijkheid van de erfgenaam of legataris te beperken, te
erkennen, wanneer deze verklaringen voor een gerecht moeten worden afgelegd.
 Artikel 9 Bevoegdheid van de gerechten van de plaats
waar een goed zich bevindt
 Wanneer het recht van de lidstaat waar een goed zich bevindt, de inschakeling
van zijn gerechten vereist om zakenrechtelijke maatregelen te nemen met betrekking
tot de overdracht van dat goed, de registratie of inschrijving ervan in het
publiciteitsregister, zijn de gerechten van die lidstaat bevoegd om dergelijke
maatregelen te nemen.
 Artikel 10 Aanhangigmaking van een zaak bij een gerecht
 Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt een zaak geacht bij een gerecht
te zijn aanhangig gemaakt:
 (a) op het tijdstip waarop het stuk dat het geding inleidt of een gelijkwaardig
stuk bij het gerecht wordt ingediend, mits de eiser vervolgens niet heeft
nagelaten te doen wat hij met het oog op de betekening of de kennisgeving
van het stuk aan de verweerder moest doen, of
 (b) indien het stuk betekend of meegedeeld moet worden voordat het bij
het gerecht wordt ingediend, op het tijdstip waarop de autoriteit die verantwoordelijk
is voor de betekening of de kennisgeving het stuk ontvangt, mits
de eiser vervolgens niet heeft nagelaten te doen wat hij met het oog op de
indiening van het stuk bij het gerecht moest doen.
 Artikel 11 Toetsing van de bevoegdheid
 Indien een zaak bij een gerecht van een lidstaat aanhangig is gemaakt
waarvoor het volgens deze verordening niet bevoegd is, verklaart het zich
ambtshalve onbevoegd.
 Artikel 12 Toetsing van de ontvankelijkheid
 1. Indien de verweerder die zijn gewone verblijfplaats in een andere staat
heeft dan de lidstaat waar de zaak aanhangig is gemaakt, niet verschijnt,
houdt het bevoegde gerecht zijn uitspraak aan zolang niet vaststaat dat de
verweerder tijdig genoeg kennis heeft kunnen nemen van het stuk dat het geding
inleidt of een gelijkwaardig stuk om verweer te kunnen voeren, of dat daartoe
al het nodige is gedaan.
 
 2. Artikel 19 van Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement
en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving
in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke
of in handelszaken wordt toegepast in plaats
van het bepaalde in lid 1, indien de toezending van de ene lidstaat naar de
andere van het stuk dat het geding inleidt of een gelijkwaardig stuk overeenkomstig
het bepaalde in die verordening moest geschieden.
 
 3. Indien de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1393/2007 niet van toepassing
zijn, wordt artikel 15 van het Verdrag van ’s-Gravenhage van 15 november
1965 inzake de betekening en de kennisgeving in het buitenland van gerechtelijke
en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en in handelszaken toegepast
indien de toezending in het buitenland van het stuk dat het geding inleidt
of een gelijkwaardig stuk, overeenkomstig dat verdrag moest geschieden.
 Artikel 13 Aanhangigheid
 1. Wanneer voor gerechten van verschillende lidstaten tussen dezelfde
partijen vorderingen aanhangig zijn, die hetzelfde onderwerp betreffen en
op dezelfde oorzaak berusten, houdt het gerecht waarbij de zaak het laatst
aanhangig is gemaakt, zijn uitspraak ambtshalve aan totdat de bevoegdheid
van het gerecht waarbij de zaak het eerst aanhangig is gemaakt, vaststaat.
 
 2. Wanneer de bevoegdheid van het gerecht waarbij de zaak het eerst is
aanhangig is gemaakt, vaststaat, verwijst het gerecht waarbij de zaak het
laatst aanhangig is gemaakt, partijen naar dat gerecht.
 Artikel 14 Samenhang
 1. Wanneer samenhangende vorderingen aanhangig zijn voor gerechten van
verschillende lidstaten, kan het gerecht waarbij de zaak het laatst aanhangig
is gemaakt, zijn uitspraak aanhouden.
 
 2. Wanneer deze samenhangende vorderingen in eerste aanleg aanhangig zijn,
kan het gerecht waarbij de zaak het laatst aanhangig is gemaakt, op verzoek
van een der partijen, ook tot verwijzing overgaan mits het gerecht waarbij
de zaak het eerst aanhangig is gemaakt, bevoegd is van beide vorderingen kennis
te nemen en zijn wetgeving de voeging ervan toestaat. 
 
 3. Samenhangend in de zin van dit artikel zijn vorderingen waartussen
een zo nauwe band bestaat dat een goede rechtsbedeling vraagt om hun gelijktijdige
behandeling en berechting, teneinde te vermijden dat bij afzonderlijke berechting
van de zaken onverenigbare beslissingen worden gegeven.
 Artikel 15 Voorlopige en bewarende maatregelen
 In de wetgeving van een lidstaat vastgestelde voorlopige of bewarende
maatregelen kunnen bij de gerechten van die staat worden aangevraagd, zelfs
indien de gerechten van een andere lidstaat krachtens deze verordening bevoegd
zijn om van het bodemgeschil kennis te nemen.
 HOOFDSTUK III TOEPASSELIJK RECHT
 Artikel 16 Algemene regel
 Tenzij anders is bepaald in deze verordening, is op de gehele erfopvolging
het recht van toepassing van de staat waar de overledene zijn gewone verblijfplaats
had op het tijdstip van zijn overlijden.
 Artikel 17 Keuzevrijheid
 1. Een persoon kan als recht voor de afhandeling van zijn gehele erfopvolging,
het recht kiezen van de staat waarvan hij de nationaliteit bezit.
 
 2. De aanwijzing van het op de erfopvolging toepasselijke recht moet uitdrukkelijk
zijn en in een verklaring zijn opgenomen die de vorm heeft van een uiterste
wilsbeschikking.
 
 3. Het bestaan en de inhoudelijke geldigheid van de instemming met deze
aanwijzing worden door het aangewezen recht beheerst.
 
 4. De wijziging of intrekking door de auteur van een dergelijke aanwijzing
van het toepasselijke recht moet voldoen aan de formele voorwaarden voor de
wijziging of de intrekking van een uiterste wilsbeschikking.
 Artikel 18 Erfovereenkomsten
 1. Een overeenkomst betreffende de erfopvolging van een persoon wordt
beheerst door het recht dat krachtens deze verordening op de erfopvolging
van die persoon van toepassing zou zijn geweest, mocht die persoon zijn overleden
op de dag waarop de overeenkomst werd gesloten. Wanneer de overeenkomst op
grond van dat recht niet geldig is, wordt zij toch geacht geldig te zijn wanneer
zij geldig is op grond van het recht dat op het tijdstip van overlijden op
grond van deze verordening van toepassing is op de erfopvolging. In dat geval
wordt de overeenkomst door dat recht beheerst.
 
 2. Een overeenkomst die betrekking heeft op de erfopvolging van meerdere
personen is materieel slechts geldig wanneer zij geldig is volgens het recht
dat op grond van artikel 16 op de erfopvolging van één van de
betrokken personen van toepassing zou zijn geweest, mocht die persoon zijn
overleden op de dag waarop de overeenkomst werd gesloten. Wanneer de overeenkomst
geldig is op grond van het recht dat van toepassing is op de erfopvolging
van slechts één van die personen, is dat recht van toepassing.
Wanneer de overeenkomst geldig is op grond van het recht dat van toepassing
is op de erfopvolging van meer dan één van die
personen, wordt de overeenkomst beheerst door het recht waarmee zij de nauwste
banden heeft.
 
 3. De partijen kunnen als recht dat hun overeenkomst beheerst, het recht
aanwijzen dat de persoon of één van de personen waarvan de erfopvolging
in het geding is, op grond van artikel 17 had kunnen kiezen.
 
 4. De toepassing van het in dit artikel vastgestelde recht doet geen afbreuk
aan de rechten van personen die geen partij zijn bij de overeenkomst en die
op grond van het in artikel 16 of 17 aangewezen recht, recht hebben op
een wettelijk erfdeel of een ander recht hebben dat de persoon waarvan de
erfopvolging in het geding is, hun niet kan ontnemen.
 Artikel 19 Werkingssfeer van het toepasselijke recht
 1. Het op grond van hoofdstuk III aangewezen recht beheerst de gehele
erfopvolging, vanaf het openvallen van de nalatenschap tot de definitieve
overdracht van de erfenis aan de rechthebbenden.
 
 2. Dat recht regelt met name:
 (a) de oorzaken, het tijdstip en de plaats van het openvallen van de nalatenschap;
 (b) de aanwijzing van de erfgenamen en legatarissen, met inbegrip van
de erfrechten van de langstlevende echtgenoot, de bepaling van de onderscheiden
erfdelen van die personen, de verplichtingen die hun door de overledene zijn
opgelegd alsook andere rechten op de nalatenschap die ontstaan als gevolg
van het overlijden;
 (c) de erfbekwaamheid;
 (d) de bijzondere oorzaken van onbekwaamheid om te beschikken of te ontvangen;
 (e) de onterving en de onwaardigheid om te erven;
 (f) de overdracht van de goederen en rechten uit de nalatenschap aan de
erfgenamen en legatarissen, met inbegrip van de voorwaarden en de gevolgen
van de aanvaarding of de verwerping van de nalatenschap of het legaat;
 (g) de bevoegdheden van de erfgenamen, de executeurs-testamentair en van
de andere beheerders van de nalatenschap, met name het verkopen van goederen
en het betalen van schuldeisers;
 (h) de aansprakelijkheid voor de schulden van de nalatenschap;
 (i) het beschikbare deel, de wettelijke erfdelen en de andere beperkingen
van de bevoegdheid om bij uiterste wil te beschikken, daaronder begrepen toewijzingen
uit de nalatenschap door een rechterlijke of andere autoriteit ten gunste
van personen die de overledene na stonden;
 (j) de inbreng en inkorting van schenkingen en makingen alsmede de wijze
waarop deze bij de berekening van de erfdelen worden verwerkt;
 (k) de geldigheid, de uitlegging, de wijziging en de intrekking van een
uiterste wilsbeschikking, met uitzondering van de formele geldigheid ervan;
 (l) de verdeling van de nalatenschap.
 Artikel 20 De formele geldigheid van de aanvaarding
of de verwerping
 Onverminderd artikel 19 is de aanvaarding of de verwerping van de nalatenschap
of van een legaat of een verklaring die als doel heeft de aansprakelijkheid
van de erfgenaam of legataris te beperken, ook geldig wanneer zij
voldoet aan de voorwaarden van het recht van de staat waar die erfgenaam of
legataris zijn gewone verblijfplaats heeft.
 Artikel 21 Toepassing van het recht van de plaats
waar een goed zich bevindt
 1. Het op de erfopvolging toepasselijke recht staat niet in de weg aan
de toepassing van het recht van de staat van de plaats waar het goed zich
bevindt, voor zover dat recht, voor de aanvaarding of de verwerping van de
nalatenschap of van een legaat, vormvereisten oplegt in aansluiting op die
welke door het op de erfopvolging toepasselijke recht worden opgelegd.
 
 2. Het op de erfopvolging toepasselijke recht staat niet in de weg aan
de toepassing van het recht van de lidstaat van de plaats waar het goed zich
bevindt:
 (a) wanneer dat recht het beheer en de vereffening van de nalatenschap
onderwerpt aan de aanwijzing door een instantie van die lidstaat van een beheerder
of executeur-testamentair. Het op de erfopvolging toepasselijke recht regelt
welke personen, zoals de erfgenamen, legatarissen, executeurs-testamentair
of beheerders, in aanmerking kunnen komen om te worden belast met het beheer
en de vereffening van de nalatenschap;
 (k) wanneer dat recht de definitieve overdracht van de erfenis aan de
rechthebbenden afhankelijk maakt van de voorafgaande betaling van de successiebelastingen.
 Artikel 22 Bijzondere erfrechtregimes
 Het op grond van deze verordening toepasselijke recht doet geen afbreuk
aan bijzondere erfrechtregimes waaraan bepaalde onroerende goederen, ondernemingen
of andere bijzondere categorieën goederen omwille van hun economische,
familiale of sociale bestemming zijn onderworpen door het recht van de lidstaat
waar zij zich bevinden, wanneer dat regime, op grond van dat recht, van toepassing
is ongeacht welk recht de erfopvolging beheerst.
 Artikel 23 Commoriënten
 Wanneer twee of meer personen waarvan de erfopvolging door verschillende
rechtsstelsels wordt beheerst, overlijden in omstandigheden waarin de volgorde
van overlijden niet kan worden bepaald en die rechtsstelsels deze situatie
met onverenigbare bepalingen of helemaal niet regelen, heeft geen van deze
personen recht op de nalatenschap van de andere of de anderen.
 Artikel 24 Onbeheerde nalatenschap
 Wanneer er volgens het op grond van deze verordening toepasselijke recht
geen erfgenamen of in een uiterste wilsbeschikking aangewezen legatarissen
zijn, en geen natuurlijke personen in de erfgerechtigde graad, staat de toepassing
van het aldus aangewezen recht niet in de weg aan het recht van een lidstaat
of van een door die lidstaat aangewezen instelling om zich de zich op zijn
grondgebied bevindende goederen van de nalatenschap toe te eigenen.
 Artikel 25 Universele toepassing
 Het door deze verordening aangewezen recht is toepasselijk ongeacht of
dit het recht van een lidstaat is. 
 Artikel 26 Herverwijzing
 Wanneer deze verordening de toepassing van het recht van een staat voorschrijft,
wordt daaronder verstaan de rechtsregels die in die staat gelden met uitsluiting
van de regels van internationaal privaatrecht.
 Artikel 27 Openbare orde
 1. De toepassing van een bepaling van het door deze verordening aangewezen
recht kan slechts terzijde worden gesteld indien deze toepassing onverenigbaar
is met de openbare orde van het land van de rechter.
 
 2. De toepassing van een bepaling van het door deze verordening aangewezen
recht kan met name slechts als onverenigbaar met de openbare orde van het
land van de rechter worden beschouwd om de enkele reden dat de modaliteiten
betreffende het wettelijk erfdeel verschillen van die welke in het land van
de rechter gelden.
 Artikel 28 Staten met meer dan één
rechtssysteem
 1. In het geval van een staat die meerdere territoriale eenheden telt
welke ieder hun eigen rechtsregels inzake erfopvolgingen bezitten, wordt voor
het bepalen van het overeenkomstig deze verordening toe te passen recht, elke
territoriale eenheid als een staat beschouwd.
 
 2. Een lidstaat die verschillende territoriale eenheden met eigen rechtsregels
inzake erfopvolgingen telt, is niet verplicht deze verordening toe te passen
op wetsconflicten die alleen tussen deze territoriale eenheden rijzen.
 HOOFDSTUK IV ERKENNING EN TENUITVOERLEGGING
 Artikel 29 Erkenning van een beslissing
 Een op grond van deze verordening gegeven beslissing, wordt in de overige
lidstaten erkend zonder dat daartoe een procedure is vereist.
 Indien de erkenning van een beslissing wordt betwist, kan iedere belanghebbende
partij die zich ten principale op de erkenning beroept, van de in de artikelen
38 tot en met 56 van Verordening (EG) nr. 44/2001 bedoelde procedures gebruikmaken
om de erkenning te doen vaststellen. Wordt voor een gerecht van een lidstaat
de erkenning bij wege van tussenverzoek ingeroepen, dan is dit gerecht bevoegd
om van dat verzoek kennis te nemen.
 Artikel 30 Weigeringsgronden
 Een beslissing wordt niet erkend in de volgende gevallen:
 (a) indien de erkenning kennelijk strijdig zou zijn met de openbare orde
van de aangezochte lidstaat, met dien verstande dat de bevoegdheidsregels
niet onderworpen zijn aan de openbare ordetoets;
 (b) indien het stuk dat het geding inleidt of een gelijkwaardig stuk,
niet zo tijdig en op zodanige wijze als met het oog op zijn verdediging nodig
was, aan de verweerder tegen wie verstek werd verleend, is betekend of is
medegedeeld, tenzij de verweerder tegen de beslissing geen rechtsmiddel heeft
aangewend terwijl hij daartoe in staat was; 
 (c) indien zij onverenigbaar is met een tussen dezelfde partijen in de
aangezochte lidstaat gegeven beslissing;
 (d) indien zij onverenigbaar is met een beslissing die vroeger in een
andere lidstaat of in een derde land tussen dezelfde partijen is gegeven in
een geschil dat hetzelfde onderwerp betreft en op dezelfde oorzaak berust,
mits deze laatste beslissing voldoet aan de voorwaarden voor erkenning in
de aangezochte lidstaat.
 Artikel 31 Ontbreken van inhoudelijke toetsing van
de beslissing
 In geen geval wordt overgegaan tot een onderzoek van de juistheid van
de in den vreemde gegeven beslissing.
 Artikel 32 Aanhouding van de uitspraak
 Het gerecht van een lidstaat waarbij een verzoek om een beslissing houdende
erkenning van een in een andere lidstaat gegeven beslissing aanhangig is gemaakt,
kan zijn uitspraak aanhouden indien tegen deze beslissing een gewoon rechtsmiddel
is ingesteld.
 Artikel 33 Uitvoerbaarheid van beslissingen
 De beslissingen die in een lidstaat gegeven zijn en daar uitvoerbaar zijn
en de gerechtelijke schikkingen kunnen in de andere lidstaten ten uitvoer
worden gelegd overeenkomstig de artikelen 38 tot en met 56 en artikel 58 van
Verordening (EG) nr. 44/2001.
 HOOFDSTUK V AUTHENTIEKE AKTEN
 Artikel 34 Erkenning van authentieke akten
 Authentieke akten, verleden in een lidstaat, worden erkend in de andere
lidstaten, tenzij de geldigheid ervan wordt betwist volgens de in de lidstaat
van oorsprong vastgestelde procedures en op voorwaarde dat deze erkenning
niet strijdig zou zijn met de openbare orde van de aangezochte lidstaat.
 Artikel 35 Uitvoerbaarheid van authentieke akten
 Authentieke akten, verleden en uitvoerbaar in een lidstaat, worden op
verzoek in een andere lidstaat uitvoerbaar verklaard overeenkomstig de in
artikel 38 tot en met 57 van Verordening (EG) nr. 44/2001 bedoelde procedure.
De verklaring van uitvoerbaarheid wordt door het gerecht dat oordeelt over
een in de artikelen 43 en 44 van die verordening bedoeld rechtsmiddel, slechts
geweigerd of ingetrokken indien de tenuitvoerlegging van de authentieke akte
kennelijk strijdig is met de openbare orde van de aangezochte lidstaat of
indien een betwisting over de geldigheid van de akte aanhangig is bij een
gerecht van de lidstaat van oorsprong van de authentieke akte.
 HOOFDSTUK VI EUROPESE ERFRECHTVERKLARING
 Artikel 36 Instelling van een Europese erfrechtverklaring
 1. Bij deze verordening wordt een Europese erfrechtverklaring ingesteld,
die het bewijs levert van de hoedanigheid van erfgenaam of legataris en van
de bevoegdheden van executeurs-testamentair of derden-beheerders.
Deze erfrechtverklaring wordt afgegeven door de op grond van dit hoofdstuk
bevoegde autoriteit, overeenkomstig het recht dat op grond van hoofdstuk III
van deze verordening van toepassing is op de erfopvolging.
 
 2. Het gebruik van de Europese erfrechtverklaring is niet verplicht. De
erfrechtverklaring komt niet in de plaats van de interne procedures. De gevolgen
van de erfrechtverklaring worden echter ook erkend in de lidstaat waarvan
de autoriteiten haar op grond van dit hoofdstuk hebben afgegeven.
 Artikel 37 Bevoegdheid voor het afgeven van de erfrechtverklaring
 1. De erfrechtverklaring wordt afgegeven op verzoek van elke persoon die
verplicht is het bewijs te leveren van de hoedanigheid van erfgenaam of legataris
en van de bevoegdheden van executeurs-testamentair of derden-beheerders.
 
 2. De erfrechtverklaring wordt opgesteld door het bevoegde gerecht van
de lidstaat waarvan de gerechten op grond van de artikelen 4, 5 en 6 bevoegd
zijn.
 Artikel 38 Inhoud van het verzoek
 1. De persoon die om de afgifte van een erfrechtverklaring verzoekt, meldt,
met gebruikmaking van het formulier waarvan het model in bijlage I is opgenomen,
voor zover deze gegevens in zijn bezit zijn:
 (a) de gegevens van de overledene: naam, voorna(a)m(en), geslacht, burgerlijke
staat, nationaliteit, in voorkomend geval identificatiecode, adres van de
laatste gewone verblijfplaats, datum en plaats van overlijden;
 (b) de gegevens van de verzoeker: naam, voorna(a)m(en), geslacht, nationaliteit,
in voorkomend geval identificatiecode, adres, graad van bloedverwantschap
of aanverwantschap met de overledene;
 (c) de elementen feitelijk of rechtens die zijn erfrecht aantonen en/of
zijn recht om de nalatenschap te beheren en/of te executeren. Wanneer hij
op de hoogte is van het bestaan van een uiterste wilsbeschikking, wordt een
kopie van die beschikking bij het verzoek gevoegd;
 (d) of hij in de plaats komt van andere erfgenamen of legatarissen en
zo ja, het bewijs van hun overlijden of van elke andere gebeurtenis die hen
belet zich voor de erfopvolging te melden;
 (e) of de overledene een huwelijksovereenkomst had gesloten; zo ja, moet
hij bij zijn verzoek een kopie van de huwelijksovereenkomst voegen;
 (f) of hij op de hoogte is van het bestaan van een betwisting betreffende
de erfrechten.
 
 2. De verzoeker moet de juistheid van de verstrekte gegevens bewijzen
met authentieke stukken. Ingeval die stukken niet kunnen worden overgelegd
of alleen met onevenredige inspanningen kunnen worden overgelegd, zijn andere
bewijsmiddelen toegestaan.
 
 3. Het bevoegde gerecht neemt de passende maatregelen om zich te vergewissen
van de waarheid van de afgelegde verklaringen. Wanneer dat volgens het interne
recht is toegestaan, vereist het gerecht dat die verklaringen onder ede worden
afgelegd. 
 Artikel 39 Partiële erfrechtverklaring
 Een partiële erfrechtverklaring kan worden gevraagd en afgegeven
om het volgende te bewijzen:
 (a) de rechten van elke erfgenaam of legataris en het erfdeel dat hun
toekomt;
 (b) de overdracht van een welbepaald goed, wanneer dat door het op de
erfopvolging toepasselijke recht is toegestaan;
 (c) het beheer van de nalatenschap.
 Artikel 40 Afgifte van de erfrechtverklaring
 1. De erfrechtverklaring wordt alleen afgegeven wanneer het bevoegde gerecht
van oordeel is dat de als grond van het verzoek aangebrachte feiten zijn aangetoond.
Het bevoegde gerecht geeft de erfrechtverklaring onverwijld af.
 
 2. Ambtshalve voert het bevoegde gerecht, naargelang van de verklaringen
van de verzoeker en de door hem overgelegde akten en andere bewijsmiddelen,
de nodige onderzoeken om de feiten na te gaan en zoekt het aanvullend bewijs
als dat nodig lijkt.
 
 3. Voor de toepassing van dit hoofdstuk verlenen de lidstaten de bevoegde
gerechten van de andere lidstaten met name toegang tot de registers van de
burgerlijke stand, de registers waarin publiciteit wordt gegeven aan akten
of feiten die verband houden met de erfopvolging of met de huwelijksvermogensregeling
van de familie van de overledene en tot de registers betreffende onroerende
goederen.
 
 4. Het afgevende gerecht kan de belanghebbenden en de eventuele beheerders
of executeurs oproepen om voor hem te verschijnen, en overgaan tot bekendmakingen
om eventuele andere rechthebbenden van de nalatenschap uit te nodigen om hun
rechten te doen gelden.
 Artikel 41 Inhoud van de erfrechtverklaring
 1. De Europese erfrechtverklaring wordt afgegeven in de vorm van het in
bijlage II opgenomen standaardformulier.
 
 2. De Europese erfrechtverklaring bevat de volgende vermeldingen:
 (a) het afgevende gerecht, de elementen feitelijk en rechtens waardoor
dat gerecht zich bevoegd acht om de erfrechtverklaring af te geven alsook
de datum van afgifte;
 (b) de gegevens van de overledene: naam, voornamen, geslacht, burgerlijke
staat, nationaliteit, in voorkomend geval zijn identificatiecode, adres van
de laatste gewone verblijfplaats, datum en plaats van overlijden;
 (c) de eventueel door de overledene gesloten huwelijksovereenkomsten;
 (d) het op grond van deze verordening op de erfopvolging toepasselijke
recht en de omstandigheden, feitelijk en rechtens, op grond waarvan dat recht
werd vastgesteld;
 (e) de elementen, feitelijk en rechtens, waaruit de rechten en/of bevoegdheden
van de erfgenamen, legatarissen, executeurs-testamentair of derden-beheerders
voortvloeien: wettelijke en/of testamentaire en/of uit erfovereenkomsten voortvloeiende
erfopvolging; 
 (f) de gegevens van de verzoeker: naam, voornamen, geslacht, nationaliteit,
in voorkomend geval identificatiecode, adres, graad van bloedverwantschap
of aanverwantschap met de overledene;
 (g) in voorkomend geval, vermelding voor elke erfgenaam van de aard van
de aanvaarding van de nalatenschap;
 (h) wanneer er meerdere erfgenamen zijn, het erfdeel dat aan elk van hen
toekomt, alsook, in voorkomend geval, de lijst van goederen of rechten die
aan een welbepaalde erfgenaam toekomen;
 (i) de lijst van goederen of rechten die op grond van het op de erfopvolging
toepasselijke recht aan de legatarissen toekomen;
 (j) de beperkingen van het recht van de erfgenaam op grond van het overeenkomstig
hoofdstuk III en/of overeenkomstig de bepalingen van het testament of de erfovereenkomst
op de erfopvolging toepasselijke recht;
 (k) de lijst van de handelingen die de erfgenaam, de legataris, de executeur-testamentair
en/of de beheerder op grond van het op de erfopvolging toepasselijke recht
kunnen stellen met betrekking tot de goederen van de nalatenschap.
 Artikel 42 De gevolgen van de Europese erfrechtverklaring
 1. De Europese erfrechtverklaring wordt van rechtswege erkend in alle
lidstaten als bewijs van de hoedanigheid van erfgenaam of legataris en van
de bevoegdheden van executeurs-testamentair of derden-beheerders.
 
 2. De inhoud van de erfrechtverklaring wordt in alle lidstaten geacht
overeen te stemmen met de waarheid tijdens haar geldigheidsduur. Er wordt
aangenomen dat degene die in de erfrechtverklaring als erfgenaam, legataris,
executeur-testamentair of beheerder wordt aangewezen, titularis is van het
erfrecht of van de beheersbevoegdheden die in de erfrechtverklaring zijn vermeld
en dat er geen andere voorwaarden en beperkingen zijn dan die welke daarin
worden vermeld.
 
 3. Elke persoon die een betaling verricht of een goed overhandigt aan
de houder van een erfrechtverklaring die op grond van die erfrechtverklaring
gemachtigd is om dergelijke handelingen te stellen, is bevrijd van zijn verplichtingen,
tenzij die persoon weet dat de inhoud van de erfrechtverklaring niet met de
werkelijkheid overeenstemt.
 
 4. Elke persoon die erfgoederen heeft gekregen van de houder van een erfrechtverklaring
die op grond van de aan die erfrechtverklaring gehechte lijst gemachtigd is
om over het betrokken goed te beschikken, wordt geacht die goederen te hebben
verworven van een persoon die bevoegd was om over die goederen te beschikken,
tenzij die persoon weet dat de inhoud van de erfrechtverklaring niet met de
werkelijkheid overeenstemt.
 
 5. De erfrechtverklaring is een geldige titel om de erfrechtelijke verkrijging
over te schrijven of in te schrijven in de openbare registers van de lidstaat
waar de goederen zich bevinden. De overschrijving gebeurt op de wijze die
is vastgesteld in het recht van de lidstaat waar het register wordt gehouden
en brengt de door dat recht bepaalde gevolgen teweeg. 
 Artikel 43 Correctie, schorsing of intrekking van
de Europese erfrechtverklaring
 1. Het origineel van de erfrechtverklaring wordt bewaard door het afgevende
gerecht dat aan de verzoeker of aan elke persoon die een legitiem belang heeft, één
of meer afschriften verstrekt.
 
 2. De verstrekte afschriften brengen de in artikel 42 beschreven gevolgen
teweeg tijdens een beperkte termijn van drie maanden. Zodra die termijn is
verstreken, moeten de houders van de erfrechtverklaring of andere belanghebbenden
het afgevende gerecht om een nieuw afschrift verzoeken om hun erfrechten te
doen gelden.
 
 3. De erfrechtverklaring kan, op verzoek van een belanghebbende, gericht
aan het afgevende gerecht, of ambtshalve door dat gerecht:
 (a) worden gecorrigeerd, in het geval van een materiële fout;
 (b) worden aangevuld met een aantekening in de marge houdende de schorsing
van haar gevolgen wanneer wordt betwist dat de erfrechtverklaring met de werkelijkheid
overeenstemt;
 (c) worden ingetrokken wanneer is aangetoond dat de Europese erfrechtverklaring
niet met de werkelijkheid overeenstemt.
 
 4. Het afgevende gerecht vermeldt in de marge van het origineel de correctie,
de schorsing van de gevolgen of de intrekking en brengt dit ter kennis van
de verzoeker(s).
 Artikel 44 Rechtsmiddelen
 Elke lidstaat organiseert de rechtsmiddelen tegen de beslissing houdende
afgifte of niet-afgifte, correctie, schorsing of intrekking van een erfrechtverklaring.
 HOOFDSTUK VII ALGEMENE EN SLOTBEPALINGEN
 Artikel 45 Verhouding tot de bestaande internationale
verdragen
 1. Deze verordening laat onverlet de toepassing van bilaterale of multilaterale
verdragen waarbij één of meer lidstaten op het tijdstip van
de vaststelling van de verordening partij zijn en die betrekking hebben op
aangelegenheden waarop deze verordening van toepassing is, onverminderd de
verplichtingen van de lidstaten op grond van artikel 307 van het Verdrag.
 
 2. Niettegenstaande lid 1 heeft deze verordening tussen de lidstaten voorrang
boven verdragen die betrekking hebben op de in deze verordening geregelde
aangelegenheden en waarbij lidstaten partij zijn. 
 Artikel 46 Informatie die ter beschikking van het
publiek wordt gesteld
 De lidstaten verstrekken, in het kader van het Europees justitieel netwerk
in burgerlijke en handelszaken, een beschrijving van de nationale wetgeving
en procedures betreffende het erfrecht alsook de relevante teksten teneinde
deze voor het publiek toegankelijk te maken. De lidstaten geven kennis van
iedere wijziging van deze bepalingen. 
 Artikel 47 Wijziging van formulieren
 Elke wijziging van de in de artikelen 38 en 41 bedoelde formulieren wordt
volgens de in artikel 48, lid 2, bedoelde raadplegingsprocedure aangenomen.
 Artikel 48 Comité
 1. De Commissie wordt bijgestaan door het bij artikel 75 van Verordening
(EG) nr. 44/2001 ingestelde comité.
 
 2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen, zijn de artikelen 3 en 7 van Besluit
1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8 van dat besluit.
 Artikel 49 Herzieningsclausule
 Uiterlijk [...] brengt de Commissie aan het Europees Parlement,
de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité verslag uit over
de toepassing van deze verordening. Dat verslag gaat zo nodig vergezeld van
voorstellen tot aanpassing.
 Artikel 50 Overgangsbepalingen
 1. Deze verordening is van toepassing op de erfopvolgingen van personen
die zijn overleden nadat zij van toepassing is geworden.
 
 2. Wanneer de overledene, voor de datum waarop deze verordening van toepassing
wordt, het op zijn erfopvolging toepasselijke recht had aangewezen, wordt
deze aanwijzing als geldig beschouwd, voor zover zij voldoet aan de in artikel
17 genoemde voorwaarden.
 
 3. Wanneer de partijen bij een erfovereenkomst vóór de datum
waarop deze verordening van toepassing wordt, het op die overeenkomst toepasselijke
recht hadden aangewezen, wordt deze aanwijzing als geldig beschouwd, voor
zover zij voldoet aan de in artikel 18 genoemde voorwaarden.
 Artikel 51 Inwerkingtreding
 Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op die
van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese
Unie.
 
 Deze verordening is van toepassing vanaf [één jaar
na de datum van haar inwerkingtreding].
 
 Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks
toepasselijk in de lidstaten, overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van
de Europese Gemeenschap.
 
 Gedaan te Brussel,
 
 
 Voor het Europees Parlement,
 
 
 De voorzitter
 
 
 
 Voor de Raad,
 
 
 De voorzitter
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 PB L 12 van 16.1.2001, blz. 1.
 
 
 PB C 19 van 23.1.1999.
 
 
 Conclusies van het voorzitterschap, Europese Raad van Brussel, 4 en 5
november 2004.
 
 
 HvJ, 28.4.1998, zaak C-200/96 – Metronome Musik, Jurispr. 1998, blz. I-1953; 12.7.2005, zaken C-154 en 155/04 – Alliance for Natural Health e.a., Jurispr. 2005, blz.
I-6451.
 
 
 http://www.successions.org.
 
 
 COM(2005) 65 definitief, http://europa.eu/scadplus/leg/fr/lvb/l16017.htm.
 
 
 http://ec.europa.eu/justice_home/news/consulting_public/success ions/news_contributions__en.htm.
 
 
 PB C 51 van 1.3.2006, blz. 3.
 
 
 http://ec.europa.eu/justice_home/news/consulting_public/successions/contributions/summary_contributions_successions_fr.pdf.
 
 
 Resolutie van 16.11.2006, P6_TA(2006)0496.
 
 
 Advies van 26.10.2005, PB C 28 van 3.2.2006, blz. 1–5.
 
 
 Haags Verdrag van 1.8.1989 inzake het recht dat van toepassing is op erfopvolging.
 
 
 PB C [...] van [...], blz. [...].
 
 
 PB C [...] van [...], blz. [...].
 
 
 PB C 12 van 15.1.2001, blz. 1.
 
 
 PB L 12 van 16.1.2001, blz. 1.
 
 
 PB C 53 van 3.3.2005, blz. 1.
 
 
 PB L 177 van 4.7.2008, blz. 6.
 
 
 PB L 174 van 27.6.2001, blz. 25.
 
 
 PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.
 
 
 PB L 324 van 10.12.2007, blz. 79.