Goedkeuring van de opzegging van deel VI van de op 16 april 1964 te Straatsburg tot stand gekomen Europese Code inzake sociale zekerheid (Trb. 1965, 47); Nota naar aanleiding van het verslag
Staten-Generaal — Kamerstuk 
Datum: 2019-09-23 00:00:00.000000
Rechtsgebied: Wetgeving


(function (window, document, dataLayerName, id) {
 window[dataLayerName] = window[dataLayerName] || [], window[dataLayerName].push({ start: (new Date).getTime(), event: "stg.start" }); var scripts = document.getElementsByTagName('script')[0], tags = document.createElement('script');
 function stgCreateCookie(a, b, c) { var d = ""; if (c) { var e = new Date; e.setTime(e.getTime() + 24 * c * 60 * 60 * 1e3), d = "; expires=" + e.toUTCString() } document.cookie = a + "=" + b + d + "; path=/; Secure" }
 var isStgDebug = (window.location.href.match("stg_debug") || document.cookie.match("stg_debug")) && !window.location.href.match("stg_disable_debug"); stgCreateCookie("stg_debug", isStgDebug ? 1 : "", isStgDebug ? 14 : -1);
 var qP = []; dataLayerName !== "dataLayer" && qP.push("data_layer_name=" + dataLayerName), qP.push("use_secure_cookies"), isStgDebug && qP.push("stg_debug"); var qPString = qP.length > 0 ? ("?" + qP.join("&")) : "";
 tags.async = !0, tags.src = "https://koop.piwik.pro/containers/" + id + ".js" + qPString, scripts.parentNode.insertBefore(tags, scripts);
 !function (a, n, i) { a[n] = a[n] || {}; for (var c = 0; c < i.length; c++)!function (i) { a[n][i] = a[n][i] || {}, a[n][i].api = a[n][i].api || function () { var a = [].slice.call(arguments, 0); "string" == typeof a[0] && window[dataLayerName].push({ event: n + "." + i + ":" + a[0], parameters: [].slice.call(arguments, 1) }) } }(i[c]) }(window, "ppms", ["tm", "cm"]);
 })(window, document, 'dataLayer', 'f8b9eee5-8d9c-4ea1-abd5-83e174f29813');
 
 
 
Direct naar content
Navigatie
Contextinformatie
Publicatie
Acties
Inhoudsopgave
Gerelateerde informatie

Menu

U bent nu hier: 
Publicaties
Officiële publicaties

Inloggen

Primaire navigatie

Andere sites binnen Overheid.nl
Home
Uitgebreid zoeken
Mijn abonnementen
Help

Andere sites binnen Overheid.nl

Berichten over uw Buurt
Zoals vergunningen, bouwplannen en lokale regelgeving.

Rondom uw woonadres
Rondom een zelfgekozen adres

Dienstverlening
Zoals belastingen, uitkeringen en subsidies.

Naar dienstverlening

Beleid & regelgeving
Officiële publicaties van de overheid.

Naar beleid & regelgeving

Contactgegevens overheden
Adressen en contactpersonen van overheidsorganisaties.

Naar overheidsorganisaties

 
 
 
U bent hier:

Home

Kamerstuk 31267, nr. 6

 
 
 

Kamerstuk

Datum publicatie
Organisatie
Vergaderjaar
Dossier- en ondernummer
Datum indiening

24-01-2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal

2007-2008

31267 nr. 6

22-01-2008

 

 

 
 
 Toon meer van: Inhoudsopgave
 
 

 
 AanhefLichaamINHOUD blz.1. Algemeen2. De Code3. De herziene Code4. Betekenis van de uitspraak van de CRvB voor de
Nederlandse ziektekostenverzekeringswetgeving5. Overwegingen betreffende de verschillende mogelijkhedenOndertekening
 

 
 
 Toon meer van: Extra informatie
 
 

 
 

Informatie over publicatie

 

 

 
 Toon meer van: Gerelateerd
 
 

 
 Publicaties in kamerdossier

Kamerdossier 31267Toon alle publicaties in het hoofddossier

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Geconsolideerde regelgeving

 

 
 
 Publicaties referendum

 

 

 

 

 

Authentieke versie (PDF)
bestandsgrootte: 41 Kb

Informatie

Gerelateerd

Printen

Delen

 
 
 
31 267Goedkeuring van de opzegging van deel VI van de op 16 april 1964
te Straatsburg tot stand gekomen Europese Code inzake sociale zekerheid (Trb.
1965, 47)nr. 6NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAGOntvangen 22 januari 2008De regering dankt de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport, voor de voortvarendheid waarmee zij het wetsvoorstel in behandeling
heeft genomen. Bij de beantwoording van de vragen die de fracties naar aanleiding
van het wetsvoorstel hebben gesteld, zal de rubricering van het verslag worden
aangehouden.INHOUD blz.1. Algemeen 12. De Code 23. De herziene Code 84. Betekenis van de uitspraak van de CRvB voor de Nederlandse ziektekostenverzekeringswetgeving
95. Overwegingen betreffende de verschillende mogelijkheden 10 1. AlgemeenDe Europese Code inzake sociale zekerheid van de Raad van Europa stelt
normen ter zake van het niveau van sociale zekerheid waaraan de contracterende
partijen dienen te voldoen. Beoogd wordt door middel van deze normen de sociale
lasten van de contracterende partijen te harmoniseren zodat voor de interstatelijke
mededinging een gelijk speelveld ontstaat («level playing field»).
Nederland hecht hieraan vanwege zijn hoge niveau van sociale bescherming.
Daarbij wil Nederland niet alleen de beroepsbevolking sociale bescherming
bieden tegen risico’s voortvloeiend uit de beroepsbeoefening (risque
professionel) maar de gehele bevolking sociaal beschermen, ongeacht de aard
van het risico (risque social). Evenals in vergelijkbare verdragen van de
Internationale Arbeidsorganisatie vindt deze verbreding van de sociale bescherming
ook zijn weerklank in de ontwikkeling van de normverdragen van de Raad van
Europa. Naast de oude, uit 1967 stammende, Code inzake sociale zekerheid,
is inmiddels in 1990 de herziene Europese Code inzake sociale zekerheid tot
stand gekomen. Deze herziene Europese Code is, vanwege zijn grotere flexibiliteit,
meer toegesneden op het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel dan de huidige
Europese Code.In Deel VI van de huidige Europese Code («arbeidsongevallen en beroepsziekten») is namelijk een verbod opgenomen op eigen betalingen
ingeval van medische zorg bij arbeidsongevallen en beroepsziekten. Aanvankelijk,
ten tijde van de Ongevallenwet en de Invaliditeitswet, voldeed de Nederlandse
sociale zekerheidswetgeving aan deze norm. Inmiddels echter is de dekking
van deze wetten opgegaan in brede, de gehele Nederlandse bevolking omvattende,
sociale verzekeringen. Op het vlak van de ziektekostenverzekering kennen deze
verzekeringen (de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en de Zorgverzekeringswet)
wel eigen betalingen ongeacht de aanleiding voor medische zorg. Hiermee is
strijdigheid ontstaan met de criteria van de bestaande Europese Code. Deze
strijdigheid is bevestigd in een uitspraak van 8 september 2006 van de
Centrale Raad van Beroep (CRvB)1. De CRvB verklaarde
de regeling van de eigen bijdragen in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
(AWBZ), die verschuldigd zijn krachtens het Bijdragebesluit zorg, onverbindend
in gevallen waarin de behoefte aan de desbetreffende verstrekking zijn oorzaak
vindt in een arbeidsongeval of beroepsziekte. De CRvB kende hierbij rechtstreekse
werking toe aan het verbod op het opleggen van eigen betalingen bij arbeidsongevallen
en beroepsziekten, dat wil zeggen dat iedere betrokkene zich rechtstreeks
kan beroepen op de desbetreffende normen van de Europese Code.Bij de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel tot invoering van
een eigen risico in de Zvw heeft de regering, mede na ter zake strekkende
vragen van het parlement, aangegeven dat in samenhang met de invoering van
het eigen risico in de Zvw Deel VI van de Europese Code was opgezegd en dat
het onderhavige wetsvoorstel tot goedkeuring van deze opzegging aan het parlement
zou worden voorgelegd.Zoals de leden van de CDA-fractie in herinnering brengen is ook reeds
in 1997 een wetsvoorstel tot opzegging van Deel VI van de Europese Code inzake
sociale zekerheid ingediend. Dit wetsvoorstel is destijds door de Tweede Kamer
verworpen omdat de Tweede Kamer de voorkeur gaf aan bekrachtiging van de herziene
Code inzake sociale zekerheid. Door de bekrachtiging van de herziene Code
vervalt de gebondenheid aan de huidige Code. Dat gebeurt echter pas wanneer
de herziene Code in werking treedt en daarvoor is het noodzakelijk dat een
tweede staat eveneens bekrachtigt. Informatie door Nederland bij de overige
aangesloten landen van de Raad van Europa heeft uitgewezen, dat hierop vooralsnog
geen uitzicht is2. Opzegging van de huidige Code
blijft derhalve noodzakelijk, ook wanneer Nederland de herziene Code ratificeert.
De opzegging vindt plaats in samenhang met de indiening van het wetsvoorstel
dat strekt tot bekrachtiging van de herziene Europese Code inzake sociale
zekerheid. Zoals hiervoor is aangegeven kan de herziene Code eerst in werking
treden na ratificatie door een tweede verdragspartij. De regering zal zich
niettemin houden aan de in de herziene Code neergelegde normen. Nederland
geeft door de ratificering van de herziene Code aan als verdragspartner te
voldoen aan de meest recente normen op het gebied van de sociale zekerheid.
Het betreft hier een modern, op de Nederlandse sociale zekerheidssituatie
toegesneden instrument.Het voorgaande geeft de overwegingen van de regering weer met betrekking
tot de vraag van de leden van de CDA-fractie of opzegging van een verdrag
de eerste weg dient te zijn voor de oplossing van de bestaande strijdigheid
van de Nederlandse wetgeving met internationale normen.2. De CodeDe leden van de CDA-fractie vragen waarom juist nu het onderscheid tussen
het sociaal risico (risque social) en het beroepsrisico (risque professionnel)
knelt.De regering brengt onder de aandacht dat de Nederlandse sociale zekerheidswetgeving,
toen de huidige Code in werking trad, voldeed aan de normen die de Code in
zijn onderscheiden onderdelen stelde aan de inrichting van het Nederlandse
sociale zekerheidsstelsel. Dat was ook het geval nadat in de Nederlandse sociale
zekerheidswetgeving het risque social in de plaats werd gesteld van het risque
professionel. De AWBZ werd vanaf 1 januari 1968 gefaseerd ingevoerd,
de eigen bijdrageregeling bij intramurale AWBZ-zorg (destijds alleen voor
personen ouder dan 65 jaar) op 1 april 1968. Jarenlang is ervan uitgegaan
dat de normen van deel VI van de Code ten aanzien van de eigen bijdragen geen
problemen opleverden, omdat in deel VI geen bepaling over eigen bijdragen
was opgenomen. Pas toen er in 1986 door de Raad van Ministers van de Raad
van Europa een resolutie werd aangenomen tegen Zwitserland, werd duidelijk
dat het niet opnemen van een bepaling over eigen bijdragen waar dat in andere
onderdelen van de Code die op verstrekkingen betrekking hadden II (Medische
zorg) en VIII (Moederschap) wel zo was, betekende dat er in geval van een
arbeidsongeval of beroepsziekte geen eigen bijdragen voor de in de Code opgesomde
verstrekkingen mochten worden opgelegd.Nu de CRvB aan onderdeel VI van de Code rechtstreekse werking heeft toegekend,
en de Nederlandse bijdragenregelingen onverbindend heeft verklaard ten aanzien
van slachtoffers van arbeidsongevallen en beroepsziekten, is feitelijk binnen
het risque social een risque professionnel ingevoerd, zonder dat de wetgeving
deze begrippen kent. De consequentie daarvan is dat er binnen de sociale ziektekostenverzekering,
waaraan iedereen naar draagkracht bijdraagt en waaraan ook de werkgevers een
aanzienlijke bijdrage leveren, een onderscheid wordt aangebracht naarmate
de oorzaak van de behoefte aan medische zorg zijn oorzaak vindt in een arbeidsongeval
of beroepsziekte, of anderszins. In het eerste geval is de verzekerde in financieel
opzicht beter af, omdat dan geen eigen betalingen verschuldigd zouden zijn.
Dat onderscheid binnen een en dezelfde ziektekostenverzekering acht de regering
ongewenst.De leden van de CDA-fractie zijn verbaasd dat de regering de toekenning
van rechtstreekse werking aan deel VI van de Code een novum noemt.De regering meent dat hier sprake is van een misverstand. De regering
noemde de toekenning van rechtstreekse werking aan een onderdeel van ILO-verdrag
nr. 102 (betreffende eigen bijdragen bij kraamzorg tijdens een medisch noodzakelijke
ziekenhuisopneming wegens bevalling) in een uitspraak uit 1996 van de Centrale
Raad van Beroep destijds een novum, niet de uitspraak uit 2006 en de daarin
toegekende rechtstreekse werking aan het verstrekkingenonderdeel van deel
VI van de huidige Code.Voorts vragen deze leden welke stappen de regering tussen 2000 en nu heeft
genomen om het in het rapport «Grenze(n)loze zorg» reeds gesignaleerde
probleem van een mogelijke rechtstreekse werking van normverdragen op te lossen.De regering merkt hierover op dat bij de inrichting van het verstrekkingenpakket
in de Zvw (en voorheen de Ziekenfondswet) alsmede bij de invoering van het
verplichte eigen risico (en voorheen de no-claim-teruggaveregeling) zo veel
mogelijk rekening is gehouden met de normen van de normverdragen. Zo geldt
geen eigen bijdrage voor kraamzorg als er sprake is van een medisch geïndiceerde
ziekenhuisverpleging bij zwangerschap en bevalling, en wordt een aantal vormen
van medische zorg geheel of gedeeltelijk buiten het verplichte eigen risico
gehouden, en voordien buiten de no-claimteruggaveregeling.Daarnaast heeft de regering de mogelijkheid van ratificatie van de Herziene
Code voor ogen gehouden, die voor staten met een algemeen stelsel als het
Nederlandse, wel eigen betalingen mogelijk maakt.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering in het verleden door
de Raad van Europa op het invoeren van eigen bijdragen als bijvoorbeeld het «specialistengeeltje»
is aangesproken.Dat is niet het geval geweest bij het specialistengeeltje of de medicijnknaak
en evenmin voor wat betreft de AWBZ-eigen-bijdragenregeling. Eigen bijdragen
voor deze vormen van zorg zijn toegestaan in geval van ziekte. Nederland volstaat
bij de periodieke rapportages over de Nederlandse wetgeving ten aanzien van
de verstrekkingen in onderdeel VI, met een verwijzing naar de rapportages
over onderdeel II.Nederland is er in het verleden wel op aangesproken dat er bij medisch
noodzakelijke opname en verpleging in het ziekenhuis wegens bevalling, een
eigen bijdrage wegens kraamzorg werd gevraagd. Dat gebeurde destijds met het
oog op een financieel gelijke behandeling van alle vrouwen die na een bevalling
kraamzorg kregen. Voor de eigen bijdrage kraamzorg maakte het destijds niet
uit of een vrouw thuis was bevallen, dan wel met of zonder medische indicatie
in een ziekenhuis. De Raad van Europa was van mening dat in geval van een
medisch noodzakelijke ziekenhuisopneming, onderdeel VIII van de Code, waarin
een expliciet verbod op eigen bijdragen bij medisch noodzakelijke ziekenhuisopname
en -verpleging in verband met zwangerschap en bevalling is opgenomen, de eigen
bijdrage wegens kraamzorg verbiedt. Toen ook de Centrale Raad van Beroep in
1996 aan het gelijkluidende onderdeel van ILO verdrag nr. 102, betreffende
minimumnormen inzake sociale zekerheid, rechtstreekse werking toekende, heeft
de regering besloten bij medisch noodzakelijke ziekenhuisopname en -verpleging
niet langer eigen bijdragen voor kraamzorg op te leggen. De kosten wegens
zwangerschap, bevalling en kraambed vallen bovendien niet onder het verplichte
eigen risico.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering de in 1998 ingenomen
opvatting van de Raad van State deelt dat verdragen alleen in bijzondere omstandigheden
kunnen worden opgezegd. Welke zwaarwegende argumenten de regering kan aanvoeren
voor de opzegging, zo vragen deze leden.Zoals blijkt uit het algemene deel van deze nota, vindt ook de regering
dat opzegging van verdragen alleen in bijzondere omstandigheden kan geschieden.De regering heeft al eerder aangegeven dat de opzegging noodzakelijk is
omdat bekrachtiging van de herziene Code voor de oplossing van de geconstateerde
verdragsstrijdigheid van de Nederlandse regelgeving ten aanzien van slachtoffers
van arbeidsongevallen en beroepsziekten, geen effect heeft zolang geen tweede
land de herziene Code bekrachtigt. De regering heeft de verdragsstrijdigheid,
die zwaarder zou gaan wegen met de invoering van het verplichte eigen-risico
in de Zvw per 1 januari 2008, zo snel mogelijk willen opheffen, maar
wil tegelijkertijd geen ongelijke behandeling van verzekerden binnen een en
dezelfde ziektekostenverzekering.Deze leden van de PvdA-fractie vragen voorts of de regering een geschatte
kostenpost van € 80 miljoen voldoende zwaarwegend acht.De regering acht handhaving van het principiële uitgangspunt dat
voor de aanspraken en de voorwaarden waaronder deze worden verleend, binnen één
en dezelfde ziektekostenverzekering geen onderscheid gemaakt mag worden naar
de oorzaak van de behoefte aan een verstrekking, van meer belang dan de kostenpost
die ontstaat als dat onderscheid wel wordt gemaakt. De regering brengt onder
de aandacht dat handhaving van het uitgangspunt van gelijke behandeling in
samenhang met het moeten voldoen aan deel VI van de huidige Code, tot uiterste
consequentie heeft, dat zowel het verplichte eigen risico in de Zvw, als de
eigen bijdragenregelingen in de Zvw en AWBZ zouden moeten worden ingetrokken.
Het financiële gat dat daardoor wordt geslagen (zo’n kleine 3 miljard
Euro), moet vervolgens wel worden gedicht, bijvoorbeeld via premies
of rijksbijdragen of een combinatie daarvan. Tegenover een voordeel ten aanzien
van een kleine groep slachtoffers van arbeidsongevallen en beroepsziekten
ontstaat daardoor nadeel ten aanzien van de overige verzekerden door een zwaardere
financiële last.Overigens acht de regering het beëindigen van eigen betalingsregelingen
(waaronder het verplichte eigen risico) geen reële weg, omdat daarmee één
van de instrumenten tot kostenbeheersing en daarmee één van
de pijlers van het huidige Nederlandse ziektekostenstelsel verloren gaat.De vraag van deze leden of het opzeggen van een compleet hoofdstuk van
een internationaal verdrag proportioneel is ten opzichte van problemen met
een klein deel van de Code, kan daarmee naar het oordeel van de regering,
bevestigend worden beantwoord.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts naar de uitstraling die de
opzegging zal hebben naar andere lidstaten van de Raad van Europa, die een
minder goed sociaal stelsel hebben dan Nederland.De regering stelt voorop dat Nederland, naast de Code, gebonden is aan
ILO-verdrag nr. 121, betreffende de prestaties bij arbeidsongevallen en beroepsziekten
(welk verdrag eigen betalingen voor verstrekkingen bij arbeidsongevallen en
beroepsziekten wel mogelijk maakt). Het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel
is derhalve ook wat slachtoffers van arbeidsongevallen en beroepsziekten betreft,
gebonden aan een internationale normering. Het is dus niet zo dat Nederland
door de opzegging van deel VI van de huidige Code een signaal afgeeft als
zou Nederland geen belang hechten aan bescherming van slachtoffers van arbeidsongevallen
en beroepsziekten. Integendeel. De regering geeft hiermee wel aan dat Nederland
binnen het algemene, voor iedereen geldende stelsel van ziektekostenverzekeringen,
ongeacht de oorzaak van de behoefte aan de medische verstrekkingen, gelijke
rechten geeft en gelijke verplichtingen oplegt. De opzegging vindt plaats
in samenhang met de indiening van het wetsvoorstel dat strekt tot bekrachtiging
van de herziene Europese Code inzake sociale zekerheid. Zoals hiervoor is
aangegeven kan de herziene Code eerst in werking treden na ratificatie door
een tweede verdragspartij. De regering zal zich niettemin houden aan de in
de herziene Code neergelegde normen.Intussen is aan het deskundigencomité van de Raad van Europa goed
uitgelegd waarom de opzegging noodzakelijk was. Daarbij is tevens aangegeven
dat Nederland de herziene Code wil bekrachtigen en dat Nederland zich houdt
aan de normen van de herziene Code. Vastgesteld is dat nu de herziene Code
voor Nederland niet in werking kan treden zolang geen tweede land ook bekrachtigt,
Nederland gebonden blijft aan deel VI van de huidige Code en dat daarom Nederland
deel VI van de huidige Code heeft opgezegd. In de wandelgangen bleek hiervoor
veel begrip. Nederland blijft in het opzicht van internationale standaarden
immers niet achter door de opzegging van de huidige Code, maar loopt voorop
door ratificatie van de herziene Code.In antwoord op de vraag van de leden van de PvdA-fractie welke waarde
de regering hecht aan internationale standaarden op dit gebied, herhaalt de
regering dat zij deze verdragen belangrijk vindt niet alleen vanwege de waarborgen
die daarmee aan de sociale zekerheidsbescherming van de (beroeps)bevolking
worden geboden, maar vooral ook vanwege het economische level-playing-field
dat door die verdragen wordt bevorderd.Op de vraag van de leden van de PvdA of de regering voornemens is hoe
dan ook aan alle internationale normen van de herziene dan wel de nu geldende
Code inzake sociale zekerheid te voldoen, antwoordt de regering dat uitgangspunt
van de regering is dat verdragen worden nageleefd, tenzij er zwaarwegende
redenen zijn dat niet te doen. Bij bekrachtiging van de herziene Code worden
de daarin gestelde normen nageleefd, zoals dat ook het geval is
ten aanzien van de andere voor Nederland geldende normverdragen inzake sociale
zekerheid, zoals de ILO-verdragen 102, 103 en 121. De regering is evenwel
op grond handhaving van het sociale beschermingsprincipe dat aan de Nederlandse
sociale zekerheidsregelingen in het algemeen en aan de sociale ziektekostenregeling
in het bijzonder ten grondslag ligt, bij uitblijven van de inwerkingtreding
van de herziene Code, niet bereid wettelijk te regelen dat slachtoffers van
arbeidsongevallen en beroepsziekten van de eigen betalingsregelingen in de
ziektekostenverzekeringen worden uitgezonderd.De leden van de PvdA-fractie vragen voorts welke negatieve gevolgen de
Europese Code tussen 1998 en nu heeft gehad op het Nederlandse sociale zekerheidsstelsel.
Deze leden verwijzen naar het plenaire debat op 12 februari 1998 waarin
de toenmalige regering had aangegeven dat het niet opzeggen van de deel VI
van de Code een kostenpost van 2,7 miljard gulden tot gevolg zou hebben en
vragen hoeveel kosten in verband daarmee daadwerkelijk zijn gemaakt. Tevens
vragen deze leden of de regering verwacht dat op de rechtstreekse werking
veel aanspraak zal worden gemaakt. Kan de regering aangeven hoeveel kosten
daadwerkelijk gemaakt zijn, zo vragen deze leden.De regering antwoordt hierop dat de negatieve gevolgen van de huidige
Code zich kunnen voordoen vanaf de datum dat de Centrale Raad van Beroep rechtstreekse
werking toekende aan het verbod op eigen betalingen voor verstrekkingen in
geval van een arbeidsongeval of beroepsziekte in september 1996. Voor die
datum konden verzekerden geen rechtstreeks beroep op deel VI van de Code doen.Het bedrag van f 2,7 miljard dat in het plenaire debat (Handelingen
II, 12 februari 1998, 54–4085) werd genoemd, betrof het totale
bedrag dat aan eigen bijdrage op grond van de Ziekenfondswet (f 0,9 miljard)
en AWBZ (f 1,8 miljard) werd geheven.In Nederland wordt geen onderscheid gemaakt naar de oorzaak van de noodzaak
van zorg. Er wordt dus ook geen onderscheid gemaakt naar beroepsrisico en
niet-beroepsrisico. De toenmalige regering ging er vanuit dat het niet wenselijk
zou zijn dat onderscheid in de Ziekenfondswet en de AWBZ te gaan invoeren.
Voldoen aan de huidige Code zou in dat geval inhouden dat alle eigen bijdragen
zouden moeten worden afgeschaft, hetgeen in 1998 een opbrengstverlies van
f 2,7 miljard zou inhouden.Omdat er niet wordt bijgehouden wie er zorg geniet ten gevolge van een
arbeidsongeval of een beroepsziekte, wordt ook niet geregistreerd welk bedrag
er aan eigen bijdragen wordt betaald voor zorg ten gevolge van een arbeidsongeval
of beroepsziekte. In de ons omringende landen wordt een dergelijk onderscheid
wel gemaakt. Daar kent men wel het risque professionnel. Op basis van ervaringen
in die landen, kan slechts een ruwe schatting gemaakt worden van het met de
eigen bijdragen bij zorg ten gevolge van een arbeidsongeval of beroepsziekte
gemoeide bedrag. Bij de berekening van de gemiddelde kosten die Nederland
aan de andere Europese Unielidstaten moet betalen, worden de kosten van zorg
bij arbeidsongevallen en beroepsziekten geschat op circa 3% van de
totale zorgkosten.Uitgaande van het percentage van 3% wordt in de memorie van toelichting
een bedrag van ongeveer € 70 miljoen genoemd voor het niet kunnen
innen van de eigen bijdrage AWBZ als gevolg van een arbeidsongeval of beroepziekte. € 10
miljoen komt voor rekening van de eigen betalingen in de Zvw. Een schatting
is echter eigenlijk niet te maken, zoals ook in antwoorden op vragen van de
leden Blok en Van Miltenburg (Kamerstukken II 2006/07, 990) is aangegeven.Voor zover bekend gaat het tot nu toe alleen om de persoon waar de uitspraak
van de Centrale Raad van Beroep betrekking op heeft. Het College voor zorgverzekeringen
heeft nog over vier andere personen vragen gehad. Mogelijk komen er dus nog
enkele personen bij die vanwege een beroepsziekte of arbeidsongeval
op basis van de huidige Code geen eigen bijdrage verschuldigd zijn.De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering van mening is dat een
nieuw stelsel voor arbeidsongevallen en beroepsziekten moet worden ingevoerd
indien de huidige Code blijft gehandhaafd en, zo ja, of de regering dit juridisch
kan onderbouwen. De leden van de SP-fractie vragen naar de andere alternatieven
die er zijn in plaats van de opzegging.Indien de huidige Code gehandhaafd blijft, leidt dit naar de mening van
de regering, niet noodzakelijk tot invoering van een afzonderlijk stelsel
voor arbeidsongevallen en beroepsziekten.Er is een aantal alternatieven.De eerste mogelijkheid is dat, onder handhaving van het aan de Nederlandse
sociale zekerheidswetgeving ten grondslag liggende risque social, het totale
stelsel van eigen betalingen (verplichte eigen risico in de Zvw en de eigenbijdrageregelingen
in de Zvw en de AWBZ) wordt afgeschaft. Kosten daarvan: een kleine € 3
mld, op andere wijze te financieren door middel van premieverhoging of rijksbijdragen,
of een combinatie daarvan. Daarmee wordt één van de pijlers
van het huidige Nederlandse stelsel van ziektekostenverzekering, namelijk
kostenbeheersing, uitgehold.Het tweede alternatief is: niets doen. Mensen die aannemelijk kunnen maken
dat de behoefte aan een verstrekking het gevolg is van een arbeidsongeval
of beroepsziekte, kunnen met een beroep op deel VI van de Code (waaraan wat
het verbod op eigen betalingen betreft, rechtstreekse werking is toegekend),
worden ontheven van het verplichte eigen risico of eigen bijdragen. Feitelijk
betekent dit een, door de regering onwenselijk geachte, tweedeling in de aanspraken.
Omdat bovendien het begrippenkader niet bekend is in de Nederlandse wetgeving,
zal in de praktijk hieraan op basis van casuïstiek invulling worden gegeven
door uitvoering en rechterlijke macht. Dat kan leiden tot willekeur, en in
elk geval tot een aanzienlijke belasting van het rechterlijk apparaat.Dat laatste zal ook het geval zijn als voor een derde alternatief wordt
gekozen: invoering van een afzonderlijk stelsel voor arbeidsongevallen en
beroepsziekten in de gehele sociale zekerheidswetgeving. Die casuïstische
invulling en de hoeveelheid jurisprudentie was één van de overwegingen
om in 1967 het beginsel van het risque professionnel in de Nederlandse sociale
zekerheidswetgeving te verlaten voor een brede sociale zekerheidsbescherming
voor de gehele bevolking. Hetzelfde bezwaar gekoppeld aan het bezwaar van
ongelijke behandeling, geldt voor een uitzondering in de bestaande eigen-betalingsregelingen
voor slachtoffers van arbeidsongevallen en beroepsziekten.Het laatste alternatief is invoering van een afzonderlijke regeling voor
arbeidsongevallen en beroepsziekten alleen in de ziektekostenverzekeringswetgeving,
nu deze wetgeving voor wat betreft de eigen betalingen in strijd is met deel
VI van de Code en de overige (uitkeringen)wetgeving niet. Naast het nadeel
dat hierboven is geschetst is zou dit een principieel merkwaardige figuur
binnen het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid zijn. Daarmee wordt immers één
van de principes losgelaten die aan de Nederlandse sociale zekerheid als geheel
ten grondslag liggen, namelijk alle verzekeringswetten zijn gebaseerd op hetzelfde
uitgangspunt (risque social). De andere principes zijn: wie aan de voorwaarden
voor verzekering van één der volksverzekeringen voldoet, voldoet
daarmee aan de voorwaarden van alle volksverzekeringen: men is verzekerd hetzij
voor alle volksverzekeringen of voor geen van de volksverzekeringen, maar
niet voor de ene wel en voor de andere, die op precies dezelfde voorwaarden
berust, niet. De Zvw is volgend ten aanzien van de verzekeringsplicht voor
de volksverzekeringen via de verzekeringsplicht voor de AWBZ. Het ligt naar
de mening van de regering niet voor de hand voor één onderdeel
dat niet aan deel VI van de Code voldoet, een dergelijke principiële
ommekeer in de sociale ziektekostenverzekeringswetgeving (noch
in de overige socialeverzekeringswetten) te weeg te brengen.De leden van de SP-fractie vragen om een toelichting waarom de regering
het wel gerechtvaardigd vindt om een eigen bijdrage te heffen over behandelingen
waarin de behoefte aan de desbetreffende verstrekking vindt in een arbeidsongeval
of beroepsziekte.Zoals hiervoor aangegeven, acht de regering het niet gerechtvaardigd een
onderscheid te maken bij het opleggen van eigen betalingen al naar gelang
de oorzaak van de behoefte aan medische zorg. Voor de financiële situatie
van een verzekerde hoort het niet uit te maken of de zorg noodzakelijk is
geworden als gevolg van een val van de ladder bij het reinigen van de ramen
bij de uitoefening van het beroep of bij het reinigen van de ramen als huishoudelijke
klus in het weekend.Voor het antwoord op de vraag van deze leden wat de overwegingen zijn
geweest voor het opzeggen van deel VI van de huidige Code verwijst de regering
naar het algemeen deel van deze nota naar aanleiding van het verslag.De leden van de SP-fractie vragen voorts waarom deze Europese Code de
regering niet tot inzicht heeft gebracht dat het heffen van eigen betalingen
in de zorg niet solidair is en dat men daar eigenlijk van af moet zien.De regering brengt onder de aandacht dat de Code geen algeheel verbod
op eigen betalingen stelt. Deze zijn zelfs uitdrukkelijk toegestaan in deel
II van de huidige Code (medische zorg bij ziekte), alsmede in het overeenkomstige
onderdeel van de modernere herziene Europese Code, mits deze geen kennelijke
hardheid met zich meebrengen. De regering is van mening dat er bij de Nederlandse
regelingen betreffende eigen betalingen geen sprake is van zodanige hardheid.De leden van de SP-fractie vragen voorts welke andere gevolgen het opzeggen
van deze Europese Code kan hebben voor de sociale zekerheid van de Nederlandse
burgers?De regering ziet dergelijke gevolgen niet. De Nederlandse sociale zekerheidswetgeving
moet voor wat de bescherming bij arbeidsongevallen en beroepsziekten betreft
ook na het opzeggen van deel VI van de Europese Code inzake sociale zekerheid,
nog steeds voldoen aan internationale normering. Nederland is immers gebonden
aan ILO-verdrag 121 dat normen stelt voor arbeidsongevallen en beroepsziekten.
Dit normverdrag maakt eigen betalingen mogelijk voor staten die, zoals Nederland,
de medische zorg bij arbeidsongevallen en beroepsziekten verleent in het kader
van een algemeen stelsel indien het stelsel voor alle ingezetenen langdurige
verpleging waarborgt. Daarnaast zal de regering zich houden aan de normen
van de herziene Europese Code als deze wordt bekrachtigd.De regering hoopt met het voorgaande de leden van de SP-fractie te hebben
overtuigd van het belang dat ook de regering stelt in de socialezekerheidsbescherming
van personen die door een arbeidsongeval of beroepsziekte zijn getroffen,
zij het dat de regering hecht aan gelijke aanspraken voor iedereen, ongeacht
de aard van de noodzaak van de prestatie. De regering meent dat met de opzegging
van deel VI van de Code feitelijk geen afbreuk wordt gedaan aan de internationaalrechtelijke,
noch aan de nationaalrechtelijke sociale zekerheidsbescherming van slachtoffers
van arbeidsongevallen en beroepsziekten.3. De herziene CodeDe leden van de CDA-fractie vragen of de regering ook heeft overwogen
om alleen deel VI van de herziene Code te bekrachtigen.De regering antwoordt daarop dat de herziene Code intrinsieke voordelen biedt ten opzichte van de huidige Code. De herziene Code is moderner
en flexibeler. Aangezien de Nederlandse wetgeving in overeenstemming is met
alle delen van de herziene Code ziet de regering geen aanleiding de bekrachtiging
te beperken tot alleen Deel VI.De vraag van deze leden of de Nederlandse arbeidsongeschiktheidsverzekering
voldoet aan de normen van deel VI van de Code, beantwoordt de regering bevestigend.4. Betekenis van de uitspraak van de CRvB voor de
Nederlandse ziektekostenverzekeringswetgevingVan de zijde van de fractie van het CDA is, onder verwijzing naar het
in 1997 bij de Kamer aanhangig gemaakt wetsontwerp tot goedkeuring van de
opzegging van deel VI van de Europese Code (Kamerstukken 1996–1997,
25 524), de vraag gesteld of de Algemene Nabestaandenwet voldoet aan
de normen van de Europese Code, en of er op dit punt jurisprudentie bestaat.
Naar aanleiding hiervan merken wij op, dat de aanleiding voor de indiening
van het wetsontwerp tot goedkeuring van de opzegging destijds primair gelegen
was in de eigen bijdrage-problematiek in het kader van de ziektekostenverzekering.
De Algemene Nabestaandenwet voldoet aan de materiële normen van de Europese
Code. De vraag over verenigbaarheid van deze wet met diverse internationaalrechtelijke
normen (waaronder die van de Code) is destijds in diverse procedures aan een
rechterlijk oordeel onderworpen, hetgeen niet tot een andersluidend rechterlijk
oordeel heeft geleid. De CRvB is overigens van oordeel dat de voor de ANW
relevante normen van de Code niet kunnen worden beschouwd als een ieder verbindende
bepalingen, als bedoeld in de artikelen 93 en 94 van de Grondwet (uitspraak
CRvB 99/1776 Anw en 99/2544 Anw , d.d. 24-1-2001)De leden van de CDA-fractie plaatsen een aantal vraagtekens bij de raming
door de regering van het financiële belang van opzegging van deel VI
van de Code op € 80 miljoen per jaar. Deze leden vragen hoeveel
mensen op dit moment genieten van de vrijstelling van het gebruik van eigen
betalingen, omdat hun ziekte een gevolg is van een arbeidsongeval en/of arbeidsgerelateerde
ziekte. Evenals de leden van de PvdA-fractie in onderdeel 2 (de Code) vragen
deze leden voorts naar de budgettaire derving en vragen zij waarom in de berekeningen
is uitgegaan van de cijfers over 2005.Zoals de regering hierboven in onderdeel 2 van deze nota bij de beantwoording
van soortgelijke vragen van de leden van de PvdA-fractie betreffende de opzegging
van de Code heeft aangegeven, is de raming gebaseerd op ervaringscijfers van
staten die een afzonderlijke regeling voor arbeidsongevallen en beroepsziekten
kennen voor wat betreft het deel van de kosten van zorg die het gevolg is
van een arbeidsongeval of beroepsziekte (3% van de totale zorgkosten).
Hetzelfde percentage is vervolgens gebruikt voor de raming van het bedrag
dat dan met (gederfde) eigen betalingen zou zijn gemoeid.Zoals de regering hiervoor in het antwoord op een vraag van de leden van
de PvdA-fractie heeft aangegeven, is tot nu toe alleen de persoon waar de
uitspraak van de Centrale Raad van Beroep betrekking op heeft, bekend. Het
College voor zorgverzekeringen heeft nog over vier andere personen vragen
gehad. Mogelijk komen er dus nog enkele personen bij die vanwege een beroepsziekte
of arbeidsongeval op basis van de huidige Code geen eigen bijdrage verschuldigd
zijn. De budgettaire derving is dus tot nu toe een aantal duizenden euro’s
per jaar.Bij de opstelling van de raming van de derving van AWBZ-eigen bijdragen
is uitgegaan van cijfers van 2005 omdat het op dat moment de laatst vastgestelde
cijfers betrof.De leden van de CDA-fractie vragen of door de invoering van de Wet maatschappelijke
ondersteuning (Wmo) de eigen bijdragen van de extramurale AWBZ zijn overgeheveld
naar de WMO. Deze leden vermoeden voorts dat de Wmo niet onder deel VI van
de Code valt, zodat eigen bijdragen in de Wmo mogelijk blijven. Kan de regering
dit vermoeden bevestigen, zo vragen deze leden.In reactie hierop merkt de regering op dat alleen de huishoudelijke verzorging
naar de Wmo is overgegaan en dat er dus nog eigen bijdragen voor extramurale
verpleging en persoonlijke verzorging op grond van de AWBZ worden geheven.
Aangezien huishoudelijke verzorging geen geneeskundige zorg is in de zin van
artikel 34 van de Code, is het vragen van een eigen bijdrage voor deze zorg
aan personen met een arbeidsongeval of beroepsziekte toegestaan. Deze eigen
bijdragen kunnen dus inderdaad blijven bestaan.De leden van de PvdA-fractie vragen of de motivatie tot opzegging gelegen
is in angst voor de gevolgen voor uitbreiding van de uitspraak van de CRvB
Acht de regering opzegging noodzakelijk vanwege deze uitspraak, zo vragen
deze leden.Voor het antwoord op deze vraag verwijst de regering kortheidshalve naar
hetgeen hierover is opgemerkt in onderdeel 1. Algemeen, van deze nota.De leden van de PvdA-fractie vragen daarnaast, hoe zich dit verhoudt tot
de uitspraak van toenmalig minister Borst tijdens het plenaire debat over
ditzelfde onderwerp op 12 februari 1998, dat de aanleiding voor opzegging
van de Code inzake sociale zekerheid weliswaar was gelegen in de uitspraak
van de CRvB in 1996, maar de dieperliggende reden voor opzegging de toekomstige
ratificatie van de herziene Code was. Staat de regering nog steeds achter
deze redenering? Gaat deze redenering ook op indien Nederland als enige verdragspartner
bij de Raad van Europa de herziene Code ondertekent waardoor deze feitelijk
geen werking heeft, zo vragen deze leden.Minister Borst heeft blijkens de desbetreffende handelingen (TK 1997–1998)
nr. 28 gezegd dat de reden van de toenmalige opzegging van deel VI van de
Code was, dat de ratificering van de herziene Code, die wel recht doet aan
het Nederlandse systeem (sociale risico) langer op zich liet wachten dan de
regering aanvankelijk dacht. De aanleiding voor de opzegging was de mogelijke
reflexwerking van de uitspraak van de CRvB van 1996 waarbij (als novum ten
aanzien van wat werd beschouwd als een instructief normverdrag) aan een onderdeel
van ILO-verdrag nr. 102 rechtstreekse werking werd toegekend (verbod op eigen
betalingen bij medisch noodzakelijke ziekenhuisopname wegens bevalling). Deze
redenering gaat nog steeds op. Sterker nog: nu is gebeurd wat de regering
destijds voorzag. De ratificatie van de herziene Code door andere landen laat
nog geruime tijd op zich wachten en door de CRvB is rechtstreekse werking
toegekend aan het verbod op eigen betalingen voor slachtoffers van arbeidsongevallen
en beroepsziekten. De opzegging is dan ook nog klemmender geworden.5. Overwegingen betreffende de verschillende mogelijkhedenDe leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat de
regering verschillende mogelijkheden heeft overwogen om het conflict tussen
deel VI van de Code en de Nederlandse wetgeving, zoals geconstateerd door
de CRvB, op te lossen. Genoemde leden willen een andere mogelijkheid tot oplossing
van het conflict voorleggen en verzoeken de regering daarop te reageren. In
het regeerakkoord staat het voornemen om de componenten wonen en zorg verder
te scheiden. De wooncomponent valt niet onder deel VI van de Code en daarom
is het mogelijk om voor de wooncomponent een inkomensafhankelijke bijdrage
in rekening te brengen. De wooncomponent is ook de component
waarvoor de hoogste eigen bijdrage in rekening wordt gebracht. Immers voor
extramurale AWBZ wordt maximaal 15% van het bruto-inkomen geheven,
terwijl voor intramurale AWBZ een vrijstelling 15% van het netto inkomen
geldt. Voor de zorgcomponent kan de regering overwegen om de aangenomen motie-Mosterd/Bakker
(30 131, nr. 76) uit te voeren, namelijk afschaffing van de eigen
bijdragen voor de zorgcomponent in de AWBZ.In reactie op de suggestie van de leden van de CDA-fractie om zoals in
de motie-Mosterd/Bakker (Kamerstukken II, 2005/06, 30 131, nr. 76)
is voorgesteld, de eigen bijdrage voor AWBZ-zorg af te schaffen en de eigen
bijdrage uitsluitend te laten gelden voor de wooncomponent, merkt de regering
op dat het kabinet aan de hand van het binnenkort te verwachten advies van
de SER een besluit moet nemen over de toekomstige vormgeving en structuur
van de AWBZ. Bij deze besluitvorming wordt, uiteraard uitgaande van de afspraak
in het Coalitieakkoord over de scheiding van wonen en zorg, ook de aangenomen
motie-Mosterd/Bakker betrokken. Het spreekt voor zich dat daarbij ook de financiële
gevolgen van eventuele afschaffing van de eigen bijdrage voor AWBZ-zorg aan
de orde komen.Uit het voorgaande moge al blijken dat de suggestie van de leden van de
CDA-fractie niet op korte termijn een oplossing zal kunnen bieden en zeker
niet op de termijn die noodzakelijk is om met aanvaarding van het onderhavige
wetsvoorstel de opzegging van deel VI van de Europese Code te bekrachtigen.
Tevens zou deze suggestie dan enkel een oplossing zou zijn voor de AWBZ-zorg.
Voor de Zvw-prestaties en het daarvoor geldende verplicht eigen risico en
de zorggebonden eigen betalingen, biedt de door deze leden gesuggereerde route
geen perspectief.Dit alles overziend is de regering van oordeel dat deze suggestie van
de leden van de CDA-fractie geen alternatief kan zijn voor tijdige aanvaarding
van het onderhavige wetsvoorstel.In het debat over de invoering van het eigen risico in de zorg is door
de regering gesteld dat mensen met meerjarige onvermijdbare zorgkosten gecompenseerd
worden voor het verplichte eigen risico. Voldoet Nederland door de compensatiemaatregelen
aan de verdragsverplichtingen, zo vragen de leden van de CDA-fractie.De compensatiemechanismen spelen geen rol bij de vraag of Nederland voldoet
aan de verdragverplichtingen die voortkomen uit deel VI van de Europese Code.
Die verdragsverplichtingen zijn ook niet relevant geweest bij de hier genoemde
compensatiemaatregelen. Deze financiële compensaties hangen enkel samen
met de vervanging van de no-claimteruggaveregeling door het verplicht eigen
risico en staan los van de verdragsverplichtingen. Conform de systematiek
die geldt voor de nominale Zvw-premie en de zorgtoeslag wordt hierbij geen
onderscheid gemaakt tussen verzekerden die geen of wel zorg gebruiken, laat
staan dat daarbij onderscheid wordt gemaakt tussen verzekerden die op zorg
zijn aangewezen als gevolg van een arbeidsongeval of een beroepsziekte en
verzekerden die vanwege een andere oorzaak zorg inroepen. Bij de compensatie
op grond van artikel 118a van de Zvw wordt dit laatstgenoemde onderscheid
evenmin gemaakt.De leden van de CDA-fractie vragen of er een rechterlijke uitspraak is
op het gebied van de no-claim of het eigen risico?Er is geen rechterlijke uitspraak dat de no-claimteruggaveregeling of
het verplicht eigen risico in strijd zou zijn met de internationale normverdragen.
Ik wil in dit verband wijzen op de uitspraak van de rechtbank ’s-Gravenhage
van 7 juli 2006 inzake de rechtmatigheid van de no-claimteruggaveregeling.
In dit vonnis heeft de voorzieningenrechter uitgesproken dat de no-claimteruggaveregeling
niet in strijd is met internationale verdragen waaraan Nederland
zich heeft gebonden, zoals de Europese Code inzake sociale zekerheid.De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,A. Klink XNoot1CRvB.02/6144 AWBZ.LJN: AY8221XNoot2Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de Voorzitter
van de Tweede Kamer van 14 december 2007 (TK, 2007–2008, 31 263,
nr. 6). 
 
 Naar boven

 

Directe linkKopieer de link naar uw clipboard 

https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31267-6.html

Sluit modaal

 

Disclaimer
De hier aangeboden pdf-bestanden van het Staatsblad, Staatscourant, Tractatenblad, provinciaal blad, gemeenteblad, waterschapsblad en blad gemeenschappelijke regeling vormen de formele bekendmakingen in de zin van de Bekendmakingswet en de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen voor zover ze na 1 juli 2009 zijn uitgegeven. Voor pdf-publicaties van vóór deze datum geldt dat alleen de in papieren vorm uitgegeven bladen formele status hebben; de hier aangeboden elektronische versies daarvan worden bij wijze van service aangeboden.

 

Over deze website
Contact
English
Help
Zoeken

Informatie hergebruiken
Privacy en cookies
Toegankelijkheid
Sitemap
Kwetsbaarheid melden

Open data
Linked Data Overheid
PUC Open Data

MijnOverheid.nl
Rijksoverheid.nl
Ondernemersplein.nl
Werkenbijdeoverheid.nl