Ondersteuningsbeleid Midden- en Oost-Europa; Verslag algemeen overleg op 3 december 1996 over het ondersteuningsbeleid Midden- en Oost-Europa
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2014-07-14 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 23125, nr. 13

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum vergadering

07-02-1997

Tweede Kamer der Staten-Generaal

1996-1997

23125 nr. 13

24-01-1997

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamVragen en opmerkingen uit de commissiesHet antwoord van de bewindsliedenNadere gedachtewisselingOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 23125Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
23 125Ondersteuningsbeleid Midden- en Oost-Europanr. 13VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEGVastgesteld 24 januari 1997De vaste commissie voor Buitenlandse Zaken1
en de vaste commissie voor Economische Zaken2
hebben op 3 december 1996 overleg gevoerd met staatssecretaris Patijn van
Buitenlandse Zaken en staatssecretaris Van Dok-Van Weele van Economische Zaken
over het ondersteuningsbeleid Midden- en Oost-Europa (23 125,
nr. 10).Van het gevoerde overleg brengen de commissies bijgaand beknopt verslag
uit. Vragen en opmerkingen uit de commissiesDe heer Leers (CDA) verwees naar de recente Clingendaelpublicatie
«Nederland en Oost-Europa, transformatie en herijking» die aangeeft
dat het Nederlandse beleid een opmerkelijk gebrek aan prioriteiten vertoont
en een verdergaand debat over de doelstellingen van het hulpbeleid hard nodig
vindt. Des temeer is het daarom te betreuren dat de notitie van 5 juni
jl. (23 125, nr. 10) een retrospectief karakter heeft. Is de staatssecretaris van EZ bereid in een apart stuk uiteen te zetten welke beleidsconclusies
zij voor de toekomst trekt uit de analyse van het verloop van de politieke
en economische transformatie in landen van Oost-Europa? Zo'n toekomstvisie
is nodig als solide basis voor de toedeling van middelen in het kader van
de herijking en om versnippering van het hulpbeleid over departementen tegen
te gaan. Als ieder departement een eigen Oost-Europabeleid gaat voeren, komt
een totaalbeleid niet van de grond. Eenheid van beleid is noodzakelijk bij
het maken van een keuze op welke landen het hulpbeleid vooral gericht moet
worden: op de dichterbij gelegen, wat verder ontwikkelde landen of op de meer
oostelijke, nog achterblijvende landen. Terecht wordt in de studie van Clingendael
geconstateerd dat bij de bepaling van het beleid niet alleen moet worden gekeken
naar effectiviteit, maar ook naar eigenbelang. Nederland moet zich vooral
richten op terreinen waarop het een comparatief voordeel heeft. Derhalve zou
beleid vooral gericht moeten worden op iets verder ontwikkelde landen.Verheugd was de heer Leers over de duidelijke en inzichtelijke notitie
van 5 juni jl., hoewel veel aan actualiteitswaarde verloren is gegaan doordat
het stuk zo laat door de Kamer in behandeling is genomen. Volgende jaren moet
dat eerder gebeuren. Nu is niet duidelijk wat de gevolgen zijn van de ontwikkelingen
in Rusland en Belarus. Wordt een verband gelegd tussen het hulpprogramma voor
Belarus en de voortgang van het democratiseringsproces aldaar? De EBRD denkt
in die richting. Institutionele complicaties, stagnatie en corruptie zijn
de belangrijkste problemen bij het doorvoeren van hervormingen. Zou het niet
van volwassenheid getuigen om de voortzetting van het hulpbeleid in zeker
mate te koppelen aan het voorkomen of oplossen van dit soort problemen? Willen
de bewindslieden bij de EU voortdurend hameren op het belang van controle
en stroomlijning voor het hulpverleningsprogramma van de EU? In dit verband
juichte hij verplaatsing van de coördinatie van Brussel naar de ontvangende
landen toe. Aandacht vroeg hij voor constateringen van de Europese Rekenkamer
betreffende fraude en betalingsachterstand. Die laatste zou inmiddels ruim
2,6 mld. ecu bedragen. Hoe evolueert de themakeuze voor de diverse landen
in het kader van het programma samenwerking Oost-Europa (PSO)? Waarom is in
Slovenië PSO-investeringsbevordering gekoppeld aan privatisering? Is
dit de tendens voor ontwikkelingen in andere landen? Dreigt het PSO daardoor
niet uit te komen in het generieke instrumentarium? Hoe kan Bosnië sterker
bij het PSO worden betrokken?In het generieke instrumentarium constateerde de heer Leers behoefte aan
risicodragend kapitaal voor MKB-investeringen. Betrokkenheid van het midden-
en kleinbedrijf in transitielanden is toe te juichen, maar dan moeten wel
scherpere waarborgen worden gecreëerd, want kleine bedrijven kunnen minder
grote risico's nemen dan grotere. Moet het instrumentarium ten behoeve van
het MKB worden uitgebreid? Waarom worden in Midden- en Oost-Europa gevestigde
regionale ontwikkelingsmaatschappijen niet meer ingeschakeld? Welke oplossing
is er voor het feit dat het plafond van de financieringsfaciliteit Midden-
en Oost-Europa in zicht komt, omdat er meer projecten zijn dan budgettair
mogelijk is?Om het maatschappelijk draagvlak voor het vernieuwingsproces in de landen
van Midden- en Oost-Europa te behouden is het MATRA-programma hard nodig.
Hoe wordt daarbij samengewerkt met organisaties uit het Nederlandse maatschappelijk
middenveld die ook in Midden- en Oost-Europa actief zijn? Het succes van de
KAP-projecten verheugde hem. Is het budget hiervoor toereikend? Kan het MATRA-programma
op het gebied van politieke scholing ook worden ingezet in Bosnië?Mevrouw De Koning (D66) was verrast dat zoveel ministeries
eigen programma's hebben in landen van Midden- en Oost-Europa. Hoeveel bedragen hun bijdragen aan de diverse ondersteuningsprogramma's? Ook
zij pleitte voor een uitgewerkte visie op de toekomst van het hulpverleningsbeleid
voor Midden- en Oost-Europa. Hopelijk leidt de herijking tot integratie van
de versnipperde prioriteiten en tot meer regionaal georiënteerde aandacht.
Hoe worden de ontwikkelingen sinds de herijkingsoperatie beoordeeld? In dat
verband zag zij perspectief in een combinatie van EZ-beleid gericht op landen
die zich al min of meer tot een democratie hebben ontwikkeld, en meer op basale
noden gerichte hulp aan verder naar het oosten gelegen landen. Daar moet meer
geld voor beschikbaar komen. Hoe verhoudt het Nederlandse beleid zich tot
dat van Duitsland, dat in z'n eentje ongeveer net zoveel hulp geeft als de
totale EU? Moet niet meer worden samengewerkt met Duitsland? Verschuift de
aandacht in het beleid van Midden- naar Oost-Europa? Om welke landen gaat
het dan en in welke stadia van ontwikkeling bevinden zij zich? Hoe moet Nederland
zich opstellen tegenover een land als Belarus? Wat zijn de Nederlandse prioriteiten
bij hulpverlening aan dit soort landen?Mevrouw De Koning had de indruk dat de hulp bij de wederopbouw van Bosnië
om diverse redenen uiterst traag verloopt en dat Nederlandse hulp niet altijd
op de goede plaats terechtkomt. Zijn aan de beslissing van de Kroatische regering
om een vrije zender geen frequentie meer toe te delen, gevolgen verbonden
op het gebied van hulpverlening? Heeft dit gevolgen gehad voor Europese hulpverlening
in het kader van PHARE of TACIS?Hoewel zij programma's als PUM en PSO bijzonder effectief vond, betwijfelde
mevrouw De Koning of het Nederlandse en Europese hulpverleningsbeleid wel
altijd echt aansluit bij de wensen van Midden- en Oost-Europa. Uit eigen ervaring
wist zij dat veel jonge mensen uit die regio graag naar Nederland zouden willen
komen om geschoold te worden op het gebied van tuinbouw. Zo'n opleiding in
Nederland zou een goede bijdrage zijn om mensen daar beter te laten functioneren.
Is een totaal budget van 1,3 mln. daarvoor wel voldoende? Hoe staat het met
de plannen voor een Nederlands instituut voor culturele en wetenschappelijke
ontwikkeling in Petersburg?Uit de stukken concludeerde mevrouw De Koning dat het PSO een onderbesteding
van bijna 5 mln. laat zien. Wat is daarvan de oorzaak? Wat is het verband
met het bericht dat de staatssecretaris van EZ ten laste van het Oost-Europabudget
4 mln. aan de WTO aanbiedt? Op voorhand verklaarde zij niet enthousiast te
zijn over dit idee.Zakelijk verkeer met de landen van Midden- en Oost-Europa wordt zeer bemoeilijkt
door de activiteiten van de Oost-Europese Mafia, zo constateerde mevrouw De
Koning. Hoe wordt hiermee omgegaan en hoe wordt het resultaat van Nederlandse
inspanningen gemeten? Wat zit er in het aparte fonds voor het MKB? Ten slotte
bepleitte zij om meer geld beschikbaar te stellen voor de opbouw van een echte
civil society in Oost-Europa.De heer Hessing (VVD) nam met waardering kennis van de rapportage
over 1995, al was deze niet volgens afspraak in maart jl. verschenen. Mede
hierdoor vindt behandeling ervan pas op een laat tijdstip plaats. Wil de staatssecretaris
in maart 1997 rapporteren over 1996? De structuur van het stuk is goed, zodat
eigenlijk alleen een cijfermatige actualisering nodig is. Wel kan het stuk
veel korter worden door de uitvoerige beschrijving van inmiddels bekende instrumenten
achterwege te laten.In zijn «transition report» trekt de EBRD interessante conclusies
betreffende grote knelpunten in het hulpverleningsbeleid aan Midden- en Oost-Europa,
zoals privatisering van industriële complexen, modernisering van de financiële
sector, verbetering van belastingheffing, invoering van een juridisch stelsel,
herstel van infrastructuur, omvorming van de sociale zekerheid en opbouw van
particuliere besparingen. Hoe wordt voorkomen dat het Nederlandse beleid te
generalistisch blijft en hoe wordt het instrumentarium op deze
specifieke institutionele complicaties afgestemd? Wordt hierover inhoudelijk
met de EBRD overlegd? Het landenspecifieke karakter van de problemen vraagt
om maatwerk. In landenbeleidsdocumenten kunnen de specifieke institutionele
complicaties worden geïnventariseerd, zodat er gericht beleid op kan
worden gevoerd.Gezien het belang van PHARE moet onderbesteding op dit programma worden
voorkomen. In dat verband constateerde de heer Hessing met enige zorg dat
van de in totaal 6,7 mld. ecu die in de periode 1995–1999 voor PHARE
beschikbaar is, in 1995 1,15 mld. ecu is bestemd. Dat is aanzienlijk minder
dan een kwart van het totale bedrag. Komt dit door startproblemen en zo ja,
is het bedrag voor 1996 fors hoger? Hoe wordt de effectiviteit van PHARE en
TACIS geëvalueerd? Ontvangt het kabinet van de beheerscomités
expliciete rapportages over de bevindingen met PHARE en TACIS? Willen bewindslieden
de Kamer informeren over de effectiviteit van beide programma's? Wie toetst
de doelmatigheid en hoe wordt verantwoording op dit gebied afgelegd?Op zich was de heer Hessing tevreden dat in het kader van de bevordering
van nucleaire veiligheid fondsen beschikbaar zijn gesteld voor de voorbereiding
van de ontmanteling van de kerncentrale Tsjernobyl en voor de bouw van twee
nieuwe kernreactoren. Wat voor reactoren worden gebouwd? Kan hierbij gebruik
worden gemaakt van Nederlandse kennis? Op hoeveel centrales is het beleid
in het kader van de nucleaire veiligheid gericht? In welke staat verkeren
ze? Kan er een aparte notitie over worden geschreven?De heer Hessing betreurde het dat uit het overzicht in hoofdstuk 3 van
de notitie niet blijkt hoe de 452 mln. die in 1995 is besteed in het kader
van de Oost-Europa faciliteit, zich verhoudt tot bestedingen in 1994 en 1996.
Kan dit in het overzicht worden opgenomen? Tevreden was hij erover dat conform
de vraag de investerings- en leasefaciliteiten zijn verhoogd. Zet deze trend
door en zo ja, zijn de gevolgen daarvan te zien in de begroting voor 1997?
Welk instrument is er om het midden- en kleinbedrijf in de landen van Midden-
en Oost-Europa aan te zwengelen? Welk beleid voert Nederland gelet op de recente
politieke ontwikkelingen ten aanzien van Belarus?Met interesse nam de heer Hessing kennis van de gedachte om een trustfund
bij de WTO tot stand te brengen om de minst ontwikkelde landen te integreren
in de economische procedures van de WTO. Gezien de doelstelling vond hij het
voor de hand liggend om voor financiering aan te kloppen bij de minister voor
Ontwikkelingssamenwerking. Waarom is dat niet gedaan? Waarom moet geld hiervoor
worden gehaald uit de fondsen voor de landen in Oost-Europa? Veel van de minst
ontwikkelde landen liggen immers in Afrika.De heer Van Gelder (PvdA) nam eveneens met waardering kennis
van de notitie van 5 juni jl. Het bevorderen van economische relaties met
de landen in Midden- en Oost-Europa is van groot belang als basis voor het
vertrouwen dat nodig is om politieke ontwikkelingen in die landen mogelijk
te maken. Met name vroeg hij aandacht voor de versterking van de positie van
het midden- en kleinbedrijf aldaar. Versterking van banden met het Nederlandse
MKB is daarvoor van groot belang. Welke activiteiten kunnen met gebruikmaking
van trustfunds van Wereldbank, EBRD en IFC worden ontplooid?Voor effectieve nationale en internationale hulpverlening vond de heer
Van Gelder goede coördinatie van groot belang. Nederland moet uiteraard
een eigen beleid voeren, maar dat moet wel aansluiten op of versterkend werken
op internationale activiteiten. Welke invloed heeft de verplaatsing van de
coördinerende taak naar de hoofdsteden hierop? Hoe worden doelstellingen
van PHARE getoetst aan de praktijk? Sporen ze met overige doelstellingen van
de EG? Is er voldoende samenhang tussen PHARE-projecten en eisen
die worden gesteld in het kader van het witboek? Aandacht vroeg hij voor kritiek
van de Europese Rekenkamer op PHARE. Is er wel voldoende zicht op wat er in
dat kader allemaal gebeurt?Ook de heer van Gelder signaleerde dat diverse ministeries een eigen rol
spelen in de hulpverlening. Berust het Nederlandse beleid wel op een geïntegreerde
aanpak? Wat is het resultaat van de herijking? Is er ruimte voor een meer
geïntegreerde aanpak? Is er reden om het beleid wat meer op bepaalde
landen te richten en wat minder op andere? Hoe kijken landen als Frankrijk
en Duitsland hier tegenaan? Willen bewindslieden in een notitie op dit punt
de balans opmaken? Benieuwd was ook hij naar het effect van de recente ontwikkelingen
in Belarus op de Nederlandse hulpverlening.Opvallend vond de heer Van Gelder het gebrek aan aandacht voor technologische
samenwerking. Bezien moet worden hoe op dit gebied in landen bestaande infrastructuur
in stand kan worden gehouden. Zijn activiteiten van het ministerie van OCW
mede hierop gericht? Ook moet worden bezien hoe activiteiten in de sfeer van
trainingen en stages kunnen worden gesteund. Aandacht moet er ook zijn voor
milieukwesties. VROM is op dit terrein actief. Kan het MILIEV-programma op
deze landen worden gericht?De heer Van Gelder vond dat het MATRA-programma gericht zou moeten worden
op de meer naar het oosten liggende landen. Bij gebrek aan goede programmavoorstellen
daar vandaan, wordt nog steeds aangesloten op de betere programma's van Hongarije,
Polen en Tsjechië. Hoe kan worden bereikt dat juist landen als Estland,
Letland, Litouwen en Belarus wat meer gebruik kunnen maken van MATRA-programma's?
Vreemd vond hij het dat het MATRA-programma politieke partijen niet kan worden
toegepast in Bosnië, ondanks een verzoek daartoe van het land zelf. Naar
hij had begrepen, worden problemen thans vooral veroorzaakt door de opstelling
van de minister van Binnenlandse Zaken, die in 1997 pas een definitief besluit
wil nemen. De voorbereidingen op de verkiezingen vinden echter thans plaats.
Wil de staatssecretaris van Buitenlandse Zaken zijn collega van Binnenlandse
Zaken hierop aanspreken? Het antwoord van de bewindsliedenDe staatssecretaris van Economische Zaken nam zich voor de
komende rapportage over het ondersteuningsbeleid aan Midden- en Oost-Europa
eerder te laten verschijnen. Die rapportage zal vooral retrospectief van aard
zijn, omdat op dat moment nog geen gegevens beschikbaar zijn op basis waarvan
een gefundeerde toekomstvisie kan worden gepresenteerd. Overigens worden op
blz. 14 van de thans aan de orde zijnde rapportage wel enige aanduidingen
van de toekomstige beleidsrichting gegeven. In die zin kan in grote lijnen
de richting van het toekomstige beleid wel aan de orde komen, maar als zodanig
kan dat pas echt worden besproken bij de behandeling van de begroting. Daarbij
kan de Kamer in een apart overzicht worden geïnformeerd over de samenhang
in het ondersteuningsbeleid en de relatie tussen het Nederlandse en het Europese
ondersteuningsbeleid. Eerder verschijnen van een dergelijk overzicht, dan
wel behandeling daarvan is niet mogelijk. Niet alleen ontbreken daarvoor dan
nog de nodige gegevens, maar ook zou een inbreuk worden gemaakt op de procedure
van begrotingsvoorbereiding. Binnen dit kader wachtte zij een nader voorstel
van de commissie voor de bespreking van de rapportage en het toekomstgerichte
beleid gaarne af.Het ministerie van Economische Zaken stelt prioriteiten langs twee hoofdlijnen
van beleid, te weten de algemene bevordering van economische activiteiten
in transitielanden en ondersteuning van dit beleid in een benadering van bedrijf
tot bedrijf. Beleid, instrumenten en doelgroepen worden aan de hand van evaluaties
voortdurend bijgesteld. Zo is ten aanzien van Slovenië, Polen
en Tsjechië geconstateerd dat het beleid in omvang, instrumenten en aard
van projecten kan worden beperkt. Het PSO biedt nu meer ruimte voor echt marktgerichte
projecten en wordt meer afgestemd op commerciële activiteiten die mede
in Nederlands belang zijn. Activiteiten in Slovenië en Tsjechië
zijn gericht op ondersteuning van het geprivatiseerde bedrijfsleven en op
bevordering van export door bedrijven die in joint ventures samenwerken met
Nederlandse bedrijven. Uiteindelijk zullen in dit soort landen alleen nog
echte handelsinstrumenten worden toegepast. Voor een aantal landen is dat
moment niet ver meer weg. De Kamer wordt hierover geïnformeerd.Suggesties om het PSO te combineren met andere beleidsinstrumenten vond
de staatssecretaris zeer steekhoudend. Over mogelijkheden om PSO-projecten
te verbinden met EBRD-programma's wordt overlegd. Bij bezoeken aan hulpontvangende
landen wordt ook steevast informatie gevraagd aan EBRD-vertegenwoordigers.
Constateert men bijvoorbeeld knelpunten in het wegtransport, dan is het dweilen
met de kraan open om een PSO-project ter bevordering van het wegtransport
te starten. In zo'n geval kan men binnen bepaalde grenzen zijn toevlucht nemen
tot een combinatie van overheidsactiviteiten en marktgerichte instrumenten.
Het instrumentarium van EZ richt zich vooral op een bedrijfsgerichte aanpak,
maar als die nergens toe kan leiden omdat er in het betrokken land niet het
juiste klimaat voor aanwezig is, moet een andere route worden gezocht. Daarom
wordt bij besprekingen niet alleen gekeken naar projecten, maar ook naar wat
het betrokken land zelf doet om bestaande belemmeringen weg te nemen. Thema's
voor projecten worden bepaald aan de hand van ontwikkelingen in het betrokken
land en de gestelde prioriteiten. Tot nu toe waren sancties nog niet nodig.Dat lokale autoriteiten in Bosnië wellicht teleurgesteld zijn doordat
uiteindelijk wat andere prioriteiten werden gesteld dan werd verwacht, kon
de staatssecretaris zich voorstellen. Evaluatie toont echter aan dat alle
deelnemers aan de twee bezoeken aan Bosnië positief oordelen over de
resultaten daarvan. Voor projecten is een beperkt PSO-budget uitgetrokken,
omdat ook veel via de Wereldbank wordt gedaan en ook andere hulpbronnen beschikbaar
zijn. Het is de bedoeling nu bestaande relaties te verstevigen. Het MILIEV-instrumentarium
kan in Bosnië niet worden toegepast, omdat dit land niet voldoet aan
de in dat verband gestelde criteria. Wel zal binnen het normale programma
meer prioriteit worden gegeven aan milieu.Met de regering van Kroatië is weliswaar een MOU over hulp gesloten,
maar daadwerkelijke hulpverlening is vooral gericht op de private sector.
In dat verband wordt met een heel bescheiden budget gewerkt aan projecten
op het gebied van landbouw en transport.De staatssecretaris wenste de samenhang tussen programma's als PSO, PUM
en de inspanningen van diverse ministeries te vergroten. Zo kan de ondersteuning
via het PUM worden uitgebreid door ook na de fase van directe steunverlening
aandacht te behouden voor mogelijkheden tot samenwerking met Nederlandse bedrijven
die willen investeren in of handel willen drijven met het ondersteunde bedrijf.Welke invloed de Oost-Europese mafia heeft op het handelsverkeer was de
staatssecretaris niet bekend. Wel is uit een enquête onder Nederlandse
bedrijven in Rusland gebleken dat dit niet werd gezien als de belangrijkste
handicap voor het zaken doen. Senter controleert de besteding van fondsen.Uit onderzoek is gebleken dat het Oost-Europa-instrumentarium ondanks
tekortkomingen op onderdelen, bij uitstek geschikt is voor het midden- en
kleinbedrijf. Nieuwe instrumenten zijn derhalve niet nodig. Onderdelen zullen
zo nodig worden verbeterd. De drempel tot het investeringsinstrument wordt
verlaagd tot 1 mln., omdat die in de praktijk te hoog bleek te zijn. Aan de
hand van praktijkervaringen is ook het lease-instrument aangepast en zijn
fiscale mogelijkheden gecreëerd voor exportinitiatieven van
het midden- en kleinbedrijf. Verder zal het midden- en kleinbedrijf worden
uitgenodigd om deel te nemen aan handelsbezoeken aan dichterbij gelegen landen.
Voorkomen moet worden dat het midden- en kleinbedrijf in landen van Midden-
en Oost-Europa wordt weggeconcurreerd door zich aldaar vestigende grote bedrijven.
In dat verband wordt bezien of het midden- en kleinbedrijf aldaar voldoende
wordt betrokken bij lopende programma's. In de komende rapportage over het
ondersteuningsbeleid wordt hierover en over de verdeling van beschikbare fondsen
over het midden- en kleinbedrijf gerapporteerd. Het generiek instrumentarium
is vooral gericht op het opzetten van joint ventures en op het samen investeren
met het midden- en kleinbedrijf in Midden- en Oost-Europa. De EBRD doet in
zijn projecten ook al heel veel op dit gebied.Steun aan de WTO ter bevordering van het belang van minst ontwikkelde
landen heeft een eenmalig karakter en dient om te bevorderen dat alle landen
binnen de WTO een gelijk speelveld krijgen. Dat dit moet worden gefinancierd
door Ontwikkelingssamenwerking bestreed de staatssecretaris. De WTO behoort
tot het beleidsterrein van het ministerie van EZ. Nu Noorwegen op dit gebied
het initiatief heeft genomen, kan Nederland als een van de rijkere landen
van de wereld niet achterblijven. Deze steun wordt incidenteel gedekt binnen
de totale EZ-begroting. Het PSO kent bijna geen onderuitputting, ook al wordt
die schijn soms gewekt door kasverschuivingen. Het investeringsinstrument
kan dit jaar worden gevoed uit de bestaande ruimte.De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken waarschuwde dat
bij de behandeling van een jaarverslag als het onderhavige snel wordt vergeten
dat het Nederlandse Oost-Europabeleid niet meer dan een druppel op een gloeiende
plaat is. Samen met andere donorlanden en organisaties moet hulpverlening
heel lang worden volgehouden om op dit terrein succes te boeken. De relatief
uiterst bescheiden omvang van de Nederlandse hulp resulteert in een slechts
beperkte invloed in het geheel. Om toch een zo groot mogelijk effect te verkrijgen,
is zowel voor de EZ- als voor de MATRA-programma's bewust aansluiting gezocht
bij initiatieven van het Nederlandse bedrijfsleven en het maatschappelijke
middenveld. Daarmee heeft de overheid zich in zekere zin afhankelijk gemaakt
van de activiteiten van anderen, hetgeen noopt tot een zekere bescheidenheid
bij het vragen naar de onderlinge samenhang tussen de diverse beleidsonderdelen,
de relatie met EU-programma's etc. Hoewel de overheid een zekere invloed kan
uitoefenen, bepalen uiteindelijk andere actoren waarop activiteiten worden
gericht. Door de nadruk meer te leggen op steunverlening door de overheid,
ontstaat het risico dat de band met het Nederlandse bedrijfsleven en het maatschappelijk
middenveld wordt verzwakt of zelfs verbroken, hetgeen de bereikte versterking
van het beleid teniet zal doen. Op voorhand gaf de staatssecretaris aan, daar
niet toe bereid te zijn. Een aantal activiteiten vergt per definitie aansluiting
bij programma's van andere landen. Dat betreft EU-convergentieprogramma's
ter voorbereiding van toetreding van EU-kandidaten en MATRA- en milieuprogramma's
die aansluiten bij breed gedragen multilaterale programma's.De EU is per definitie verantwoordelijk voor de beïnvloeding van
het beleid van politiek zwakke landen als Belarus. Ontwikkelingen aldaar worden
zeer zorgvuldig gevolgd. De vertegenwoordiging van het voorzitterschap in
Minsk dringt ook voortdurend aan op matiging en bereidheid om compromissen
te sluiten. Ook persoonlijk had de staatssecretaris als vertegenwoordiger
van de toekomstige EU-voorzitter deze boodschap nog overgebracht. Mocht blijken
dat Belarus kiest voor een negatieve koers, dan zal in de EU-raad niet het
beletsel worden weggenomen om het interimakkoord in werking te stellen. Ook
zal in dat geval geen voortgang worden gemaakt met de ratificatieprocedure
inzake het algemene samenwerkingsakkoord tussen Belarus en de
lidstaten van de EU. Dit alles laat onverlet dat moet worden doorgegaan met
inspanningen om via het MATRA-programma te trachten het maatschappelijk middenveld
aldaar te versterken en om maatschappelijke groeperingen en organisaties te
steunen die zich onttrekken aan regeringsdwang.Hoewel het effect ervan zeer afhankelijk is van de opstelling van de vertegenwoordiger
van de Europese Commissie ter plaatse, vond de staatssecretaris dat met verschuiving
van de coördinatie van de westerse hulp van Brussel naar de hoofdsteden
in de regio een aanzienlijke stap vooruit is gezet. De uitwerking van de PHARE-doelstellingen
varieert per land. In landen die waarschijnlijk binnen afzienbare tijd kunnen
toetreden tot de EU, is een duidelijke verschuiving te zien in de richting
van programma's die zijn gericht op convergentie en op aanpassing van maatschappelijke,
juridische en administratieve structuren aan die van de EU. In landen die
dit perspectief niet direct hebben, zijn programma's meer in den brede gericht
op het wegwerken van tekorten in het maatschappelijk en economisch leven.
Onderuitputting ontstaat vooral doordat in landen die nog geen traditie op
dit punt hebben, de feitelijke uitputting van programma's naijlt bij het aangaan
van verplichtingen. Dit verschijnsel neemt af, maar vooralsnog zal het nog
wel blijven bestaan. De zorg voor een goed financieel beheer van PHARE ligt
primair bij de Commissie. Controle geschiedt via de Europese Rekenkamer door
het Europese Parlement. Lidstaten hebben geen eigen verantwoordelijkheid op
dit punt. Wel kunnen de lidstaten via het beheerscomité een zekere
invloed op de Commissie uitoefenen. Tot een vaste rapportage over PHARE aan
het parlement was de staatssecretaris niet bereid, omdat het een EU-programma
betreft waarover primair met het Europese parlement wordt overlegd als het
gaat om beleidsontwikkeling en controle. Wel was hij bereid te bezien hoe
het parlement kan worden geïnformeerd over hetgeen in de vaste rapportages
van de Commissie over PHARE aan de orde komt.Met gebruikmaking van het Nederlandse maatschappelijke middenveld wordt
in het kader van het MATRA-programma gewerkt aan de opbouw van een civil society
in de landen van Midden- en Oost-Europa. De historisch bepaalde structuur
van de contacten van het Nederlandse maatschappelijke middenveld veroorzaakt
mede dat het MATRA-programma zich vooralsnog meer richt op wat verder ontwikkelde
landen zoals Polen dan op tot voor kort nog totaal gesloten landen als Belarus
en Moldavië, waar eigenlijk geen maatschappelijk middenveld aanwezig
is en dus ook contacten moeilijk tot stand komen. Bezien wordt in hoeverre
dit de Nederlandse overheid noopt om tegenover het eigen middenveld een signalerende
functie te vervullen. De staatssecretaris zegde toe op korte termijn schriftelijk
terug te komen op vragen over de inzet van het MATRA-programma bij de voorbereiding
van verkiezingen in Bosnië. Over plannen voor een Nederlands instituut
voor culturele en wetenschappelijke ontwikkeling in Petersburg wordt de Kamer
schriftelijk geïnformeerd.De IAEA is actief bij de bewaking van nucleaire veiligheid bij de ontwikkeling
van de energievoorziening in Midden- en Oost-Europa. Regelmatig wordt hierover
gerapporteerd. De staatssecretaris was bereid deze rapportages (zo nodig van
commentaar voorzien) aan de Kamer te zenden. Nadere gedachtewisselingDe heer Leers (CDA) miste nog een toegezegde rapportage over
financiering van PSO-programma's voor Roemenië, Bulgarije en Moldavië.Mevrouw De Koning (D66) vroeg in het belang van goede internationale
samenwerking bij de hulpverlening aan de landen van Midden- en Oost-Europa
aandacht voor nationale coördinatie van de activiteiten van de ministeries.De heer Hessing (VVD) vond de reactie van de staatssecretaris
van EZ op de bijna Kamerbreed geuite wens om speciale activiteiten te ontwikkelen
ter stimulering van het midden- en kleinbedrijf in de landen van Midden- en
Oost-Europa te defensief. Hij drong erop aan op dit gebied echt iets van de
grond te tillen, want het midden- en kleinbedrijf is onmisbaar voor de ontwikkeling
van deze regio.De staatssecretaris van Economische Zaken zegde toe de Kamer
inzicht te geven in de activiteiten die door de diverse ministeries worden
ontplooid. Verder krijgt de Kamer een overzicht van de activiteiten die in
de diverse programma's worden ontplooid ter stimulering van het midden- en
kleinbedrijf in de landen van Midden- en Oost-Europa. Aan de hand van dit
overzicht kan worden beoordeeld of op dit gebied voldoende wordt gedaan. De voorzitter van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Van TraaDe voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,H. VosDe griffier van de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken,Janssen XNoot1Samenstelling: Leden: Beinema (CDA), Van der Linden (CDA), Blaauw (VVD),
Weisglas (VVD), Van Heemskerck Pillis-Duvekot (VVD), H. Vos (PvdA), Van Traa
(PvdA), voorzitter, Verspaget (PvdA), De Hoop Scheffer (CDA), Ybema (D66),
Apostolou (PvdA), Van Middelkoop (GPV), Valk (PvdA), Sipkes (GroenLinks),
Woltjer (PvdA), Hessing (VVD), Van den Bos (D66), Hoekema (D66), Marijnissen
(SP), Verhagen (CDA), Roethof (D66), Rouvoet (RPF), Van den Doel (VVD), R.
A. Meijer (groep-Nijpels), De Haan (CDA).Plv. leden: Leers (CDA), Bremmer (CDA), Korthals (VVD), Van
der Stoel (VVD), Voûte-Droste (VVD), Van Nieuwenhoven (PvdA), Dijksma
(PvdA), Lilipaly (PvdA), Gabor (CDA), De Graaf (D66), Van Gijzel (PvdA), Van
den Berg (SGP), Houda (PvdA), Rosenmöller (GroenLinks), Van Oven (PvdA),
Hoogervorst (VVD), Dittrich (D66), Hillen (CDA), Van Ardenne-van der Hoeven
(CDA), Van Waning (D66), Leerkes (Unie 55+), Bolkestein (VVD), Hendriks, Bukman
(CDA).XNoot2Samenstelling: Leden: Van Erp (VVD), ondervoorzitter, Mateman (CDA), Blaauw
(VVD), Van der Vlies (SGP), H. Vos (PvdA), voorzitter, Van Gelder (PvdA),
Smits (CDA), Ter Veer (D66), De Jong (CDA), Leers (CDA), Van der Hoeven (CDA),
Remkes (VVD), Van Wingerden (AOV), Rabbae (GroenLinks), Jorritsma-van Oosten
(D66), De Koning (D66), Voûte-Droste (VVD), Hessing (VVD), Vreeman (PvdA),
Zonneveld (CD), Van Dijke (RPF), Van der Ploeg (PvdA), Van Zuijlen (PvdA),
Van Walsem (D66), Houda (PvdA).Plv. leden: Passtoors (VVD), Ten Hoopen (CDA), Van Rey (VVD), Van Middelkoop
(GPV), Woltjer (PvdA), Sterk (PvdA), Van Rooy (CDA), Ybema (D66), Wolters
(CDA), Lansink (CDA), Terpstra (CDA), Weisglas (VVD), R. A. Meijer (groep-Nijpels),
M. B. Vos (GroenLinks), Bakker (D66), Van Ardenne-van der Hoeven (CDA), Verbugt
(VVD), Klein Molekamp (VVD), Witteveen-Hevinga (PvdA), Poppe (SP), Leerkes
(Unie 55+), Verspaget (PvdA), Adelmund (PvdA), Jeekel (D66), Crone (PvdA). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-23125-13.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl